Skip to main content

Full text of "Patrologiæ cursus completus [Series Græca] : ... omnium ss. patrum, doctorum, scriptorumque ecclasiasticorum sive Latinorum sive Græcorum ..."

See other formats 




Google 


This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 
to make the world's books discoverable online. 


It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. 


Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 
publisher to a library and finally to you. 


Usage guidelines 


Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work 15 expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 


We also ask that you: 


- Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 


- Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 


- Maintain attribution The Google *watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 


- Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. 


About Google Book Search 


Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 


alhttb://books.;coodle.comj 


CURSUS COMPLETUS 
) BIDLIOTHECA. UNIVERSALIS, INTEGRA, UNIFORMS, COMODA, OECONOMIC 


M SS. PATRUM, RUM SCRIPTORUMQUE. ECCLESIASTIO 


SIVE LATINORUM, SIVE GRAECORUM, 
QUI AB -EVO APOSTOLICO AD TEMPORA INNOGENTII IIl (ANNO 1216) PRO LA 
J ET AD CONCILII FLOHENTINI TEMPORA (ANN.1439) PRO GRZECIS FLORUERUN 


RECUSIO CHRONOLOGICA 
OMNIUM QUAE EXSTITERE MONUMENTORUM CATHOLIC/E TRADITIONIS PER. QUINDECIM PRIC 
ECCLESLE SAECULA, 


JUXTA EDITIONES ACCURATIBSIMAS INTER ΒΚ CUMQUE NONNULLIS CODICIBUS MANUSCRIPTIS COLLATAS, PERQ! 
DILIGENTER CASTIGATA ; DIBSSERTATIONIBUS, COMMENTARIIS, VARIISQUE LECTIONIBUS CONTINENTER ILLUSTRAT/ 
OMNIBUS OPERIBUS POST AMPLISSIMAS EDITIONES QUJE TRIBUS NOVISSIMIS SJECULIS DEBENTUR ABSOLUTAS 
DETECTIS, AUCTA ; INDICIBUS PARTICULARIBUS ANALYTICIS, SINGULOS 8IVE TOMOS SIVE AUCTORES ALICUJUS 
MOMENTI BUBSEQUENTIBUS, DONATA; CAPITULIS INTRA IPSUM TEXTUM RITE DISPOSITIS, NECNON ET 

TITULIS SINGULARUM PAGINARUM MARGINEM SUPERIOREM DISTINGUENTIBUS SUBJECTAMQUE MATE- 

RIAM SIGNIFICANTIBUS, ADORNATA; OPERIBUS CUM DUBIIS, TUM APOCRYPHIS, ALIQUA VERO 
AUCTORITATE IN ORDINE AD TRADITIONEM ECCLESIASTICAM POLLENTIBUS8, AMPLIFICATA ; 

DUCENTIS ET AMPLIUS LOCUPLETATA INDICIBUS AUCTORUM SICUT ET OPERUM, ALPHABETICIS, OHRONOLOGI 
STATISTICIS, STNTHETICIS, ANALYTICIS, ANALOGICIS, IN QUODQUE RELIGIONIS PUNCTUM, DOGMATICUM, MORAL 
LITURGICUM, CANONICUM, DISCIPLINARE, HISTORICUM, ET CUNCTA ALIA SINE ULLA EXCEPTIONE ; SED PRA&- 
SERTIM DUOBUS INDICIBUS IMMENSIS ET GENERALIBUS, ALTERO SCILICET RERUM, quo CONSULTO, 
QUIQUID NON SOLUM TALIB TALISVE PATER, VERUM ETIAM UNUSQUISQUE PATRUM, NE UNO QUIDEM 

0MISSO, IN QUODLIBET THEMA SCRIPSERIT, UNO INTUITU CONSPICIATUR ; ALTERO SCRIPTUR/E 

SACR/E, EX QUO LECTORI COMPERIRE SIT OBVIUM QUINAM PATRES ET IN QUIBUS OPERUM 
SUORUM LOCIS SINGULOS SINGULORUM LIBRORUM 8. SCRIPTURJE VERSUS, A PRIMO 
GENESEOS USQUE AD NOVISSIMUM APOCALYPSIS, COMMENTATI SINT. 

EDITIO ACCURATISSIMA, CJETERISQUE OMNIBUS FACILE ANTEPONENDA, 81 PERPENDANTUR CHARACTERUM  NITID| 
CHARTJE QUALITAS, INTEGRITAS TEXTUS, PÉRFECTIO (ORRECTIONIS, OPERUM RECUSORUM TUM VARIETAS, TU 
NUMERUS, FORMA YOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIBIQUE IN TOTO PATROLOGIE DECURSU CONSTANTER 
BIMILIS, PRETI! EXIGUITAS, PR.JESERTIMQUE ISTA COLLECTIO, UNA, METHODICA ET CHRONOLOGICA, 
BEXCENTORUM FRAGMENTORUM OPUSCULORUMQUE HACTENUS HIC ILLIC SPARSORUM, PRIMUM AUTEM 

IN NOSTRA BIBLIOTHECA,EX OPERIBUS ET M88. ADOMNES JETATES, LOCOS, LINGUAS FORMABSQUE 

PERTINENTIBUS COADUNATORUM. 


SERIES GRAECA - 
IN QUA PRODEUNT PATRES, DOCTORES, SCRIPTORESQUE ECCLESLE GREC 
A 8. BARNABA AD BESSARHIONEM 


ACCURANTE J.-P. MIGNE, 
BIBLIOTHEC/E CLERI UNIVERS.E , 
SIVE 
CURSUM COMPLETORUM IN SINGULOS SCIENTLE ECCLESIASTIC.E RAMOS EDITORE 
















PATROLOGLE GRECE TOMUS XXXI. 


-. S. BASILIUS GJESARIENSIS EPISCOPUS 








PARISIIS 
APUD GARNIER FRATRES, EDITORES ET J.-P. MIGNE SUCCESSORES, 
IN VIA DICTA : AVENUE DU MAINE, 189, OLIM CHAUSSÉE DU MAINE, 137. 


1885 


δῷ 


Clichy. — Ex typis PAUL DUPONT, 12, vià dictà Bac-d'Asnieres. 12. 








V5 EN So C 2 
P4 
v. S 





Clichy. — Ex typis PAUL DUPONT, 12, vià dictà Bac-d'Ashiéres. 19.3.85. 








Q5 Se co ᾿ 
P4 
v. SJ 


ELENCHUS 
AUCTORUM ET OPERUM QU/E IN HOC TOMO XXXI CONTINENTUR. 
QU.E STELLULA PR.ENOTANTUR IN EDITIONIBUS BASILII NON EXSTABANT. 


SANCTUS BASILIUS MAGNUS, C/ESARIENSIS ARCHIEPISCOPUS. 


Prefatio. Col. 9 
Homilie et sermones. | 163 
Ascetica. 619 
Moralia. 100 
Regule fusius tractatz. 890 
Regule brevius tractatm. 1051 
Constitutiones monastics. 1399 
APPENDIX. 

Homilie quaedam dubie. 4429 
De baptismo libri duo. 1914 
Liturgie S. Basilii. 1630 
* Orationes sive etorcismi. ] 1078 
* Sermo de sacerdotum instructioné. | 1685 
Tractatus de consolatione in adversis. 168'1 
De laude solitarie vits. 4104 
Admonitio ad filium spiritualem. 4104 
* Homilie tres ex editione Chr. Frid. Matthei. ᾿ 410 
Homilice quas transtulit Rufinus de Graco in Latinum. 1723 
Note Frontonis Duczi. ' 4105 
Note Frederici Morelli. 18299 

Varie lectiones codicum Paris. in sermonem De legendis gentilium libris. 4831 





2063934 





4. Fortasse nullum est hominum genus, qui ma- A curgres omnium gravissima agatur. Hoc aufcibángi-.-: 


gis nocuerint bonia studiis, quam eorum, qui vera 
sanctorum Patrum scripta cum falsis miscuere. 
Quot enim mala hinc et olim nata sint, et hodie na- 
scantur, nemo, qui non omnino rerum ecclesiasti- 
carum rudis sit, ignorat. Dogmata obscurantur, 
faedantur moralia, historia vacillat, traditio per- 
turbatur, et, ut verbo dicain, si semel apud .san- 
ctos Patres genuina cum adulterinis confundaatur, 
omnia inter se confundi necesse est. 

2. Ejus, quod dixi, mali frequentiora sunt exem- 
pla, quam ut aliqua referre opus sit. In memoriam 
tamen revocabo impudentiam Apollinaristarum et 
Eutychianorum, qui cum sua pro sinceris ac germa- 
nis sanctorum Patrum scriptis promulgassent. ita 
totam infestarunt Ecclesiam, ut ejusmodi vulnus 
coalescere ac sanari necduu potuerit. Nam hodie- 
que tanta est dissensio inler eruditos de quorum- 
dam scriptorum auctore, ul si quis aut magni illius 
Athanasi: episcopi Alexandrini,aut Julii summi pon- 
tificis, aut Gregorii Thaumaturgi testimonium ali- 
quod proferat, statim audias, qui dicant non Atha- 
nasium, non Julium. non Gregorium talia dixisse, 
sed Apollinarium, cujus olim opuscula quzdam 
summis illis viris subdole tributa sunt, quo facilius 
simplicioresin errorem inducerentur.Sed,ut nunc 
de Apollinaristis et utychianis taceam,universe di- 
eaminnumeraincomoda eodemilloex fonte fluxis- 
se. Videas vel erudilissimos viros, quod in ejusmodi 
librossubdititios inciderint, quovis potius perveni- 
re,quam quo volunt,eosdemque, interea dum sco- 
pum attigisse se arbitrantur,ab eo sepius quam 
longissime abesse.Credas aliquando antiquissimos 
etgravissimos scriptores rerum gravissimarum tes- 
tes adhiberi,cttamen siresattentius consideretur,ho- 
minis et recentissimi οἱ abjeclissimi; testimonium 
profertur.Etsi autem illa quasi lues nemini pepercit, 
tamen nescio quomodo contigit, ut Basilius pejus 
ea in re quam alii sancti Patres acceptus sit. Ita 
enim vera ejus scripta porimiscertur falsis, ut, 
nisi alia ab aliis diligenter distinguantur, errandi 
Occasio passim legentibus ofleratur. 

3. Scio quidem viros doctissimos duobus abhinc 
sceculis in eo egregiam, operam posuisse, ut apud 
sanctosPaltres sincera ab adulterinis secernerentur, 
eoque successu rem gessisse, ut rebus per seobscu- 
rissimis maximam lucem attulerint ; sed tamen si 
quis reliqua diligenter expendere volet, priestabo, 
non deforeilli ubi sc exerceat. Dignum sane argu- 
mentum inquod omnesomne studium conferant, 


C 


D 


nus non in quemcunque convenit, sed in eum tan- 
tummodo,quinullo previojudicio,de rehus judicet. 
Verum paucorum est hec virtus. Alii enim in cri- 
ticis disputationibus severiores sunt, quibus nihil 
probetur eorum quie eieteri probant ; alii indul- 
gentiores,quibus indiscriminatim placeant queecun- 
que a vulgo recepta sunt. Utrosque peccare,nemo, 
opinor, diffitebitur : sed utri magis peccent, alii 
videbunt. Interea ego, qui eo, quod amplexus sum, 
studii genere ejusmodi qnestiones criticas agitare 
cogor, libere quidem meam sententiam proponam, 
sed ita tamen, ut proprie non judicem, sed erudi- 
torumjudicium exspectem ad judicandum. lta igi- 
tur animatus rem aggredior. 
8 1. De oratione secunda in jejunium. 

4. Nulla est dissensio inter eruditos de oratione 
prima injejunium. Etenim tam elegans est, tamque 
Basilio digna, ut ei omnium calculis tribuatur : 
sed de oratione secunda non unum omnium ju- 
dicium est. Viri doctissimi Tillemontius et Dupinus 
eam habent pro vero Basiliifetu : a quibus dissentit 
Erasmus,cujus verba heec sunt inepistola ad Joan- 
nem Cholerum. Posterior homilia mihi non vide- 
tur Basilii, sed studiosi cujuspiam sese ad. prioris 
aemulationem ezercentis. Equidem non pugnabo,si 
quis dinersum sentiat ; arbitror tamen eruditos, si 
propius admoverint oculos, mea sententie subscri- 
pturos. Probo genus exercitationis, at eorum fucos 
non probo,quinothanc degenerantia summorum vi- 
rorum titulis obtrudunt orbi.Quod Tillemontius ait, 
videri Erasmum posteriorem de jejunio homiliam 
nonobaliam causamin spuriis posuisse,quam quod 
in multis cum prima consentiat, credi potest Era - 
emi epistolam non legisse.Nam ex ejus verbis plane 
conslat eam orationem ceo nomine sibi suspectam 
visam fuisse,quod a prioris elegantia atque festivi- 
tate degeneret : in quo eum, ut verum fatear, non 
omnino a vero abesse pulo. Quod addit Tilleinon- 
tius, posteriorem hanc concionem citari a Joanne 
Damasceno et ab Euthymio, id non est tale, ut ipsius 
sententiam multuin confirmet, cum adulterina scri- 
ptamagnorum virorum nomine ab antiquis seripto- 
ribus non raro citari videamus. Ego cum hoc breve 
opusculum legcrem, animadverti alia ex prima ora- 
tione sumpta esse, alia ex eadem imilata ; postc- 
riorem homiliam npn ineleganteim quidem esse, 
sed primam elegantissimam : miram quamdam di- 
cendi copiam in prima oratione reperiri, que in 
secunda mullo minor est, οἱ ejusmodi, ut si qua 


(a) Cf.D. Prud. Maranus in Vita S. Basilii, capp. 41, 42, οἱ 43. Epir. PaTn. 


PATROL, ἀκ XXXI. 


11 


PREJEFATIO. 


12 


ratio hanc homiliam suspectam reddere, possit, ea À nio corruat necesse est. Quod autem orationis au. 


maxime, meo quidem judicio, inde repeti debeat. 

Hiec autemdumapud me repufategiy .eóinolfnabam 
ut hanc orationem jnfer ερυδᾶ Jecénserem : sed 
cum rursus cagháeágn, guctbrem commentarii in 
Isaiam (a) qui eL ipsé quarto seculo vivebat,ex ea- 
. dentifla: cetfcione non nihilexcerpsisse, herebam. 

*.Opas enim tam Antiquum non facile rejici debere 
arbitrabar; eoque|minus, quod primo aspectu mihi 
levia esse viderentur, que morosus homo Erasmus 
objecerat. Postquam tamen rem paulo diligentius 
consideravi, duasque has De jejunio orationes inter 
se contuli, facile adductus sum,ut posteriorem in 
adulterinis ponerem. Nam, et dixi, posterior priore 
et elegantia et copia multo inferior est. Atque in 


etor,quisquisest,hoc ipso in loco concionatus sit, 
ubi inclytus martyr Barlaam sepultus jacebat, id 
negari non potest, nisi ab eo, qui hanc orationem 
nunquam legerit. Ita enim in ea scriptum inveni- 
mus non longe ab initio (pag. 139) : λαμπρὸν καὶ 
Tx) ἡμῖν ἤδη τὸν ἀῤδόχθῶνα χχοποῦνται, ταῖςς παοὰ 
πάντων ἐνύτοις εὐφηαίαις χροτούμενοι, χαὶ μυρίους 
ἐκ τάφων σαγηνενοντες δήμους. Tovro δὴ τὸ τῷ γεν- 
ναίω τήμερον Βαρλαλα πεποαγμενόν. ἔχησε γὰρ à 
πολεμικὴ τοῦ μάρτυρος σάλπιγξ, xxi τούς τῆς εὐσε- 
Gaia, ὁπλίτας, ὡς aoa-t, συνέγαγεν. Splendidum εἰ 
apud nosarrhabonem jam obtinent,cum inter diri- 
nas acclamaliones omnium plausu celebrentur , po- 
pulumque frequentissimum e sepulcris congregent. 


hac mea sententia confirmatus sum, cum memini B Hocipsum sanein forti ac strenuo Barlaam hodie 


multainsecunda legi,quorum aliaex prima sumpta 
essent, aliaex eaden expressa: quod parum decere 
existimavicopiosissimum virum Basilium, cui,cum 
idemargumentum bisinter concionandum tractare 
vellet, nec res nec verba unquam defuere. Et ne 
quispiam id temeredictum fuisse suspicetur, velim 
legat pulcherrimasillas De gratiarum actione con- 
ciones (tom. I, p. 24 et 33*), quarum in posteriore 
nihil repetitur eorum que in priore dicta fuerant. 

δ II. Deorutione septima decima in Barlaam 

martyrem. 

5. Hic oratio, in quapreconium Barlaam marty- 
riscontinetur, brevis quidem est, sed ita elegans et 
ornata, utejusauctor, quicunque ille fuit, presstan- 
tissimum locum inter oratores mereri videatur. 
lidemautemilli, quos antea nominavi, doctissimi 
viri Tillemontius et Dupinus de eadissentiunt inter 
se. Tillemontius ipsam tribuit Basilio Magno (5) ; 
Dupinus Chrysostomo, sed ita tamen, ut satis ha- 
buerit dixisse, hanc orationem ad Chrysostomi 
phrasim magis accedere,et verisimilius videri eam 
habitam fuisse Antio hix. Suspicari fortasse pote- 
rit aliquis, rem parvi momenti esse, nec multum 
referre utri ascribatur, cum uterque etfidedignus 
sit,eteadem auctoritateapud eruditos polleat; sed 
nonita est. Inde enim omnino pendet questio hi- 
storica, qum aliter solvi non potest, nisi constet 
utri ascribi debeat heec oratio. Etenim si semel Ba 
silio tribuatur, consequens erit, ut merito dicatur 


martyr Barlaam mortem subiisse CresarezCappado. p 


cie, et eodemloco sepultus fuisse: si Chrysostomo 
fatendumerit, sanctum martyrem Antiochise et pas- 
sum fuisse, et sepultum. Et véro, qui Tillemontium 
secuti, dicunt beatum martyrem Barlaam (esarece 
Cappadocie etmortuum et tumulatum fuisse, nullo 
alio argumento nituntur, quam quod Basilius, qui 
Ciesarerm concionatus fuisse ereZitur,orationem hoc 
ipso in loco habuerit, ubi fortissimi athlete tumu- 
lus visebatur. Quare si Basilii nonsit, ipsorumopi- 


(a) Lege Pref. tom I, n. 62 et θέ. — Cf. D. Ma- 
ran, in Vita S. Basilii, cup. 42. IEpiT. 


factum est: insonuit enim bellica martyris tuba,et 
pietatis milites, ut cernitis,convocavit : quee. ver- 
ba ita aperte ostendunt hanc orationem in eo loco 
habitam fuisse ubi corpus beatissimimartyris Bar- 
laam humatum erat, ut id non putem probatione 
indigere aut expositione. 


6. Cumigitur Tillemontius optime videret. si Ba- 
silio heec oratio non tribueretur,suam opinionem 
necessario ruituram, nihil omisit eorum, quibus 
probari possel eam ejusesse. Et primum quidem 
affirmanti Dupino, scriptionis genus magisphrasim 
Chrysostomi olere, quam Bas:lii, ita respondet, ut 
aperte significet se aliter sentire : deinde addit vir 
doctissimus, non solitum Chrysostomum bis de uno 


C et eodem santo sermonem habere. Et quod non- 


nullos magis movere potest, ait eam orationem jam 
pridem ascriptam fuisse Basilio, cum ejus nomine 
citetur in concilio septimo, eidemquc tribuatur et 
& Joanne Damasceno, eta Metaphraste. Quod per- 
tinet quidem ad similitudinem styli, aut discre- 
pantiam, argumentum, quod inde petitur, validis- 
simum esse, nemo, opinor, inficiabitur : sed quod 
attinet ad autoritatem Joannis Damasceni et Me- 
taphrastis, autconcilii septimi, quilibet paulo hu- 
manior novit ejusmodi testimonia talia non esse, 
utex iis aliquid certo cone;udi possit. Nec magis, 
ut mihi quidem videtur, valet id argumentum, 
quodex consuetudine Chrysostomi peti diximus, 
cum casus multi siepe mutandi moris occasionem 
prebeant. Ergo in eo cardo rei vertitur, ut certo, 
quantum in ejusmodi rebusfieri potest, ἃ nobis 
cognoscatur utrius phrasimet morem magis sapiat 
hec oratio, Basiliine an Chrysostomi : quod nunc 
nobis examinandum proponimus. 


7. Hsc oratio cum brevissima sit, aliqua simili- 
tudinis aut discrepantie styli vestigia in ea inve- 
nire difficillimum est: experiar tamen, si qua indi- 
care possim. Reperio autem vel ipso inilio, quee 


(ὁ) Tillem. t. IX, p. 685 ; Dup. t. II, p. 544. 


* Paginas intellige editionis Garneriante quarum seriem typis crassioribus expressimus. Tom, 1 ed. 


Bened. — nostre t. 1et Il ; 


; l| — nostre t. Ill ; — III nostre t. IV EpiT. PATR, 


13 


PRJEFATIO. 


16 


multo magis in Chrysostomum conveniant, quam A sostomo, qui alieubi, ut ex dictis constat, circam- 


in Basilium. Cum enim lego illa : Οὐκέτι θρήνοις 
τοὺς τῶν ἀγίων δορυφοροῦμεν θανάτους, ἀλλ᾽ ἐνθέοις 
χορείαις τοῖς ἐχείνων ἐπορχούμεθα τάφοις... λαμπρὸν 
xai παρ᾽ ἡμῖν ἤδη τὸν ἀῤῥαδῶνα καρποῦνται, ταῖς 
παρὰ πάντων ἐνθέοις εὐφημίαις χροτούμενοι, καὶ 
μυρίους éx τάφων σαγηνεύοντες δήμους. Non am- 
plius sanctorum mortem lamentis|prosequimur, sed 
tripudiis divinis circum illorum sepulcra choreas 
ducimus... splendidum et apud nosarrhabonem jam 
obtinent ; cum inter divinas acclamationes omnium 
plausu celebrentur, populumque f requentissimum e 
sepulcris congregent, audire videor Chrysostomum 
qui in iis oration:bus, quas de sanctis martyribus 
habuit, passim de eorum sepulcris loquitur. Ejus 
rei frequentiora suntexemplaapud Chrysostomum, 
quam ut aliqua referre necesse sit. Contra, cum 
nuper legerim Basilii de sanctis martyribus pane- 
gyricas orationes, affirmare posse puto, nusquam 
in iis de martyrum tumulis mentionem ullam fieri. 
Nee longe hujus rei querenda causa est. Notum 
est enim ejusmodi sepulera frequentissima fuisse 
Antiochie : quae rariora erant Ceesaree Cappado- 
cie. Fortasse leve videbitur quod addam, addere 
tamen non pigebit, illud, videlicet, quod in hac 
concione legitur (p. 139), xai ὡς ἔλεγε τῶν πιστῶν 
ὁ Δεσπότης" Ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, etc. Et quemadmo- 
dum fidelium Dominus aiebat : « Qui eredit. in 
me 1,» etc., potius videri Chrysostomi esse, quam 
Basilii. Nam et alibi Scripturam citans Chrysosto- 
mus, similem verborum circuitionem adhibet, uti 
videre licet in ea oratione, quam de martyre Ju- 
liano habuit. Ejus hec sunt verba (tom II, p. 673): 
Καὶ ἵνα μάθητε, ὅτι τὰ φύσει φορτιχὰ xal ἀφόρητα, 
ταῦτα τῇ ἕλπίδι τῶν μελλόντων χοῦφα χαὶ ῥᾷστα 
γίνεται, ἀχούσατε τοῦ πρωτοστάτου τῶν τοιούτων 
ἀγαθῶν, λέγοντος, Τὸ γάρ παραυτίχα ἐλαφρὸν τῆς 
θλίψεως x«0' ὑπεοθολήν εἰς ὑπερδολὴν αἰώνιον βάρος 
δόξης κατεργάζεται ἡμῖν. Atque μὲ intelligatis ea, 
quo natura sua gravia sunt et intoleranda, spe 
futurorum levia reddi ac facillima, praefectum 
tulium bonorum audite, qui dicit : « Id enim quod 
in prasenti est momentaneum et leve tribulationis 
nostra, supra modum in sublimitate eternum glo- 
riz pondus operatur nobis?. » Et vero notari po- 
test, Scripturam utroque loco per periphrasim ci- 
tari, Non enim simpliciter dictum est, x«i ὡς ἔλεγεν 
6 Δεσπότης,οἴ quemadmodum Dominus aiebat, sed, 
x«i ὡς ἔλεγε τῶν πιστῶν 0 Δεσπότης, el. quemadmo- 
dum fidelium Dominus aiebat. Rursus non simpli- 
citer dictum est, ἀκούσατε τοῦ Κυρίον λέγοντος, audite 
Dominum, qui dicit, sed copiosius ἀχούσατε τοῦ πρω- 
τοστάτον τῶν τοιούτων ἀγαθῶν, λέγοντος, audite talium 
bonorum praefectum, qui dicit. Basilius autem, 
cum e Scripturis aliqua testimonia affert, nunquam, 
quod sciam, simili verborum circuitione utitur. Ergo 
controversa hec oratio potius tribuenda est Chry- 


! Joan. xi, 25. 311 Cor. 1v, 17. ? Psal. ΧΙ, 48. 


D 


locutione in citanda Scriptura usus est. 

8. Gravius est quod sequitur. Monere ergo juvat 
nulla alia dicendi formula magis delectari Chry- 
sostomum, quam ea, qua aut verbo φιλοσοφεῖν, aut 
verbo φιλοσοφίας in celebrandis martyribus utitur. 
Proferam hoc loco aliqua exempla, ex quibus de 
ceteris judicari possit: sed si quis per sese rem 
experiri volet, nullo negotio longe plura invenire 
poterit, cum id loquendi genus yassim in iis, quas 
dixi, Chrysostomi concionibus adhibitum inve- 
niatur. Chrysostomi igitur heec sunt verba e con- 
cione in martyrem Lucianum (t. II, p. 526) : Zvv- 
ἰδὼν γὰρ ἐχεῖνος, ὅτε πάσης τιμωρίας x«l χολάσεως 
εἰδους χατεγέλασε, καὶ. .... οὗτε εἰς χρημνοὺς ῥίψας, 
οὔτε εὶς θηρίων ὁδοντας ἐμδαλὼν ἴσχνσε περιγενέ- 
σθαι τῆς τοῦ ἁγίον φιλοσοφίας, etc. Animadvertens 
enim ille, omnesuppliciorum ac p&narum genus ab 
eo derisum fuisse, seque, neque cum in pracipitia 
projecisset, neque cum ferarum objecisset dentibus, 
sancti philosophiam superare potuisse, eie. Ea que 
proxime sequitur pagina (327) exempla tria suppe- 
ditabit. Unum his verbis expressum, τὸν δὲ ἅγιον 
τοῦτον ὑποσχελίσας οὐχ ἴσχυσεν, οὐδὲ περιεγένετο 
τῆς φιλοσοφίας ἢ χόλασις, hunc vero sanctum sup- 
plantare non' potuit, neque philosophiam suppli- 
cium vicit. In altero ita Chrysostomus loquitur, ἐν 
ἀλλοτρίᾳ γῇ καὶ βαρδάρῳ χώρᾳ τοσαύτην ἐπεδείξαντο 
φιλοσοφίαν, in trerra aliena de barbara regione tan- 
tamphilosophiam ostenderunt. ln tertio sic legitur: 
Ei τοίνυν oi αἰχμάλωτοι, xxt δοῦλοι, χαὶ νέοι πρὸ τῆς 
χάριτος τοσαύτην ἐπεδείξαντο φιλοσοφίαν, etc. δὲ ergo 
captivi, servi, ac juvenes ante legem gratia tan- 
tam philosophiam pra se tulerunt, etc. Nec silentio 
pretereundum, eam loquendi rationem usque eo 
placuisse Chrysostomo, ut cum hujus orationis in- 
itio sacram Scripturam citarct, ea usus sit. Ibi enim 
(p. 524) ita scriptum invenimus: Ὁ περὶ τοῦ πλού- 
vou φιλοσοφήσας εἰπὼν ὅτι’: Οὐ συγχαταθήσεται 
αὐτῷ ἢ δόξα αὐτοῦ ὁπισω αὐτοῦ. Qui de divitiis is- 
tis philosophando dixit * « Non descendet cum eo 
gloria ejus post eum?.» Et ex ea quoque oratione, 
qua Chrysostomus omnium simul martyrum lau- 
des celebravit, ejus quam dixi rei exempla aliquot 
referre libet. lta igitur loquitur prestantissimus 
orator non longe ab initio (t. IT, p. 651): Μὴ γάρ 
pot τὴν βάρθαρον αὐτῶν ψωνὴν ἰδῃς, ἀλλὰ τὴν φιλο- 
σοφοῦσαν αὐτῶν διάνοιαν. Noli enim barbaram tpso- 
rum linguam spectare, sed animum ipsorum phi- 
losophiaexcultum. Aliquanto postlegitur hoc modo: 
Λόγω γὰρ τὰ τοιαῦτα φιλοσοφεῖν οὐδὲν δύσχολον, ὁ δὲ 
μάρτυς, etc. Nihil quippe difficile verbis hoc pacto 
philosophari, at martyr, eic. Sub finem hujus con- 
cionis (p. 657) reperitur et alius locus qui et ipse 
ad rem facit. Est autem ejusmodi: ᾿Ανάλισχε εἰς 
δέον, ὅταν ἔχης, ἵν᾽ ὅταν ἀφαιρεθῇς, διπλοῦν ἔχης τὸ 
χέρδος, τὸν τε ἐκ τῆς ἀριστης, δαπάνης ἀποχείμενόν 


45 PRJEFATIO. : 16 
σοι μισθὸν, x«l τὴν ix τῆς ὑπεροψίας ἐγγινομένην À prius quidem dicendi genus ejusmodi esse, ut nullo 


φιλοσοφίαν εἰς τὸν xatpóv τῆς ἀπουσίας αὐτῶν χρη- 
σιμεύουσαν. Expende illas in res utiles, dum suppe- 
tunt, ut cum erepta fuerint, duplez tibi questus 
obveniat, tum ob paratam tibi mercedem, quod eas 
optime ezpenderis, tum οὗ acquisitam ex earum 
contemptu philosophiam et patientiam, quz tibi 
tum erit usui, cum illisfuerisdestitutus. EL quoniam 
suscepta estdisputatio hec martyris causa Barlaam, 
alienum non videtur aliquid proferre ex ea ora- 
tione, quam de fortissimo illa athleta Chrysosto- 
mus habuit. Primum igitur occurunt heec verba. (t. 
II, p. 682): ᾿Αλγῶν δὲ xai πάσχων, τὴν τῶν ἀσωμάτων du- 
νάμεων ἐν σώματι θνητῷ φιλοσοφίαν͵ ἐνεδείχνντο, Sed 
dolens ac patiens, incorporearum virtutum in mor- 
tali corpore philosophiam pra se ferebat. Deinde 
offert se illud (pag. 686) : Ei δὲ ἐπὶ τῆς Παλαιᾶς Ata- 
θήχης ταῦτα ἀπηγόρεντο, πολλῷ μᾶλλον ἐπὶ τῆς χάριτος, 
ἔνθα πλείων ἡ φιλοσοφία. Quod si hac Veteris Tes- 
tamenti tempore prohibebantur, multo magis tem- 
goregrafie, ubi major est philosophia. Inter ceetera 
velim legantur que Chrysostomus scripsit in stre- 
nuissimos martyres Romanum et Julianum, item 
que idem scripsit in beatam Drosidem et in Ma- 
chabseos : quibus in orationibus prestare ausim 
repertum iri testimonia multa, quibus quod dixi 
mirifice confirmetur. Non parum quoque Chryso- 
stomo placet pratorum comparatio in significatione 
rei gratie ac jucundee. Exempla aliquot, ut quidque 
occurret, subjiciam. lta igitur Chrysostomus locu- 
tus est in quadam oratione (t. 1I. p. 670), qua omnes 
simul martyres laudat : ᾿Αλλὰ χήποις ἐνδιατρῖψαι 
βούλει, xai λειμῶσι xal παραδείσοις Verum enim vero 
in hortis versari cupis, in pratis et. viridariis ? 
Nec ita multo infra eum, quem dixi, locum sic 
rursus legitur : Οὕὔτως «si ἀπὸ τῶν μαρτύρων ἐπ- 
ανίωμεν, ἀπὸ μύρων πνευματιχῶν, ἀπὸ λειμώνων οὐ- 
ρανίων, etc. Ita semper a martyribus revertamur, 
ab unguentis spiritualibus, a caelestibus pratis, etc. 
Discere licet; ut monui, ex ea concione, qe de san- 
ctissimo martyre Romano habita est, certum quod- 
dam dicendi genus perquam familiare Chrysostomo 
fuisse: rursus ex eadem locum promam, quo pro- 
bari possit eam, de qua nunc agitur, dicendi for- 
mulam ipsi quoque non parum placuisse. Ejus au- 
tem hec sunt verba (t. 11, p. 614): Καὶ ὥσπερ ἐν 
ἱερᾷ πομπῇ χορεύοντες, xai ἐν λειμῶνι παίζοντες 
χλοερῷ, οὕτω τὰς τιμωρίας ἕἔχαστος ἥρπαζεν" Et ve- 
lut in sacra pompa choreas ducentes, et in viridi 
grato ludentes, ita arripiebat unusquisque crucia- 
tus. Ad idem confirmandum afferri possunt que le- 
guntur apud Chrysostomum in ea quam jam citavi- 
mus concione, ubi videlicet omnibus simul sanctis 
preconium tribuit orator optimus. Sic autem loqui- 
tur (t. II, p. 6354): Οὐχ οὕτω λειμῶνές εἰσι τεοπνοὶ, 
ῥόδα x«i ta παρεχόμενοι τοῖς θεωμένοις, ὡς μαρτύρων 
τάφοι. Non ita nos prata delectant, dum rosas vio- 
lasque spectandas suppeditant, ac martyrum tu- 
muli. Ex quibus omnibus, opinor, plane constat 


alio magis delectatus sit Chrysostomus, posterius 
vero inter ea loquendi genera recenseri debere, quee 
si non ita Chrysostomo amica essent ut illud prius, 
at ei tamen multum quoque placerent. Hinc patet 
vere dici solitum, alios aliis oblectari. Cum enim 
recens sim a lectione panegyricarum Basilii oratio- 
num, affirmare mihi licere arbitror, illud loquendi 
genus, quo aut verbum φιλοσοφεῖν, aut vox φιλοσο- 
φία passim a Chrysostomo adhibetur ad virtutem 
martyrum significandam, ipsum tamen nusquam 
in iis, quas dixi, Basilii orationibus inveniri. Velim 
legantur panegyrice ille orationes, quas de glorio- 
sissimis quibusdam martyribus habuit vir summus 
Basilius, ut magis intelligatur verum esse quod 


B dixi. Vidimus quoque Chrysostomum libenter uti 


pratorum comparatione ad indicandam rem gra- 
tam ; ettamen ob eam, quam attuli, causam, asse- 
veranter dicere posse videor, nihil tale apud Basi- 
lium reperiri in iis concionibus, in quibus ipse 
preclara fortissimorum quorumdam martyrum fa- 
cinora litteris prodidit. Imo etiam hec pratorum 
comparatio, que satis Chrysostomo arridebat, Ba- 
silium tam parum commovit, ut ipsum ne in aliis 
quidem suis orationibus ea usum fuisse putem. Jam 


' redeamus ad controversam orationem, et videamus 


uter ejus sit legitimus parens, Basiliusne an Chry- 
sostomus. lllud autem loquendi genus, quod Chry- 
sostomo tam familiare esse ostendi, quo tamen 
Basilius in laudandis martyribus nusquam usus 


C fuisse comperitur, in ea, de qua agitur, oratione 


usurpari animadverto. In ipsa enim ita scriptum 
legitur (apud Basil. t. II, p. 139): Διασχαπτόμεναι 
πλευραὶ δεδαπάνηντο, ἀλλ᾽ ἡ τοῦ φρονήματος ἧνθει 
φιλοσοφία. Perfossa latera absumebantur : sed men- 
tis philosophia efflorebat. Similiter comparatio illa 
pratorum, qu& Chrysostomo non ingrata erat, et 
ipsa quoque in ea, de qua nunc controversia est, 
oratione a quolibet cerni potest. Sed ipsum aucto- 
rem, quisquis est, audire prestat. Sicigitur loqui- 
tur (apud Basil. p. 140) : Κολαστήρεον ξύλον ὡς σω- 
τήριον ἀσπαζόμενος, χλείσμασι δεσμωτηοίων ὡς λει- 
μῶσι τερκόμενος. Supplicit lignum velut salutare os- 
culabatur, septis carcerum ceu pratis gaudebat. 
Quomodo ergo Basilio, cum de martyre Barlaam 


D sermonemhaberet, venit in mentem utiquibusdam 


loquendi generibus, quibus nusquam in certis ac 
indubitatis suis orationibus usus fuisse invenitur ? 
Nonnc longe probabilius estcontroversehujus ora- 
tionis verum ac legitimum parentem esse Chryso- 
stomum, qui iis, quas dixi, dicendi formulis fami- 
liariter uti soleret? Hanc orationem longiorem esso 
percupereu. ld si esset, sepius, opinor, tum ver. 
bum φιλοσοφεῖν, tum pratorum comparatio in ea 
occurreret; sicque magis intelligeretur ipsam Chry- 
sostomo tribui debere. Accedit etiam, quod Basilius 
in panegyricis suis orationibus semper utatur voce 
ἀνήρ ad ipsos martyres, quos laudat, indicandos : 
Chrysostomus vero in iis quas citavi orationibus et 


17 


PRUEFATIO. 


18 


in quibusdam aliis nunquam eam vocem hoc sensu AÀ ἐχπιπτούσης, τῆς χειρὸς δὲ ἔτι τεταμένης προς πάλην. 


usurpat. Ex quo fit, ut h&c concio Chrysostomo 
potius tribui debeat, quam Basilio. 

9. Exstant, ut ex dictis patet, sermones duo in 
Barlaam martyrem.Unus ab omnibus;uno consensu 
scribitur Chrysostomo : alter, de quo agimus, 
in controversiam vocatur. Sed, nisi valde fallor, si 
quis duas has orationes inter se comparaverit, 
utriusque eumdem auctorem esse facile intelliget. 
Auctor enim, quicunque ille fuit, qui hanc oratio- 
nem pronuntiavit, cum paucis verbis concionari 
statuisset, nihil aliud sibi proposuisse videtur, 
quamepitomen quamdam alterius'concionis facere. 
Et vero quidquid in longiori concione de martyrii 
genere narratur, omne id in altera breviter sum- 


matimque dictum est, sic ut dubitari vix possit, B 


quin utriusque orationis unus et idem parens sit. 
Imo non eadem solum summatim reperiuntur in 
breviori concione : sed eadem etiam verba non- 
nunquam adhibentur. Et ut ea de re a quovis faci- 
lius existimari possit, aliqua loca ex utraque ora- 
tione exscribam. In longiuri igitur concione! sic 
legitur (apud Chrysost. t. Il, p. 682 et seq.) : Ὀλό- 
χληρον ἐν. τῇ δεξιᾷ πυρὰν βαστάζων...... x«i ydp xal 
τοῦτο τῆς ἐχείνον χαχουργίας ἦν, τὸν μὴ εὐθέως tx 
προοιμίων χαλεπὰ προσάγειν τὰ μηχανήματα... ἐξελο 
θόντα δὲ αὐτὸν εἰς μέσον ἀγαγὼν.., Τί τοίνυν ἐστὶ 
τὸ μηχᾶνημα ; Τὴν χεῖρα χελεύσαντες ὑπτίαν ἐχτεῖναι 
ὑπεράνω τοῦ βωμοῦ, ἐπέθηκαν ἄνθρακας x«t λιθα- 
γωτὸν τῇ χειρὶ..... ἔμενε γάρ ὁ μαχάριος Βαρλαάμ 
&xÀw x«i ἀπερίτρεπτον τηρῶν τήν χεῖρα.... ἀλλ᾽ 
ὡς ἐξ ἀδάμαντος πεπηγυῖα, οὕτως ἀπερίτρεπτος 
ἔμενεν.... xxi οἱ μὲν ἄνθραχες τὸ μέσον τῆς χειρὸς 
διατρήσαντες ἐξέπιπτον χάτω, ἡ δὲ ἀνδρεία τῆς ψνχῆς 
οὐ διέπιπτεν, Integram in dextera pyram gestans... 
etenim hoc quoque malitiz illius fuit, quod statim a 
principio graves machinas non admoverit.... egres- 
sum autem illum cum in medium adduxisset.... 
Quodnam igitur illud est machinamentum? Cum su- 
per aram extendere manum supinam jussissent, 
prunas et thus manui imposuerunt.... beatus enim 
Barlaam nec inclinatam nec inversam manum te- 
nens permansit.... sed, quasi ex adamante concreta 
esset, manus illa permanebat immota... et prunz 
quidem cum volam manus perforassent, deorsum 
cadebant, at anima fortitudo non concidebat. 
Que autem in breviori oratione leguntur (apud 
Basil. p. 140) hec sunt: Ὁ δὴ τελευταῖον αὐτῷ παρὰ 
τῶν πολεμούντων προσῆχτο μηχάνημα, 'Βωμὸν γάρ πρὸς 
τὴν τῶν δαιμόνων σπονδήν ἀναχαύσαντες, ἱστᾶσι παρ᾽ 
αὐτῷ ἀγαγόντες τὸν μάρτυρα, χαὶ τῷ βωμῷ τὴν δεξιὰν 
ὑπτίαν ἐπαιωρῆσαι χελεύσαντες, ὡς χαλχῶ θνσιαστηρίῳ 
τῇ χειρὶ χατεχρήσαντο, λιδανωτόν αὐτῇ καχούργως ἡνθέν- 
τες φλεγόμενον.... Ἡ μὲν γάρ φλὸξ τὴν χεῖρα διέτρω- 
γεν, ἔμενε δὲ ἡ χεὶρ ὡς τέφραν τὴν φλόγα Dacrá- 
ζουσα' οὐχ ἔδωχε τῷ πολεμοῦντι χατὰ τοὺς φυγάϑας 
τὰ νῶτα, ἀλλ’ ἄτρεπτος εἰστήχει κατὰ φλογὸς ἀρι- 
στεύουσα.... ἀλλ᾽ ἦν τῆς δεξιᾶς χαινή τις τῶν παλαι- 
σμάτων ἡ νίχη, τῆς μὲν φλογὸς διὰ μέσον τῆς χειρὸς 


C 


Quod postremum tormentum eiab inimicis admotum 
est. Etenim libamen daemonibus facturi, ignem ara 
cum imposuissent, adductum martyrem ante eum 
sistunt, atque dexleram supinam super altare pro- 
tenderejubentes, manu velut area ara abusi sunt, 
ardente thure in ea maligne imposíto.... Etenim 
flamma quidem manum perrosit, sed (amen manus 
permansit flammam quasi cinerem gestans ᾿ non 
dedit tergum savienti igni fugitivorum in morem, 
sed immota perstitit contra flümmam strenue dimi- 
cans..... flammam inter el dexteram martyris in- 
struebatur lucta : sed dextera novam quamdam 
luctaminum victoriam habebat,quandoquidem per 
mediam manum traseunte flamma, manus ad luc- 
tam porrigebatur. Ex quibus intelligitur non eam- 
dem solum sententiam in duabus his orationibus 
reperiri, sed, ut dixi, eadem verba in utraque non- 
nunquam usurpari. Nam;he voces, δεξιὰ, βαστάζων, 
προσὰγειν, ἀγαγὼν, μηχάνημα, κελεύσαντες, ὑπτιᾶν, 
βωμοῦ, λιδανωτὸν, iss, μέσον, ἐξέπιπτον, que in 
longiore concione inveniuntur,eedem et in breviore 
leguntur, licet scepius aliter inflexee. Scio quidem 
rarum non esse, ut duo scriptores qui idem argu- 
mentum tractent, non in sententiis modo, sed etiam 
in aliquibus verbis aliquando conveniant: sed in 
his que protuli, tam multa sunt qua inter se con- 
veniunt, ut putem non facile proierri posse exem- 
plum aliquod, in quo duo scriptores in tam multis 
intam paucis verbis convenerint. Quare longe mihi 
verisimilius videtur utriusque orationis unum et 
eumdem auctorem esse, qui cum idem argumen- 
tum bis tractare statuisset, in posteriore concione 
epitomen prioris fecerit. Plane autem constat 
prioris auctorem Chrysostomum esse : consequens 
est igitur ut posterior ei quoque tribuatur. 

10. Satis quidem sciunt, qui paulum modo ver- 
sati suntin legendis Chrysostomi scriptis,summum 
hunc virum aliquando concionatum fuisse ante epi- 
scopum Flavianum : sed tamen, quoniam ita expe. 
dit, loca aliqua quibus id aperte ostendatur, in 
medium adducere non pigebit. Cum igitur Chry- 
sostomus Machabaeorum laudes narraret, ita locu- 
tus est (t. Il, p. 631): ᾿Αλλ᾽ ὥρα λοιπὸν χαταπαῦ- 
σαι τὸν λόγον, ὥστε πλειόνων αὐτοὺς ἀπολοῦσαι τῶν 


Ὁ ἐγχωμίων παρὰ τῷ xotvà διδασκάλῳ. Sed jam tempus 


est, ut finem dicendi faciamus, quo pluribus ili 
laudibus a communi doctore cumulentur. |n ea 
autem oratione, qus in Natali Domini pronuntiata 
est, ita editum invenitur ; "Ev δὲ λοιπὸν εἰπων, xat«- 
παύσω τὸν λόγον, τῷ χοινῷ διδασχάλῳ τῶν μειζόνων 
παραχωρήσας. Unum tantum si nunc addidero, ora- 
tioni mec finem imponam : que majora sunt, com- 
muni doctori dicenda relinquens. Opere pretium 
est nunc referre qu& in controversa concione le- 
guntur, ut locorum contentione et comparatione- 
facilius cognosci possit utri hec oratio adscribi de- 
beat, Basilio, an Chrysostomo. Sunt autem ejus- 
modi (Basil. t. lI, p. 1&1) : ᾿Αλλὰ τί παιδεκοῖς ἐλαττῶ 


19 PRAEFATIO. 30 


ὃν ἀριστέα ψελλίσμασι ; Ταῖς μεγαλοπρεπεστέραις τοί- À omnibus, quotquot aderant, martyrum sepulcris, 


νυν τὸν εἰς αὐτὸν ὕμνον παραχωρήσωμεν γλώτταις" 
τὰς μεγαλοφωνοτέρας τῶν διδασχάλων ἐπ᾽ αὐτῷ χα- 
λέσωμεν σάλπιγγας. Quid autem puerili balbutie vic- 
toremmagnum deprimo? Locummartyris laudandi 
cedamus linguis magnificentioribus, atque vocalio- 
resdoctorum tubas ad id praeconium invitemus. Fieri 
quidem potest, ut fallar : sed cum brevioris illius 
concionis auctorem audio ita loquentem, iocum 
martyris laudandi cedamus linguis magnificentio- 
ribus, etc., audire mihi videor Chrysostomum, qui 
cum episcopo Flaviano coneionandi locum dare 
vellet, ita loqui solebat. Nec quisquam dixerit nu- 
merum singularem in aliis quas indicavi concioni- 
bus usurpari, hic vero pluralem. Fitenim aliquando, 


obscurum non videtur Chrysostomum ad martyris 
Barlaam tumulum sermonem convertere : eoque 
magis, quod Chrysostomus, cum in suis orationi- 
bus utitur numero]singulari μάοτυς, eum martyrem 
significet, quem laudibus ornare instituisset, ob id- 
que vix dubium esse potest, quin hoc etiam loco 
martyrem Barlaam indicare voluerit, cum numero 
singulari usus sit. Arbitror igitur Chrysostomum, 
cum hec verba pronuntiaret, cum enim hominem 
correptum a'demone juxta martyris sepulcrüm vi- 
deris, etc., martyris Barlaam manu tumulum osten- 
disse. Sed si adverse opinionis defensores semel 
fateantur prolizam hanc orationem habitam fuisse 
eo loco, ubi martyris Barlaam corpus jacebat, fa- 


utoratores numero plurali utantur, cum si aecurate B teantur necesse est martyris illius tumulum Antio- 


loqui vellent, uterentur singulari : aut fortasse, 
quod a vero non abhorret, duo episcopi conciona- 
turi erant post Chrysostomum, qui propterea nu- 
merum multitudinis adhibere debuerit. Certe qui- 
dem ex ipsa concionis brevitate conjicere licet, tres 
vicissim tunc concionatos fuisse,quorum primus 
fuerit Chrysostomus, alter Flavianus, tertius quivis 
alius.Nihil autem ad propositum refert, utrum unus, 
an duo episcopi his que protuli verbis ad concio- 
nandum invitentur. Etenim sive unum, sive duos 
dicas, plane constabit ejus de qua disputatur ora- 
tionis Basilium auctorem non esse, cum nemo un- 
quam post ipsum concionatus fuisse inveniatur. 

10*, Preterea si quispiam has duas conciones 


chie exstitisse, aut potius in agro Antiocheno, cum 
Chrysostomum longiorem illam concionem ibi ha- 
buisse constet, Ergo brevior oratio Antiochis quo- 
que pronuntiata est, cum pronuntiata sit quoque, 
ut ex dictis patet (5), eo ipso in loco, ubi tumulus 
martyris Barlaam aderat. Nam sine dubio non duo- 
bus locis positus fuerat ejus martyris tumulus. Ex 
quibus efficitur breviorem illam concionem Chry- 
sostomi esse, non Basilii, qui Antiochie nunquam 
concionatus sit. Quod diximus, martyrem Barlaam 
mortem obiisse Antiochis, id potest confirmari et 
ex Eusebio, qui cum de martyribus Cappadocire lo- 
quitur, nihil dicit, quod in hunc sanctum martyrem 
convenire possit : et contra, cum loquitur de mar- 


paulo attentius legerit, utramque eo loco hahitam € tyribus Antiochi, quoddam supplicii genus refert, 


fuisse, ubi martyris Barlaam tumulus erat, facile, 
opinor, fatebitur (a). De breviori quidem nullus 
ambigendi locus esse potest, cum id ita esse aperte 
ostendant que supra retulimus, queque hoc loco 
rursus exscribere nihil necesse est. Neque vero de 
longiori aliud judicium prolatum iri puto, nisi ab 
lis, qui omnia in utramque partem interpretari pro- 
fitentur, non autem ab iis, qui simpliciter verum 
querunt. Ita autem in prolixiori illa concione legi- 
tur (t. II, p. 685 : Ὑπόδεξαι τὸν στεφανίτην, xoi 
μηδέποτε ἀφῇς ἐξελθεῖν τῆς διανοίας τῆς σῆς. Διὰ 
τοῦτο ὑμᾶς xal παρὰ τὰς θήκας τῶν ἁγίων μαρτύ- 
pev ἡγάγομεν, ἵνα xat, etc. Suscipe victorem coro- 
natum, nec unquam ez mente tua exire permitte. 


Idcirco vos etiam ad ipsos sanctorum martyrum p 


loculos adduzimus, ut, etc. Nec ita multo post heec 
subjungit Chrysostomus (ibid. p, 686) ; Διὰ τοῦτο 
xai ἡμεῖς ἐνταῦθα συνεληλύθαμεν: σχηνὴ γάρ ἐστι 
στρατιωτιχὴ τῶν μαρτύρων ὁ τάφος.... Ὅταν γὰρ 
ἴδῃς δαιμονιῶντα ἄνθρωπον παρὰ τὸν τάφον τοῦ μάρ- 
τυρὸς κειμενον ὕπτιον, etc. Idcirco nos etiam hic con- 
venimus : rentorium enim est militare martyrum tu- 
mulus.... Cum enim hominem correptum a demone 
juxta martyris sepulcrum videris supinum jacen- 
tem, etc. Postquam enim institutus sermo fuit de 


(a) Lege num. 5. 
(δ) Lege num. eumdem. 


quod non ita multum ab historia beati Rarlaam 
abludit. Ejus hec sunt verba (c) : Toz: μὲν πέλυξιν 
ἀναιρομένων, olx γέγονε τοῖς ἐπ᾿ ᾿Αραδίας, τοτὲ δὲ 
τὰ σκέλη κχαταγνυμένων, οἷα τοῖς ἐν Καππαδοκία 
συμδέδηχε...... Τί δεῖ τῶν ἐπ᾽ ᾿Αντιοχείας ἀναξωπυ- 
ρεῖν τὴν μνήμην ; ἐσχάραις πυρὸς οὐχ εἰς θάνατον, 
ἀλλ᾽ ἐπὶ μακρᾷ τιμωρίᾳ χατοπτωμένων' ἑτέρων τε 
θᾶττον τὴν δεξιὰν αὐτῶν πυρὶ χαθιέντων, $ τῆς ἕν- 
αγοῦς θυσίας ἐφαπτομένων, Quippe cum adinirandi 
martyres, partim securibus cesi sint, ut in Arabia 
contigit, partim su/fractis cruribus intercerint, 
quemadmodum accidit in Cappadocia.... Jam vero 
eaqua apud Antiochiam gesta sunt.quid opus est in 
memoriam revocare ? ubi alii craticulis impositi, 
nonadmorlemusque,sed ad diuturnitatem supp Lic ii 
torrebantur ; alii dextras suas in ignem immittere 
maluerunt, quam impia libamenta contingere. 
Nemo enim, opinor, homo diffitebitur martyris Bar- 
laam historiam ultimis Eusebii verbis satis apte 
adumbrari. Nec quisquam dixeritin duabus his ora- 
tionibus reperiri que inter se aut contraria sint, aut 
contraria esse videantur, ob idque ipsas uni et oi. 
dem scriptori tribui non debere. Notum est enim 
oratores, cum quempiam laudandum sibi propo- 
nunt, locis quibusdam communibus uti solitos, eos. 


(c) Hist. eccl. lib. vin, cap. 12. 


91 | PRAEFATIO. 


23 


que sepe, si bis de unoeteodem sermonem habent, A δείξαντος διὰ τῆς ἐμφυσήσεως, ὅτι τὸ Πνεῦμα τῆς θεϊχῆς 


non tam curare, ut ea que ex communibus locis 
petita sunt, conveniant inter se, quam ut is, quem 
Jaudare volunt, quoquo modo laudetur. Quare ni- 
hil mirum si Chrysostomus, qu: de martyre Barlaam 
orationem panegyricam bis habuit, contrarii ali- 
quid in communibus his locis aut dicat, aut dicere 
videatur. Preeterea si martyris Barlaam historiam 
melius postmodum novit Chrysostomus, non video 
cur in posteriori sua concione circumstantias ali- 
quas aliter narrare non potuerit. 1mo vero ita facere 
debuit. Nihil ergo officit nostre opinioni quarum- 
dam circumstantiarum varietas : sed illud eam ma- 
xime confirmat, quod ipsum martyrii genus iisdem 
fere verbis, ut ex dictis constat. (a), in utraque ora- 
tione explicetur. Ex quibus omnibus effici videtur 
martyrem Barlaam neque Cesarez Cappadocie 
mortuum esse, neque de eo Basilium orationem ha- 
buisse, neque eo quem mox dixi loco sepultum 
fuisse. Monet eruditissimus vir Tillemontius, mar- 
tyris Barlaam festum diem in quibusdam Grecorum 
Menologiis die decima sexta Novembris notari: in 
aliis vero, quemadmodum et in Martyrologio Ro- 
mano, die decima nona mensis ejusdem. 


$ IM. De homilia in sanctum baptisma, seu de 
Spiritu sancto. 


41. Hec oratio ita in utraque editione Parisiensi 
inscribitur, Ὁμιλία εἰς τὸ ἅγιον βάπτισμα, Homilia 
tn sanctum baptisma : sed mirum videri debet hoc 
opusculum sie in vulgatis inscriptum fuisse, cum 
in his unum duntaxat verbum obiter de baptismo 
dicatur ad conprobandam Spiritus sancti divinita- 
tem. Nunc is, quem mox notavi, titulus, Ὁμελία 
εἰς τὸ ἅγιον βάρτισμα, Homilia in sanctum baptisma, 
huic lucubratiuncule melius conveniret, cum non- 
nulla e Regio codice 1907 addiderimus, in quibus 
seriptor, quisquis est, de baptismate data opera 
mentionem facit. Sed hec levia sunt ; jam ad gra- 
viora properandum. Videamus igitur num hec ora- 
tiuncula Basilii sit, cujus in libris invenitur. Et ne 
diu animos suspensos distineam, dico nihil mihi 
videri in hac concione Basilio Magno dignum. Cum 
enim in Basilii orationibus procemium quoddam et 


pulcherrimum et elegantissimum preire soleat, b 


ejus, de qua controversia est, orationis auctor, fri- 
gide ita incipit (p. 583): Ὁ βαπτιζόμενος εἰς Τριάδα 
βαπτίζεται, εἰς ἸΙατέρα xxi Υἱὸν xai ἅγιον Πνεῦμα, 
οὗτε εἰς ἀρχὰς, οὔτε εἰς δυνάμεις, ete. Qui baptizatur, 
in Trinitatem baptizatur, in Patrem, οἱ Filium, 
et Spiritum sanctum, neque in principatus, neque 
in virtutes, etc, Basilius, ut dixi, sermonem suum 
apto aliquoeteleganti exordio ornassét,etita demum 
ea de requam tractandam sibi proposuerat, disse- 
rere ccepisset. In iis, que mox sequuntur (ibid.), x«i 


3* Joan. 1. 3. 


(a) Lege n. 9. 


οὐσίας ἐστὶ, xxl οὐ τῆς χτιστῆς φύσεως, aliquid repe- 
rio, quod e consuetudine Basilii dictum fuisse non 
puto. Etsi enim orator optimus multis admodum 
locis quiddam divinum exprimat, tamen voce 
θεϊῖχός nusquam, quod quidem sciam utitur. Quare 
cum probare conarer ultimos duos in Eunomium 
libros inspuriis poni debere, inter alia argumenta, 
quibus ad id comprobandum usus sum, hoc quo- 
que reperitur, quod vox θεῖχός, qui ab indubitatis 
Basilii operibus abest, sepius in iis, quos dixi, libris 
occurrat. Et quod suspicionem auget, in hoc bre- 
vissimo opusculo vox θεῖχός non ita multo post rur- 
sus adhibetur. Et illud quoque displicet (pag. 581), 


τὸ γὰρ, Πάντα δι᾿ αὐτοῦ ἐγένετο, περὶ τοῦ πλήθους τῶν 


B χτισμάτων ἐστί, Illud enim, « Omnia per ipsum 


facta sunt ?*, » ad creaturarum multitudinem ve- 
ferri debet. Primum edim ultima verba, περὶ τοῦ πλή- 
θους τῶν χτισμάτων ἐστί, ut Greece repunt, ita et La- 
tine. Ita enim ad verbum interpretari licet : illud 
enim, « Omnia per ipsum facta sunt,» de creatura- 
rum multitudine est. Certe si, qui Latine sciunt, sic 
loqui non solent, Basilius, qui Greecarum litterarum 
peritissimus erat, ita Greece locutus fuisse non cen- 
sendus est. Deinde illud, quod initio periodi posi- 


tumest, non magis arridet. Cum enim Basilius pro-- 


pria Scripture verba refert, in suo sermone aliquid 
inserit, quo qui avdiunt, aut legunt, Seripluram ci- 
tari moneantur , nec puto eum ita Jocuturum fuisse 
nude et simpliciter, τὸ γὰρ, Πάντα, etc. Me movit 
etiam, quod verbum φάσχειν in illa oratiuncula bis 
repererim : quod nescio tamen an in sinceris Basi- 
lii orationibus totidem legatur. Nec sane meliora 
sunt quce e Regio codice addidimus: quod satis 
ex solo initio cognosci potest. lta enim incipit 
(pag. 585) : Ἐπεὶ δὲ Θεοῦ τοῦ ἀγαθοῦ χάριτι, τῇ 
μνήμῃ τῶν τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ῥφῶντος 
ῥημάτων, xal τῶν ἁγίων αὐτοῦ εὐαγγελιστῶν τε χαὶ 
ἀποστόλων χαὶ προφητῶν, αὐτάρχως ἡμῖν σαφηνι- 
σάντων τὸν περὶ τοῦ χατὰ τὸ εὐαγγέλιον τοὺ Κυρίου 
ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ βαπτίσματος λόγον, ἐπαιδεύθημεν 
ὅτι τὸ μὲν ἐν τῷ πυρὶ βάπτισμα ἐλεγχτικὸν μὲν 
ἐστι πάσης χαχίας, δεχτιχὸν δὲ τῆς γατά Χριστὸν 
δικαιοσύνης, μῖσος μὲν ἐμποιοῦν τῆς χαχίας, ἐπιθυμίαν 
δὲ τῆς ἀρετῆς, elc. Sed enin ex Dei optimi gratia, 
recordatione verborum unigeniti Filii Dei viven- 
tis, et sanctorum ejus evangelistarum et apostolo- 
rum et prophetarum,qui ejusquod secundum Evan- 
gelium Domini nostri Jesu Christi est, baptismatis 
doctrinam satis nobis explanarunt, edocti sumus 
baptisma illud quod in igne fit, ut ad omnem ma- 
litiam arguendam,ita ad Christijustitiam recipien- 
dam idoneum esse, etc. : quibus omnibus nihil dici 
potuit aut languidius,aut frigidius, aut inelegan- 
tius. Similiter, quod sub finem legitur, Δεσπότσον καὶ 


[ji 


- 


23 PR.EFATIO. δὲ 
z2212-5», Basilianum esse vix crediderim. Nam vir A limius ezpende. Improbo quidem interpretem, qui 


eloquentissimus utitur potius alio quovis nomine ad 
rerum conditorem significanuum, quam voce zia- 
c-x;. Accedit etiam, quod non satis intelligatur ad 
quod scriptionis genus hzec lucubratiuncula refe- 
renda sit. Etenim si primam partem spectes, dicas 
rudem quemdam esse de Spiritu sancto tractatum: 
si alteram, imperfecta quedam de baptismate ho- 
milia esse videbitur. Sed tam in una quam in al- 
tera parte nihil omnino reperio, quod Basilio Magno 
dignum sit. Certe si oratorum optimus Basilius de 
Spiritu sancto ac de baptismate loqui instituisset, 
de his, ut rei dignitas postulabat, disseruisset, non 
indiserte, non ineleganter, non inerudite : que ta- 
men vitia in hac oratiuncula facile a quolibet de- 
prehendi possunt. 


S IV. De homilia qua in Lacizis habita est. 


12. Quo terrarum angulo situs fuerit locus ille, 
ubi hzc oratio habita fuisse dicitur, ne conjectura 
quidem judicare possumus. Vir doctissimus Tille- 
montius, qui hanc oraffonem Basilii esse existima- 
ret, Laciza locum aliquem esse dicecesis Cresarien- 
sis suspicatus est; nec nego ego eum jure ita su- 
spicari potuisse, maxime cum nemo hactenus, 
quod quidem sciam, eam orationem suspectam ha- 
buerit. Et certe veterem illam opinionem non pa- 
rum confirmat, quod hzc homilia inter genuinas 
Basilii orationes in omnibus libris et ere excusis 
et calamo notatis reperitur. Sed si quis rem paulo 
attentius consideraverit, non valde admodum du- 
bito quin eam orationem aut in spuriis, aut certe 
in suspectis positurus sit. Interea affecam causas, 
cur de ea dubitandum putem. Primum occurrit lo- 
cus ille, ubi ita legitur (pag. 588) : 'Ezsi τοίνυν ἀνὼ- 
mxj9; ἐστι τῶν ὀρωπένων X φύσις, πῶς XE L 
τὸν Diirvy-R λεῖα, ὑπὲρ τὸν τραχέα; Καὶ χατα- 
χοΐνει 77» 00X χαὶ σχοξέλους, Clc. Cum igilur eorum 
quz tidentur, inzqualis sit natura, qui fit ut eum 
qui levia videt, przter alterum qui aspera conspi- 
cu. laudet Seriptura ? Ita condemnat videntem 
οτος et scopulos, ete. lllud τὸν quod ultimo loco 
poztum est, non placet, et est tale, ut primoaspectu 
credas vitii aliquid inesse in Graecis. Scio quidem 
voc-m 5,zrv»xz hoc loco suppleri debere : sed hic 
. ar5cuics sine ullo verbo adhibitus, obs-uri aliquid 
et :ncyaenni babet, nee apte hoe loeo posita fuisse 
vadetur dipsss. Arbastror igitur seriptorem paulo 
huriz-oorem aui vocem τοῦτα additurum fuisse, 
&-t a5 qUOTES eloquendi genere usurum. Quod 
Ε221:-' ΤΟΙΣ. x42x vut: m4 72YX54.. Ὃ ἕξεων λεῖα, 
σΣ- Ξῖῖξ alhm-e mil probatur. ΕΔ vero pro locus 
es caso. ut monui; qui errorem ipea τῆς olyi- 
ete yruil posterxgr Te;DSa τελετὶ CmÓerprea e779. 
regm 2L. o1 Femim quasi m seins Veneie-s »»ms- 
frit2s "roset ra ἐλ qua ir wena Latme rej- 
Zia. Ἔτσι will imd. (md donas védef, sw 


Tzzsx 


cum verba Greca non staüm intelligeret, inepte in- 
lerpretari maluit. quam eorum sententiam laborio- 
sius inquirere: sed multo magis reprehendendum 
puto scrnptorem ipsum. qui quod pessime locutus 
sit, malz interpretationi locum dederit. Basilius 
igitur, aut potius alius quivis, si modonon omnino 
loquendi imperitus fuisset. ita scripsisset. αὐνα το. 
Ὁ βλέπων λεῖα, γόει μοι 79x) »,, quae verba cum ciara 
sint hoc modo posita, nemini offendiculo esse po- 
tuissent : quisquis enim ea vel oscitanter legisset, 
statim vidisset ipsa sic veri debere, sed il(ud, 
« Qui tidel levia, » sensu altiore intellige. Et quo- 
niam sefPmo est de illo. 'O διέπων λεία εἐλεχ ὅκ- 
σεται, monebo uti et Duceeus jam antea in erudi- 


B tissimis suis notis monuit, hzc verba in Proverbiis 


nusquam reperiri. Quomodo ergo auctor pauloante 
(pag. 587) ita loqui potuit: Ei:zx-2( 72972; 7979; ἐν 


Παοριμίαις χατὰ τὸ εἶδος τὸ zu20tutxze», 


τούς T^ 
μνασίαν τοῦ γοῦ τοῦ χαετέοου τὸς ἀσαϑειας εἐπιτεσειτας, 
ὅτι, Ὁ βλέπων λεῖα ἐλεχόχσεται᾽ Dictus est primus 
sermo tn Parg&miis in modum proverbu, adjecta 
quadam obscuritate ad mentem nostram exercen- 
dam, « Qui videt levia, misericordiam conseque- 
tur? » Nec quisquam dixerit. simiha in Prover- 
biis * inveniri, ubi ita legitur. Οἱ 62525 22t τοῦ 2252 
Bisztze72z2,0€uli tui recta videani. Etsi enim ex il- 
lis, ὁ βλέπων λεῖα, eadem effici possit sententa, at- 
que ex his, ot ὀφθαλιοί aov ὁοθὰ 5»sziz»7x» : tamen 


c ipse per se voces tam inter se differunt, ut dilicen- 


tissimus vir Basilius alias pro aliis sumpsisse credi 
merito non possit, preserüm cum Proverlb:;orum 
locus modo lectus fuisse dicatur. Preterea i;bens 
quererem unde auctor illud, ἔλεκθςε σεται, hauserit. 

Si de suo hanc vocem addidit, non ita solet Lasi- 
lius : sin ex aliquo Proverbiorum loco ipsam sum- 
ptam fuisse dicas, jandudum vir doctissimus Du- 
emus ejusmodi locum in Proverbiis nusquam com- 
parere satis aperte significavit. cum ita scr.psit : 
Citatur hoc « Qui levia respicit » ex Proverbs. in 
quibus (amen nusquam reperiri poteri, ab e» qui- 
dem certe, qui Grzco Bibliorum indice à Kirchero 
conscripto u*i coluerit. Neque enim usquamin Pro- 


terbüus occurrit, aut λεῖα Suszi, αἰ εὐεχεςτεται 


D 5,:. Vidimus scriptorem ita indiiizentem fuisse, 


ut eorum, quz ex Proverbis paulo anie rec:tata 
fuerant, oblitus esset : nonc videbimus cum lem 
oblitum fuisse eorum, qua ipse proxime ante dixe- 
Tat Nam post bas voces, εἴςξται ποῦτος 229; ἔν 
Ὃ Sortwo (iix ἔεχόζτεται, Qui (etia 
videt .miyericordizm consequetur: duobus inter;ec- 
üs verg;ibzs seqc;tur. Tw; (iix Sce» ἐπαινεόζτεταις 
φιευα τάν v Leria videt, laudabitur? Nam hoc 
WCIu5 àj»55 τὶ debere ixavca5c00:73:, cum ex no- 
fs. ium ex oca2on:s serie constat. Sic enim perse- 
gurr* ΤΎΡΟΣ (pag. 38, , ἐπαινετὰ 422 ἔστι τὰ 


z$ft» ὁ ἔπαινο: τῷ ὑϑῶντι τὰ 


25 


PIUEFATIO. 


20 


λεῖα ; etc. El&nim qua a voluntate pendent, meren- A dacio decepit atque circumvenit, putasses te quidvis 


tur laudem... unde (laus tribuetur levia conspi- 
cienti ? etc. Quis autem facile crediderit tam obli- 
viosum fuisse Basilium, ut ei exciderint que tan- 
tum non proferebat ? 

13. Audivimus auctorem Scripturam inepte ci- 
tantem:nunceumdem audiamus inepte loquentem. 
Ita igitur aliquanto post (pag. 589) loquitur, εἰπὲ 
δὲ ὅτι ἔστι τις ἐν ἡμῖν φιλόδοξος, χαὶ οὐ θυμιχός : 
ubi verbum εἰπὲ pro futuro positum videtur, sic 
ut hic locus ita vertendus sit : Est autem dicturus 
Est inter nos qui sit gloriz cupidus, quitamen ira- 
cundus non sit. Rursus non longe ita scriptum in- 
venitur ; Ἐὰν παραστῆς τῷ ἰάτρῳ, xxi ἴδῃς τὴν 
πολυτέλειαν τὼν φαομάχων ἐν ταῖς πολυπτύχοις ἀπο- 
χειμένην δέχτοις, περισχόπει τί οἱκεῖον ἀπόχειται τῳ 
σῳ πάθει : ubi pariter vox περισχόπει posita est 
pro tempore futuro, cum ea que retuli verba ita 
Latine reddenda sint: Quod si adeas medicum, et vi- 
deris pretiosa medicamenta in variis tabulis collo- 
cata, considerabis quid tuo morbo conveniat. Illud 
autem loquendi genus Basilianum non esse velex 
eo intelligi potest, quod eruditissimi duo viri, qui 
in legendis gravissimi Patris scriptis multi erant, 
priorem locum non intellexerint. Velim legas eam 
quam in id addidi notam. Reperias quidem ubi 
voces δϑρᾶσον et ποίησον pro futuro posite sint, fac- 
turus : idque inde factum videtur, quod deducantur 
ἃ futuro, δράσω, ποιήσω : sed ubi voces εἰπέ et περι- 
σχόπει aut similes eodem illo sensu usurpentur, vix, 
opinor, apud idoneos scriptores inveniri poterit ; 
aut certe ejus rei exemplum ullum apud Basilium 
exstare non puto. Nec aptius dictum videtur quod 
aliquanto infra (pag. 591) sequitur, θησαυρὸς δέ 
ἔστιν ἡ εὐσέδεια χρημάτων, ad verbum, nam thesau- 
rus est pietas pecuniarum. Quibus in verbis pere- 
grini aliquid et absoni inesse nemo, opinor, non 
videt : sed suspicari fortasse poterit quispiam, 
vocem προτιμότερος, üut similem eo quem mox 
dixiloco a typographis omissam fuisse, supplerique 
debere hoc modo, θησαυρὸς dé ἔστιν ἡ εὐσέδεια χρη- 
μάτων προτιμότερος, pietas autem thesaurus est pre- 
Liosior quam divitiz. Ergo ne quisquam in ejusmodi 
suspicionem adducatur, monebo ita prorsus in 
omnibus libris et impressis et veteribus legi, uti 


B 


C 


edendum curavimus. Preterea cum scriptor multis p 


locis inepte loquatur, quid mirum videri debet, 
si hoc quoque loco inepte locutus sit ? Deinceps 
de diabolo loquens auctor, sic scribit (pag. 594) : 
Κλέπτει διὰ coU ψεύδους, ἐπειδὴ τεῖχός ἐστι τοῖς ὁδεύουσιν 
εἰς παράδεισον τὸ ψεῦδος, Decipit mendacio atque 
circumvenil ; siquidem iter in paradisum facien- 
tibus murus mendacium est, Velim qui legunt se 
ipsi interrogent, an ita loquerentur, diabolus men- 
dacio decepit, atque circumvenit, quoniam iter in 
paradisum facientibus murus mendacium est, Scri- 
ptor solus, ut mihi quidem videtur, tam nove tam- 
que insolite et cogitare, etloqui potuit. Postquam 
enim audiveras virum ita loquentem, diabolus men- 


potius auditurum quam illud, quoniam iter in pa- 
radisum facientibus murus mendacium est. 

1&. Quod si voces non satis apte optimum ora- 
torum Basilium parum decent, res ipsre non satis 
gravesoranium gravissimum Patrem parum decere 
videntur. Postquam scriptor plura quam par erat 

*de hominis preestantia dixerat, ut colligere posset 
diabolum ei ob tantas prerogativas invidisse, tum 
demum de muliere sermonem instituere incipit, hoc 
modo (ibid.) : Ἕως γὰρ μόνος ἦν ὁ ἃ θ:ωπος, οὐχ 
εἶχε λαδὴν ὁ διζδολος" ἐπεὶ δὲ ἐχτίσθη ἢ γυνὴ, ἀπα- 
λὸν ζῶον, ἀναγχαίως τοῦ Δημιουργοῦ τὴν ἀπαλότητα 
φυσικὴν ἐμποιήσαντος, ἵνα ὑπὸ τοῦ φιλανθρώπον εὖ- 
μαρῶς τραφῇ τὰ νήπια. Εἰ γὰρ αὐστηρὰ ἦν ἢ γυνὴ, 
οὐχ dy ἀποχλαιόμενον τὸ νήπιον τοῖς στήθεσιν ἐνὴγ“- 
χαλίζετο, οὐχ ἄν τῆς ἰδίας τροφῆς ἡμέλει, τὸν δὲ μα- 
ζὸν ἐπεῖχε πρὸς ὠφέλειαν τοῦ ὑπομαζίου παιδίον. Νῦν 
μέντοι μητέρων εὐσπλα᾽γχνίαι τὸν ὕπνον πολλάχις τῶν 
βλεφάρων ἀποδιώχουσιν, ἐπειδὰν μιχρὸν παρενοχληθῇ τὸ 
νήπιον, Ἵνα τοίνυν ἐχτρέφηται νήπιον, ἀπαλὴ ἢ φὺσις 
5» γυναικεία παρήχθη, ἀπαλὴ x«i φιλάνθρωπος. Tw 
οὖν, etc. Etenim quandiu solus fuit homo, ansam 
non habebat diabolus ; sed istuc contigit, post- 
quam condita est mulier, tenerum illud animal, 
cui Conditor necessario teneritudinem naturalem 
indidit, ut οὗ benignitatem pueros propense edu- 
caret. Etenim siaustera esset mulier, non sane plo- 
rantem infantem uínis compleza in sinu foveret, 
neque alimento suo neglecto, matmmam ad (actentis 
pueri commodum praberet. Nunc vero materna illa 
charitas somnum e palpebris non raro fugat, ubi in 
commodum leve infanti accidit. Ut igitur infans nu- 
triretur, muliebris sexus tener conditus est, tener et 
humanus. Quamobrefn tenera ac molli, etc. Quid 
est, quiso, nugari, si hoc non est ? Certe si talia 
narrasset muliercula aliqua, fortasse non esset cur 
miraremur: sed cui persuaderi poterit gravissimum 
virum Basilium ejusmodi nugas effutivisse? Quibug 
in verbis aliquid post vocem νήπια poni debuisse 
moneo, quale est illud, τότε τοῦτο ἐγένετο, ut oratio 
et clarior esset, et melius cohereret : quae voces 
si additee fuissent eo quem dixi loco, ita interpre- 
tari licuisset : Etenim quandiu solus fuit homo, an- 
sam non habebat diabolus sed posteaquam condita 
est mulier... ut ob benignitatempueros propense edu- 
caret tunc contigit ut ansam haberet. Illud autem 
eo notavi, ut magis pateret error, quem similis lo- 
quendi ratio viris doctissimis objecit. Is autem, 
quem dico, locus ea que retuli verba proxime ante- 
cedit. Ibi autem ita legitur. (pag. 593): ᾿Επειδὴ 
κατέμαθε τὸν ἄνθρωπον" ἐπειδὴ εἶδεν ὅτι τὸ μιχρὸν 
τοῦτο ζῶον πρὸς τὴν τῶν ἀγγέλων ὁμοτιμίαν ὁ Κύριος 
προεχαλεῖτο, διὰ τῆς ἀρετῆς ἀνάγων αὐτὸν, χαὶ διὰ 
σωφροσύνης τῶν χατὰ τὸν βίον, ἐπεὶ τὴν τελείωσιν 
τῆς ψνχῆς" λείπει" Ἕως γάρ, etc. Postquam conside- 
ravit hominem : postquam vidi exiguum hoc animal 
a Domino ad angelorum aqualitatem advocari, 
ut quiipsum per viriutem ac rerum mundanarum 


Z . 


PILEFATIO. 38 


snoder atum usum eveheret ad animes perfectionem, À ipsa loca, in quibus Basilius ea quam dixi forinula 


etc. Ubi notare opere pretium est, vocem »;zc:e in 
Panrisjengi editione additam fuisse, ut monerentur, 
qui lererent, abquid hoe loco deesse ; sed tamen 
nihil deest, vocemque ;z&z& deleadam esse constat 
ex libris veteribus, in quibus illius ne vestigium 
quidem exstat. Inepta autem illa loquendi ratio ut 
FParisensis editionis auctores, ita eruditissimum 
quoque virum Combefisium decepit. Putarunt heec 
verba, ἐπειδὲ χατέμαθε τὸν ἄνθρωπον, ἐπειδὴ εἶδεν 
?-:, etc., referri ad aliquid quod sequi deberet, cum 
tamen ad ea qus precedunt referrentur. Itaque ex 
iis que paulo ante Jleguntur verbis ejus loci sen- 
tentia peti debet, sic ut vox ἐπονηρεύσατο, quee in- 
itjo periodi superioris invenitur, subaudiatur: qui- 


bus probe intellectis, perspicuutn est totius ejus B 


joci banc esse sententiam : Diabolus maligne se ges- 
sit, cum vidit multum homíni afftuere voluptatis... 
FHursus se maligne gessit, cum consideravit homi- 
nem. et cum vidit exiguum hoc animal a Domino ad 
angelorum equalitatem advocari, etc. Ergo errave- 
runt quidem, qui hic aliquid a librariis omissum 
fuisse arbitrati sunt : sed eos multo minus repre- 
hendendos esse judico, quam scriptorem ipsum, 
qui quod male locutus est, errandi occasionem de- 
dit. Nec ita multo infra cum auctor pantherarum in 
homines odium describere vellet, his verbis usus 
est (pag. 595): Εἶδον ἐγὼ τὰ μισανθρωπῴτατα τῶν ζώων 
ἐν τοῖς σταδίοις πολλάκις, ἢ εἶδον ἢ ἥκουσα (a): ἀσφαλὴς 
γὰρ £720 ὁ λόγος, Vídiego sept in stadiis infestissima 


usus est : quae si quisptam legerit, magis ac magis 
intelliget Basilium nihil tale dixisse, quale in hac 
concione reperitur. Unum si addidero, reliqua 
omittam. Statim igitur ita scribit auctor (pag. 595): 
Οὕτω χαὶ ὁ διχόολος ἐν τῇ εἰχόνι τὸ μιτόθεον ἔδειξεν, 

ἐπειδὲ Θεοῦ προσάψασθαι οὐκ ἐδύνατο. Οὕτως ὁ εἰς 
ἡμᾶς πόλεμος ἀπόδειξιν ἔχει τοῦ θεομάχον εἶναι τὸν 
πονηρὸν, x«l ποῶτον πολεμεῖν τῷ Δεσπότη. Ἐχεῖνος 
χατήγαγεν ἀπὸ ᾿Ιεοουσαλὲὴμ εἰς "I0ty o τὸν ἄνθοωπον, ἀπὸ 
τῶν ὑψηλῶν ἐπὶ τὰ κοῖλα: ἐπὶ μὲν τῆς ὁοεινῆς ἡ Ἰερουσα- 
λὴμ, ἡ δὲ Ἱεριχὼ κάτω ἐν τῇ ἀλμυρᾷ θαλάστῃ. Εἴ τις 
ὑμῶν εἶδε τὸν τόπον, οἶδε τῶν λεγομένων τὴν ἀλήθειαν, ὅτι 
Ἰεριχὼ μὲν ἔχει τὰ χοῖλα τῆς Παλαιστίνης, Ἱερουσαλὴ 
δὲ ἐπὶ τῆς χορυφῆς ἐρήρεισται, τὴν ἄκραν χατέχουσα τοῦ 
ὄρους τοῦ διὰ πάσης ἐχείνης τῆς χώρας ἀνεστηχότος, Sic 
etiam diabolus suum in Deum odium patefacit in 
imagine cum Deum attingere non possit. Sic ex il- 
lato bello liquet malignum ilium Dei hostem esse, 
ac primum Domino ipsi bellum gerere. Ille homit- 
nem ab Jerusalem in Jericho abduzit, ab altis ad 
cava. Nimirum Jerusalem in montana regione sita 

L ; Jericho vero in depresso ac humili loco ad 
Salsum mare. Si quis vestrum vidit locum, vera 
esse novit qua dicuntur, Jericho videlicet in Pa- 
l»stine cavis locari, Jerusalem vero in summo 
loco sitam esse montis ejus, qui per totam illam 
regionem assurgil, cacumen occupantem. Haec 
dum legerem, mihi visa sunt non satis inter se 
coherere. Hic si sermo esset de amore proximi, 


homini animalia, aut vidi, aut audivi : tutus enim C faterer exemplum ejus hominis, qui ab Jerusalem 


sil nolis sermo. Primum scriptor ait vidisse se: sed 
quasi religione tactus, statim addit se aut vidisse, 
aut audivisse. Ita autem loqui, ut mihi quidem vi- 
detur, ejus est, qui in privatis ac familiaribus 
colloquiis tempus jucunde terere cupit, non ejus, 
qui publicam concionem ad populum habet. Pre- 
terea qui dicit se aliquid sepe vidisse, quomodo 
dicere potest, se aut vidisse, aut audivisse ? Nam 
fieri potest quidem aliquando, ut si rem aliquam 
semel videriinus, dubitemus utrum eam viderimus, 
an audiverimus: sed si sepe aliquid viderimus. 
omnis et dubitatio et religio tollitur, consciique 
sumus nobis, nos id vidisse. Meneo alicubi (5), 
hanc dicendi formulam, ego vidi, ego novi, fami- 
liarissimam fuisse Basilio Magno, ob idque non 
valde admodum dubito, quin orationis auctor, cum 
ita locutus est: Vidi ego sepe in stadiis, etc., aut 
Dasilius ipse, aut cerle ejus aliquis imitator exi- 
mius videri voluerit : sed cum ita futurum spera- 
ret, sibi nimis blandiebatur. Nemini enim persua- 
deri poterit, Basilium eum fuisse qui, diceret vi- 
disse se aliquid sepe, et tamen statim dubitaret, 
&n id unquam vidisset : velim oculis perlustrentur 


5 Luc. x, 30. 


(a) Emendatio obvia, xai εἶδον xai 1xovaa, et vidi, 
et audivi alios qui. viderant ; $ pro καί descriptor 
legerit ; prona est ením utriusque vocule ín codd. 


in Jericho descendebat 5, apte et commode alla- 
tum fuisse: sed hoc loco ejusmodi exemplum ita 
intempestive'adductum est, ut oratio prorsus dis- 
soluta esse videatur. Certe si alius quivis idoneus 
auctor diaboli iu Deum aut in homines odium os- 
tendere instituisset, hoc exemplum proferre nun- 
quam cogitasset, cum sexcenta sint et aptissima 
et notissima, 'puibus ad id commonstrandum uti 
liceret. Quomodo ergo Basilius horum auctor dici 
merito possit, qui unus omnium in aptis exemplis 
proferendis felicissimus fuisse comperitur ? Preete- 
rea que sequuntur, nimirum Jerusalem in mon- 
tana regione sita est ; Jéricho vero in depresso ac 
humili loco ad Salsum mare ; si quis vestrum vidit 


D locum, novit vera esse qua dicuntur, etc., hominis 


sunt, qui vana serio dicit, noh gravissimi Patris, 
qui ubique convenientissima queque et utilissima 
docet. 

15. Auctor, quisquis est, aut Basilius ipse videri 
voluit, aut certe Basilianus esse studuit. Nam ali- 
quando verba ipsa, sepe sententias ab eo sumpsisse 
deprehenditur. Que ergo hic dicta sunt aut de ira, 
aut de invidia, aut de avaritia, non aliunde magis 


mes. per ermutatio. ΕΡΙΤ. 
(b) ge num. 29. 


29 PRAEFATIO, Ἢ 


sumpta esse constat, quam e Basilii libris, qui, ut A illorum et proprii et consueti oculi non cognoscun- 


notum est, his de vitiis pulcherrimas orationes 
habuit. Imoetiam si quis diligenter legat eam con- 
cionem, cui titulus est : Quod Deus non est auctor 
malorum, inde quoque aliquid expressum fuisse 
agnoscet. Nunc, ut ea de re existimare cuique li- 
ceat, proferam locum unum, ex quo de ceteris con- 
jectura fieri possil. Auctor igitur sie loquitur 
(pag. 589): Πῶς ἀσχημονεῖ ὁ θυμώδης ; ᾿Αποτίθεται 
τὸ σχῆμα τὸ ἀνθρώπινον, θηρίον σχῆμα μεταλαμ- 
βάνει. θυμούμενον: ἑπέζεσεν αὐτῷ ὁ 
θυμὸς x«t οἱ ὀφθαλμοὲ ὑπηλλάγησαν, οὐχ εἰσὶν οἱ 
αὐτοὶ ὀφθαλμοί' πὺρ βλέπει, ἀνέδραμεν αὐτῷ τὸ 
«ipa, περιέζεσε τὴν καρδίαν, ὑπέδραμε τούς χιτῶνας 
τῶν ὀφθαλμῶν, ξγένετο ὕφαιμος ἐγχωρῶν te πάθει 
ἠλλοίωσεν αὐτοῦ τοὺς ὀφθαλμούς. ᾿Ανὴο θυμώδης οὐχ 
εὐσχήμων. “Ἐὰν ἰδης τὸν θυμούμενον τοὺς ὀδόντας 
παραθήγοντα, ἐνθυμήθητι ὅτι cui. ἔοιχεν ὁ τοιοῦτος... 


Ἐννόησον τὸν 


ἐὰν ἴδης τὸν θυμούμενον πατρὸς μὲν ἐπιλανθανόμενον, 
παιδὸς δὲ ἀγνοοῦντα σῶμα..... καὶ γέγονε κακῶν φιλονειχέα. 
Ὁ δὲ ἐν χακῶν ἀμῶλαις νιχῶν, οὗτος ἀθλὶώτερός ἐστιν. 
Quomodo inhonestus est, qui iracundus est ? Ezuit 
habitum humanum, belluinum habitum induit. 
Finge tibi animo iratum ; efferbuit in ipso ira, et 
oculimutati sunt: non sunt iidem oculi, ignescunt: 
excurrit ipsius sanguis, circum cor ebullit, tunicas 
subit oculorum : suffunditur sanguine cum morbo 
succumbit ; altlerat oculos suos. « Vir iracundus 
est inhonestus.» Sivideris iratum dentesacuentem, 
cogita hominem ejusmodi apro similem esse.... si 
videris iratum patris obliviscentem, non agnoscen- 
tem corpus filüi.., sicque malorum fit contentio. 
Qui autem vincit in malorum certamine, is magis 
miser est. Basilii autem verba sunt heec (pag. 
83, et 84 et seq.) : Διὰ τοῦτον ἀδελφοὶ μὲν ἀλλήλους 
ἠγνόησαν" γονεῖς δὲ χαὶ τέχνα τῆς ζύσεως ἐπελάθοντο... 
καὶ τένος οὐχὶ ἰοδόλων ἀναιδέστερον ἐφορμῶντες, οὐ 
πρότερον ἵστανται πρὶν fj διὰ μεγώλου x«i ἀνηκέστου 
χαχοῦ,.. διαπνενσθῇ τὸ φλεγμαῖνον... ᾿Ορεγομένοις *y&o 
τῆς ἀντιλυπήσεως, περιζεῖ μὲν τῇ χαοδίᾳ τὸ αἷμα, ὥσπερ 
βία πυρὸς κυκώμενον καὶ παφλάζον' πρός δὲ τὴν ἐπιγάνειαν 
ἐξανθῆσαν, ἐν ἄλλῃ μορφῇ τὸν ὀργιζόμενον ἔδειξε" τὴν 
συνήθη πᾶσι x«i γνωίμην, ὥσπερ τι προσωπεῖον ἐπὶ 
σχηνῆς, ὑπαλλάξαν. ᾿Ογθαλμοὶὲ μὲν γὰρ ἐχείνοις οἱ οἰχεῖοί 
τε καὶ συνήθεις ἠἡγνόηνται, παρήφορον δὲ τὸ ὅμμα, καὶ 
πὸὺρ ἤδη βλέπει, καὶ παοαθήγει τὸν οδόντα γατὰ τῶν 
συῶν τοὺς ὁμόσε χωροῦντας, Ιρόσωπον πελιδνὸν καὶ 
ὕφαιμον... ἐν γὰρ ἀμῶλαις πονηραῖς, ἀθλιώτερος ὁ 
γιχήσας, Per iram fratres se invicem ignoravere : 
parentes quoque οἱ liberi nature obliti sunt... 
ac impudentius venenata quavis bestia irruentes, 
non prius desistunt quam inflammatio per ma- 
gnam immedicabilemque perniciem.... discutia- 
tur... Nam circa cor quidem in tis qui vindic- 
tam anhelant, effervescit sanguis, utpote vi 
ignis ezagitatus ac astuans : in superficie 
autem efflorescens, irascentem in alia forma 
ostendit, consuetam et notam omnibus formam 
tanquam personam in scena commutans. Nam 


tur, efferatus est aspectus, atque igne jam micat. 
Quin et grassantium suum more dentes acuit. Fa- 
cies est livida el sanguine suffusa.... Nam in malis 
pugnis miserior est qui vincit. Hec autem eo re- 
tuli paulo fusius, ne quis miraretur quod heec oratio 
inter veras ac germanas Basilii orationes in omni- 
bus libris posita sit. Cum enim anidmadvertissent 
librarii, multa in ea reperiri, que in Basilii con- 
cionibus reperirentur, facile adducti sunt; ut ipsam 
inter genuina illius scripta collocarent. 
8 V. Dehomiliía in humanam Christi generationem. 
16. Antequam eruditorum de hac oratione opi- 
niones referamus, abs re non erit paucis adnctare, 
quee nobis in ea scitu digna visa sunt. Primum igi- 


B tur scriptor, quicunque ille fuit, multas affert cau- 


sas, cur Maria desponsata sit viro : quas, si unam 
excipias, de qua paulo post commodius dicam, hoc 
loco exscribere non pigebit. Et quoniam preestat 
ipsos auctores audire, ipsa Greca verba referre 
statui. Sic igitur loquitur (pag. 598) : Καὶ παρθένος, 
x«i μεμνηστευμένη ἀνδρὶ, ἐπιτηδεία πρὸς τὴν τῆς oixo- 
νομίας διαχονὶαν ἐχρέθη, ἵνα χαὶ ἡ παρθενία τιμηθῇ, καὶ 
ὁ γάμος μὴ φαυλισθῇ" 'H παρθενία μὲν γὰρ ὡς ἐπιτηδεία 
πρὸς ἁγιασμὸν ἐξελέγη" διὸ δὲ τῆς μνηστείας αἱ ἀρχαὶ 
ToU γάμον συμπαρελήφθησαν' ὁμοῦ δὲ ἵνα χαὶ μάρτυς 
οἰχεῖος 7j τῆς χαθαρότητος Μαρίας ὁ Ἰωσὴφ, xal μὴ 
ἔχδοτος εἴη τοῖς τυχοφάντα'ς ὡς τὴν παρθενίαν βεβηλώ- 
σασα, μνηστῆρα εἶχε τοῦ βίον φύλακα. Εἰ virgo, et 
viro desponsata, habita est idonea ad hujus dis- 


C pensationis ministerium, ut et virginitas honori 


esset, el matrimonium non-contemneretur. Virgi- 
nitas enim ut ad sanctimoniam apta, selecta est : 
per desponsationem vero comprehensa sunt initia 
nupliarum. Simul autem, ut et Joseph puritatis 
Marie esset testis domesticus, et ne calumniato- 
ribus foret obnozia, quasi virginitatem contami- 
nasset ; sponsum habebat vit custodem. Nec ita 
multo infra, antiqui cujusdam sententiam pro- 
ponens, idem auctor sic scribit: Εἴρηται δὲ τῶν 
παλαιὼν τινι xxi ἕτερος λόγος, ὅτι ὑπὲρ τοῦ λαθεῖν τὸν 
ἄρχοντα τοῦ αἰῶνος τούτον τὴν παρθενίαν τῆς Μαρίας 9 
τοῦ Ἰωσὴφ ἐπενοήθη μνηστεία. Allata est et alia ratio 
a quodam ex antiquis, videlicet ezcogitatam fuisse 
Josephi desponsationem, ut Marie wirginitas 
lateret hujus mundi principem. Vix autem dubi- 
tari potest, quin antiqui nomine intelligendus sit 
martyr Ignatius, cujus hec sunt verba in Epistola 
ad Ephesios : Ὃ γὰρ Θεὸς ἡμῶν Ἰησοῦς ὁ Χριστὸς 
ἐχυογορήθη ὑπὸ Μαρίας χατ' οἰκονομίαν Θεοῦ, ἐκ σπὲρ- 
μᾶτος μὲν Δαξὶδ,, Πνεύματος δὲ ἁγίον.... Καὶ ἔλαθεν τὸν 
ἄρχοντα ToU αἰῶνος τούτου ἢ παρθενία Μαρίας, x«l ὁ 
τοχετὸς αὐτῆς, ὁμοίως χαὶ ὁ θάνατος τοῦ Κυρίον. Deus 
enim nosler Jesus Christus conceptus est ez 
Maria, secundum dispensationem Dei ex semina 
quidem David, Spiritu autem sancto.... Et latuit 
principem szculi hujus virginitas Maria, el par- 
tus ipsius, similer οἱ mors Domini. Ubi quasi 
preeteriens monebo, deceptum videri doctissimum 


3 PRAEFATIO 33 
virum Tillemontium, cum scripsit (a) Origenem A τῆς παρθενίας ix τῆς μνηστείας παραβλαξείτε . Possum 


in hac bomilia nomine cujusdam antiqui indicari. 
Nam intelligi debere martyrem Ignatium, ex gra- 
vissimo auctore Hierony mo confirmari potest: qui 
cum primum eaput Matthei interpretaretur (5), ita 
scripsit: Martyr Ignatius etiam quartam addidit 
causam, cur a desponsata conceptus sil ; ut partus, 
inquiens, ejus celaretur diabolo, dum eum putat non 
de virgine, sed de uxore generatum. Necindignum 
puto quod notetur,duo mysteria olim uno eodem- 
que die fuisse celebrata, ortum Domini et Magorum 
adorationem. Anetor enim duo hsc mysteria ita 
exponit ac conjungit, ut obscurum non sit utrum- 
que 114 temporibas simul celebratum fuisse. Erat 
autem nomen diei festo, Theophania. Cum enim 


et aliam quamdam rationem proferre. nihilo 
his quas protulimus viliorem, quod videlicet ido- 
neum ad incarnationem Domini tempus olm 
preafinitum et ante conditum orbem pradestina- 
tum (unc instaret, in quo Spiritum sanctum et 
Altissimi virtutem oportebat carnem ülam Dei 
gestatricem conformare. Quoniam vero illa ἀο- 
minum ἀείας nihil puritati Marie aquandum 
habebat, sic ut. Spiritus sancti susciperet opera- 
tionem, occupata autem jam erat per desponsa- 
tionem, electa est beata virgo, miki ez desponm- 


desponsata fuisset virgo Maria : sed non videtur 


anctor :am arationi sus» finem imponere cogitaret, p promissis stetisse. Etenim, si res attentius consi- 


«c .oquitur pag. 60?) - 94e,2»as$x -c« zzi ἐμεῖς 
swor, “,“αλλιάσεως. donum .Uuióz τῷ :507$ ἐμῶν, 
"wza2n. Eloqwemmret nos voc9?m &liquam ezsul- 
aMiwmis : festum mostrwm appellemus Théopha- 
TIR. zt. quando talia colligere esepi, addam illad 


ruhui :nde satis firmi ad eam rejiciendam concludi 
posse. vident, opinor, omnes. Quare necessario 


deretur, non proprie affert causam, cur desponsata 
fuerit : sed ait solum eam, cum inventa fuisset jam 
per desponsationem occupata, propterea electam 
fuisse, quod alia nulla virgo ei illa s»*tate par esset 
puritate. Ex auctoris igitur verbis discimus, non 
eur fuerit viro desponsata, sed cur virginibus ce- 
teris antepoeita sit, videlicet ob puritatem. Quod 
addit auctor, puritatem Marie nihil Lesam fuisse 
ex desponsabione, ki ut ad rem non perünet. itaa 
memine in dubium revocatur. Aut nihil tale pro- 
maiisset Basilius, aut, si promisisset diznum 
aliquid promissis dixisset. lllud quoque quod mox 
legitur : ᾿Αμφότερα εὗρεν ὁ Ἰωσὲφ, xmi τὸν xoc TU χαὶ 
τὰ» αἰτίαν, ὅτι ἐκ Π᾿Ινεύματος ἀγίου, Ütrumque invenit 
Josep, et graviditatem, et causam, quod er Spe- 


recurrendum ad alia principia, ipsaque oratioin se C riw sancto, mihi displicet. Et vero in lus verbis 


consideranda ; num quid in ea inveniri possit, quod 
nobis ad judicandum facem przferat. Primum oc- 
curmt illud (pag. 396): Πῶς τῶν dc £204, »εαῶ», εἰς 
πάντας ἦλθε τὸ λαμετετήριαν: Quomode igitur per unum. 
inquit, m. omnes spieudor devenit ? Qaod ut ve- 
rum fatear, prorsus peregrinum et a Basilii con- 
suetudine alienum mihi videtur. Nam, nisi valde 
fallor. ut apud caeteros bonos auctores, ita apad 
Basilium ;«uz-zo usitate dicitur, non aazx-xsem. 
Aliquanto post magnm aliquid dicturum se polliei- 
tus auctor. tamen pr:ter exspectationem mihil 
eiusmodi lieit Posupmam enum atüimierat aliquot 
lAtsIUS. uc OGNIDnDUE pag. 3H 7E» τοι xxt Eo» 

“περ τοῦθ XU Ge τσ  AOXISWA. ἅττ 1 
τσ ττ πᾶς πὸ τα κεχε» “Ὁ, ἅ κεδλ χαεοας͵ 
Tx.xt τιπα τίσει LER TOUVÉÍLIETTTETAENGC TUE IZ—ELRAZL; 
στῶ 7 3 wma. axÜ ἢ. αὖτε —3; Ceedem τὸ ὅκα 
ας o 70 7 Wn CO. ΤᾺ» —» ÜbDOCONR ἘΧΈΣ 
- τοῦ ce. Depeum. Tus T£ uu» “3: LxÉmwoe- 
-- σα Xee jf C πὰ uEDwC) CE —Ááo xac. 
ὡσ--.-τ σα» M Mte HX ur m TONDRGET RE T3 


ἃ ἐα —- weh, Égacy c umo Laco, mda 


etc 


ὍΝ. -39- 
ua; eafo obese 5 3e 


videtur inesse insuave aliquid et inelegans : nec 
admodum dubito quin alius quivis scriptor addi- 
disset voculam aliquam, qua orationem suam orna- 
torem reddidisset. Nec magis placet locus ille 
(ibad.), ubi seriptor angelum ita cum Josepho coilo- 
quentem faeit: Mà pe6x0d; παραλαβεῖν Maocxa τῆν 
queeixs του κ δ᾽ ἐκεῖνο ἐιϑυεχϑᾷς ὅτι ommacac; x75 
συσκιέσει" τὸ KampTX uS. iate; γὰ2 πγασς- “ον ῆς 20 
προς, οἷο. Noli timere accipere Marurm conjugem 
tuin, neque illud cogitareris obembraturum te 
peccatum absonis quubesdam comments. Nam 
weca£tws es jestus. aom est autem, etc. Nam lud 
qualem : Ἐς νοῖχ ὅς: rxomzian WMaacxa τοῦ lux 


2-2. umile sumptum sit *. probe seio : sed reli- 


p qua uix legantur. nescio. nisi forte in apocryphis 


«ubusdam seriptur:s quibus auctor ado ioco 
maandeste wsums est. ob alque ilipsum ex usidem 
fantbes hamsisse merito eredi potest. At Basilius 
πὲ veras Scripturas assaluo versabat in manu. :ta 
apocripha: mon legebat : aut si legeret, eas tanto- 
per^ cocceciaebat wt ipsis ub semper puduerit. 

Bax srsqucacarsenptorem aliquid mutuxtum fursse 
ex ajacrvjàm : munc δὶ ei contigisse atflirmare 


ib Beronym. in Metth. lib. 1, cap. t. 


33 PRAEFATIO. 3& 


possum. Ejus hec sunt verba (pag. 600: Δηλοῖ δὲ A quee mihi discipliceant, nihil tamen me magis mo- 


x«l ἣ κατὰ τὸν Ζαχαρίαν ιστορία, ὅτι μέχρι παντὸς 
παρθένος ἡ Μαρία" Λόγος γάρ τίς ἐστι, χαὶ οὗτος EX 
παραδόσεως εἰς ἡμᾶς ἀφιγμένος, ὅτι ὁ Ζαχαρίας ἕν 
τῇ τῶν παρθένων χώρᾳ τὴν Μαριὰμ χατατάξας μετὰ 
τὴν τοῦ Κυρίου χύησιν, ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων χατέφο- 
νεύθη μεταξὺ τοῦ ναοῦ xai τοῦ θνσιαστηρίον, ἐγχλη- 
θεὶς ὑπὸ τοῦ λαοῦ ὡς διὰ τούτου χατασχενάζων τὸ 
παράδοξον ἐχεῖνο χαὶ πολνύμνητον σημεῖον, παρθένον 
γεννήσασαν, καὶ τὴν παρθενίαν μὴ διαφθείρασαν. Decla- 
rat autem et Zacharis historia, Mariam perpetuo 
virginem permansisse. Ferunt enim, et id ez tra- 
ditione ad nos usque pervenit, Zachariam cum Ma- 
fiam in virginum loco post Domini partum posuts- 
set, templum inter et aram occisum a Judaeis 
fuisse, videlicet accusatum a populo, quod hac ra- 
tione confirmaret admirabile illud et percuam de- 


cantatum signum, virginem peperisse, nec tamen 


virginitatem corrupisse. Mirum videri debettantas 
jneptias in re seria dici potuisse: nec minus mirari 
subit ejusmodi orationem tam diu Basilio Magno 
fuisse tributam. Olim caput vicesimum quintum 
Matthei exponens Hieronymus, similem fabellam 
confutavit. Cum ergo venisset ad eum locum, ubi 
mentio fit ejus Zacharie, quiintertemplum etaltare 
occisus est, quereretque quis sit iste Zacharias, ita 
loquitur : AiiiZachariam patrem Joannis intelligi 
volunt, ezquibusdam apocrypghorum somniis appro 
bantes, quod propterea occisus sit, quia Salvatoris 
pradicarvit adventum.Hocquiade Scripturis non ha- 
bet auctoritatem, eadem [acilitate contemnitur, qua 
probatur. Certe due ille fabellz ita inter se conve- 
niunt, utex uhoeodemque fonte profectz» esse vide- 
antur. Ego autem male de Magnoillo Basilio existi- 
mare mihi viderer, si eum putarem tam feede somni- 
asse, ut pro veris apocryphorum somnia narrarit. 
Ubiet illud preterea notari potest, auctoris senten- 
tiam nihilexhoc commentojuvari.Nam probareins- 
tituerat Mariam virginitatem illibatam semper ser- 
vasse: id quod non probavit. Etsienim in ordinem 
virginum allecta fuisset Maria, etiam post Domini 
partum, tamen semper queri posset, utrum in eo 
gradu quem consecuta fuerat, ad mortem usque 
permanserit. Etenim si paulo post Domini partum 
ab eo ordine exciderit, aliosque liberos ex ea 
susceperit Josephus, ipsam non semper virginem 
exstitisse constat. Quare si auctor firma ratione 
probare vellet, Mariam semper virginem fuisse, non 
satis erat dicere, eam in virginum loco a Zacharia 
post Domini partum positam esse, sed ostendere 
debuisset, ipsam in eo ordine in quo semel fuerat 
collocata, usque ad extremum spiritum perseve- 
rasse: id quod non prestitit. Auctorem in re simili 
ἃ SCOpo errasse jam vidimus: Basilius autem unus 
omnium felicissime attingere scopum novit,et cum 
semel aliquid sibi probandum proposuit, nunquam 
aliud probat. Porro cum multa sint in hacoratione, 


(a) Hom. 6 in Hez., p. 55 et seq. 


vit, quam quod de cometis dicitur. Verba auctoris 
sunt heec (pag. 601): Οὐ μὴν οὐδ᾽ ἐχεῖνο τοῖς περιέργως 
τὰ χατὰ τὸν τόχον ἐχλαμδανουσιν εἰπεῖν ὑπάρχει, 
órt ὁ ἀστὴρ τοῖς χομήταις παραπλήσιος ἦν, οἶπερ 
μάλιστα δοχοῦσι βασιλέων διαδοχὰς δηλοῦντες χατ᾽ 
οὐρανὸν ἴστασθαι. Neque vero iis qui curiose expo- 
nunt qua ad partum vertinent, illud dicere licet, 
stellam fuisse cometis assimilem, qui mazime ad 
significandas regem successiones videntur in calo 
consistere. Certe ita videri potuit cuivis alteri po- 
tius quam Basilio Magno. Etenim is non erat, qui 
autcrederetregumsuccessiones cometis significari, 
aut ad id credendum alios induceret. Ita enim er- 
rores genethliacorum atque commenta confutat, 
utejusmodi cometarum fabulam tantum non nomi- 
natim repudiet. Pauca ex multis referam (a). Sic 
igitur loquitur : Οἷα δὲ x«i τὰ ἀποτελεσματιχά ; Ὁ 
δεῖνα οὖὗλος, φησὶ, τὴν τρίχα, καὶ χαροπὸς, Κριοῦ γὰρ 
ἔχει τὴν ὥραν" τοιοῦτον δέ πως ὀφθῆναι τὸ ζῶον" 
᾿Λλλὰ χαὶ μεγαλόφρων, ἐπειδὴ ἡγεμονιχὸν ὁ χριός" 
xal προετιχὸς, xal πάλιν ποριστιχός, ἐπειδή τὸ ζῶον 
τοῦτο χαὶ ἀποτίθεται ἀλύπως τὸ ἔριον, χαὶ πάλιν 
παρὰ τῆς φύσεως ῥαδίως ἐπαμφιένννται" ᾿Αλλὰ xol 
ὁ Ταυριανὸς τληπαθὴς, φησὶ, x«i δουλιχὸς, ἐπειδὴ 
ὑπὸ ζυγὸν ὁ ταῦρος" Καὶ ὁ Σχορπιανὸς πλήχτης διὰ 
τὴν πρὸς τὸ θηρίον ὁμοίωσιν" Ὁ δὲ Ζυλιανὸς δίκαιος, 
δίώ τὴν παρ᾽ ἡμῖν τῶν ζυγῶν ἰσότητα᾽ Τούτων τί ἄν 
γένοιτο χαταγελαστότερον; ..... Πῶς οὖν ἐκχεῖθεν 
τὰς προργουμένας αἰτίας λέγων ὑπάρχειν τοῖς τῶν 
ἀνθρώπων βίοις, ἐκ τῶν παρ᾽ ἡμῖν βοσχημάτων τῶν 
γεννωμένων ἀνθρώπων τὰ ἤθη χαραχτῃρίζεις ; ..... 
Τί οὖν δυσωπεῖς μὲν ἡμᾶς ἀπὸ τῆς ἀξιοπιστίας τῶν 
ἄστρων; etc. Quales eutem producuntur effectus ? 
Hujus capilli, inquiunt, futuri sunt crispi, oculive 
decori: Arietis scilicet habet horam namque animal 
iliud quodammodo tali est aspectu. Quin etiam erit 
grandianimo et elato, quippe penes arietem est prin- 
cipatus - erit et largus, et rursus quastuosus, quan- 
doquidem hoc animal et citra molestiam deponit la- 
nam, et rursus facile a natura vestitur. Sed natum 
in Tauro, tolerantem esse laborum dicunt, atque 
servilem: quoniam jugo taurus subjicitur. Quivero 
edi(us est sub Scorpione, erit pe» cussor,obeam quam 
cum isto animali habet similitudinem. Qui autem 
in Libranatus est, futurus est justus, propter libra- 
rum apud nos zqualitatem. Quid his magis ridicu- 
lum esse possit?... Quomodo igitur illinc praecipuas 
vitz humana causas proficisci doces, et ex terrenis 
pecudibus nascentium hominum mores ezprimis at- 
que ef fingis?... Quid ergo fidem ez astris tibi faciens 
perterrefacis nos? Qui, quod ad hominum ortum 
attinet, non pluris fecit astra eorumque motus, is, 
ut mihi quidem videtur, minime omnium dicere 
potuit regum successiones cometis indicari.Jam ad 
alia properabimus, sed si prius illud unum adje- 
cerimus, tantam variantium lectionum copiam in 


37 


PRIUEFATIO. 


a8 


est apud justum Deum, paucorumne meminisse, an À qui Persa non fuerit, ita scripsisse. Sequitur (pag. 


multorum oblivisei ? Sit statera ; et qua mensura 
mensi fuerimus, admetielurnobis. Sipeccata plura 
sunt, sit peccator ; sin. justitie plures, sit justus. 
Unus et unus : nam omnia nostra ex abundantiori 


Judicantur. Et res una alba albore superatur ab : 


altera, et dulci, si compares, aliquid aliud dulcius 
est. Sic etiam justi sumus tanquam homines, non 
quod peccatum justitia sit. Unde Filius Dei justitia 
vocatur. nos vero participatione justitia justi su- 
mus. Et Moyses lingua locutus est aliquid, quod ta- 
men non comprensum est historia. Quid, quoeso, 
hac doctrina aut pejus, aut minus Baeilianum exco- 
gitari potuit ? Quamlibet gravis sit lapsus viri for- 
lis, cito, si fides auctori habenda est, resurgit! Sed 
si ita est, horumque Basilius auctor sit, quomodo 
fieri potest, ut egregius ille doctor preeclaros illos 
canones ediderit, quibus ad purgandum quodlibet 
peccatum tam longua tamque severa poenitentia 
preefinitur (a)? Etenim si vir fortis, quamvis graviter 
peccaverit, tam facile resurgit, nihil necessari 
erant canones illi, quibus et fortes et debiles ad 
resurgendum Ium diu exercerentur. Sed quid tam 
novum, aut magis inauditum, non dico apud Basi- 
lium, sed apud eos, qui vel primoribus labris sa- 
cras Scripturas aitigerunt, quam illa comparatio 
justitie et peccati, sic ut aliquis, si peccata plura 
admiserit, peccator sit ; sin autem plura justitie 
opera fecerit, futurus sit justus ? Heec dum scribe- 
rem, in mentem venit cujusdam legis Persarum, 
quam legisse se ait homo peritissimus, idemque 
elegautissimus (b) : Multz olim, inquit, apud Per- 
8638 legesfuisse traduntur : ex quibus facileintelligi 
potest,singularem quamdam ejus gentis sapientiam 
fisse... Erat igilurapud eositaconstitutum, ut cum 
quis in judicio argueretur aliquid fecisse contra le- 
ges, etiamsi liquido constaret eum culpe affinem 
esse,non ramen statim condemnaretur, sed prius in- 
quireretur | diligentissime in omnem illius eitam, 
inireturque ratio, plurane turpiter et flagitiose, an 
bene laudabiliterquegessisset. Tum sivincebat tur- 
pium numerus, condemnabatur ; sin prapondera- 
bantur honestis turpia, absolvebatur. Cogitabant 
enim, humanarum viriumnon esse, rectum cursum 
perpetuo tenere: habendos pro bonis viris eos, non 
qui nunquam peccarent, sed qui sepius honesteage- 
rent. Esto, lex ejusmodi vigeat apud Persas: sed 
ab Ecclesia Dei prorsus arceatur. Sed nos ad propo- 
situm referamus, nec satis habeamus locum inte- 
grum exscripsisse, sed ejus partes aliquas dili- 
gentius expendamus. lta igitur auctor loquitur : 
Ei πλείονα τὰ ἁμαρτήματα, ἔστω ἁμαρτωλός, εἰ δὲ 
πλείονα τὰ διχαιώματα, ἔστω ϑίχαιος: Εἷς xal εἷς" τὰ 
γάρ, etc. Si peccata plura sunt, sit peccator; si jus- 
titi plures, sit justus. Unus et unus : nam, etc. 
Quid autem sibi velit illud, unus et unus, non satis 
intelligo ; nec facile adducar ut credam hominem, 


(a) Epist. ad Amphil. 


603) : Οὕτω xai oi δίκαιοί ἐσμεν ὡς ἄνθρωποι, οὐχ ὡς 
à ἁμαρτία διχαιοσύνη" Ὅθεν, etc. Sic etiam justi 
sumus tanquam homines, non ut peccatum justi- 
tia. Unde, etc. Cetera non improbo ; sed in illo, οὐχ 
ὡς à ἁμαρτία δικαιοσύνη, non ut peccatum justitia, 
obscuri aliquid et absoni inesse mihi videtur. Rur- 
sus ita statim legitur: Ἡμεῖς δὲ μεταλήψει διχκαιο- 
σύνης δίχαιοι: Καὶ Νωῦσῆς ἐλάλησέ τι τῇ γλώττῃ, ἀλλ᾽ 
οὐχ ἀπελήφθη τῷ ἱστορίᾳ" Καὶ ᾿Αὐραάμ, etc. Nos vero 
participatione justitiz justi sumus. Εἰ Moyses 
lingua locutus est aliquid, quod tamen non com- 
prehensum est historia. Et Abraham, etc. Ubi il- 
lud, Et Moyses lingua locutus est aliquid, quod 
tamen non comprehensum est historia, non belle 
connectitur reliquis orationis partibus: ex quo 
fit, ut oratio hoc loco dissoluta esse videatur. 
Constat igitur non ex sententiis modo, sed' ex ipsa 
etiam scribendi ratione, hanc concionem Basilio 
Magno tribui merito non posse. Auctor, antequam 
ad Novum Testamentum veniret, ex Veteri hoc te- 
stimonium protulit (pag. 605) : Καὶ γὰρ Μανασσῆς 
ὁ τετραπρόσωπα εἴδωλα ἐν τῳ vat τοὺ Θεοῦ θεὶς, ἵν’ 
ὅθεν &y τις εἰσέλθῃ, τοῖς εἰδώλοις προσχυνήσῃ, μετανοήσας 
ἀνεχλήθη six τῆς αἰχμαλωσίας: Nam et Manasses 
qui idola quadruplicem faciem habentia in tem- 
2 lo Dei collocarat, ut undecunque quis ingredere- 
tur, idola adoraret, acta panitentia revocatus est 
ex captivitate. In eo autem peccavit auctor quod 
locum Veteris Testamenti non indicaverit. Nam 


C ubi Seripturarum ejusmodi idolorum quadru- 


plicem faciem habentium mentio fiat, hodieque 
ignoratur; nec dubium esse potest, quin hec hi- 
storia ex alio aliquo fonte hausta sit. 

19. Posteaquam scriptor testimonia aliquot e Ve- 
teri Testamento retulit, e Novo quoque nonnulla 
excerpenda esse judicavit. lta igitur de adole- 
scente prodigo loquitur (ibid): Ἐδέξατο, καί φησι" 
θύσατε ταῦρον, x«i στολὴν ἐξενέγχατε, xoi ταύτων 


᾿ἀρχαίαν, x«l ϑαχτύλιον ἐν τῇ χειρί' Ταῦτα πάντα 


D 


παρερμῃνεύεται μέν, δηλοῖ δὲ συντόμως τήν προτροπὴν 
τὴν ἀγαθὴν τοῦ ὑποδεξαμένον, οὐ πρὸς ἃ θέλω, ἀλλὰ πρὸς 
ἃ λέγει" Εἰ δέ, οἴο. Excepit [pater filium], et ait Ὁ 
Mactate laurum, et stolam afferte, eamque pristi- 
nam, et annulum in manum ipsius. Hac omnia in 
aliam quidem sententiam exponuntur ; sed tamen 
compendio significant bonam suscipientis cohorta- 
tionem, non ad ea qua volo, sed ad ea qua dicit. 
Quod si, elc. Quibus ex verbis quomodo idoneaali- 
qua sententia effici possit, alii viderint : ego monere 
satis habebo, ejusmodi scribendi rationem etinep- 
tam et obscuram in summum virum Basilium non 
convenire. Cum auctor multa dixisset de adole- 
scente prodigo, tum demum Petri et Pauli mentio- 
nem facit, hoc modo (pag. 6060): Πέτρος τρὶς ἀπαρνεῖ: 
ται, καὶ χεῖται ἐν θεμελίῳ, Παῦλος ἀπὺ διωχτῶν χήν 
ρνξ. 'AXX ἐνταῦθά ἐστι ζήτημα: ᾿Αλλὰ τί λέγει 


(b) Μυγοί., Var. lect. lib. vui, c. 25. 


39 PEUEFATIO. 40 


αὐτός" 'Iàc00g Χριστὸς ἦλθεν εἰς τὸν χόσμον ἅμαρ- À χαμάτων ; Οὐχ ἀγγελοὶ ἐσμεν, αλλ ἄνθρωκοι. Καὶ 


τωλοὺς σῶσαι, ὧν πρῶτός εἰμι ἐγὼ" Τὸ ἴδιον ἐλάττωμα 
φανεροῖ, ἵνα δείξῃ τὸ μέγεθος τῆς χάριτος" ᾿Αλλὰ Πέτρος 
εἰπὼν xai εὐλογηθεὶς, εἰπὼν' ὅτι Υἱὸς εἶ τοῦ Θεοῦ 
τοῦ ὑψίστου, x«l ἀχούσας, ὅτι" Πέτρα εἶ, ἐνεγκωμιάσθη" 
Εἰ γὰρ καὶ πέτρα, οὐχ ὡς -Χριστὸς πέτρα, ὡς Πέτρος 
πέτρα" Χριστὸς γὰρ ὄντως πέτρα ἀσάλευτος, Πέτρος 
δὲ διὰ τὴν πέτραν" Petrus ter negat,tamen in funda- 
mento collocatur. Paulus ez persecutoribus factus 
est pre dicator. Sed hic quastio est. Quid autem 
dicit ipse? « Jesus Christus venit in. mundum, 
ut peccatores salvos faceret, quorum primus 
sum ego * » Declarat suum ipsius vitium, ut 
gratie magnitudinem ostendat. At dixerat Petrus, 
et benedictionem consecutus fuerat ; dixerat : « Fi- 
lius es Dei altissimi ?* ; » cumque audisset, « Petra 
es, » praconio nobilitatus est. Quanquam au- 
tem petra est, non ut Christus petra, ut Petrus 
petra. Christus enim vere petra est inconcussa : 
Petrus vero propter petram. Ubique abjectum est 
dicendi genus, et humile ; sed preterquam quod 
hoc loco sermo humilis est et abjectus, aliqua di- 
cta sunt ineptissime. Quid enim illa loquendi ra- 
tione, ἀλλὰ Πέτρος εἰπὼν xal εὐλογηθεὶς, εἰπὼν ὅτι, 
at Petrus locutus, οἰ benedictionem consecutus, 
locutus, aut ineptius est, aut absurdius ? Fortasse 
non videbuntur meliora quz sequuntur, ὡς Πέτρος 
πέτρα, ut Petrus petra. Scriptorem quaestionem 
quamdam hic proposuisse, nec tamen imitatum 
fuisse bonos scriptores, qui, cum queestionem ali- 


πίπτομεν χαὶ ἐγειρόμεθα, χαὶ πολλάχις τῆς αὐτῆς 
ὥρας.... Εἰ δὲ οὐδενὸς ἁμαρτήσαντος t ἄφεσις, καὶ δια- 
φορὰ ἦν ἐν ty ποιχιλία' ᾿Αλλὰ ἐπειδκ" Unumne malum 
reputat Deus, multa vero bona nonreputat * Quot 
martyres qui primum negarant, rursus redinte- 
grata pugna cladem resarsere? Sed negarant non 
animo, sed lingua. Caronamqueinfirma est . Excidit 
qui abnegat, rursus cum confitetur, instauratur. 
Nec enim mala observat Deus, bona vero nullo loco 
numerat: Et cum quis torqueretur, scepenumero 
cessit, cum ferre non posset, non commutans volun- 
tatis propositum, sed labore victus : at dimissus, ac 
requiem nactus, restauratur. Servabiturnedictum 
breve adversus illum, tormenta vero non enumera- 
buntur ? At Deus judez est, non hominum audacia. 
Audes legem praescribere Deo, quiinfirmitatem no- 
vit, et suppeditat auxilium, dabitque victoriam? 
Quot sunt qui post vitam malam martyrium sust&- 
nuerunt ? Num quoniam cupiditas illerit, privabun- 
tur laboribus ? Non angeli sumus, sed homines, et 
cadimus et resurgimus, idque sepenumero kora ea- 
dem... Quod si nemini qui peccasset, daretur venia, 
esset discrimen in varietate. Quot voces, tot fere 
peregrinitatis atque νοθείας argumenta. Unumne 
maium, inquit, reputat Deus, multa vero bona non 
reputat ? ta est, unum malum aliquando reputat 
Deus, multa vero bona non reputat ; neque id 
ignorare potuit Basilius. Noverat cniin doctor egre- 
gius, hominem nonnunquam ob unicum mortale 


quam instituunt, ejus rationem paucis explanant, C peccatum justo Dei judicio et deseri et periret Sed 


dissimulare volui. Magnus ille dicendi magister 
quisquis est, aliquando post ita loquitur (p. 607) : 
Μέγας ἦν ὄντως 'Αδραάμ' οὕτως ἦν μέγας, διότι γῇ ἐστι 
xai σποδός" Vere magnus erat Abraham : tantus 
erat, quoniam terra est et cinis. Ubi non obscu- 
rum est vocem διότε positam fuisse pro ὅμως, ut 
sit, tamen terra est cinis. Cum scriptor talia supe- 
rius de multiplici justitia dixisse non satis haberet, 
ita persequitur (ibid.): Τὸ μὲν ἂν λογίζεται xaxóv, 
τὰ δὲ πολλὰ ἀγαθὰ οὐ λογέζεται Θεὸς ; Πόσοι μάρτυ- 
ρὲς πρῶτον ἀρνησάμενοι, τὸ δεύτερον ἀνεχαλέσαντο 
τὴν ἧτταν : ᾿Αλλ᾽ ἀρνησάμενοι, οὐχὶ τῇ διανοια, 
ἀλλὰ τῇ γλώττῃ" Ἢ σὰρξ γὰρ ἀσθενής" ᾿Απαρνού- 
μενος ἐκπίπτει, πάλιν ὁμολογῶν ἀναχαλεῖται': Οὐ 
“ἀρ τὰ χαχὰ φυλάττει ὁ Θεὸς, τὰ δὲ χαλὰ ἀθετεῖ. 
Καὶ βατσανιζόμενός τις, πολλάχις ἐνέδωχε Bá 6vsy- 
xo, οὐ τὴν προθυμίαν, ἀλλὰ τὸν πόνον: ἀλλὰ χατ- 
ἐνεχθεὶς καὶ ἄνετιν ἀναχαλεῖται: Τὸ μιχρὸν 
ῥῆμα γυ)αχθήσεται αὐτῳ, αἱ δὲ βάσανοι οὐχ &pt- 
θμηθήσονται , ᾿Αλλὰ Θεὸς χριτὴς, οὐχ ἀνθρώπων ἢ 
τόλμα’ Τολμᾷς νομοθετεῖν Ote ὃς οἶδε τήν ἀσθέ- 
ψεύχν, καὶ “χορηγεῖ τὴν βοήθειαν, xoci δώσει τὴν νί- 
X57; Πόσοι οὐκ ἀπὸ χαλοῦ Dt. ἐμαρτύρησαν ; "Apa 
ἐπει7ὴ ἐπέστρεψεν ἐπιθυμία, ἀποστερηθήσονται τῶν 


λαξὼν 


* I Tim. 1, 15, * Math. xvi, 16 et 18. 


(a) Tom. 1], bom. 19, n. 7. 


audiendus est ipse, qui cum quadraginta marty- 
rum laudes celebraret, ita de misero quodam mi- 
lite locutus est (a) : Ὡς δὲ ot μὲν zyvizovzo, ὁ δὲ ἐπε- 
τήρει τὸ ἐχύησόμενον, εἶδε ὑέχια ξῖνον, δυνχμεις 
τινὰς ἐξ οὐρανῶν χατιούσας, χαὶ οἷον παρὰ βασιλέως 
δωρεὸς μεγάλας διανεμούσας τοῖς στρατιῦταις" — mi 
τοῖς μὲν ἄλλοις πᾶσι διξζοουν τὰ δῶρχ, ἕνα δὲ μόνον 
ἀφξχαν ἀγέραστον, ἀνάξιον χοίνασαι τῶν οὐρανίων 
τιμῶν: ὃς εὐθὺς ποὸς τοὺς πόνους ἀπαηορεύσας, 
πρὸς τοὺς ἐναντίους ἀπηυτομολχσεν: Ἐλεεινὸν θέαμα 
τοῖς διχαίοις, ὁ στρατιῶτες φυγὰς, ὁ χροιστεὺς αἱ- 
χμάλωτος, τὸ Χριστοῦ προούατον δκοιχλώτην" χαὶ τὸ 
γε ἐλεεινότερον, ὅτι xai τῆς αἰωνίον Lun; διχμαοτε, 
xxi οὐδὲ ταύτης ἀπέλαυσεν, £202; αὐτω τς σαρχός 
ἐν τῇ προσόολη, τῆς θέομης διαλυθεισης Ναὶ ὁ μὲν 
φιλόζωος ἔπεσεν ἀνομέῆσας διαχενῇς, ὁ δὲ, εἰς. Cum au- 
tem ii decertarent,custos vero eventum observaret, 
spectaculum mirum vidit, virtutes quasdam e celis 
descendentes, et velut a rege munera magna distri- 
buentes - que aliis quidem omnibus dona dispertie- 
bant,sed tamen unumreliquerunt non donatum. in- 
dignum eum judicantes honoribus calestibus : qui 
statimob dolorem cedens,transfu git ad adversarios. 
Miserabile spectaculum justis; miles transfuga, vir 


41 PRAEFATIO &2 
strenuissimus captivus, direpta a lupo ovis Christi: À ullo tentationum impetu vulnerari poterat.... Et 


atque illud miserabilius, quod et eternam vitam 
amisit, el ne hac quidem fruitus est, carneipsius ad 
calorisaccessumstalim ezsoluta.Et hicquidemvite 
amans, frustra admisso scelere cecidit : lictor vero, 
etc. Ecce unus miles, multiplici justitia quasi onu- 
stus, qui diu pertulerat vim tormentorum, qui tan- 
tum non ad mortem usque restiterat, qui tantum 
non fuerat coronatus, semel negavit, et in sempi- 
ternum tempus periit. Non comparantur cum malis 
bona, neque numerantur : at Deus justo et arcano 
judicio semel lapsum militem pcenis eternis ad- 
dixit. Quomodo ergo Basilius, a quo hujus militis 
historiam audivimus, dicere potuisset que in 
controversa hac oratione leguntur : Quantumvis 
sane cadat fortis, cito resurgit, cum ipse hoc mili- 
tisexemplo docuerit virum sirenuissimum cecidisse, 
nec tamen unquam resurrexisse ? Quomodo rursus 
ita loqui potuisset: Quid enim vis, unumne pecca- 
tum imputari sanctis, an justitiam multam? Fecit 
peccatum, at fecit etiam justitias multas. Quid ju- 
stum est apud justum Deum ,paucorumne meminis- 
se, an multorum oblivisci ?...... Si peccata plura 
sunt, sit peccator : sin justitie plures, sit justus, 
cum ipse narret militi justo (nisi enim fuisset jus- 
tus, ejus exemplum justis non fuisset propositum) 
imputatum esse unum peccatum, non justitiam 
multam ? Rursus quomodo ita scribere potuisset: 
Et cum quis torqueretur, sepenumero cessit, cum 
ferrenon posset, non commutans voluntatis propo- 


verospiritualibus oculis circumcurrentem diabolum 
cum cerneret, concitantem alium ad lugendum, 
adjuvantem alium ad persuadendum, plorantibus 
quidem illud Domini verbum dizu : « Nolite flere 
super me !9, » sed flete super hostes Dei, qui in pie- 
tatis cultores talia audent, quique per hanc ftam- 
mam quam ad nos comburendos accendunt, gehen- 
"/P ignem sibimet parant.... Aliis vero, qui ut lin- 
gua negaret suadebant, respondit, linguam que a 
Christo creata erat, quidquam in Conditorem loqui 
ton posse. « Corde enim credimus ad justitiam, ore 
vero confitemur ad salutem 1!..., » quomodo igitur 
negabo Deum meum quem a puero adoravi? Nonne 
horrescet calum desuper ? nonne obscurabuntur 


B 7nea causa sidera? num tellus me ullo modo susti- 


nebit ? « Nolite errare, Deus non irridetur 1*3. » Ez 
ore nostro nos judicat, ez verbis justíficat, ezque 
verbis condemnat. Annon legistis tremendam hanc 
Domini comminationem 1 « Qui negaverit me coram 
hominibus, negabo et ego eum coram Patre meo, 
qui in calis est!*. » Cur autem hac simulem sua- 
detis ? ut mihi quidpiam ez tali arte comparem? ut 
paucos dies lucrifaciam ? at jacturam faciam totius 
&aternitatis : ut effugiam carnis dolores? sed nequa- 
quam videbo bona justorum. Perire solerter, et as- 
tute ac dolose zternum sibi supplicium accersere, 
manifesta fuerit dementia. Hec, et si longiora, hoc 
loco referre libuit, ut utriusque doctrina, Basilii et 
auctoris, altera cum altera commodius comparetur, 


.situm, sed dolore victus, quasi res nihili sit, si quis c utque ex sententiarum diversitate plane constet 


ob dolorem fidem neget, cum ipse tradiderit mili- 
tem, qui dolore victus cesserat, tamen vitam eter- 
nam amisisse. Sed ad locum, quem ultimo loco 
proposuimus, redeamus. [ta igitur auctor loque- 
batur: Πόσοι μάρτυρες πρῶτον ἀρνησάμενοι, τὸ δεύτερον 
ἀνεχαλέσαντο τὴν ἧτταν ; ᾿Αλλ᾽ ἀρνησάμενοι, οὐχὶ τῇ 
διανοίᾳ, ἀλλὰ τῇ γλώττῃ. Quot mart res qui primum 
negarant, rursus redintegrata pugna cladem re- 
sarserunt ? Sed negarant non animo, sed lingua, 
Quasi vero parum esset lingua negare, modo non 
negaretur animo. Longe alia est doctrina Basilii, 
cujus hec sunt in ea quam de martyre Gordio 
habuit oratione (a) Jam igitur beatum hunc virum 
morti ad vitam properantem circumstantes amici 
cum gemitibus amplectebantur, ac extremam salu- 
tem dicebant, atque effusis ferventibus lacrymis, 
precabantur ne semet (raderel igni, ne suam absu- 
meret juventutem, ne jucundum hunc solem dere- 
linqueret. Αἰ consiliis ad persuadendum idoneis 
eum decipere nitebantur : Nega. verbo solo : in 
animo vero, ut voles, serva fidem. Ulique non atten- 
dit Deus linguam, sed loquentis mentem. Ita enim 
tibi licebit etl judicem mitigare, et Deum propitium 
reddere. At ille inflezibilis erat et indomitus, nec 


10 Luc, xxi, 28. !! Rom. x, 10. 
(a) Hom. 18, n. 6 et 7. 
PATROL. GR, XXXI. 


13 Galat. vi, 7. 


hanc de qua controversia est, orationem Basilio 
tribui merito non posse. Et vero Basilius, qui ea. 
que edidimus dicentem Gordium induxit, quomodo 
ita loqui potuisset : Quot martyres, qui primum 
negarant, rursus redintegrata pugna cladem re- 
sarsere ? negarant autem non animo, sed lingua, 
tanquam si res levis sit lingua negare. Preterea li-- 
benter quererem ab auctore, si viveret, quot sunt, 
qui cum semel negassent, nunquam redintegrarunt 
pugnam, nec unquam cladem resarserunt. Velim ' 
autem illud notetur maxime, militis exemplum a 
Basilio proponi non peccatoribus, sed justis (spe- 
ctaculum, inquit, jus(is miserabile) : sic ut simulet 
perniciosam illam auctoris de muliiplicijustitia sen- 


D tentiam funditus evertat, et justos moneat ut ca- 


veant sibi, ne forte et ipsi ob unicum scelus eterno 
igni tradantur. Sed, ut jam dixi, si nihil aliud impe- 
diretquominusoratio hec Basilio tribueretur,ipsum 
certe dicendi genus per se satis esset : quod rursus 
ex ultimo loco confirmari potest. lta enim locutum 
auctorem vidimus, x«i βασανιζόμενός τις πολλάκις ἐνέ- 
δωχε μὴ ἐνεγχὼν, οὐ τὴν προθυμίαν, ἀλλὰ τὸν πόνον, et 
cum quis torqueretur, sQpenumero cessit, cum 
ferre non posset, non commutans voluntatis pro- 


18 Matth. x, 33. 


43 PRAEFATIO. bh 
positum, sed labore victus: ubi lllud, ov τὴν προθυ» Α in aliis suis orationibus unquam usum fuisse non 


μίαν, ἀλλὰ τὸν πόνον, per ellipsim dictum, violenti 
aliquid et inusitati pre se fert. Basilius cum de 
misero illo milite loqueretur, ita superius scri- 
pserat, πρὸς τοὺς πόνους ἀπαγορεύσας, non per ellip- 
sim, τοὺς πόνους. Mox sequitur : Ei δὲ οὐδενὸς ἀμαρ- 
τήσαντος ἢ ἄφεσις, à διαφορὰ ἦν ἐν τῇ ποικιλίᾳ" quod si 
nemini quipeccasset, daretur venia, discrimen essct 
in varietate : quod et obscurissimum et ineptissi- 
mum esse nemo non videt. Scio quidem doctissi- 
mum virum Combefisium ut alios quosdam ita hunc 
ultimum locum emendare voluisse: sed cum id non 
feceritex veterum librorum auctoritate, sed de suo, 
emendationum illius non habenda est ratio, magis- 
que vellem fassus fuisset, id quod res est, hanc ora. 


tionem optimi scriptoris Basilii non esse. Tunc enim p 


deeaemendandanon tantopere laborassetnec ei mi- 
rum fuisset malum auctorem male mala scripsisse. 


S VII. De homilia adversus eos qui calumniantur 
nos, quod tres deos colamus. 


20. Hancorationem nemo hactenus, quod sciam, 
in spuriis posuit. Tillemontius (a), ubi alias ora- 
tiones recenset, de iisque judicium profert, hujus 
vix meminit, sed sic tamen, ut alio loco ipsam Ba- 
silio aperte tribuat. Ego autem ob argumenti gravi- 
tatem optabam phrasim atque sententias Basilio 
Magno dignas in hac oratione invenire : sed quo 
magis eam legi, eo magis mihiipse persuasi ipsam 
indignam esse, que tanto viro tribueretur. Apud 
Basilium omnia propriis et accomodatis ad id quod 
agitur vocibus exprimuntur: et, ubi non exspectes, 
aliquid plerumque recondite eruditionis latet. 
Nusquam Basilius sui dissimilis est : sed ubique 
se prestat eum, qui jure oratorum optimus habitus 
sit. Preetereaque illius oratio ita naturalis est, ut 
nihil preter exspectationem audias : sed omnia 
tam apte tamque convenienter inter se connectun- 
tur ut fateare necesse sit nihil aut melius aut 
convenientius dici potuisse. Horum autem nihil in 
hac concione inveniri, omnes, opinor, facileintelli- 
gent, si eam paulo attentius legere voluerint. Interea 
ego loca quiedam, quibus maxime hec oratio sus- 
pecta reddi possit, ut occurrent, in medium addu- 
cam.Primum igitur sub principium orationis ita lc- 
gitur (pag. 609): Διὸ εἰ ὁ ἀγαπητὸς μισεῖται, τί μέγα ci 


ἡμεῖς τοῦ μέσους ἀξιούμεθα παρ' ἀνθρώποις͵ οἷς περισσεύει Ὦ 


τὸ χτῆμα τοῦ μίσους: Quapropter si dilectusodio ha- 
betur, quid est magni si nos apud homines, apud 
quos odii possessio abundat, odio digni habeamur? 
Due hz voces, ἀγαπητός et χτῆμα, mihi non viden- 
tur satis sapere morem ac ingenium Basilii. 
Fortasse Basilius, cum Psalmos interpretaretur, 
voce simplici ἀγαπητός uli potuit ad unigenitum 
Dei Filium significandum : sed ipsum hao ipsa 
voce sola et simplici ad eumdem indicandum 


15 Eccle, 1x, 17. 
(a) Tom. 1X, p. 301 et 263. 


puto. Vox vero κτῦμα idcirco displicet, quod ad 
hunc locum non satis accommodata esse videatur, 
Qui enim illud audit, οἷς περισσεύει τὸ χτῦμα τοῦ 
μίσους, apud quos abundat possessio odii, is, si in 
legendis Basilii libris diligenter versatus sit, statim, 
nisi valde fallor, novum quiddam et peregrinum 
audire sibi videbitur. Totuui illud (ibid.) : Tí; μοι 
docet θέατρον τὲν οἰχουμέν᾽ν ἅπασαν, καὶ φωνὸν σάλπεγ- 
γος εὐτονωτέραν, xai θρήνους Ἱερεμίον, x«i δάκρνον 
δαψιλὲς χαταῤῥῆξαι καρδίαν ὀδύναις συντετριμμένην, 
καταχέασθαι κόνιν τὲν νῦν ix τῆς ἀτιμίας ἡμῖν χαταχῆχν- 
μένην, πενθῦσαέ τε τὸν xotviv συμφοραν ; ὅτι ἐπιλέλοιπεν 
ἢ ἀγάπη ἡ ῥίζα τῶν ἐντολῶν. Quis mihi dabit theatrum 
universum orbem terrarum, et vocem tuba validio- 
rem, et lamen(ationes Jeremiz, et lacrymas uberes, 
quibus cor doloribus contritum dirumpam, pulve- 
remque nobis nunc igniominiose aspersum per- 
fundam, et deplorem calamitatem communem ? 
quippe defecit mandatorum radix charitas : 
totum, inquam, illud fragmentum in hominem 
grandiloquum convenire potest, non in Basilium 
Magnum, qui omnia eloquentie ornamenta cum 


fira quadam simplicitate solertissime conjungere 


solet. Et ut magis intelligatur quan: alienum sit 
a Basilii moribus ejusmodi dicendi genus turgi- 
dum et inflatum, exemplum unum ex quo de 
alis judicari possit, in medium proferre non 
pigebit, Etsi igitur Basilius sepe Christianorum 
inter se dissensiones ac jurgia memorat, tamen 


C libro De Spiritu sancto copiosius et accuratius 


quam aliis locis miserabilem illum Ecclesie sta- 
tum describit. Ergo sicubi, illic maxime tumido 
illo loquendi genere uti Basilium decebat : sed ta- 
men ne ibi quidem turget illius oratio, at simplex 
est, ei ab omni emphasi alienissima. Postquam 
enini tot ac tanta mala recensuisset, hoc modo lo- 
quitur (5) : Διὰ ταῦτα λυσιτελεστέραν τοῦ λόγον τὲν 
σιωπὴν ἐτιθέμην, ὡς οὐ δυναμένης φωνῆς ἀνθρώπον διὰ 
τοσούτων θορύδων εἰσαχονσθῆναι. Εἰ γὰρ ἀληθῇ τὰ "Ex- 
κλησιαστοῦ ῥήματα, ὅτι λόγοι σοφῶν ἐν ἀναπαύσει ἀχούον- 
ται, πολλοῦ ἂν δέοι πρέπειν τῇ νῦν χαταστάσει τὸ περὶ 
τούτων λέγειν. Has οὗ res silere utilius judicavi, 
quam loqui, tanquam hominis vor per tantos 
tumultus exaudiri non possit. Nam si vera 
sunt, quz dixit Ecclesiastes **, verba sapientum 
in quiete audiri, plurimum abest, ut in Aoc 
rerum statu. de his loqui conveniat. In eo quem 
mox exscribam loco variant inter se libri, nam 
aliquot codices et editi ita habent (pag. 609): 
Τούτον γὰρ ἔνεχα ἐχεῖνοι τὰς πανηγύρεις ταύτας ἐμὴη- 
χανήσαντο, ἵνα τὴν ἐκ τῶν χρόνων ἐγγινομένην ἀλλοτρίω- 
σιν διὰ τῆς τῶν χαιρῶν ἐπιμιξίας ἀνανεώσωσι, χαὶ 
τοὺς τὴν ὑπερορίαν οἰχοῦντας ἔνα τοῦτον χαταλα.- 
6óvrag τόπον, ἐαντοῖς ἀρχὴν φιλίας x«l ἀγώπης 


(5) Lib. De Spiritu S., cap. 30. 


4s | PRAEFATIO. 40 


τὴν συυντχίαν παρέχοιεν : sic vero vetus liber Har- A προφανοῦς, ὅτι ἡμεῖς ἐσμεν οἱ τοὺς 


leanus, ἵνα..... ανανεοῦσθαι..... παρέχειν. Neu- 
tram autem loqueadi rationem arbitror satis ido- 
neam esse. Etenim si legas, ἵνα... ... ἀνανεώ- 
σωσῖ........ παρέχοιεν, ita scribi oportuisset, x«& oi 
τὴν ὑπερορίαν οἰχοῦντες, ἕνα τοῦτον χαταλαδόντες 
τόπον, eic , nec aliter scripsisset Dasilius : sin 
legas, ἕνα...... ἀνανεοῦσθαι....... παρέχειν, non erit 
quidem causa ulla, cur voces οἰκοῦντας et χαταλα- 
δόντας reprobentur, sed alium quemvis potius au- 
ctorem loquentem induces quam Basilium, apud 
quem, opinor, vocula ἵνα cum infinitivo conjuncta 
non invenitur. Sed, quod multos magis movere 
poterit, illud, ἀνανεοῦσθαι οἱ παρέχειν, videtur 
emendatio esse librarii alicujus, qui cum videret 
VOCes οἰχοῦντας οἱ χαταλαθδόντας necessario infini- 
tivum exposceere, pro ἀνανεώσωσι et παρέχοιεν 
Scripsit ἀνανεοῦσθαι et παρέχειν. Cum enim unicus 
duntaxat liber vetus habeat ἀνανεοῦσθαι et παρ- 
éycv, alii autem omnes habeant ἀνανεώσωσι et 
παρέχοιεν, non immerito auctor ipse ita scripsisse 
putandus est. Satis de verbis hujus periodi : nune 
de ipsa sententia loquamur. Quod igitur scriptor 
ait, adinventos fuisse conventus, ut animorum alie- 
natio renovetur, id non prudenter dictum est. 
Dici oportuerat fieri conventus, non ut ejusmodi 
alienatio instauretur, sed ut penitus e medio tolla- 
tur. Nam renovanda erat pax atque concordia : alie- 
natio vero, quce pacem atque concordiam interrupe- 
rat,prorsus abolenda.Quare cum seriptoritalocutus 
est, videtur aliud cogitasse, aliud expressisse. Non 
enim dubito quin voluerit dicere, renovandam esse 
concordiam,sed dixitrenovaridebere alienationem. 
Aliquanto post cum auctor significare vellet, accu- 
sari se a qnibusdam, quod multos deos introduce- 
ret, ita loquitur (pag. 610) : Μαρτυρήσατε τῇ ἀληθείᾳ 
xxi ἡμῖν, πρὸς τοὺς ἐπιθρνλλοῦντας τὰ τοιαῦτα, 
ὅτι ἄρα ἡμεῖς τὴν παλαιὰν δωρεὰν ἀνενεωσάμεθα. 
Reddite testimonium veritati et nobis, adversus 
eos qui talia. divulgant, videlicet quod nos do- 
num velus instauravimus. Ubi nemo non videt 
vocem δωρεάν improprie et inepte ad id significan- 
dum positam fuisse: alius quivis, eorum saltem 
qui apte loqui student, voce πλάνη aut simili usi 


fuissent, adversus eos qui talia divulgant, videlicet D 


quod errorem veterem ins(auravimus. ln eo quoque 
quod mox subjiciam, auctor, quiquis est, longis- 
sime discessit a consuetudine Basilii, qui non ita 
acerbe in suos adversarios invehi solet. Studebat 
vir humanissimus, non insultare suos aecusatores, 
sed eos ad veritatis cognitionem adducere. Eo 
autem, quem dico, loco ita scriptum invenitur: Τί 
ὑποχρύπτεις σεαντοῦ τὴν ἐπήρειαν; ψεύδη, κατηραμένε, 
λέγων παρ' ἡμῖν τρεῖς θεοὺς χαταγγέλλεσθαι. 
Quid occultas tuam ipsius calumniam? Mentiris, 
vir ezsecrande, cum ais deos ires a nobis pradi- 
cari. K& auctor persequituP. χαὶ οὐ λεγεὲς ix τοῦ 


(a) Tom. II, hom. 24. 


χτίσμα τὸ 
Πνεῦμα τὸ ἅγιον λέγοντας ἀναθεματέζοντες. Ταύτην 
τὴν χατηγορίαν δέχομαι" ἐπὶ τούτῳ TUp x«i ξίφος ἐχονὴ- 
μένον ὑφίσταμαι" xà» ὁ τρόχος χκαταῤῥάσσῃ, κἂν βασα- 
νιστήρια ἐπ᾿ ἐμὲ χινῆται, ἐν τῇ αὐτῇ πληροφορίᾳ δέχο- 
μαι τὰ βασανιστήρια, ἐν Xj x«l οἱ μάρτυρες οἱ ἐνταῦθα 
χείμενοι τῶν στεφάνων δξιύθησαν. Nec aperte dicis nos 
ipsos esse, qui eos qui Spiritum sanctum crea- 
turam dicunt, anathemate ferimus. Hanc accusa- 
tionem admitto ^ eam ob causam ignem subibo et 
gladium ezacutum - sive rota collidat, sive tor- 
menta in me moveantur, eadem animi persua- 
sione perferam tormenta, qua  martiyres hic 
Jacentes coronas consecuti sunl. Prevideo qui- 
dem non defuturos, quibus hec verba primo as- 


B pectu valde admodum placitura sint, quique ipsa 


inveniant dignissima, que Basilius Magnus pro- 
nuntiarit, cum a viro, qui animo excelso esset et 
elato, prolata fuisse negari non possit: sed tamen 
illi ipsi, si rem attentius considerarint, statim, 
opinor, animadvertent, hee esse verba hominis 
constantia atque fortitudine sua prefidentis, qui- 
que jaectantior videri possit. Et ut melius intelli- 
gant hec longius a Basilii modestia abesse, quam 
ut ei tribui possint, velim diligenter comparent 
qua hic dicuntur, cum iis quee aliis locis simili in 
re scripsit Basilius. Potest autem legi ea oratio 

cui titulus, Contra Sabellianos et Arium et Ano- 
m0s (a),inqua vir gravissimus modestie suae spe- 
cimina quedam reliquit. In hac igitur oratione 
Basilius pariter conqueritur instrui sibi calum- 
niam, in eademque pariter profitetur Spiritum 
sanctum creaturam non esse, nec tamen quidquam 
de se magnificentius pre dicat, sed simpliciter ac 
modeste ita loquitur (ὁ) : ᾿Αλλὰ γὰρ πάλαι ὁρῶ δυσ- 
ανασχετοῦντας ὑμᾶς πρὸς τὸν λόγον, xai μογονουχὶ- 
ἀχούειν δοχῶ, ὅτι τοῖς ὁμολογουμένοις ἐνδιατρίβων, 
τῶν πολυθρυλλήτων ζητημάτων οὐχ ἅπτομαι: πᾶσα 
γὰρ ἀχοὴ νῦν πρὸς τὴν ἀχρόασιν τῶν λόγων τῶν 
περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἀνηρέθισται. Ἐγὼ δὲ 
μάλιστα ἡἠδουλόμχν, ὡς παρέλαθον ἀπλοϊχῶς,Ἠ ὡς 
συνεθέμην ἀνεπιτηδεύτως, οὕτω παραδιδόναι τοῖς 
ἀχούουσι....... Ἐπειδὴ δὲ περιεστήχατε ἡμᾶς, διχασταὶ 
μᾶλλον Ἢ »A ἡμᾶς δοχιμάσαι βουλόμενοι, οὐχ 
αὐτοί τι λαδεῖν ἐπιζητοῦντες, ἀνώγχη ἡμᾶς ὥσπεο ἐν δι- 
χαστηρίῳ τὴν ἀντιλογίαν προτεινεσθαι, καὶ ἀεὶ μὲν "d 
κρίνεσθαι, ἀεὶ δὲ λέγειν ἃ παρειλήφαμεν. Sed jamdiu 
sermonem nostrum moleste ferre vos video, et 
tantum non audire me puto, quod confessis immo- 
rans, questiones valde decantatas non attingam. 
Omnium enim aures arrecte nunc sunt, ut de Spi- 
ritu sancto aliquid audiant. Ego vero velim ma- 
zime, sicut traditum simpliciter accepi, sicut in- 
genue et candide assensus sum, sic et auditoribus 
tradere...... Quoniam autem circumstatis nos, ju- 
dices magis quam discipuli, qui probare nos »- 
Utis, non autem quidquam discere quaratig 


(b) Num. 4, p, 193. 


PRUEFATIO. &8 
est velut in judicio iis qua objiciuntur A duas has orationes diligenter legerit (tom.1I, hom. 


, semperque interrogari, et semper que 
dicere. Ejusdem modestie exempla ut 
one, ita multis aliis locis cuique apud 
im Patrem videre licet. Quare mihi qui- 
isissimum est ita affectum fuisse Basi- 
menta omnia perferre paratus esset ad 
m Spiritus sancti divinitatem : sed non 
»ar, ut credam modestissimum virum 
audivimus, de seipso jactantius pre- 
Pterea inter ceteras ingenii laudes, 
jümus vir Erasmus Basilio tribuit, hec 
seritur, ipsum Seripturarum testimonia 
1e admiscere orationi 585, ut gemmas 
n assutas, sed ibi natas dicas: quo- 
neptissime illud Joannis, Cum venerit 
ita citasset, Ὅταν ἔλθη ὁ Παράχλητος, 
tro. Σὺ δέ... Cum venerit Paracletus !5, 
'ur. Tu vero, etc. Vir aliquis imperitus 
ita prepostere citare potuit, non 
Basilius, qui Scripture verba aptius 
ne noverat. Nec illud omittam, ubi 
egitur (pag. 611): Ὥσπερ οὐχ Ew avvaytv- 
Ἔρος, οὕτως, etc. Sicut non est Deus 
(oque una cum ipso sit ingenitus, ita, 
hil videri exoticum quiddam inesse. 
n £v pro ἐστί uti non solet. Quod si 
0 sensu de aliis judicare fas esset, 
| quod proferam vel unicum satis esset 
tionem repudiandam. Is autem, quem 
jusmodi est (ibid.) : Διὰ τὸ σῶμα ἔλαδε 
« ὁ Λόγος, ἵνα μὴ χαταφλέξῃ τὰ ὁρώμενα. 
«pus Verbum nubem assumpsit, cor- 
t, ne res visibiles combureret. Pauci 
licam orationem ad populum haberent, 
lent, διὰ τὸ σῶμα ἔλαδε νέφος τὸ σῶμα ὁ 
i corporis, Verbum nubem assumpsit, 
dcet, cum in his verbis insit mystici ali- 
oratorium dicendi genus non deceat: 
nisi valde fallor, hactenus dixit, neque 
sterum dicet, ideo corpus ἃ Domino 
. fuisse, ne res visibiles combureret. Et 
odi Incarnationis causa mihi videtur a 
ominum sensu tcm aliena, ut eam nulli 


im in mentem venisse putem. Sed, ut ἢ 


teris taceam, affirmare ausim Basilium, 
:errimo judicio preeditum, detaminepta 
per somnium quidem cogitasse. For- 
f timebat, ne Verbum eternum, nisi 
nem, totum terrarum orbem Phae- 
mplo concremaret. 

ror igitur hanc concionem Basilii non 
licujus, qui eum imitari volueril. Mihi 
imile fit ejus auctorem, quicunque ille 
iitandam proposuisse orationem eam, 
jitur, Contra Sabeilianos, et Arium e 
qua de re vix dubitaturum puto, qui 


Xv, 6. 16 Joan. xrv, 16, 


24). Velim autem studiosi attendant maxime ad in- 
signia quidam loca, que hic apponere non pige- 
bit. Basilius igitur sic loquitur (pag. 191 et seq.): 
Δεινὴ γὰρ ἀγνωμοσύνη μὴ χαταδέχεσθαι τὰ διδάγματα 
τοῦ Κυρίου, εὐχρινῶς διιστῶντος ἡμῖν τῶν προσώπων τὴν 
ἑτερότητὰ., Ἐὰν γὰρ ἀπέλθω, φησὶ, παραχαλέσω 
τὸν Πατέρα, x«i ἄλλον πέμψει Παράχλητον ὑμῖν. 
Οὐχοῦν Υιὸς μὲν ὁ παραχαλῶν, Πατὴρ δὲ ὁ παραχα- 
λούμενος, Παράχλητος δὲ ὁ ἀποστελλόμενος. "Ap' οὖν 
οὐ φανερῶς ἀναισχυντεῖς ἀχούων, ἐγὼ περὶ τοῦ Υιοῦ, 
ἐχεῖνος δὲ περὶ τοῦ Πατρὸς, ἄλλος πεοῖ τοῦ Πνευματος 
τοῦ ἁγίον, x«i πάντα φύρων -:...... Καὶ μή μοι περι- 
δραμόντες, ὅσοι ἣ μὴ τελείως τοῖς λεγομένοις Zxolou- 
θήσατε, à πρὸς ἐπήρειαν ἡμᾶς περιεστήχατε, οὐ λα- 


B 6siv. τι παρ᾽ ἡμῶν ὠφέλιμον ἐπιξητοῦντες, ἀλλὰ λα- 


θέσθαι τινὸς τῶν λεγομένων ἐπιτηροῦντες, εἴπητε" 
δύο θεοὺς χηρύσσει....... Ἐπειδὴ δὲ περιεστήχατε 
ἡμᾶς, δικασταὶ μᾶλλον d μαθηταὶ, ἡμᾶς δοχιμάσαι 
βονλόμενοι, οὐχ αὐτοί τι λαδεῖν ἐπιξητοῦντες..... Ot 
δὲ χωρίζοντες Πατρὸς xai Yto9, xai τῷ χτίσει συναρι- 
θμοῦντες τὸ Ἡνεῦμα ἀτελὲς μὲν ποιοῦσι τὸ βάπτισμα, 
ἔἐλλιπὴῆ δὲ τὴν ὁμιλογίαν τῆς πίστεως... Οὕτω 
μὲν οὖν οὔτε χαινοτομῶ ῥήματα, οὔτε ἀθετῶ τὴν ἀξίαν" 
τοὺς δὲ τολμῶντας χτίσμα προσαγορεύειν, στενάζω xai 
οδύρομαι. Nam ingens improbitas est, non susci- 
pere documenta Domini, qui nobis perspicue aliam 
personam ab alia distinguit. « Si enim abiero, 
inquit, rogabo Patrem, et alium Paracletum mit- 
tet vobis !*, » Itaque Filius est qui rogat, Pater 


C est qui rogatur, Paracletus vero, qui mittitur. 


Nonne ergo aperte impudens es, qui cum au- 
dias, ego de Filio, ille de Patre, alius de Spiritu 
sancto, misces tamen omnia?.... Et mihi, quot- 
quot aut non perfecte dicta assecuti estis, aut ca- 
lumniandi causa nos circumstatis, non querentes 
ut ez nobis aliquid capiatis emolumenti, sed ob- 
servantes ut aliquid eorum qua dicimus carpatis, 
ne circumcursantes dixeritis: Prodicat deos 
duos..... Quoniam autem circumstatis nos, judices 
magis quam discipuli, qui probare nos velitis, 
non autem quidquam discere quaratis..... Qui 
enim separant a. Patre et Filio, et inter creaturas 
numerant Spiritum, ut baptismum imperfectum, 
ita faciunt confessionem fidei imperfectam.... Sic 
igitur neque sum verborum architectus, neque 
majestatem Spiritus reprobo : sed eos qui creatu- 
ram appellare audent, deploro defleoque. Auctor 
vero ita scripsit (pag. 610, 612) : Oi πλεῖστοι τῶν 
παρόντων χατάσχοποι, μᾶλλόν εἰσι χατάσχοποι τῶν λεγο- 
μένων, ἣ μαθηταὶ τῶν διδαγμάτων" xci λόγος ἐπιζητεῖ. 
ται οὐ πρὸς οἰχοδομὴν τῶν παρόντων, ἀλλὰ πρὸς ἐπο 
ἡρειαν τῶν ἐφεδρευόντων: χἂν μέν τι λεχθῇ συμθαῖ- 
γον ταῖς ἐπιθυμίαις τῶν ἐξοστρακιζόντων τὴν y» 
μὴν, ἀπῆλθε χαταδεξάμενος ὡς τὸ ἴδιον εὐρὼν παρ᾽ 
ἡμῖν...... Ἐχεῖ ἀντιχαταστήσονταίξ μοι οἱ τὸν ἐπ. 
ἡρείαν ταύτην ῥάπτοντες. ....... Τίοοονοιον ἑμοὶ πολεμεῖς ; 


49 PRAEFATIO. 50 


εἰ πιστευω εἰς Πατέρα, si ὁμολογῶ τὸν Υἱὸν, si μὴ ἀθετῶ À opusculum ipsi ascriptum sit. Hxc autem lucu- 


τὸ Πνεῦμα. Ei ὁ Τριάδα ὁμολογῶν, τρεῖς ὀνομάζει θεοὺς, 
ἀθετεῖ τὸ βάπτισμα, καὶ πολεμεῖ τῇ πίστει. .... σὺ δὲ ταῖς 
σνχοφαντίαις ἀφορμὴν εἰς ἐπήρειαν τέθεικας.... Οὐ ϑέχῃ 
τοίνυν τοῦ Παραχλήτον τὴν εὐεργεσίαν" ἣ οὐχὶ ὁ Κύριος 
αὐτῷ ταύτην τὴν προσηγορίαν πρέπειν ἐνομοθέτησε ; 
Πέμψω ὑμῖν x«i ἄλλον Παράκλητον. Ὁ xoi ἄλλον εἰπὼν, 
οὐχ ἑαντὸν ἔδειξε πρὸ τοῦ ἄλλον..... Εἰ δὲ μὴ θέλεις, ἀλλὰ 
φιλονειχεῖς, χαταγελῶ cou τῆς ἀνοίας, μᾶλλον δὲ χλαίω 
σου τὴν τόλμαν. Plurimi eorum qui adsunt, magis 
sunt exploratores eorum qua dicenda sunt, quam 
discipuli eorum qua docentur. Atque exquiritur 
concio, non ut cdificentur, sed ut insidiatores 
locum habeant calumniandi. Quod si forte di- 
ctum est quidpiam, quod accommodatum sit. ad 
cupiditates eorum qui sententiam | explodunt, 
abiit qui audivit, lanquam si id quod suum est, 
apud nos reperisset..... Illi mihi ez adverso sis- 
tentur qui hanc calumniam consuunt.....cur..... 
me bello pelis ἢ Si credo in Patrem, si confiteor 
Filium, si non reprobo Spiritum. Trinitatem qui 
confitetur, si deos tres nominet, abrogat baptis- 
mum, et fidem impugnat..... Tu vero inde occa- 
sionem arripuisti calumniandi, ut injuriam infe- 
Non igitur suscipis Paracleti beneficen- 
tiam? an non Dominus hanc ei appellationem 
congruere sanzit ? « Mittam vobis et alium Para- 
cletum 11.» Qui cum et ulium dizit, nonne seipsum 
ante alium ostendit ?..... Quod si nolis, sed conten- 
das, derideo tuam amentiam " imo potius deploro 


tuam audaciam. Qui ergo heec et simiiia loca inter QC 


se comparavit, facile intelliget eam, de qua contro- 
versia est, orationem ex alia imitatione expressam 
fuisse: sed ita tamen, ut exemplum ab archetypo 
distet quam longissime. Quare que similia sunt, 
aperte ostendunt aliam orationem ex alia deforma- 
tam et effictam esse : que vero dissimilia, cum 
multa et gravia sint, utriusque concionis non eum- 
dem auctorem esse manifeste probant. Et vero in 
utraque oratione tam diversa est scribendi ratio, 
ut eam discrepantiam qui non videat, suos sibi, 
oculos claudat necesse sit. Caeterum neminem mo- 
vere debet, quod hec lucubratiuncula in veteribus 
libris Basilii nomen preferat. Cum enim auctor, 
quantum in se fuit, Basilianus esse studuerit, ab 


eoque sententias aliquas sumpserit, nihil mirum p 


videri debet, si ea ipsi tributa sit. Aliquid aliud 
jam aggrediar, sed si prius monuero multas va- 
riantes lectiones in libris antiquis inveniri : cujus 
rei hanc esse causam arbitramur, quod librarii, 
qui hanc oratiunculam non satis apte conscriptam 
viderent, alii aliter eam emendare conati sint. 


8 VIII. De homilia de libero arbitrio, 


22. Cum nemo bactenus genuina Basilii opera 
ab adulterinis secernere sibi satis serio proposue- 
rit, non est quod quispiam miretur, si hoc quoque 


1! Joan. xiv, 16. 


bratiuncula in vulgatis quidem inter homilias po- 
sita est : sed tamen si duorum codicum. in quibus 
reperitur, habenda est aliqua ratio, non homilia 
est, sed prologus asceticus. Ego parum interesse 
puto, utrum hoc opusculum homilia dicatur, an 
prologus asceticus : utrum Basilii sit, necne, scire 
magis refert. Opusculum in se dum considero, 
vere dici posse arbitror, nec prologum esse, neo 
homiliam. Illud enim (pag. 615), Μίμησαι ταύτην, 
ὦ τέκνον, μίμησαι, Imitare hanc, filü, imitare 
aperte ostendit hanc lucubratiunculam non ho- 
miliam, sed libellum peculiarem esse, qui unius 
hominis causa scriptus sit. Pretereaque Basilius 
cum in suis orationibus alloquitur populum, voce 
ἀδελφὸς, non voce τέχνον utitur. Prius auctor ita 
jam locutus fuerat: Τοιγαροῦν σπούδασον ἄμωμον 
τέχνον Θεοῦ γενέσθαι. Curam igitur in eo pone, ut fias 
intemeratus filius Dei ; quo testimonio confirma- 
tur quod diximus, auctorem, cum hec scriberet; 
ad unicam personam respexisse. Nec minus per- 
spicuum est, ipsam hanc lucubratiunculam prolo- 
gum asceticum merito vocari non posse, cum in 
ea nihil reperiatur, quod ad illud vivendi genus 
speciatim referri debeat; οἱ alioquin cui operi 
ejusmodi prologus prefigi posset, non video. Sed 
his omissis, ad id quod hujus disputationis caput 
est, festinet oratio. Auctor, quicunque ille fuit, 
qui hanc lucubratiunculam conscripsit, videtur 
sibi disputandum proposuisse de libero arbitrio : 
id quod judicarunt, qui breve illud scriptum edi- 
dere, cum ei titulum fecerint, De libero arbitrio. 
Basilius autem, ut notum est, in omnibus suis 
operibus aliquem sibi finem proponit, nec ab eo 
discedit vel transversum unguem, nisi prius argu- 
mentorum gravitate atque multitudine propositum 
assecutus sit : auctor vero, quisquis est, postea- 
quam pauca quadam de invicta vi divini auxilii 
dixit, prorsus aliud agit, idque ita confuse, ut quo 
spectaverit, nescias. Ubi igitur de libero arbitrio 
paucis locutus est, stalim potius quidvis aliud 
tractat. lta enim scribit (pag. 613) : Τοιγαροῦν 
εἶπερ βόύλει μαθεῖν, τίνος ἕνεχεν χτισθέντες xol τεθέντες 
ἐν παραδείσῳ, τελευταῖον συμπαρεθλήθημεν τοῖς ἀνοήτοις 
χτήνεσι, x«i ὡὠμοιώθημεν αὐτοῖς, ἀποπεπτωχότες τῆς 
ἀχράντου δόξης, γίνωσκε, ἐπειδὴ διὰ τῆς παραχοῆς 
δοῦλοι τῆς σαρχὸς τοῖς πάθεσι γινόμενοι, ἑαυτοὺς 
ἀπῳχίσαμεν τῆς μαχαρὶας τῶν ζώντων χώρας, καὶ 
ἐν αἰχμαλωσίᾳ γενόμενοι, ἔτι ἐπι τῶν ποταμῶν Βαδυλῶνος 
χαθέζεσθαι " χαὶ διὰ τὸ ἔτι ἐν Αἰγύπτῳ ἡμᾶς κατέχεσθαι, 
οὕπω ἐχληρονομῆσαμε» τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας. Qut 
verba sic vertit interpres : δὲ cupis igitur co- 
gnoscere, cujus gratia conditi, inque paradi- 
snm locati, insipientibus tandem animantibus 
comparati et. assimilati simus, αὖ immaculata 
illa gloria relapsi- sciendum est quod quoniam 
per inobedientiam servi carnalium concupiscen- 


s PREFATIO. i2 
zicrwcr f 50i summis, 5s ipsos a beata citentunm re- , que osurpatur. Et vero qio ccusli) Li sccLere 


gnur? eatwresredduimus,atque ila in captiriatem 
£d uà. cd fix ina Dabylonis adhue sedemus. Et 
quorazm GdÀuec im Egypto detinemur, promassio- 
2c rcm nondum sortiti sumus. Ita pergit auctor 
ΤῈΣ. 4651s e seq. : | Occ» $5e7»»f5122» τὰ L2xXX τὰς 
Eafll04i.F*. A3 ἔτι ἐξ: 29 ἔν τῇ τὸ -is zTESCQ, lxxx 0x15 
ἔσξαυτ τῆς πῶ ἃ zzyiex τῷ ziza-t τι, Arapa τω 
δεῖ... τὔξυ HAE SEXT) τὰ σγαλλέσεο 732 TW 13032 
TI? X::2712.... S2T» peiwrwaisrPm τὰ» rares Xrdom TI») 
en. Nomdanm flermen?o semeeriatzs coner mentati 
£x"n3:, 30d ad Ame f/^rmento neqeitiz occuprmur : 
PII 4)periam ἐπέ ccr mestrum sIxquese 
Agi Leto meomdxm Lzciuanmm sgimtanis Chruti 


potu: Πυ-: 50: zx σεις. τὸ ττ 1: T.o1izzUus σὰς 
τα τῆς γᾷξ: ΩΣ Ὁ ΈΞ, EXt ΤῊΣ £2 I22XDCl του το τες 
ἔχωτε:: τῶν If τῷ -εοτεστα £ podes 26 tnn mese 
ECHDR RON SENUBS SeTBORLOS qui super ΤΥ: owTye- 
mms. ef (evrons SEBATEX ZeOc DUURTUCHLICUUUCTR €e- 
tran habemus ἐκ cogor ^ quando on prazqneses 
QVüerzram 'ete. Foctasse, qc vs zivm urrui sopwee 
mecessikas ostenierecis 4n ADDS Amir scope 
se coherent. vaden-. 3punmu. iamumes. * mmm mem- 
bratrumewhs suum X»0X IHDONSDATIS Aurum. confuwst 
mlibaissumum. πὲ epeornla uDpii vem secTILESR 
protraheret ἔσευ τς CEX3DevLAZÓHTDUI Ww T-« 
wibur.-camqgdae quacmcCcleces kRrlDeT st 1f MERS, 


mn. etc. Lbi voce xi» werpwe aieo abatixr. Qj Ha huc quoqne Bum sacs noslurrin xc punt. cum 
UL 2a: 7unes e£ Boves vel eiccréer repetat, ibalews- — Bere sertberet cesceisto Wn sc*-n0 Ld Lgs m0- 


que τσ :— sepe repetra est qum voci zie re- θέτο ΘΔ: οὶ CeDece (ha 2rwvs asccpüIE peto, 
soum:erert:uemuuranurm 20h mipecoeenem áannnt — «uuim qnx ime|uccs spas rubus Jn vubratur. 
τοι 3Ciert, sed zEdum mra&xmumr ueseucbas — Verba iunt pol*üOseva llni: ρὲ sta wmgaunter, 
τόλμης. legis ilaczm wueunr zerteSUS srpUE — 3i verba maie nor se eumerenla 

-Dse. iünvrLe 36708 sw ni ulutü iunemdl gems. sur *k Kis sazs ixpuet ex cicc a: zDagseuiumm Ba- 


᾿ 


erTILD Caco ἀπε ICT. sri I8» ἔαιάετυα. VÍwr— o xe cuba πὲ) ἸΟΙ͂ μόδα. Zuneng χυασείξα, ad 
r-Iccommz. Shan rera anc zl CTELCUEEICA rn — Bev er eomipcolam:gum rwDamn : amer axtewm 
ITILL i-R-l. TEXADOGICI Dgtdoem Zee τὶ ux isa. SULECIGA ANCLUI. QE ILOCIDUDS SIDE. S SeuCsdIm COER- 
ἧς TIGMGSEER. ταῖς τὰ τὶς TNI πτακαύπτε. xt xoa — SAlervenuCIDT. Ic OCA irbnbnm DIOC δ:  XxGRCM 
ξεως ΞΖ ται LRUEMUE.LI τὸς 1€ τὸ ywemcoaa-x —— BAO.DIDA Ios^L τ ΣΕΙ͂ΣΙΣΙΠΙΗ͂Σ ἘΠΕῚ lLàdeuatur 7200, 
«Ξε τὸ oim n τῷὸ παρ τα ὅπ nacrrwxpe. ἃ. SPSTO GIlelaGI CCcungsusugr Ipse nirume nugfrema- 


5 τ Ds ας Memac -XGEITE . E—mdu —ucu» Tac as, — AIO ÉILICOIUUNED KLILAGI L2 los 2024s Dew O1: 
ECIe- LT ZRMIER “1 TOUDSSEONO - ΑΙ ΞῺ Tir Zugtfam. τὰῶος ΕΣ Ἔα 112 DTULIGG DIL ETTSO &ORGI DTGATOER. XE 
I- τούτεξες ducam τας τὸν lamenup«a alnoxImr —q2 — EETECUXCI UL τα πε τῶι D IXXETG-X. iz  Tc-c3xOWO. παῖδα 
ELT IE. DB PSA ται, ETDRERS- ἀπὸ Dc ED€- τ δῶτε c Tamara E»lür tum. DEXXÍLIGS-E LELCIA. PaacimedK ame T RE 
&---— -— τὰς xiu—mmc: τὰς ἴαχιηπο τῷ dBasu- τιὸ kcuac«. τοῖς &cmaT-Laic— o icu GE. COCHOBTONS : 
Ξε. τς 


Jum werha Ix Latine rehinlt interpres - — Pmguenóuu: "munus rsC Immun? siper Σερνκάσαι 
JDumurum mumms peuas eiectum. ττηαὰξ wucendoCumm — 66 ADuüscwm. ἐς ΟΣ ΟΣ GPUuER «τ AERE, 
Jeu smt. prpuüss qui ὃς (mcrwm Grcrssé gto SENXR QUARUM BDULS ππρϑαπε. qNHIDTULS BINNNE PG5- 
Be-cUuCR: TquOHADR τόδε wUpeR(rs sumuxs pro- δέδια sí rvperquri. πὸ Pusst Dor—30)00 003 Gb e» 
g^vces perm. Oemmodo eum non srcnus δαὶ IBUSUGS duni o. Esc o Gr. "onlnmr amces 
3794/5. qui SUP lerram serpémas, et terre — paulo at$egtus expemolacu- ilu i-»-izame : mw 
WUnmu:. mec cnmwereg'ionten mostra U& Curs — Bussi correderurt. Ulquo ΤΩΣ naqual Inà3ee sUNS- 
hrwenus ^ quumode mon proytnies ἔφεγγε — peor. Nu enim valeo Gr ICE μόν. a quae ad 
fumus. pui x08 δὲ obedientia Det, e ἐν iNobeuien-— verbum πὶ Dec act decemiere 2cwmf — ami quuxC 
ce. petb per serpentem est, doprelendunur * Quo-.— suspensum est Esv Sic ΤΗΣ ΩΡ IDAZHUI OWR- 
"SUM qUWwP K"W& ἱπούν  φωφινονο οὐ να — BÜEXIIEO CeXpHDIP 20 Cus  £x3icI T» 4 £X 
SUM ἐσυώλγονα, 06 ag nono, queimedo cun làenrysmss o EIC» Pai Tm ἐξ Lll Exc [oil cm Doneusec rimus 
TUR 4 Émorgn (em ise seductiontm ébiyere τ, τὸ mm ami lil lI1-83 -τν n coco. τσ ἢ 


?23é..79 potest, impierem, quemedo Cànlb Ὁ 


τιπῦσσα Demeimi m rra edes " φιαναινδ εἰ- 
Ἐπ τ rn τ DefebeJorasas^m " ἐδ ONERE 
TC?LLL DIO JZLAMEES 3cITDGNUS adbMees  cngrieemnur 
“- τ irai 3i If c—5« σε πειῖπεε murume 3€ 
2» πὰς aleeetmir πτῆσιν. 1-s!10 mat lassüinnum 
M" ci Warm ὦ: MW τσ IE (0e “δε ω- 
TEIL τς τἴ Σρ παι VIMVE yes neat erm 
Ppaumr ἴα» vB--m CytHx — st snlefzoRNE epe 
3-.l9522  WUL τῆ πάσα aDc"Dn Aet sumexde 
TULGL. Tusc δα Leto mue nies neben certum. 


Tct. Mi varüunm. ἔρος p*-r JERDOMUuI. ἐξ 
Imumrufs-L ueTAcul c2 oma: "ΤῚΣ s irte. 
πες Dune Ges C6) DILICGEmM pup χὰ T OBÓE: 
1 ijhut — Duc. zx πόθ. 1e] 2ede δὲ pau- 
uesser. Fam jre:ecTLLI DUO ad Lure ἌΝ €- 
AIDIDL δε’ IK x36 IDSLIOC3 LDDLC « narbaemam. 
xe GEATE CUtulB  puul. pussg. jai s eurfade, 
πῶξοτε cesse ZO! Tani peut Ga Gne peg. 
eb Vie ILIUUEST-—— o ldceà& ἢ EX GEO -ὰἋ παντὶ 


CUe ^ xcMUE. —LLOCERÉ- L—— «2 -ἰ πα cC: ὥςιρΣ 


53 PIRJEFATIO. 5 


xal τὸ ἄγχιστρον τῆς χαχίας ἐμπέπηνται αὐτῇ, Nondum A humile in eo reperias, cum tamen in vere Basilianis 


aspersum est cor noslrum sanguine Agni Dei : 
adhuc entm illi laqueus inferni el hamus malitiz 
infizus est. Primum hominis sunt verba, qui non 
caeterorum hominum more loquitur. Pauci enim, 
qui interrogarentur, cur cor nostrum sanguine 
Agni Dei nondum aspersum sit, ita responderent: 
AdAÀwuc enim laqueus inferni et hamus malitia in- 
fixus est illi. Deinde vocem πέτανρον pro eo, quod 
βρόχος usitate dicitur, nusquam ἃ Basilio adhibitam 
invenio. Nec ita multo infra ita auctor locutus est 
(ibid.): Οὔπω γεγόναμεν ἄδολος πορφύρα βασιλικὴ, οὐδὲ 
ἀνόθευτος εἰχὼν θεϊχή. Nondum facti sumus fuco ca- 
rens purpura regia, neque germana imago divina: 
ubi notandum, quod jam alibinotavimus, Basilium 


illis exordiis grande quoddam et sublime dicendi 
genus semper adhibeatur. Postquam autem frigide 
exorsus est scriptor, frigidius ita persequitur (pag. 
617): Té εἴπω ; πῶς ὑμᾶς προσφθέγξομαι; πῶς προχα- 
ταλήψοιμαι τὰ παρελθόντα ; τῶν μελλόντων τὸ χρέος : Καὶ 
γὰρ παρελθόντων ὑπεύθυνος εἰμι, χαὶ μελλόντων χρεώστης. 
Quid dicam? quo vos modo αἰϊοφμαγ ἢ quo pacto 
antevertam preterita? futurorum debitum ? Ete- 
nim prateritorum reus sum, et futurorum debitor. 
Dicam vicissim, nescire me quo hec nomine appel- 
lem. Quid enim sibi velit illud. Quo pacto ante- 
vertam praeterita ? futurorum debitum ? non satis 
intelligo (c). Quomodo igitur hrec aut vocanda sint, 
aut intelligenda, alii viderint. Aliquanto post auctor 


voce θεῖχὸς nunquam in suis scriptis uti (a). Nonnihil B ita scribit (pag. 618) : Ἐπεὶ οὖν oi μὲν βαθεῖ χατ-- 


est quoque, quod vox τοιγαροῦν, qute tam parum 
Basilio familiaris erat, ut opere in longo (δ) ne se- 
mel quidem ea usus sit, ipsa tamen in tam brevi 
opusculo ter aut quater reperiatur. Quodsi in ali- 
cujus mente scrupulus atque dubitatio adhuc re- 
sideat, velim hanc lucubratiuneulam eum indubi- 
tatis Basilii scriptis comparet: quod ubi diligenter 
fecerit, brevi assensurum confido, Basilium ejus 
legitimum parentem non esse. 


8 IX. De homilia in illud, « Ne dederis somnum 
oculis (uis, » ctc. 


24. Hanc homiliam non ita pridem ediderunt 
Franciscus Combefisius et Joannes Baptista Cote- 
lerius ; ille Latine $olum, hic Grece et Latine. Ejus 
ita mentionem faciunt doctissimi viri Tillemontius 
et Dupinus, ut ipsam Basilio magno non indignam 
esse pronuntient. Hoc idem ea de lucubratiuncula 
jam antea senserant duoiiquos primum nominavi 
viri eruditissimi. Dolet mihi, quod heec oratiuncula 
hos patronos habeat. Vereor enim, ne eorum in 
litteris auctoritas tantum apud aliquos valeat, ut ne 
velint quidem nostra argumenta audire. Quare, 
nisi res 3psa ad loquendum adigeret me, tacerem 
libens. Neque enim ignoro, quam sit periculose 
plenum opus alee, ejusmodi viris adversari. Sed 
quoniam quidquam dissimulare nec possum, nec 
debeo, quid de hoc opusculo sentiam, aperire con- 
stitui, ut ab eruditis hominibus, merito an imme- 
rito ab eis dissentiam, judicetur. In qualibet ora- 
tione, vel potius in quolibet scripto duo considerari 
possunt, verba et sententi:». Utraque autem in hoc 
opusculo, ut mihi quidem videtur, peregrinum 
quiddam et a Basilii consuetudine: alienum preefe- 
runt. Et ut ordo aliquis servetur, primum de sen- 
tentiis, deinde de verbis disputabimus. Ergo si 
ipsum exordium consideres, nihil nisi abjectum et 


(a) Tom. I, in Pref. n. 18. 


(c) Vide notam ad hunc locum. Enir. 


ἔχονται ὕπνῳ, λνθαργήσαντες τῶν τοῦ Oto) δωρεῶν" οἱ 
δὲ ἀναμὶξ, ποτὲ μὲν ἐγρηγύρασιν, ποτὲ δὲ ὥσπερ ἐπινυ- 
στάξουσιν" οὗτε τὸν ἀλλότοιον δέχονται, οὔτε τόν ποτε 
ἐπιστρέφοντα, οὗτε τὸν νοσοῦντα ὡς ὑγιαίνοντα: "Iva 
σώζῃ ὥσπερ δορχὰς ix βροχῶν. 'H δορχὰς ζῶόν ἐστιν 
ὀξυδερχὲς, ἐπώνυμον τῇ ἑαυτοῦ ὀξυδορχίᾳ" οὐδὲν λαν- 
θάνει τὸν ὀφθαλμὸν τῆς δορχάδος, οἷδεν ὁ φυλάξε- 
ται, καὶ οἵδεν. ὅπου τοῦ δρόμον τὸ χυθερνητιχόν. Quia 
igitur alii quidem profundo detinentur somno, do- 
norum Dei oblivione quasi veterno occupati; alii 
vero permiste, interdum vigilant, interdum velut 
indormitant ; nequealienum admittunt, neque eum 
quialiquando conversus est, neque egrotum tan- 
quam sanum. « Ut salveris tanquam damula e la- 


C queis. » Damula seu dorcas, animal est acie oculo- 


rum valens, ez quadorcadisnomen tulit : nihil latet 
dorcadis oculum ; novit quid caveredebeat ; novit ubi 
sit cursus gubernaculum. lta scribere potuit homo 
ultime sortis, non Basilius oratorum optimus. Quid 
estenim, qu&so, totum illud,interdum vigilant, in- 
terdum indormitant ; neque alienum admittunt, ne- 
queeum quialiquando conversus est,neque egrotum 
tanquam sanum, nisi verborum quorumdam incon- 
dita quedam congeries? Quero, vigilaretne auctor, 
cum ita scripsit, an dormitaret? sanusne esset, an 
exgrotus? Nec multo melius est quod sequitur, novit 
[damula) ubi sit cursus gubernaculum. Hic monere 
juvat, scriptorem e Basilii oratione, cui titulus, At- 
tende tib: ipsi, nonnulla mutuatum fuisse : sed sic 


D tamen, ut suis Basiliana depravet. Postquam enim, 


Basilii exemplo, eadem illa Scripture verba, Ut 
salveris tanquam damula e laqueis, in medium 
protulit, statim addit, Mz ἔσο ἀργὸς περὶ τὰς ivro)7; 
τοῦ Κυρίον" μὴ τὸ μὲν ποίει, τὸ δὲ ἀναθάλλον. Δανειστι- 
χόν τι ποιεῖς ἀφοσίωμα, ὡς τὸ ὅλον πληρώσας. ᾿Αλλα βού-- 
λεται, etc. Noli esse circa mandata Domini otiosus - 
noli hoc quidem facere, illud vero differre. Fe- 
neraticiam quamdam agis satisfactionem, ut qui 


(b) Primi tres in Eunom. lib, 


* 
2p at 
P 
- 





- - — - — - - -—— - 
τε. το. “τ. "ἡ. UMAAA- - 2. "S. Jee- UUEDZENEE DU UL ce 
- -— -—--.c LL -octLS 22M UIN DC 2 DLXLLBÓSÀSAR 
: DONO 7 — 2 .: MT lU ul lll... CALL. CELL OCmTLLINMCO CCo 
. - - -— «ὦ οι. [ EJ e -—-— -—- 9— o AP"aPrPasp- ἘΦ Aqu -— 
. - - «-ὖ - 1 wu dium m diu pda -- - -— ag —PÓ — ARGUS. a —— A  — Ὁ αν - 
-- -—- - - -- wo ὦ...» A A -—À o r—À To-—P “- 
- a - *-— m - -— - -— om -— τ» eun τ — GNE, » - aea -— — —— — «οἷν ὦ 
. --- i --- “ὦ αν 2: -— . --. - -— — — - b] Fw 
- - —— πα. - — mans, ulum D. AUIP «p Ub. —À -— - 
- - — ALI ΞΟ ILL IE 211A X *-— 
-- : UT. - —... FT. 212. ILLI. CLLÉIE LIA 
- - --— T - -— - .7 — A u—— À«p qu PU 1" € "ta 
“ ---- "€ -—— - cR *  — --- -“- inte Pm -— - -o-— 
- πα "dem -- «- - - ν᾿ "- - "- 
""» € a ———— (T LImT - ERILLIIDE - o dam 
-—— -— - - A—— - - "αὶ -— - ——Bng um - — at τᾶν» ----- "e 
- ΩΝ -o—— ——5ÁÓ o - o- —— € P 
. 7 "7. -— -- - --- -— - ΝΣ ΩΣ -Ξ 3 
. - “αἰ -— —— -- - — ——À € — mcd. -—- “ 
—" -— T7 - - -—— - * -ν -— PU - Cam πο, 
--——— .- ---- -- -- - -—AÁ —— á— a— ταν anam-diutp.. — Bán 
-— - -ν - - " - . - — — 
- —— -— «o - ^ -——— ^- m - 
- - - -— — -- -— —— -— "- TT"... 
- "" - ID TU 7 IL. 777 “ὩΣ. -.δ- 
- bed . - -- - ^ --- E - — A A 
--- - - - "-»Aa- ^ -— - » m 
- UG σ Loic LI. Irc 2 Ξ — TIBO Lu 
- - , — - - - ^ E * 
:- T I I. πα - αν - -—— ..-. IT 
»-- --ςα - - --e. - E - - 
- UT ς —-.— ccc. - τ᾿ - o. AIL - 
. “ M LLLI LI τις ξξξ: o c. - 0 ALCIL “τ 
- -΄᾿ --κἁκνἜν" — ---- - - L — 
-— iiU. «p -— - ——— - —— Un --— 
v í - - κα —— — - " T mn m. . » ed V. 
-—A-—— —Ó ——— 7 - Lo ——— -— 0 ? I — UT — -- e “ἃ, 
! . 5 --..- LLL -- T. I '"- IÉze- 20- 
- — - - - 2* ««- 
-- — Ξ LL - - καὶ o. Hum - 
- - -" -- - ς ὦ vw - "-- a -- - - -"» 
T H -o— ——n -— - d E -—— — "ul dm 
-— - ^» - - "A 
- “Ὁ “Ὁ πα πὰ -- “.- 
- — — -—-— - -Σ -. c» "» - - —- p» e. 
- MR: mu "--— ππα "ὦ -- - 8 -αῳ 
-Ξ - : : o ID -ἴὩΣ 
- - - -— o2 — αν € - - T --— δ 
T7o— πὰ - — truppe ---- -- - - - . * ou— 
-- - --- — - -- -- 
-- »- — ες L2. -.- - 2 . - 1 
- m m c -——B “ὁ o - ——— " o— 4 .. - - - -- fc 
. e *a - ——— .- «- — -- — Ar — κ5.. "-— - -— a - — . ἃ" 
" » — τ “ 
- τ .- ν ---- - .- --ὸο'οΘ,ὃἌν«. - 2 -- "1 - 
!  — Tv - " -— P. end -- - s «- - - - - 5 --— 
- " —À - —P Li -- Ld - ὦ “- oc —üünnÓ 
- e. - -- Lid . — " - - 
«- «- -- . - -- 
e -— -—P- 8 7 T - - - - --- 
- a md πο “ὦ - - -- a 
tst n πον occu - . Ln n2 00.202 03 IF 
e - » c - --- - - ec». 
T — - - .Ξ w-t t -- - "P Ut πῇ ^ a - . Κων ὦ 
MEZ . - — τ x . τ - - .- - —--- Pu - "e. - & -— 
- - Li -— p "A τὰ -— - τυ — - — P 
bedudid T o-— — —» «-- —— - bua . - -» T , im "n 3- 
--ὋἘὌὭἔἘ͵νἔΨοΕιΨοιο-ἔἘ«.... -—— TT -— 9 vm - - — ^ N * 723 i 
- — — — no op ........ — A— m . κα -- - "som - 
7 .." - — — — - 
T L0 0a τ ν᾿ τ ᾿ - - - - 
TM D — "o. . ἃ 
-ι c 70 1m lol ol ] .7 - e τ cA 
001 ln DI elc - t c om o s ον "0 um 
- -—— 1 — —— TT 7 ^. ν m “- 5» "ας ὡΣ 
T - - τῷ, — A D - 
— - - —— - - - » - «- . 1 "- * " 
- — 
- - .-—7 Σ: - - .— - 
.- - - - «- - 
- “ - » - — 
-ow— 
— —— - --- 
— ----- τ ^ - - - ^ κ 
-—P 
T apum s - ^£ -. - 
- - ἂν - —Óoumn, T - — — - “- 
-7 - - - mm m - - 
" — -— Lal - -o? 
᾿ - - 4 - * mn 
. AP «ὅν gat— a. - -- 
to Tt eM - Or DT -“-- eM 0-0. ον — 
. ας "E - --. ] - —— € -- 21€ - κῶν VI "csl 
à - pibe. L2 - FS -«-ὠ" - αἱ -—--- . . sho: 
- run . .7 , ui M — "o — 5.2 


57 


PRAEFATIO. 


98 


τὰ ἀπλᾶ τὰ τῷ μεγέθει τοῦ σώματος, per se insolita Α σης. Ἑξάγωνοι γὰρ πᾶσαι καὶ ἰσόπλευροι τῶν χηρίων 


videtur et nova ; mihique satis verisimile fit, qui 
hec legent, eos nihil tale apud idoneos auctores 
legisse se facile confessuros. Vox στρατηγάρχας, 
quz» aliquanto post (pag. 620) sequitur, non vide- 
tur magis familiaris fuisse bonis scriptoribus, qui 
cum nomen aut verbum componere vellent ex vo- 
cibus στρατός et ἀρχή, litteram γὙ non immiscebant. 
Vidimus enim dici solitum, στρατάρχης, στράταρ- 
X^, στραταρχέω, στραταρχία, a quibus omnibus 7 
littera abest, in eisque preterea « reperitur in se- 
cunda syllaba. Contra, si quando vellent aut no- 
men aut verbum ex vocibus στρατός et ἡγεῖσθαι 
conflare, tunc ut litteram » ponebant in secunda 
syllaba, ita litteram y inserebant, ut cerni potest 
in his vocibus, στρατηγέομαι, στρατηγικὸς, στρατὴ- 
79$, στρατηγήτης, aliisque multis, quas omnes re- 
censere et longum et inutile esset. Quare non eo 
solum nomine vox στρατηγάρχας repudianda est, 
quod nova sit et insolita, sed quod preter ceetero- 
rum nominum consuetudinem composita esse vi. 
deatur. Jam monui scriptorem nonnulla ex ea Ba- 
silii oratione, que inscribitur, A ttende tibi ipsi, mu- 
tuatum fuisse. Hic autem rursus monere juvat, vi 
deri eumdem, ubi exemplum apis et formica pro- 
posuit, satis multa ex opere sex dierum Basilii 
sumpsisse. Et quoniam horum locorum inter se 
comparatio nobis alicui usui esse poterit, aliquid 
ex utroque auctore hoc loco exscribam. Itaque de 
apibus loquens Basilius hom. 8 in Hexzaem., num. 
4, sic loquitur (tom. I, p. 74) : Νόμοι τινές εἰσιν οὗτοι 
τῆς ψύσεως ἄγραφοι, ἀργοὺς εἶναι πρὸς τιμωρίαν τοὺς 
τῶν μεγίστων δυναστειῶν ἐπιδαίνοντας, ᾿Αλλὰ xai ταῖς 
μελίσσαις, ὅσαι ἄν μὴ ἀχολουθήσωσι τῷ ὑποδείγματι 
τοῦ βασιλέως, ταχὺ μεταμέλει τῆς ἀθουλίας, ὅτι τῇ 
πληγῇ τοῦ χέντρου ἐναποθνήσκουσιν. ᾿Αχονέτωσαν Χρισ- 
τιανοὶ, οἷς πρόσταγμά ἐστι “μηδενὶ χαχὸν ἀντὶ χαχοῦ 
ἀποδιδόναι, ἀλλὰ νιχᾷν ἐν τῷ ἀγαθῷ τὸ καχόν........ Τὸν 
μὲν γὰρ χηρὸν ἀπὸ τῶν ἀνθῶν φανερῶς συναγείρει, τὸ δὲ 
μέλι τὴν δροσοειδῶς ἐνεσπαρμένην νοτίδα τοῖς ἄνθεσιν 
ἐπισπασαμένη τῷ στόματι, ταύτην ταῖς χοιλότησι τῶν 
χηρίων ἐνίησιν..... Καλῶν x«l πρεπόντων αὑτὴ τῶν 
ἐπαίνων παρὰ τῆς Παροιμίας τετύχηχε, σοφὴ χαὶ ἐργάτις 
ὀνομασθεῖσα. Οὕτω μὲν φιλοπόνως τὴν τροφὴν συναγεί- 
ρουσα ("Hg τοὺς πόνους, φησὶ, βασιλεῖς καὶ ἰδιῶται 
πρὸς ὑγείαν προσφέρονται), οὕτω δὲ σοφῶς φιλοτεχνοῦσα 
τὰς ἀἁποθήχας τοῦ μέλιτος" εἰς λεπτὸν γὰρ ὑμένα τὸν 
χηρὸν διατείνασα, πυχνὰς καὶ συνεχεῖς ἀλλήλαις συνοιχο- 
δομεῖ τὰς χοιλότητας, ὡς τὸ πυχνὸν τῆς τῶν μιχροτάτων 
πρὸς ἄλληλα δέσεως, ἔρεισμα γίνεσθαι τῷ παντί. Ἑχάστη 
γὰρ φρεατία τῆς ἑτέρας ἔχεται, λεπτῷ πρὸς αὐτὴν 
διειργομένη τε ὁμοῦ x«l συναπτομένη τῷ διαφράηματι. 
Ἕπειτα ὃ ιώροφοι καὶ τριώροφοι αἱ σύριγγες αὔται 
ἀλλήλαις ἐπῳχοδόμηνται. ᾽᾿Εφυλάξατο γὰρ μίαν ποιῆσαι 
διαμπερὲς τὴν χοιλότητα, ἵνα μὴ τῷ βάρει τὸ ὑγρὸν 
πρὸς τὸ ἐχτὸς διεχπίπτῃ, Κατάμαθε πῶς τὰ τῆς γεω- 
μετρίας εὑρήματα mXpepy& ἐστι τῆς σοφωτάτης μελίσ- 


?? Prov. vi, 6, sec. LXX. 


n 


αἱ σύριγγες, οὐχ ἐπ᾽ εὐθείας ἀλλήλαις χατεπιχείμεναι, 
ἵνα μὴ κάμνωσιν οἱ πυθμένες τοῖς διαχένοις ἐφηρμοσ- 
μένοι" ἀλλ᾽ αἱ γωνίαι τῶν χάτωθεν ἐξαγώνων, βαθρον 
χαὶ ἔρεισμα τῶν ὑπερχειμένων εἰσὶν, ὡς ἀσφαλῶς ὑπὲρ 
ἑαυτῶν μετεωρίξειν τὰ βάρη, χαὶ ἰδιαξζόντως ἐχάστῃ 
χοιλότητι τὸ ὑγρὸν ἐγχατέχεσθαι. Ho sunt quedam 
natura leges minime scripta, ut. tardi sunt ad 
vindictam, qui ad maximam potentiam sunt 
evecti. Sed et quecunque apes regis exemplum 
non sequuntur, eas statim temeritatis suc pani- 
tet, propterea quod aculei ictu intereunt. Au- 
diant Christiani, qui nulli malum pro malo 
reddere, sed in bono malum vincere jubentur. 
Imitare propriam apis indolem, quao nulli o[fi- 
ciens, neque fructum alienum corrumpens, favos 
construit ac com, ingit. Nam ut ceram ez floribus 
aperte colligit, ita mel, humorem scilicet roris 
instar floribus inspersum, ore attrahit, atque in 
favorum cava immittit.... Apis proclaras et 
convenientes laudes α Proverbio consecuta est, 
qut scilicet appelletur sapiens, et laboriosa. Hoc 
modo ut diligenter apis pabulum congerit ( « Cu- 
Jus labores, inquit, reges et privati ad sanitatem as- 
sumunt 39»), ita sapienter et artificiose mellis cel- 
lulas exstruit. Extenta enim in tenuem membra- 
nam cera crebra et inter se continua cava cons- 
truit, ut frequentia illa et densitas, qua minutis- 
sima quaque sedum invicem colligantur, operi 
toti fulerum sit et firmamentum. Nam cellula 


C qualibet alteri adhaeret, tenui septo ab ea se- 


juncta. Deinde fistulae ha alia super alias zedifi- 
cat&, duas tresve habent contignationes. Cavet 
enim continuam unam efficere cavernulam, ne 
humor foras propter gravitatem diffluat. Disce 
quomodo geometrim inventa accessio sint ope- 
r2 ac laboris ejus, quem apis sapientissima svs- 
picit. Omnes enim favorum cavernule sunt sezan- 
gula, et aequalia latera habent : non alie alis 
directo incumbunt, ne fundi intervallis vacuis 
adjuncti fatiscant ; sed sezxangularum cavernula- 
rum inferiorum anguli, basis sunt ac fulcimentum 
superiorum, ut tuto supra se onera attollant, et 
separatim in uuioquoque concavo humor continea- 
tur. Auctor vero lucubratiuncule ejus, quam in 


p suis Ecclesie Grece Monumentis edidit Cotelerius 


loquens et ipse de apibus ita scribit (pag. 620) : 
χρήσιμον τὸ ὑπόδειγμα τῆς μελίσσης, δοῦναι τὸν χαρπὸν, 
x«i ἀμύνασθαι: Καὶ γὰρ xat ἡ μέλισσα ἀμυνομένη, ἐπα- 
ποθνήσχει τῇ πληγῇ" καὶ Χριστιανοῦ θάνατος, ἡ ἀντα- 
πόδοσις τοῦ χαχοῦ, 'Exsivoy μὲν μιχοὸν ὠνείδισας" σεαυτὸν 
δὲ ἀπέχτεινας τῇ παραχοῇ τῆς ἐντολῆς, Μηδενὶ χαχὸν 
ἀντὶ χαχοῦ ἀποδιδόντες. Εἶδες πῶς καὶ μέλισσα τῳ χέντρῳ 
τὴν ξωὴν ἐναφίησιν ; Οὕτω χαὶ Χριστιανὸς τὸν ἐχθρὸν 
ἀμυνόμενος, διὰ τῆς πληγῆς τῆς εἰς τὸν ἐχθρὸν τὴν 
ἑαυτοῦ ζωὴν ἀποθάλλει.... Τὴν δὲ ἐνέργειαν αὐτῆς 
προτίθεται εἷς ἀπόλαυσιν βασιλεῦσι χαὶ ἱἰδιώταις, 


— -- πὰ -. —— —. 
- : zz Tm . 
. T - -᾿ο.- . 70077. £..:799 
"-— - - - - n «αὐτὰ "ae τὸ - 
- m - -—— A— LE NE jJ Γ 
— -— - -- -— — 8 — -— EEUU τἰντν 
-- 2. - - Tro 


s TNMe€.1U Uu. 77 Terram » ἢ 5 ὃ ""- 


dun . Dee qITUUVUMerDo πῇ 4 oa 


zonfotutin 
“, B ,yaller.e, 
CILE TELS 
jn 9H gm 11. gn sthIeis antons 


"καῖ σὺ! ry tatur fen 


.- “ 7 - 2 "pecu T2». 


Tc Uc nro cio c Ee 


ν - a c mu» 7.8 -— -? 4 TT «ὩΣ - 
“--:- ς —. IL .-—  7cGS8 1 II 





inmmem 

.« 

- —— € - — a. - -— - Bod hi "e csv. 
.- — -— -— - - . *— A mnddh. 


-. - Loo 1 ον 
- 0l. 0. 0: mO—U.ID I TOS GE- 
- - -- —» - — “τὸ wpBv- “νυν. - “αὐ vu» 
- - - — aüadii(Á— ——Nü! -—  —— t ^ — "bm -— 
lI 1 o: τς: --.. ^o. Ξ ΣΟ C-- 
Ξ τ τετ cnm τῷ ἸΣΣῚΣ To: -€---- nie 
T 227 IEzmlglZE οὖς. τ ΕΞ το X Iun 


0 TUIT. 0: Q7 8 7 IDO τοὶ eU 
T7323 - ΙΝ Ν 27 - . Ya. "m LIT dp drdebed AT 
Toll 0. T-cell nillters cu 

—— 9 — - 


a ll σι... -:ς: ...:- τ 17 «ΤΠ ΩΣ Wl 
ἜΝ m —-— .-ο- -- DM. 
π΄. UC—: CUM Πρ ΠΥ capeme 


DIT τ πολ Ὁ  ITUIMDTT c0 mI o4 Grm- 
QMuM lo ὑπ GA ULT τι 9. Io ἴδοι 
τσ CZTo SCIL τ... .-2LÍ7. sL o csTBLDL. 
π UTILI .7UTucmE ππἰ τοῖν 3.4 — X o&€egne 
--: XT -.-ὄ .- . "o, Iur SG TuDi αἷς 
DTI TI oW τς τ Πρ ΞΕ. A 0H 
T Ξ MELE ee “σι “ . —- e. wec* $-. -. r 

. - "n - - . - — untullaman —--— Amo» υἷῷ . 

- T. m--—T — " -νῷ -A. ÉD - UART.. e n 


NEN ello £.2 IUUD ὑπ τ πὸ oti 4 DIO o. AIT 


Wo 1l "o9. ΝΣ ἃ; Cd 


ὩΣ ΤΣ imme gm 0 o1 
[1y L 1 a- —- 'ὩὯν6... e 9€— ish ^ ᾿ 
"9 . - - r 

δεῖνα. TLO τ Ἔξω 0 CIULD €- QQIEISO i. de- 


L-UGQUIUNUIT t 0 LGB fU o3 X- 


7" 7T ΌΤΙ; S cio JC I1lIM ΣΟ ΠΣ 5)". 

“π΄ tU. DU. τ ΣΟΥ i0 ignia (fo i7* lugp0i- 

C704 IVTOLOT. 58 pusogaem Lieuni dixe 
Mess ὡς ψ 


BUSTTUNRe £2 DIUG ie UTTIDC τ τς 
Jm SUSCALI ind ἀπ τσὶ rus sr-mpio et 


61 PRAEFATIO. o2 
ipse quoque Basilius usus fuerat, ibique nonnulla A ejusdem vocis repetitionem tantopere affectusse. 


docuerat, que hic repetit anonymus (hom. 9 ἐπ 
Hezraem., n.3). Et tamen qui hanclucubratiuncu- 
lam paulo attentius legerit, eamque cum iis quas 
mox indicavi orationibus contenderit, is nisi pa- 
tronorüm auctoritas officiat, facile, opinor, futebi- 
tur Basilium ejus auctorem dici nullo modo posse, 
sed hominem quempiam, qui voluerit quidem Da- 
silium imitari, sed qui eum assequi non potuerit. 


8 X. De homilia tertia in jejunium 


26. Et hanc quoque homiliam primi ediderunt 
Franciscus Combefisius et Joannes Baptista Cotele- 
rius,unus Latine tantum in suo Ecclesiaste Graco, 


alter Grece et Latine in Monuments Ecclesie Grz- B 


c&. Uterque hanc oratiunculam non indignam Ba- 
silio esse judicavit : quorum sententiam amplexi 
sunt doctissimi viri Tillemontius et Ludovicus Du- 
pinus. Ego autem, ut verum fatear, non ita sentio. 
Equidem non pugnabo, si quis iis, quos mox nomi- 
navi, eruditissimis viris assentiatur: sed tamen ar. 
bitror eruditos, si propius admoverint oculos, ab 
hac mea sententia non longe abfuturos. Animad- 
vertent enim nihil eximium, nihil magnum, nihil 
exquisitum, nihil sublime in hac oratiuncula inve- 
niri, cum tamen in veris ac germanis Basilii scri- 
ptis omnia eximia, omnia magna, omnia exquisita, 
omnia sublimia esse soleant. Et alioqui non erat 
mos Basilii, orationem tam brevem ad populum ha- 


bere. Nollem tamen hanc lucubratiunculam statim € 


ob id repudiatam, quod brevis sit, modo sententie 
ipse ejus modi brevitatem compensarent : sed 
ejus modi est, ut tam verbis quamsententiis brevis 
esse videatur. Suspicionem augetstyli mediocritas 
quadam, que in Basilium Magnum convenire non 
potest, qui oratores optimos &quavit, aut etiam 
superavit. Et vero quis sibi facile persuadebit Basi- 
lium, si coneionari voluisset, ita exorsurum fuisse 
(p. 621), Νηστείας xol δασμοῦ ὁ χαιρός, οὐ μόνον τῆς 
τῶν βρωμάτων ἀποχῆς, ἀλλὰ χαὶ τῆς τῶν ἁμαρτιῶν 
ἀπαλλαγῆς, Jejunii οἱ propitiationis adest tem- 
pus ; non modo ciborum abstinentia sed etiam pec- 
catorum evilationis (a)? quod ut Latine, ita Grece 
ingratum est auribus et insuave. Aliquanto post 


auctor ita loquitur. ΓΑγιίος γὰρ ὁ τρόπος, τῆς νησ- D 


τείας, ἀγίῳ Θεῳ ὑπὸ ἀγίων ἀγίων προσφερόμενος. Sanc- 
tus quippe est jejunii modus, sancto Deo a sanc- 
tis sancte oblatus : que dum lego, non valde ad- 
modum dubito, quin scriptor ille hujusmodi ejus- 
dem vocis repetitione ornatum aliquem su& ora- 
tioni afferre voluerit ; facileque crediderim ipsum 
sibi ea in re multum placuisse. Ut ut hic sunt gra- 
vissimus vir Basilius hoc verborum quasi ludo non 
oblectabatur, aut certe non puto proferri posse ul* 
lum exemplum, quo constet eum talem unius et 


33 Hebr. np 17. ?9 Psal. civ, 47. 


(a) Utimur semper Coteleriana interpretatione, 


Nec ita multum dissimilia sunt, qua mox se- 
quuntur (pag. 622) : Ἐχηρύχθη ἐν Νινευὴ τριήμερος 
καταστροφή" x«i ἐνίχησεν ἡ πρὸς τόν Θεόν ἐπιστροφὴ 
τὴν καταστροφήν" ἢ γὰρ ἀπειλὴ τῆς χαταστροψῆς διὰ τὴν 
ἐπιστποφὴν ἀνείθη. Prodicata est in. Ninive subver- 
sio post (triduum ; et conversio ad Deum vicit sub- 
versionem : subversionis enim comminalio per con- 
versionem rela«ata est ; ubi auctor in duabus his 
vocibus, χαταστροφή et ἐπιστροφή, similiter caden- 
tibus non obscure ludit. Quantumauteiun alienum id 
sit ab indole Basilii atque ingenio, ex summi illius 
viri genuinis orationibus perspici potest. Certe, ubi 
Dasilius Ninivitarum mentionem facitin preclaris- 
sima illa quam De jejunio habuit concione, similem 
loquendi rationem vitavit. Verba ipsius heo sunt 
(tom. 1I, hom. 1, n. 9) : Tt; γὰρ ἐν τροφῇ δαψιλεῖ xoi 
τρυφῇ διηνεχεῖ ἐδέξατό τινα χοινωνίαν χαρίσματος πνεν- 
ματιχοῦ; Μωνοῆς δευτέραν λαμδάνων νομοθεσίαν, δευτέ- 
p«s νηστείας προσεδεήθη. Νινενίταις εἰ μὴ καὶ τὰ ἄλογα 
συνενήστευσεν, οὐχ ἂν διέφυγον τὴν ἀπειλὴν τῆς χατασ- 
τροφῆς" Τίνων ἔπεσε τὰ χῶλα ἐν τῇ ἐρήμῳ; Οὐ τῶν 
χρτωφψαηίαν ἐπιξητούντων ; Exsivot ἕως μὲν ἡρχοῦντο τῷ 
μάννᾳ, καὶ τῷ ix τῆς πέτρας ὕδατι, Αἰγυπτίους ἐνίχων, 
διὰ θαλάσσης ὥδευον, οὐχ ἣν ἐν ταῖς φυλαῖς αὐτῶν ὁ 
ἀσθενῶν. Quis enim in splendidis epulis perpetuis- 
que deliciis particeps factus est ullius doni spiri- 
tualis? Moyses ut alteram acciperet legem altero 
jejunio opus habuit. Nisi una cum Ninivitis jeju- 
nassent et ipsa bruta animalia, haudquaquam ef- 
f"ugissent subversionis comminationem. « Quorum 
cadavera prostrata sunt in deserto?1? » Nonne eo- 
rum,quiesum carnium flagitabant? Illi donec erant 
contenti manna, et aqua de petra fluente, supera- 
bant /Egyptios, per mare faciebant iter, « non erat 
infirmus in tribubus eorum 3? » Hiec autem Basilii 
verba paulo fusius retuli, ut ex iis quasi ex quodam 
specimine utcunque intelligi posset, ipsum neque 
ex unius ejusdemque vocis repetitione, neque ex 
similium vocabulorum antithesi, sed ex varietate 
sententiarum atque gravitate ornamenta orationi- 
bus suis qusesiisse. Et quando sepius rogavi ut 
controversa opera cum indubitatis ac confessis 
compararentur, hie rogabo, ut dubia hec De je- 
junio lucubratiuncula saltem cum certa illa, quam 
mox indicavi, Basilii oratione conferatur. Puto 
enim futurum neminem, qui styli discrepantiam 
non videat, statimque non judicet fieri non posse, 
ut aliquis auctor ita sui dissimilis sit ut tam dispa- 
ria scribat. Et vero experientia docet disertum 
scriptorem sive in longis sive in brevibus scriptis 
semper diserte loqui : indisertum, indiserte, Quare 
si brevis hujus orationis legitimus parens Dasilius 
esset, dubitari merito non potest, quin ipsa foret 
longe elegantior, longe splendidior, longe lima- 


ea PRAEFATIO. e 


tior, longe ornatior. Est locus in hac oratiuneula, A πὸ monumenti naguifet -1e5iumm. 408 ΞΖ Cem- 


quem partim corruptnm, partim vitiosum esse 
puto. Ibi antem ita legitur (pag. 6221 : Τι 57» z3ex- 
πω: mI Τὴ: πολλοὺς τοῦτος 


- τοῦτος: πῆρες Dg. *259 


ροξσε; Δα χαὶ Τό Το. ὑπεοξέστται Χασχχα πιοττῖς- 
441: Δ) xaX τοῦτο Ζιχβέστται ; ubi doctissimus 
vir Cotelerius pro 7222» legi debere 72255» suspwa- 
tua est, a1icque postea. vertit - Quid ergo 1743. δαὶ 
res est cum plurimis hujusmodi hostibus? rillum 
fodiws? Sed hoc transaroedietur. Fossam imterpno- 
nes? yer et illam superalnt. Etenim ipso inico 
ant pr*positio 72^; redundat, aut vox aliqua hoe 
loer, dee*t, uti VOX 7c. 74112: aut abDja quuevs 
aimilis. Reseindi igitur oportebat parteulam τις, 
hoec moo. £o 71,7 T5427.:. etG. (ord »r3n 13-3. 
habens pLurmos kujusmod luysces? antea retenta 
Mà Gemb). ἔων ταλσὺ τος τοῖς ταλτὸς SU0. Él 
27375, τῆι. "utDens Luar! Ltinnzspm eum σι ΠΤ: 5. aus- 
mod: acstilpas ? Sed camen ὦ τὰ maiam pacem mn- 
uUrrt4s aoinn 3e ibrari vügm n.psenm iumetw;- 
72m "oa10sferT» ox.aümarsr. Haetwmnus ie 5cma : 
aAune 2e seenuda inis iei 3422 inim azur i De- 
Tum cevcnum iuam. hui. 73262 ic2£3: 5p 212121 
Tie4cotTne TUOmIO TuyIn SLZLAZIP.OEPUP δῦσα il- 
QJ7e onnaie.uitnemp ὥστε "msse min: valeur. 
v4 TX w5.0f6of dL 4^0HIOP. Τὰ &IIDUCIT 


ccn ἐν, fi)eeim ΩΣ ἢ ἘΣ πέτα IA 
wu-nassfal ΔΩ .ge€ “. cuu. 160 -3ic τε. 


i Xi. De &sztac3. 
T Multa wwiie 10nne AeeneoriIm mree- 
Muwunum 3e»liares TiuÍam πράτ. Wcrea. 
AeT:ue ἀπ "umascs TUA 2evw0rces. BRoicmna. 
Áitonbnem dina tice ἃς ἃ Laestes πὰ uec 


vnnias vim *5umgresnensa TAussee, 50} cef75. opmcr. 
xp MUSAE. 3; Tuulem βία. pu le Asesc- 
“ἢ 4*uup 10M avpDuIUD. 12 15 1:3 iosseT-t τς 


"Ur.um irmune τα γσιρ δ tomgunar. 
(enum Z- mfuen De στα De $45. Xo- 
sin tiae ungnexs ΡΥ ΠΡ 4  AANPÜUCLÜCUM 
πο» τ στὴ aput antupmga. Ceenmeores. 
sat dieeypb7adgs iuflüna 41 Casnagnga ff Tic 
iam «ws umts lobos ague 1c. 522 
toTyetatune utra oit $3 fep ree oem 
“ει φημ gas 4 ^ τῶ le dau σῖτος 
en Aer nedibt tx ΜΙ Spb C. EyL-ez 
6 Agndehm yp erus Mazuea zonvvituem epe 
$n» "uytrmyine yt 20emuwm euraeemev? ubera. 
vy 4“) rae nem 417. πὶ XEXAeTAOn 
ff mL, 41“ 924 Ὁ (Lp vo, Xaluv Ter. b eum 
eco4 1o avoue ζανοιὶ "yt'rxsruz ut 7x26. tum 
Senor ἴᾳ 6l ΚΞ “,2:7225ε2 quem Ὁ ΓΙ ΟΣ tnge- 


$7. Mf» 


"— w^ P4 y. wt. 


, 


(y tH PM tug uon, 332E. 
ff, 3.x.54,t 


^o B r9. 


pore? in »ecipsis decumapwmt ΞῈΣ pnis ens denas 
ferme sngnoium orTzurmecuuus Imw"udiumms ia 
Latinmm. B.ns.ia ar σι uctauur quumachorwm : 
0ptant23. 31 Do6nr;nus * Ze ^1cnr ni; uvent. ^9wm 
piura tr11s/7—»9. Cisuam χῶρον c0 verba sunt 
hec: Huc 1ccmit. puo iti2e7 jupe co 0p 9f H4 E0- 
bhures. σὲ τσ ποτ scetcuuue gr7Cc UT. "AEG jam 
apuseci Lr desudupmanc. 5. Jasu:inm ot Hierenpmum 
die. 120sque ananas. rorum cur scueten- 
ὅπ "710m0u3 πὰρ Ems c nsccu3 τοὶ quanstio- 
2u:)us wn soceR ^L7iubo. απ ADR ἘΞ; σα 
SeTECRTDCAm lI5mmomma CiUuS) e RNC FESPOR- 
eit. θεοῦ lcs Tes ταῦ τ τοι) acres sumt 
et 1iL ri nemunerintc iseeceoram BawiirL Dino 
πὰ: ΠΡ ΠΟΓΊΣΙ. DINE IDDeniUE SISCIDAITHS SCPID- 
«utm Furncxinb MoOwwum.:ta umm oqutuar d: 

TnT. τττεῦῖτε. ÉÁrcnizc ἄχετασ RR. τὰ τ 
$m. 


“ποτ. κ το El... T. LT33 i£» οδγει, 


AuzzT—ED τοῖα. ἵππὸ TI 000 £2 τῷ σῶσε TOME τὰ 


- - 


ἐξ; χα: UIS1l τῆ R£Q2ZTTe€. τι ILSELDGIEIl OATURSETM 
Tz ring τὰ LITE. τ. clim: Pax b 


—— -ται: τῆ: cmm 71r . .73 a2 Zara D 


Γ᾿ 20: 117.27" q. LI202 Ταα τι στο. τρὶς Juss βεξεομιὶ 
Crsr*P CIDmLhURgE. D cus cra Begelarum. 
Eurm—Áur τς δὲ 7am guod. «8 pred wmlhi, » 
"TET. «uDu—m3 7-7» ΓῺ) ἌΣ") PD dücumt παὶΐ- 
ccn turn πιο σι ^.r8 ds pui Ce"nL rü'Éeusaturi 
Resuounsu. Uma pmyupul sant Lc τισιν ebecure 
2332 ÉECTI Tt PDulTusLDm ics Bodas waspirgie 
SemcICREUES LION I0 Inns pir o Don/vs$szt ££ Gsperts 
Sum. £)r.DTT"DUT. S00. AaceQeecum Buslimm ane- 
$.femp Jal CMIDBIAs, los wortis c SeTlso; Karrz- 
Ἰαα- —- Krc—n]izwa iTcT7xTTOI. . ÍÓoizE na. D 
τι: MEIQIEIDIOE τεῦ: πῷὸῦ Ξέχξ στ δα ozx-  Él»-a£o 


ἦτ ᾿ξαισεττι: T.artaL: στῶ: EX- LO. ἼΔ £fTexà laca 
LX71: 7EDq0I. εχ Tul BI Cla Ἐξας ΣΤ iaoumm- Deer 


E70 T£243; ἀτατταπ. Se. Saps cus Cansirvar Cap- 
pnbocuE SPASCOUSS e R0 DARBDURUL (APP Qu 
pozcpas m prot ilena- Commencmrnu ejes 
m Bexaecw-ca. Cocta bzzemum queqer err 
ἌΣ ΤΣ πῶς cOo"senmuud. umepee icóewm De 
SpunTI saleto. o£ :c Eexiemeroc fSéUROGOS m0 
rem. (— Tn cacetecaR. Ὁ. AcOwmdlus estet 
saczells Benecootzs. σὰ: imagter Pacem imum 
vorals Βα τ... τ Σὰ τὸ pegSaDzHMwüuma ria Royels 
ἘΞ “ σοῖς esto: (ὩΣ mc μα στ ἄπ qui 
RUCR Ζιτθι Guctoruniljs b3(o073 46 Noe Testa- 


fA. ROR 6S FUcLHEETOI CÀCURL Uum hammer? 
cu: qwis ben στ απ ΙΓ) ΟΣ Putoam 


ke *on r*eÓAGI. uf το curta Perttemagpmmi 
Gd Creatorem nostrum? No7w8 2t coccatwenes Pa- 
(rum, et inst:tut1. et r:tz sonum ; sed et. Regula 


S. Patris nostri Basilzi, qu:d ατωδ samt. misi beme 


(d! Conc. tom. V. p. 64s. 


(€) Inter breviores regula est 26:. 
(ἢ Cap. uit, 


65 PRAEFATIO. 


viventiumet obedientium monachorum exempla, el & ρον, ὅτι πάσης ἐντολῆς Θεοῦ παράδασις σφοδρῶς xat 


instrumenta virtutum? De piissimo viro Aredio ver. 
ba faciens Gregorius Turonensis, scripsit hoc 
modo (a) : Construzit templa Dei in honore [sic] 
$anctorum,erzpetütqueeorumpignora,ac ez familia 
propria tonsuratos instituit monachos, ce&nobium- 
quefundavit,in quonon modo Cassiani,verum ctiam 
Basilii et reliquorum abbatum, qui monasterialem 
vitam inslituerunt, celebrantur Regule .Sanctissi- 
mus idemque celeberrimus abbas Theodosius asce- 
licis Basilii lucubrationibus unice oblectatus fuisse 
dicitur. ita enim scriptuminveniturin ejus Vita (b): 
Mazimeautem crebro recordans salutarium consti- 
tutionum οἱ sermonum, quiinstruunt adexercitatio- 
nem,Magni,inquam, Basilüi,cujus etiam vitam imi- 


tans,et ejus orationismagno captus amore,studebat B 


animam quidem illius moribus,linguam autem ejus 
ornare eloquentia.Certe per ipsam quoque profere- 
batea,qus& sunt rerum illiuspulcherrima meditan- 
do assumens et conservans memoria, qua possent 
promptianimistudiuminjicerevelsocordibus.Cons- 
titutiones Basilii studioselegissesanctum Platonem, 
ex Theodoro Studita discimus (c). Earumdem fit 
mentio in Vita piorum abbatum Eugendi et Philh- 
berti. Nunc, ut multos omittam, verba subjiciam 
Photii (2), qui honorificentissime simul] et copio- 
sissime de Asceticis locutus est. Verba ipsius haec 
sunt: ᾿Ανεγνωσθηὴ τοῦ tv ἀγίοις Βασιλείου ἐπισχόπου 
Καισαρείας Καππαδοχίας τὰ λεγόμενα ᾿Ασχητιχὰ, 
ἐν δυσὶ λόγοις. Χρήσῖμον μὲν τὸ βιδλίον, εἴπερ τι ἄλλο͵ 


Legimus sancti Basilii episcopi Cesarece Cappado- C 


cie, qui vocantur, Asceticorum libros duos. Hoc au- 
tem volumen, si quod aliud, utile est. Postquam 
autem duorum horum librorum utilitatem, suavi. 
tatem, stylum et perspicuitatem commendavit, in 
iisque contineri monuit varias questiones et res- 
ponsiones,que e sacrascriptura desumpte essent, 
fatetur quesstionibusquibusdam emphaseos aliquid 
aspergi : sed quid emphaseos nomine intellexerit, 
ex ipsius verbis cognosci vix potest. Et ne quis, 
pro Basilii Asceticis aliquid aliud sumens, erraret, 
tam distinete Ascelica illa describit, ut nemo, nisi 
velit, errare possit. Sic ergo persequitur : Οὐχ ἐν 
τοῖς δυσὶ δὲ λόγοις τὸ ἐμφατιχὸν ἐπιτρέχει, Λύτιχα 
ὁ πρῶτος οὐδέν ἐπιδειχνυσι τοιουτον, πλὴν ἅπαξ πον 


φοδερῶς ἐχδιχεῖται' χαὶ ἡ ἀπόδειξις ix τῶν Γραφῶν 
τρίτον, περὶ τῆς εὐσεθοῦς πίστεως ἡμῶν, ἧτοι τῆσ 
εἰς τὴν ὑπεραγίαν Τριάδα καθαρᾶς ἡμῶν χαι εἰλιχρι- 
νοῦς ὁμολογίας. Ὃ δεύτερος οἷον χαραχτῆρα Χρι- 
στιανοῦ χεφαλαίωδη χαι σύντομον παρατίθεται: χαι 
χαραχτῆρα παλιν παραπλήσιον τῶν προεεστώτων τοῦ 
λόγον, Εἶτα οἷον ὄρους τινὰς ἀσχητιχοὺς, ὡς ἐν ἐρω- 
τήσει xat ἀποχρισει προηγομνένους, ἐχτιθεται - τὸν 
ἀρίθμὸν πεντήχοντα  [mévrs] καὶ πάλιν συντομώτε- 
pov ἑτἐρούς ὅρους τιγ. In his tamen duobus libris 
non semper ad emphasim recurrit.Statim enim pri- 
mus liber nihil pre se fert tale,nise quod semel ali- 
cubi perreticentiam malum omen avertat. Nam ad 
cetera quod attinet, valde ibi est firmus, et eque 
purus atque dilucidus: perqueduos hosce libros de- 
currit simplicior quidam et perfamiliaris sermo ac 
compositio,ad vulgi aures comparata atque demis- 
sa, etad solam demum auditorum salutem intenta. 
Igiturprimus ejus continet: qua sit causa,quantum- 
quepericulum hujusmodicum Ecclesiarum Dei,tum 
singulorum hominum inter ipsos dissensionis atque 
dissidii.Deinde, quod omnis praecepti divini trans- 
gressio vehementer ac ter» ibiliter punitur, idquee 
Scripturis sacris demonstratum. Tertio, de fide 
nos(ra catholica, sive de puranostra et sincera con- 
fessione sanctissima Trinitatis. Liber vero secundus, 
Christiani hominis quamdam veluti descriptionem 
per summa capita breviterqueproponit. similemque 
rursum descriptionemeorum,qui docendo Evange- 
lio profecti sunt. Deindequasiregulas quasdam as- 
ceticas,interrogando ac respondendo propositas ez- 
ponit, numero quinquaginta quinque : iterumque 
breviores alias trecentas (redecim. Fortasse hec 
paulolongiora aliquibus videri poterunt: sed ita ad 
rem faciunt. ut ea integraexscribere non piguerit. 
Moneboquasi preteriens,me suspicari, vocem πέντε 
delendam esse in Grocis. Suspicandi hec causa 
est, quod ea vox duobus uncinis in vulgatis com- 
prehendatur : qui incini ideo videntur additi, ut 
monerentur qui legerent nocem πέντε in veteribus 
libris deesse. Nec id cuiquam mirum videri debet, 
cum hodieque in antiquis libris non idem omnino 
regularum nurmerus adnotetur : quod inde factum 
arbitramur, quod librarii aliquando,aut ex una 


τῇ ἀποσιωπήσει τὸ δύσφημον οἰχονομῶν. Ἐπεὶ τὰ γε ἢ duas, aut ex duabus unam effecerint. Nec preeter- 


ἄλλα πολὺς μέν ἐστι τὸ ἀσφαλὲς, ἴσος δὲ τὸ χαθαρὸν, 
ἀλλὰ καὶ τὸ εὐχρινές, διὰ μέντοι τῶν δύο αὐτῳ δϑιήχει 
τό ἁπλούστερον xat χαθωμιλημένον τῶν τε λέξεων χαι 
τῆς συνθήχης, πρὸς τὴν τῶν πολλῶν ἀχοὴν διατυπούμε- 
γὸν TE xGL ταπεινούμενον, χαὶ μόνης τῆς τῶν ἀχροα- 
τῶν σωτηρίας χαταστοχαζόμενον. Ὃ μὲν οὖν πρῶτος 
αὐτῷ λόγος διεξέρχεται, τίς ἡ αἰτία xat ὁ κίνδυνος τῆς 
τοσαύτης τῶν Ἐχχλησιῶν τοῦ Θεοῦ, χαι ἐχάστον 
πρὸς τὸν ἕτερον διαφωνιὰς τε χαὶ διαστάσεως. Δεύτε- 


(a) Lib. x Hist. Fv., P. 524. 
(5) Boll. II Jan., p. 693. 
(c) Lege Codicemregul., p. 96. 


eunda silentio que de familiari suo Basilio scri- 
psit Gregorius Nasianzenus (e). Ejus autem verba 
sunt hec, παρθενοχομέαι, νομοθεσίαι μοναστῶν Ey 
γραφοί τε x«í ἄγραφοι, virginum curandarum stu- 
dium, monasticarum legum institutiones, partim 
scripto, partimvoce tradite. Possent et multa alia 
aliorum scriptorum recentiorum testimonia huc 
congeri : sed, ne longior videar, supersedebo. 
Credas sane post tot testimonia, opinionem eam. 


d) Cod. cxa . 493, 
(2 odo to» pag 


4 PRAEFATIO. | 68 
que Asceticorum Basilium auctorem faeit, ita 4 omnia Eustathio ascripsisset, quandoquidem Sozo- 


firmiter corroborari,ut suspicioni nullus locus su- 
persit : sed secus est. Ecce enim tibi Sozomenus 
rem, ut videbatur, omnium certissimam in incerto 
ponit. Scribit autem hoo modo (a) ; ᾿Δοβενίοις dt 
x«i ΠΠχψλαγόσι, καὶ τοῖς πρὸς τὸν llovytew οἰχοῦσι, 
λεγέται Εὐστάθιος ὁ τὴν ἐν Σεύαστια τὸς ᾿Λλομενίας Ἐχ- 
χληοσίαν ἐπιτοοπεύσας, μοναχιχὲς πολιτείας ἄοξαι, 
καί τῆς bv ταύτῃ σπονδαίας ἀγωυγᾷς, ἐδεσαχτων τε 
ὧν χρὲ μετέχειν χαὶ ἀπέχεσθαι, καὶ ἐσϑῆτος E δι 
χεχοίτθαι, καὶ ἐθῶν xat πολιτείας ἀχριδοὺς εἰφογε- 
τὴν γενόμενον ὡς καὶ τὸὰν ἐπιγεγοαμμένεν Βασι- 
λείον τοῦ Καππαϑόχον ἀσχκτιχὲν ϑιῦλον ἰσχυϑι- 
ξεσϑαι τινας αὐτοῦ γοαψὲν εἶναι. Apud Armenios 
vero et PapMagonas et aecolus Ponti, Eustathius. 
Sebastic(n ἔν δ episcopus monaste eoncersa- 
tionis auctor fuisse dicilur: et de arctioris vitx di- 
geiplina decióés quibus utendum, auta quibus absti- 
Nendtum esset : de vestibus quibus uti oporteret, de 
moribus denique et educta eicendi ratione prxcepta 
trudidisse,adeo ut quidam af Arment ἐδέετο Asceti- 
eum, qui Basilii Cappadoecis nomine inscribitur, ab 
eo. conseriptum. Faite. Hie. Nicephori verba aseri- 
bere, t:hil, utopinor, epusest : monere satis ertt, 
eum iu omuibus eum Sezomenuo consentire δ᾽ «Αἰεὶ 
qued uue loeo dieat bbeum Basilii asceticutn ἃ 
uultis Eusthathio Sebasteno tribui Pewetereaque ne- 
muuen) uovere debet auctoritas Niwphort, eum 
plane eensbet ejus suorumque squalium epinio- 
üemi solo Sezeursmi testmenio funse imuixam. 


Neque enim alius ullus seriphec anüquus tale ς 


quidquam de Eustathio narravit.Quare st qua eul- 
pa extea Urumsferemda esttota in Soromenum. 
qui coterts, qui de VseeGeis dubitarunt. preetvit 

ὡς Hactenus antiquorum opimienes retulimus : 
mune je reventiorupr sententiis reliquum est ut di- 
eamus. Aurbieua wulri possunt, quae mrox retuli- 
mus, Seauureni verba: ob idque mirum vidert non 
dubet. s eraditt bomimrs gostrts tenyperdburs vactas 
; gQartes distresü simt. Et vere. ut videre curvts 
jeet 20 quam anno exsertgeat. loeo. ejusmodi verbes 
quus ssf Wwoeunmenus, utdubium zbucum AsceQgea 
Qmmia, qum Buuii aomune eireumferebanürr. 
παι seme Jieerentur i quibubum. am scum 
duntaxat pars xispuu τές Birstathio Tbuvrearr. 


"hue aur vmimuir Xwetum. τ audi aunee Seoueunemt j 


'Ceum uternrecui, Ir varies semumatias isensser*nit. 
Sentecrs Accwüe* Imm τοῦ 30secure Cepannar. 
Sei «nn unüre grx-acL 1a jgetur eqmitur 7-7 
A τύ Doysveimms, ^esesti m. uci Jarmuauceeusg 
S oIlGmemum dnsqmuutonem:onürmuer-m cies pucm 
rur .—-—rz Jade wes —nmaieur-. dumme ud 
ec ngceegu. ἐμ ΞΕ ΒΞ CwEDenEEbo 0T EQEXICS ττὸ 
denuo: γι Το, BIBE àbiCOflcO rtmReTLIs. lt 
en puaceTebgre SucoNEEUE NERSRIS.CIDGSIGIAIO TT3UGÍ. 
SEL HULULEPIR ELENA, 2f QEECEPPIE πεῦκο) ΚΡ ΕἸΣΙ. hiectiea 

c οὖν τὸ WE BR 

ἂ σε τὰ XL ocom δ. ἐξ ib. τὰκ, 3 

c Com. IL art τ. 


menus non speciatim illarum quaestionum, sed τοῦ 
᾿Ασχχκ τιχοῦ in genere meminit .Cujus sententise Posse- 
vinum fuisse ait Scultetus, eam ejusdem societatis 
cruditissimus vir Bellarminus amplexus credi po- 
test. Sic enim scribit 'd) : In tertio tomo sunt 
Quaxstiones compendio explicatz qua non sunt in- 
dubitate... Videtur 'auctor' damnare traditiones, 
quas Basilius aeriter. defendit in libro. De Spiritu 
sancto, capit. 3T. Item quxst. 5 et 2393 videtur tol- 
lere de n.o discrimen peccati mortalis et cenialis 
quod certe sancto Basilio tribuinon potest. Majora 
ausus Combetisius, non breviores modo, sed lon- 
giores etiam Regulas Basilio abjudicat, przter Mo- 
ralia et libellos De judicio Dei. et De fe. Postquam 
enimlucubratiuneulam quamdam pro novae duo- 
buslibris veteribus vulgaverat. hiec subjunxitin suo 
Basilio recensito ;& - Non. pctuit auctor. ssa Aic 
Asceticu et Ethica clurius delineure mentemque su- 
am ac propositum declarare: quodque ud omnem 
perinde trznsgressionem ulciscitur. nulUumque cel 
gnoranturercusationem admi:tu qua delictum fat 
CenicieaIuqu:z Ron satus e ΓΘ uL ecelesulitica, suis 
locts notula. Eust 1tàium se S-0gst ertum potius pro- 
dit quam Basiliwn Cursariensem : quod tamen niil 
(angit üàros Conszit atio Rum, aab quid Scustetusob- 
marmuret an quibus Basisas utrumque ascetazrum 
genus B.zsv' tano cerespucttu ας CAnwcumo, sguta- 
ton ois?7ac. Qual hic aitdoctssimus τὸς Combefisi- 
Ws, i2 magma illa Ascetieorum pazte Exstathium Se- 
baswnura potius prdi, quam Basdi:m Caesaciem- 
sem. satsimuodestedietum est:sed :2 sus modis 
5ῸΝ τσ Asseveraauer pronutu:preerpuum lam 
AsceGCorum partem Eustathii esse, gon Βα δ: in 
emque peobande multus est, propemodum τὸς qnieo 
xmweumenio usus. qui in utraque Heil mescio 
quai muorts severibals Ursperzuur. Ecuniibssim 
virt Duearus, Natalis Alexazmer. Tilemoncus, La- 
devieus Dupinus etauic íii.quos recensere nimis 
knaum esset AsceCea cmnia Baxuig — xiu vi 

deüvet ocores Cws Taelabps monii, τοῖον da 
Judicio Dei et Je File, qtouaqpoe Dennis χα Gmo- 
mastceas Comsttugeqes. 2v Epizmüus, Jequa Zuasqs 
Smcubridunmeuibs quus 102m: pewlem Cemiedups 
eiit. suu neg Jspataoumus. Ex pubus xmnibux 
wnurere jeet pussuunenr pus de Asceccts egi, 
mruilipicwmr sme. sanmmiemnqpua vise o ncteucagme. 
Qunre. iD irüne cem 3er se 3115 lü'vuem z-nue- 
mms iunc 3araijzrapnum ur qovem pazurs ilvnig- 
mmus Iuarun .1 arma grow wnaoagmnur. 
IXFTEYIOSTIES CIacfalus μὶ GuLum 3et"nere. ἢ sa- 
"II-i, τοῖο senüre. qur αὐ 1Dedus is ludieng de 
i» τίσ. ς Woraiia Basdio isernuüni — nm aa. 
zem seT3iurum. qui:n spurt*orunm iuinerco ^C)pogat 
Aareves iuos ibelloes. qui post WMocza seal sun: 
δ quarta. utrarumuque Reyrulanmim, aux 3ceviurunm 

d' De sert. ei. 
2 Tom. Ul. p. i9à. 


69 PRAEFATIO. 70 
quam longiorum, unum et eumdem auctorem esse: ἃ Ego enim vidi multos, qui vitiis mancipati re- 


in quinta, utrasque Regulas et Constitutiones mo- 
nasticas uni et oidem auctori tribui non debere: in 
sexta, sane ef vere judicare, qui Basilium auctorem 
faciunt utrarumque Regularum: in septima, Consti- 
tutiones monasticas Eustathio Sebasteno adjudicari 
posse: in octava, Epitimia in spuriis poni opor- 
tere: in nona, duas lucubratiunculas, quas pro 
novis Combefisius divulgavit, dignas non 6880, 
quie inter Basilii opera numerentur. 


8 XI. Pars prima, de praviis tribus tractatibus 
asceticis. 

29. Preevii hi tres tractatus, qui inter ascetica 
recensentur, in omnibus libris, tam vulgatis quam 
veteribus, nomen Basilii preeferunt. lidem , nisi forte 
Scultetum excipias, a nemine, quod sciam, revo- 
cantur in dubium. Combefisius, qui ceeteroquin 
optimam Asceticorum partem pro spuriis habuit, 
tamen et ipse quoque previarum harum lucubra- 
tionum Basilium auctorem facere non dubitavit: 
Primus autem tractatus sic inscribitur. Previa 
institutio ascetica : secundus, Sermo asceticus, et 
exhortatio de renuntiatione seculi, et de perfec- 
(ione spirituali : tertius, Sermo de ascetica disci- 
plina, quomodo monachum ornarioporteat. Legi et 
relegi has lucubratiunculas, inquibus nihilomnino 
inveni, quod indignum essetnostro Basilio. Omnia 
satis accommodata sunt ad ejus stylum, ad ejus 
scribendi rationem, ad ejus indolem. Etsi enim hi 
libelli eloquentia inferiores sunt panegyricis Basi- 
lii orationibus, autejusdem generis Scriptis: tamen 
si quis eos attente legat, statim, opinor, periti ali- 
cujus magistri manum agnoscet. Nam nihil in ver- 
bis, nihil in sententiis, nihil in periodorum con- 
structione invenitur, quod hominem scribendi peri- 
tissimum dedeceat. Praeterea ex harum lueubratio- 
num lectione constat, auctorem sacras Scripturas 
et optime calluisse, et aptissime citasse : quas 
dotes quodammodo Basilii proprias esse notum 
est. Hec de illis tribus opusculis universe dictà 
sint : nunc de secundo peculiare quiddam in me- 
dium proferam. Animadverti igitur verbum πληρο- 
φορεῖσθαι bis ἴῃ eo, quem modo dixi, libello ita 
usurpari, ut persuasionem quamdam significet. Ita 
enim uno loco scriptum est (t. II, p. 204), Ἠνίχα 
δὲ τῶν προτόντων σοι πραγμάτων ποιῇ τὴν ἀπόθεσιν, 
ἔσο ἀχαμπὴς, προπέμπειν αὐτὰ εἰς οὐρανοὺς πληροφορού- 
μενος. Ubi vero res quc ad te pertinent derelique- 
ris, esto inflezibilis et constans, certoque scias eas 
pramittere te in celum. In altero (p. 207), hoc 
modo, αὐτὸ τοῦτο σχάνδαλον εἶναι πληροφορούμενος, 
omnino tibi persuadeas idipsum scandalum esse. 
Basilius autem hoc idem verbum hoc ipso sensu 
stepe usurpat (a). Imo etiam cum hec lego in 
eodem illo opusculo (p. 208). Πολλοὺς γὰρ ἐγὼ 
πάθεσι χρατηθέντας εἶδον ἐν ὑγείᾳ γενομένους, ἕνα 
δὲ ix πάντων λαθροφάγον, $ γαστρίμαργον οὐχ εἶδον, 


35 Prov. xxxi, 6. , 


(a) Leg. n. 38. 


dierunt ad sanitatem ; sed ez omnibus ne unum 
quidem, qui occulte manducaret, aut gulosus es- 
set, emendatum vidi, Basilium audire mihi videor. 
Et vero qui Dasilium vel primoribus, ut dicitur, 
labris attigerunt, probe sciunt, id ex ejus consue- 
tudine dictum esse: cujus rei exempla aliquot pro- 
ferre alienum non videbitur. Igitur psalmum sexa- 
gesimum primum interpretans Basilius, sic scri- 
bit (t. I, p. 190) : Εἶδον ixzpouc ἐγὼ μὴ πρότερον didóv- 
τας τὰ σωτήρια φάώρμαχα, πρὶν ἐμέτοις ἀποχενῶσαι τὴν 
νοσοποιὸν ὕλην, ὧν ἐχ πονηρᾶς διαίτης ἑαυτοῖς οἱ ἀχόλασ- 
τορι ἐναπέθεντο. Vidi ego medicos, qui non prius sa- 
&utlaria medicamenta tradebant, quam materiam 
morbidam per vomitum evacuassent, quam intem- 


p 2erantes illi ez malo victu sibi pepererant. Alio 


loco sic loquitur (t. ll, in Jul. Mart., n. &): 
Καί ποτε εἶδον ἐγὼ βοῦν ἐπὶ φάτνης δαχρύοντα, τοῦ 
συννόμου αὐτῳ χαὶ ὁμοζύγον τελευτήσαντος. Equidem 
ego ipse vidi aliquando bovem in prasepi illacry- 
mantem, pastus ac jugi socio morte sibi prerepto. 
Rursus in hac ipsa quam mox citavi oratione sic 
scripsit (ibid., n. 9): Ἢ δὴ δέ τινας εἶδον τῶν φιλ- 
ηδόνων, dv ὑπερθολὴν ἡδυπαθείας ἐπὶ προφάσει τῆς 
λύπης πρὸς χραιπάλην x«i μέθην ἐχτρεπομένους, καὶ 
τὸ ἀκρατὲς αὐτὼν Ex τῶν τοῦ Σολομῶντος λόγων παραμυ - 
θεῖσθαι πειρωμένους, λέγοντος, Δότε οἶνον τοῖς ἐν λύ- 
παις. Non tta dudum vidi quosdam voluptarios, 
qui immodico vuluptatis amore pellecti, per spe- 
ciem ezpellende tristitie ad crapulam sese con. 


C verterent, et ad ebrietatem ; suamque conarentur 


ezcusare intemperantiam verbis Salomonis, qui 
ait, « Date vinum iis qui in tristitia sunt **.» Exem- 
plum, quod mox proferam, a superioribus non 
multum abludit. Est autem ejusmodi (tom. II, 
hom. in div., p. 54): Οἶδα πολλοὺς νηστεύοντας, προσ- 
εὐχομένους, στενάζοντας, πᾶσαν τὴν ἀδάπανον εὐλάθειαν 
ἐνδειχνυμέναυς, ὀδολὸν δὲ ἕνα μὴ προϊεμένους τοῖς 
θλιδομένοις. Novi non paucos jejunantes, orantes, 
ingemiscentes, pietatem omnem, qua sine impensa 
exerceri potest, excolentes, at ne unum quidem 
obolum egenis offerentes. Possim in medium ad- 
ducere et alia loca, quibus constaret eam, quam 
dixi, loquendi formulam Basilio perquam familia- 
rem fuisse, sed, ne tedium afferrem, nolui. Sed 
tamen, si quis ejusmodi exemplis delectatur, mo- 
nebo eodem dicendi genere usum esse Dasilium 
in ea oratione, quam sanctissimus Pater in divi- 
tes habuit (tom. II, pag. 63): item legi potest ea 
oratio, que inscribitur, Homilia exzhortatoria ad 
sanctum baptisma (tom. lI, pag. 120). Libet quo- 
que aliquid de tertia lucubratiuncula sigillatim ad- 
dere. In ea igitur ita scriptum invenimus (tom. lt, 
p.212): Περὶ Πατρὸς καὶ Yiou καὶ ἀγίου Πνεύμα- 
τος μὴ συζητεῖν, ἀλλὰ ἄχτιστον χαὶ ὁμοούσιον Τριάδα 
μετὰ παῤῥησίας λέγειν xal φρονεῖν, χαὶ τοῖς ἐπερω- 
τῶσι λέγειν, ὅτι βαπτίζεσθαι δεῖ ὡς παρελάθεμεν' 


7A PEUEFATIO. “ 72 
πιστεύειν δὲ, ὡς βεδαπτίσμεθα" δοξάζειν δὲ, ὡς πεπισ- Α editione Parisiensi mutatus sit. Photius enim tra- 


τεύχαμεν. De Patre et Filio et Spiritu sancto gon 
oportet disceptare, sed Trinitatem  increatam et 
consubstantialem libere profiteri et sentire, atque 
gercontatoribus dicere: Oportet nos baptizari ita, 
ut traditum accepimus; credere autem sicut bapti- 
zati sumus; glorificare vero, quemadmodum credi- 
dimus. Queram jam,in quem hec doctrina melius 
conveniat, quam in Basilium Magnum, qui Trinita- 
tem consubstantialem esse semper et crediditet do- 
cuit. Preetereaque Basilius statim in alio libello as- 
cetico (tom. II, pag. 228) non aliter locutus est, nisi 
quod compendiosius scripsit, hoc modo, οὕτω φρο. 
νοῦμεν, x«t οὕτω βαπτίζομεν εἰς Τριάδα ὁμοούσιον, sic Sen- 
Limus, sicque baptizamus in Trinitate consubstan- 
tiali. At certe ex his certo colligi potest, non au. 
diendum esse Scultetum, qui ascetica omnia Eu- 
stathio ascripsit. Nam credibilenon est Eustathium, 
qui Macedonianorum quasi antesignanus erat, bre- 
ves illas, quas retuli, fidei professiones emisisse. 
Etenim tantum aberat, ut Macedoniani consubstan- 
tialem dicerent Spiritum sanctum, ut etiam in eum 
verba impia evomerent. Hic autem queri potest, 
utrum scripte fuerint he lucubratiuncule, an pro- 
nuntiatee. Nam utriusque generis instituta mona- 
chis tradidisse Basilium, superius ex Gregorio Na- 
zianzeno audivimus. Ego auteim recitatas fuisse ar- 
bitror, nec aliter, nisi valde fallor, judicabunt, quj 
ipsas paulo attentius legerint. Neque vero monachi 


soli his exhortationibus aderant, sed mulieres C 


etiam aliquas interfuisse probabilissimum videtur. 

Quod enim Basilius ait in prima lucubratiuncula, 

orationem non ad solosviros spectare, cum mulieres 

et ipse quoque apud C hristum militent, id ad mulie- 
res quasdam, quee adessent, referri posse censeo. 

Imo dubitari vix potest, quinadessent quoque non. 

nulli, qui matrimonio jungerentur, cum in secundo 

opusculo ita scriptum sit (n. 2, p. 203): Μὴ τοίνυν 
ἀναπέσηῃς, ὦ οὗτος, ὁ πρὸς χοινωνέαν γνναιχὸς ftporpn- 
μένος, ὡς ἐπ᾽ ἐξουσίας ἔχων τὸν χόσμον περιδαλέσθαι" 
πλειόνων γὰρ σοι πόνων x«i φυλαχῦς χρεία πρὸς τὴν 

τῆς σωτηρίας ἐπιτυχίαν. Ne igitur deses exsistas, o 

tu qui elegisti uxoris societatem, quasi mundum 

amplecti penes (le sit: nam pluribus laboribus 
et custodia majore tibi opus est ad obtinenendam 
salutem. 

8 XI. Pars secunda, de auctore libellorum De judi- 
cio Dei et De fide, itemque de Moralium scri- 
ptore. 

30. Preevii illi tractatus, de quibus nunc dispu- 
tavimus, proprie ad Ascetica non pertinent: sed 
duos libellos, quorum in uno disserebatur De 
Judicio Dei, in altero De fide, ad ea pertinuisse 
docetlocupletissimus auctor Photius (a). Sed nescio 
quoinodo contigit, ut horum tractatuum ordo in 


** Rom. vi, 16. 


(a) Cod. xix, pag. 403. 


diderat duos hos libellos sua etate ita dispositos 
fuisse, ut libellus De judicio Dei precederet, se- 
queretur vero libellus De fide; cum tamen in ea, 
quam dixi, editione tractatus De fide precedat, 
tractatus vero De judicio Dei subsequatur. Ejus 
autem rei causam non aliam esse puto, nisi quod 
typographi aliud cogitantes, verum et antiquum 
ordinem incaute permutarint. Nam ut Photii etate, 
ita hodieque et in Veneta editione et in veteribus 
libris primus est libellus De judicio Dei, secundus 
vero libellus De fide. Quis autem horum opuscu- 
lorum auctor sit, facile judicabit, qui ea diligenter 
legere volet. Auctor, quicunque ille fuit, qui ea 
conscripsit, sacras litteras tam Novi quam Veteris ' 


B Testamenti optimenoverat, eisqueindustrie utitur : 


erat lingue Greece peritissimus: in ejus oratione 
enitet ubertas, varietas, copia: in doctrina morum 
erat severus, sed sic tamen, ut Evangelii severita- 
tem non excederet: nihil denique inest neque in 
verbis, neque in sententiis, quod indignum sit viro 
et docto et probo: que omnia nos adducunt, ut Ba- 
siliuni horum libellorum verum parentem esae cre- 
damus. Accedit etiam, quod in his opusculis inve- 
niantur quedam dicendi formule, quibus Basilius 
in aliis suis operibus libenter utitur. Exempli causa 
ita legitur in libello De judicio Dei (pag. 214) : Ἐγὼ 
δὲ εἶδόν ποτε xai μελισσῶν πλῆθος νόμῳ φύσεως στρατὴ- 
γούμενον, xai χαταχολουθοῦν εὐτάχτως ἰδίῳ Daeusi- Καὶ 
πολλᾶ μὲν ἐγὼ τοιαῦτα εἶδον, πολλὸ δὲ ἤχονσα. Vidi au- 
tem aliquando ego ipse apum turmam lege quadam 
naturali conductam, suumque regem servato or- 
dine sequentem. Et multa quidem talia ego con- 
spexi, multaque audivi. quo dicendi genere in pri- 
mis delectatum fuisse Basilium manifeste osten- 
dunt ea que aliquanto ante retulimus exempla (5). 
Ubi notari potest, scriptorem testimonia aliqua ita 
e Scripturis proferre, ut interdum ad movendum 
lectorem adverbia quedam adjungat. Sed, quo me- 
lius heec intelligantur, audiendus est auctor ipse. 
Ita igitur loquitur libello De judicio Dei (pag. 216): 
'πλὺς δὲ διανοίας μετὰ παῤῥησίας εἰπεῖν, ὅτε χρατεῖ 
ἐχεῖ χαὶ βασιλεύει τὸ τῆς σαρχὸς φοόνημα, χατὰ τὸν 
τοῦ ᾿Αποστόλου φωνὲν, λέγοντος μὲν ὑριστιχῶς, Ort 
"Q παριστάνετε ἑαυτοὺς δούλους εἰς ὑπαχοὶν, δοῦ- 
λοί ἐστε & ὑπαχούετε, διεξιόντος σαφῶς τοῦ τοεού- 
του φρονήματος τὰ ἱἰδιώματα.... διϑαάσχοντος δὲ ἅμα 
ἀποφαντιχῶς τό τε χαλεπὸν αὐτῶν τῆς ixÓxcSwc, καὶ 
τὸ ἀχοινώνχτον πρὸς θεοσέδειαν. Sed ingenui animi 
fuerit fidenter affirmare, illic dominari ac re- 
gnare carnis affectum, juxta hanc Apostoli vo- 
cem, qui ait quidem modo decretorio, « Cui exhi- 
belis vos servos ad. obediendum, servi estis ejus, 
cui obeditis *6, » recenset vero perspicue hujusce 
affectus proprietates.... simulque horum vitiorum 


(b) Lege n. 29. 


73 


PRJEFATIO. 


Tk 


eritum gravem esse, nihilque ipsis cum pietate A Tillemontius (5), fidenter pronuntiavit, tale aliquid 


commune esse asseveranter docet. Eodem pertinet, 
quod scriptum invenitur in tractatu De fide (pag. 
294): Καὶ τοῦ ᾿Αποστόλου ἐν ὑποδείγματι ἀνθρωπίνῳ 
σφοδρότερον ἀπαγορεύοντος τὸ προσθεῖναι, ἢ ὑφελεῖν τι ἐν 
ταῖς θεοπνεύστοις Γραφαῖς. Cumque Apostolus, sum- 
pto ez hominibus exemplo, quidpiam in. divinis 
Scripturis addere, aut demere vehementius vetet, 
Notatu quoque dignam censeo illam genitivorum 
seriem (ibid.), λέγοντος μὲν..... διεξιόντος Ót..... 
διδάσχοντος, Ót.... εἶτα αὐτοῦ τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ 
τοῦ Θεοῦ τοῦ Κυρίον χαὶ Θεοῦ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ 
βοῶντος: quee idcirco notata volui, quod Basilius 
ita in suis Ascelicis loqui soleat. Nam usus et ho- 


sine ulla controversia neque ab Eustathio, neque 
ab ullo alio Macedoniano conscribi unquam po- 
tuisse. Et vero cum Macedoniani aperte divinita- 
tem Spiritus sancti negarent, fieri non poterat ut 
Trinitatem consubstantialem esse profiterentur. 
31. Quod dixiiuus, libéllos De judicio Dei et De 
fidetam in stylo quam in sententiis convenire cum 
utrisque Regulis, id ita esse non diffitetur vir do- 
ctissimus Combefisius : sed tamen ex his principiis 
aliud prorsus concludit. Ergo ita fere ratiocinatur : 
Horum libellorum et utriusque generis Regularum 
idem est stylus,ecedem sententiie,eadem doctrina: . 
sed Stoica queedam severitas Eustathium utrarum- 


rum adverbiorum, ὁριστικῶς, ἀποφαντιχῶς, σφο- B que Regularum auctorem esse aperte ostendit: non 


δρότερον, et horum genitivorum, λέγοντος, διεξιόντος, 
διδάσκχοντος, βοῶντος, ita in Regulis frequens est, ut 
ejus rei passim exempla occurrant. Pretereaque, 
cum scriptor integerrimam persuasionem signifi- 
care vellet, sexies in hislibellis vocibus πληροφορεῖ- 
σθαι et πληροφορία usus est, bis in primo, quater in 
altero: que ipse voces ad idem significandum 
passim in Regulis usurpantur. Cum igitur Basilius, 
ut mox probabimus (a), auctor sit Regularum, 
dubitari merito non potest, quin ea quoque, de 
quibus disputatur,opuscula ad eumdem pertineant, 
utpote in quibusiidem loquendi modi adhibeantur. 
Fatebor quidem libens, argumenta, qua ex quavis 


dubitandum igitur quin idem Eustathius horum 
quoque opuseulorum auctor sit.Quid autem de vana 


illa severitatesentiendumsit,postea satis fuse disse- 


ram (c): nune universe duntaxat dicam, neque Rufi- 
num, neque Cassianum, neque Photium, neque 
Frontonem Duceum, neque Natalem Alexandrum, 
Combefisii sodalem, neque Tillemontium, neque 
Dupinum, neque permultos alios cujuscunque eeta- 
tis eruditissimos viros ejusmodi severitatem in Re- 
gulis vidisse. Sed duo suntin iis, quos dixi, libellis, 
qua speciatim reprehendit is, quem modo nomi- 
navi, vir peritissimus Combefisius (d), inconstan- 
tiam fidei, et auctorís in aliqua voce catholica reti 


styli similitudine petuntur, nullam vir habere, si C cenda malignitatem : de quibus hoc loco dicere in- 


stylus ita in aliquibus conveniat, ut in pluribus 
discrepet: sed cum omnia quadrant, tunc ejus- 
modi argumenta plurimum valere neino, opinor, 
negaverit. Ita autem Regularum stylus cum stylo 
horum opusculorum consentit, ut nihil omnino 
dissentiat, ideircoque et has et illa Basilio tribui 
equum est. Nec solum similes suntloquendi modi, 
sed etiam sententie, sententiarum. Etenim si quis 
illud, quod in libello De judicio Dei legitur (p. 217, 
num. 4) : Relectis igitur divinis Scripturis, reperio 
in Veteriac Novo Testamento,neque in multitudine, 
neque in magnitudine peccatorum, sed in una tan- 
(ummodo cujuscunque pracepti violatione, contu- 
maciam adversus Deum clare judicari, communem- 
que sententiam a Deoferriin omnem inobedientiam : 
si quis igitur hec comparaverit eum iis que in 
Regula ducentesima nonagesima tertia scripta sunt 
doctrinam doctrine ita similem comperiet, ut tra- 
dita utroque loco documenta ab eadem officina 
prodiissefacile confessurussit. Jam monuimus con- 
troversos hos duos libellos &b omnibus aut Basilio 
ascribi, aut Eustathio : sed ipsos episcopo Seba- 
steno ascribi non posse plane constat. Ita enim in 
libello De fide legitur (pag. 228): Ούὐτω φρονοῦμεν. 
xai οὕτω βαπτίζομεν εἰς Τριάδα ὁμοούσιον. Sic senti- 
mus, sicque baplizamus in Trinitate consubstan- 
tiali: quem locum cum retulisset eruditissimus vir 


(a) Lege n. 38, 
(b) Vie de S. Basile, p. 638. 


ParROL. Gn. XXXI. 


stitui. Quod igitur ait, auctorem in fide inconstantem 
fuisse, id nec verum, nec firmum est. Nam dubita- 
tionem illam, qua aactor laborasse se confitetur, 
nonin fidem, sed in dissidii Ecclesiarum causam ca- 
dere, ex orationis serie perspicuum est. Et vero in 
libello De judicio Deiita scriptor locutus est eo de 
quo agitur loco (pag. 214, n. 2): Ταῦτα xai τὰ τοι- 
αὔτα ὁρῶν, x«i πρὸς τούτοις ἐπαπορῶν, τίς, καὶ πόθεν ἡ 
αἰτία τοῦ τοσούτον χαχοῦ..... «τοῦτο δὴ λογισάμενος, καὶ 
πρὸς τὸ ὑπερθάλλον τῆς ἀσεδείας ἐπτοημένος, ἐπὶ πλεῖόν 
τε ἐρευνῶν, ἐπειθόμην οὐδὲν ἧττον, xoi ix τῶν ἐν τῳ 
βίῳ πραγμάτων ἀληθῇ εἶναι τὴν προειρημένην αἰτίαν. 
'ἙἙώρων γὰρ πᾶσαν μὲν πλήθους εὐταξίαν τε χαὶ συμφω» 
νίαν ἄχρι τότε χατορθουμένην, ἄχρις &v ἡ πρὸς ἕνα 
τινὰ τὸν ἄρχοντα σώξηται χοινὴ τῶν ἄλλων εὐπείθεια" 
πᾶσαν δὲ διαφωνίαν χαὶ διάστασιν, ἔτι τε πολυαρχίαν, 
ἐξ ἀναρχίας ὁδοποιουμένην, Hac atque ejusdem ge- 
neris alia cum inluerer, pretereaque dubitarem 
quo et unde esset tanti mali causa [in Ecclesiis]... 
hoc igitur cum mecum repulassem, cumque de 
impietatis magnitudine attonitus, ulterius perves - 
stigassem, nihilominus mihi persuasi vel ez iis 
qua in vita fiunt rebus, eam, quam superius dixi, 
causam veram esse et germanam. Videbam enim 
omnem populorum disciplinam atque consensio- 
nem tandiu perseverare, dum omnes principi uni 
in communi oblemperant : omnem vero discor- 


(d Lege n. 41. 
d) Tom. 1l, p. 97 et 129, 


1$ PFUEFATIO. 


76 


diam ac sedilionem, itemque multorum principa- A nostri Jesu Christi mandatis adversari, Deique 


tum ex ducis ac principis defectu proficisci. Ex 
quibus liquet Basilium causam illam, quam dubi- 
tans quz&rebat, tandem invenisse. Aliud autem non 
quaerebat, ut ex ejus verbis patet, nisi veram cau- 
sam, qu& turbas in Ecclesiis excitaret et in regnis: 
quam causam non aliunde nasci ait, quam quod 
duces ac principes desint. Sed, ut verum fatear, 
primo aspectu inest major difficultas in iis, que 
hoc ipso in loco scripta inveniuntur. Hec autem 
Bunt: Τὰ μὲν πρῶτα, ὥσπερ ἐν βαθεῖ σχότῳ διῆγον, 
καὶ χαθάπεο ἐπὶ ξυγοῦ, ποτὲ μὲν ὦδε, mort δὲ ἐχεῖσε 
ἔῤῥεπον" ἄλλου ἄλλως, ἣ πρὸς ἑαυτόν με ἕλκοντος, διὰ 
τὴν πολυχρόνιον τῶν ἀνθρώπων συνήθειαν, 3) πάλιν ἄλλως 
ἀπωθου μένον διὰ τὴν ἐν ταῖς θείαις Γραφαῖς ἐπιγινωσχο- 
μένην ἀλήθειαν. Primum quidem quasi in profundis 
tenebris degebam, et tanquam in statera consti- 
tutus, modo huc, modo illuc propendebam, quod 
alius alio aut ad seipsum traheret me, ob diuti- 
nam hominum consuetudinem, aut rursus alio 
propelleret, ob eam quam in divinis Scripturis 
agnovissem veritatem: sed tamen ne hic quidem 
locus ad expediendum difficilis est. Non enim inde 
colligi potest, Basilium in heresim unquam pro- 
pendisse, sed solum in id quodammodo inclinasse, 
ut partes susciperet quorumdam, qui ita callidi 
erant etastuti, ut dum veram fidem oppugnarent, 
eam tamen speciosis verbis tueri viderentur. Callidi 
autem illi non alii fuisse credi possunt, quam Eu- 
stathius ipse illiusque discipuli. Hec verba, ob diu- 
tinam hominum consuetudinem, faciunt, ut hunc 
locum ita intelligendum esse suspicer. Nam Basi- 
lium Eustathio diu familiariter usum esse nemini, 
qui paulum modo in historia ecclesiastica versatus 
sit, ignotum est. Quod autem dixi, Basilium nun- 
quam in heresim propendisse, sed solum quasi 
paululum commotum fuisse ad callidorum quo- 
rumdam hominum partes suscipiendas, de eo non 
aliter videbitur ei, qui, que precedunt, legere 
voluerit. Sunt autem ejusmodi: lio))áv τινα χαὶ 
untobu))ouc« τήν τε πρὸς ἀλλήλους x«l τὴν πρὸς 
τὰς θείας Γραγὰς διαφωνίαν τῶν πολλῶν ἐθεώρουν" 


Ecclesiam tam immisericorditer dilacerare, tam- 
que crudeliter obturbare ejus gregem, ut exortíis 
Anomais, nunc, si unquam alias, in ipsis quoque 
impleatur illud : « Ex vobis ipsis ezurgent viri 
loquentes perversa, ut abducant discipulos post 
se*'. » Cui enim persuaderi poterit, Basilium in 
opinionem propendisse eorum, quos videret simul 
et adversantes maridatis Domininostri Jesu Christi, 
et immisericorditer dilacerantes Dei Ecclesiam, et 
crudeliter obturbantes ejus gregem ? Ipsa sunt Ba- 
silii verba. Reliquum est igitur ut Basilius quo- 
dammodo propensum se senserit ad amplectendas 
partes quorumdam, qui pietatis simulatione et 
nomine veram fidem sequi putarentur. Nunc que 
vox illa sit, quam auctor de industria reticuisse di- 
citur, ex ipso Combefisio audiamus (a). Sic igitur lo- 
quitur in suo Basilio recensito: Quod dicit, initio pa- 
ginz, possit Theodosti tempora respicere, quando 
plurimum compressa Anomaorum heresis et Aria- 
na, ut sic palam fidem sancte Trinitatis profitere- 
tur, qui ita alias in ea vacillasset. Quin et ὁμοουσίον 
vocem studio dataque opera, tota hac sua fidei ez- 
planatione suppressisse, ad mitiorum Arianorum 
declinandam invidiam. Vult igitur doctissimus vir 
Combefisius, Eustathium idcirco data opera vocem 
ὁμοούσιος in tota sua fidei professione silentio 
preteriisse, ut gratiam mitiorum Arianorum sibi 


C conciliaret : sed permirum videri debet, hominem 


es&eteroquin in ejusmodi rebus diligentissimuum, 
usqueadeo prajudicata opinione obcecatum fuisse 
ut non videret que legeret. Nam, ut jam monui, ita 
in hac fidei professione scriptum invenitur : Οὕτω 
φρονοῦμεν, xoi οὕτω βαπίξομεν εἰς Τοιάδα ὁμοούσιον. 
Sic sentimus, sicque baptizamus in Trinitate con- 
substantiali. Sed demus vocem ὁμοούσιος in hac fi- 
dei professione ab auctore prreetermissam fuisse. 
Quid tum ? Basilium illius auctorem non esse ? sed 
id inde minime sequitur. Scriptor enim, quisquis 
est, ita de Trinitate loquitur (tom. 1I, nova ed., 
pag. 228), ut in ea nihil diversum, quod ad natu- 
ram attinet, agnoscat; sed in ipsa admittat dun- 


χαὶ τὸ φριχωδέστατον, αὐτοὺς τοὺς προεστῶτας αὐτῆς ἢ taxat proprietates quasdam, quas ait seorsum uni- 


ἐν τοσαύτη μὲν τῇ πρὸς ἀλλήλους διαφορᾷ γνώμης τε 
χαὶ δόξης χαθεστῶτας, τοσαύτη δὲ τῇ πρὸς τὰς fvto- 
λὰς τοὺ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐναντιότητι χρω- 
μένους, x«i διασπῶντας μὲν ἀνηλεῶς τὴν ᾿Εχχλησίαν τοῦ 
Θεοῦ, ἐχταράσσοντας δὲ ἀφειδῶς τὸ ποίμνιον αὐτοῦ, ὡς 
xai ἐν αὐτοῖς πληροῦσθαι νῦν, εἴπεο ποτὲ, τῶν Ανομοίων 
ἐπιφψυέντων, τὸ, ὅτι Ἐξ ὑμῶν αὐτῶν ἀναστήσονται ἄνδρες 
γαλοῦντες διεστραμμένα, τοῦ ἀποτπᾶν τοὺς μαθητὰς 
ὀπίσω αὐτῶν, Multos videbam et inler se, οἱ in 
divinis litteris intelligendis valde admodum dis- 
sentire. Et quod mazime horrendum est, videbam 
ipsos Ecclesie prafectos in tanta inter 86 senten- 
tia ac opinionis diversitate constitui, sicque Domini 


31 Act. xx, 30. 
(a) Combef. tom, II, p. 129. 


cuique persone convenire. Sed audiendus est ipse. 
Illius igitur hrec sunt : 'Exéezov ὀνόματος τὴν τοῦ 
ὀνομαξομένου ἰδιότητα σαφῶς Luiv διευχρινοῦντος, xeà 
περὶ ἐχάστου τῶν ὀνομαξομένων πάντως τινῶν ἐξαιρέτων 
ἰδιωμάτων εὐσεδῶς θεωρουμένων" τοῦ μὲν Πατρὸς ἐν 
τῳ ἰδιώματι τοῦ πατρὸς, τοῦ δὲ Υἱοῦ ἐν τῳ ἰϑιώματι 
τοῦ υἱοῦ, τοῦ δὲ ἀἁγίον Πνεύματος ἐν τῳ οἰχείῳ ἐδιώ- 
ματι. Nomen. autem. quodlibet quamdam illius 
qui nominatur proprietatem nobis manifeste ez- 
plicat ; atque ἴθ unoquoque nominatorum, 
omnino pie peculiares quedam proprietates consi- 
derantur, Pater quidem in proprietate patris, 
Filius vero in proprietate filii, sanctus autem Spi- 


Tl PRAEFATIO. | 78 


ritus in sua ipsius proprietate. Viderit ergo Com- Α εὑρεῖν, ταῦτα ὡς ξένα xoà ἀλλότρια τῆς εὐσεδοῦς πίστεως 


befisius, quomodo fidei professio, que in Trinitate 
non naturam, sed quasdam tantummodo proprie- 
tates distinguit, tribui possit Eustathio, qui ad 
c&terorum Macedonianorum imitationem nature 
identitatem in Trinitate negaret. Cum autem Com- 
befisius semel in animum induxisset suum, vocem 
ὁμοούσιος in hoc De fide libello deesse (tom. Il, 
pag. 129), hec addidit : Qui zpsi [mitiores Ariani] 
sic ez putis puris Scriptura verbis suas alias alias: 
que professiones adornabant, Nicanisque Patribus 
probatam vocem, qua omnis eorum ὁμωνυμία in Tri. 
nitatis mysterio elidebatur, respuebant, eoque in- 
vento simplicibus fucum faciebant . sel, cum con- 
Stet vocem ὁμοούσιος in hac fidei professione repe- 


riri, totum id Combefisii argumentum per se ruere B 


vident, opinor, omnes. Denique cum Cornbefisius 
paulo post incidisset in alia illa ejusdem libelli 
verba (tom. II nove ed., pag, 228) : Διόπερ παρα- 
καλῶ χαὶ δέομαι, παυσαμένους τῆς περιέργου ξητή» 
σεως x«l ἀπρεποὺῦς λογομαχίας, ἀρχεῖσθαι τοῖς ὑπὸ τῶν 
ἁγίων x«l αὐτοῦ τοῦ Κυρίου εἰρημένοις, Quapropter 
adhortor vos et rogo ut missa curiosa inquisitione, 
relictaque indecenti verborum contentione, iis qua 
a sanctis et ab ipso Domino dicla sunt, contenti 
sitis, ita persecutus est : Scriptores canonicos velit 
et apostolos, ad quos unos provocat, nihil dans vel 
Ecclesia, vel Patrum, qui secuti sunt, auctoritati. 
Primum, cum scriptor ipse voce ὁμοούσιος usus sit, 
perspicuum est eum non ad unos scriptores cano- 


nicos provocare. Alioquin énim secum ipse pugna- (αὶ 


ret, cum voce ὁμοούσιος utatur : que& vox tamen 
nusquam in Seripturis occurrit. Deinde, quod ait 
nos contentos esse debere iis quz a sanctis et ab 
ipso Domino dicta sunt, id ita accipi oportet, ut non 
temere in explicanda fide quidquam addatur ver- 
bis aut Domini, aut scriptorum canonicorum. Et ne 
quis hanc explanationem existimet non scriptoris 
esse, sed meam, illius verba apponam. Sic igitur 
loquitur (ibid., p. 224) : Ἕως μὲν οὖν ἀγωνίξεσθαι πρὸς 
τὰς ἐπανισταμένας xarà χαιρὸν αἰρέσεις ἐχοῆν, ἑπόμενος 
τοῖς προειληφόσιν, ἀχόλουθον ἡγούμην τῇ διαφρᾷ τῆς 
ἐπισπειρομένης ὑπὸ τοῦ διαδόλου ἀσεθείας͵ ταῖς ἀντιθέτοις 
φωναῖς χωλύειν, ἢ xal ἀνατρέπειν τὰς ἐπαγομένας βλασφὴη- 
μίας, καὶ ἄλλοτε ἄλλαις, ὡς ἂν ἡ χρεία τῶν νοσούντων χατὴ- 


παντάπασι παραιτούμενος. Dum igitur adverstis ἔφγο- 
ses vario tempore exortas pugnandum esset, majo- 
rum exempla secutus,consequens esse ezistimavi,ut 
ejus qua a diabolo seritur impietatis habita ratio- 
ne, eas qua inducuntur blasphemias vocabulis con- 
trarüis cohiberem, aut etiam everterem : et aliis 
atque aliis verbis prout zgrotantium utilitas coge- 
bat, uterer ; qua etiamsi sepe non invenirentur 
scripta, tamen a pio Scripturz sensu non abhor- 
rebant : quod Apostolus quoque non raro fecit, qui 
Gracorum verbis congruenter suo proposito conve- 
nienterque uti non fastidivit. Nunc autem commu- 
ni scopo lam nostro quam vestro convenire putavi, 
si in sana fidei simplicitate sequerer vestra istius 
in Cristo dilectionis mandatum, eaque dicerem, 
qua a sacra Scriptura accepissem, sed sic, ut par- 
cus sim in illis nominibus et verbis usurpandis, 
qua ipsis litteris et syllabis in. divina Scriptura 
non reperiuntur,tametsi eam quam Scriptura pra- 
fert sententiam servant : qua vero prater dictio- 
nis novitatem novum etiam et peregrinum sensum 
nobis exhibent, quzque non inveniuntur usurpata 
a sanctis, ea uti peregrina et a pia fide aliena om- 
nino averser. Dasilius igitur,quasi preevidisset non 
defuturos, qui aliquot sue professionis verba in 
malam partem interpretarentur, tam clare tamque 
dilucide mentem suam hoc loco aperuit, ut omnia 
malorum interpretum argumenta preoccuparit. 
Ait enim, se, cum egrotantium utilitas cogeret, 
aliis atque aliis verbis usum esse, non tamen in- 
discriminatim omnibus, sed iis duntaxat, que, 
etiamsi sepe non invenirentur scripta, tamen ἃ 
pio Scripture sensu non abhorrerent. Scriptor igi- 
tur non is erat, qui, ut falso putavit Combefisius, 
suas fidei professiones ex puris putis Scripture 
verbis mitiorum Arianorum exemplo adornare 
vellet, cum ipse quibusdam verbis, que smpe in 
Scriptura non inveniebantur, aliquando uti non 
dubitaverit. Constat quoque ex iis que modo retuli 
verbis, auctorem non omnino respuisse verba illa, 
qua in Scripturis non legerentur, sed in his adhi- 
bendis parcum fuisse : ex quo fit, ut non ad unos 
scriptores canonicos, uli falso sibi Combefisius 
persuaserat, provocarit. Nec verius, quod Combe- 


νάγχασε, xai ταύταις πολλάκις ἀγράφοις μὲν, ὅμως δ᾽ οὖν |) fisius dixit, scriptorem nihil dedisse auctoritati, 


οὐκ ἀπεξενωμέναις τῆς χατὰ τὴν Γραφὴν εὐσεδοὺῦς διανοίας" 

τοῦ Λποστόλου πολλάκις χαὶ Ἑλληνιχοῖς ῥήμασι χρήσασθαι 
μὴ παραιτησαμένον πρὸς τὸν ἴδιον σκοπόν, Νῦν δὲ πρὸς τὸν 
χοινὸν ἡμῶν τε χαὶ ὑμῶν σχοπὸν ἀρωόξον ἐλογισάμην, ἐν 
ἁπλότητι τῆς ὑγιαινούσης πίστεως, τὸ ἐπίταγμα τῆς ὑμε- 
τέρας ἐν Χριστῶ ἀγάπης πληρῶσαι, εἰπὼν ἃ ἐδιδάχθην 
παρὰ τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς" φειδόμενος μὲν xal τῶν ὀνο-- 
μάτῶν ἐκείνων, ὦ λέξεσι μὲν αὐταῖς οὐκ ἐμφέρεται τῇ, θεία 
Γραφῇ, διάνοιαν γε μὴν τὴν ἐχείνην ἐγχειμένην τῇ Γραφῇ 
διασώξει' ὅσα δὲ πρὸς τῳ ξένῳ τῆς λέξεως ἔτι καὶ νοῦν ξένον 
ἡμῖν ἐπεισάγει͵ καὶ οὐκ ἔστιν ὑπὸ τῶν ἁγίων χηρνσσόμενα 


(a) Vie de S. Basile, p. 035. 


neque Ecclesie, neque eorum qui secuti sunt Pa- 
trum. Qui enim ea sola verba, que preter dictio- 
nis novitatem novum etiam et peregrinum sensum 
preferunt, repudiat, is certe et Ecclesi: et Patrum 
auctoritatem sequi paratus est. Unum si addi- 
dero, ad c&etera pergam. Dubitat vir eruditissi- 
mus Tillemontius (a), utrum ea, de qua contro- 
versia est, fidei professio, ipsa sit, quam Dasilius 
scripserit, an alia, que in ejus locum substituta 
sit. Causa autem, cur ita dubitaverit, non alia 
est, nisi quod hec fidei professio, potius peculiare 


19 PRAEFATIO. 80 


quoddam opus, quam alicujus operis continua- Α μένα ἢ ἐγχεχριμένα, ταῦτα, χατὰ τὸ δυνατὸν ἡμῖν, εἰς 


tio ac series esse videatur. Fateor ego hanc Fidei 
professionem peculiare opus esse : sed nego 
inde concludi posse eam ad Ascetica non perti- 
nere. Nam Asceticorum partes peculiaria esse 
opera, qu& diversis temporibus scripta sint, ob- 
scurum non est, Etenim cum in fine libelli De 
judicio Dei retulisset quedam Apostoli verba, 
sic scripsit : ᾿Αχόλουθον ὁμοῦ x«l ἀναγκαῖον ἐλογισάμην, 
τὴν ὑγιαίνουσαν πίστιν καὶ εὐσεθῇ δόξαν πεφί τε Ha- 
τρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ ἀγίον Ἠνεύματος παραθέσθαι πρότε- 
pov, καὶ οὕτως ἐπισυνάψαι τὰ 50v. Consequens simul 
et necessarium existimavi, ut sanam fidem ac 
piam de Patre et Filio et Spiritu sancto senten 
tiam prius ezponerem, οἱ ila demum moralia 
attexzerem. Et quidem ex his verbis perspici po- 
test, libellum De fide eodem jure dici posse opus 
peculiare, quo Moralia, que et ipsa attexuisse se 
dicit Basilius. Cum igitur Moralia opus peculiare 
esse ab omnibus dicantur, non video cur hic De 
fide libellus pro opere peculiari haberi non possit. 
Ex eodemque illo loco patet, Dasilium, cum hec 
scriberet, nondum Regulas composuisse, utpote 
quarum mentionem non faciat, Quare, ut dixi, As- 
ceticorum partes peculiaria sunt opera, non uno 
tempore conscripta, sed quorum aliud post aliud, 
prout occasio se dabat, confectum sit. Ad hec cum 
hodieque haec Fidei professio et in Veneta editio- 
ne et in veteribus libris eodem ordine reperiatur, 
quo eam viderat Photius, non videtur causa ulla 
esse, cur ipsa inter Ascetica numeranda non sit. 
Cum enim ex his veteribus libris, in quibus inve- 
nitur, nonnulli sint, qui si antiquitate non omni- 
no statem Photii attingant, at ad eam tamen 
accedant proxime, dubitari merito non potest, 
quin ejusmodi Fidei professio illa ipsa sit, quam 
Photius et vidit, et inter Ascelica recensuit : quod 
autem ab optimo harum rerum judice Photio pro 
Asceticorum parte habitum est, id hodie in alienis 
poni facile non debet. Quod ultimum est in hac 
questione, Moralium scriptorem spectat: sed certe 
neque mulüs verbis, neque magno labore opus 
est, ut eorum verus auctor cognoscatur. Qui enim 
novit auctorem libellorum 2De Judicio Dei ac De 
fide, Moralium scriptorem simul novit. Etenim quie 
in fine libelli De judicio Dei leguntur, manifeste 
ostendunt horum trium scriptorum unum et eum. 
dem auctorem esse : que verba cum paulo ante 
retulerim, ea rursus hoc loco referre nihil necesse 
est. Preeterea qui libellum De fide conscripsit, Mo- 
ralium se esse auctorem aperte declarat. Ita enim 
sub finem loquitur (num. 6, p. 229) : Tà περὶ τῆς 
ὑγιαινούσης πίστεως ἐν τοῖς πρὸ τούτων αὐτώρχως εἰρῆσ- 
θαι ποὸς τὸ παρὸν λογιξόμενοι, ἐντεῦθεν τὸν περὶ τῶν 
ku) ἐπαγηγελέαν ἐν ὀνόματι τοῦ Κυρίου ὕμων "Ἰησοῦ 
Χοιστοῦ πληρῶσαι σπουδάσωμεν. Ὅσα τοίνυν εὑρίσχο-- 
μὲν χατὰ τὴν Καινὴν τεως Διαθύκῃν σποράδην ἀπηγορεν- 


(α) Cod. cxca, p. 492, 


ὅρους χεφαλαιώδεις πρὸς τὸ εὔληπτον τοῖς βουλομένοις 
ἐσπουδάσαμεν συναγαγεῖν, etc. Cum de his qua ad 
sanam fidem pertinent, satis pro tempore in su- 
perioribus a nobis diclum fuisse putemus, jam 
Moralia, que promisimus , in nomine Domini 
nosiri Jesu Christi tradere conemur. Quzcunque 
igitur hactenus sparsim in Novo Testamento aut 
interdicta aut approbata invenimus, ea pro nos- 
ira virili parte in. regulas quasdam compendia- 
rias, quo facilius a quovis intelligerentur, colli- 
gere curavimus, etc. 
ΧΙ Parstertía,an Basilius auctor sit brevium duo- 
rum tractatuum, qui post Moralia collocantur. 
32. Breves hi tractatus, quorum idem est titulus, 


Β ToU αὐτοῦ λόγος ἀσκητιχός, Ejusdem sermo asceticus, 


ad Ascetica nullo modo pertinent. Nam, ut est apud 
Photium (a), libelli De judicio Dei ac De fide, Mo- 
ralia, Regulee tam longiores quam breviores pro- 
prie Ascetica constituebant. Quanquam autem duo 
hi sermones ad ἀσχητιχόν, quod vocatur, referri 
non possint, non propterea tamen eos silentio 
pretermittere licel. Videamus igitur Basilii sint, 

necne. Certe si habeatur ratio aut veterum libro- 
rum, aut consensus hominum eruditorum, nemo 
dubitabitquin heoratiuncule ad Basilium Magnum 
perlineant. Nam et ir, antiquis omnibus libris no- 
men Basilii preeferunt, et ab eruditis omnibus, si 
forte Scultetus excipiatur, pro fetu ejusdem ge- 
nuino babentur. Monere tamen juvat, inter eru- 

divos illos homines, quos dixi, antiquum nullum 

scriptorem inveniri, qui duo hec opuscula aut 
unquam laudaverit, aut ex eis quidquam excer- 
pserit : quod notavi, non ut elevarem recentiorum 
auctoritatem, sed ne quis falso arbitraretur hos de 
quibus agimus libellos ab aliquibus etiam veteri- 
bus Basilio tribui. Mirum autem nemini videri de- 
bet, si his temporibus doctissimi quique has ora. 
tiunculas adjudicarint Basilio. Nam, ut verum 
fatear, cum primum leguntur, neque in verbis, 
neque in sententiis quidquam apparet, unde su- 
spicio aliqua oriatur : sed si semel et iterum oculis 
lustrentur, de his, opinor, aliter judicabitur.In illis 
enim reperiuntur voces quedam, quas in genuinis 


p Basilii Asceticis nusquam legimus. Auctor igitur, 


quisquis est, cum significare vult fratrum eonven- 
tum, utitur hisce vocibus, συνοδία, συσχηνία, πλέ-- 
ρωμα : quibus tamen Basilius, cum eamdem rem 
significaret, nusquam, quod sciam, usus est. Nec 
putandum est ejusmodi vocabula in duabus his lu- 
cubratiunculis raro adhiberi, in iisque poni quasi 
obiter : sed potius scriptor vocibus illis ita dele- 
ctabatur, ut ipsas sepius usurparit. Nam ut sileam 
de vocabulis συσχηνία et πλήρωμα, que aliquoties 
in tam brevibus opusculis adhibuit, vocem συνοδία 
decies repetit. Ex quibus perspicuum est vocem 
hane συνοδία pre oOsmleris opusculorum scriptori 


81 PRJEFATIO. 82 
familiarem fuisse. Quomodo ergo Basilius, sihorum AÀ eodem obtentu brevi rejiciantur. Inest enim in 


libellorum auctoresset, nunquam ea usus fuisset, 
presertim cum de rebus asceticis tam copiose 
scripserit? Nec salis est dixisse, scripsisse Basi- 
Jium copiosissime de asceticis rebus, sed addi de- 
bet summum illum virum centies fratrum conven- 
tum propriis quibusdam nominibus significasse,et 
tamen ne semel quidem voce συνοδία usum fuisse, 
non ita facturus, si horum opusculorum auctor 
exslitisset. Voces enim, que semel alicui scriptori 
placuerunt, s&pe, ut experientia docet, in illius 
libris occurrunt, maxime si earum adhibendarum 
occasio passim offeratur. Accedit etiam quod ubi 
in his opusculis sermo instituitur de fratrum pre- 
posito, ibi voces illas, χαθηγούμενος, προηγούμενος, 
προχαθηγούμενος, Stpissime usurpatas invenimus, 
sic ut novies aut decies legantur : cujus rej unum 
aut alterum exemplum proferre libet. Ita igitur legi- 
tur in opusculo primo (t. ll, p. 324): Ἢ δὲ ἀληθὴς 
x«i τελεία ὑπαχοὴ τῶν ὑπογειρίων πρὸς τὸν χαθηγού- 
μενον, etc. Vera autem et perfecta subditorum erga 
praefectum obedientia, etc. In secundo autem 
(p. 322) sic : 'AXX' ἐν τῇ ἐξουσίᾳ τοῦ χαθηγουμένου ἢ 
χρῆσις ἕστω, ἐχ τῶν χοινῶν τὸ χατάλληλον ἐχάστου 
χρησιμεύειν, χατὰ τὴν τοῦ προηγουμένου ὑφήγησιν, Sed 
usus sit penes prafectum, ita ut quod cuique con- 
venit, id ez communibus tribuatur juxta mode- 
ratoris praceptum. ln genuinis autem Basilii 
Ascelicis, etsi in ipsis centies sermo habetur de 
monasteriorum praefectis, nusquam tamen ad eos 


utrisque Regulis tam brevioribus quam longioribus 
eadem indoles, idem ingenium, eadem morum 
precepta, idem vere pietatis amor, idera vitii et 
peccati odium: uno verbo, inest in utrisque non 
quidem major severitas, cum severitate Evangelii 
major non sit, sed majoris severitatis quasi umbra 
quadam. Et vero Combefisius non aliam ob causam 
Regulas fusiores simul et minores respuit, quam 
quod utreque pariter Stoicum quiddam preferant; 
in eoque ego eum minus reprehendendum puto, 
cum re ipsa utreque ex &quo severe esse videan- 
tur. Certe si quis hodie ita sentiret, ut Basilium 
quidem magnarum Regularum auctorem esse fate- 
retur, Eustathium vero parvarum parentem esse 


B contenderet, is valde miraretur Stoica quedam 


dogmata in magnis Regulis a Combefisio inveniri, 
cum ipse in eis nihil tale inesse cerneret. Et nos 
quoque hoc idem dicere habemus, ei, qui ita Re- 
gulas longiores probaret, ut minores ob austerio- 
rem doctrinam reprobaret, videlicet nos magno- 
pere mirari, ab ipso in Regulis brevioribus reperiri 
Stoicum quiddam, cum eas a Stoicorum severitate 
longe abesse videamus. Ex his autem, qus hacte- 
nus diximus, si nihil aliud,, illud quidem certe 
ostenditur, unicum argumentum, quod ad impro- 
bandas breviores Regulas proprie afferri potest, 
futile esse et vanum : sed, ut verum fatear, non 
necessario sequitur, si utreque Regule et majores 
et minores ex requo severe sunt, ipsas ab uno ot 


significandos 68 quas dixi voces usurpantur (a). p eodem scriptore editas fuisse. Quare si propositum 


Non nihil est quoque, quod scriptor monachorum 
vivendi rationem vocat vitam philosophicam. Nam 
ipso initio secundi sermonis (pag. 323) ita scri- 
ptum est: Oro x«i τοὺς τῇ ἀσχητιχῇ προσερχομένους 
Gu, πάσης ὕλης βιωτιχῆς γυμνωθέντας, ἐντος τοῦ χατὰ 
φιλοσοφίαν γενέσθαι βίον. Ita etiam qui ad asceticum 
vitz genus accedunt, omni re szcult hujus exuti, 
vitam philosophicam ingredian(ur. Basilius au- 
Jem, etsi multis admodum locis de monastica vita 
loquitur, nunquam tamen, ut alibi etiam no- 
tabo (b), ea dicendi formula usus est. Arbitror 
igitur has lucubratiunculas spurias esse atque 
adulterinas, nec ob aliam causam inter Basilii 
Ascetica a librariis positas fuisse, quam quod ad 
idem argumentum pertinerent. 
8XI. Pars quarta,ubi ostenditur Regularum longio- 
rum et breviorum unum el eumdem auctorem esse. 
393, Fuere qui tradiderunt Regulas longiores 
Basilii quidem esse, sed breviores alteri tribui 
oportere; si non dixerunt, at putasse tamen credi 
possunt. Preecipua autem causa, cur has suspectas 
habuerint, hec est, quod ipsis vis: sint severio- 
res, magisque a moderatione aliene. Sed, si semel 
damnentur Regule breviores severitatis majoris 
nomine, consequens erit ut et longiores quoque 


b Lege num. 37. 
(δ) In pref. n. 37. 


assequi velimus, aliis argumentis utamur necesse 
est. Primum igitur si qua ratio habenda est homi- 
num omnium consensus, cujus debet haberi maxi- 
ma, plane constabit Regularum omnium unum et 
eumdem auctorem esse. Nam ante nostra tempora 
reperias neminem, qui longiores a brevioribus 
Regulis unquam distinxerit. Omnes totius Ascetici, 
quod de Photii sententia utrasque Regulas com- 
plectitur, unum et eumdem auctorem semper fece- 
runt. Quales sunt Hieronyinus, Rufinus, Cassianus, 
Sozomenus, Justinianus, Photius, Suidas, Nicepho- 
rus, auctor Combefisianus (c), qui ut longiores, ita 
breviores Regulas sibi vindicat. Hoc idem et recen- 
tiores quoque preesstitere. Etsi enim in sententiis 
dissident inter se, tamen in eo consentiunt omnes, 
quod utrasque Regulas uni et eidem auctori ascri- 
bant. Et, ut interim multos omitiam, nominabo 
Scultetum, Combefisium, Natalem Alexandrum, 
Tillemontium, Ludovicum Dupinum. Quod si tot - 
hominum testimonia sufficere non videantur, ejus- 
dem re; testem adhibebo ipsum Regularum aucto- 
rem. Incipiam ab ea regula, qu;e inter breviores 
secunda est, ubi sic legitur: Τούτων δὲ ἔχαστον 
οἵαν ἔχει δύναμιν εἴρηται ἐν τω περὶ αὐτοῦ ἐρωτήματι. 
Qualem autem vim habeat horum unumquodque, 


(c) Lege Basil. recensit., t. II, p. 101. 


85 PRJEFATIO. 86 
consideretur, ab eo non tam cito discedam. Scien- A auctor, in Regulis brevioribus magis indulgens 


dum ergo Constitutionum monasticarum aucto- 
rem anachoretarum statum non obiter commen- 
dasse, sed deeo copioseet abundanter disseruisse. 
Non enim id vivendi genus uno aut altero loco 
probat, sed totam mediam sui operis partem in eo 
informando insumpsisse se tradidit ipse. Ita enim 
initio capitis 18 loquitur (pag. 360) : Περὶ μὲν οὖν 
TOU χαθέχαστον ἀσχητοῦ xxi τοῦ τὸν μονήρη βίον ἄσπα- 
σαμένου ἐν τοῖς ἔμπροσθεν, ὡς ἐνῆν, δεδηλώχαμεν " om 
τὴν τε ψυχὴν πρὸς τὸ χαλὸν ἐξασχῶν, x«i τὸ σῶμα 
πρὸς τὸ δέον οἰχονομῶν, δύναιτ᾽ ἂν ἡμῖν τὸν ἀχριδῇ 
χαραχτηρίσαι φιλόσομοφον. Ἐπεὶ δὲ οἱ πλεῖστοι τῶν 
ἀσχητῶν χατά συστήματα πολιτεύονται, ἀλλήλοις τὰ 
φρονήματα πρὸς ἀρδτὴν παραθήγοντες, χαὶ τῇ τῶν χα- 
τορθωμάτων ἀντιπαραθέσει παρορμῶντες ἑαυτοὺς ἐπὶ τὴν 
τοῦ χαλοῦ προχοπὴν, δίκαιον cnt», x«i τούτοις τὴν 
διὰ τῶν λόγων παράχλησιν εἰσενέγχασθαι. Ac de asceta 
quidem, qui seorsum agit, vitamque solitariam 
amplezus est, dilucide, quantum in nobis erat, su- 
perius disseruimus, quomodo et animum exercens 
ad bonum, et corpus apte et rite componens, philo- 
sophum perfectum nobis exprimere possit. At quo- 
niam versantur simul in. communitate plurimi 
ascetarum,animum muluo exacuentes ad virtutem, 
et recte fac(torum comparatione seipsos ad progres- 
sum in bono faciendum : concitantes, equum essc 
putavimus, hos etiam sermonibus nostris adhortari. 
Ex quibus perspici potest, auctorem itasuum opus 
divisisse, ut illius tota media pars ad anachoretas, 
altera ad ccnobitas spectaret. At vero tantum 
abest, ut Regularum auctor unicum verbum dixe- 
rit de laude hujus status, ut eum etiam modis om- 
nibus exagitet. Legi poterit septimum caput Regu- 
larum majorum totum, in quo nihil omissum est 
eorum, quibus hujus instituti pericula incommo- 
daque ostendi possint. Hic locum unum, qui instar 
omnium esse possit, exscribam. Cum igitur in- 
commoda aliqua, que hanc vivendi rationem co- 
mitantur, retulisset, ità persequitur (pag. 345): 
"Avtu δὲ τούτου, χαὶ ὁ τῆς ἀγάπης TOU Χρτστοῶ λόγος 
οὐχ ἐπιτρέπει τὸ ἴδιον σχοπεῖν ἔχαστον. Ἢ ἀγάπη γὰρ, 
φησὶν, οὐ ζητεῖ τὰ ἑαυτῆς, 'O δὲ ἀφιδιαστιχὸς βίος ἕνα 
σχονον ἔχει, τὴν οἰχείαν ἑχάστον τῶν χρειῶν Os 
ράπειαν. Τοῦτο δὲ προδήλως μαχόμενόν ἐστι τῷ τῆς 
ἀγάπης vóp.o, ὃν ὁ ᾿Απσοτολος ἐπλήρου, μὴ ξητῶν τὸ ἑαυ- 
τοῦ συμφέρον, ἀλλὰ τὸ τῶν πολλῶν: ἵνα σωθῶσιν, etc. 
Sed praterea diligendi Christi ratio et modus, 
unumquemque quod sibi proprium fuerit, spectare 
non sinit. « Charitas enim, inquit, non querit 
qua sua sunt **. » Vita autem solitaria et seorsum 
α cateris omnibus acta szopum unicum habet, 
ul suis quisque utilitatibus inserviat. Hoc au- 
tem aperte adversatur charitatis legi, quam im- 
plebat Apostolus, qui non sua, sed multorum com- 
moda quaereret, ut salvi fierent, elc, Neque vero 


28. [ Cor. xui, 5. 
(a Reg. brev. 74. 


fuisse in anachoretas putandus est, cum in ipsis 
regulam septimam majorem, quam quisque sequi 
debeat, citet (a). Jam quero qui fieri potuerit, ut 
unus et idem homo in uno opere refutarit quee in 
altero scripsisset. Sed fortasse cuipiam in mentem 
veniet quod aliquanto ante diximus, videlicet non 
raro contingere, ut quis aliter aliis temporibus 
sentiat. Nihil ergo impedit, inquiet aliquis, quo- 
minus auctor primum Constitutiones monasticas 
vulgasse credatur, deinde vero Regulas, in quibus, 
cum experientia doctior effectus fuisset, mutasset 
sententiam. Ego quidem fatebor ita mihi primo 
aspectu visum fuisse : sed, re diligentius conside- 
rata, aliter judicavi. Mihi enim persuadere non 


B potui, auctorem tam contraria scribere potuisse, 


nec tamen de sententie mutatione rationem ullam 
reddidisse. Certe, si quis hodie de informandis 
anachoretarum moribus librum aliquem ederet, 
nunquam in alio libro funditus everteret eorum 
institutum, nisi prius monuisset se ob graves cau- - 
sas de sententia decessisse : quod cum factum non 
sit in iis, de quibus agimus, scriptis, inde effici 
videtur ejusmodi scripta non uni, sed duobus 
scriptoribus tribui oportere. Ab eo, quod mox 
proposui, argumento non multum abludit illud, 
quod mox proferam. Monere ergo juvat, multa 
communia esse Regulis cum monasticis Constitu- 
tionibus. Quale est quod dicitur tam in Regulis 
quam in Constitutionibus de colloquio cum mu- 


C lieribus; de eligendis iis operibus que statui mo- 


nachorum conveniant; de obedientia, de prepo- 
siti officio; de vestimentis, deque aliis ejusdem 
generis plurimis. Ergo, si Regularum atque Con- 
stitutionum idem auctor esset, aut in Regulis 
Constitutionum meminisset, aut in Constitutioni. 
bus mentionem fecisset Regularum. Eoque magis, 
quod anctor, de quo agimus, quicunque ille fuit, 
ita facere consueverat, ut videre est in Regulis 
brevioribus, in quibus ipse nonraro citat que 
alibi deeodem argumento scripserat. Ejus rei cum 
superius exempla aliquot retulerimus, in iis am- 
plius immemorandum non putavimus. 

33. Quanquam longe dissentio ab iis, qui Stoi- 
cumin Regulisinveniri putant, earum tamen auctor 


p mihi severior visus est, quam ut idem sit, qui Con- 


stitutiones scripserit.Hic majoris perfectionis causa 
severitatem ubique predicat: ille quoddam vite 
genus et mitius et commodius proponit. Hic arctam 
illam viam, que ad veram vitam ducit, vel paulu- 
lum dilatare semper veretur : ille se prestat beni- 
gniorem Scripturarum interpretem, et, si hanc 
viam non dilatet, atipsam tamen faciliorem atque 
planiorem reddit. Cum multa loca afferre possem, 
quibus probari posset quod modo dixi, in medium 
tamen paucaduntaxatadducenda censui: eo magis, 


M Tf 


PR.EFATIO. 


quod siquis plura cupiat, ei quamplurima um ipsas A /reue cenfisus ecit frequentius ec crebrius ad «δὲ. 


mbus iezitur rpag. 333. e. τ. m 3 - Xu τιον» 
ET. i£XE2 τὰ TUAWL. EXt XG-:04b2 ἔχατττο -ῷὦἡ 9 Οὐ Ὁ» 
πατα T2. Ἐς ἔχε τῶῦτι τὰς ἐντταῆεια- τῶωτω, ταῖξωρ 
“αατ σι - 15 WTX3-q 12, παεξ: ar. ZAAX τὰς τ 
T4 τὸ Tu€edag EDDIEN ICI. xar Tio; Ξελατιτττος 7X 
τας υσελοιωταττος wx τιλέττιας χαπεΐξια —un adiac 
EILTXZITII ELI. πταχακὶ τι) χατὰ 336—480 ἔς τῆς σεέλελαῦ 
τυυτο χιᾶς λαεκβασντοτα, Ἐχλστατος, Ὡς ἔξη 1. τας 30€— 
πελστττος τὰς 13A5050; Ticrwzxwvm. ἔραλατει- xs. xut 
xxiicr) fyIv£VxEXWO ττῦ υχᾷ κα τιιαἦι: djoxevrrETZ. 
Ξαλῶ AGO EDIGGAWTEI χπὶ ποτ τας RERYTIO τσα: χῶσαι, 
TWLorel τιυχσεῦσας τοῖς “τὰ τῆς εὐττέξεα- πγκοκτλατι 


candos risitawiloegue /ratres egredi ; ewm, qui ejus- 
medi est. rat:o ad «reuwndam potius indncet, mt po- 
ssa super eandetabr» :ucerna, doctrina bonar Inmen 
περ Σὲ rmmibus: τ modo conÁdsai posse ef ser- 
eme ef Oper? se1pawm i: quibescum congredifur, 
cem qucmdem ririutwm scholam erkibere, ete. 
Ser:ptor aliquanto ante, cum moaachis egrediendi 
faeuitatem levandi tzdii causa daret, facilitatem 
mon melioerem ostendit: hue ita faeils est, ut 
molum omnem transire videatur. Xam monachos 
quivis. qui perfectz;m se jam esse in animum se- 
mael indaxerit. de auctoris sententia non. poterit 
modo. εἰ velt, frequentos ae. crebrius ad. eedifi- 
eandos visitandosque fratres peregre abire: sed 


luwro. Par est agütmr im quiete ut péurimmm ma- g postulat etiam ratio, ut iler suscipiat. Ejus autem 
mer" ^t qmemLet ἔπ propri sede persistere, αὖ Frei hanc palebeilam ritonem redii: sf posita 
hoec constamtia merwm (estimonnum habeat: mom  smper candeicbro lmcerna, doctrinz bona Lemen 
Lrm2s prorsms ἐπ crile swa inclusum esse. sed [ji- — ümpertiat omzibus: quod tamen fern debet ea 
bere. τὸ propterea. milil coumscientia ezrprobat. πε- — conditione, dummodo confidat posse et verbis et 
eessztate cogente egredi, fratresque vitz integritate — fectis seipsum us quibuscum  congrediur, cou 
et optumos et utilissimos inrisere, sed ia lamen, | quamdam virtutum schoiam exhibere. Certe hoc 
wi ^r wii comgressu viriufum capiat exempla: mon indulgen'ia est, sed bons disciplinae integra 
quod consequetur, si, αἱ dirimus, im prodewndo — eversio. Primum fr«num rationis, quo solo serip- 
modus tenetur, nihilque βαί quod reprendi pos- tor contentus est, quam debile sit et infirmum, 
si. Szpe emim insitum εἴδαπε ἀσπέπεο (zdiwm  —mBorunt omnes. Deinde, si monacho cuilibet se- 
erxeundo dissipatur ; idque im causa est eur iterum — mei licet, cum libebit, frequentius ae erebrius ad 
teluti conralescamus, ac paululum respiremus, | sedificandos visitandosque fratres progredi, auctor 
alacriterque ad certamina pro pietate subeunda — non anachoretam institait, quem tamenimsttuen- 
temimmus. Quod initio dieitur, libere, si neces- dum sibi proposuerat, sed veluti viatorem aliquem 
sitas cogal, egredi oportere, id fortasse nemo c semper huc illuc errantem, nunquam quaescen- 

intellexisset, nisi interpretatus esset auctor ipse. — tem. quamvis potius vitam agentem, quar selita- 

Nam necessitais nomine vulgo significantur ur- riam. quam tamen agendam susceperat. Posire- 
gentes quidam casus, qui ita premunt, ut vix ali- mo, quod additur, ewm ratio ad ereundum potius 
ter facere possis: et tamen hoc loco aliquid tale — inducet, ut posita super candelabro iucernma doc- 
intelligere nihil necesse est. Cum enim scriptorita  trimz bonz lumen impertiat omnibus, dummodo 
locutus est: Sape emim insitum etiam animo (ta-— confidat posse εἰ verbis et factis seipsum tis qui- 
dium ezeundo dissipatur; non obscure indicavit — buscum  congreditur, ceu quamdam virtutum 
monacho egredi licere, si tz&dium dissipare sibi — scholam exhibere, locum. amplissimum praestigiis 
proponat: in quo maxima scriptorislenitasaperte videtur dare, cum facile fieri possit, ut sibi 
ostenditur ; simulque ejusmodi egrediendi facultas — quisque brevi persuadeat, talem esse se, qua- 
datur, qua abuti multi possent. Longe gravius lem oportet, ut facem preeferat omnibus ad bo- 


est quod sequitur: E: dé τις τὸ χαλὸν τὰ φυχξ 3:- 
ῥαίως ἐνιθουσακενος, χαὶ 7E χοονιπ ἀσχζστι τῆς τῶν πα- 
θὼν χυξεονζσεως τὴν ἑππειρίαν λαθὼν, xxi ὅπαατσας. Ai» 
τὰς τωυατιχὰς ἀχοασιας, χαλοῦσας δὲ τὰς υχιχὰς 
ἀταξίας, θϑαῤδὼν δὲ τῷ τοῦ λογισωαοῦ χαλοῦ συχνο- 
τίοα: δέλοι ποιεῖσθαι τὰς ποοόλους εἰς ouxodoui» xxi 
ἐπίσχεγύω ἀδελφῶν, τὸν τοιοῦτον χαὶ παοοοιιξστι πκᾶλλον 
ὁ λογος ἐπὶ τὲν ποόοδον, ἔνα τὸν λύχνον ἐπὶ cà» λυχνίαν 
τιθεις, πᾶσι τὸ φῶς τῆς τῶν χαλὼν χαθχγζσζυς χο- 
ρηγέσε " αὖνον & γε θαῤῥοὶς, ὡς χαὶ λόγω x«i ioye 
διδασχαλεῖον ἀρετῶν ἑαυτὸν δυνζσεται τοῖς συντυγχά. 
γουσι παρέχειν, elc. δὲ quis vero, posteaquam ὃο- 
num in animo fortiter constabiliverit, diuturnaque 
exercitatione gubernandorum affectuum erperien- 
tiam adeptus fuerit, et domitis corporis libidinibus 
coercuerit tumultus animales, tum demum rationis 
(a) Reg. && maj. 


nam doctrinam. ob idque conldat futurum, ut 
virtutum omnium exempla secum congressuris 
prebeat. Ex quibus plane constat Consütuühtonum 
auctorem ita indulgentem fuisse. ut etiam rationis 
fines transgressus sit. Nunc referamus qua in 
Regulis leguntur. Hie: autem sunt 3): Tx» up 
&x9dru6x» ἐπιτοῖπετο τῷ ϑυναλένν πόλαδος τὰ ἐπυτοῦ 
ψυχξ, χαὶ $piAtueQ τοῖς τυντυγχανλυτι» αὐτὴν ἔχτε- 
λεῖν. Ὡς ἐὰν αἰ παὸξ 9 ἐπιτχθειος, δέλτιον ἔν ἐνδεία 
τῶν ἀναγχαίων πάταν θλῖψιν χαὶ J7D0(-2U» yo 
XI» 2ὼ- 
ματιχξς, Dix x» φψυκξ: θμλλυγοναεντν πιοιλοέν. Pe- 
regrinandi detur facultas ei, qui citra animae sus 
detrimentum, εἰ cum utilitate eorum, quibuscum 
graditur, iter perficere possit. Nam, si nemo idoneus 
affuerit, praestat in rerum necessariarum penuria 


καὶ θανάτου ὑπενεγχεῖν, É Rx2*477ux; 


89 


PRAEFATIO. 


90 


afftictionem omnem atque angustiám vel ad mor- & rum testimoniis referciri in illis ejusmodi testimo- 


tem usque perpeti, quam corporis levamenti causa 
certissimum anima detrimentum neg ligere. In qui- 
bus dignum estquo notetur, omnesdeauctoris sen. 
tentia potius rerum penuria perire debere, quam ut 
unus ob susceptam peregrinationem certum ali- 
quod detrimentum in anima patiatur ; que senten- 
tia juste severitatis plena ést, et alienissima ab ejus 
moribus, qui Constitutionum librum edidit. Quo- 
modo enim dicere potuisset, si nemo idoneus in- 
veniatur, omnes potius fameinterire debere, quam 
ut unus anime suce dispendio peregre abeat, cum 
ipse docuerit idoneos ad peregrinandum esse eos, 
qui confidunt futuros se exemplo in itinere, iis qui- 
buscum congredientur ? Etenim si tanta rerum pe- 
nuria esset, ut fratresomnes in vite discrimen ve- 
nirent, dubium non est quin in quolibet conventu 
semperaliquis monachus inveniretur, qui se in 
itinere faciendo virtutum omnium exempla omni- 
bus daturum confideret ; ideoque causa non erat, 
cur scriptor preclarum illud decantaret si idoneus 
non reperiatur, mortempotius toleraridebere quam 
certum aliquod anima damnum negligere, cum, ut 
vidimus, idoneus nunquam deesset. Addere libet 
et alium locum. Cum ergo auctor interrogaretur 
utrum auscultandum sit iis, qui nos ad propriare- 
ducere vellent, ita respondet (a) : Ei μὲν διὰ oixo- 
δομὴν τῆς πίστεως, ὁ δυνάμενος οὕτως ἀπεαλθεῖν, μετά δο- 
χιμασίας πεμπέσθω. Si id fiat ob fidei edificationem, 
qui abire hoc modo potest, is praemissa pravio eza- 
mine dimittatur: ubi monacho non permititur, ut, 
si velit, egrediatur : sed prius pertentandus est, 
utrum idoneus sit. Uno verbo, quod in Constitutio- 
nibus legi adnotavimus, cuilibet, si velit, egredi li- 
cere vane cujusdam confidentie obtentu, id aut 
quidquam simile in Regulis qui quaereret, operam 
luderet. Quare si Regularum scriptor unquam in. 
duxisset animum anachoretas instituere, modo 
secum ipse consentire volvisset, non eis permisisset 
ut vagarentur huc illuc quoties ita liberet : sed 
jussisset ipsos ab homine sapiente consilium ca- 
pere, ab eoque querere, utrum egredi eis expediret, 
necne, Videre est, igiturin Regulis severitatem, non 
illam quidem Stoicam, sed qui peritum magis- 
trum deceat, conaultatque optime recto ordini :in 
Constitutionibus vero, molliorem quamdam disci- 
plinam, que si locum haberet, rectus ordo diu 
stare non posset. 

36. Subjungam argumentum aliud, quod et ip- 
sum quoque probat quidem noneumdem esse auc- 
torem Regularum, qui Constitutionum ; sed prete- 
rea hoc commodi habet, ut nullo verborum appa- 
ratu, at solo oculorum auxilio indigeat. Velim igi- 
tur oculis lustrentur Regule et Constitutiones, 
comparenturque inter sese. Has videas Scriptura- 


3? Luc. x, 41, 42. 89 Ibid. 40-42. 


(a) Reg. brev. 89 


B 


C 


nia pauca admodum invenias. Scriptores autem 
ita sui dissimiles esse non solent, ut cum easdem 
res tractant, diversis scribendi generibus utantur. 
Cum igitur constet iisdem de rebus in Regulis at- 
que in Constitutionibus sermonem institui, in iis- 
que diversam esse citandarum scripturarum ratio- 
nem, cum earum testimonia sepe in Regulis, raro 
in Constitutionibus proferantur, necesse videtur 
duos distingui auctores, quorum unus uno,alius alio 
modo scripserit. Et quoniam argumentum e varie- 
tate citande Scripture peteresemel coepi, pergam. 
Ergo monere operae pretium est, illud Luce, Mar- 
tha, sollicita es, et turbaris erga plurima : porro 
unum est necessarium 39, et in Regulis reperiri et 
in Constitutionibus : sed tam diverse, ut aliter fieri 
non posse videatur, quin horum operum duo auc- 
tores agnoscantur. Loca ipsa in ir edium meo more 
adducam : eoque libentius, quod in eis dignum 
quiddam curiositate studiosorum inesse videatur. 
Ita igitur in Regulis scriptum invenitur (5) : Οὐχ 
ἐπήνεσε τὴν Μάρθαν εἰς πολλὴν διαχονέαν περισπωμένην 
ὁ Κύριος, ἀλλὰ, Μεριμνὰς χαὶ τυρθάξῃ, φησὶ, περὶ πολλά. 
ὀλέγων δέ ἐστι χρεία, ἣ ἐνὸς" ὀλίγων μὲν, δηλονότι τῶν 
πρὸς παρασχευήν " ἑνὸς δὲ, τοῦ σχοποῦ, ὥστε τὴν χρείαν 
ἐχπληρωθῆναι. Nequaquam Dominus laudavit Mar- 
tham in multiplez ministerium distractam : sed, 
« Sollicita es, inquit et turbaris circa multa. Atqui 
paucis, vel uno opus est : » paucis quidem, quan- 
tum scilicet ad apparatum, uno vero, nempe fine 
ipso, ut videlicel necessitati fiat satis. Ideo autem 
hec paulo fusius retuli, ut intelligant qui legent 
vocem ἑνὸς hic non accipi vulgari sensu, sed pro 
uno ferculo. In constitutionibus vero (cap. 1) sic 
legitur : Εἰπὲ, φησὶν, αὐτῇ, ἵνα ἂν αστάᾶσα συνδιακονῇ 
μοι. Ὀ δὲ Κύριος πρὸς αὐτήν. Μάρθα, Μάρθα, μεριμνᾷς 
x«t τυρδάξῃ περι πολλὰ, ἐνὸς δέ ἐστι χρεία. Μαρία γάρ, 
etc. « Dic illi, inquit, ut surgens ministret me- 
cum. » Cui Dominus - « Martha, Martha, solli- 
cita es, et turbaris circa multa. Porro unum est 
necessarium. Maria enim *^, » etc. Nec quisquam 
dixerit corruptum esse Regularum locum : quod 
vitium, ut alia ejusdem generis plurima, autlibra- 
riorum oscitantia, aut alio aliquo casu irrepserit. 
Etenim, si unico hoc loco ita legeretur, fortasse 
talia dici possent : sed cum et alibi eodem modo 
scriptum inveniatur, dubitari merito non potest, 
quin auctor ipse ita scripserit. Volo autem merni- 
nisse omnes, in hoc eruditos inter se consentire, 
quod uno consensu Moralia et Regulas uni eidem- 
que scriptori tribuant. Videamus ergo, quomodo 
Moralium auctor, qui idem est atque Regularum, 
illud, quod dixi, Luce testimonium retulerit. Sic 
autem loquitur in regula 38 (page 263): Εἰπὲ 
οὖν αὐτῇ, ἵνα pot συναντιλάθηται: ᾿Αποχριθεὶς δὲ ei- 


b Reg. 20 fus. 


91 PRJEFATIO. 92 


πεν αὐτῇ ὁ Ἰησοὺς" 
Gar πεοὶ πολλοί" ὀλίγων δὲ ἐστι χοεία, 1; ἑνός. Dic ergo 
illi, ut me adjuvet. Respondens autem Jesus dixit 
ei : Martha, Martha, sollicita es, et turbaris 
circa plurima, tamen paucis opus est, aut uno : 
ubi non aliter legitur quam in ipsis Regulis ; ex 
quo fit, ut cum constanter duobus in locis eodem 
modo legatur, auctor ipse, quisquis est, ita scri- 
psisse putandus sit. Preterea, opinor, heec scri- 
ptura, paucis opus est, aut uno, tam nova est et in- 
solita, ut librariis, nisi ipsam in ii« quee habebant 
exemplaribus invenissent, ne in mentem quidem 
venissel ; ob idque magis intelligitur, librarios 
ejus, quam retuli, varietatis auctores dici jure non 
posse. Ex quibus omnibus concludi debet, Regula* 
rum scriptorem alium esse ab eo qui Conslitutio- 
nes in lucem edidit, cum Luce verba bis aliter ci- 
tarit. Quod autemdixi, vocem ἑνὸς apud Lucam sum- 
ptam esse ab auctore non mystico sensu, sed pro- 
prio et naturali, nempe pro ferculo, id ex eo, quem 
modo citavi, Moralium loco mirifice confirmatur. 
Cum enim ea Moralium regula, in qua heec legun- 
tur, ὀλίγων δέ ἔστι χρεία, ἢ ἑνός, tamen paucis opus 
est, aut uno, scripta sit de frugalitate, certe illud 
Lucie testimonium, nisi vox evo; ibi pro cibo acci- 
peretur, nihil omnino ad rem faceret. 

37. Argumenta qua hactenus proposui, fortasse 
videri poterunt aliquibus paulo remotiora : nunc 
proponam alia, qui ex ipsa styli ratione petam. 
Cum ergo Regulas atque Constitutiones diligenter 
legerem, easque inter se compararem, videre visus 
sum duos auctores, quorum unus uno, alius alio lo- 
quendi genere valde delectaretur. Et quoniam que 
ipsis oculis subjiciuntur, nescio quomodo magis 
movent, cujuslibet rei aliquot exempla proferam. 
Α tribus vocibus initium ducam, φιλοσοφία, φιλό- 
σοψος el φιλοσοφεῖν" que cum 1n Constitutionibus 
sepe adhibeantur, eas tamen invenire non est 
usquam in Regulis. Sie igitur loquitur Constitu- 
tionum aucetoripso proammii sui initio Τὴν κατὰ 
Xot:09» φιλοσοψίαν ἐπανελόμενος, x«l τῶν Θιωτιχῶν 
ἐπιθυμιῶν τε καὶ ἡδονῶν χαὶ φροντίδο» ἀνώτερον ἄρας 
τὸ φρόνημα, etc. Ex quo Christi amplezus es phi- 
losophiam, et supra cupidit ates mundanas atque 
voluptates ac curas animum eztulisti, etc. Ejus- 
dem hec sunt verba alio loco (cap. 4, num. 3, p. 
040): Τί γὰρ Bé)zvov, εἰπέ pot, ιαιμεϊσύαι τῶν δένδρων 
τὰ εὔχαρπα... ἐξ ἡμισείας Oz τὴν φιλοτογίαν ἐογάώξε, 
σύχι, ψυχῇ μόνη, ἀλλ᾽ οὐχὶ χαὶ τῷ σώματι; Utrum, 
quaso, prastabilius est, arboresne /rugiferas imi- 
tari... atqueex dimidia tantum parte, solo videlicet 
animo ac non, etiam corpore philosophie operam 
dare ἢ Eodem illo in capite (n. 4) sic scribit : Ταὺ- 
τῆς 740 τῆς Q'aÜic:og fv ψυχῇ ἡενομένης, oit» ὁ 

μετέχων τῆς τρογῆς, τοῦ μὴ μετέχοντος δεύτερος εἰς 
φιλοσογίαν φανεῖται. Quisquis enim, animo sic. af- 
fecto, cióum 5 t«mit, innihilo videbitur inferior non 
Sumenti, quet v Lum attinet ad philosophiam. Caput 
quintum, ets»i brevissimum, ejus rei suppeditabit 


Μάρθα, Mdofa, μεριμνὰς xai τυο- A tria exempla. In eo igitur ita legitur (pag. 550): Ei 


δὲ τι δέοι διὰ τὴν ἀναηγχαίαν χρείαν xxi ὕπαιθρον 

doo» ἐπιτελεῖν, οὐθὲ TOUT τὴν γιλοσογίαν κωλύσει, Ὁ 

γὰο ἀχοιδὴς νιυλόπογος. ψρυντιστήριον ἔχων τὸ σῶμα͵ 

καὶ κατα γὴν τῆς Ψψυχᾷς ἀσγαλᾷ, κἂν ἐπ᾿ ἀγορᾶς ὧν 
τύχη, κἂν ἐν πανηγύρει, κἂν ἐν ὄρει, χᾶν ὲν ἀγρῶ, xy 
μεταξὺ πλήθους τῷό φυσιχῷ πμοναστεοίν 
χαῤίδουται, ido» συνάγων τὸν νοῦν καὶ ψιλοσορῶν τὰ 
αὑτῷ ποέποντα, Quod si oportuerit ob inevitabilem 
quamdam necessitatem opus aliquod etiam sub 
dio perfici, ne hoc quidem philosophie futurum 
est inpedimento. Qui enim vere philosophus est, ei 
cum corpus sit loco schol et gymnasii, sitque ei- 
dem animi sedes firmissima : etiamsi in foro fuerit, 
sive conventu, sive in monte, sive in media multi 
tudinis frequentia, ccu in naturali monasterio 
commoratur : quippe qui intus in se colligat ani- 
imum, et de rebus,que sibi conveniant, philosophke- 
tur. Ultimum locum accersam e cap. 18, ubi sic 
legitur (pag. 360): Δεθηλύχαλεν ὅπως... δύναιτ᾽ ἂν 
pubs τὸν ἀχηιὴ χαηχχτησίσαι νελόσοφον, eZposulmus 
quomodo... philosophum perfectum nobis exprime- 
re possit. Ex quibus perspici potest, eas, quas dixi 
voces Constitutionum auctori non parum familia- 
res fuisse : quie tamen Regularum scriptori, res 
easdem et dicenti et exponenti, aut in mentem non 
venerunt aut, si venerint ipsistamen uti noluit. Hoc 
idem, quod nobis proposuimus, alia via exsequi 
conemur. lllud igitur notandum, verbum ποιεῖσθαι 
ifa in Constitutionibus usurpari, ut ipsis etiam Jo 

cis, ubi t&mpore passivo ponitur, tamen significa- 

tionem activam relineat. Res clarior fit exemplis. 

Ita ergo legitur in ipso Constitutionum pro«mio: 

Πολλάχες μὲν πρὸς ἡμᾶς πογλοὺς πεποίησαι λόγους, πὺν- 
θανόμενος τίνκ τούπον δέοι τὴν τοῦ ἀγῶνος ἔνστασιν τι- 
λειῶσαι. Non raro nobiscum habuisti sermonem, αὐ 
percontatus es, quomodo susceptum certamen ab- 
solvi oporteat. Aliquanto post auctor ita scribit 
(cap. 4, pag. 348): A« πρὸς τὸν πατέρα τῆς ἀμαρτίας 
τὸν διχύολον πεποιζμμεύα, quas |obligationes] cum pec- 
cati parente diabolo contrarinus. Eodem ilio in 
capite ita scriptum invenitur (pag. 349) ; Οὕτω τὰς 
ἀρετὰς τῆς ψυχὴς τῇ συνεογίᾳ τοῦ σώματος GÀ. 
υναν, τὸν ποαχτιχὸν Dis σγραγῖδα xxl τελείωσιν τίς 
πνευματιχὴς πολιτείας πεποιημένοι, Sic animi virtutes 
corporis ope illustrarunt, actuosam vitam ceu sigil- 
lum atqueperfectionem spiritualis viteepraestantes. 
Horum similia sunt quie leguntur cap. 20 (num. 2): 

Toi; μὲν 077 συγγενέσιν εὐχωμεῦα τὰ βῶτιστα, dt- 
XQ572717, φημὶ, x«i tociósux)., x«l ταῦτα, ἄπεο Κεῖ: 
τέλια πεποιὴ Use, Preceimur itaque optima σορηα- 
lis nostris, justitiam, inquam, et pietatem, et quz 
nos magni fecimus. Nec diversa,que mox sequun- 
tur (cap. 21, n. 2): Οὐ 440 ἔπι χαχίᾳ τὴν χοενωνιαν 
πεποίηνται, Siquidem non malo consilio pepigere 
societatem. Notari potest et illud (cap. 22, p. 
571) Οὐ γὰρ οἴκοθεν ὁρμηθεις, ἀλλ' ἀπ᾿ αὐτῶν 
τῶν θείων l'oaynr TX)T) τὴν εἰχασὶδν ferox μαι. 
Non enim proprio marte, sed. ipsis divinis Scri- 


πολλοῦ, ἐν 


93 PRAEFATIO. . θέ 
pturis inductus hanc. adhibui comparationem. A terram publico conventu. Plura ejusdem generis 


Hane autem loquendi rationem qua verbum ποεῖ- 
σθαι tempore passivo positum activam significa- 
tionem habet, qui in Regulis queret, eum ego, cum 
&b earum lectione recens sim, frustra quesiturum 
affirmare posse videor. Et sicubi vox πεποιημένος in 
Regulis occurrit, uti reipsa in regula 128 invenitur, 
tune significationem passivam praefert. In eo enim, 
quem notaviloco, ita scriptum est : Τὸ ἐρώτημα οὐ 
χυρίως φαίνεταί μοι πεποιημένον. Questio hoc non 
mihi rite proposita videtur. Confirmare pergam 
quod mihi proposui, hoc argumento : qui Consti- 
tutionum auctor est, cum monasterii preefectum in- 
dicare vult, passim his vocibus utitur, ἡγούμενος, 
ἀφηγούμενος, χαθηγούμενος, ὑφηγούμενος" cujus rei ali- 
quot exempla meo more subjiciam. lta igitur scri- 
bitoap.22 (num.?2, p. 570) : Καὶ μηδεὶς οἰέσθω ut, 
κρατύνειν ἐθέλοντα τὴν περὶ τοὺς ἡγουμένους εὐπείθειαν, 
ὑπέρογχα παράγειν τὰ ὑπηδειγματα. Neque vero ezxisti- 
met quisquam, me, obedientiam yrzfectis debitam 
stabilire volentem, exempla sublimiora proferre. 
Haud longe ita rursus loquitur (num. &, p. 573): 
Ταύτην τὴν εὐπείθειαν ἀπαιτεῖται ὁ χατὰ Θεὸν ἀσχητὺὴς 
τῷ ἡγουμένῳ εἰσφέρεσθαι, Exigitur ab eo, qui »ecun- 
dum Deum asceta est, ut suo prafecto hanc pras- 
tet obedientiam. In capite vicesimo primo (num. 
&. pag. 569) ita scriptum est : Ὄτι δὲ ὁ ἀφηγούμενος 
οὐχ ἂν ἕλοιτο τὸν «jte μαθητευόμενον πρὸς πονηρίαν 
ἐναγαγεῖν...., οὕτως, εἰ δοκεῖ, σχεψώμεθα. Quod autem 
praceptor discipulum suum ad pravitatem indu- 
cere non velit.... hoc modo, si placet consideremus. 
Alio loco ita scriptum invenimus (cap. 22, p. 
$73) : Olde γὰρ ὃ γε συνετῶς ἀφηγούμενος ἐχάστον xal 
ἤθη, καὶ πάθη, καὶ ψυχιχὰς ὁρμὰς ἀχριδῶς ἐξετάζειν, 
Novit enim qui prudenter praest, unius cujusque 
et mores, et affectus et animi motus diligenter ex- 
quirere. Atque etiam vocem χαθηγούμενος in eam- 
dem sententiam adhiberi constat ex his que mox 
subjungam verbis (cap. 19, p. 563) : Πολλῶ μᾶλλον 
oi πρὸς τὴν μάθησιν τῆς εὐσεθείας x«l τῆς ὁσιότητος 
ἀφικνούμενοι, ἅπαξ πιεπειχότες ἑαυτοὺς, ὅτι δυνήσονται 
παρὰ τοῦ χαθηγουμένου τὴν τοιαύτην ἐπιστήμην λαθεῖν, 
etc. Multo magis qui ad discendam pietatis sanc- 
titatisque. disciplinam accedunt, ubi semel per- 
suaserint sibi, se ejusmodi scientiam a profecto 
ediscere posse, ctc. Sequitur (cap. 20, n. 1) : Πατὴρ 
γάρ ἐστιν ἁληθέστατος, πρῶτος μὲν ὁ τῶν ἀπάντων Πατήρ' 
ὁ δεύτερος δὲ μετ᾽ ἐχεῖνον, ὁ τῆς πνευματικῆς χαθηγούμε- 
νος πολιτείας. Pater est enim verissimus, primus 
quidem universorum Pater : secundus vero post 
illum, is qui prait in. spiritualis vite instituto. 
Auctoris hrec sunt verba alio loco (cap. 21, n. 5): 
Καὶ ἕτερον δὲ σχοπῶμεν, ὡς εἰ φαῦλος ὁ μαθητὴς γένοιτο 
παρὸ τὴν αὐτοῦ ἀγωγὴν, αἰσχύνην ἀπαρηγόρητον ἔξει 
ἐπὶ τῆς οἰχουμενικῆς χατὰ τὸν τῆς χρίσεως χαιρὸν πανη-. 


γύρεως οὐ ὑφηγούμενος. Sed et aliud praterea con-- 


sideremus, quod si malus evaserit. discipulus ob 
ipsius institutionem, íinurenda magistro. sit. ju. 
dicii tempore indelebilis ignominia coram orbis 


alia, si vellem, adjungere possem : sed cum 
cretera in ipso fonte videre cuique liceat, in his 
diutius immorari nolui : eo magis, quod ea qua 
retuli, satis superque probent Constitutionum 
auctorem iis, quas dixi, vocibus libentissime usum 
fuisse, quibus tamen Regularum scriptor, cum 
monasterii prefectaum denotare vult, nunquam 
utitur. Ab his non ita multum discrepant que as- 
cribam. Cum ergo Constitutionum librum attente 
legerem, in his animadverti vocem σύστημα sepis- 
sime usurpari ad significandam fratrum societa- 
tem : quod esse ita, ut dixi, ostendent ea 408 
proferam exempla. Statim occurrit illud, quod le- 
gitur initio capitis 18: Ἐπεὶ δὲ oi πλεῖστοι τῶν 


B ἀσχητῶν κατὰ συστήματα πολιτεύονται, etc. 44 quo- 


niam versantur simul in communitale plurimi as- 
cetarum, etc. Sub finem capitis 21 ita legitur (pag. 
570) : Ἅπασα τοίνυν πρόφασις tüloyos τῷ βουλομένῳ 
χωρίξεσθαι πνευματιχοῦ συστήματος περιήρηται, eto. 
Itaque equus omnis prateztus sublatus est ei, qui 
vult a spirituali societate separari, etc. Sic autem 
incipit caput 92 : Ὅπως μὲν οὖν προσήχει τὸν ἅπαξ 
ἐνωθέντα πνευματιχῳ συστήματι, φυλάττειν τὴν ἕνωσιν 
ἀδιάλυτον, κατὰ τὸ ἐνὸν ὑπεθέμεθα. Quomodo quidem 
indissolubilis conjunctio ab eo, qui spirituali so- 
cietati semel adjunzerit, servanda sit, quoad potui- 
mus, ostendimus. Eodem illo in capite (num. 5, p. 
573) rursus ita scriptum est : Ταύτης γὰρ τῆς συμ- 
φωνίας ἐν ἀσχητιχῶ συστήματι χαθεστώσης, ρᾳδίως f τε 


C εἰρήνη ἐν αὐτοῖς πολιτεύσεται, etc. Stante enim in as- 


cetarum conventu hac voluntatum consensione, 
nullo negotio et pax inter ipsos diversabitur, etc. 
Nec ita multo infra sic legitur (cap. 25, n. 1). Καὶ 
τοῦ οναὶ χληρονόμος γίνεται ὁ ἐν συστήματι ἀσχητιχῳ 
τοιαύτας αἰτίας ταραχῆς ἐνδιδούς, et vocis illius voe 
hares evadit is, qui in ascetica societate tales tur- 
barum causas serit. Locus unus duo ejusdem rei 
exempla prebet. lta igitur auctor loquitur cap. 
26 (pag. 576) : Προσήχει τοίνυν xai τὸν ἐγχαταλεγόμενον 
πνευματιχῳ συστήματι μὴ ἐχείνους πρὸς τὸν ἑαυτοῦ 
τρόπον μεθαρμόξειν ἐθέλειν, ἀλλὰ τὸν οἰχεῖον τρόπον τοῖς 
ἐν τῳ συστήματι ἔθεσι τε xai τύποις ἐξομοιοῦν, Par igi- 
tur fuerit, eum etiam, qui in spiritualem societa- 
tem allectus est,non illos ad suos mores accommo- 


D dare velle, sed suos mores societatis moribus ins- 


titutisque conformare. Caput vicesimum nonum 
legere qui volet, in eo quoque hanc, de qua 
agitur, vocem quater adhibitam inveniet. Incipia- 
mus ab ipso iitulo, ubi sic legitur: "Orto? xp? 
ἑταιρίας δύο ἡ τριῶν ἀδελφῶν iv συστήματι ἀσχητιχῶ 
γενέσθαι. Quod non. decet ἴῃ ascetico instituto pe- 
culiarem quamdam amicitiam esse inter duos aut 
tres fratres. Sequitur : Ei δὲ ἀποτεμόντες x«i διορί- 
σαντες ἑαυτοὺς, σύστημα ἐν σνστήματι γίνονται, πονηρὰ 
ἡ τῆς τοιαύτης φιλίας συναγωγή. ..... Προσήχει tolvuv 
μήτε τὰς τοιαύτας ἑταιρίας συγχωρεῖσθαι ἐν τοῖς συσ' 
τήμασι, μήτε, etc. Si vero secantes ac separan- 
tes seipsos, aliqua communitas in. communitate 


95 PRAEFATIO. 96 
fiant, vitiosa est ejusmodi amicitie conjunctio..... A volo. Primum, Contitutionum auctorem variis no- 


Quare oportet neque ejusmodi sodalitia permitti 
in conventibus, neque, etc. Et quando tam multa 
congerere semel copi, alia etiam ex iis que se- 
quuntur capitibus addam. Ergo horum in uno ita 
scriptum invenitur (cap. 32, p. 579) : Ταύτης τῆς 
τάξεως ἐν πνευματικῶ συστήματι φυλασσομένης, ὅτι 
ὄντως ἐσμὲν σῶμα Χριστοῦ, etc. Hoc. disciplina si in 
spirituali conventu servetur, perspicuum erit nos 
vere corpus Christi esse,etc. Aliud vero (cap. 33, p. 
379) sic incipit : Χρὴ μέντοι xxi τοὺς τῶν πνευματιχῶν 
συστημάτων ἀφηγουμένους τὴν πρὸς ἀλλήλους ἀσχοὺῦν- 
τας εὐνοιαν.... UY) χαταλύειν τὰ ἀλλήλων σπουδάσματα. 
Oportet autem et spiritualium cetuum prafectos, 
mutuam ezercentes benevolentiam..... alterum al- 
terius studia non destruere. Et paulo post ita legi- 
tur ; "Ἂν τοίνυν ὁ ῥαθυμότερος ἴδῃ ἐξὸν αὐτῳ μετὰ ἀδείας 
ἀπογεύγειν τοὺς ἐν τῳ ἅπαξ αιρεθέντι σνστήματι πόνους, 
etc. δὲ igitur qui negligentior sit, licere sibi ani- 
madverterit, impune labores delec(c semel socie- 
tatis effugere, elc. Titulum ultimi capitis qui le- 
get, in eo ita scriptum inveniet, "Ort οὐ χρὴ τὸν ἐν 
συστήματι πολιτευόμενον ἀσχητήν. Quod non oportet 
ascetam 1n aliquo conventu degentem, etc. Haud 
procul a titulo occurrit illud, Ὅταν γάρ ὁ μὲν κανὼν 
τοῦ βίου ἔχῃ, μηδὲ χωρίξεσθαι τοῦ συστήματος ᾧ 
συνήγύημεν, μηδέ, etc. Cum enim vita nostra ins- 
titutum sit, neque separari ab illo. ctu cui fui- 
mus adjuncti, neque, etc. Sane si Constitutionum 
atque Regularum idem scriptor esse semel dica- 
tur, mirari subibit vocis σύστημα quee Constilutio- 
num auctori quavis alia familiarior erat, ne ves- 
tigium quidem in Regulis exstare. Nam experientia 
docet, auctores, qui res easdem in duobus operi- 
bus aut tractant aut interpretantur, si in uno una 
voce ad rem aliquam significandam sepissime 
usi sint, eadem uti solitos et in altero opere, ma- 
xime sj hanc ipsam rem passim exprimi opus sit. 
Regularum autem auctor, quisquis est, centies qui- 
dem aliis nominibus fratrum conventum expres- 
81} : sed tamen eum semper ἃ voce σύστημα absti- 
nuisse, ex operis lectione plane constat. Quomodo 
ergo Regularum atque Constitutionum unus et 
idem auctor esse potest, cum in his ad certam 
quamdam rem exprimendam vocerin unam fre- 
quentissime usurpari videamus, qua tamen vox in 
ilis ad eamdem rem signiflcandam nusquam 
usurpatur? Ego in exemplis esse non puto, scrip- 
torem ita unquam sui dissimilem fuisse, ut cum 
rem aliquam in uno opere certo quodam nomine 
sepissime expressissel, in altero libro eamdem 
rem eodem illo nomine nusquam expresserit, 
presertim, ut diximus,si rei illius exprimende 
occasio sese passim offerret. Ex quibus 'conse- 
quens esse arbitror, ut duo auctores distinguan- 
tur, quorum unus Regulas, alter Constitutiones 
conscripserit. Heec certa esse existimo quidem : 
sed, ne cui quis scrupulus supersit, hoc idem ma 

gis confirmare statui. Duo sunt igitur, que notata 


minibus uti ad significandam fratrum societatem : 
alterum, his nominibus non simpliciter uti, sed 
sic, ul vocem πνευματιχός ipsis adjungat. Loca 
quadam, quibus id oculis subjiciatur, adducam. 
Hic est capitis 21 titulus : Ὅτι οὐ δεῖ τς πνευματικῷς 
ἀδελφότητος ἀποχόπτεσύαι, Quod non oportet a spiri- 
tuali fraternitate resecari. Sequitur statim post ti- 
tulum ; Χρὴ μέντοι xai τοῦτο πεπεῖσθαι σαφῶς, ὅτι ὁ 
ἅπαξ εἰς σύνδεσμον x«i συνάψειαν éAÜGV πνευματιχᾷς 
ἀδελφότητος, eto. Jam illud quoque pro certo λα- 
bendum est, eum, qui semel fraternitati spirituali 
alligatus est et adjunctus, etc. Paulo post ita legi- 
tur: Πολλῳ μᾶλλον ὁ εἰς σύμδασιν ἐλθὼν πνευματικᾷς συμ- 
διωσεως, etc. Longe magis qui fedus inierit spiri- 


B &alis illius contubernii, etc. Hoc ipso in loco ita 


scriplum est : Πόσῳ μᾶλλον ὁ πνευματιχῇ χοινωνέᾳ qu- 
νᾳομοσθείς, elc. Quanto magis qui spirituali socie- 
tati ascitus est, is, etc. Haud multo post sic legitur 
(cap.21, n. 2): O2z«$; ὁ λέγων, ὅτι διὰ τοὺς ψαύλους 
χωρίξεσθαι τῆς πνενματιχῆς ἀνχγχάζομαι συναφειοις, eto. 
Sic qui ait : Cogor propter malos a spirituali com- 
munitate separari, etc. Operi suo finem brevi im- 
positurus auctor,sic loquitur (cap.33,p.580) : Ἢ «i 
éxsivot ἐμμένοιεν τῇ ἀθετήσει τῆς πνευματιχᾷς χοινωνιας, 
eic. Aut si tidem illi spiritualem sodalitatem per- 
gant aspernari, etc. Jam vidimus vocem πνευματιχὸς 
YOci σύστημα quinquies aut sexies conjungi; ob id- 
que ea loca hic rursus excribere necesse non est. 
Etsiautem Regularum scriptor multis variisque no- 
minibus utitur ad significandum monachorum 
contubernium, tamen his nominibus ne semel qui- 
dem vocem πνευματιχός adjungit. Par est igitur 
duos auctores distingui, quorum, ut solet, diversa 
erat scribendi ratio. 

38. Haclenus sermo institutus est de quibusdam 
vocibus, 48 cum sint familiarissime Constitutio- 
num auctori, nusquam tamen in Regulis adhiben- 
tur: nunc loquamur de aliis aut vocibus aut scri- 
bendi rationibus, quie, cum non minus familiares 
sint Regularum scriptori, eas tamen nunquam in 
Constitutionibus usurpatas invenias. Ad quod ge- 
nus pertinent duo illa, πληρογορεῖν et πληροφορεῖσθαι: 
gu& voces cum in Regulis sint frequentissiimnee, in 
Constitutionibus tamen nusquam leguntur. Jam 
nostro more aliquot ejusrei exempla ob oculos po- 
namus. lItaigitur scriptum estin Regulis majoribus 
(reg. 11]: Τὸν μὲν πληροψοοήτας, ὅτι ὁ, elc., sic ut alteri 
quidem persuaserit ,ut si, etc. Alibi inisdem illis Re 
gulis (reg. 37 maj.)ita legitur: Πληροφορηθέντες δὰ τῆς 
φανερώσεως τῶν οὐ μετ᾽ ἀληθείας ὑποπτευθέντων, τὰς ἐπ᾽ 
αὐτῳ διαχρίσεως ἀπαλλάσσονται, Ipsi, is, que falso sus- 
pecta fuerant, cognitis, ita demum certiores facti, 
ab ea,quam deipso conceperant, suspicione liberan- 
tur. Nec aliter loquitur auctor in Regulis breviori- 
bus, ubi hac verba reperiuntur (reg. 11 br.) : E&v οὖν 
τις πληροφορηθῇ ὅσων x«t ἡλίκων χαχῶν γίνεται αἴτια τὰ 
ἁμαρτήματα, etc. Si cui igitur persuasum sit, quod et 
quantorum malorum causa peccata sint, etc. Alia 


917 PRAEZATIO. 98 


regula (reg. 37 brev.) sic incipit : Ἡληροφορηθεὶς A verbo πληροφορεῖσθαι in iis, quee dixi, Constitu- 


τὴν παρουσίαν ToU Δεσπότου Θεοῦ τοῦ τὰ πάντα ἐφο- 
ρῶντος. Siei persuasum sit de presentia Domini Dei 
omnia inspicientis. Mox ita legitur (reg. 38 brev.) : 
Ἡληροφορείσθω δὲ, ὅτι οὐχ ἀνθρώπῳ ἀντιλέγει, ἢ ὑπα- 
χούει, 200 δὲ χαί αὐτῷ τῳ Κυρίῳ. δὲ autem persua- 
sissimum ei, se non homini contradicere, aut 
obedire, sed Domino ipsi. Sequitur (reg. 81, p. 
444) : Μέχρις ἂν πληροφορηθῆναι δυνηθῇ, 3; ὅτι ὁ Θεὸς 
χριτὴς δίχαιος, etc. Quoad ei persuaderi possit, 
aut Deum esse justum judicem, etc. Interjectis 
multis, scriptor loquitur (reg. 127) : Βόσῳ μᾶλλον, 
ἐὰν πληροφορηθῇ τις, Θεὸν ἔχειν ἐπόπτην τῶν ἰδίων 
χινημάτων; Quanto. magis idem vitabitur si quis 
sibi plane persuaserit, se motuum suorum Deum 


inspectorem habere ? Plura qui volent, legere po- B 


terunt regulas 132, 174, 199, 219, 233, 261, 272, 
296 et 306. Jam velim secum reputent eruditi 
homines, num verisimile sit auctorem quempiam 
uno verbo ad aliquid significandum passim in 
aliquo opere uti, qui tamen eodem illo verbo 
nunquam utatur in alio libro ad eamdem rem ex- 
primendam, maxime si rem illam sepius exprimi 
oportuerit. in Constitutionibus autem verbum πλη- 
popopstv nusquam legitur, cum tamen earum au- 
ctor ad eamdem rem significandam alio verbo se- 
pius usus sit. Et ne quis id temere dictum fuisse 
existimet, loca quedam adducam, quibus dubita- 
tio omnis tollatue. Itaque Consttutionum auctor 
sic loquitur (cap. 9) : Γνόντες οὗ τὴν ζημίαν, φύ- 
«pt» τῆς ἐπιθυμίας τὸ ἄτοπον. Cognito itaque detri- 
mento, hanc absurdam cupidinem fugiamus. Nec 
ita multo infra sic scribit (cap. 16) : Μηδὲν ὅλως 
χατορθοῦν ἐξ oixsíag λογιζομένη δυνάμεως, nihil om- 
nino suis se viribus recte facere ratus. Paria 
sunt que paulo post leguntur (cap. 17, p. 560) : 
᾿Αλλὰ λογισαμένη τῇ ἀναιδείᾳ τοῦ τῆς πονηρίας εὑρετοῦ 
τὴν τῶν ἀτόπων ἐννοιῶν φαντασίαν γενέσθαι, etc. Sed 
illud secum cogitans, ab impudente illo nequitiz 
inventore absurdarum cogitationum speciem im- 
primi, etc. Maxime notandum quod sequitur 
(cap. 19, p. 563) : Hoo μᾶλλον oi πρὸς τὴν μάθησιν 
τῆς εὐσεθείας xai τῆς ὁσιότητος ἀφιχνούμενοι, ἅπαξ πε-- 
πεικότες ἑαυτοὺς ὅτι δυνήσονται, etc. Multo magis qui 
ad discendam pietatis sanctitatisque disciplinam 
accedunt, ubi semel persuaserint sibi, se, etc. 
Prima capitis 24 verba hec sunl : Xp? μέντοι καὶ 
τοῦτο πεπεῖσθαι σαφῶς, ὅτι, etc. Jam illud quoque 
gro certo habendum est, etc. Ejusdem generis sunt 
qua ascribam e cap. 22(p. 973) : Διά rot τοῦτο mpo- 
σήχει μηδαμῶς ἐναντιοῦσθαι ταῖς αὐτον διατάξεσιν, ἀλλὰ 
πεπεῖσθαι, etc. Quorcica nullo modo ejus statutis 
adversandum est, sed pro certo habendum, elc. 
Certe si qui Rejrulas scripsit, scripsisset et. Con- 
stitutiones, aliquando in iis, que mox citavi, locis 
verbo πληροφορεῖσθαι, uno omnium sibi familia- 
rissimo, usus esset : quod cum non fecerit, jure 
putandus est alius esse ab eo, qui Constitutionum 
librum emisit. Eoque magis Regularum auctorem 


tionum locis usurum fuisse puto, quod verbo πεί- 
θεσθαι uti non soleat pro eo, quod est, certo cre- 
dere, aut persuaderi. Videntur igitur distinguendi 
esse duo auctores, quorum unus verbo πληροφο- 
ρεῖσθαι unice delectatus sit ad quamdam persua- 
sionem significandam, alter vero ad eamdem rem 
exprimendam potius alio quovis verbo usus sit. 
Ubi et illud notari potest, vocem πληροφορία ste- 
pissime quoque in Regulis tam longioribus quam 
brevioribus legi : que tamen semel tantum in 
Constitutionibus reperitur; ex quo fit, ut duo au- 
ctores distingui debeant, quorum uni vox πληρο- 
φορία ila placuerit, ut Θὰ passim uteretur, alter 
vero eadem semel duntaxat quasi fortuito usus 
sit. Multa omitto sciens; nec enim notari possent 
omnia, quin tedium atque satietas afferretur. Sed 
tamen illud silentio preterire non queo, adverbia 
quadam in Regulis non raro preire Seripturarum 
testimoniis : qui adverbiorum usus nullus est in 
Constitutionibus. Magis res intelligetur, si exem- 
pla aliqua proponantur. Primum autem occurrit 
illud in Regulis majoribus (reg. 5, n. 2) : Τοῦ Κυρίου 
ὁριστικῶς εἰπόντος, ὅτι Ούτω πᾶς ἐξ ὑμῶν, elc. Cum 
Dominus verbis decretoriis dixerit, « Sic omnis 
ez vobis, » etc. Hoc ipso in loco ita legitur : Καὶ 
ἔτι ϑυσωπητιχώτερον ;, Καθὼς ἐγὼ τὰς ἐντολὰς τοῦ 
Πατρός μὸν τετήρηχα, etc. Et, quod efficacius 
etiam possit commovere, « Sicut et ego Patris mei 
praecepta servavi, » etc. Consentit cum iis que 


C diximus, illud (reg. 37, n. 2), τοῦ ᾿Αποστόλον φανε- 


proe παραγγέλλοντος, τὸν μὴ ἐργαζξόμενον, μηδὲ ἐσθίειν, 
cum Apostolus aperte praecipiat, ut qui non la- 
borat, neque etiam manducet. Eamdem scribendi 
rationem secutus auctor in Regulis brevioribus, 
ita scripsit (reg. 47) : Ἡλέκον δέ ἐστι τὸ xpip τοῦ 
ἁμαρτήματος τούτον, ἔξεστι γνῶναι πρῶτον μὲν ἐξ 
ἀποφάσεως τοῦ Κυρίον χαθολιχῶς εἰπόντος, Ὁ ἀπει- 
θῶν τῷ Yíe, etc. Porro quam grave sit hujusce 
peccati judicium, intelligi potest primo quidem ez 
sententia Domini, qui in universum dizit : « Quis- 
quis non obedit Filio, » etc. Statim ila scriptum 
invenitur (reg. 48) : Οἷς ἐπιφέρει χαθολιχώτερον, Οὔ- 
τως ὁ θησαυρίξων £xvro, elc. Quibus magis gene- 
ratim adjungit : « Sic qui sibi thesaurizat, » etc. 


D Interjectis non paucis sic locutus est auctor 


(reg. 115) : Οἷς ἐπιφέρει δυσωπητιχώτερον, Ὦσπερ ὃ 
Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπον, etc. Quibus hac efficaciora et 
ad persuadendum aptiora adjungit : « Quemad- 
modum Filius hominis, » etc. Harum rerum qui 
curiosi sunt, similia exempla videre poterunt in 
regulis 125, 131, 138, 212, 221 et 269. Ejusmodi 
autem adverbia, quorum usus in Hegulis frequens 
est, nusquam in Constitutionibus occurrunt. Quod 
ultimo loco proponere decrevi, id nescio quomodo 
me magis movet : merito an iminerito, judicabunt 
alii. Probavimus monasterii prefectum in Consti- 
tutionibus indicari variis nominibus, que a Regu- 
lis absunt : nunc eumdem alia quadam ratione, 


99 


PRUEFATIO. 


100 


quam in Constitutionem libro cernere non est, in A ciat rei communi praefectis hanc. ipsam ratio- 


Regulis designari ostendemus. Jam ad exempla 
confugiamus. Auctor igitur eum dixisset honestam 
illam esse et ordinatam vivendi rationem, si inter 
fratres membrorum ratio servetur, coraparationi 
huic insistens, sic locutus est (reg. 24, inter maj.) : 
Ὥστε τὸν ὑέν τινα ὀφθαλμοῦ ἐπέχειν δύνααιν τὴν 
ἐπιμέλειαν τὴν χοινὴν πεπιστευμένον, eic. Πα ut 
alius quidem oculi vim obtineat, cui scilicet con- 
credita sit communis rerum cura, eic. Haud longe 
ita (reg. 25, n. 1) scribit : Διόπερ ὁ τὴν xotvàv gpov- 
τίδα πεπιστευμένος, ὡς ὀφεΐλων λόγον δοῦναι περὶ 
ἐχάστου, οὕτω διαχείσθω. Quamobrem cui deman- 
data est communis cura, is ita afficiatur, (an- 
quam qui de singulis redditurus sit rationem. 
Persequitur hoc modo (reg. 26) : ᾿Αλλ᾽ ἀπογυμνοῦν 
τὰ χουπτὰ τῆς καρδίας τοῖς πεπιστευμένοις τῶν ἀδελφῶν 
εὐσπλαγχνως xai συμπαθῶς ἐπιμελεῖσθαι τῶν ἀσθε- 
γούντων. Sed debet hisce fratribus, qwi infir- 
mis benigne et humane curandis prafecti sunt, 
cordis arcana aperire. Alio loco ita legitur (reg. 
30): Οὐτω x«i πολλῶ πλέον ὁ τά ἀσθενήματα ἰᾶσθαι 
τῆς ἀδελφότητος πιστευθείς, eto. Sic multo etiam 
magis cui totius fratrum societatis sananda de- 
legata provincia est, etc. Sequitur (reg. 43, n. 1): 
Oi τὴν ὁδηγίαν τῶν πολλῶν πεπιστευμένοι, τοὺς ἔτι 
ἀσθενεστέοους διὰ τῶς ἑαυτῶν μεσιτείας mobi eo 
ὀφείλουσι τῇ τοῦ Χριστοῦ ἐξομοιώσει, etc. Hi quibus 
credita est plurium regendorum cura, infirmiores 
sua ipsorum opera ad imitandum Christum pro- 
movere debent, etc. Exempla multo plura e Re- 
gulis brevioribus, si liberet, proferre possem : 
sed ne nimium longus esse videar, aliqua solum 
subjiciam, cetera indicabo. In his igitur ita le- 
gimus (reg. 45) : Ὁ μέντοι ἐπιτεταγμένος τὴν oixovo- 
μίαν τοῦ λόγου, ἐὰν ἀμελήσῃ τοῦ ἀναγγεῖλαι, ὡς go- 
νεὺς χρίνεται. Caeterum. cui. tradenda doctrinz 
munus commissum est, is si annuntiare neglexerit, 
perinde ut homicida damnatur. Ejusdem generis 
sunt hzc (reg. 93): Καὶ ταύτης οὐχ ἐν ἰδίᾳ ἐξουσίᾳ 
χειμένης, ἀλλὰ παρὰ τοῦ ταύτην ἐπιτεταγμένον τὴν gpoy- 
τίδα οἰχονομουμένης, ἔν τε καιρῶ καὶ μέτρῶ, etc. Isque 
[cibus] in ipsius potestate positus non. sit, sed ab 
eo cui fuit cura hac concredita, et. in tempore et 
in mensura ipsi subministretur, etc. Quibus com- 


C 


nem, οὗ quam asperitate majori indigere se arbí- 
tratur. Ejus rei duo exempla exhibebit regula 
una (reg. 235), in qua sic legitur : Avo ταγμάτων 
χαθολικωτέρων ὄντων, xxi τῶν μὲν τὴν προστασίαν 
πεπιστευμένων, τῶν δὲ εἰς εὐπείθειαν καὶ ὑπαχοὶν τε- 
ταγμένων, ἐν διαφόροις χαρίσμασι, λογίξομαι ὅτε ὁ μὲν 
τὴν προστασίαν x«l ἐπιμέλειαν τῶν πλειόνων ἐγχεχει- 
ρισμένος, τὰ πάντων εἰδέναι xai ἐχμανθάνειν ὀφεῶει, 
etc. Duo cum sint magis generales ordines, et 
eorum, qui aliis przficiuntur, etl eorum, quorum 
partes sunt morem gerere et obedire, secundum di- 
versa dona, arbitror, cui prefectura et cura plu- 
rium concredita est, eum, quae omnibus congruunt, 
scire ac ediscere debere, etc. Etsi multa jam nota- 
vi, nihilominus tameu alia duo loca adjiciam. 
Primus est (reg. 252) : ᾿Αλλὰ τῶ Θεῶ ἐντυγχάνει περὶ 
τούτον. Καὶ τὸν ἀνώγχην τῆς ἐνδείας αὐτῶ ἐπιδείξας, 
οὕτως ἐσθέει τὸ διδόμενον παρὰ τοῦ μετὰ δοχιμασέας 
ἐπιτεταγωένου ποιεῖν ἐφ᾽ ἐχάστης ἡμέρας τὸ, Δίεδίδοτο 
ἑχάστω χαθότι ἂν τις χρείαν εἶχεν. Sed eum [panem] 
α Deo petit. Atque posita ipsi ob oculos ἐπα ἐ- 
gentiz sum necessitate, sic edit quod datur ab 
eo, cui cum probatione ea cura concredita est, 
ut quotidie faciat illud, « Dividebatur singulis, 
prout cuique opus erat. » Alter (reg. 284) : Ἡαρὰ 
τένων δὲ y ot lau 6uvtty, xxi πότε, χαὶ πῶς, ὁ τὸν κοενὴν 
φροντίδα ἐπιτεταγμένος δοχιμάξειν ὀφεῶει. Α quibus 
autem accipere conveniat, et quando, et quomodo, 
expendere debet is cui concredita est communis 
cura. Ejusmodi autem circumlocutio, qua Beguia- 

rum auctor sibi mirifice placuit, nusquam in Ὁ» 

stitutionibus usurpata invenitur. Cui ergo persua- 
deri poterit, Hegularum atque Constitutionum 
unum et eumdem auctorem esse, cum utrumque 
opus tam diversescriptum sit? Ego quidem non tan- 
topere insistendum putarem, si controversia esset 
de aliqua re que raro tamin Regulis quam in Con- 
stitutionibus occurreret : sed cum in utroque opere 
de monachorum preposito passim sermo institua- 
tur, non video qui fleri potuisset, ut fratrum prae- 
fectus ea, quam dixi, verborum circuitione non 
aliquotiessaltemin Constitutionibus designaretur, 
si earum idem auctor esset, qui Regularum. Au- 
ctores enim, qui certis quibusdam dicendi formu- 


par ac geminum est illud (reg. 182) : Φαίνεται ὅτε [ lis ad aliquam rem exprimendam uti consueve- 


οὐχ ἐπ)ποοτορήθη τὴν ἐλπίδα Λαξάρου, οὗτε ἐγνώρισε 
τὴν ἀγάπην τοῦ πεπιστευμένον τὴν πάντων χαὶ αὐτοῦ 
ἐπιλέλειαν. Apparet huic persuasum non esse de 
spe Lazari, neque ipsum charitatem illius, ci 
omnium οἱ sui ipsius cura concredita est, perspec- 
iam habere. Nihil omnino differunt que ascri- 
bam (reg. 138) : Εἰ δέ τις οἴεται χρήξειν τοῦ πλείο- 


'" μ , »» H . ^ , 
yos, εἴτε ἐν νηττεία, εἴτε ἐν ἀγρυπνία, εἴτε ἐν ὡδήποτε 


ἄλλω, ἀποχυπτέτω τοῖς τὴν χοινὴν ἐπιμέλειαν πε- 
πιστευμένοις τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν, dv ἣν νομέξει τοῦ 
πλείονος χρήξειν. Quod si quispiam existimat opus 
8ibi esse asveritate majore, sive in jejuniis, sive 
ín vigiliis, sive in quacunque alia re, patefa- 


runt, iisdem, si eamdem illam rem in aliis operi- 
bus srepe exprimere necesse habeant, aliquando 
saltem vel incogitantes utuntur. Et quod magis at- 
que magis movere debet : ea, quam notavi, verbo- 
rum circuitio tam familiaris erat Regularum scri- 
ptori, ut non solum eam adhiberet tum cum totius 
monasterii prepositum indicare vellet, sed ipsam 
etiam usurparet, cum sermo haberetur de privatis 
quibusdam monachis, qui quibusvis rebus preeflce- 
rentur. Hec ejus rei exempla sunt (reg. 87) : Τὸ 
διδόναι $ λαμόανειν εἰ xal xar! ἐντολὴν, οὐ παντός 
ἐστιν, ἀλλὰ τοῦ μετὰ δοχιμασίας πεπιστευμένου τὴν 
οἰκονομίαν. Dare a«t accipere etiam secundum sman- 


tot 


 PRJEFATIO. 


102 


datum, non est cujuslibet, sed ejus, cui post factum A quibus Basilii Constitutionum mentio fit, nihil ju- 


periculum delatum est dispensandi munus. Rursus 
(reg. 100): Ο τὴν μετάδοσιν ἐπιτεταγμένος, μετὰ δοχι- 
μασίας τοῦτο ποιείτω, Cui munus disiribuendi fuit 
assignatum, in ezxamme praemisso illud impleat. 
Nec secus seriptum est aliquanto post (reg. 141): 
Παρεχτὸς τοῦ πεπιστευμένου τὴν ἐπίσχεψιν τῶν ἐργα- 
ξομένων, ἢ τὴν οἰκονομίαν τῶν ἔργων, ὅς, elo. Eo δα- 
cepto qui operariis invisendis et dispensandis ope- 
ribus praefectus fuit, quisquis, ete. Similia loca ad- 
jicere mihi liceret: sed ea indicare satis hábébo. 
Velim igitur legantur regulze 148, 152, 187 et 288. 
Adnotanda tam multa existimavi, ut magis intel- 
ligeretur Hegularum atque Constitutionum non 


vari opinionem eorum, qui Constitutiones mona- 
slicas, quas vocant, Basilio tribuunt, eum, ut dixi, 
constitutionum nomen per se anceps sil el ambi- 
guum. Fateor quidem monasticas Constitutiones 
aple el proprie constitutionum nomine significari 
posse ; sedeasnecessario hoc nomineindicari nego, 
cum et ipsas Regulas ita quoque appellare liceat. 
Cum enim regulie nihil aliud sint, quam constitu- 
tiones queedam monasticie, sine dubio ipsis regulis 
constitutionum nomen dari nihi] vetat. Quare ex 
ejusmodi testimoniis, in quibus veteres aliquot 
scriptores Basilii Constitutionum meminerunt, effi- 
citur solum, Basilium seripta aliqua, qua ad res 


unum et eumdem auctorem esse, cum naturale g monasticas perlinerent, vulgasse: at ex his nihil 


non sit, ut unus et idem scriptor tam diverse et 
senliat et seribat, 


8XI. Pars sexta, ubi multis argumentis probatur 
Basilium Regularum auctorem esse. 


39. Vidimus non unam omnium sententiam esse 
de Ascelieis. Combefisius Basilium Gonstitutionum 
monasticarum auctorem facit: sed Regulas ipsius 
esse negat. Tillemontius, Dupinus, Natalis Alexan- 
der eL alii fere omnes ut Regulas, ita el. Conslitu- 
tiones monasticas Basilio tribuunt. Ut ut hiec sunt, 
dubitari merito non potest quin Basilius volumen 
aliquod de rebus monaslicis confecerit. Nam ea, 
qu:e retulimus (a), veterum testimonia aperte osten- 
dunt Basilium non breve quoddam, sed amplum ac 
precipuum opus de monachorum institutis con- 
scripsisse. Quare aul regulas, aut cerle monasti- 
cas Constituliones ei adjudicari necesse est. No- 
tandum est autem, nullum hactenus veterum scri- 
ptorum testimonium allatum esse neque a Combe- 
fisio, neque a quovis alio, quo constaret olim ab 
aliquo scriptore antiquo Constitutiones monasticas 
Basilio ascriptas fuisse. Et certe, ut mihi quidem 
videtur, ejusmodi testimonia certa et indubitata 
proferre promptum non erat, cum si qua esse vi- 
deantur, ea in contrariam sentenliam interpretari 
liceat. Nam quod litterarum monumentis proditum 


amplius colligi potest. Cum ergo ita res sit (c), 
nunc videndum quee sint scripta illa ascetica, quee 
composuisse Basilium tot testes et antiquissimi 
iradiderunt. Ego autem cum superius dixerim (d) 
Regulas simul et Constitutiones monasticas uni et 
eidem scriptori ascribi non debere, ego igitur ut 
liberalissime cum Basilio agam, nihil amplius fa- 
cere queo, quam ut horum operum alterutrum ci 
tribnam. Rursus eum mox affirmarim nulla vete- 
rum scriptorum testimonia proferri posse, ex qui- 
bus certo constet Constitutiones monasticas olim 
Basilio tributas fuisse, vix ferendus essem, si eas 
summo illi viro adjudiecarem. Quare Regulas ci 


C ascribendas esse censui: eo magis, quod et aueto- 


ritas, et ratio, et ipsum scribendi genus ila sua- 
deant, Et quidem composuisse Basilium aut Asce- 
licum simpliciter, aut Librum ascetieum, aut Re- 
gulam, aut Constitutiones, aut quidquam simile, tes- 
tessuntHieronymus, Suidas, Gregorius Turonensis, 
Benedietus, Theodosius, Plato, Philibertus, Kugen- 
dus et Gregorius Nazianzenus (e). Quoniam autem 
nomina h:ee, quibus hi scriptores usi sunt ad asce- 
ticas Basilii Jucubrationes indicandas, ex se ambi- 
gua sunt, nec per se regulas magis, quam constitu- 
tiones monasticas significant, bene ac feliciter pro- 
visum est, ut ea ab aliis auctoribus et antiquissimis 
el loeupletissimis plane et aperte explicarentur. 


est, piissimos viros, Theodosium, Philibertum et D Prieeat testimonium Rufini qui insua Pr:efatione 


Platonem Constitutiones Basilii studiose legisse(), 
ex eo nihil certum concludi polest. Et vero Con- 
stitutionum nomen, ut alia pleraque, ita et ipsum 
quoque ambiguum esl; nec per se potius eas Con- 
stitutiones monasticas, quie in Basilii editionibus 
inveniuntur, significat, quam ejusdem Regulas. 
Omnia enim nomina hee, liber, instituta, regula, 
constitutiones, et ejusdem generis alia, quibus an- 
liqui scriptores ad Ascetica Basilii signifieanda usi 
sunt, ex se omnino idem valent, nihilque aliud 
natura sua significant, quam quidam opera, quae 
de rebus inonasticis Basilius edidit. Hi&c autem eo 
notavi, ut ostenderem ex ejusmodi testimoniis, in 
(o Lege n. 27. 

b) Lege n. 27. 

c) Lege n. 27. 


in Regulam sancti Basilii ad Urseium abbatem sic 
loquitur (f) : Ad hcec ego, ne quid tibi minus digne, 
non dico quam geritur, sed quam geri debel, ez- 
ponerem, S. Basilii Cappadociz episcopi, virt fide 
et operibus et omni sanctitate satis clari, Instituta 
monachorum, qui interrogantibus se monachis 
velut sancti cujusdam juris responsa statuit, pro- 
tuli. Ergo de Rufini sententia /nstituta »monacho- 
rum nihil aliud sunt, quam responsa illa, quie Ba- 
siliusdeditmonachis, qui ipsum interrogarent: hoc 
est, ipsie sunt Regule, in quibus Basilius multas 
aé varias monachorum quiestiones docte ac dilu- 
cide solvit, Ergo, eodem tesle, Regularum legiti- 

d) Lege n. 3* et seq. 

e) Lege n. 27. | 

" Lege Codicem Regul., n, 97. 





103 


PREJEFATIO. 


104 


mus parens Basilius est. Ubi obiter notandum, ex A nemine ei certo tribuantur. Quare, si auctoritatis 


his optime intelligi verum esse quod dixi, videli- 
cet, nomina hac,constitutiones, instituta, et horum 
similia diverse explicari posse, et talia esse, ut sua 
natura non potius constitutiones monasticas, quam 
regulas significent. Et vero nisi Rufinus ipse do- 
cuisset quid intellexisset per instituta monacho- 
rum, Constitutionesne an Regulae hoc nomine si- 
gnificarentur, ignoraremus: sed cum hec addidit, 
qua interrogantibus se monachis velut sancti cu- 
jusdam juris responsa statuit protuli, dubitationem 
prorsus exemit. Nec aliter aut sensit, aut scripsit 
Cassianus, cujus verba hocloco rursus referre non 
pigebit. Sunt autem ejusmodi (a): Huc accedit, 
quod super hac re viri et. vita nobiles, et sermone 
scientiaque praeclari, multa jam opuscula desuda- 
rant, S. Basilium et Hieronymum dico, aliosque 
nonnullos, quorum anlerior sciscitantibus fratribus 
super diversis institutis vel quaestionibus non solum 
facundo, verum etiam divinarum Seripturarum 
testimoniis copioso sermone respondit. Quibus ver- 
bis Regulas indicari nemo non videt, cum in ipsis 
questiones fratrum atque interrogationes ut facun- 
de et copiose,ita congruenter Scripture convenien- 
terque enodentur. Hoc idem mirifice confirmavit 
imperator Justinianus, cum Regularum breviorum 
unam citavit (reg. 267), hoc modo : Βασιλείου ἐπισ- 
xórou Καισαρείας Καππαδοχίας, 6x τοῦ χανονιχοὺ αὐτοῦ 
βιθλίον: Ἑρώτησις, Εἰ ὅπου μὲν λέγει, Δαρήσεται πολλὰ 8z 
ὅπου δὲ, ᾿Ολίγα, πῶς λέγουσί τινες μὴ εἶναι τέλος τῇ xo- 
λάσεως τοῖς χολατομένοις ; ᾿Απόχρισις. Τὰ ἀμψιύολα xai 
ἐπικεχαλυμμένως εἰρῆσθαι δοχοῦντα ἔν τισι τόποις τῆς 
θεοπνεύστου Γραφῆς, ὑπὸ τῶν ἄλλων ἐν ἄλλοις ὁμολογου-- 
μένων σαγηνίξεται, elc. Basilii episcopi Cesarez Cap- 
padocia, ex ejus libro Regularum. Interrogatio. 
Si tum dicit, « Vapulabit multis ?!, tum, paucis : » 
quo pacto quidam dicunt nullum finem supplicii 
fore iis qui pana afficiuntur? Responsio. Qu» am- 
bigua sunt, ac videntur obscure esse dicta in qui- 
busdam [(ocis divinitus inspirata Scripturz, alibi 
ab aliis qua confessa et aperta sunt, declarantur, 
etc. Regularum igitur liber Justiniani etate Ba- 
silio tribuebatur. Hanc opinionem ἃ majoribus 
acceptam ad posteros transmisit Photius (5), his 
verbis : Εἴτα οἷον Ὄρους τινὰς ἀσχητιχοὺς, ὡς iv 
ἐρωτήσει καὶ ἀποχρίσει προηγουμένους, ἐχτίθεται τὸν 
ἀριθμὸν πεντήχοντα [mívzt]. Καὶ πάλιν συντομώτερον 
ἑτέρους Ὄρους τιγ. Deinde quasi Regulas, quusdam 
ascelicas, interrogando ac respondendo propositas 
exponit, numero quinquaginta quinque : iterum- 
que breviores alias trecentas tredecün. Si igi- 
tur verum est Regulas simul et Constitutiones Ba- 
silio Magno tribui non posse, longe melius est 
atque presstabilius summum hunc virum Regula- 
rum auctorem facere, quam Constitutionum, cum 
ipsum Regulas composuisse affirment antiquissimi 
el gravissimi scriptores, Constitutiones autem a 


3! Luc. ΧΙΤ, 47, 48. 
(a) Cass. In., in Pref, 


habenda ratio sit, que maxima in iis rebus haberi 
debet, oportet non Constitutiones, quarum ne men- 
tio quidem perspicue facta est apud antiquos, sed 
Regulas Basilio tribui, utpote quarum Basilius au- 
ctor fuisse olim ἃ priscis scriptoribus dictus sit, 
qui ejus aut requales, aut fere tequales fuere. 

40. Cum illud quasi principium certum posueri- 
mus, Regularum atque Constitutionum non unum 
et eumdem auctorem esse ; consequens est, si re- 
tionem sequi volumus, ut Basilium non Constitu- 
tiones, sed Regulas scripsisse dicamus. Etenim, si 
quis monasticas Constitutiones cum Regulis com- 
paraverit, statim animadvertet tantum bas ab illis 


p differre, quantum opus prestantissimum ab opere, 


si non malo,at inter mediocria tamen ultimo dif- 
fert. Et vero refert sunt Regulee preeceptis salu- 
berrimis atque utilissimis, quibus non monacho- 
rum modo, sed etiam Christianorum vita et mores 
sanctissime componi possint. In his multa ac diffi- 
cilia Scripture loca doctissime ac dilucidissime 
explanantur. Videas hominem ad infinitas graves- 
quecujuscunquegenerisquestionessolvendas sem- 
per paratur, etita apte ad singula respondentem, 
ut nihil meliusaut convenientius atlerripossit. Gerte 
opus tam absolutum non in quemlibet convenit, 
sed in virum, qui ut acri judicio, it& omni eccele- 
siasticee scientite supellectile instructus esset. Ejus- 
modi igitur opus potius tribui debet doctissimo 
gravissimoque scriptori Basilio, quam Constitubo- 
num liber, in quo nihil ita magnum, nihilita utile, 

nihil ita eximium continetur. Nam, ut aiusm, ma 

gnum magna decent, parvum parva. Quamobrem 
non erraturum puto, qui Regulas tanquam pres- 
tantissimas presstantissimo scriptori Basilio, Con- 
stitutiones vero monasticas tanquam mediocres 
mediocri cuivis auctori tribuet. Ac ne quis existi- 
met Regulas falso dici eximias, nec verius mona- 
sticas Constitutiones dici mediocres, meminisse 
opere pretium est, monasticas Constitutiones nus 
quam apud antiquos certo et indubitanter citari. 
Sane Rufinus et Cassianus, qui Regulas perspicue 
laudarunt, prorsus tamen de Constitutionibus εἰ- 
luere. Et quod magis mirabere, Photius, qui cete- 
roquin tam copiose de Asceticis locutus est, tamen 
ne unum quidem verbum de Constitutionum libro 
addidit, sic ut id opus aut non novisse, aut nullo 
loco habuisse videatur. Neque vero monasticas 
Constitutiones magis apud recentiores laudatas 
invenio, cum Regule tamen sepe citentur. Pro- 
fecto, si theologi, si alii scriptores ecclesiastici 
aliquid in Constitutionibus invenissent, quod sibi 
alicui usui esse potuisset, eas crebro citassent: 
quod cumnon fecerint, satis declararunt nihil ejus- 
modi in ipsis invenisse. Quare, ut dixi, consenta- 
neum est rationi, Regulas uti egregias ascribi eru- 
ditissimo scriptori Basilio, Constitutiones vero 


(δ) Cod. cxci, p. 493. 


ΠΕ ΝΕΒΡΙ 


105 


PRAEFATIO. 


106 


uti longe inferiores homini longe inferioris sortis. Α γάρ, ὅτι ὁ πολύτιμος μαργαρίτης πρὸς τὴν ὁμοίωσιν τῆς 


Magis autem ac magis in hac mea sententia con- 
firinor, quoties Regulas Scripturarum testimoniis 
referciri cogito, cum tamen ejusmodi testimonia . 
raro in monasticis Constitutionibus adhibeantur. 
Opus enim in quo passim Scripture citantur, au- 


 etorem decet Scripturarum peritissimum, qualem 


Basilium fuisse, si non ex antiquorum testimoniis, 
at certo tamen ex ipsius Basilii indubitatis scriptis 
cognoceremus : Constitutionum vero auctorem 
dici par est hominem qui, quantum ex ejus opere 
conjici potest, Scripturas non ita multum calle- 
ret. Maxime quoque ad rem facit quod legitur in 
Basilii epistola 295 : Τούτου χάριν ἀπέστειλα τὸν mo- 
θεινότατον ἡμῶν ἀδελφὸν, ἵνα xai τὸ πρόθυμον γνωρίσῃ, 
xai τὸ νωθρὸν διεγείρῃ, και τὸ ἀντιτεῖνον φανερὸν ἡμῖν 
καταστήσῃ. Πολλὴ γὰρ ἢ ἐπιθυμία xai ἰδεῖν ὑμᾶς συνηγ- 
μένους, χαὶ ἀχοῦσαι περὶ ὑμῶν órt οὐχὶ τὸν ἀμάρτυρον 
ἀγαπᾶτε βίον, ἀλλὰ μᾶλλον καταδέχεσθε πάντες, χαὶ 
φύλαχες τῆς ἀλλήλων ἀχριδείας εἶναι, χαὶ μάρτυρες τῶν 
κατορθουμένων. Ούὐτω γὰρ ἔχαστος χρὶ τὸν ἐφ᾽ ἑαυτῳ ᾿ 
μισθὸν τέλειον ἀπολήψεται, καὶ τὸν ἐπὶ τῇ τοῦ ἀδελφοῦ 
προχοπῇ, ὃν καὶ λόγῳ x«t ἔργῳ παρέχεσθαι ἡμᾶς ἀλλή- 
λοις προσήκει, éx τῆς συνεχοῦς ὁμιλίας x«t παραχλή- 
σεως. Hanc. οὐ causam desideratissimum fratrem 
nostrum misi, ut et alacres agnoscat, et tardos 
exstimulet, εἰ nobis indicet. reluctantes. Nam ve- 
Ahementer cupio tum videre vos coadunatos, tum 
hoc de vobis audire, quod vitam a testium cons- 
pectu remotam non amatis, sed potius singuli vul- 
tis οἱ mutua vestra diligenti2 et rerum praclare 
gestarum testes fieri. Ita enim unusquisque et pro- 
priam mercedem integram consequetur, et eam, 
qua ez fratris progressu accedit : quam alter alte- 
ri tam verbis quam factis ex jugi congressu atque 
consolatione debemus conciliare. Hic igitur Basilii 
locus ad rem valde pertinet. Constat enim Regulas 
et Constitutiones in eo maxime inter se dissentire, 
quod in his anachoretarum status probetur in illis 
vero eorum vivendi genus acriter reprehendatur. 
Quare cum ex ea, quam modo citavi, epistola li- 
queat non probatum fuisse Basilio anachoretarumn 
vivendi genus, ratio suadet, ut Regule:, in quibus 
id vivendi genus non probatur, ei tribuantur, non 
autem Constitutiones, in quibus illud vite institu- 
tum prorsus probari vidimus. Ita enim et Basilius 
sibi ipse coristabit, et Regule cum ejusdem epi- 


stolis in eo consentient, quod in his eque ac in 
illis anachoretarum vivendi ratio improbetur. 


41. Satis quidem ex dictis constat Regularum 
auctorem nonnunquam videri paulo severiorem : 
sed tamen, quoniam ita expedit, ejus rei aliquot 
exempla rursus hoc loco proferam. Cum igitur in 
majoribus Regulis protulisset illud Matthei: Simile 
est regnum cxlorum homini negotiatori, quzrenti . 
bonas margaritas, inventa autem pretiosa marga- 
rita abiit *!, etc, sic persequitur (reg. 8, n. 21: Δῆλον. 


313 Matth. xin, 45 seqq. ** Luc. vi, 30, 29. 
PaTRoL. Gn. XXXI. 


D 


ἐπουρανίου βασιλείας παρείληπται, ἣν ἀδύνατον ἡμῖν 
προσγενέσθαι ὁ τοῦ Κυρίον δειχνυσι λόγος, μὴ πάντα 
ὁμοῦ τὰ προσόντα ἡμῖν, πλοῦτον, x«i δόξαν, x«t γένος, 
χαὶ εἴ τι ἄλλο τῶν πολλοῖς περισπουδάστων πρὸς τὴν ἀν- 
ταλλαγὴν αὐτῆς προεμένοις. Planum est enim, regnum 
caeleste per pretiosam margaritam adumbrari ; 
quod nos assequi non posse declarant Domini ver- 
ba, nisi omnia simul quae habemus, et divitias, et 
gloriam, et genus, et si quid aliud est, cujus studio 
desiderioque plerique teneantur, pro eo compa- 
rando deseramus. Heec nisi explicentur, ut falsa 
sunt, ita nimiam severitatem pre se ferunt, cum 
vendi omnia ad salutem comparandam nihil ne- 
cesse sit. Nec minus aspere loquitur auctor in Re- 


B gulis brevioribus, quarum centesima prima sic in- 


cipit : Τὸ, Παντὶ τῳ αἰτοῦντί σε (dou, xal τὸν θέλοντα 
ἀπὸ σοῦ δανείσασθαι μὴ ἀποστραφῃς, ὥσπερ πειρασμοῦ 
ὥχει τόπον, ὡς ἢ ἀχολουθέα τῶν συνημμένων δεὶχνυσι. 
Καὶ εἰς πονηρούς ἐστι τὸ προστεταγμένον, etc. 1Llud, 
« Omni petenti te (tribue, et volentem a te mutuum 
accipere ne averseris *, » est loco quasi tentatio- 
nis, quemadmodum eorum, qua proxime sequun- 
tur, series declarat. Atque preceptum illud da- 
tum est in improbos, etc. Et hec quoque exposi- 
tione indigent. Alioquin enim sequeretur impro- 
bos esse eos omnes, qui sua bona non vendide- 
runt, quandoquidem improborum nomine hic in- 
telliguntur ejusmodi homines, qui facultatibus suis 
non renuntiarunt. Verba Greca interrogationis 233 


C sunt haec : Ex πάντων τῶν χατορθωμάτων, ἐὰν ἕν λείπῃ 


τινὶ, εἰ διὰ τοῦτο οὐ costo; Ex omnibus recte fac- 
tis si vel unum desit alicui, num propterea salu- 
tem non consequitur. Cui questioni respondens 
auctor, sic scripsit : Ἵνα ἐν ἐνὶ μόνῳ δόξῃ παραχούειν, 
x«i τοῦτο οὔτε διὰ ὄχνον, οὔτε διὰ καταφρόνησιν, ἀλλὰ 
δι εὐλάδειαν xal τιμὴν τὴν περὶ τὸν Κύριον, ἐπὶ τούτῳ 
μόνω ἀχούει, ᾿Εὰν μὴ νιψω σε, οὐχ ἔχεις μέρος μετ ἐμοῦ" 
ubi (Pelrus, in uno duntaxat visus est non obe- 
dire, atque hoc neque ob segnitiem, neque ob 
coniemptum, sed propter reverentiam e: hono- 
rem Domini, οὐ id solum audit, « δὲ non lavem te, 
non habes partem mecum 3". » Quod hic dicitur, 
fore, ut quis salutem non consequatur, sj vel 
unum recte factum omiserit, id, nisi interpretere, 
plus justo severum est, potestque ad desperatio- 
nem adducere. Rogatus scriptor, quomodo cum 
iis agendum sit, qui devitant graviora peccata, 
patrant vero leviora indiscriminatim, ità respon- 
det, ut omnia peccata equalia efficere videatur : 
quod ut falsum,ita asperum esse nemo diffitebitur. 
Ejus autem hec sunt verba (reg. 263): Πρῶτον 
μὲν εἰδέναι χρὴ, ὅτι ἐν τῇ Καινῆ Διαθήχῃ ταύτην τὴν 
διαφορὰν οὐχ ἔστι μαθεῖν. Μία γὰρ ἀπόφασις xara πάντων 
ἁμαρτημάτων χεῖται, τοῦ Κυρίου εἰπόντος, ὅτε 'O ποιῶν 
τὴν ἁμαρτίαν, δοῦλὸς ἐστι τῆς ἀμαρτίας. Primum qui- 
dem nosse oportet hanc differentiam (peccatorum) 


δὲ Joan. xin, 8. 


& 


107 


PR/EFATIO. 


in Novo Testamento non reperiri. Una namque ha- A legitur : Ὡς τῷ μὲν ἀκουσέως τοῦ προσήκοντος ἁμαρτόντι 


betur sententia adversus qualibet peccata, cum 
Dominus dicat, « Qut facit peccatum, servus est 
peccati?*. » EL quod molestius videbitur, auctor ita 
imprudenter scripisse credi vix potest,:cum in re- 
gula quarta non dissimilia jam dixisset. Ex quibus 
omnibus colligi potest auctorem, nisi ejus verba 
recte iutellizantur, severiorem videri merito posse. 
Quare si difficilia qusedam Regularum loca incaute 
legeris, facile credas, Combefisii exemplo, quenivis 
alium potius earum auctorem esse, quam Basi- 
lium : sed si quispiam ejusmodi locorum senten- 
tiam riteet scrutatus fuerit et assecutus, nihil aspe- 
rius aut durius in ipsis inveniet, sibique plane per- 
suadebit severitatem illam in nullum alium magis 
convenire, quam in Basilium, qui eo ingenio erat, 
ut cum dogma aliquod explanare sibi non propo- 
saisset.aiquando liberius severiusque loqueretur. 
Nam :n rebus ad mores pertinentibus, nonnun- 
G:am m:Dus, ut ita. dicam, attendebat δὰ verba 
qu.5us cteretur, quam ad audientium salutem, ad 
quam quemque. quacunque ratione posset, perdu- 
cere conabatur. Nunc e Basilii orationibus exempla 
ἃ:.1Ὲ 3 subdam, ut cum iis, qu:e retuli. Regularum 
locis possint comparari. Basiiius igitur cum illud 
Luce. D?struam horrea mea, et majora :«dificabo, 
eX;..anaret., ita locutus est (tom. ll, p. 50, : Tt; ἐστὸν 
Σ πρευσιχτες, ας Rab τῷ χυταρχεία, Quis avarcs 
est? (Gui rebus qua satis sunt, contentus non est. 
Quoi ita breviter ac simpliciter dictum perterret. 


B 


X2 συγγνώμη τις ἴσως 1:26X τοῦ Θεοῦ γένοιτο" τῶ δὲ ἐξε-. 
πίτηδε: τὰ “χείρω 7501204520) 020 6:00 παραΐίτησις τὸ μὴ 
οὐχὶ πορλλαπλασίω τὴν κόλασιν ὑποτχεῖν. Enimvero qui 
α recto decoroque non voluntarie aberrarit, forte 
veniam aliquam obtinebit a Deo - qui vero fuerit 
consulto mala amplerus, implacabilter supplicia 
longe majora perferet. c qui legent, iis, nisi ca- 
veant, facile in mentem veniet, horum verborum 
hanc esse sententiam qui non voluntarie pecca verit 
eum [fortasse veniam consecuturum; qui autem 
consulto et voluntarie, nihil ei spei relinqui, sed 
omnem poenitentie locum prorsus adimi : quod 
non modo plus equo severum est, sed fslsum, eta 
Basilü mente remotissimum. Eodem illo ex libello 
rursus pauca subjiciam. Sunt autem hujusmodi 
(ibid. : 11775 χαλγωπεστὴν εἶναι xat ovouzy eg ms, ὁμοίως 
G2 4 67v χγεϊτύχι e.t δεῖν τοὺς τοιούτους, ὡς τὸ ἐταιοεῖν͵ 
ἢ τὐγοτοίοις γάμοις ἐπιβουλεύειν, Quare cincinnatum 
esse et appellari, »que turpe censendum dico at- 
que scortari, aut alienis nuptiis insidiari. Certe, 
cum ita locutus est Basilius, rem exaggerasse dici 
merito potest. Nam aliud multo est, cincinnatum 
esse appellarique, et aliud scortari, aut alienis 
nuptiis insidiari. Ex quibus liquet Basilium, cum 
animarum salus ageretur, naturali quodam im- 
petu quasi abreptum, raro quidem, sed nonnun- 
quani tamen aliqua dixisse, qu;e, nisi explicantur, 
severiora aut sunt, aut videri possunt. itaque 
quisquis rationem sequi voluerit, Regulas potius 


Nam.si ita est, pauci erunt, qui avari non sint. (c Basilio tribuet, quarum in nonnullis majorque- 


Lonze gravius est quod sequitur. Cum enim Basi- 
Lus in quadam oratione sermonem instituisset de 
eo aiolescente. cui, ut est apud Mattbeeum, Domi- 
nus Uiixerat: Vende qua habes,et da pauperibus***, 
tum demum ipsum ita alloquitur |tom. ll, p. 51): 
E: 222 52x ἔφόνευτας. ὡς σὺ τῆς. οὔτε ἐποίχευτας οὔτε 
ἔκηυεύσς. VUTE χατειλχοτυογσας τινος παοτυοίαν ψειυῦξ, 
ἐγσυνετη πιαύτω ποιεῖς τὴν πεοὶ ταῦτα SVO CH. πῇ πτοῦ7- 
τιθεῖς τὸ γεῖπον,) 1 οὔ πόνου δύνει, εἰσελθεῖν εἰς τὴν 5.τι- 
λεῖχν του Θιοῦ. Elenim, si non occidisli, ut ais, ne- 
que adulterium commisisli neque furatus es, ncque 
contra quempiam falsum testimonium diristi : ni- 
hilominus tamen adhibitam in his agendis diligen- 
tiam (ibi infructuosam efficis, qui quod reliquum 


est non adjicias. quo solo possis in Dei regnum in- ἢ 


gredi. Et vero quisquis audit illud : Nihilominus 
tamen adhibitam in his diligenliam tibi infructuo- 
sam efJicis, qui quod reliquum et non adjicias.quo 
sulo possis in Dei regnum ingredi, statim. nisi at- 
tentior sil, sibi in animum inducit Basilium hoc di- 
cere voluisse, fieri non posse, ut quis in reguum 
ceelorum ingrediatur, nisi fecerit quod huic adoles 

centi deerat, hoc est, nisi omnia sua vendiderit, 
dederitque pauperibus : quod nimis austerum esse 
vident omnes, Addam locum quemdam e sermone 
De legendis libris gentilium kom. Hl, p. 151?, ubi ita 


* Joan. vit, 31, ** Matth, xix, ?1. 


dam severitas apparet, quam monasticas Const- 
tutiones, in quibus ejusmodi severitatis ne vest- 
gium quidem ullum erstat. lta enim constabit 
Basilium, cum de moribus sermonem haberet, 
semper suisimilem fuisse : qui scilicet ubique 
tam in Regulis quem in aliis suis scriptis nonnun- 
quam se paulo severiorem ostenderit. Neque ta- 
men propterea statim reprehendendus est vir sum- 
mus, cum ejus verba quilibet paulummodo pers- 
picacior in bonam partem interpretari facile possit. 
42. Quod jam attinet ad ipsam scribendi ratio- 
nem, ingenue fatebor Regu.as, si eloquentia spe 
ctetur, a cretreris Basilii operibus nonnihil differre : 
sed hiec diversitas, cum rei argumentum ita postu- 
laret, neminem movere debet. Non enim decebati 
monasticis Regulis conscribendis uti geandiori sty- 
lo, sed simpliciore, quique ad res, quee tractaren- 
tur, aptior esset atque accommodatior. Ego igilur 
Regulas, si cum reliquis Basilii scriptis comparen- 
tur, minus elegantes esse non nego quidem : sed 
tamen contendo ipsas non indignas esse, que elo 
quentissimo scriptori ac facundissimo tribuantur. 
Et vero quid in Regularum stylo vel morosis dis- 
plicere possit, non video. Fluit ubique oratio libere 
ac suaviter. Ut verborum abundantia scriptores 
copiosissimum fuisse aperte ostendit, ita eorum, 


109 


PRAEFATIO, 


119 


delectus constructioque dubitare non sinit quin & « Ei qui vult tecum in judicio contendere, » etc. 


idem disertissimus fuerit. Quid plura ? A nobis fa- 
cit earum rerum optimus judex Photius. Ubienim 
de Asceticis Basilii loquitur, ita scribit (a) : In Ais 
tamen duobus libris non semper ad emphasim ve- 
currit. Statim enim primus liber nihil prz se fert 
tale, nisi quod semel alicubi perreticentiam malum 
omen avertat. Nam ad catera quod attinet, valde 
ibi est firmus, et 2que purus atque dilucidus, per- 
que duos hosce libros decurrit simplicior quidam 
et perfamiliaris sermo ac compositio, ad vulgi au- 
res comparata atque demissa, et ad solam demum 
auditorum salutem intenta. Greca videre qui cu- 
piet, ea superius legere poterit (num. 27). Sed hec 
generatim dicta sunt: nunc de certis quibusdam 


notis, equibus Basilium Regularum auctorem esse B 


eognosci possit, disseramus. Hanc dicendi formu- 
Jam, ego vídi, aut ego novi, Basilio perfamiliarem 
fuisse jam monui (5). Invenitur autem et in Regulis 
quoque ea ipsa scribendi ratio ; ob idque Basilius 
earum legitimus parens esse jure putandus est. 
lta igitur in regula 254 scriptum invenitur : 
“Ωσπερ οὖν τὸ ἀργύριον ἀχολουθίαν ἔχει τοῖς τραπεξίταις 
δίδοσθαι εἰς πορισμὸν, εἰσὶ γὰρ, ὡς ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ ἔ-- 
γνων, οἱ ὑποδεχόμενοι xai τοῦτο ποιοῦντες, οὕτως, etc. 
Quemadmodum igitur pecunia solet nummulariüts 
ad quastum dari (sunt enim, ut ego Alezandrix 
noti, qui recipiant, et idipsum peragant), sic, eic. 
Et alibi cum de quibusdam rebus, que sponte na- 
ture fiunt, verba fecisset, persecutus est hoc mo- 


do (reg. 309): Ἐγὺ δὲ ἔγνων, ὅτι ταῦτα χατωρθώθη ( 


Χρισοτοῦ χάριτι χαὶ ἐν ἀνδράσι χαὶ ἐν γυναιξὶ, πίστει 
τῇ εἰς τὸν Κύριον γνησιᾳ. Ego autem novi haec Christi 
gratia completa fuisse tum in viris tum in feminis, 
per genuinam in Dominum fidem (c). Cum in tomo 
primo de ultimis duobus ἐπ Eunomium libris 
disputaremus, adnotavimus Basilium, si quid aut 
probasset, aut confutasset, aut explanasset, ita 
orationem concludere solitum, x«i ταῦτα μὲν ἐπὶ- 
τοσοῦτον, τὰ μὲν οὖν περὶ.... ἐπὶ τοσοῦτον, aut alio 
simili modo. Paria autem in Regulis invenimus, 
in quibus sic legitur (reg. 2 fus., n. 4) : Καὶ περὶ 
μὲν τῆς εἰς Θεὸν ἀγάπης τοσαῦτα, Sed. hactenus de 
dilectione Dei. Quando autem semel Basilii ἐπ 
Eunomium libris usus sum, ex his aliud argu- 
mentum petam. Igitur, cum initio libri tertii signi- 
ficare vellet Scripturam sacram, ita locutus est: 
᾿Αξιώματι μὲν γὰρ δευτερεύειν τοῦ Υἱοῦ παραδίδωσιν 
ἔσως ὁ τῆς εὐσεδείας λόγος. Dignitlate quidem [Spi- 
ritum] secundum esse a Filio tradit fortasse pieta- 
tis sermo. Secus autem in regula nona majore non 
legitur, ubi ita scriptum est (pag. 351) : Δικάξεσθαι 
δὲ περὶ αὐτῶν ἐπὶ διχαστηρίων ἐξωτιχῶν ἀπηγὸι 
ρευσιν ὁ τῆς θεοσεδείας λόγος, δι ὧν φησι" Τῷ θέλοντὲ 
σοι χριθῇῆναι, etc. Sed cum ipsis pro tribunal 
externo litigare vetat pietatis sermo, his verbis : 
86 Luc, xxir, 36. 


(a) Cod. cxca, p. 493. 
(0) Leg. n, ?9. 


Loca quedam Scripture diverse ab interpretibus 
versa fuisse non raro monet Basilius. Exempli 
causa, sic in opere Sez dierum scriptum invenitur 
(hom. 4 in Hez., n. 5) : Πρόσχειται δέ ἐν πολλοῖς τῶν 
ἀντιγράφων, Καὶ συνήχθη τὸ ὕδωρ τὸ ὑποχάτω τοῦ 
οὐρανοῦ εἰς τὰς συναγωγὰς αὐτῶν, χαὶ ὥφθη 1 
ξηρά - ἅπερ οὗτε τινὲς τῶς λοιπῶν ἐχδεδώχασιν ἐρμὴ-" 
νέων.... τὰ τοίνυν ἀχριδῇ τῶν ἀντιγράφων ὠθέλισται,. 
Additum est tamen in multis exemplaribus, « Et 
congregata est aqua, que sub calo erat, in con- 
gregationes suas, et apparuit arida.» Quo sane 
verba nulli ez reliquis interpretibus tradidere... 
Notata sunt igitur obelo exemplaria accuratiora. 
Basilius, cum psalmum vicesimum octavum co- 
ram populo explanaret (t. 1, pag. 114), eodem 
modo locutus est: Ἐν πολλοῖς μέντοι τῶν ἀντιγράφων 
προσχείμενον εὕρομεν τό, etc, In multis autem ezem- 
plaribus additam reperimus illud, eic. Insigne 
aliud exemplum proferam e secundo in Euno- 
mium libro (num. 20), ubi ita legitur : Τέως γε μὴν 
μηδὲ ἐχεῖνο ἀπαρασήμαντον καταλίπωμεν, ὅτι ἄλλοι τῶν 
ἑρμηνέων, οἱ καιριώτερον τῆς σημασίας τῶν, Ἑδραϊκῶν 
χαθιχόμενοι, Ἐχτήσατό με, ἀντὶ τοῦ, Ἔχτισεν, éxÓt- 
δῶχασιν. Interim tamen neque illud silentio pra- 
tereamus, interpretes. alios, qui convenientius 
Hebraicarum vocum sententiam assecuti. sunt, 
pro «creavit,» edidisse « possedit mme.» Et ne 
longus sim, omitto sciens, que leguntur in ho- 
milia prima in Hezaem. num. 6 ; item que scripta 
sunt in homilia in psalmum quadragesimum 
quarium, num. 4. Fit autem quoque in Regulis 
mentio illius in Scripturarum interpretatione va- 
rietatis. In his' enim ita scriptum est (reg. 251): 
Ὡς μὴ εἶναι πρόσταγμα, ᾿Αλλὰ νῦν ὁ ἔχων βαλάντιον, 
ἀράτω, ἦτοι ἀρεῖ (οὕτω γὰρ x«i τὰ πολλὰ τῶν ἀν- 
τιγράφων ἔχει), ἀὰλλ προφητείαν προλέγοντος τοῦ Κυ- 
ρίον, etc. Ita ut illud, « Sed nuuc qui habet. sac- 
culum, tollat,» seu « tollet?*, (sic enim etiam multa 
exemplaria habent), non sit quoddam preceptum, 
sed vaticinium Domini, qui pranuntiabat futurum, 
etc. Has dicendi formulas, τὸν ἐπιμέλειαν τὴν χοινὴν 
πεπιστευμένον, οἱ τὴν ὁδηγίαν τῶν πολλῶν πεπιστευ- 
μένοι, et alias id genus in Regulis sepius occurrere 
aliquanto ante ostendimus (d). Principium autem 
Proverbiorum exponens Basilius eodem loquendi 
genere usus est, hoe modo (pag. 106) : Oiov πορνεία 
x«i σωφροσύνη παρὰ goi χρίνεται, xal ὑψηλὸς προχαθέξε- 
ταί σου ὁ νοῦς πεπιστευμένος τὸ διχαστήριον. Exempli 
causa, scortatio et pudicitia apud te judicantur, et 
excelsa tua mens ejusmodi judicio sibi commisso 
prasidet. Decet igitur non Constitutiones, sed 
Regulas Basilio Magno tribui, cum in his Basi- 
liani styli multa monimenta exstent, in illis au- 
tem nihil tale usquam compareat. Neque hoc mihi 
credi postulo, sed Constitutionum librum attente 


(c) Prief. n. 72. 
(d) Leg. n. 38. 


441 


PRAEFATIO. 


112 


ac diligenter legi velim : quod qui fecerit, ita, ut A ὁμοίωσιν τῆς ἐπουρανίου βασιλείας παρείληπται, ὧν 


dixi, rem esse, suis oculis cernet. 

43. Scio aliter sentire doctissimum virum Com- 
befisium : sed quod pro firmo argumento attulit, 
Regulas aliquando severiores videri, id nostrse 
opinioni magis favere quam officere arbitror. 
Basilius enim, ut ex dietis (a) constat, in aliis quo- 
que scriptis suis se prestitit eum, qui aliquando 
severior fuisse credi possit: sed ita tamen, ut, si 
verborum ejus vera sententia intelligatur, nihil 
omnino neque in Regulis, neque in aliis ipsius 
]ucubrationibus aut predurum aut Stoicum inesse 
perspicuum sit. Fateor igitur non in Regulis modo, 
sed in aliis etiam quibusdam Basilii scriptis diffi- 
cilia quedam 1oca reperiri: sed non propterea 


ἀδύνατον ἡμῖν προσγενέσθαι ὁ τοῦ Κυρίο δείκνυσι 
λόγος, μὴ πάντα ὁμοῦ 7X ποοσόντα Luiv, καὶ πλοῦτον, 
καὶ, δόξαν, χαὶ γένος, καὶ εἴ τι ἄλλο τῶν πολλοῖς Ttpt- 
πουδάστων πρὸς τὴν ἀνταλλαγὴν αὐτῆς ποοεμένοις, Pla- 
num esi enim regnum caleste per pretiosam mar- 
garitam adumbrari : quod nos assequi non posse 
declarant Domini verba, nisi omnia simul quas 
habemus, et divitias, et gloriam, et genus, et si 
quid aliud est, cujus studio desiderioque plerique 
teneantur, pro eo comparando deseramus. Combe- 
fisius vero hoc modo (6) : Videtur istis satis aper- 
te auctor e regno celorum ezcludere, qui non re- 
nuntient. omnibus, nec paupertatem evangelicam 
amplexentur, quod Patres Gangrenses merito 


facile adducar, ut eas adulterinas esse putem. pg damnarunt. Est ergo ille pretiosus lapis omnibus 


Cur enim, qu&so, in spuriis ponerentur Regule 
nomine severitatis cujusdam majoris, alia vero 
illa Basilii scripta, in quibus non minores diffi- 
cultates occurrunt, pro veris haberentur? Cur 
rursus suspecte erunt Basilii Regule ob difficiles 
quosdam locos, aliorum vero sanctorum Patrum 
libri, in quibus loci aut seque difficiles, aut 
etiam difficiliores inveniuntur, carebunt suspicio- 
ne? Et alioqui levia sunt, que vir doclssimus 
Combefisius opponit, et talia, qualia in scholis 
publicis quotidie proponi solent, queque qua fa- 
cilitate objiciuntur, eadem vel ab adolescentibus 
solvuntur. Quare cum eruditissimus vir Tillemon- 
tius (^) Combefisii argumenta legisset, eorum- 
que cuique respondere statuisset, ita respondit, ut 
mirari se non raro significaverit, tam levia ab ho- 
mine docto serio proponi potuisse. Etsi autem 
Tillemontii libri rari non sunt, quoniam tamen 
fortasse ad manum non omnibus erunt, specio- 
sioribus Combefisii argumentis breviter hoc loco 
respondere mihi visum est : quod eo libentius fa- 
ciam, quia in variis responsionibus novi aliquid 
inveniri solet. Sed antequam ultra progrediar, 
annotare libet Combefisium, cum Eustathium Se- 
bastenum Regularum auctorem esse sibi semel 
falso persuasisset, sibi persuasisse non verius, 
eumdem illum Eustathium ob earum Regularumn 
perversam doctrinam in concilio Gangrensi con- 
demnatum fuisse: sed quod pro certo vir doctis- 
simus habuit, in valde incertum est. Sunt enim 
qui dicant sermonem in concilio Gangrensi de 
alio Eustathio haberi, quorum antesignani sunt 
eruditissimi viri Baronius, Blondellus et Dupi- 
nus. Sed cum hwc questio hujus loci non sit, 
mihi satis esse existimavi, si ea de re monuis- 
sem. Jam ergo ad propositum me refero; ipsa- 
que Combefisii verba, quibus regulam octavam 
majorem oppugnat, hoc loco exscribere non pige- 
bit. Primum autem Basilii, deinde Combefisii verba 
subjiciam. Basilius igitur ita loquitur (pag. 350): 
Δῆλον γὰρ, ὅτι ὁ πολύτιμος μαργαρίτης πρὸς τὴν 
81 Matth, xix, 21. 
(a) Leg. n. 41. 
(ὁ) Vie de saint Basile, p. 638. 


coemendus, perfectio illa sub consilio a Christo 
proposita, ut et virginitas ; non ipsa absolute vita 
eterna aut. pietus Christiana. Co.rbefisium au- 
tem si meminisset eorum que prius dixisset, talia 
non scripturum fuisse puto. Cum enim in ea ora- 
tione, quam Basilius in divites habuit, aliquid 
simile legisset, ita respondit, ut ejus responsio 
ad hunc Regularum locum optime accommodari 
possit. Basilii autem verba, que jam antea 
retuli, hic rursus edenda judicavi. Ubi igitur 
oratorum optimus Basilius verba facit de eo ado- 
lescente, cui a Domino dictum fuerat, Vende quz 
habes, et da pauperibus 3, sic scribit (tom. II, 
pag. 91): Ei γὰρ ovx ἐγόνευσας, ὡς σὺ ge, οὔτε 
ἐμοίσευσας, οὔτε ἔχλεψας, οὔτε χατεμαρτύρησᾷς τινος 
μαρτυριαν ψευδῆ, ἀνόνητον σεαυτῷ ποιεῖς τηνπερὶ ταῦτα 
σπουδὴν, μὴ προστιθεὶς τὸ λεῖπον δι᾽ οὗ μόνον δυνήσῃ 
εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν ro2 Θεοῦ, Etenim δὲ non 
occidisti, ut ais tu, neque adulterium commisisti, 
neque furatus es, neque contra quempiam falsum 
testinonium dixisti, nihilominus tamen adhibi- 
tam in his agendis diligentiam tibi infructuosam 
efficis, qui quod reliquum est non adjicias, quo 
solo possis in Dei regnum ingredi. In quem 1o- 
cum doctissimus vir Combefisius (t. 1, pag. 115) 
hec notavit : Durior, inquit, propositio, si intelli- 
gas de aterna salute, nec exponas in praparatio- 
ne animi. Ego igitur dico quoque duriora esse que 
Basilius in regula octava majore scripsit, 8ὲ :n- 
telligas de eterna salute, nec exponas in. prapa- 
ratione animi, sed si ejus verba ezponas in praepa- 
ratione animi, ea affirmo duriora non esse. Repre- 
henduntur quoque a Combefisio, que in regula 
tricesima secunda deparentibus ac cognatis legun- 
tur. Ibi autem ita scriptum est (pag. 376) : Ei dt 
ἐμπεπλεγμένοι εἰσὶ τω χοινῷ βίῳ" οὐδεὶς ἡμῖν κοινὸς πρὸς 
αὐτοὺς λόγος͵ τοῖς τὸ εὔσχημον xai εὐπάρεδρον τῷ Κυρίῳ 
ἀπερισπάστως χατορθοῦν ἐσπουδαχόσι. Quod si impli- 
cati sunt vita communi, nulla res cum eis nobis 
communis est, qui honestum decorumque servare, 
et assidue Deo coharere studemus, citra ullam 


(c) Basil. recens. tom. II, p. 16. 


113 


PEJEFATIO. 


11& 


mentis aberrationem: quee verba valde improbatis, A Basilium audiamus, qui sic loquitur (reg. 12 fus.): 


quem sepius dixi, vir eruditissimus Combefisius (a). 
Porro, inquit, ?stud de parentibus qui implexi sint 
τῷ xoà Bí», id est, quisecularimilitia vivant, quod 
nec visendi, nec recipiendi, nec juvandi, quasi jam 
liberis in cenobio monachi vitam agentibus nihil 
εἰ attineant, unum videtur et mazimum ez dam- 
natis in concilio Gangrensi. Honorandi semper 
parentes, ac cum egeant, quibus liceat, fovendi; 
sive in vita κατὰ Θεὸν, quam sic monachorum auctor 
vocat, sive in communi et saeculi vita, ac vel ipsa 
non prorsus laudabili ; quantum tamen status ipse 
patitur. Legi quoque potest Combefisii nota in re- 
gulam 190, ubi vir doctus in Regularum auctorem 
multo veL.ementius invehitur. Recte autem et vere 
adnotavit eruditissimus vir Tillemontius, aut equa- 
lia, aut etiam severiora in capite vicesimo Constitu- 
tionum inveniri: quod ne ipsum quidem Combefi- 
sium latuit. Cum enim ad id caput venisset, yidis- 
setque nullam ibi neque parentum, neque cogna- 
torum rationem haberi,ita scripsit: Nescio an satis 
Evangelio consonet tanta hac parentum abdicatio, 
si quid extreme laborantibus monachus opis przs- 
tare possit. Nunc ergo a Combefisio, si viveret liben- 
ter quererem, cur ille parentum quasi contemptus 
impedierit quin Regularum Basilium auctorem fa- 
ceret, non autem impedierit quin eidem tribueret 
Constitutionum librum, cum in utroque opere pa- 
rentum jura pariter violari videantur. Et alioqui 
non est timendum,ne unquam in liberorum animis 
penitus exstinguatur amor parentum, cum ex sese 
phonicis in modum semper renascatur. Quod in 
regula centesima prima vituperatur, improbos 
vocari eos, qui non omnia bona sua vendiderunt, 
id leve est, et nullius momenti. improbi enim di- 
cuntur non proprie, sed quod minus probi sint, 
minusque perfecti. Omisi, quod minime decuit, 
aliud Combefisii argumentum. Conqueritur igitur 
vir doctus, sanctiores matrimonii leges prorsus in 
regula duodecima prolixiore abrogari. Ipsius heec 
sunt verba : Non potest dici clarius aliquid ad vim 
illam quam Eustathiani adhibebant conjugis, ut 
pugnantem alterum conjugem, vi omni ad aiteri 
volenti renuntiare assentiendum cogerent, aul 
etiam illo invito renuntiantem reciperent ; quod 
nihil subjectione ad Deum nihil obedientia prasta- 
bilius ;, meritoque damnarunt Patres Gangreses. 


Sane virum ab uxorenon discedere, Dei preceptum 


est, castitatrem praeferre altero conjugum invito, 
non Dei jussis parere est, eique subjici, sed palam 
pugnare ; nisi cum ratum duntaxat conjugium est, 
nec ea plene conjugum mutua servitus cowit: quade 
renilil auctor cogitavit; sed vimabsolute conjugiis, 
quasi Deo jubente divortium ἀσκήσεως prateztu, 
faciendam admittit. Audivimus Combefisium: nunc 

31* | Cor. vi, 4. 


88 ibid. 15. *? Luc. xiv, 20. 


(a) Comb. in Basil. recens. tom. 1l, p. 77. 


Καί τοὺς ἐν συξυγίᾳ δὲ γώμον τοιούτῳ βιῳ προσερχο- 
μένους ἀναχρίνεσθαι δεῖ, εἰ ἐχ συμφώνου τοῦτο ποιοῦσι 
χατὰ τὴν διαταγὴν τοῦ ᾿Αποστόλον. Τοῦ γὰρ ἐδίου σώμα- 
τος, φησὶν, οὐχ ἐξουσιάξει, xai οὕτως ἐπὶ πλειόνων μαρ- 
τύρων δέχεσθαι τὸν προσερχόμενον. Atque ii etiam qui 
matrimonio conjuncti, ad hujusmodi vile genus 
accedunt, interrogandi sunt, an mutuo consensu 
id efficiant, ex Apostoli precepto : « Nam, inquit, 
sui corporis potestatem non habet *, » sicque qui 
accedit, coram pluribus testibus recipiendus est : 
que verba retulimus, non quod de his ulla con- 
troversia sit, sed quod ad respondendum necessa- 
ria esse videantur. Gravia sunt et difficilia que 
sequuntur. Ita igitur Basilius reliqua persequitur : 


B Ei δὲ διαστασιάξοι τὸ ἕτερον μέρος, xai διαμάχοιτο, 


ἔλαττον φροντίξον τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως, μνημο-- 
νευέσθω ὁ ᾿Απόστολος λέγων, Ἐν δὲ εἰρήνῃ χέχληχεν ἡμᾶς 
ὁ Θεός * χαὶ πληρούσθω τὸ πρόσταγμα τοῦ Κυρίον εἰπὸν-- 
τος " Εἴ τις ἔρχεται πρὸς μὲ, xoi οὐ μισεῖ τὸν πατέρα 
αὐτοῦ, χαὶ τὴν μητέρα, χαὶ τὴν γυναῖχα, καὶ τὰ τέκνα, χαὶ 
τὰ λοιπὰ, οὐ δύναταί μον εἶναι μαθητής. Quod. si. dis- 
sentia altera pars, repugnetque, quod minus solli- 
cita sit quomodo placeat Deo, in mentem veniat 
Apostoli, qui dicit : « In pace autem vocavit nos 
Deus **; » atque impleatur praeceptum Domini, qui 
dizit; « Si quis venit ad me, et non odit patrem 
suum, et matrem, et uxorem, et filios, etc., non 
potest meus esse discipulus *?. » Ex quibus perspici 
potest omnes quidem recipi debere in monasterio 


c de Basilii sententia, tam eos qui consentientibus 


uxoribus accedunt, quam eos, quorum uxores re- 
pugnant : sed non eodem modo. llli enim ita reci- 
piebantur, ut Basilius testes adhiberi vellet : hi vero 
cum reciperentur, testes adesse necesse non erat, 
utpote quorum Basilius mentionem non fa-iat. Unde 
autem hoc? nisi quia priores ad professionem 
admittebantur, sic non eis amplius e monasterio 
egredi liceret; ob idque intererant testes, ut si 
quando vota sua irrita facere vellent,hominum qui 
adfuissent testimonio retinerentur : alios vero co- 
ram testibus recipiBasibus non jubebat,quod non , 
ad professionem admitterentur, sed ad exercitalio- 


nem. Aliud autem multo est, admitti ad professio- 


nem, et aliud, ad exercitationem. Etenim semel qui 


p Professus est, non est amplius sui juris: qui vero 


exercitationis causa in monasterium introivit, non 
propterea sui juris esse desinit, sed, si ita lubet, 
egredi potest. Hanc autem Basilii sententiam fuisse, 
nemo, opinor, homo, qui ejus verba attente legerit, 
negabit. Cur enim, qus&so, rogari voluisset, an mu- 
tuo consensu id efficiant, si omnes ex equo recipi 
debere credidisset ? Interrogabantur autem ut, si 
uxores consentire constaret, profiterentur ; sin 
minus, admitterentur quidem ad exercitationem 


115 


PEJEFATIO. 


116 


per aliquod tempus, nunquam autem ad profes- A dicit, et a Combefisio, qui in ipsa Stoicum quid- 


sionem, nisi uxorum consensus tandem accederet. 
Id ita esse aperte ostendunt, que sequuntur. Sunt 
autem hujusmodi (pag. 354) : Ἡμεῖς δὲ ἔγνωμεν ἐν 
πολλοῖς πολλάκις xal διὰ Guvróvou προσευχῆς x«i vn- 
στείας ἀνενδότον, τὸν σχοπὸν τῆς ἐν ἀγνείᾳ ξωῆς περιγενό- 
μένον, τοῦ Κυρέον τοὺς μέχρι παντὸς ἀπειθοῦντας, xot 
dv ἀνάγκης πολλάκες σωματιχῆς τῇ συγκαταθέσει τῆς 
ὀρθῆς χρίσεως ὑπάγοντος. Catterum nos casta vita 
agendz consilium non raro tum vehementium pre- 
cum, tum assidui jejunii ope in multis pravaluisse 
novimus, Domino eos, qui prorsus obstinati erant, 
sape etiam per corporalem necessitatem ad rectum 
judicium comprobandum inducente. Causa igi- 
tur, cur Basilius quosdam invitis uxoribus in mo- 


dam reperit, longe dissentio. Neque eniu in Basilii 
verbis quidquam excipiendum arbitror, neque in 
iisdem ullum dogma Stoicum invenio. Velim igi- 
tur scopum sanctissimi Patris atque propositum 
spectari. Interrogatus fuerat Basilius, quomodo 
cum iis agendum sit,qui graviora quidem peccata 
devitant, sed leviora indiscriminatim committunt: 
cui interrogationi ita respondere debuit, ut id sibi 
ante omnia proponeret, ut illos monachos a prava 
illa consuetudine deterreret. Nihil ergo ab eo me- 
lius dici potuit, cum illa Domini sententia, que 
nullum in peccatis discrimen ponit, una omnium 
aptissima sit atque accommodatissima ad animos 
perterrendos. Ergo si finis ejus, quem sibi Basi- 


nasteria ad exercitationem introduci vellet, hec Β lius proposuit, ratio habeatur, nihil est in haec 


erat, quod ejusmodi caste vitse agendee consilium 
precibus et jejunjis sepe in multis prexvaluisse 
nosset. Quod addit Combefisius, traditam in hac 
regula doctrinam a Patribus Gangrensibus damna- 
tam fuisse, id ad rem non pertinere jam pridem 
monuit clarissimus vir Tillemontius. In eo enim 


concilio (a) he mulieres damnantur, que ideo ma- 


ritos relinquebant, quod matrimonium horrerent : 
quem conjugii horrorem tantum abest ut Regula- 
rum auctor suaserit, ut etiam nuptias et permissas 
et [Dei] benedictione honoratas fuisse expresse 
dicat (reg. 5 fus.). Quod ultimo loco Combefisuis 
objicit, id Tillemontio ita grave visum est, ut 
Basilium deserere non dubitarit. Qua de re ut 


cuivis melius existimare liceat, Basilii et Combe- α 


fisii verba referam. Basilius (reg. 293) : Πρῶτον μὲν 
εἰδέναι χρὴ, ὅτι ἐν τῇ Καινῇ Διαθήχῃ ταύτην τὴν διαφο- 
ρὰν οὐχ ἔστι μαθεῖν. Μία γὰρ ἀπόφασις χατὰ πάντων 
ἁμαρτημάτων χεῖται, τοῦ Κυρίου εἰπόντος * ὅτι Ὃ ποιῶν 
τὴν ἁμαρτιαν δοῦλός ἐστι τῆς ἁμαρτίας.... καὶ τοῦ Imdv- 
vou βοῶντος" 'O ἀπειθῶν τῷ Υἱῷ, οὐκ ὄψεται τὴν ζωὴν, 
ἀλλ᾽ ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ μενεῖ ἐπ᾽ αὐτὸν, τῆς ἀπειθείας οὐχ 
ἐν τῇ διαφορᾷ τῶν ἁμαρτημάτων, ἀλλ᾽ ἐν τῇ παραχοῇ τὴν 
ἀπειλὴν ἐχούσης. Primum quidem nosse oportet hanc 
(peccatorum) differentiam in Novo Testamento non 
reperiri. Una namque habetur sententia adver- 
sus qualibet peccata, cum Dominus dicat - « Qui 
facit peccatum, servus est peccati 9... » item cum 
Joannes clamet : « Qui non obedit Filio, non vide- 


bit vitam, sed ira Dei manebit super ipsum *!, » D 


contumacia non ob peccatorum discrimen, sed ob 
trangressionem, locum comminationi prebente. 
Combefisius (5) * Stoica peccatorum, auctori as- 
serta, aequalitas, cautiusque et alia vena, quos 
Hermantius quasi affines, aut etiam rigidiores suo 
hic Basilio, adducit Patres. Ego ea in re et a Til- 


lemontio (c), qui totam hanc regulam, exceptis tri- 


bus primis versibus, veram sanctamque ac miram 


regula, quod aut a Combefisio jure potuerit repre- 
hendi, aut a Tillemontio necessario excipi debue- 
rit. Basilius autem, quasi previdisset non defore, 
qui ipsius verba in malam partem acciperent, 
sententiam suam de discrimine peccatorum diser- 
tissime explicavit, cum h&c addidit (pag. 518) : 
Ὅλως δὲ si ἐπιτρεπόμεθα λέγειν μικρὸν xal μέγα Gun 
τημα, ἀναντίῤῥητον ἔχει τὴν ἀτόδειξιν, ἐκάστῳ μέγα εἶναι 
τὸ ἐκάστου χρατοῦν, xal μιχρὸν τοῦτο, 02 ἔχαστος χοα- 
τεῖ.... Δεῖ οὖν ἐπὶ παντὸς ἁμαρτάνοντος οἱονδήποτε ἀμάρ- 
τημα, φνλάσσειν τὸ χρῖμα τοῦ Κυρίου εἰπόντος, ὅτι Αν 
ἁμάρτῃ εἰς σὲ ὁ ἀδελφὸς σον, ὕπαγε, ἔλεγξον αὐτὸν με- 
ταξὺ σοῦ καὶ αὐτοῦ μόνον, etc. Uno verbo, si parvum 
et magnum peccatum dicere nobis liceat, sine 
controversia negari non potest, hocque cuique ma- 

gnum esse, cujus quisque subjicitur dominio: illud 
vero parvum, cui quisque dominatur..... Qua- 
propler erga quemcunque cujuscunque generis 
peccatum admittentem servandum est preceptum 
Domini, qui dixit: « Si peccàverit in te frater 
(uus, vade, corripe eum inter te et ipsum 80- 
lum **, » etc. Primum quidem tanquam si dubi- 
tasset, ita locutus est, si nobis licet parvum et ma- 
gnum dicere : sed statim parva et magna peccata 
re ipsa discerni oportere aperte ostendit, oum ita 
scripsit : Sine controversia negari non potest, hoc 
cuique magnum esse cujus quisque subjicitur do- 
minio : illud vero parvum, cui quisque dominatur. 
Ecce enim tibi duo peccatorum genera perspicue 
distincta. Alia suo nos dominio subjiciunt : aliis 
nos dominamur ; hoc est, alia magna sunt, alia 
parva. Imo dilucidius etiam hec peccatorum dis- 
tinctio apparet ex his quie sequuntur verbis. Qua- 
propter erga quemcunque cujuscunque generis 
peccatum admittentem servandum est preceptum 
Domini, qui, etc. Nam hoc modo qui loquitur, pec- 
cata omnia unius et ejusdem generis esse non 
putat, sed multiplicis : cum vox quodcunque ex se 


*9 Joan. vir, 34. *! Joan. ir, 36. ** Matth. χγιπ, 15. 


P Can. 1& Conc. tom. II. 
b) Comb. in as. tom. II, pag. 223, 


(c) Vie de S. Basile, p. 642. 


PRAEFATIO. 


117 


118 


multiplex quiddam et varium significet. Preterea À mentaetcerta etindubitata iun Regulis exstare (c),ut 


cum Basilius ita locutus est, δὲ parvum et ma- 
gnum dicere nobis liceat, non proprie dubitavit an 
alia peocata magna essent, alia parva: sed credidit 
omnia peccata magna dici posse, si spectetur qui 
offenditur Deus : quod non impedit quin multa sint 
parva, si cum gravioribus comparentur. Denique 
omnia simul Combefisii argumenta, que ad sen- 
tentias, pertinent, arbitror facile solvi posse ab ec, 
qui universe dicet aliter locuturum fuisse Basilium 
&i aut ad episcopos, aut ad alios quosvis perspica- 
ciores viros scripsisset; nec mirum esse, 81 cum 
sibi sermo esset cum monachis, hoc est, cum in- 
genuis ac simplicibus hominibus; minus de verbo- 
rum delectu curarit, modo eos ad salutem perdu- 


ob exiguam in una re dissimilitudinem eas suspec- 
tas haberi equum non sit, cum ratio postulet, ut 
plurium similitudo unius dissimilitudine, eaque 
levissima, potior judicetur. Alterum, ejus generis 
adverbia non ita frequentia esse, ut propterea sus- 
picio aliqua suboriri merito possit. Cum enim in 
utrisque Regulis non amplius, opinor, quindecies 
adhibeantur, nemo erit, qui, si operis prolixitatem 
consideret, pauca ea esse non censeat. Complectar 
omnia uno verbo. Etsi, ut mox vidimus, styli solius 
ratio haberetur,tamen Regulas tribui Basilio opor- 
teret, cum parva aliqua in una re discrepantia ma- 
gne in ceteris concensioni cedere debeat. Nunc au- 
tem cum preter magnam illam styli in ceteris con- 


ceret. Ad c&tera pergam, si prius monuero alia B sensionem suppetant multa alia argumenta, par- 


quadam loca, que negotii aliquid Combefisio exhi- 
buerant, in notis illustrari. Quanquam igitur Com- 
befisius omnem suam operam in eo posuit,ut doce- 
ret Regularum doctrinam talem esse, que in san- 
etissimum virum Basilium convenire non posset : 
tamen adnotavit quasi preteriens, Regularum sty- 
]um a Basilii stylo aperte differre. Cujus argumenti 
vis ut magis intelligatur, altius repetenda res est. 
Meminisse ergo juvat, satis sepe ita Scripturam in 
Regulis citari, ut quedam adverbia preant; qualia 
&unt ὁριστιχῶς, δυσωπητιχώτερον, χαθολιχῶς, et ejus- 
modi alia, que in superioribus (a) videre cuivis li- 
cet. Hoc igitur cum animadvertisset Combefisius (b). 
ita scripsit : Affectatio istiusmodi adjectorum au- 


tim e ratione, partim e veterum scriptorum aucto- 
ritate petita, e quibus non obscure ostenditur Basi- 
lium Regularum verum parentem esse, nemini ulla 
causa esse potest, cur id opus alteri ascribat (d). 
Ex quibus omnibus intelligere licet, ᾿Ασχητιχόν, 
quod vocant, ad Basilium totum pertinere, hoc est, 
libellos De judicio Deiet De fide, Moralia et Regulas 
tam breviores quam longiores. Et «quando argu- 
menta multa, que nostre sententie adversari vi- 
deantur, colligere semel δορὶ, proponam et aliud, 
quod et ipsum quoque momenti plurimum atque 
roboris habere ab aliquibus credi possit. Fortasse 
igitur dicet aliquis, Basilium, auctore Gregorio Na- 
zianzeno (e), gymnasia et monasteria, in quibus 


ctori propria, et librorum de Baptismo iis ignota, c anachorete habitarent,exstruenda curasse; ob id- 


qua nullo scrupulo audiunt Basiliana.Ego quidem 
ejusmodi adverbia in reliquis Basilii scriptis non 
legisse me fateor : sed statim ob tam levem cau- 
sam Regulas in dubium revocari posse nego. Scire 
enim oportet, stylum paululum variare pro vario 
dicendi genere; ob idque mirum videri non debe- 
re, si Regularum stylus a reliquorum scriptorum 
stylo exigua in re discrepet. Cum igitur ejusmodi 
adverbiorum usus neque ad oratorium, neque ad 
epistolarem, neque ad dogmaticum stylum perti- 
neal,ea adhibere non potuit, nec debuit Basi- 
lius, cum aut concionaretur, aut epistolas scribe- 
ret, aut hereticorum errores confutaret : sed cum 
vir summus ad aliud scribendi genus animum ap- 


que dici nullo modoposse Regularum auctorem, in 
quibus illud vivendi institutum maxime vitupera- 
tur. Faterer quidem id argumentum multum vale: 
re, si, Regularum scriptor omnes omniuo anacho- 
retos reprehendendos censuisset: sed non ita esse, 
ex ipsis Regulis discimus. Cum enim auctor dixis- 
set. vix in solitudine reperiri quemquam, qui corri- 
gatur, cum nemo sit, qui corrigat, ita scripsit (reg. 
7 maj. n. 4) : Ὃν ἐπὶ τῆς μονώσεως εὑρεῖν ἄπορον, μὴ 
προενωθέντα xarà τὸν βίον, ὥστε συμῦθαίνειν αὐτῳ τὸ εἰρη- 
μένον ἐκεῖνο, Οὐαὶ τῳ ἐνὶ, ὅτι ἐὰν πέσῃ, οὐκ ἔστιν ὁ ἐγεί- 
pov αὐτόν. Talem autem [qui videlicet corrigatur], 
solitudine reperire difficillimum est, nisi prius 
in vi'a societatem fuerit adjunctus, Quare acci- 


pulisset, librosque asceticos conficere statuisset, ) dit ei quod dictum est : « Va uni, quia si ceciderit, 


orationem suam ad utilitatem eorum,quorum causa 
scribebat, accommodare necesse habuit. Quare 
cum hujusmodi adverbia ad tarda hominum sim- 
plicium ingenia commovenda plurimum valere 
cerneret, iis sibi utendum esse credidit, uteorum 
animos magis ac magis excitaret, Sed ad omnem 
dubitationem tollendam duo preterea consideraij 
volo. Primum, tam multa Basiliani styli monu- 


*3 Eccle. Iv, 10. 


(a) Leg. n. 38. 
(δ) Combef. tom. If, p. 162, 
(c) Leg. n. 42. 


non esi qui erigat eum **. » Ex quibus perspicuum 
est non omnes anachoretas a Regularum auctore 
vituperatos esse, sed eos unos, qui non prius sese 
ad virtutem in sodalitio exercuissent. Quod igitur 
ait Gregorius Nazianzenus, Basilium quedam pie- 
tatis gymnasia anachoretarum causaconstrixisse, 
id nullo modo cum Regulis pugnat, cum in ipsts 
aliquod anachoretarum genus manifeste compro- 


d) Leg. n. 39 et seq. 
e) Or. 20, p. 358 et 359. 


121 PR/EFATIO. 


122 


quos, neque apud recentiorescitantur, cum tamen A 45, Probare autem Constitutiones monasticas 


Regulas sepe citari constet : quod indicio est Re- 
gulas semper maxime in pretio fuisse, Constitu- 
tiones non item. Quare non satis queo Combefi- 
sium mirari,qui cum aliquod veterum aut recen- 
tiorum testimonium ad monasticas Constitutiones 
commendandas afferre debuisset, satis sibi esse 
credidit, si ipse eas impense laudaret. Causam au- 
tem,cur monasticarum Constitutionum Eustathium 
Sebastenum auctorem faciam, vident,opinor, om- 
nes. Cum enim prius pro certo et explorato sta- 
tuerim (a),monasticas Constitutiones et Regulas uni 
et eidem scriptori tribui non posseeodemque loco 
affirmarim Basilium parentem esse Regularum, 
consequens est, si mecum consentire velim, ut ali- 


Eustathio Sebasteno adjudicari oportere, est pro- 
prie actum agere. Nam omnia argumenta quibus 
usi sumus (d),partim, utostenderemus Regularum 
scriptorem alium esse ab eo, qui monasticasCon- 
stitutiones edidit; partim,ut planum faceremus (e), 
dubitari nullo modo posse, quin Basilius parens 
sit legitimus Regularum,si quid probent, probant 
quoque necessaria quadam consecutione, Eusta- 
thium Sebastenum Constitutionum monasticarum 
auctorem esse. Etenim, si verum estBasilium opi- 
ficem esse Regularum, consequens est, ut monasti- 
cas Constitutiones non ediderit, cum, ut dixi,Re- 
gularum etConstitutionum unuset idem auctornon 
sit. Cui autem, queso, melius ascribi poterunt 


quem Constitutionum auctorem, qui Basilius non B Constitutiones monastice, quam Eustathio, cui 


sit, queram. Quis autem, quaso,earum auctor ve- 
risimilius dici potest, quam Eustathius Sebaste 
nus,qui,ut est apud Sozomenum (5), librum asce- 
ticum, qui Basilii Cappadocis nomine inscriptus 
erat, edidisse a quibusdam credebatur? Nam licere 
nobis non arbitramur, veterum testimonia, nisi 
eorum falsitas aliunde manifesto probari possit, 
pro falsis habere.Cum ergo, ut Sozomenus refert, 
essent qui librum quemdam asceticum, qui Basilii 
nomen pre&ferebat, ab Eustathio Sebasteno con- 
scriptum fuisse affirmarent: sequitur, si quis liber 
sit in Asceticis, qui Basilio tribui non possit, eum 
. Eustathio ascribi oportere. Obscurum autem non 
est, talem esse Constitutionum librum. Nam, ut 


siepe dixi (c),non idem auctor est Constitutionum, C 


qui Regularum. Cum igitur Basilius Regularum 
auctor sit, ipse Constitutionum auctor esse non 
potest. Reliquumest igitur ut Constitutionum li- 
brum aut ad Eustathium pertinere dicamus, aut ad 
incognitum auctorem. Sed nemo hactenus, quod 
sciam, neque monasticas Constitutiones, neque 
ullam aliam Asceticorum partem :ncognito auctori 
tribuit. Omnes enim, auctoritatem Sozomeni se- 
cuti, Ascetica semper aut Basilio ascripsere, aut 
Eustathio.Et quidem etiamsieruditi mirifice dissi- 
deant inter se de Asceticis, in eo tamen omnes 
prorsus inter se conveniunt, quod eorum aut Basi- 
lium auctorem faciant, aut Eustathium ; ita ut si 
quis quid Basilio sustulit, id Eustathio largitus sit. 


Quodsi in manibus essent aliqua alia Eustathii D 


opera, fortassis e styli similitudine ostendi posset 
monasticas Constitutiones ad eum pertinere : sed 
cum nulla sint, hoc argumentorum genere uti non 
possumus. Attamen alia adhibere licet non mino- 
ris ponderisaut momenti. Cum enim constet inter 
omnes Ascetica, sive Asceticorum partes aut Basi- 
lii esse, aut Eustathii,si probaverimus monasticas 
Constitutiones Basilium auctorem non habere, eas 
Eustathio tribuendas esse simul probabimus. 


a) Leg. n. 34 et se 
n Lib. mr. c. 44, T 
o) Leg. n. 34 et seq. 

) Leg. n. 84 et seq. 


omnium consensu tribuendum est quidquid in 
Asceticis Basilianum non est ? Ex quibus perspici 
potest questionem, quam hic solvendam nobis 
proponimus, totam pendere ex iis locis, ubi, ut 
mihi quidem videtur, satis perspicue probavi, et 
Basilium Regularum legitimum parentem esse, et 
Constitutionum monasticarum auctorem alium esse 
ab eo, qui Regulas conscripsit (/); ob idque velim 
maxime ea Prefationis pars paulo attentiuslega- 
tur. Interim, ut magisintelligatur, monasticas Con- 
stitutiones non immerito a nobis Eustathio Seba- 
steno tribui, hic eorumdem argumentorum, que 
jam ante protuli (9), quasi epitomen quamdam ob 
oculos ponendam esse judicavi. Notarunt ante nos 
et alii, Regularum auctorem anachoretis infensis- 
simum fuisse, viderique hujusce vivendi generis 
periculaincommodaqueitaexaggerasse,utmodum 
excedere videatur, cum tamen Constitutionum 
scriptor sic eis faverit, ut mediam sui operis par- 
tem totam eorum causacomposuerit. Liquet autem 
ex Basilii Epistolis (epist. 295), summum hunc vi- 
rum anachoretarum vivendi rationem non pro- 
basse, ob idque jure ac merito dici debere Regu- 
larum auctorem. Namhoc modoconstabit, presti- 
tisse se eumdem tam in Regulis, quamin Epistolis, 
hoc est,anachoretarum exagitatorem osoremque. 
Quomodo vero fieri potuisset ut Basilius, cui certe 
anachoretarum institutum non placebat, scripsis- 
set Constitutionum librum, in quo illa vivendi ra- 
tio maxime probatur ἢ Restat igituruthic liber red- 
datur suo auctori Eustathio,qui,quidquid in Asce- 
ticis Basilii non est, ejus auctor semper ab om- 
nibushabitus est.Inspergunturin Regulis nonnulla, 
qu& severitatem quamdam redolent (A;,non aliter 
atque in quibusdam Basilii ecriptis; ἃ qua severi- 
tate longissime abest; Constitutionum auctor; ergo 
non unus et idem est Regularum etConstitutionum 
scriptor, sed duo, quorum alter paulo severior, al- 
ter paulo indulgentior videri poterat. Ergo Basilius 


(e) Itidem 39 et seq. 
(f) Do n. 33 et seq. et n. 37 et seq. 
j) ie . D. 34. 

) Leg. n. 3$ et 41, 


122 


PSUEKFATIO 


124 


Regularum auctor est, cum et in aliis suisscriptis A infioiabitur. Universe dici potest Regulas ita con- 


severitatis non mediocris monumenta certa reli- 
querit: Constitutionum autemlegitimus parens est 
Eustathius,cum, si quid in Asceticis sit, quod Ba- 
silii non sit, ejusopifex esse abomnibus credatur, 
lta scripti sunt Regules, ut referte sint Scriptura- 
rum testimoniis; ideircoque Basilius, qui in suis 
libris sacras Scripturas passim citaba!, putandus 
est composuisse Regu!as, non autem Constitutio- 
nes ,in quibus ejusmodi testimonia raro adhiben- 
tur. Nulli ergo alterorectius asoribi potest Consti- 
tutionum liber, quam Eustathio, cui tribui debet 
quidquidin Asceticis Basilianamseribendirationem 
non sapit. Familiare est Constitutionum scriptori, 
cum monasticum vivendi genus significare vult, 


scriptas esse, ut ipsa scribendi ratio Basilii phra- 
sim plane redoleat. Neque in hoc mihi fidem ha- 
beri volo, sed gravi et erudito scriptori Photio (f), 
qui in Regulis stylum Basilii et manum agnovisse 
se testatus est. Sunt preterea in Regulis peculia- 
res quedam Basiliani styli note, quas qui serio 
attenderit, eum ipsarum auctorem esse facile fate- 
bitur. Qualis est heec dicendi formula, ego vidi, 
aut, ego novi : qua familiariter uti solitum  Basi- 
lium adnotavimus (g). Similiter suo loco mozui- 
mus (À). Basilium, cum de aliqua re disseruisset, 
hao concludendi ratione maxime delectari, xei 
ταῦτα μὶν ἐπὶ τοσοῦτον, Vel, τὰ μὲν οὖν περὶ τοσοῦ- 
tw, vel alio simili modo. Hocauteu: dicendi genus 


vocibus aut φιλοσοφία, aut φιλόσοφος, aut φιλοσοφεῖν B in Regulis quoque usurpatur. Haud dissimile est 


uti (a): quas tamen voces invenire non est apud Ba- 
silium hoc sensu acceptas. Non male igitur Consti- 
tutionum liber adjudicabiturEustathio,qui,quod in 
Asceticis a Basiliano scribendi genere alienum est, 
suo quodam jure, eoque antiquo, sibi vindicat. 
Simile est quod sequitur. In memoriam igitur re- 
vocandum quod dixi, verbum ποιεῖσθαι ita in 
Constitutionibus adhiberi, ut ipsis etiam locis, ubi 
tempore passivo ponitur, tamen significationem 
&clivam servet (5): cujus rei suo loco multa 
exempla protulimus. Hic autem verbi ποιεῖσθαι 
usus Basilianus non est: Eustathianus igitur, cum 
E£ustathiana esse ab omnibus dicantur, que non 
Basiliana esse noscuntur. 


quodascribam. Scriptaram sacramsignificare vo- 
lens Basilius, ita locutus est (i), παραδίδωσιν ἴσως 
ὁ τς εὐσεύειας λόγος, tradit fortasse pietatis sermo. 
Ita autem loqui quoque Regularum auctorem ad 
idem significandum constat (j). Basilius in suis 
libris non raro monet alios interpretes aliter que- 
dam Scripture loca interpretari : quod etiam fecit 
qui Regulas in lucem edidit (k). Has dicendi for- 
mulas, τὸν ἐπιμέλειαν τὴν xot» πεπιστευμένον 
οἱ τὴν ὀδηγέαν τῶν πολλῶν πεπιστευμένοι, et ejusdem 
generis alias sepius in Regulis, inveniri aliquan- 
to ante multis exemplis ostendi (). Eodem autem 
illoinloco ostensum est, Basilium, cum principium 
Proverbiorum explicaret, non aliterlocutum fuisse. 


&6.Quantasitantiquorum scriptorum auctoritas c Ex quibus omuibus perspici potest, Basilio tribuen- 


in ejusmodi questionibus persolvendis,nemo, qui 
paulum modo humanior est, ignorat. Basilio autem 
Regulas antiquissimi et locupletissimi auctores tri« 
buunt, Rufinus, Cassianus, imperator Justinianus, 
Photius (c). Proinde, cum nulla causa sit, eur ab 
hac priscorum seriptorum opinione discedamus, 
Regulas Basilio:adjudicari equum est. Cum igitur 
satis constet ex dictis (d), ut mihi quidem videtur. 
Regularum scriptorem alium esse ab eo, qui Con- 
stitutionum librum edidit, nec Basilius earum opi- 
fex dici possit, qui scilicet ex veterum sententia 
Regulas confecerit, certe hic Constitutionum liber 
jure ascribitur Eustathio, quem omnes facile fa- 
tentur auctorem esse eorum Ascetioorum,qvorum 
Basilius auctor non est. Regule, si res ipsa dili- 
genter consideretur, opus sunt longe et doctius 
et perfectius, quam monasticee Constitutiones. Cum 
ergo ex his duobus operibus, ut sepius monui (e), 
alterum Basilio, alterum Eustathio ascribi opor- 
teat, convenit prestantiori Basilio, tribui Regulas, 
que presstantiores eunt: Eustathio vero minus pre- 
stanti, monasticae Constitutiones, quas nullus 
equus rerum estimator minus prestantes esse 

(a) Leg. n. 57. 

ἢ Ibidem. 

c) Leg. n. 39. 

(d) Leg. n. 34 et seq. 

n. 40 


(53 Y ot. 


'XCI, p. 493, 


das esse Regulas, in quibus Basiliani styli monu- 
menta multa exstant, non autem 1nonasticas Con- 
stitutiones, in quibus ne vestigium quidem illius 
ullum reperitur. Sed si Regule semel Basilio 
ascribantur, superest ut Eustathiusob eam, quam 
stepius protuli, causam Constitutionum monastica- 
rum auctoressedicatur.Preeterea notum est et con- 
fessum,optimum scriptorem Basilium argumentum 
quod semel disquirendum suscepissel, ita tractare, 
ut nunquam aliud agat,nunquam a proposito aber- 
ret,nunquam omittat quidquam eorum que ad rem 
pertineant. Ita autem scriptus est Constitutionum 
liber, ut ejus auctor aliud egerit, aberraveritquea 
proposito, nec quidquam dixeriteorum que ad rem 
pertinerent. Et vero nisi docuisset ipse (cap. 18), 
scripsisseseprimam sui operis partem ad anacho- 
retas instituendos, id prorsus ignoraremus. Que- 
cunque enim in prima illa monasticarum Constitu- 
tionum parte leguntur, hoc est in primis totisse- 
ptenidecim eapitibus,ea non magis ad anachoretas 
spectant, quam ad ceenobitas: imo vero plura sunt, 
qu& ad Christianosomnes referri possunt.Cuiergo 
persuaderi poterit, Basilium, quia proposito decli- 
g) Leg. n. 29 et 42. 

( Leg: eumdem n. 42. 

ὃ Ibidem. 

ἢ Ibidem. 

Ἢ Ibidem. 

(ἢ) Ibidem. 


135 


PRJEFATIO. 


-ς 


125 


nare non solebat, ejusmodi libri architectum esse, À νότες μετέσχον παραπλησίως exttvo τοῦ πάθους. Ομοαὶ au- 


in quo nihil proprium invenitur eorum quorum 
gratia conscriptus fuisse dicitur ? Certe, quantum 
ego auguror, si Basilius auctor esset Constitutio- 
num monasticarum, »oonits, consilia, precepta 
multa tradidisset, quibus anachorete partim ad 
proprias ejus status virtutes excolendas excitaren- 
tur, partim admonerentur, ut hujus instituti peri- 
cula, que magna et multa sunt vitarent : quod 
cum factum non sit, inde colligi debet, hunc librum 
tribui non posse Basilio, qui de quacunque re dis- 
serebat diligentissime, sed alteri auctori, qui tan- 
tam diligentiam in scribendo non ponebat. Reote 
ergo fecerimus, si Constitutiones monasticas Eu- 
stathio adjudicemus, imitemurque doctissimos 
quosque omnium statum homines, qui, si quid 
putarunt Basilii non esse in Asceticis, id episcopo 
Sebasteno ascribi oportere pronuntiarunt. 

&1. Libet alia quedam loca proponere; e quibus 
quisque facile intelligat Basilium Constitutionum 
. monasticarum auctorem vere dici non posse. 
Primum excribam, quod in premio legitur (pag. 
$33) : Πρόφασις μὲν οὖν, ὡς τὰ πολλὰ, τοῖς ἀνθρώποις 
τῆς περὶ τὰς κοσμικὰς ἐπιθυμίας τε χαὶ ἡδονὰς, καὶ 
φροντέδας, ὁ γάμος" οὔτε γὰρ τῆς τοῦ θήλεος ἐπιθυ»- 
μίας ἀνδ ράσιν, f$ γυναιξὶ τῆς τοῦ &pptvoc, 1900 poré- 
p«» xai βιαιοτέραν εὗροι τις ἂν ἐγχειμένην τῇ φύσει 
τοῦ σώματος" xxi μάλα γε εἰχότως, οἷα δὴ περι τὴν 
τῶν ἐχγόνων βλάστησιν συνίστασθαι πεφυχυῖαν, etc. 
Conjugium autem, ut plurimum, causa est homini- 
bus et occasio cupiditatisillius, que circavoluptates 
mundanas ac curas versatur : neque enim cupidi. 
tas utia, qua natura corporis insita sit unquam 
reperiri potest vehementior violentiorque, quam ea 
est, qua viri feminas, aut femine mares appetunt 
idque non mirum, cum ipsa suaptenatura ad libe- 
rorum procreationem tendat, etc. Quid, queso, at- 
tinebat monachos instituturum ita prefari? Basi- 
lium, meo quidem judicio, talia scribere puduis- 
set. Auctor primo capite ita loquitur * Διά rot τοῦτο 
xat ἐνηνθρώπησεν... iva κατὰ δύναμιν ἕκαστος xoi ἐχώσ- 
τὴ ὁρῶντες, ζηλώσωμεν τὸ ἀρχέτυπον, Quapropter etiam 
naturam humanam assumpsit,... ut unusquisque et 
unaquaque ad id respicientes, pro viribus arche- 
(typum et ezemplar íimitaremur. lllud autem, ἐχασ- 
τος x«i ἐχάστη. Basilianum non est. Etsi enim orator 
optimus multis admodum locis voce ἕχαστος utitur 
nusquam tamen, si bene memini, vocem ἐχαστη 
addidit ; in quo prestantissimos scriptores secutus 
est, qui vocem ἐχάστη, que plane redundat, voci 
ἔχαστος jungere non solent. lta aliquanto post le- 
gitur (cap. 4, n. 1) Τὰ δὲ πρὸς τὸν ᾿Αδὰμ εἰρημένα, ὅτι 
πᾶσι τοῖς ἐξ αὐτοι γεγεννημένοις εἴρηται, δῆλον ἐντεῦθεν. 
Καὶ γὰρ τὸν θάνατον ὥρισε μὲν Θεὸς χατ᾽ ἐχείνου, Γὴ εἶ, 
xai εἰς γῆν ἀπελεύσῃ, εἰπών' πάντες δὲ οἱ ἐξ αὐτοῦ γεγο-- 


δ Genes. ri, 19. 


(à) Erasmus in pref. edit. Basil. 


tem ea que Adamo dicta sunt, dicta sint. omnibus 
ex eo oriundis, hinc perspicuum est. Etenim illum 
quidem morti addizit Deus, « Terra es, et in ter- 
ram reverteris ὃν,» dicens : sed omnes quotquot ab 
eo originem duxere, non secus ac ipse hujus cala- 
mitatis participes exstitere. Cum hoc legis, Àine 
perspicuum est, credas sermonem haberi de re ali- 
qua, qus prius explicata sil: sed secus est. Etenim 
quod hic perspicuum esse dicitur, id tale esse pos- 
tea probatur. Auctor paulo peritior, ut mihi quidem 
videtur, aut vocem ἐντεῦθεν, qu& hoc loco male au- 
ditur, omisisset, sicque satis apte omnia consona- 
rent, et ita interpretari liceret, Quod autem ea qu» 
Adamo dicta sint, dictasint omnibus ez eo oriundis, 
perspicuum est. Nam illum quidem,etc.; aut si voce 
ἐντεῦθεν uti vellet, verba inter se connectere debebat, 
hoc modo, ἐντεῦθεν δῆλον, ὁτι τὸν θάνατον, etc., hinc 
perspicuum est, quod illum quidem, ete. Inter- 
pres vetus, cum videret verba Greca non belle in- 
ter se cohaerere, ita verterat, quasi reipsa ita legis- 
set, ut scribi debuisse dixi. Sic enim interpretatus 
fuerat. Quod autem que Ade dicta tum fuerint, ea 
omnibus etiam dicta sint qui ab eo sint oriundi, ez 
hoc liquido perspici potest, quod cum illum, etc. 
Neque vero vox, dicens, concinne locata est (a), 
neque merito credi potest Basilius hac Scripture 
citande formula usus fuisse : qui scilicet, ut jam 
alii notarunt, unus omnium aptissime eam ocitaret. 
Ita rursus capite decimo tertio scriptum invenitur 
(pag. 558), Ὅτι δὲ χαὶ τοῖς πραότητος ἐπιμελουμένοις 
πρέπει ἡ εὔχαιρος ἀγανάχτησις, δῆλον ἐντεῦθεν. Καὶ γὰρ 
Moecáüc πραότατος πάντων ἀνθρώπων μαρτυρηθείς, etc. 
Quod autem et eos qui mansuetudinem ezcolunt, 
deceat opportuna indignatio, hinc patet. Moses 
enim qui hominum omnium mansuetissimus f uisse 
perhibetur, etc. Sic, ut jam notavi, loqui potuit vir 
indisertus Eusthathius, non Basilius, oratorum 
prestantissimus. Nonnihil est, quod auctor de 
Pouloapostolo locuturus, ita scripsit (pag. 545) : Kai 
τούτου ἀξιοπιστότατόν σοι παρέξομαι μάρτυρα τὸν ἅγιον 
Παῦλον. Atque hujus rei testem fide dignissimum 
tibi adducam, sanctum Paulum. Etsi enim Basi- 
lius, ut jam alibi monui (δ), sepissime Paulum 
apostolum nominat, nusquam tamen, quod sciam 
epitheto illo, ἅγιος utitur. Et quoniam ejus loci 
mentionem feci, adnotabo quasi preeteriens, negli- 
gentiam quamdam in iis, que retuli, verbis depre- 
hendi, que, qu&ntulacunque est, diligentissimo 
scriptori Basilio tribui nullo modo potest.Cum igi- 
tur auctor scripsisset, παρέξομαι μάρτυρα τὸν ἅγιον 
Παῦλον, prosecutus est hoc modo, πὴ μὲν λέγοντα" 
expectas dum dicat πὴ δέ, sed frustra. Ubi enim 
πὴ δέ scriptum inveniré debuisses, hujusce auo- 
toris (cap. 20, n. 3) indiligentia factum est, ut 


(b) Pref. tom. I, n, 69, 


PRJEFATIO. 


128 


w. ripe 7t xiii». Cum alibi ita A opusessecognovissent hominis, qui ut Arianis con- 


» γααφιζεν παρεξόμεθα, ὅτι ὁ θεῖος 
"auris respondebímus, hoc a di- 
", fn possum quin rursus no- 
5t7«, mihi videri in genuinis Ba- 
Wtatam esse. Nec indignum arbi- 
.Inultas voces in μα cadentes 
tutéonum libro usurpari : quibus 
Δ delectatus esse mihi videtur. 
'cabula hec, σπούδασμα, ἄσχημα, 
σμα, ἀτόπημα, quibus tamen vo- 
Dasilium libenter uti. Animad- 
Oces ἐσπουδαχὼς, ἐσπούδαχε, Óu- 
'issime apud Basilium leguntur, 
1isticis Constitutionibus usurpari. 
licam, si Constitutionum liber ad 
et, fore, ut in eo aliquod saltem 
in& atque eruditionis vestigium 
niin vel invitus facunde et perite 
iutem non esse Constitutiones 
x eo solo intelligitur, quod nemo 
1 neque ob eloquentiam neque 
8 laudavverit. Imo ne ipse quidem 
am ipsas laudavit ob facundiam. 
r Combefisium facile sibi persua- 
ye ejusmodi opus, ex quo eruditi, 
bus, aut de aliis quibusvis rebus 
inquam ad illustrandas suas sen- 
. Et ut exemplo aliquo confir- 
velim legatur eximium illud opus 
na preestans Mattheus Petitdidier 
Ludovici Dupini errores conser - 
ur is, quem dixi, vir eruditissi- 
ilii sententias scitu dignissimas 
| Basilii scripta, ita genuina ip- 
ius citavit, sermonem 2e judicio 
atum De abdicatione rerum, Re- 
ores quam breviores ; et tamen 
Constitutionibus prorsus siletur. 
umentum proponere libet. Rufi- 
nterpretatus essel, easque Urseio 
tatuisset, ità eum in sua prefa- 
): Tui sane sit officii, etiam aliis 
»laria prabere ; ut seeundum ins- 
?mnia monasteria eisdem et non 


junctissimus et amicissimus, ita Basilio infensissi- 
musacinimicissimus erat? Futurum fuisse arbitror 
ego, ut monachi illi, qui Eustathium ducem ha- 
buissent, eum in ceteris Cappadocie locis, tum 
maxime in diccesi Csesariensi lapidibus a populo 
obruti fuissent. Fateor quidem nihil vetare, quomi- 
nus Eustathius, quietipse monachorum vitam imi- 
tabatur paucos quosdam e discipulis suis habuerit 
monasticee vitee;socios,qui ob simulatam et fidem et 
pietatem populum initio fefellerint: sed ab eo insti- 
tutum fuisse in Cappadocia monachorum ordinem, 
eumdemque ibidem perseverasse potuisse post co- 
gnitàm semel Eustathii in fide inconstantiam, et 
post apertam illius a Basilio alienationem, credibile 
non videtur, Par est igitur regulas, quibus, teste 
Rufino, monachi in Cappadocia regerentur, tribui 
non Eustathio, sed Basilio : quarum si Basilius se- 
mel opifex dicitur, Constitutionum monasticarum 
parens dicinon potest, cum ut ex dictis satis liquet, 
utriusque operis non idem scriptor sit. Nemo ergo 
mirari debet, si Constitutionum librum tribuamus 
Eustathio, cum nihil fecerimus, quod non fecerint 
c&eteri, qui Eustathio quoque ascripseruntquidquid 
in Asceticis non Basilianum esse sibi videbatur. 
48. Ultimo loco Combefisii argumento contra ip- 
sum Combefisium utar. Virigitur doctissimus,cum 
probare vellet, Basilium Regularum auctorem non 
esse, ita ratiocinatusest: Auctor libellorum De judi- 
cio Dei et De fide, idem est, qui Regularum. [5 au- 


C tem qui libellum De fide conscripsit, vocem ὁμοούσιος 


in sua fidei explanatione de industria reticuit, ut 
mitiorum Arianorumgraliam sibiconciliaret: quod 
silentium cum cadere non possit in Basilium, qui 
consubstantialitatis et fidem et vocem semper pa- 
Jam defendit, necesse estut cadatin Eustathium, 
qui cum Macedonianus esset, voce illa ὁμοούσιος uti 
recusabat. Ergo, inquit is, quem modo dixi, vir 
eruditissimus, dubitari merito non potest, quin Eu- 
stathius ut libellurum De jud$cio Dei et De fide, ita 
Regularum quoque legitimus parens sit. Ego au- 
tem facile quidem fatebor, eum qui libellos. De ju- 
dicio Dei et De fide composuit (c), alium non esseab 
eo qui Regulas in lucem edidit, idque caeteros om- 
nes pariter confessuros puto: sed aliud prorsus 


(isvel observationibus vivant. Ex D concludo. Itaqueita ^dversus ('ombetisiumratioci- 


im temporum monachos in Cap- 
808 fuisse ud auam instituendam 
uta illa obwervationesque, qua- 
io fit, nibil aliud esse quam ipsas 
uam mox laudavi, Rufini primfa- 
modo autem quaeso, Cappasdocjm 
ineesis Coariepels iponaehi pss 
as αἰ] sequendas proposuiwsent, 

fuiwat Eustathius 7? Quomodo 
Ui (uiwnent ejusmodi regulan, uns 


M02 at 86q,. 
9 u 


nari licet : Auctor libellorum De judicio Dei et De 
fide, idem est, qui Regularum : qui autem libellum 
De fide confecit, voce ὁμοούσιος ἢ sua fidei explana- 
tone usus est (tom. II, n. 4): non igitur hec fidei 
expositio tribui potest Eustathio, qui, quod a Ma- 
c&donio stabat, voceilla ὁμοούσιος minime uteba- 
tur : at hiec ipsa fidei expositio, iu qua vox ὁμοού- 
σιος agitur, optime convenit in Basilium Magnum 
qui voantn ὁμοούσιος privatim et publice acriter de- 
(μίσει »oinper gloriatus est. Rursus adversus 


(leg, n. 50 et woqq. 


129 


Reguls? eumdem aactorem habent, quem libelli De 
judicio Dei ac De fide : sed hic De fide libellus Eu- 
stathio ob eam, quam dixi, causam tribui non po- 
test: nec ipse igitur Regule ei ascribi possunt, 
cum idem auctor, Combefisio fatente, et Regulas οἱ 
hunc 2e fide libellum vulgarit. Sed, si neque libel- 
Jus De fide, neque Regulee ascribi possunt Eustathio, 
consequens est ut Basilio tribuantur, cum Basilius 
et Eustathius ita inter se Ascetica partiantur, ut 
quidquid in Asceticis ad alterum non pertinet, id 
ad alterum pertinere inter omnes constet. Nunc 
autem ad propositumita revertamur, ut Eustathium 
Constitutionum monasticarum auctorem esse pau- 
cis ostendamus : quod factu facile est. Etenim si 
Basilius ut libelli De fide, ita Regularum auctor esse 
dicitur, alius Constitutionum librum scripserit ne- 
cesse est, cum, ut sepe dixi, multisque probavi, 
Regularum et Constitutionum non unus sedduo au- 
ctores sint. Ex dictis autem liquet Basilium tam 
libellum 2e fide quam Regulas conscripsisse : non 
igitur Basilius, sed aliquis alius monasticarum Con- 
stitutionum auctor dicendus est. Eustathius au- 
tem solus'est, cui merito tribui possint : quem vi- 
delicet hactenus eruditi omnes auctorem fecerunt 
eorum, 485 in Basilii Asceticis pro spuriis et adul- 
terinis habita sunt. Et quando ex Combefisii ar- 
gumento opis aliquid ad meam opinionem stabi- 
liendam capere semel copi, ex eodem ipsam con- 
firmare pergam. Etenim, si Combefisio, qui in illo 
De fidelibello vocabulum ὁμοούσιος deesse falso pu- 
taverat, ita argumentari licuit : opus jn quo vox 
ὁμοούσιος tacetur, Eustathio convenit magis quam 
Basilio, non video cur nobis quoqueita argumentari 
non liceat: Opus in quo nomen ὁμοούσιος omitti- 
tur, Eustathio potius tribui debet quam Basilio : 
sed vocis ὁμοούσίος ne vestigium quidem in toto 
Constitutionum libro exstat; wequius est igitur ejus- 
modi librum Eustathio adjudicari, quam Basilio. 
Et ut hujus argumenti vis magis intelligatur, loca 
tria que maxime ad rem faciunt, hic exscribere 
non pigebit. Primum adducam e libello De fide, in 
quo ita legitur (pag. 228) : Οὕτω φρονοῦμεν, x«i οὕτω 
βαπτίξομεν εἰς Τριάδα ὁμοούσιον, Sic sentimus, sicque 
baptizamus in. Trinitate. consubstcntiali. Alia 
duo mutuabor e monasticis Constitutionibus (cap. 
2, pag. 541), in quibus ita scriptum invenimus: 
Ἡνίχα μὲν yàp ἡ ψυχὴ τὸ ἑαυτῆς ἀνακχινοῦσα νοερὸν 
τὸ φυσιχῶς ἐγχατεσπαρμένον αὐτῇ παρὸ τῆς πεποιηχυίας 
αὐτὴν ἀγίας Τριάδος, βουλεύεται τά, etc. Etenim 
animus quando sua intelligendi vi commota, qug 
ei naturaliter a sancta Trinitate ipsius opifice 
insita est, de rebus deliberat, etc. Et paucis inter- 
jectis sic persequitur ; Τοῦτο μὲν εἰς ἁγίαν x«l mpo- 
σχυνητὴν Τριάδα, κατὰ τὸ évov, ἀτενὲς ἐνορῶσα, etc. Hoc 
videlicet, quantum fieri potest, intentis animi 
oculis in sancta et adoranda Trinitate contuens, 
etc. Vocem ὁμοούσιος videmus in libello De fide 
usurpatam, cum mentio habetur de sanctissima 


PR/EFATIO. 
eumdem Combefisium ita ratiocinari possumus : A Trinitate 


130 


: at in monasticis Constitutionibus bis 
quidem sanctissima Trinitas nominatur, sed tamen 
utroque loco vocabulum ὁμοούσιος preetermittitur. 
Varia autem illa scribendi ratio diversum scripto- 
rem indicare merito videri posset : quorutn primus 
erit Basilius, qui voce ὁμοούσιος unice delectabatur: 
alter erit Eustathius, qui aliorum Macedoniorum 
exemplo eam,quam dixi, vocem diligenter vitabat. 
Jam ad reliqua properabo, sed si prius celebrem 
Sozomeni locum, qui his disputationibus materiam 
dedit, explicare conatus fuero : quod ut felicius 
succedat, eum locum iterum oculissubjicere visum 
est, sec s1c lamen ut verba Greca; que prius retuli 
(num. 27), hoc loco omittam. Ita igitur Sozomenus 
loquitur, lib. m, cap. 14: Apud Armeniosvero et Pa- 


B philagonas, et accolas Ponti, Eustathius, Sebastie 


C 


in Armenia episcopus monastica conversationis au- 
ctor fuisse dicitur : et de arctioris vite disciplina, 
de cibisquibus ulendum, aut a quibus abstinendum 
esset, de vestibus quibus uti oporteret, de moribus 
denique et exacta vivendi ratione praecepta tradi- 
disse ; adeo ut quidam affirment librum asceticum, 
qui Basilii Cappadocis nomine inscribitur, ab eo. 
conscriptum fuisse. Erantigitur olim, Sozomeno au- 
ctore, quorum judicio asceticus quidam liber, qui 
Basilii Cappadocis nomiue conscriptus erat ad Eu- 
stathium Sebastenum pertinebat. Puto autem Sozo- 
menum nibil aliud nisi monasticarum Constitutio- 
num librum indicare voluisse. Nec mirum cuiquam 
videbitur, librum qui Eustathii erat, nomine Basilii 
inscriptum fuisse, si meniinerit multa scripta esse, 
que tam in vulgatis quam in veteribus libris sancto- 
rum Patrum nomineinseribuntur,que tamen hodie 
ab eruditis hominibus in subdititiis et adulterinis 
poni videmus. Cum igitur Constitutionum monasti- 
carum liber, qui Eustathii erat, Dasilii nomine in- 
scriptus fuit, nihil einoviaccidit: sed eadem sortem 
habuit, quam multa alia scripta, quee cum aliorum 
essent, aliorum tamen nominibus falso inscripta 
sunt. Ejus rei causas querere, nihil ad me attinet : 
mihi satis est, si res ita sit, nec negari possit. Sed 
audire mihi videor qui conquerantur imnioratum 
me fuisse in probanda re non dubia, cum ostendere 
debuissem Sozomenum, cum ita locutus est : Adeo 
ut quidam affirment librum asceticum, qui Basilii 
Cappadocis nomine inscribitur, ab eo (Eustathio] 
conscriptum fuisse, nihil aliud his verbis significare 
voluisse, nisi solum Constitutionum monasticarum 
librum, quod ut maxime dubium, ita probatu diffi- 
cillimum videri potest. Ego autem aliter sentio, id- 
que arbitror non obscurum fore, siea, que mox re- 
tuli, Sozomeni verba paulo diligentius legantur. Ibi 
enim solum mentio fit de arctioris vite disciplina, 
de cibis quibus utendum, aut a quibus abstinen- 
dum, de vestibus, quibus uti oporteret, de moribus 
denique et exacta vivendi ratione : quibus verbis 
Constituti,num monasticarum liber tam persp 

cue indicatur, ut tantum non nominari videatul 

Omnia enim qua in illo Sozomeni loco legun 


PRJEFATIO. 


132 


9er. uxoce Constitutionum libro conveniunt, non , detur, pauca quidam monasteria ab Eustathio 


amsem Re£ulis, quas si Sozomenus designare vo- 
]msset, Gebuisset sane quod in his precipuum estet 
singuiare recensere: quod cum non fecerit, ne de 
ipsis quidem cogitasse putandus est. Nemo autem 
pescit, si quid eximium est et peculiare in Regulis, 
id situm esse in mira illa innumerorum Scripture 
testimoniorum collectione : qu& testimonia tam 
apte tamque concinne proferuntur, ut plurime 
atque gravissimze cujuscunque generis questiones 
doctissime ac dilucidissime solvantur, difficillima 
Scripture loca explicentur breviter simul et perdi- 
ligenter, et ubique saluberrima utilissimaque pree- 
cepta ad componendos mores tradantur. Rufinus 
Cassianusque et Photius, cum de Regulis loque- 
rentur, horum Seriptures locorum meminerunt ; 
nec immerito, cum Basilii Regule non aliunde ma- 
gis quam ex illis testimoniis ab aliorum aseeticis 
distinguantur. (Vide infra num. 62, prope fin.) Qua 
igitur ratione potuisset Sozomenus de his testimo- 
niis tacere, nec ullam mentionem facere eorum, 
que Regularum propria sunt, si ipsas eo, quem 
exscripsi loco indicare sibi proposuisset ? Non igi- 
tur Sozomeni verba accipienda sunt de Regulis, 
ad quas apte referri non possunt, sed de Consti- 
tutionum monasticarum libro, ad quem optime ac- 
commodantur quecunque Sozomenus hoc loco 
scripsit. Nunc autem quinam illi essent, qui asce- 
ticum illum librum nomine Basilii inscriptum Eu- 
stathio adjudicari oportere affirmarent, merito 
queri potest. Fuisse arbitror illius etatis erudi- 


constructa fuisse in Armenia, et, si quis ita velit, 
in Paphlagonia : in quibus Eustathiana vivendi 
norma ob viri malam famam non diu viguerit, 
et in que pro Eustathiano Basilianum institutum 
brevi introductum sit, ob magnam scilicet san- 
ctissimi ac eruditissimi Patris apud omnes existi- 
mationem. Quod autem additur de accolis Ponti, 
id Rufinus, qui Basilii equalis erat, falsum esse 
docet. lta enim lib. n, cap. 9, loquitur : Basilius 
Ponti urbes et rura. circumiens, desides gentis 
fllius animos et parum de spe futura sollicitos sti- 
mulare, verbis et praedicatione succendere, callum- 
que ab his longae neg ligentie cepit abolere, subegit- 
que, abjectis inanium rerum et secularium curis, 
suimet notitiam recipere; et in unum coire, mona- 
steria construere, psalmis et hymnis et orationibus 
docuit vacaFe; pauperum curam gerere, eisque habi- 
tacula honesta, et quc& ad victum necessaria sunt 
prabere ; virgines instituere, pudicam castamque 
vitam omnibus pene desiderabilem facere. Ita brevi 
permutataest totius provincie facies, ut in arido et 
squalenti campo videretur seges fecunda, ac leta 
vinea surrezxisse. Hoc idem confirmavit et Socrates, 
qui lib. 1v, cap. 26, ita scripsit: Δεδιὼς γὰρ μὴ πως 
᾿Αρειανὴ χαινοτομία xai τὰς χατὰ τὸν Πόντον ἐπινεμηθῇ 
ἐπαρχίας, δρομαῖος ἐπὶ τὰ ἐχεῖ μέρη διέβαινε: ἐχεῖ 
τε ἀσχητήρια συστησάμενος, χαὶ χατηχήσας τοὺς 
ἄνδρας ταῖς αὐτοῦ διδασχαλίαις, τοὺς σαλευομένους 
ἐστήριξε. Veritus enim [Basilius] ne Ariani dog- 
malis novitas Ponti quoque provincias depasce- 


tissimos quosque atque siudiosissimos, qui cum C retur, celeriter ad eas partes se contulit ; cumque 


assidui essent in volvendis auctorum libris, for- 
tasse antiqua quedam monasticarum Constitutio- 
num exemplaria invenissent, in quibus pro Basilij 
nomine nomen Eustathii positum esset : aut certe 
qui cognovissent ex styli dissimilitudine, ejusmodi 
opus ad Basilium pertinere non posse ; ob idque 
judicassent illud ascribi debere Eustathio, quem 
aliunde rescivissent scriptum aliquod as^eticum 
in lucem edidisse. Nec enim res talis sine causa 
affirmari potuit. Alii vero, qui in legendis auctori- 
bus minus versati essent, falsa libri inscriptione 
delusi, facile mera Eustathiana Basilio Magno as- 
eripserunt. Sed fortasse dicet aliquis; Si qua oliin 
exsüüssent exemplaria, in quibus pro Basilii no- 


mine nomen Eustathii scriptum esset, cur nulia D 


ejusmodi exemplaria hodie in bibliothecis reperiun- 
tur? Mihi verisimile fit, si quando tales libri ex- 
stiterint, librarios, qui male audire Eustathium 
viderent, vererenturque, ne, si illius nomen in iis, 
que exscribebant exemplaribus cerneretur, mi- 
noris libros suos venderent, propterea de inda- 
stria nomen tam mali ominis prorsus rescidisse. 
Quid tandem sentiam de primis illis Sozomeni 
verbis, Apud Armenios vero et PapAlagonas, et ac- 
eslas Ponti, Eustathius, Sebastie in Armenia epi- 
scopus, monastice conversationis auctor fuisse di- 
eitur, nunc aperiam. Mihi igitur satis probabile vi- 


tllic monasteria constituisset, et cunctos suis prz- 
dicationibus instituisset, nutantes eorum animos 
confirmavit. Pretereaque, si quis velit pauca quae- 
dam monasteria in Ponto etiam ab Eustathio in- 
stituta fuisse, quorum ipse jure auctor dictus sit, 
non pugnabo ego : nec enim video quid inde nostra 
sententia ledi possit. Etenim non nego Eustathium 
monasteria aliqua hic illic initio instituere potuis- 
se : sed dico, si res ita sit, mihi certissimum videri, 
Eustathianam illam vivendi normam in illis mona. 
steriis parum diu viguisse, ob hominis odiosissi- 
mum nomen, eique Basilianam statim subrogatam 
fuisse, ob piissimi ac doctissimi scriptoris fa- 
mam. 
8 XI. Pars octava, in qua de Epitimiis 
disputatur. 

49. Epitimia, de quibus disserere nunc aggre- 
dior, non eodem loco in editione Parisiensi legun- 
tur: quod ita factum est, ut ea que vera ac ger. 
mana esse putabantur, a falsis atque adulterinis 
secernerentur. Ego autem, qui de omnibus idem 
judicium tuli, omnia simul edenda esse censui: eo 
magis quod in uno codice Regio continenter legan- - 
tur. Ordo quidem postulabat, ut prius de Epiti- 
miis agerem quam de monasticis Constitutionibus, 
cum ea ante ipsas posuerim : sed quoniam argu- 
menta, quibus usus sutn partim in probandijs Re- 


tyo 


PRAEFATIO. 


124 


gulis, partim in repadiandisConstitutionibus, erant À siliana esse judiee. Et sienim Basilius passim ser- 


ejusmodi, ut alia ab aliis penderent, idcirco e& 
continua oratione proponere constitui; verebar 
enim ne, si a se invicem divellerentur, ipsorum vis 
ac pondus minueretur. Hec igitur cansa fuit, cur 
in hunc locum Epitimia rejecerim. Ita autem sen* 
tit doctissimus vir Combefisius (a), ut omnia hec 
Epitimia Basilii potius quam alterius esse putet : 
alii vero duntaxat eorum partem Basilio tribuunt. 
Quid autem de Epitimiis sentiam ipse, aperire non 
omittam.Sed, antequam rem aggrediar,existimavi, 
ne aliqua confusio suboriretur, Epitimia illa in tres 
classes dividenda esse. Prima, priora undecim no- 
stre» editionis Epitimia eomplectelur : secunda, 
reliqua omnia ad ueque sexagesimum : tertia eom- 
prehendet alterius generis Bpitimia, que ἃ neseio 
quibus ita inacripta sunt, ᾿Ἐπιτέίμεα εἰς τὰς «70 
νικάς, Epitimin in canonicas. Epitimia prime el 
terti cjaesis tanquam genuina in: Parisiensi edi- 
tione posita suBt ante monasticas Constitutiones : 
at Epitimia seeunde, tanquam adulterina post ip- 
sas rejecta sunt. His dietis, disputationem ingre- 
diamur. Arbittor quidem Epitimia omnia suppo- 
sititia esse atque adulterina, sed itatamen, ut alia 
ahis pejora sint, majoresque ac evidentiores pere- 
grinitatis notas pre se ferant. Ad quod genus re- 
ferenda esse puto ea, que» in secunda classe col- 
loeavimus : at prime ao tertie classis Epitimia 
et ipsa quoque meo quidem judicio spuria sunt 
et peregrina : sed, ut dixi, minora νοθείας indicia 
preferunt. Inocipiam ab Epitimiis prime ae tertie 
classis; postea de. secunda classe disputabo. 
Primum ejusmod? Epitimiorum antiquus nullus. 
scriptor mentionem unquam feeit : deinde in uno 
duntaxat aut altero veteri libro reperiuntur. Ae- 
cedít, quod multa aut nove dicta sint, aut novo 
quodam: modo. aecipiantur. Exempla, ut quid- 
que occurret, proferam. Sic igitur im quarte 
prime classis epitimio seriptum invenitur (pag. 
527) : Εἴ τις ὑδρίξοι ἣ ἀντιλέγοι..... καὶ μὴ ὑπ- 
αμούεε μετὰ πάσης τῆς ἐν Χριστῶ χαρᾶς, ὡς πλη- 


monem instituit de comnunitate, seu de ipso fra- 
trum conventu, nusquam tamen, ut jam monui (c), 
In Asceticis suis genuinis voce συνοδέα usus est. Il- 
lud quoque, χατὰ τὸν εἰπόντα ἄγων, adulterinum 
esse mihi videtur. Basilius enim, ubi citat aposto- 
lum Paulum, citat autem sepissime, tamen nullo 
loco simpliciter dixit, ὁ ἅγιος. 1mo etiam epithe- 
tum illud, ὁ ἅγιος, nusquam apud Basilium, 
ubi de Paulo apostolo sermo habetur, adhibi- 
tum fuisse invenitur. Et illud addere possim, 
quod Basilius cum testimonia quaedam e Scri- 
ptura profert, seriptores sacros in fine periodi no- 
minare non soleat. Ergo si horum Epitimiorum 
essel auclor, omissa voce ὥγέος, qua de Paulo 
loquens non utebatur, ita potius seripsisset, χω- 
ριξέσθω ὁ τοιοῦτος τῆς συνοδίας καντελῶς, χατὰ τὸν 
εἰπόντα, Mexpà ζύμῃ, elc., separetur prorsus qui est 
ejusmodi a commenitiale, juxta eum qwi dizit, 
« Modicum fermentum, » etc. Nec pretereundum. 
silentio, vocem συνοδία in epitimio undecimo re- 
peti : que» vocis insolite repetitio, horum Epiti- 
miorum peregrinitatem magis ac magis indicat. 
30. Hactenus de prima classe Epitimiorum: nune 
de tertia disserendum. Εἰ hic quoque paucis ab- 
solvam. Sane non video causam ullam, cur hujus 
classis Epitimia probarentur, cum priora prius re- 
pudiata sint; nam de omnibus pariter siletur apud 
antiquos. Omnia in uno duntaxat aut altero vetert 
libro inveniuntur. Preterea cum oculos conjicio in 
epitimium secundum, mihi persuadere non quee 
ejusmodi Epitimia Basilii Magni esse. In eo autem 
ita legitur (pag. 330): 'H βλασφημήσασά τινα τῶν 
πρεσδυτίδων τῶν πεπιστευμένων διατυποῦν τὰ ἐν τῶ 
ἀσχητηρίῳ, ἀφοριξέσθω ἐδδομάδα μίαν. Qua male- 
dizit alicui ex sororibus qus rebus aseeterii re- 
gendis proponuntur, cxterarum privetur consortio 
hebdomadam unam. lllud enim ἡ σκητήριον insolite 
dietum est, nee usquam, opinor, ea voce in suis. 
Asceticis. genuinis usus est Basilius. Ita scriptum 
est epitimtum decimum tertium, ut verborum 


ροφορῶν αὑτόν, ubi verbum πληροφορεῖν sumi vi") ordo non parum displiceat. Sic autem legitur : 'H 


detur pro eo, quod est, nimium in se confidere, 
et im suo sensw abundare , cum tamen apud 
Basilium pro persuadere, aut aertiorem, facere 
usurpari soleat (ὁ). Verba que mox exerr 
bam, sumpta sunt ex epitimio octavo. Ibi autem 
ita legitur : Ei δὲ τούτων γενομένων ἀμελοίη τῆς ἑαντοῦ 
σωτηρίας, χωριζέσθω ὁ τοιοῦτος τῆς συνοδίας παντελῶς. 


Μικρὰ γὰρ ξύμη ὅλον τὸ φύραμα ζξυμοῖ, κατὰ τὸν εἰπόντα. 


ἄγιον. Quod si his factis neglezerit suam salutem, 
separet«r prorsus qui est ejusmodi a communi- 
tate, nam « Modicum fermentum tolam massam 
corrumpit *5, » ut sanctus dizit : nbi duo non Ba- 


^5 Galat. v, 9. 


(a) Basil. recens. tom. II, pag. 225. 
(b) Lege n. 38. . 


χκοωταφρονητιχῶς, μετὰ δῆθεν ἡσυχίας μὴ πληροῦσα t6 
ἐπίταγμα, ἀφοριξέσθω, etc., ad verbum : Qua con- 
temptim, cum quiete videlicet non implet pracep- 
tum,cartterarutm consortio privetur, ete. Ubi vocul& 
μή posita est loco non suo. Sio enim potius soribi 
oportuisset : 'H κχαταφρονητιχῶς, μὴ δῆθεν μετὰ 
ἡσυχίας πληροῦσα τὸ ἐπέταγμα, etc., quod ad verbum 
it& interpretari licuisset : Qua contemptim, non 
autem quiete et silentio implet praceptum, etoc.; 
atque hoc pacto vox quelibet tam Grece quam La- 
tine locum suum obtinuisset. Nec magis placetquod 
in epitimio decimo. septimo legitur, in quo. ita 


(c) Num. 32. 


(98 


soriptum est : 
0o)TÀ TtYb τῶν ἕξω γναιχῶν, ἀγορετέσθω, et, 
Qux post absolutas synaxes cum aliqua externa 
muliere confabulabatur, separetur, etc. illad enim, 
τῶν συνάξεων, praeter Basilii consuetudinem posi- 
tum est : qui etsi communionis sacrze crebro men- 
tionem facit, nusquam tamen,quod quidem sciam, 
VO^e σύναξις utitur. 
51. Quod jam ad Epitimia secundae classis atir 
net, talia sunt, ut mirum sit eruditissimum virum 
Combefisium ejusmodi Epitimia pro veris ac ger- 
manis agnovisse, aut certe in eam opinionem valde 
propendisse. Cum enim dixisset Epitimia, qua in 
Parisiensi editione diversis locis posita sunt, in 
suo veteri libro continenter legi, sic loquitur :a, - 
Mazarini codex omnia simul complexus est, eidem- 
que ascripsit vero aut existtmato Basilso : ac potins 
tero, subnectens is opusculis qua communuer tn 
Basilii Magni genuinis numerantur. Et vero quot 
sunt voces in hac Epitirmniorum classe, tot sunt fere 
peregrinitatis notze : quod ex eorum lectione facile 
a quovis cognosci potest. Hic monere volo, hujus 
secundz classis epitimium primum in nostra edi- 
tione duodecimum esse. In eo autem ita legitur 
(pag. 327): Ei τις ἐξῶθοι τοῦ μοναστχρίου, ui Azur 
εὐλογίαν ἢ ἀπολυθεὶς RO τοῦ ἀοχιμανδρίτου μετὰ εὐχξς, 
ἔστω ἀχοινώνχτος, δὲ quis egrediatur e monasterio 
non accepta benedictione, aut non dimissus ab ar- 
chimandrita cum precatione, a czteris sejungatur. 
Certe prestare ausim, duas has voces, μοναστ- peo» 
et ἀρχιμανδρέτες, quae DON hiec solum, sed in alus 
etiam epitimiis siepe leguntur, nusquam apud Ba- 
silium reperiri. Addere possim et alia vocabula non 
pauca in iisdem illis Epitimiis passim occurrere, 
qui si non oropia, at pleraque tamen minus adhnc 
Basiliana esee videbantur. Qualia suat bmc, »7:- 
χουνίτις, IUPVMDY , VT24HV pia, μαιψύρον, Tul try; ἐσυχκο- 
τες, votwpe, wp ivuvUsosy;, qua voces, cum 
aut ἰδ sul, «ud valde ioeobiw, povi al 
quid simu) e&t. peszegeriau angtufeste j)ndieant. Et vero 
si Caroli Cauglü Gíossurusum Gracum legatur, 
ibi horum Epitimiorum non minimam partem e 
veteri quodau P«nitentiali Graeco citatam intueri 
licebit. Ejus quam dixi rei exempla duo e voce 
Q07,/27-1; proferam : si cui libucrit videre plura, 
alias quas modo notavi voces in ipso Gíossario 


qué&rere poterit ; bacque brevi ac facili via inve- D 


niet quod querit. In. eo igitur Glossario ita 
scriptum est, ubi vocis £7vx277x; declaratio tradi- 
tur : Ei τις εὑρεῦξ λαλῶν εἰς τὰ XEM, ἔχτος τῶν 
ξνοιχούντων αὐτὰ, Ὁ τῶν ὡσυχαστῶν, γενέσθω ἀπευλο- 
“ἰας. Rursus : EX τις περισσῶς, μετὰ τὸν ἐξίσχεγον 
τὰν μετὰ τὰ ορῦρενὰ, εἰσέρχεται εἰς τὸ νυσυχομεῖον, 
ἐχτὸς τῶν ζσυχαστῶν χαὶ τῶν τὰν φροντίϑθα ἐγχεει- 
βισμένων, γενέσθω ἀπευλογίας. Horum autem epi- 
^ Matth. x, 972. 411] Tim. τι, 2. 


(a) Basil. recens. t. 11, p. 225. 
(^) lbid. pag. 99. 


PRLEFATIO. 
Ἢ μετὰ τὰν ἀπόλυσιν τῶν συνάξεων» A timiorum primum, in nostra editione quadragesi- 


mum quartum esi; secundum. quartum et qu.n- 

quagesunum. Ex qaibos satis intellim:ur e;usmodi 

Epitimia non Basiio, sed recenaüonri cuipiam sceri- 

ptori tribuenda esse. 

$ XI. Pars nona, ubi expenduntur opuscula duo, 
quz Combefisius non ita pridem in. sw» Basilio 
recensito pro notis ac genuinis edidi. 

32. Horam opuscubrum primum ita exordi- 
tur (6. : Τοῦ Κύυξιον xn» Ixsvo X2t9792 Z19772779»- 
Tec 'O a£pe zz t» τὰ CTZ970X, εἶσπτε EP τῷ φωτί" 
ZEi ὁ ποῦς 79 9»; KXS57X-L, χξουξατε ETi τῶν $emscws- 
ZAEi τοῦ Ασυστταου. τῆς τιωυξξ: τὸ χοῖσα 9V.L043 
δεικνντος, etc. Cum Dominus noster Jesus Christus 


5 Przcipiat - « Quod vobis dico in. tenebris, dicite 


tm [(uce; et quod auditis in. ore. pradicate su- 
per tecia “ὁ: » Apostolus item silentu tremendum 
Judicium ostendens, eic. ita autem: desinit : Ἵνα 
XAXcw/UL t» La T9 7X9 τοῦ AZIV3-V)Vo εἰοχιένον 
ὅτε Ταῦτα zworóe, Ξιττιῖ: πνθοωχοις, € OR; ἰχανοὶ 
ἔσονται χαὶ εἐτέονυς διθαξαι QUO ἐπ τοδις impleatur 
tllud Apostoli - « Harc commenda fidelibus homi- 
nibus, qui et alios docere erunt idonei v. » Hic 
questo est, fueritne hoc opusculum conscriptum 
ab eo, qui Asceticum, quod vocant, in lucem edi- 
dit. an ab aliquo, qui Ascetici auctor falso haberi 
voluerit. Neminisse autem juvat, non intelligi pro- 
prie Asecéci nomine omnia scripta ascetica, sed 

dumiaxai hbelios De judicio ac De fide, Moralia 

εἰ Meguias tam breviores quam longiores. Ex 

quo fi, uisi h:c lucubratiuncula vera sit et ge- 

Baa, necessario aut Basilio tribuenda sit, aut 
Eustathio, cum alteruter Asceticum eo quem dixi 
modo acceptum vulgasse ab omnibus credatur. 
Combefisius nullo modo dubitat quin bec lucu- 
bratiuncula vera sit ac germana : Tillemontius (c) 
vero eam quidem pro vera habuit, sed ita tamen, 
ut non obscure indicaret se non longe abesse ab 
eorum opinione, qui aliter sentirent. Ait enim se 
jn ipsa parum et igniculorum et elegantis Basilii 
vidisse. Ego autem non dicam videre me in hoc 
opusculo parum Basiliani styli : sed affirmabo po- 
tius me nihil omnino in eo invenire, quod tanti 
viri phrasim vel paululum sapiat. Sermo humilis 
est et abjecius : verborum constructio in aliquibus 
locis nulla : sententie obscure. Sermonem abje- 
ctum esse et humilem, nemo, opinor, homo, qui 
hoc epistolium legerit, inficiabitur. Imo etiam id 
ita esse, ex eis quz mox exscribam fragmentis fa- 
cile a quovis intelligi poterit. Jam unum aut alte- 
rum locum proferam, ut verborum constructio- 
nem alicubi nullam esse probem. lta igilur 
aucior scripsil : Ηροσθξσεται dí μοι τὸ χρῖμα, πρῶτον 
μὲν TX» αἰτίαν χαὶ τὸν χίνδυνον τὸς τοσαύτος τῶν Ex- 


(e) Tom. IX, pag. 6314. 


137 


PR/EFATIO. 


138 


χλησιῶν τοῦ Θεοῦ x«i ἐχάώστου πρὸς (d) τὸ ἔργον διαφω- À charitatem scriberem, etc. Velim igitur, si quis 


γίας và x«i διαστάσεως" δεύτεηγον, τὰς ἐχ τῆς θεοπτεύ- 
στου Γραγῆς ἀποδείξεις περὶ τοῦ πᾶσαν παράθασιν 
ἐντολῆς Θεοῦ σφοδρῶς xai φοδεορῶς ἐχδιχήσαντος" ὥστε, 
etc. Qux verba sic Latine reddidit Combefisius : 
Hinc vero ejusce rei rationem adjungam ; primum 
quidem qu:e causa sit, quodve periculum; tanta 
Ecclesiarum Dei ac cujusque rebus agendis disso- 
nantiz ac dissensionis ; tum deinde certas ex di- 
vina Scriptura probationes ac rationes, quibus 
conficitur, in omnem Deum mandati transgressio- 
nem acri tremendaque districtione aniinadverteve, 
ut, etc. lllud, πρῶτον μὲν, τήν, etc., verbo caret : 
quod judiciuin ferendum est quoque de illo, δεύ-- 
τερον, τὰς Ex τῆς θεοπνεύστου.... φοδερῶς ἐχδικήσαντος. 


ad huc dubitet hereatque, hanc epistolam cum 
genuinis Basilii Epistolis comparet statimque, nisi 
valde fallor, animadvertet eam ab illis et perspi- 
cuitate, et elegantia, et urbanitate, et, ut verbo di- 
cam, toto scribendi genere prorsus differre. Certe 
cum ita lego ipso initio : Τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ 
Χριστοῦ προστάσσοντος: Ὃ λέγω ὑμῖν..... χαὶ τοῦ 
Αποστόλον τῆς σιωπῆς τὸ χρῖμα φοδερὸν δειχνύντος, δι᾽ 
ὧν φῆσι πρὸς τοὺς Ἐφεσίων πρεσθυτέρους᾽ Διαμαρτύρο- 
pec ὑμῖν τῇ σήμερον ἡμέρα, elc. Cum Dominus noster 
Jesus Christus prazcipiat  « « Quod vobis dico... » 
Apostolus autem silentii tremendum judicium os- 
tendat, dum sic Ephesiorum presbyteros alloqui- 
tur, « Contestor vos hodie 9, » etc. ; mihi quidem 


Scio quidem aliquid ab homine docto suppleri B facile persuadeo hoc epistolium scriptum fuisse 


posse : sed nemo non videt ellipsim hoc loco et 
violentam esse, eta Basilii perspicuitate alienaza. 
Ab his non multum abludit quod sequitur : Μετά 
ταῦτα περιέξει τὴν εὐσεδῇ τοῦ Θεοῦ xai Πατρὸς, x«i τοῦ 
μονογενοῦς Υἱοῦ αὐτοῦ καὶ Θεοῦ, x«i τοῦ ἀγίου Πνεύματος 
ὁμολογίαν" ἔπειτα, εἰς Ad verbum : Postea piam de 
Deo ac Patre, unigenuoque ejus Filio ac Deo, et 
Spiritu sancto confessionem complectetur : tum- 
que, eic. Hactenus nulla mentio facta est de ullo 
scripto, quod ad rem pertineat: et tamen auc- 
tor, quasi nominalivus ex superioribus sup- 
pleri, posset ac deberet, sic incipit, μετὰ ταῦτα 
περιέξει τήν, etc. Scriptor paulo diligentior ita lo- 
cutus fuisset : Μετώ ταῦτα ἡ ἄλλη βίδλος περιέξει 


τὴν, elc. Postea alius libellus complectetur, οἷς. α 


Sub finem cum auctor sermonem  .instituis- 
set de Moralibus, ita persecutus est: Ἐν οἷς τό 
τε ἀπηχριῤωμένον xai ἀχριθῶς χεχαθαρμένον τῆς πολι- 
τείας διαφανήσεται' xo τὸ, ty οὕτως εἴπω, ἀξίωμα τῶν 
ἐνταυθα παρεπόντων ἐχλάμψει, quem locum idem 
Combefisius ita interpretatus est : 75 quibus ex- 
acta atque exacte depurgata disciplina ratio elu- 
cescet ; eorumque, ut sic dicam, qui hic discipuli 
sequuntur dignitas persplendescet. Ubi in ultimis 
verbis Graecis obscuri aliquid deprehendo. lllud 
enim xal τὸ, ty οὕτως εἴπω, ἀξίωμα τῶν ἐνταῦθα παρε- 
πόντων ἐχλάμψει, ita simpliciter dictum non satis 
perspicuum videtur, et, nisi vox aliqua suppleatur, 
vix intelligi potest. Ad verbum, eorumque ut ita 
dicam, qui hic sequuntur, dignitas splendescet. 
Combefisius, ut ex ejus interpretatione liquet, vo- 
cem μαθητῶν supplevit : quod non fecisset, nisi 
credidisset verba Greca per se obscura esse, ob 
idque, ut intelligerentur, aliquid necessario sup- 
pleri debere. Notandum preeterea id quod maxime 
ad rem facit, hoc opusculum vere epistolam esse. 
Ita enim auctor loquitur : ᾿Αναγχαῖον ἐνόμισα ypa- 
ψαι πρὸς τὴν πάντων ὑμῶν ἐν Χριστῳ ἀγάπην, etc. Ne- 
cessarium putavi,ut ad vestram omnium in Christo 


9 Act. xx, 26. 


(a) Ità apud Combef. 
PATROL. GR. XXXI. 


ab aliquo, qui Basilii Regulas diligenter legisset 
(nam in illis ita fere aliquando loquitur Basilius) : 
sed puto hunc hominem, quisquis est, nunquam 
ejusdem Basilii Epistolas legisse, aut certe eas 
imitari non potuisse. Nullam enim Basilii epis- 
tolam esse, qute hoc vel simili modo incipiat, 
To) Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ προστάσσοντος..... 
xai τοῦ ᾿Αποστόλου, etc., affirmare ausim. Et qui- 
dem in indice Greco Basilianarum Epistolarum 
qui sd caleem editionis Parisiensis locatus est, 
nihil tale invenio. 

53. Nunc eonjecturam quamdam meam de hoc 
epistolio proponere libitum est : sed si prius mo- 
nuero, hoc idem epistolium, quod pro novo Com- 
befisius edidit, jampridem in Veneta editione vul- 
gatum fuisse. Suspicor igitur has litterulas anti- 
quas non esse, sed longe post Basilii etatem ex 
Photii Bibliotheca effictas fuisse et expressas. Qua 
de re ut cuique existimare liceat, utriusque scrip- 
toris verba subjiciam. Ita igitur Photius loqui- 
tur (56) : Ὁ μὲν οὖν πρῶτος αὐτῷ λόγος διεξέρχεται, τίς 
ἡ αἰτία χαὶ ὁ χίνδυνος τῆς τοσαύτης τῶν Ἐχχλησιῶν 
τοῦ Θεοῦ xal ἐχάστου πρὸς τὸν ἕτερον διαφωνίας τε xal 
διαστάσεως" δεύτερον, ὅτι πάσης ἐντολῆς Θεοῦ παράδα- 
σις σφοδρῶς x«i φοδερῶς ἐχδιχεῖται' χαὶ ἢ ἀπόδειξις ix 
τῶν Γραφῶν" τρίτον, περὶ τῆς εὐσεδοῦς πίστεως ὠμῶν, 
τοι τῆς tig τὴν ἱπεραγίαν Τριάδα καθαρᾶς ἡμῶν xal 
εἰλιχρινοῦς ὁμολογίας. 'O δεύτερος οἷον χαραχτῆρα 
Χριστιανοῦ χεραλαιώδη x«i σύντομον παρατίθεται, καὶ 
χαραχτῆρα πάλιν παραπλήσιον τῶν προεστώτων τοῦ 
λόγου. Εἴτα, etc. ]gitur primus ejus liber continet 
qua sit causa, quantumque periculum hujusmodi 
cum Ecclesiarum Dei, tum singulorum hominum 
inter ipsos dissensionis atque dissidii : deinde, 
quod omnis praecepti divini transgressio vehemen- 
ter ac terribiliter punitur, idque e Scripturis sacris 
demonstratum : tertio, de fide nostra catholica, 
sive de pura nostra et sincera confessione sanctis- 
simz Trinitatis. Liber vero secundus, Christiani 


(a) Cod. cxct, pag. 494. 


a PRAEFATIO. 


140 


prairies quaumalam veluti descriptionem per summa A. vera Basilii epistola haberi posset, sicque illud con- 


apud orevuderque exponit : similemque rursum de- 
τεμεῖν eorum, qui docendo Evangelio prafecti 
uu. Jede, ete. lta autem in epistolio scriptum 
4 2Ζυυσήκσεται δέ pot τὸ χρῖμα, πρῶτον μὲν τὴν αἷ- 
τυ xxt τὸν χωδυνον τῆς τοσαύτης τῶν Ἐχχλησιῶν τοῦ 
ϑεαῦ, xxi ἐχάστου πρὸς (4) τὸν ἕτερον διαφωνίας τ 
xai ἡιαστασετως" δεύτερον, τὰς Ex τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς 
ἀποδείξεις περὶ τοῦ πᾶσαν παοάδασιν ἐντολῆς Θεοῦ 
σφοδρῶς ἐκδιχήσαντος.... Μετὰ ταῦτα περιέξει τὴν 
εὐσεδ τοῦ Θεοῦ χαὶ Πατρὸς, x«i τοῦ μονογενοῦς γιοῦ 
αὐτοῦ χαὶ Θεοῦ, xci τοῦ ἀγίον Πνεύματος ὁμολο- 
ίαν.... ἐξὶ τούτοις οἱονεὶ χαραχτῆρα Χριστιανοῦ χεφα- 
λαιώδη χαὶ σύντομον ὅρου τύπον ἔχοντα πειράσεται δοὺ- 
ναι ἡμῖν ἐκ τῶν ἁγίων Γραφῶν ὁ λόγος, χαὶ χαρακτᾷρα 


sequeretur, ut omnes tandem Basilium ejus quod 
modo dixi scripti auctorem esse uno ore confite- 
rentur. Pauca, nisi actum agere veiim, de altero 
Combefisii opusculo dicam. Nam et ipsum quoque 
jamdudum in editione Parisiensi vulgatum est, sed 
ita tamen, utibi aliter, aliter apud, Combefisium 
inscriptum sit. ta enim ia editione Parisiensi ins- 
cribitur: Oudía AA. 075; πεοὶ τοῦ αὐτεξουσίου, Ho- 
milia XX XI. De libero arbitrio sermo : apud Con- 
befisium vero (δ, hoc modo, Τοῦ αὐτοῦ προλογος 
&3x1:u6;. Basilii Magni prologus asceticus. Coin- 
befisium, qui ut cateras, ita hanc ipsam ho- 
ILliam tricesimam primam in suo Basilio re- 
censito aliquibus locis emendaverat fallere po- 


πάλιν παραπλήσιον τῶν προεστώτων τοῦ λόγου, etc. Hinc By tuit inscriptionis varietas : ut ut hzc sunt, nihil 


vero ejusque rei ratione adjungam,; primum qut- 
dem qua causa sit, quodve periculum tante Ec- 
clesiarum Dei et alterius cum altero dissensionis 
atque dissidii ; tum deinde certas ex divina Scrip- 
tura probationes ac rationes, quibus conficitur 
in omnem Deum mandati (ransgvressionem acri tre- 
mendaque districtione animadvertere.... Ad hzc, 
piam de Deo ac Patre, unigenitoque ejus Filio 
ae J)jeo, nec non Spiritu sancto confessionem 
liber complectetur.... ae praterea, compendiosum 
brevemque velut characterem hominis Christiani, 
definitionis forma ex. Scripturis sacris conabitur 
dare; affÁnemque rursus characterem praposi- 
torum sermonis, etc. Velim igitur utriusque sceri- 


ptoris verba inter se conferantur : quod si quis fe- C 


eerit, animadvertet easdem voces utroque in loco 
hic illic adhiberi, quales sunt, αἰτία, χίνδυνος, 
Γραφὴ, ἀπόδειξις, παράθασις, ἐντολὴ, σφοδρῶς, φοδεοῶς, 
ἐχδιχεῖν, ob idque fortasse suspicari incipiet, hunc 
vel illum scriptorem plagiarium fuisse. Sed si 
paulo attentius consideraverit tum illud, τῆς 
τοσαύτης τῶν Ἐχχλησιῶν τοῦ Θεοῦ, x«i ἑχάστον πρὸς 
τὸν ἕτερον διαφωνίας τε καὶ διαστάσεως (Ἰἰἃ enim plane 
legendum est, ut in Veneta editione, non πρὸς τὸ 
ἔργον ut apud Combefisium), tum illud, οἱονεὶ 
χαραχτῆρα Χριστιανοῦ χεφαλαιώδη x«i σύντομον... .. 
καὶ χαραχτῆρα πάλιν παραπλήσιον τῶν προεστώτων τοῦ 
λόγον, facile, opinor, sibi persuadebit, alterum 
ab altero nonnulla aperte ad verbum sumpsisse. 


Cui autem verisimile fiet, doctissimum virum Pho- D 


tium, eumdemque scribendi peritissimum, a nes- 
cio quo non pauca ad verbum mutuatum fuisse ? 
quod eo minus probabile videbitur, quia hoo 
epistolium pessime conscriptum est. Reliquum 
est igitur, ut epistolii scriptor plagiarius fuisse 
dicatur. Sed fortasse queret aliquis, quo consi- 
lio scriptum fuerit hoc epistolium. Puto hon.i- 
nem ce&tera simplicem et bonum, qui ᾿Ασχητιχόν 
& nonnullis ob Sozomeni locum Eustathio tri- 
bui videret, tentare voluisse, si epistola sua pro 

(a) Ita in edit. Ven. 

(b) Hasil recens., tom. Ii, p. 107. 

(c) Lege Pref. $ 8. 


hic dicendum de hoc opusculo Coimnbefisiano arbi- 
tramur, cum illud jam in antecessum, ubi nobis 
de eadem illa oratione tricesima prima sermo 
erat, in spuriis atque adulterinis posuerimus (6). 
Hic tandem disputationibus asceticis clausulam im- 
ponam si prius hoc unum addidero, primum libel- 
lum a Combefisio e duobus libris veteribus Regiis, 
alterum ex uno itidem Regio editum fuisse (d). 
$ Xl). Basilione tribuendi sint duo De baptismo 
libri, necne. 

δὰ. Quod ait doctissimus vir Ludovicus Dupi- 
nus (e), duos hos De baptismolibros nusquam apud 
antiquos laudari, eo nihil verius dici potuit; sed 
quod addidit, eosdem a nemine in dubium revo- 
cari, id non vere dictum fuisse constat. Combe- 
fisius enim suspectos ipsos habuit : cujus verba 
referre non pigebit (f). Vir igitur eruditissimus 
cum in his libris adverbia quedam animadver- 
tisset, qualia sunt ὁριστικῶς, πολυτοοκως, ἐντρεπτιχώ- 
τερον, γανερῶς, et alia eju-dem generis multa, ita 
locutus est: Affectatior quam soleat hisce adrerbiis 
Basilius toto hoc opere, nec sui simillimus, nativa- 
que puritate gratus; ae, num que& inde Acxx-ixóv 
suspicio pulsare animum possit? Lector videat, de- 
que toto dicendi charactere austertorique doctrina 
conjecturam ducat. Tillemontius, vir peritissimus 
idemque diligentissimus, viderat quidem hunc 
Combefisii locum: sed non proptera vulgatam opi- 
nionem repudiavit. Imo etiam ait se criticis illis 
Combefisii notis in sua sententia magis ac magis 
confirmari. Sed ut heec melius intelligantur, rem 
altius petam. Meminisse ergo juvat, Combefisium 
᾿Ασχοτιχόν, quod vocant non Basilio, sed Eustathio 
Sebasteno tribuere, atque inter cetera argumenta, 
quibus vir doctus ad defendendam suam opi- 
nionem utitur, hoo quoque reperiri, quod Asce- 
tici scriptor ita Scripturam citat ut adverbia que- 
dam prinponat, qualia sunt, ὁριστικῶς, σαφῶς, ἀπο- 
yuvtu^t, Θὲ eodem de genere alia : qui adverbio- 
rum usus in aliis Basilii scriptis nullus est. Cum 


d) Jlasil, recens., tom, II, pag. 97 et 107. 
i Tom. Il, p. 540. 
Jjastl. recens., tom. I, pag. 241. 


[1 


PRAEFATIO, 


142 


igitur Combefisius(a) similia adverbia tamin Asce- À si opinionem eorum, qui As$teticum et duos hos 


tico quam in his De baptismo libris inspergi vide- 
ret, suspicatus est utrumque opus ad eumdem 
auctorem pertinere, hoc est ad Eustathium Sebas- 
tenum, quem, ut modo dixi, Ascetici auctorem fa- 
cit. Tillemontius autem, qui et ipse quoque ea de 
quibus agitur adverbia et in Ascetico etin duobu$ 
illis De baptismo libris animadvertit, inde quidem 
pariter collegit, utriusque operis eumdem aucto- 
rem esse : sed quoniam semel Asceticum Basilio 
adscripserat, eidem etiam et hos Je baptismo 
libros adjudicare necesse habuit. Nec ego negabo 
doctissimos viros Combefisium et Tillemontium 
congruenter suis principiis convenienterque judi- 
casse, viderique primo aspectu argumento satis 
probabili ad tuendam suam opinionem niti. Cum 
enim ejusdem generis adverbia non pauca tam in 
Ascelico quam in controversis istis De baptismo 
libris inveniri constet; certe, nisi attentiores si- 
mus, eo animus inclinabit, ut utrumque opus uni 
et idem scriptori tribuamus. Sed tamen si quis ea 
de quibus disputatur scripta paulo attentius lege- 
rit, id quod dixi argumentum nullius momenti aut 
ponderis esse facile, opinor, fatebitur. Non enim 
omnia adverbia illa sempereodem sensu accipiun- 
tur in utroque opere. Cum enim illud, ὁριστικῶς, 
semper in Ascetico pro eo quod est, modo decreto- 
rio loqui, sumatur, tamen in his De baptismo libris 
aliquando tam diverse usurpatur,ut ipsa diversitas 
diversum auctorem non obscure indicet. Nimirum 
ibi nonnunquam pro eo quod est, s(rictim ac com- 
pressius dicere, accipitur. Neque vero ejus interpre- 
tationis auctor ego sum, sed Combefisius ipse (5), 
qui deillis qui nune in controversiam vocantur 
libris, deque eorum auctore loquens, ita scripsit 
Ὁριστιχῶς passim vocat, quasi indicative strictim- 
que jubendo. Sicque quod ait, ὁριστικῶς x«i πολυτρό- 
κως ογ1., tuum indicando strictimque tradendo doc- 
trinam,tum varie explicando. Preterea alicubi mo- 
nui, ejusmodi adverbia, que in Ascetico leguntur, 
non ita multum, si operis prolixitas consideretur, 
frequentia esse, cum tamen in his De baptísmo li- 
bris tam frequenter usurpentur (c), ut sepe non 
minus eorum copia quam vocum novitate atque 
insolentia moveri nausea possit. Quod igitur pro 
firmo argumento attulerunt ii quos dixi viri eru- 
ditissimi, aut nihil, aut parum ad suam tuendam 
opinionem valet. Sed ne quid dissimulare videar, 
jngenue fatebor aliud argumentum proponi posse, 
cui respondere difficillimum sit, et ejusmodi, ut iis 
qui ad judicandum aliqua styli similitudine con- 
tenti sunt, validissimum videri possit. Constat hanc 
dicendi formulam, ἢ πρὸς Θεὸν εὐαρέστησις, Asceti 
auctori hon parum familiarem esse : cujus rei duo 
aut tria exempla proferam, plura prolaturue, 


$0 1 Cor. xit, 16. 


a) Tom. Il, pag. 124, 162. 
(6) Basil. recens. tom. 1, pag. 240. 


De baptismo libros, eidem scriptori tribuunt, sequi 
vellem. Ita igitur in Regulis brevioribus scriptum 
est (reg. 173) : Kai ἐὰν δοξάξηται lv μῶοος, xatà σχοπὸν, 
δηλονότι τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως, σνυγχαίρει πάντα 
τὰ μέλη, « Et si gloria afficitur unum membrum, » 
ex consilio videlicet placendi Deo, « congaudent 
omnia membra ὅθ. » Et paulo post scriptor ita lo- 
cutus est (reg. 179): Ἐὰν ἄρα δυσωπηθεὶς τὴν τοῦ 
Θεοῦ χρηστότητα, προτραπῇ εἰς ἐπιμέλειαν τῆς πρὸς 
αὐτὸν εὐαρεστήσεως, etc. Si forle bonitatem Dei re- 
veritus, hincque extimulatus, studeat ei compla- 
cere, etc. Nec ita multo infra sic legitur (reg. 187) : 
Ὅταν ἀμετεωριστῳ x«i τεταμένῃ ἐπιθυμια τῆς πρὸς 
Θεὸν εὐαρεστήσεως, etc. Tum cum assiduo ac vehe- 


B menti desiderio placendi Deo, etc. Nunc totidem 


exempla e duabus De baptismo libris subjiciam. 


Heec sunt igitur scriptoris verba (lib. 1, c. 1, n. 1): 


Κατὰ σχοπὸν τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως, juxia pro- 
positum placendi Deo. Rursus ita loquitur (lib. 4, 
c, 2, n. 17): Δύναμις τῆς πρός Θεὸν εὐαρεστήσεως, 
δικαιοσύνης δωρεά, elc. Virtus qua grati efficimur 
Deo et accepti, justitie donum, etc. Et alio loco 
sie scriptum invenitur : Τὰ μὲν νόσον θεραπεύοντα, τὰ 
δὲ προχοπὴν ἐμποιοῦντα πρὸς τελείωσιν ἄγουσαν τῆς 
πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως, etc. Partim morbum curan- 
tia, partim afferentia talem profectum, quo ad 
perfecte Deo placendum deducamur, etc. Certe ex 
his et similibus locis, que in ipsis fontibus legi 


C possunt, satis probabiliter effici videtur, Asceti- 


cum et controversos hos De baptismo libros ad 
eumdem auctorem pertinere. Quoniam tamen hoc 
fortasse aliquibus leve videbitur, aliud exemplum 
proferam, quod ab hominibus, qui ceteroquin non 
ita multum creduli sint, pro demonstrativo ha- 
beri queat. Patet ex dictis, Ascetici auctorem hac 
dicendi formula, qua voces aut πληροφορία aut 
πληρσφορεὶν ad integram quamdam persuasionem 
significanda adhibentur, ita delectari, ut nullo 
alio magis delectetur ; neque hic ejus rei exem- 
plum ullum, cum multa superius retulerimus (d), 
ponere necesse est. Constat autem idem loquendi 
genus in duobus quoque 2e baptismo libris tam 
frequenter usurpatum inveniri, ut in ipsis etiam 
passim occurrat. Sed ne falso dietum id fuisse vi- 
deatur, exempla multa aut proferam, aut eerte 
indicabo. lta igitur auctor scripsit (lib. 4, o. 1, 
n. 5): Στοχαζόμενος δὲ τῆς ἡμετέρας ἀσθενείας, xai 
δι᾿ ὑποδειγμάτων ηὐδόχησε βεδαιῶσαι ἡμῶν τὰς καρδίας 
ἐν πληροφοριᾳ τῆς ἀληθείας. Casterum. considerata 
imbecillitate nostra, etiam per ezempia voluit 
animum nosirum in veritatis certa persuasione 
confirmare. Haud longe ita (lib. 4, c. 2, n. 1) lo- 
cutus est : Πλὴν δὲ xai βεδαιότερον ἐκ τῆς περὶ τῶν 
ἱερέων καὶ τῶν προσφερομένων ξώων εἰς θνσίαν ἀκριθο. 


(c) Nova ed. t. II, p. 625. Lege n. 43. 
(d) Leg. n. 38. 


- 


1&3 


PRAEFATIO. 


44 


λογίας ἔστι πληροφορηθῆναι. Sed tamen firmius etiam A οὐδείς, quo inler natos mulierum major est nemo : 


ejus rei ez sacerdotum et animalium sacrifican- 
dorum accurata «consideratione convinci possu- 
mus. Rursus ita scripsit (lib. 4, c. 2, n. 10) : 'Ev 
πληροφορίᾳ τῆς ἀληθείας, etc., in indubitata veritatis 
gersuasione, eic. 1ta quoque legitur alio loco (lib. 
4, c. 2, n. 43) : Ὅπερ ἐν πληροφορίᾳ ἀληθείας δι᾿ ἐπι- 
μελείας σπουδαιοτέρας φυλάσσοντες, etc. Quod si in 
veritatis certa persuasione diligentius servaveri- 
mus, etc. Plura qui volent, legere poterunt caput 
2, lib. 1, num. 14 et 45, ubi earum quas dixi vo- 
cum duo exempla reperiuntur ; item caput ejus- 
dem libri, num. 1, item question. 6, lib. 1, num, 
1,item quaest. 8, num. 4 et 9. Jam ita argumen- 


tarilicet: Si quando quasdam dicendi formulas ἢ 


qui quodammodo singulares videri possint, in 
duobus operibus sepius inveniri contigerit, fere 
fit ut utrumque opus eidem scriptori tribuatur. 
Cum igitur id loquendi genus, quo voces aut ràx- 
ροφορεῖν aut πληροφορία in significatione integre 
cujusdam persuasionis ponuntur, quodammodo 
singulare sit, idemque tam in Ascetico quam in 
duobus De baptismo libris passim occurrat, con- 
sequens esse videtur, ut utriusque operis idem 
auctor esse dicatur. Sed, ut jam commonui (a), 
ejusmodi argumenta e quadam styli similitudine 
petita non tantum valent, quantum valere vulgo 
putantur. Nisienim alia quoque consonent faveant- 
que, nibil omnino in ipsis neque momenti ne- 
que roboris inest: quod nunc ostendere conabi- 
mur. Etsi enim Asceticum, cujus legitimus parens 
Dasilius est, in aliqua styli similitudine cum duo- 
bus De baptismo libris consentire viderimus (5), 
tamen dubitari nullo modo posse arbitramur, 
quin hi libri falso hactenus sanctissimo Patri as- 
cripti sint. Et vero aut nunquam licuit, quod ta- 
men licet sepissime, opus aliquod ob styli diver- 
sitatem in spuriis atque adulterinis numerare: 
aut ii de quibus agimus libri pro peregrinis ha- 
beri merito possunt. Mentior, nisi opus totum 
toto dicendi genere a Basiliano differt. Etenim si- 
cubi vox aliqua reperitur, que similitudinis ali- 
quidcum stylo Basiliano habere videatur, eodem 
loco adjunctte sunt voces alis, quibus peregrinitas 
aperte declaretur. 

55. Neque vero rara sunt νοθείας argumenta, 
sed passim obvia. Nam in his libris generale 
quoddam vitium notari potest, cujus pagina 
nulla expers est. Id autem, quod dico, vitium, 
continua quedam est earumdem aut vocum aut 
dictionum repetitio, que minime omnium in co- 
piosissimum hominem Basilium convenit. Et vero 
sicubi mentio fit aut apostoli Pauli, aut Joannis 
Baptiste, aut ipsius Domini, aut Dei, ibi sepissime 
additum invenis τοῦ ἐν Χριστῷ λαλοῦντος. Qui in 
Christo loquebatur : OO μείξων iv γεννητοῖς γυναιχῶν 


ni Lege n. 33. 
(6) Leg. n. 39 el seq. 


Τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος xai ἐγερθέντος" τοῦ μονογε- 
νοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ 702 ξῶντος, Qui pro nobis mortuus 
est οἱ resurrexit : qui unigenitus Filius est. Dei 
vivenlis : Kai τοῦ Xouzou αὐτοῦ, el Christi ipsius 
(p. 631). Nolim autem accipi in malam partem, 
que jam dixi, aut quie mox dicturus sum. Voces 
Ιησοὺς Χριστός passiin quoque repetuntur, modo 
ambe conjunctim, modo earum altera. Noverat 
Basilius, neque nos ignoramus, iis quas recensui 
vocibus, nihil melius esse, aut sanctius: sed ta- 
men ab earum tam frequenti repetitione se tem- 
perabat, quod, opinor, ejusmodi vocum continua 
repetiio nihil ad docendum conferret: id. quod 
Pater piissimus, cum scriberet, sibi in primis pro- 
ponebat. Ad eamdem ταντολογίαν pertinet ea scri- 
bendi ratio, qua vox ἀναγχαῖον passim in his libris 
ponitur. Ita igitur in brevissimo spatio scriptum in- 
venimus (p. 633) : Kat ὥσπεο δι᾽ ἐσόπτρου xai ἐν αἰνίγ- 
ματι ὁδιηγούμενοι εἰπεῖν ἀναγχαῖον, Et velut per specu- 
lum et in &nigmate ductos necesse est loqui. Et sta- 
tim : ᾿Αναγχαῖον δὲ λογίζομαι, etc., necesse autem esse 
duco, etc. Nec ita multo post : ᾿Αναγχαῖον xai ἡμᾶς 
ἐξητασμένως καὶ ἐπιτετηρημένως προσέχειν ἑκάστῳ ῥυτῶ, 
necesse est et nos accurate diligenterque singulis 
dictis attendere, et ad eumdem modum pleraque 
alia. Frequens est quidem in illo opere ea quam 
modo dixi scribendi ratio : sed in eodem frequen- 
tior est adhuc illud loquendi genus (pag. 656), xai 
πολλὰ τοιαῦτα, et tralia multa, aut, quod idem est, 

xai πολλὰ ἄλλα ὁμοίως, et multa hujusmodi alia, aut 

similia quiedam. Scriptor igitur cum alicubi retu- 

lisset verba aliqua e sacra Scriptura, sic persequi- 

lür xoi πολλὰ τοιαῦτα, et ejusmodi multa. Et paucis 
interjectis, ita locutus est, x«i πολλὰ τοιαῦτα εὕροις 
ἂν παρὰ τε τοῖς εὐαγγελισταῖς, etc., et multa id genus 
invenias et apud evangelistas, etc., ubi in transitu 
notari potest, paria quatuor exempla in tribus qua 
proxime sequuntur paginis reperiri. Usus immodi- 
cus verbi παιδεύειν ad idem vitium referri potest : 
quod idem de verbo φυλάσσειν dictum volo. Usus 
quoque prepositionum ita frequens est (c), ut 
nullo modo convenire possit in prestantissimum 
oratorem Basilium, cujus oratio non minus dictio- 


D num quam rerum varietate omnibus erat admira- 


tioni. Velim autem experiatur per se quisque, an 
vera sint que dixi. Spero tot earum quas notavi re- 
rum exempla inventum iri, ut nemo futurus sit, qui 
non libenter fateatur ejusmodi opus,in quo eedem 
voces perpetuo repetuntur, peritissiraum dicendi 
magistrum Basilium nullo modo docere. Eodem re- 
dit illa genitivorum quasi silva, sic ut in hoc opere 
nihil aliud nisi ejus quem dixi casus incondita que- 
dam congeries cernatur. Et vero participia in his 
De baptismo libris ita ad reliquam orationem ac- 
commodantur, ut fere quolibet versu genitivus oc- 


(c) Lege p. 653 et 657. 


145 


PRAEFATIO. - 


146 


currat. Ita legere est in prima pagina(pag.624): Ei- A ob spem vita aterno et regni caelestis, et judicio 


πόντος διὰ Δαξὶδ τοῦ mpoyntov, dicentis per David 
prophetam ; ἐπεὶ οὖν προστάξαντος τοῦ Κυρίον, etc., 
cum igitur, Domino pracipiente, etc., καὶ τότε ἐπ- 
αγαγόντος, deinde subjungente : 
ἐντολὴν τοῦ ᾿Αποστόλον ποιεῖν, ἐὰν μὴ εὐθὺς ἀποχρι- 
νώμεθα, εἰπόντος, elc., ratio contra mandatum 
Apostoli facturos nos, si non statim respondeamus, 
cum dicat, etc. 


λογισάμενοι παρ᾽ 


: ἐνταῦθα μὲν οὖν, Μαθητεύσατε, 


εἰπόντος, ἠἡχούσαμεν, hic igitur audivimus dicen- 


tem, « Docete. » Ex quibus videre licet, alios esse, 
genitivos, qui absoluti vocari solent, alios esse. 
quiab aliqua orationis parte pendent : quo geniti- 
vorum usu ita oblectatus est scriptor, ut genitivis 


transitionum loco sepe utatur. Sed nihil mihi ma- B 


gis novum aut insolitum visum est, quam vocum 
harum Κύριος ἡμῶν ᾿Ιησοῦς Χριστός jugis perpe- 
tuaque repetitio (a). Affirmare possum eas, quas 
adnotavi, voces aut bis, autter, aut quater, aut 
etiam quinquies in una eademque pagina nonraro 
inveniri: que earumdem vocum frequens ileralio 
facit, ut tibi legere videaris, non librum vulgarem, 
sed quasdain quasi litanias, in quibus idem sex- 
centies repetitur, aut, si in rebus seriis ita loqui 
licet, audire parochum quempiam, qui morienti in 
aurem continuo occinat, Dominus nosler Jesus 
Christus. Scio quidem confiteorque ea que indi- 
cavi nomina omnium esse et optima et sanctis: 
sima : sed non propterea vetitum est dicere, ejus- 
modi repetitionem tam frequentem apud Basilium 
inusitatam esse, ex eaque merito colligi posse, 
hosce De baptismo libros ad ipsum non pertinere, 
Et quoniam fortasse nisi exemplum aliquod ob 
oculos poneretur, multis non credibile videretur 
quam in brevi spatio voces ille repetantur, unum 
aut alterum locum integrum exscribere constitui, 
ulex his de aliis judicium ferri possit. Auctor 
igitur ita alicubi (pag. 629) scripsit ; Ἐν ἀγάπῃ 
Χριστοῦ ᾿Ιησοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν, ἐη’ ἐλπίδι ξωης 
αἰωνέον x«l ἐπουρανίου βασιλείας, x«i τὰ χρίματα 
τῆς δικαίας ἀνταποδόσεως τῶν τε ποιούντων τὰ ἀπε 
ἡγορουμένα, ἢ ἀθετούντων τὰ ἐγχεχριμένα εἰς χό- 
λασιν αἰώνιον, χαὶ τῶν ἀξίως τοῦ Εὐαγγελίον Θεοῦ 
πολιτευομένων ἐν ὑγιαινοήύσῃ, πίστει, δι’ ἀγάπης 
Χριστοῦ ἐνεργουμένῃ ἐπ᾿ ἐλπίδι ξωῆς αἰωνίου χαι 
ἐπουρανιον βασιλείας τῆς ἐν Χριστῳ ᾿Ιησοῦ τῳ Κυ- 
pie ἡμῶν. Αόγοσ β΄. Πῶς βαπτίξεταί τις χατὰ τὸ ἐν τῷ 
Εὐαγγελίῳ τοῦ Κυρίον ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ βά- 
πτισμα. Τοῦ Κυρίον ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐντολὴν 
διδωχότος ἡμῖν ἀγαπᾷν ἀλλήλους χαθὼς αὐτὸς yd- 
πῆσεν ἡμᾶς, xai διὰ Παύλου τοῦ ἀποστόλου διδά- 
σχοντος ἡμᾶς, ἀνέχεσθαι ἀλλήλων ἐν ἀγάπη, τὸ ἐπί- 
ταγμα τῆς ὑμετέρας ἐν Χρισστῷ εὐλαδείας, τὸ περὶ 
τοῦ κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Κυριου ἡμῶν 'IncoU 
Χριστοῦ ἐνδοξοτάτου βαπτίσματος, προθύμως ἐδεξά- 
μὴν, etc. [n dilectione Jesu Christi domini nostri, 


5! 1 Joan. ui, 14. ) 


D γουμένη, χαθὼς γέγραπται: δι᾿ ἧς 


justa mercedis, tam eorum, qui patrant prohibita, 
aut respuunt approbata, ad supplicium eternum, 
quameorum,qui pro dignitate Evangelii Deiin sana 
fide,quzper Christi charitatem operaturvizerunt, 
οὗ spem vite eterna et regni celestis, quod est in 
Christo Jesu Domino nostro. Caput Il, Quomodo 
quis eo baptismate baptizatur, quod in Evangelio 
Domini nostri Jesu Christicommend4tur.Cum Di- 
minus noster Jesus Christus proceperit nobis, ut 
diligamus nos mutuo,sicut ipse dilexit nos, hocque 
nos , erapostolum Paulum doceat, ut nos mutuo in 
dilectione toleremus,vestra in Christo pictatis pra- 
ceptum,de gloriosisimo secundum Evangelium Do- 
mini nostri Jesu Christi baptismate animo alacri 
suscepi, etc. Dicant, queso, quiin versandis Basili 
voluminibus multisunt,an tale quicquam in illlius 
geuuinis scriptis unquamlegerint.Et tamen hisnon 
contentus auctor, statim in hacipsa pagina ita 
persecutus est (pag. 629) : Οὕτω γὰρ αὐτὸς ὁ Κύ- 
pto; χαὶ Θεὸς ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ μονογενὴς 
Yüg τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος ἐνετείλατο τοῖς ἑαυτοῦ μα-- 
θηταῖς, [ta enim Dominus ipse et Deus noster Je- 
sus Christus, Unigenitus Dei viventis Filius, disci- 
pulis suis pracepit. Sed ut nunc de illa quarum- 
dam vocum repetitione sileam quis non videt 
orationem dissolutam esse, nec suaviter fluere, iv 
ἀγάπῃ, ἐπ᾽ ἐλπίδι, δι’ ἀγάπης, ἐπ᾽ ἐλπίδι, τὸ περι 
τοῦ, χατὰ τό, elc. ἢ Prieterea cum scriptor jam paulo 
ante scripsisset, ἐπ᾽ ἐλπίδι ζωῆς αἰωνίου xal ἐπου- 


C ῥανίου βασιλείας, quid, quseso, attinebat eadem 


verba statim repetere ? sed ad propositum me re- 
fero. Alter igitur locus, quem excribere integrum 
libet, hie est (pag. 646); Τότε γὰρ ὡς Υἱὸν Θεοῦ 
ἐνδυσάμενος, χαταξιοῦται τοῦ τελείον βαθμοῦ, καὶ 
βαπτίξεται εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς αὐτοῦ τοῦ Κυ- 
ρου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, xarà τὴν τοῦ 
μαρτυρίαν διδόντος ἐξουσίαν τέχνα Θεοῦ 
Θεοῦ τοῦ λέγοντος: Ἐξέλθετε 
xai ἀφορίσθητε, ἀχαθάρτου 

εἰσδέξομαι ὑμᾶς, ἔσομαι ὑμῖν εἰς πατέρας 
x«i ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς υἱοὺς xai θυγατέρας, 
λέγει Κύριος παντοχράτωρ, χάριτι αὐτοῦ τοῦ Κυ- 
ρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ 
Θεοῦ τοῦ ξῶντος, ἐν ᾧ οὔτε περιτομή 
οὔτε ἀχροδυστία, ἀλλὴ πίστις δὲ 


᾿Ιωάννου 
γενέσθαι, 
ἐχ μέσον αὐτῶν, 
μὴ ἅπτεσθε’ χἀγὼ 
χαὶ 


τι ἰσχύει, 
ἀγάπης ἐνερ- 
εὐόδως ἡμῖν 
χατορθοῦται τὸ ἐπενεχθὲν συνημμένως τῷ παραγ- 
γῶματι τοῦ βαπτισματος παρὰ τοῦ αὐτοῦ Κυρίου 
ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, εἰπόντος οἷα. Tunc enim 
quasi Filium Dei indutus, fi dignus gradu perfecto, 
baptizaturque in nomen Patris ipsius Domininostri 
Jesu Christi,quijuzta Joannis testimonium eam po- 
testatem dedit ,ut Deiefficiamur fiilii*' ,Dei, inquam. 
qui dicit : « Ezite de medio eorum, et separemini, et 
immundum ne tetigeritis : et ego recipiam vos, et 
ero vobis in patrem,et vos eritis mihi in filios et fi- 


(a) Legi possunt p. 620, 628, 629, 033. 635, 636, 642, θ44, 646, etc. 


447 


PR/EFATIO 


148 


lias, dicit Dominus omnipotens 9*,» per. gratiam À Dei vwentis Filius, eic. Alio loco (p. 646). Xdpu- 


ipsius Domini nosiri Jesu. Christi, unigeniti Fili 
Dei viventis, « in quo neque circumcisio aliquid va- 
let, nequepraputtum, sed fides, quee per charitatem 
operatur 58, uti scipLlum est,per quam nobis pro- 
spere cedit id quod ab ipso Domino nostro Jesu 
Christo continenter cum baptismatis precepto ap- 
positum est ubi,dixit, ete. Ex quo loco tanquam ex 
specimine quodam intelligi potest, opus totum va- 
riis Soripture testimoniis referciri: quae quam 
belle, cum reliqua oratione coherant. ali vide- 
rint. Sed quod ad rem facit adnotabo scriptorem, 
cum sacras Scripturas citaret, in idem ταυτολο- 
γίας vitium incidisse. Eadem enim, etiam cum 
nihil opus est,sepe repetuntur. Proponam locum 


unum insignem, quicum iis que paulo ante retuli B 


verbis comparari possit, cum igitur auctor, qui- 
cunque ille fuit, locutus fuisset ita, ut mox dixi, 
statim hoe modo persequitur (pag, 648): Tov δὲ 
Υἱὸν τοῦ Ωεοῦ ἐνδυσάμενοι τὸν δόντα ἐξουσίαν τέκνα 
Θεοῦ γενέσθαι, ἐν ὀνόματι τοῦ Πατρὸς βαπτιξόμεθα, 
xxi τέχνα Θεοῦ ἀναγορευόμεθα τοῦ προστάξαντος 
χαὶ ἐπαγγειλαμένον, χαθὼς εἶπεν ὁ προφήτης" Διὸ 


ἐξέλθετε ἐκ μέσον αὐτῶν χαὶ ἀφορίσθητε, λέγει 
Κύριος, χαὶ ἀχαθάρτου μὴ ἅπτεσθε: xdyo εἰσ- 
δέξομαι ὑμᾶς χαὶ ἔσομαι ὑμῖν εἰς πατέρα, χαὶ 


ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς νἱοὺς x«i θνηατέρας, λέγει 
Κύριος παντοχράτωρ' Postquam | autem induimus 
Dei Filium,qui eam potestatem,ut Dei filii efficia- 
mur prabet in nomine Patris baptizamur, przdi- 


camurque filii Dei, qui praecepit et edixit velul ait Q 


propheta : « Quapropter exite de medio eorum, et 
separemini, dicit Dominus,et immundumne tetige 
ritis: et ego recipiam vos, et ero vobis in patrem, 
et vos eritis mihi in filios et filias, dixit Dominus 
omnipotens.» Hic preterquam quod item Scripture 
testimonium, ubi non ita multum opus erat, bisin 
brevi spatio repetitur,preterea et voces et sen- 
tentie, quse utroque in loco Scripture verbis 
preeunt, eedem quoque sunt: quam r«vroAo- 
χίας notam copiossisimus vir Basilius sibi inuri 
nunquam passus esset. Neque vero voces 1118, Κύ- 
ρίος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, repetuntur solum in 
his De baptismo libris freqentius, quum apud 
Basilium fieri solet, sed alie etiam non ex sanc- 


tissimi Patris consuetudine ipsis adduntur, rem D 
. ergo auctor scribit (p.660) : Καθὼς εἶπεν αὐτὸς ὁ Κύ- 


exempla clariorem reddent. Scriptor igitur sic 
incidit (pag.624): Ὁ Κύριος ἡμῶν ᾿Ιησοῦς Xpt- 
στὸς ὁ μονογενὴς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ξῶντος etc. Domi- 
nus noster Jesus Christus, unigenitus Deiviventis 
Filius, etc. Alibi ita loquitur (pag. 628) : Τήν τε ἐν 
ἀρχῇ τοῦ Θεοῦ μιὰ τοῦ μονογενοῦς αὐτοῦ Υἱοῦ τοῦ 
Κυρίον x«l Θεοῦ ἡμῶν ᾿[ησοῦ Χριστοῦ, etc. Initioa 
Deo per unigenitum suum Filium Dominum et 
Deumnostrum Jesum Christum, etc. Rursus (p.629) 
Οὕτως γὰρ αὐτὸς ὃ Κύριος xal Θεὸς ἡμῶν ᾿Ιησοῦς Χριστὸς 
6 μονογενὴς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ξῶντος, ete. Ita enim Domi- 
nus ipse el Deus noster Jesus Christus, unigenitus 
5 1] Cor. v, 17. ** Galat. v.,6. 


αὐτοῦ τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ μονογενοὺς 
Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, etc. Per gratiam ipsius 
Domini nostri Jesu Christi unigeniti Filii Dei vi- 
ventis, etc. Aliquando post(p. 651) : Axovózt εἰς 
ἀνεξάλειπτον μνήμην τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος ᾿Ἰγσοῦ 
Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν, x«i ἐγεοθέντος, etc. Vi- 
delicet ad indelebilem memoriam Jesu Christi Do- 
mini nos(ri, qui pro nobis mortuus est et resur- 
rerit, etc. lbidem : Ἐν τῷ μὴ διὰ τῆς μνήμης τοῦ 
ὑπὶρ ἡμῶν ἀποθανόντος χαὶ ἐγερθέντος Ἰησοῦ Χρι- 
στοῦ τοῦ Κυρίον ἡ μῶν, τὸ εἰρημένον φυλάσσειν, etc. Quod 
non per memoriam Jesu Christi Domini nostri, 
qui pro nobis mortuus est et resurrexit,servat quod 
dictum est,etc, Nec ita multo infra(p. 633): Καθὼς 
ἐπηγγεῶατο ὁ ἀψευδὴς Κύριος xoi Θεὸς ἡμῶν Ἰχσοῦς 
Χριστός sicut promisit verax Dominus,et Deus nos- 
ter Jesus Christus, Hoc ipso in loco : Τὸ ἐρώτημα, εὶ 
xal παντάπασιν  Qválto) παντὸς τοῦ χαταδεξαμένου 
ὁμολογεῖν τὸν Κύριον ἡμῶν ᾿Ιησοῦν Χριστὸν μονογενὴ Υἱὸν 
τοὺ Θεοῦ τοῦ ξῶντος, dí 0o τὰ πάντα ἐγένετο τά τε ὁρατὰ 
καὶ τά ἀόρατα, etc. H«c quastio tametsi prorsus 
indigna est quocunque, qui Dominum nosirum 
Jesum Christum unigenitum Dei Filium, per quem 
omnia (tam visibilia quam invisibilia facta sunt, 
confiteri uon recusarit, etc. Sub finem (p.672) Εἰ ὁ 
Κύριος ἡμῶν ᾿Ιησοῦς Χριστὸς, ὁ μονογενὴς Υἱὸς τοὺ 
Θεοῦ τοῦ ζῶντος, δι᾽ οὗ τὰ πάντα ἐγένετο ὁρατὰ τε xoi 
ἀόρατα, ξζῶὴν, ἔχων, etc. Si Dominus noster, Jesus 
Christus unigenitus Filius Dei viventis, per quem 
omnia (um visibilia tum invisibilia facta sunt, 
qui vitam habet, etc. 1n ipso fine (p.073) : Καθὼς 
ἐπηγγείλατο ὁ ἁψευδὴς Κύριος xat Θεὸς ἡμῶν ᾿Ιησοὺς 
Χριστὸς, ὁ μονογενὴς τοῦ Θεοῦ ζῶντος Υἱός, quemad- 
modum promisit veraz Dominus et Deus noster 


' Jesus Christus, unigenitus Dei vivi Filius. Basilius 


autem sicubi (id quod parcius fecit) his verbis, K»- 
ριοςἡ μῶν ᾿Ιησοῦς Χριστός, usus est: nusquam lamen, 
quod quidem sciam, ea que mox vidimus addita- 
menta ipsis conjunxit. 

56. Nunc proponam alia, quee a superioribus non 
ita multum abludunt. Auctor cum aliquod sacre 
Scripture testimonium proferre vult.tanto verbo- 
rum circuitu utitur, ut in hoe quoquenovam pere- 
grinitatis notam viderc mihi visus sim. Εἰ ut rem 
ipsis oculis subjiciam, ad exempla confugio. Ita 


puos ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ μονογενὴς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ 
τοῦ ξῶντος: Μαχάριοιοί πεινῶντες. Sicut ipse Dominus 
noster Jesus Chrisius unigenitus Dei viventis Fi- 
lius dizit : « Beati qui esuriunt, » etc. Rursus (p. 
671) : Δῆλον, ὅτι xot πάντα ἀσφαλέστερον παιδευόμεθα, 
μνημονεύοντες αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ 
τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ξῶντος, ἡνίκα 
Ἰωάννης ὁ Βαπτιστὴς εἶπεν αὐτῷ ᾿Εγὼ χρείαν. 
ἔχω ὑπὸ σοῦ βαπσιοθῆναι, xoà σὺ ἔρχῃ πρὸς μέ- 
ἀποχριναμένον, ὅτι "Agtc ἄρτι, ete. Perspicuum est 
omnia etiam a nobis certius disci, si ipsius Dominj 


149 


PR/EFATIO. 


150 


nosiri Jesu Christi unigeniti Filii Dei vivi memo- A dictionum repetitionem perpetuam in his libris re- 


res simus, qui cum Joannes Baptista ei dixisset : 
* Mihi opus est ut abs te baptizer, et tu venis ad 
me, » respondit, « Sine modo?*, » etc. Statim (p. 
671), Τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ μονογενοῦς 
Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, δι’ οὔ τὰ πάντα ἐγένετο ὁρατά τε καὶ 
ἀόρατα, ὁμολογοῦντος μὲυ, ὅτι Οὐν ἀπεστάλην, etc. 
Cum Dominus noster Jesus Christus unigenitus 
Dei Filius, per quem omnia facta sunt et visibilia 
et invisibilia confiteatur, « Non sum missus, » etc- 
Neque solum scriptor, cum Christum Dominum 
loquentem inducit, majori verborum apparatu 
utitur, quam Basilius soleat: sed idem etiam facit 
cum apostolum Paulum laudat. Et quoniam pauc 
sunt, qui ejusmodi loca in ipsis fontibus querant 
ea hic conscribenda esse judicavi. Ita igitur alicu' 
bi in his libris legitur (p. 623) : Μαρτυρεῖ δὲ καὶ à ἐ, 
Χριστῷ λαλῶν Παῦλος, γράψας " Ο δὲ δοῦλος, etc. Tes. 
tatur hoc idem et qui in Christe loquebatur Pau- 
lus, cum scribit  « Qui vero servus,» elc. Aliquan. 
to infra (p. 631) : Παῦλος δὲ ὁ ἀπόστολος.".. ἐν Χριστῷ 
λαλῶν διαμαρτύρεται.... ποτὲ μὲν εἰπὼν ὁριστίχῶς, ὅτι 
Oi τὰ τοιαῦτα, etc. Paulus vero apostolus... in 
Christo loquens declarat ea... modo cum minus 
late dixit : « Qui talia, » etc. Haud longe (p. 634): 
Ηαῦλος ὃ ἐν Χριστῷ λαλῶν, δογματιχῶς παραδίδωσι, λέ- 
yv * Ἢ ἀγνοεῖτε, ete, Paulus in. Christo loquens, 
modum decretoriis his verbis tradit, « An ignora- 
tis, » etc. Nec ita multo post (p. 646) : Αὐτοῦ τοῦ ἐν 
Χριστῷ λαλοῦντος Παύλου τοῦ ἀποστόλου, εἰποντος * 'EXy 
ταῖς γλώσσαις, ete. Cum. Paulus apostolus qui in 
Christo loquebatur. dicat : « Si linguis, » etc. Alibi 
(pag. 663): Καὶ Παῦλος δὲ ὁ ἀπόστολος ὁ ἐν Χριστῷ 
λαλῶν φησιν" Εἴτε ἐσθίετε, etc. Et quem Paulus apo- 
stolus in. Christo loquens tradidit, cum dixil : 
« Sive manducatis, » etc. Rursus (p. 668) : Ὡς ὁ ἐν 
Χριστῷ λαλῶν Παῦλος ὀριστιχῶς ἀπεφήνατο, λέγων " Μὴ 
σνγχοινωνεῖτε, οἷο. Uti Paulus in Christo loquens 
definite pronuntiavit, ubi dizit : « Nolite commu- 
nicare,* etc. Auctor alicubi (p. 639) pro ἐν Χριστῷ 
λαλοῦντος SCripsit, ἐν Χριστῷ προφητεύοντος. Velim 
legantur diligenter Basilii Regule tam majores 
quam breviores : in quibus, nisi valde fallor, heec 
longior citandi ratio, Παῦλος ὁ ἐν Χριστῷ λαλῶν, se- 
mel duntaxat invenitur (reg. 20, n. 2); cum tamen 


C 


in Regulis e Pauli Epistolis sexcenta testimonia p 


proferri constet. Certe si idem auctor omnes Regu- 
las et duos De baptismo libros scripsisset, futurum 
fuisse puto, ut habita ratione prolixitatis utriusque 
operis, is quem dixi citandi modus quinquagies 
in Regulis reperiretur Neque facile crediderim 
idem illud loquendi genus frequentius in ceteris 
Basilii libris inventum iri. Possim quidem et alia 
loca indicare, quibus ostendam scriptorem, cum 
Joannis Baptiste mentionem haberet, pari verbo- 
rum circuitione usum esse (pag. 632, 638, 658); sed 
ne longior esse viderer, ea sciens omisi. Ex quibus 
omnibus satis liquet multarum. aut vocum aut 
5*5 Matth. rii, 14, 45, 


periri; quam si quis seriptori vitio dare nolet, ta« 
men, si germana Basilii scripta paulo attentius le- 
gat, non negaturum spero, id preter ejus consue- 
tudinem factum esse. Mihi cum hos libros legerem, 
in mentem venit scriptorem veritum esse, ne r«v- 
τολογίας vitium sibi objiceretur, ob idque Apostoli 
exemplo se excusare voluisse. Sic enim scribit(pag. 
639) : Εἰδὼς δὲ ὁ ᾿Απόστολος ὅτι ταυτολογία ὠφελιμω- 
τέρα ἐστὶ τοῖς ἀχούουσι πρὸς τὴν ἀσφάλειαν, x«i βεθαιο- 
τέραν ἐμποιεῖ διὰ τῆς ἐπαναλήψεως τῶς αὐτῶν τὴν πληρο- 
φορίαν τῆς ἀληθείας. Cum autem Apostolus non 
ignoraret repetitionem audientibus ad. integram 
confirmationem utilem esse, etíam iisdem rebus re- 
petitis ueritatispersuasionem magis stabilit. Videant 
eruditi, si ejusmodi excusatio accipienda sit. 

57. Superest aliud argumentum, quod et ipsum 
quoqueerationecitandarum Scripturarum sumam. 
Monere igitur opere pretium est, hanc eitande 
Scripture formulam, iv τῷ εἰπεῖν, ἐν τῶ γραφειν, aut 
similes quasdam horum librorum auctori unas 
omnium fuisse familiarissimas, easque ei, si qua 
alia, valde admodum placuisse. Multa quidem ejus 
rei exempla addicam in medium, sed ita tamen, 
utea quam brevissime potero referam. Sic igitur 
auctor alicubi (pag. 6025) scribit: Ἐν τῷ εἰπεῖν " 
O ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν, etc., cum dizit: « Qui facit 
peccatum, » etc. Sic persequitur (p. 626): Εν τῷ 
εἰπεῖν" Ταλαίπωρος ἐγώ, etc., cum dicil: «Infelix 
ego,» etc. Alio loco (p. 630 5s) loquitur hoc mo- 
do: Ἐν τῷ εἰπεῖν. Τοῦ ἱεροῦ μεῖξον ὧδε, his verbis, 
« Templo magis aliquid hic est,» etc, Ibidem : Ἐν 
τῷ εἰπεῖν" " Q) παρέθεντο πολύ, etc., ubi. dixit * « Cui 
commendaverunt multum,» etc. Rursus (p. 635): 
E» τῷ εἰπεῖν, 'O γνοὺς τὸ θέλημα, etc. cum dicit, « Qui 
cognovit voluntatem, » etc, Deinde (p. 639): Ἐν τῷ 
εἰπεῖν. Ὃ ἐμοὶ διαχονῶν, etc. cum dicit, « Quisquis 
mihi ministral.» etc. Paulo post (p. 640) : Ἐν τῷ 
εἰπεῖν. Εἰ γὰρ σύμφντοι, etc. cum dicit, « Sí enim 
complantati,» etc. Tum (p. 642): Ἐν τῷ εἰπεῖν. Τὰ 
γὰρ ὀψώνια τῆς ἁμαρτίας, etc. his verbis : « Stipendia 
enim peccati,» etc. Nec ita multo infra (p. 645) : Ἐν 
τῷ εἰπεῖν - Αὐτὸς γάρ ἐστιν T) εἰρήνη ἡμῶν, etc., dum 
dicit : « Ipse enim est paz nostra, » etc. Aliquanto 
post (p. 648): Ἐν τῷ εἰπεῖν. Ἐν ᾧ ἔχομεν τὴν 
ἀπολύτρωσιν, etc., ubi dicit : « [n quo habemus ve- 
demptionem, » etc. Mox (p. 649 bis): Ἔν τῷ εἰπεῖν. 
Πάντα ποιεῖτε χωρὶς γογγυσμῶν, ete., his verbis: 
« Omnia facite sine murmurationibus, » etc. Hoo 
lpso in loco : Ἐν τῷ εἰπεῖν. Ἐμὸν βρῶμα ἐστιν, etc., 
his verbis : « Cibus meus est, » etc. Statim (Ρ. 650): 
Εν τῷ εἰπεῖν. Ἢ ἀγάρ αγαπὴ τοῦ Χριστοῦ συνέχει ἡμᾶς, 
quo dicit: « Charitas enim Christi constringit 
nos.» Inferius (p. 057): Ἐν τῷ εἰπεῖν, ὅτι Πᾶς ὁ 
βλέπων, etc., cum dicit: « Omnis qui videt, » etc. 
Haud ita longe (p. 6604 bis) ; Ἐν τῷ εἰπεῖν' Μαχάριος 
ὁ δοῦλος ἐχεῖνος, etc., his verbis: « Beatus servus 
tile, » etc. 1n eadem pagina : Ἐν τῷ εἰπεῖν. Ἤ οὔ ^ 


151 


PREJEFATIO. 


152 


αὐτὴ ἡ φύσις, Cum dixit, « Annon natura ipsa, » À ματος εἰς πάντας ἀνθρώπους εἰς διχαίωσιν ξωῆς, quee 


etc. In sequenti (pag. 662 {67). 'Ev τῷ εἰρηχέναι" Οὔτε 
ἐν Ἱερουσαλὴμ, οὔτε ἐν τῷ ὄρει τούτῳ, etc , his verbis: 
« Neque in Jerosolymis, neque in monte hoc, « etc. 
Ibidem (p. 666): Ev τῷ λέγειν πρὸς πάντας μέν * Παρα- 
χαλὼ δὲ ὑμᾶς, etc., cum dicit ad omnes quidem : 
« Obsecro autem vos,» etc. Hoc ipso in loco: 
Ἐν τῷ λέγειν * Aéyo γὰρ διὰ τῆς χάριτος, etc. ubi ait - 
« Diro enim per gratiam, etc. Denique: Ἐν τῷ μὴ 
εἰπεῖν, τούτῳ, ἀλλὰ, τῷ τοιούτῳ, Cum mon dizerit, 
« cum hoc, » sed « cum tali. » Ex quibus a quovis 
intelligi potest, quod dixi, ἃ me non temere dic- 
tum fuisse: sed re ipsa illam quam indicavi 
Scripture citandee rationem scriptori multum arri- 
sisse. Basilius autem eodem illo dicendi genere 


tam parum oblectabatur, ut semel (reg. 207), non g 


amplius, quod quidem sciam, ita locutus sit. Ecce 
igiturtibi duo scriptores, quorum unus certa qua- 
dam dicendi formula familiariter uti consueverat ; 
alter vero preter consuetudinem casu nescio quo 
hunc illum loquendi modum semel usurpavit. 
Certe si Basilius auctor esset librorum illorum, in 
quibus Scripture passim citantur ita, ut superius 
dixi, necogitans quidem easeodem modo in cteteris 
suis scriptis millies citasset. Scriptores enim, si quo 
dicendi genere delectantur, eo data occasione uti 
solent. Atque etiam iis que protuli exemplis et alia 
multa adjungere possem, ex quibus plane consta- 
ret auctorem, etiam tunc cum Scripture verba 
non referret, similem loquendi rationem sepe in 


verba perturbata esse cum credidisset vetus inter- 
pres, ita vertit hunc locum, ut vocuru Grecarum 
ordinem prorsus mutaverit. Sic enim interpretatus 
est: In spe vite eterne per Jesum Christum Do- 
minum nostrum, per cujus unius justificationem 
in omnes homines ad justitiam vite, sicut per 
unius delictum in omnes homines ad condemna- 
tionem. In quo ego non reprehondo interpretem, 
sed auctorem potius, qui ipse prior aliquid hoc 
loco pertubasse jure credi potest. Ibidem (num. 
10): Καὶ iva, ὡς προείρηταὶ, διὰ τῶν γνωριμωτέρων 
ῥητῶν Tt χαὶ πραγμάτων ὁδηγηθῶμεν εἰς χατανόησιν 
τοῦ σωτηρίου χαὶ ἐν τῷ βαπισματι δόγματος : ubiillud, 
τοῦ σωτηρίου xat ἐν τῷ βαπτισματι δόγματος, non pla- 
cet, nec videtur optimum scriptorem decere. Ad 
verbum, ducarhur ad cognitionem salutaris et in 
baptismate dogmatis. Nihilo meliora sunt qure ad- 
scribam. Sic igitur auctor scripsit (p. 640): Nov μὲν 
χατὰ τὸ μέτοον τῆς ἐνανθρωπήσεως συμμοοφούμενοι 
τὸν ἔσω ἄνθρωπον ἐν τῇ χαινότητι τῆς ζωῆς, x«i τῇ 
μέχρι θανάτου ὑπαχοῇ ἐν πληροφορία τῆς ἀληθείας τῶν 
ῥηματων αὐτοῦ " ἵνα, etc. Ad verbum, Nunc quidem 
juxta incarnationis mensuram internum hominem 
conformem pr«astantes in novitate vitz, et in obe- 
dientia usque ad mortem, in. integra persuasione 
veritalis verborum ipsius, ut, etc. Hic preeter- 
quam quod oratio non absolvitur, illud, xaz« τὸ 
μέτρον τῆς ἐνανθρωπήσεως, Juxta incarnationis men- 
suram non ita apte dictum videtur. Optime dicas 


suis libris adhibuisse.lta enim loquitur non procu] (, μάτρον πίστεως, mensuram fidei: non item for- 


ab initio (pag. 6235): Ἐν rà ῥυσθῆναι ἀπὸ τῆς τῶν 
ἁμαρτημάτων χαταδυναστείας, dum a peccatorum do- 
minio liberatur. Nec ita muito post (p. 626) : Τῷ 
εἰπεῖν πεποιηχέναι πάντα τὰ ὑπὸ τοῦ Κυρίου εἰρημένα, 
qui scilicet dixisset fecisse se omnia qua fuerant 
α Domino dicta, et alia id genus non pauca 4a); 
cum tamen Basilius aut nunquam, aut rarissime 
hoe modo scripserit. Sed ne ipsa exemplorum 
copia molesta foret et ingrata, ejusmodi loca 
omittenda esse judicavi. 

58. Hic pauca ex multis congeram, ex quibus 
confirmari possit, duos De baptismo libros Basilio 
Magno tribui non debere. Statim occurrit illud 
(p. 032) : Ὅσον δὲ διαφέρει τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον τοῦ 
ὕδατος, τοσοῦτον ὑπερέχει, δηλονότι, χαὶ ὁ βαπτίξων 
ἐν Πνεύματι ἁγίῳ τοῦ βαπτιζξοντος ἐν ὕδατι, xai αὐτὸ τὸ 
βάπτισμα’ ὥστε, ete. Ad verbum: Quanto autem 
excellentior est Spiritus sanctus aqua, tanto videli- 
cel praestat et is qui baptizat in Spiritu sancto, eo 
qui baptizat in aqua, et ipsum baptisma ; sic ut, 
etc. Illud, et ipsum baptisma, ita ἔλλειπτικῶς posi- 
tum non placet; alius scriptor peritior pluribus 
verbis rem explicasset. Aliquando post (p. 635): 
Ἐπ’ ἢπίδι ζωῆς αἰωνίου διὰ, Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυριον 
ἡμῶν, δι οὗ, ὥσπερ δι᾽ ἑνὸς, φησὶ, παραπτώματος εἰς 
πάντας ἀνθρώπους εἰς κατάχριμα, οὕτω καὶ δι᾽ ἑνὸς δικαιώ- 


tasse, μέτρον ἐνανθρωπήσεως, mensuram incarnatio- 
nis. Cetera, iv τὴ xxi t5, ἐν πληροφορία, hominis 
sunt, qui verba verbis eleganter connectere non 
novit. Neque hic solum, sed in toto opere oratio- 
nis partes fere non aliter, quam prepositionum 
ope inter se copulantur. Fortasse aliquando etiam 
pejora videbuntur que paulo post scripta inveni- 
mus (p. 641): Χριστὸς ἡμᾶς, ἐξηγόρασεν ix τῆς xa- 
τάρας τοῦ νόμου, γενόμενος ὑπὲρ ἡμῶν χατάρα. [Πολὺ δὲ 
πρότερον τῆς ἁμαρτίας δηλονότι χάριτι τοῦ Κυρίον In- 
σοῦ Χριστοῦ, χαθὼς γέγραπται. Interpres vetus, cujus 
menti inepta loquendiratio tenebras offudisset. ita 
verterat : Christus nos liberavit a maledicto legis, 
factus pronobis maledictio. Quoniam autem peccati 


D plurimum pracessitl, manifestum est, quod gratia 


Doruini nostri Jesu Christi hoc prestitit, sicut scri- 
ptum est. Potius ita seriptum vellem, πολὺ δὲ ποοτε- 
pou ἐλευθερούμεθα τῆς Guapríxs, atque hoc pacto ob- 
scuritas oinnis vitabatur: Longe autem potiori 
jure liberamur a peccato, videlicet gratia, eic. Ne- 
que eo quem mox exscribam loco videtur apte lo- 
cutus auctor, qui ita scripsit (p. 662): Τοῦ ᾿Αποστό- 
λον παιδεύοντος ἡμᾶς..... χαὶ διὰ τῆς ἐν ἀλλήλοις 
τῶν μελῶν τοῦ σώματος πρὸς τὸ εὔσχημον χαὶ ἀχιν- 
δννον χατηναγχασμένης εὐταξίας χανονιξοντὸος ἐν ἡ μῖν 
τὴν ἡμῶν πρὸς ἀλλήλους εὐάρεστον τῷ Θεῷ ἐν ἀγάπῃ 


(a) Leg. p. 628, 637 δὲς, 641 bis, 0&7, 051 bis, 668 bis. 


133 


PRAEFATIO. 


154 


Χριστοῦ Ἰησοῦ εὐταξίαν ἐν τῇ διαφορᾷ τῶν χαρι- À beo. Primi hic est titulus, Tractatus S. Basilii de 


σμάτων. Λέγει γάρ, elc., que verba eo retuli, ut 
magis pateret orationem et perplexam esse et in- 
tricatam, nimiaque et inepta prepositionum copia 
redundare. Haud longe a fine sic scriptum est 
(p. 672): Καλεῖ δὲ, ὅτε ἐστὶ πρὸς, τὸν Θεὸν xai τὸν 
Χριστὸν αὐτοῦ ἀγάπη πληρῶσαι τὴν ἐντολὴν τοῦ Κυρίον 
εἰπόντος" ᾿Εντολὴν χαινήν, eic. Quid est, queso, 
illud, ἐστὶν ἀγάπη πληρῶσαι᾽ qui illud, πρὸς τὸν 
Θεὸν x«i τὸν Χριστὸν αὐτοῦ, ita sine ulla copula po- 
situm? Saltem additum oportuisset articulum, hoc 
modo : à πρὸς τὸν Otóv..... ἀγάπη. Monebo hic quasi 
preeteriens, totum fere fragmentum, quod in Ap- 
pendice ex uno codice Regio oralioni cuidam addi- 
dimus, e capite tertio libri primi De baptismo sum- 
ptum esse. Ejus quam dixi, orationis initium est 
(in App. pag. 583): Ὁ βαπτιξόμενος εἰς Τριάδα βαπτί- 
ξεται, εἰς Πατέρα xai Υἱὸν χαὶ ἅγιον Πνεῦμα. Qui ba- 


(izatur, in Trinitatem baptizatur, in. Patrem et : 


Filium et Spiritum Sanctum ; fragmenti vero 
(p, 385) : ᾿Επεὶ δὲ Θεοῦ τοῦ ἀγαθοῦ χάριτι, τῇ μνήμῃ 
τῶν τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ξῶντος ῥημάτων, 
etc. Sed enim ex optimi Dei gratia, recordatione 
verborum unigeniti Filii Dei viventis, etc. Ut hio, 
ita et alias sepe Deus in his libris vivens nomi" 
natur: cujus creberrime repetitionis non video 
ego causam, nisi forte scriptor veritus sit, ne qui 
Deum mortuum-'esse arbitrarentur; ob idque ne- 


consolatione in adversis, incerto, sed antiquo inter- 
prete : secundi, Ejusdem S. Patris Basilii salutare 
et eruditum opus,de laudesolitarie vite, incertoin- 
terprete- tertii, S. Basilii Caesaree Cappadocia epi- 
scopiadmonitio ad filium spiritualem, incerto inter- 
prete. Quod autem in inscriptione cujuslibet opu- 
sculi legitur, incerto interprete, non nostrum est, 
sed eorum, qui editiones antiquas adornarunt. An 
enim ulla ex his lucubratiunculis unquam Grece 
exstiterit, dubitari merito posse arbitramur : imo 
potius, nisi valde fallimur, tria heec opuscula a La- 
tinis composita fuisse pro certo haberi potest. Opu- 
sculi primi mentionem faciens eruditissimus vir 


B Joannes Albertus Fabricius,ita scribit (4): Non est 


Basiliionece Gracoversus,sed Latinescriptus a Vic- 
tore,qui post Rusticum Cartenne Mauritanie in 
Á frica episcopus circa A .C. &60 fuit,et hunc consola- 
torium libellum,guietiam inter S. Eucheriiopera le- 
gitur,ad nescio quem Basilium super morte filüscri- 
nsit,teste Gennadio cap. 67 De scriptoribus eccles, 
Eadem notavit doctissimus vir Casimirus Oudinus, 
cujusheee sunt verba (tom.1, p.572) : Epistola conso- 
latoria in adversis neutiquam spectat ad sanctum 
Basilium Czsarezarchiepiscopum, vel ad Graecum 
alium auctorem ; sed hominis Latiniest Victoris Car- 
tenna in Áfricaepiscopi, qui eam ad amicum suum 
quemdam omine Basilium scripsit ,ut infra dice- 


cesse esse judicarit, ut eum vivere sepius affir- c mus. Alio autem illo in loco Victoris Cartennensis 


maret. 

8 XIII. De Liturgia Basilii, deque Latinis tribus 
opusculis, et de veteri quadam Rufini quarum- 
dam orationum interpretatione. 

59. De Basilii Liturgia tam multi tam multa scri- 
pserunt, ut siquid novi addere vellem, tempus male 
locare mihi viderer. Quamdam autem Basilii Litur- 
giamolim exstitisse facile fatenturomnes. Ejusrei et 
antiqui et recentes testes citantur, Proclus, Petrus 
Diaconus, Leontius Byzantinus, episcopi in Trullo 
congregati, Patres concilii septimi, Cabasilas Mar- 
cus Ephesinus. Video igitur satis hodie inter eru- 
ditos constare, Liturgiam aliquam a Basilio Magno 


seripta recensensidem Oudinus, ita loquitur (ibid. 
p. 1282) : Item, liber De consolatione in adversis ad 
Basilium,inter opera sancti Basilii Magni: quod 
nullus adnotavit. Jam autem ipsius Gennadii verba 
referre opere pretium est(a), Hiec autem sunt: Vic- 
tor Cartenna Mauritlaniz civitatis episcopus, scri- 
psit adversus Arianos librum unum longum... et ad 
Basilium quemdam super morte filii consolatorium 
librum,speresurrectionis,perfectainstructione mu- 
nitum. Nec aliud de eo libello sentit Guillelmus Ca- 
vus. Ego autem non negabo quidem illam doctissi- 
morum virorumsententiam veram videri: sedipsam 
veram esse non facile fatebor. Cui enim unquam 


scriptam fuisse : sed inter eos non minus conve- ἢ persuaderipoterit,libellum,inquoneunum quidem 


nit, eam ad nos integram et puram non pervenisse, 
sed aliquibuslocis aut mutilam, aut auctam; aut va- 
riis denique modis mulatam. Et quidem Petrus Dia- 
conus cujusdam precationis meminit, quam in nos. 
tris exemplaribus nonexstare constat. Inter ceteros 
autem, qui nostra celate de Basilii Liturgia disse- 
ruere, recenseri possunt, Guillelmus Cavus, Tille- 
montius, Ludovicus Dupinus, Joannes Albertus Fa- 
bricius, Casimirus Oudinus, et virclarissimusidem- 
quedoctissimus Eusebius Renaudotus: cujusscripta 
quirerumliturgicarum curiosisunt,legere poterunt. 

60. Pauca de Latinis tribus opusculis dicere ha- 


(a) Genn. De viris ill.. c. 71. 


verbum de aniissioneliberorumlegitur,illud ipsum 
opus esse Victoris Cartennensis, quod Gennadius 
ait ideoscriptum fuisse a Victore, ut quemdam ami- 
cum suum super morte filiiconsolaretur? Certe non 
estin exemplis, tale quidquam unquam accidisse. 
Quisquis igitur libellum consolatorium, qui inter 
Basilii opera invenitur (pag. 697), legerit, statim 
animadvertet, ipsum confectum fuisse non causa 
patris, cujus filius mortuus esset, sed causa mise- 
rorum, quacunque calamitate aut erumna affice- 
rentur : seditatamen,utscriptorinterea dum omnes 
calamitosos consolari vellet, precipue iis solatium 


(!) Bibl. Grec. tom. IX ed. Harles. Vide inter Prolegomena hujus editionis, pag. ccLxvi D. EpiT. PATR. 


δ 


PRAEFATIO. 


1356 


aifer7» :onatrs sit. qui lepesze morbo afflicetabantar. A me speravi. si veteris ilius interpreus opus in lu- 


Nam 530 .nilo iia auctor loquitur : Quemadmodum 
Tuis. un 4ndarwm tempestate quassatur. nisi gu- 
üernuturem peritissimum habeat, a fuctibus maris 
exa eonteritur : ita et homo cum in aliqwibus adver- 
As f/'ueri eomstitutus, nis habwuil mentem dirinis 
eioquus ?vruditam, cito animus ejus frangüur, et 
salutis sud. sustimet damnum. Quisquis ergo ille 
es positus in adversis, paulisper, peto, verbis meis 
&urem diligenter accommoda. ut tibi, m quantum 
possum, consolationem ex Scripturarum fontibus 
proferam. Propositum ergo erat auctori. non priva- 
tim solari patrem filio orbatum, quaderenusquam 
expresse loquitur.sed quemiibetgeneratim.adversa 


eem edendum enrarem : eoque mazis. quod, eum 
Grseea etiamnum exstent, Latina eum hrs a quoli- 
bet comparari poterunt, sicque mazis inteibgere 
heebit, quantum liceen:uae in verteniis Grecorum 
seripüs sibi sumeret is. quem dixi. anüquissimus 
mterpres Rufinus. Duobus autem libris vetenbas 
usi sumus, uno Regio. aitero Coiberuno : quorum 
IR primo orationes duntaxat quiBque. τῷ altero au- 
iem octo reperiuntur. Quxsto hie oriri potest, quot 
Basilii orationes Rufinus interpretatus sit, octo an 
decem. Dubitandi autem causa est, quod Rufinus, 
ubi significat vertisse se decem Basilu orabones, 
ambigue locutus sit: qui tamen alibi distincte di- 


fortuna utentem. Et interjectis multis, ita scripsit g cit, se duntaxat octo Basilii eoneiones Latine red- 


(pag. :01) : Voci enim quosdam, maxime eos, qui 
lepre macula swnt corpore aspersi, in tantam de- 
sperationem pro hac plaga venire, ut. putent se 
omnino destitutos esse a Domino. Statim autem eo- 
dem illo de morbo loquens, ita persequitur : Et tu 
Cum sis in plagis ac doloribus constitutus, et ad 
hac lutea urbe exclusus, sa sapienter kac. tolera- 
veris. et humilkter Deo (wo servieris, civitatis ipsius 
ac paradisi colonus efficieris. Nor. enim pro exse- 
cratione anime, sed proper qualitatem argritudi- 
nis, a populi consortio recessisti, eo quod generis 
ejus morbus (ut quidam asserere volunt ; contacta 
suo soleut polluere. Nec ita multo infra sic legitur 
(pag. 02): Sed quoniam nunc in hac parte cmi- 
mum (uum cgrotare intell;go, cum dicas hoc : Qui 
cwn plaga lepra de mundo excesserit, ita eum de- 
A0 posl mortem resurgere. ete. Ex quibus perspici 
potest, auctorem, eum seriberet, praesertim ad ie- 
prosos respexisse. Non possum quin notem mi- 
serrimam esae condiüonem seriptorum. qui saepe 
de rebus aut exiguis. aut etiam nuliius momenti 
serio disputare coguntur ; contraque. quibus ali- 
quando àe rebus gravissimis loqui non licet. Tan- 
Une fuerit, quaeso. orationis. quz muitis merito 
luce indigna videri potest, anctorem mosse ? Nune 
eomminieabo cum studiosis quamdam hominis 
periussimi conjecturam qua ipsis. opinor. non 
dispheebit. Putat igitur vir non minus acri judieio 
qnam acu.o mgenio praeditus. hanc. lucubratiun- 


por?. quo leprae ines has regiones maxime infesta- 
Ie. ȎcuBdam antes oraliunculam caput esse 
decimum nomum Lhbelli cujusdam Petri Damiani 
I « Dominus cobiscum, » jam alii notarunt. Ter- 
bum denique opuseuinm affirmare ausim Basilii 
qiem non esse - sed aut a quo. aut quo tempore 
luc bratum sit, plane ignoro. T 
, 51. Serutur quarumdam Basilii orationum vetus 
Baierpretatio pag. 713) : eujus Rufinus auctor est. 
Bem autem eruditis hominibus gratam facturum 

5 Hut.l.m.e.9. 

' b, Lege App.. p. 713. 

'e. Tom. IX, p. 394. 


didisse. Primo igitur loco his verbis usus est ια : 
Exstant quoque utriusque ingenü. Basin et Gre- 
gorii. monmenta magnifica (ractatuum quos er 
temypo-e in ecclesiis deciamabant. Er quibus nos 
denas ferme singularum oratiunculas transfudi- 
mus m Latium. Non enim asseveranter dicit ver- 
lisse se decem orationes, seii ferme decem. In altero 
antem loco :ó: Rufinus Apronianum. cui suam .n- 
terpretationem dedieabat, itaaliocutus esi : Aqua 
tis in Latinum certi olim poposceras, Aproniane, 
Ai charissime: quod et ex parie aliquae feci in prz- 
senti dum m. Urbe essem, sed et nunc aliquantum 
adadidi.Ocio ergo Bzati Basiiu breves is(0s homileti- 


ς C96 transtuái übeiios. Quod igtur ait eruditissimus 


vir Tillemontius. e decem Basilii orationes ἃ Ru- 
fino Latine reiditas fuisse, de eo mihi cum illo 
mon omnino -onvenit. Nam vocula. ferme, qua Ru- 
finus utitur. facit, ut eum a0n plus octo orauones, 
wertüisse suspicer: eoque magts. quod non plures 
sed touiem ad Apronianum miserit. Quod si quis- 
psam coazende:-e veut, non ego repugnabo: satis 
essc iuco. conje-turam quie mihi maxime proba- 
bakis v.5a est, ezitorum judicio permusisse. Nec 
fortasse Rufinus plures Gregorüi Nazanzeni ora- 
tiones in Launam Llnguam transtulit. Nam hodie 
meque in impressis, neque in veteribus Lbris plus 
septem ant octo inveniuntur id. 


62. Notavi nonnulla in Ambrosium : quorum in 
uno haliucipatus sum (e. Neque vero leve est hoc 
maeendum., sed tale, ut ne puero quidem condonari 
facile possit. Nam vel ipsi infantuli oculos saliem 
paululum attoliere possunt: quod 3i quis fecerit, 
statim ex iis que proxime antecedunt. Ambrosii 
verbis 0) intelliget, legiillo loco debere, non, ut 
duxi, Noli ergo Deo non credere, sed iia, utin. vul- 
gatis legitur, Noli ergo Deum credere, hoc est, cave 
eredas solem Deum esse. Plura ea de re dicere in- 

illem. t. IX, . 

(ie pies; tti 

(f) Lib. 1v, :n Hez.. n. t. 


157 


PREUEFATIO. 


188 


stitueram : sed est causa, cur ea in aliud tempus A videare : sed eum nihilominus, ut dixi, omni re 


rejecta velim. Interpres psalmi xxvin cum ita scri- 
psisset (pag. 338): Καὶ ἡ ix τοῦ μαμωνᾷ τῆς ἀδιχίας 
γινομένη φιλία χατασχηνοῖ, inepte et insulse locutus 
fuisse mihi visus est (a) : et tamen ex his que 
retuli verbis apta et idonea sententia, eaque non 
obscura efficitur. Signiticavitenim interpres, amici- 
tiam, que ex mammona iniquitatis conciliatur, no- 
bis ad beatam requiem aditum dare. Ubi dixi (5) 
illud psal. cxv : 'AXY' εἴθε χἀμοὶ γένοιτο πιστεῦσαι ἀξίως 
ἵνα λαλήσω νῦν τῇ ᾿Ἐχχλησίᾳ τοῦ Θεοῦ τῇ μεγάλή ταύτῃ 
λόγους ἐν τῷ νοΐ uou ἀποτηγανίξεσθαι, Sed utinam et 
mihi contingat digne credere, ut nunc magnae 
huic Dei Ecclesie verba quinque in sensu meo 
loquar, ubi igitur dixi heec verba mihi displicere, 


non monui, id quo decebat, eadem apud Paulum pg 


inveniri quidem 55, sed sensu alio. Nam apud Apo- 
stolum non de fide, sed de simplici lingue alicujus 
notitia sermo habetur. Inter cetera vocabula quee 
apud Basilium inusitata esse existimavi, verbum 
quoque ἀποτηγανίζεσθαι reperitur (c): quo tamen 
orator optimus in prima De jejunio oratione usus 
est. Similiter ubi notavi illud (d), εἶναι τὰ ἔθνη συγ- 
χληρονόμα x«t σύσσωμα, non áta simpliciter scriptum 
oportuisse, sed addi debuisse, εἰς τό ut esset, εἰς τὸ 
εἶναι τά, etc.. opinione mea falsus sum. Neque enim 
illud,ei; có,apud apostolum Paulumlegitur?5, neque 
ab interprete Greco adjici decuit. Cum instituissem 
sermonem de interpretibus Basilii (e), Adamum 
Fumanum, qui Ascetica interpretatus est, nullo 
discrimine habui: quem tamen cum Ascetica re- 
censerem, vulgum interpretum longe antecellere 
intellexi. Janum Cornarium laudavi, quem laude 
dignum etiamnum puto: sed ei tamen Fumanus 
anteponendus esse mihi videtur. Cornarius fidelius 
quidem quam temporibus illis fieri soleret, inter- 
pretatus est : sed preeterquam quod ejus interpre- 
tatio dura sit asperaque et minus Latina, 5:06 el 
ipse quoque auctoris sententiam non consecutus 
est. At Fumanus Latine eque ac Grece doctus 
erat : qui etsi frequentius ab auctoris sententia 
aberrabat, id vitium Latinitate accuratiore com- 
pensabat. Nec dissimulabo Fumanum in magnum 
aliud vitium, a quo Cornarius alienissimus erat, 
incidisse. Ita enim Greca Latine reddebat, ut para- 
phrasim potius quam interpretationem legere tibi 


53 [ Cor. xiv, 19. 95 Ephes. 1, 6. 


(a) In Preef., t. I, n. 34. 
(b) In Pref., t. I, n. 41. 
(c) In Pref., t. I, n. 54. 
(d! In Pref., t. 1, n. 55. 


considerata, Cornario preferri debere existimo. Non 
committam, ut sodalem nostrum Joannem ]Ja- 
cobum Raverdy non laudem, hominem multi labo- 
ris, et ad bona studia juvanda natum : qui omnem 
curam atque operam in eo posuit, ut novus Basi- 
lius nitidior et emendatior legatur. Alius e nostris 
sodalibus indicem quam diligentissime contexuit. 
Conquestus est vir clarissimus idemque doctissi- 
mus, me nullum argumentum attulisse, ex quo ef- 
fici posset. Basiliumtertii in Eunomium l:bri aucto- 
rem esse : id quod tamen promiseram. Hic promis- 
sum complerem, nisijudicarem, me, cum in tertio 
volumine preeclariillius De Spiritu sancto libri legi- 
timum parentem indagabo, multo commodius ea de 
re locuturum. Cu: paulo ante (num. 48) probare 
conarer, Sozomeni locum, in quo Basilii Ascetica 
a quibusdam Eustathio Sebasteno attributa fuisse 
dicuntur, non de Regulis, sed de monasticis con- 
stitutionibusaccipiendum esse,hoc argumento usus 
sum,quod si Sozomenus regulas indicare voluisset, 
ita de his fecisset mentionem, ut Scripturarum 
testimonia, quibus referte sunt, laudasset : quo- 
rum Scripture locorum meminerunt Rufinus Cas- 
sianusque et Photius (f). Hoc autem eodem modo 
intellectum nolo. Cuin enim Cassianus et Photius 
de his testimoniis expresse mentionem habuerint, 
tamen Rufinus ea perspicue notare satis habuit : 
qui scilicet de Basilii responsis (g) locutus sit, in 
quibus ejusmodi Scripturarum loca continentur. 
De panegyrica oratione, quie de martyre Barlaam 
habita fuit, copiose quidem disputatum est: sed ta- 
men omisi quod notatu non indignum erat (A), vi- 
delicet in vetustissimo libro ita scriptum inveniri: 
Eig τὸν ἅγιον Βαρλαὰμ τὸν ᾿Αντιοχείᾳ μαρτυρήσαντα, 
In sanctum Barlaam, qui Antiochic passus est : 
qua nota opinio nostra non nihil confirmatur. Etsi 
enim talia non sunt ejusmodi librariorum testi- 
monia, ut quidquam ex his certo concludi possit, 
tamen non omnino contemnenda ea esse constat. 

Sepe rogavitme vir clarissimus Joannes Baptista 
Coignard, regius architypographus, ut monerem, 
si tertium volumen non tam cito in lucem prodeat, 
id non negligentie 518,56 adversc mese valetudini 
assignatum oportere. Enitar, Deo juvante, utantein- 
sequentis anni finem inceptum opuspersequamur. 


(e) In Pref., t. 1, n. 7. 
jJ Cod. cxca. 

g) €od. Hegul. p. 91. 

(^) Leg. n. 5 et seq. 


159 PR/EFATIO. 160 





ELENCHUS VETERUM LIBRORUM 


AD QUOS 


Exacta et emendata sunt Basilii opera, qux: in hoc et sequenti volumine continentur. 


Homilie de diversis recensiüe sunt ad.eos manuscriptos, qui infra notantur. 

Hegius codex 1906, quem vocamus primum ; sicque de reliquis ordine, ita ut qui primo loco ponitur, 
vocetur prianus ; qui secundo, secundus, etc. Hic liber membranaceus est et antiquus et eleganter 
scriptus. 

Reg. codex 1907, membr., scriptus decimo seculo. 

Reg. codex 2287 ter, membr. et antiquissimus ac optime note. 

Colb. codex 457, membr., scriptus undecimo seculo. 

Colb. codex 499, membr., scriptus decimo seculo. 

Colb. codex 1934, optime note, scriptus decimo seculo, membr. 

Coisl. codex 230, noni seculi : quo tamen parcius usi sumus, quia non parum mendosus est. 

Duceeani codices, qui sic notantur, Oliv., Anglic. Sunt autem duo Oliv. 

Combefisiani codices, quorum varie lectiones in Basilio recensito leguntur. 


Pro Asceticis. 


Reg. codex 1908, membr. et antiquus, qui jam antea fuerat a Combefisio collatus, sed sic ut maximam 
variantium lectionum partem omisisset. 

Iteg. codex 2288, membr. et antiquus, eodem modo jam a Combefisio collatus. 

Rey. 2895, membr. et antiquus. 

Colb. 3063, inembr., scriptus decimo saeculo. 

Coisl. 231, membr. undecimo seculo scriptus. 

Coisl. codex 233, membr., et antiquus. His duobus ultimis codicibus identidem usi sumus. 

Voss. codex a viro doctissimo Andrea Scotto collatus, membr. et antiquissimus. 

Editio Ven. ad quam adornandam adhibiti sunt veteres quatuor libri : cujus in ora multe variantes 
lectiones reperiuntur : quas diligenter notavimus. 


Pro Constitutionibus monasticis. 


Reg. codex 1824, membr., quem vocamus primum. Ex quo fit ut codex Regius 1908, qui pro supe- 
rioribus Asceticis primus est, secundus sit pro monasticis Constitutionibus. Eadem causa Regius codex 
2288 tertius est pro monasticis Constitutionibus. Pariter Reg. codex 2895 quartus est pro iisdem Con- 


stitutionibus monasticis. 
.Pro libris De baptismo. 


Reg. codex 1908, membr. et antiquus. 
Reg. codex 2288, membr. et antiquus. 
Reg. codex 2895, membr. et antiquus. 





| MONITUM. 


nimus, ut genuine Orationes obtineant primum locum, Ascetica 
(etium, duse lucubratiuncule Coteleriane et altera Combefisiana 
inm, Liturgia sextum, alia quedar Latine scripta ultimum. Hoc 

1 partes divisum est: quarum in prima genuine lucubrationes, 

oui ea quam dixi rerum dispositio errorem objiciat, monere 
'egrina quedam admisceri. Statim igitur inter certas ac indu- 


161 . PRJEFATIO. lea 


bitatas invenitur secunda De jejunio oratio, non quod eam certam esse atque indubitatum putem, wed 
quod a doctissimis viris talis esse credatur. Rursus panegyricam orationem, quie de martyre Darlaam 
habita est, inter germana ac sincera collocavi : quam tamen peregrinam esse arbitror. Sed heec concio, 
etsi meo judicio aliena, ita tamen elegans est et ornata, ut inter genuiuas locum mereri mihi visa sit, 
Reliquas autem orationes omnes, que in prima voluminis parte leguntur, pro verisaocertis habeo: eoquo 
magis in hac mea sententia confirmor, quod earum nullam hactenus ab eruditis in dubium revocatum 
fuisse videam. Neque vero id cuidam miruin videri debet, cum in his nihil sit, unde suspicio vel mi 
nima oriri possit. Nam ut interim de quibusdam orationibus quarum veteres mentionem fecere, taceam, 
neminem inficias iturum spero, si in omnibus, pariter omnes dicendi virtutes, quas antiqui in Basilio 
laudarunt, splendescere ac micare affirmem. Et vero miras illas ingenii dotes, quibus Basilius excel- 
luisse a veteribus dicitur, in iis quas dixi orationibus videre cuique licel, eloquentiam incredibilem, re- 
rum et verborum copiam, summam inundane sapientie cognitionem ubomniostentationealienissimam, 
eruditionem, pietatem, artis ornamenta omnia sine ulla significatione artis, in. explicandis tnysteriis 
tradendisque inorum preceptis diligentiam maximam, perspicuitatem, perfectissimum liberaliuu dísci- 
plinarum intelligentiam, vim persuadendi singularem, et, ut verbo dicam, felicem quamdam naturam 
cum ad ceetera tum ad panegyricum dicendi genus accommodatissimain. Neque míhi loc eredi postulo : 
imo meis verbis fidem facile adhiberi egre ferrem. Ita enim: entio, quod attentius diligentiusque hu con- 
ciones legentur, eo minus suspectas fore. Et alioquin dignissime sunt, que scepius ab omnibuslegantur, 
cum earum lectio cuivis et utilissimaetjucundissima futura sit. Uoctissimi quique inirabuntur orationes, 
in quibus nihi] otiosüm, nihil redundaas reperitur; in quibus densa sunt et compacta omnía nervoruirn- 
que et virium plena, cum omnibus condita dicendi festivitatibus, tum preclarissimíis saluberrimisque 
preceptis refertissima. 


Ascetica plus mihi negot'iexhibuerunt. Modo eorum nonnulla in secunda tomi parie reponebam : mo- 
do eadem in primam revocabam. Sed tamen cum rem eamdem ín Asceticis omnibus tractari cogitavi, 
alia ab aliis non separanda esse censui. Quare ne vera cum falsis incaute confundantur, hoc loco breví- 
ter singula recensere nort pigebit. Genuina sunt et germana, ut nobis quidem videtur, ascetíca tria opus- 
cula previa, libelli De judicio Dei ac De fide, Moralía, Regul tam longiores quam breviores : in spuriís 
vero cetera numeramus, videlicet breves duos libellos qui post Moralía locatí sunt, Constitutiones mo- 
nasticas, Epitimia, duas quas Combeftisius edidit lucubratiuncujas. Attuliiín Prefationeargumenta omnis 
generis, quibus probari posse credidi, tractatum quemque aut genuinum esse, aut adulterinum. Quare 
hie quidquam addi iis de rebus necesse non puto, cum potius vereri debeam, ne singulis explicandis 
diutius immoratus fuisse videar. 


Pars voluminis secunda a prima in hoc differt, quod quecunque in ea reperiuntur, aut spuría sint aut 
certe spuria esse mihi videantur : quod tamen ita accipi volo, ut Rufiniana quarumdam Basilii oratío- 
num interpretatio in subdititiis non ponatur. Cum autem prestüterim in Prefatione, quecunque homo 
mese sortis preestare poterat, in eaque omnia disposuerim suo ordine et loco, nec quidquam omiserim 
eorum, quibus meam sententiam defendi posse arbitrarer, teedium parerem, sí res fuse explícatas híc 
fusius explicare conarer. Satis igitur habebo petere ac rogare ab eruditis hominibus hoc unum, uf pro 
sua humanitate atque benevolentia Prefationem nostram benigne et legant et interpretentur. 


163 ᾿ς S. BASILII MAGNI . 164 





TOY EN ATIOIX IIATPOX HMON 


BAXIAEIOY 


APXIEIIIZKOIIOY KAIZAPEIAZ KAIITIAAOKIAZ 


"TTEPI NHTEIAX AOTOX A. 


S. P. N. BAS'LII 
C/ESARE/E CAPPADOCUE ARCHIEPISCOPI 


DE JEJUNIO HOMILIA I. 


1 !. Clangite, inquit, in initio mensis, buccina A 


in insigni diesolemnitatis ves(irz!. Hoc mandatum 
est propheticum. Porro festum quod hos dies ante- 
cedit, quavis tuba vocalius, et quovis insirumento 
musico significantius indicant nobis scripture re- 
citate. Nam ex lsaia didicimus jejuniorum gra- 
tiam, qui ut Judaicum jejunandi modum aversa- 
tus est, 9 ita verum jejunium nobis commonstra- 
vit. Ne jejunetis ad lites ac contentiones, sed dis- 
solve omne vinculum iniquitatis? Et Dominus: 
Nolite fieri tristes, sed lava faciem tuam, et unge 
caput tuum ?. Sic igitur animis affecti simus, 
quemadmodum sumus edocti, ac dies instantes 
haudquaquam tristi, sed hilari animo excipiamus, 
sicuti decet sanctos. Nemo dejectee mentis corona- 
tur, nemo morens tropeum statuit. Noli tristis 
esse, dum curaris. Absurdum fuerit non laetari de 
sanitate anime, imo de commmutatis cibis dolere, 
ac videri tales qui plus tribuamus voluptati ven- 
tris, quam cure mentis. Nam in ventre sistitur sa- 
tietatis delectatio; sed jejunium in animam subve- 
hit lucrura. Sis hilari animo, quod tibi a medico 


! Psal. Lxxx, 4. ? Isa. Lvir, 4-6. 


(1) Editi perinde ut Regii secundus et tertius : Τοῦ 


αὐτοῦ πεοὶ νηστείας λόγος α΄, Ejusdem sermo primus 
de jejunio. Reg. primus: Ὁμιλία εἰς τὴν παρείσδασιν 
τῶν νηστειῶν, Homilia in ingressum jejuniorum. At 
duo Colbertini : Περὶ νηστείας λόγος 8, Sermo secun- 
dus de jejunio. Quod ait vir doctissimus Tillemon- 
tius, duas has quas in editione Parisiensi habemus 
orationes Dominica prima Quadragesimee habitas 
esse, sed non eodem anno, de eo cum ipso conten- 
dere nolumus: sed eidem, utramque orationem 
Basilii videri affirmanti, non ita facile assentiemur. 


|. Σαλπίσατε, φησὶν, iv νεομηνίᾳ (2) σαλπιγγι᾽ 
ἐν εὐσήμω ἡμέρᾳ ἑορτῆς ὑμῶν. Τοῦτο πρόσταγαα 
ἐστι προφητιχόν. Hpiv δὲ πάσης σιώλπιγγος μεγα- 
λοφωνότερον, χαὶ παντὸς ὀργάνον μονσιχοῦ εὐσημότε- 
pov, τὴν προάγουσαν (3) τῶν μερῶν ἑορτὸν ὑποση- 
μαίνει τὰ ἀναγνώσματα. ἘἘγνωρίσαμεν γὰρ τῶν 
νηστειῶν τὴν χάριν τοῦ Ἡσαΐου, τὸν μὲν ᾿Ιουδαι- 
χὸν τῆς νηστείας τρόπον παρωσομένου, τὴν δὲ ἀλη- 
θινὴὲν (4) νηστείαν ἡμῖν παραδείξαντος. Μὴ εἰς xpi 
σεις χαὶ μάχας νηστεύετε, ἀλλὰ os πάντα σύν- 
δεσμον ἀδιχίας. Καὶ ὁ Κύριος: Mà γίνεσθε σχυ- 
θοωποὶ, ἀλλὰ νίψαι σον τὸ πρόσωπον παὶ ἄλειψαί 
σον τὴν χεφαλήν. Διατεθῶμεν τοίνυν, ὡς ἐδιδάχθη- 
μεν, μὴ χατασχυθρωπάξοντες ἐπὶ ταῖς προσιούσαις 
ἡμέραις, ἀλλὰ φαιδρῶς πρὸς αὐτὰς, ὡς πρέπει 
ἁγίοις, διατιθέμενοι. Οὐδεὶς ἀθυμῶν στεφανοῦται" 
οὐδεὶς στυγνάζων τρόπαιον ἴστησι. Μὴ σχνθρωπά- 
σῃς θεοαπευόμενος. Ἄτοπον μὴ χαίρειν ἐπὶ ὑγεία 
ψυχᾷς, ἀλλὰ λυπεῖσθαι ἐπὶ βοωμάτων ὑπαλλαγῇ (5), 
xal πλείονα χάριν φαίνεσθαι διδόντας ὡδονῇ γαστρὸς 
ἢ ἐπιμελείᾳ ψυχῆς. Κόρος μὲν γὰρ εἰς γαστέρα τὴν 
χάριν ἴστησι: νησετία δὲ πρὸς ψυχὴν ἀναδιθάξει τὸ 


* Matth. vr, 16, 17. 


Ea de re in Prefatione. 

(2) Editi ἐν νεομηνίαις, in initiis mensium. At. ir. 
antiquis quinque libris et apud LXX legitur év veo- 
μηνία, in initio mensis 

(3) Veteres aliquot libri προσάγουσαν τῶν, male. 

(4) Reg. secundus τὴν δὲ ἀληθῆ, Mox. Colb. pri- 
Inus λύετε παντα. 

(5) Illud, ἐπὶ βρωμάτων ὑπαλλαγῇ, sic verterat 
Erasmus, ob cibos subtractos: ubi, ut omnes 
vident, vertere debuerat, ob cibos commutatos. 


165 DE JEJUNIÓ HOMILIA í. 166 


xépdoc. Εὐθύμησον, ὅτι dot δέδοται παρὰ τοῦ ἰατροῦ 
φάρμαχον ἁμαρτίας ἀναιρετιχόν. "Ὥσπερ γὰρ οἱ ἐν 
τοῖς ἐγχάτοις τῶν παίδων ζξωογονούμενοι σχώληχες 
φαρμάχοις τισὶ δριμυτάτοις ἐξαφανίξονται, οὕτως 
ἁμαοτίαν, ὑποιχουροῦσαν τῷ βάθει, ἐναποχτείνει τῇ 
ψυχῇ ἐπεισελθοῦσα νηστεία, ἣγε ὡς ἀληθῶς τῆς προ- 
σηγορίας ταύτης ἀξία. 

2. “Λλειψαί σον τὴν χεγαλὴν, x«i νίψαι τὸ πρόσ- 
eov, Ἐπὶ μυστήριά σε χαλεῖ ὁ λόγος. Ὁ ἀλειψά- 
μενος ἐχρίτατο" ὁ νιψάμενος ἀπεπλύνατο (6). Ἐπὶ 
τὰ ἔνδον λάμθανε τῶν μελῶν τὴν νομοθεσίαν (T). 
᾿Απόπλυνε τὴν ψυχὴν ἁμαρτημάτων. Χρῖσαι τὴν χε- 
φαλὴν χρίσματι ἁγίῳ, ἵνα μέτοχος γένῃ Χριστοῦ, 
xai οὕτω πρόσελθε τῇ νηστεία. Μὴ ἀφανίσης τὸ πρόσ- 
ωὠπὸν σου ὥσπερ οἱ ὑποχριται. ᾿Αφανιξεται πρόσ- 
ὠπον͵ ὅταν Y) ἔνδον διάθεσις ἐπιπλάστω σχήματι τῷ 
ἔξωθεν ἐπισχοτῆται, ὥσπερ ὑπὸ παραπετάσματι τῷ 
ψεύδει καλυπτομένη. Ὑποχριτής ἐστιν ὁ ἐν θεάτρῳ 
ἀλλότριον πρόσωπον ὑπελθών- δοῦλος ὧν, πολλάχις 
τὸ τοῦ δεσπότου, καὶ ἰδιώτης, τὸ τοῦ βασιλέως. Οὔ- 
τω xai ἐν τῷ βίῳ τούτῳ, ὥσπερ ἐπὶ ὀρχήστρας τῆς 
ἑαυτῶν ζωῆς οἱ πολλοὶ θεχτρίξουσιν, ἄλλα μὲν ἐν 
τῇ κχαρδίχ φέροντες, ἄλλα δὲ τῇ ἐπιφανείᾳ τοῖς 
ἀνθρώποις δειχνύντες. Μὴ ἀφάνιξε οὖν τὸ πρόσω- 
πον. Οἵος εἶ, τοιοῦτος φαίνου" μὴ κατασχηματίξον (8) 
σεαυτὸν πρὸς τὸ σχυθρωπὸν, τὴν ix τοῦ δοχεῖν ἐγ- 
χρατὴς εἶναι δόξαν θηρώμενος. Οὔτε γὰρ εὐποιίας 
σαλπιξομένης ὄφελος, χαὶ νηστείας δημοσιευομένης 
χέρδος οὐδέν. Τὰ γὰρ ἐπιδειχτιχῶς γινόμενα οὐ πρὸς 
τὸν αἰῶνα τὸν μέλλοντα τὸν χαρπὸν ἐχτείνει, ἀλλ᾽ 
εἰς τὸν τῶν ἀνθρώπων ἔπαινον χαταστρέφει. Ἡρόσ- 
δραμε τοίνυν φαιδρῶς τῇ δωρεᾷ τῆς νηστείας. 'Ap- 
χαῖον δῶρον ἡ νηστεία' οὐ παλαιούμενον xxi γηρᾶ- 
σχον, ἀλλ᾽ ἀνανεούμενον ἀεὶ, χαὶ εἰς ἀχμὴν ἐπαν- 
θοῦν. 

3. Οἴει με τὴν ἀρχαιογονίαν αὐτῆς ἀπὸ τοῦ νόμου 
κίθεσθαι; Καὶ νόμον πρεσθυτέρα νηστεία. Ἐὰν μι- 
xpó» ἀναμείνῃς, εὑρήσεις τοῦ λόγον τὴν ἀλήθειαν. 
Mà οἵου τὴν ἡμέραν τοῦ ἱλασμοῦ, τὴν διατεταγμέ- 
γὴν τῷ Ἰσραήλ τῷ ἐῤδόμῳ μηνὶ, τῇ δεχάτῃ ἡμέρᾳ 
τοῦ μηνὸς, ταύτην εἶναι τῆς νηστείας τὴν ἀρχήν. 
Δεῦρο δὴ διὰ τῆς ἱστορίας βαδίξων, ἀνερεύνησον τὴν 
ἀρχαιογονίαν αὐτῆς. Οὐ γὰρ νεώτερον τὸ ἐφεύρεμα: 
πατέρων ἐστὶ τὸ χειμήλιον, Ἠᾶν τὸ ἀρχαιότητι δια- 
φέρον, αἰδέσιμον. Δυσωπήθητι τὴν πολιὰν τῆς Yn- 


5 Matth. vi, 17. * Levit. xvi, 29 ; xxiit, 27. 

(6) Haec verba, ὁ ἀλειψάμενος ἐχρίσατο δ᾽ Mr 
voc ἀπεπλύνατο, sic interpretatus est Erasmus,Qut 
alios ungebat, unctus est ; qui lavabat, ablutus 
est ; quibus ex verbis que apta sententia idonea- 

ue effici possit, non video. Ita igitur interpretare: 

ui unctus est, inunzit : qui ablutus fuit, abluit. 
Hocest:Christusquiunctusest,ungicaput nostrum 
voluit : Christus, qui ablutus est in baptismate, 
faciem nostram ablui jussit.—'O ἀλειψάμενος ἐχρί- 
σατο" ὁ νιψώμενος ἀπεπλύνατο. Qui. illinit, inungil, 

i lavat, abluit. Cum vellet Basilius illud prze- 
ceptum Christi, ᾿Αλειψαί σον τὴν χεφαλὴν, καὶ νίψαι 
τὸ πρόσωπον, ad animam transferre, observat has 
vOCe8, ἄλειψαι, νέψαι, tiüline, lava, idem valere ac, 
unge et ablue, que anime melius congruunt. In 


A datum est phariracum efficax abolendo peccato. 


Quemadmodum enim vermes, qui in puerorum in- 
testinis germinant, pharmacis quibusdam vehe- 
menter actibus et amaris excutiuntur, ita pecca- 
tum, in intimis secessibus inhabitans, delet ene- 
catque, simul atque in animam supervenerit, je- 
junium, quod scilicet veresit hoc nomine dignum. 

2. Unge caput tuum, et lava faciem*. Ad myste- 
ria te vocat Scriptura. Qui unctus est, inunxit ; qui 
ablutus fuit, abluit. Transfer preceptum ad in- 
terna membra. Ablue animam a peccatis. Unge 
caput unguento sancto, ut consortium habeas cum 
Christo, sicque accedito ad jejunium. Noli obscu- 
rare faciem tuàam more hypocritarum. Obscuratur 
facies, cum internus affectus externo quodam ha- 
bitu simulato obumbratur, mendacio veluti velo 
obtento contectus. Hypocrita est qui in theatro 
personam sustinet alienam, sepe heri, cum sit ser- 
vus, aut regis, cum sit privatus. ltidem in hac 
vita velut in orchestra quadam agunt plerique ví- 
tam theatricam, aliud in corde gerentes, aliud in 
specie hominibus ostendentes. Itaque ne obscures 
faciem. Qualis es, talis appare; ne teipsuin trans- 
figures in habitum tristem ac tetricum, hinc lau- 
dem acgloriam aucupans, quod videare continens, 
ac temperans. Neque enim boni operis, cui tuba 
precinit, utilitas est ulla, neque fructus ullus je- 
junii, quod ad publicam fit ostentationem. Qut 
enim ostentationis causa fiunt, ea nequaquam por- 
rigunt fructum in seculum venturum,verumin ho- 
minum laudem commendationemque desinunt. 
Proin hilariter accurre ad jejunii donum. Vetus do- 
num est jejunium,quod non veterascit,nec senescit, 
sed usque renovatur, sed perpetuo vigore pubescit. 


3. Putasne me jejunii antiquitatem a legis initio 
supputare? Etiam ipsa lege antiquius est jejunium. 
Paulisper si manseris, comperies verum esse quod 
dixi. Cave existimes diem propitiationis, 8 qui 
designatus [sraelitis erat mense septimo, decimo 
die mensis ?, fuisse jejunii principium. Ades huc, 
ac per historiam decurrens, vestiga jejun:i antiqui- 
tatem. Neque enim recens inventum est, sed pre- 
tiosus thesaurus a majoribus repositus ao traditus. 
Quidquid vetustate preecellit, idem venerabile est. 


eadem oratione p. 8, A, 10 : Σὺ δὲ, ὑπερπιαίνων μὲν 
σεαυτὸν χαὶ χατασαρχῶν, οὐχ Gv(no; ἐχτήχων δὲ τὸν 
νοῦν ἐν ἀτροφία τῶν σωτηρίων χαὶ ξωοποιῶν διδαγμάτων, 
οὐδένα λόγον ποιῇ ; Tu vero nullumne finem factu- 
rus es treipsum supra modum saginandi ac carne 
onerandi? animum autem a te labefieri salutarium 
et vivificorum documentorum inedia,paryi pendes? 
ARAN. 

(7) Antiqui duo libri τῶν μελῶν τὴν ὀνομασίαν, velim 
accipias de internis appellationem membrorum, 
Alii quatuor mss. et editi μελῶν τὴν νομοθεσίαν, 

(8) Olim, ut notat Dueseus, in Oliv. pro χατασχῃ- 
patito» legebatur κατασχυματίζον, quam lectionem 
alteri preetulimus. Ita enim legi debere, si nibil 
aliud, ipsa certe orationis series ostendit. 


1671 S. BASILH MAGNI. 168 
Reverere jejunii canitiem. Tam vetus est, ut simul A στείας. Συνηλιχιῶτίές ἐστι τῆς ἀνθρωπότητος: νὴ 


cum homine condito ceperit : in paradiso preescri- 
ptum est. Primum illud preceptum accepit Ada- 
mus : De ligno scientia boni et mali non comede- 
tis*. Illud autem, non comedetis, jejunii et absti- 
nentie lex est.Si alignojejunasset Eva,nequaquam 
hoc nunc jejunioopus haberemus.Neque enim opus 
est valentibus medico, sed male habentibus?. Fui- 
mus per peccatum lesi; sanemur per poniten- 
tiam - penitentia autem sine jejunio iners est et 
infrugifera. Maledicta terra, spinas et cribulos ger. 
minabit tibi?. In tristitia vivere jussus es, non in- 
dulgere deliciis. Per jejunium satisfacito Deo. Quin 
et ipsa in paradiso vita, jejunii simulacrum est, 
non ob id modo quod homo, communi cum ange- 
lis vivendi ratione utens, ipsis efficiebatur similis, 
utpote paucis contentus ; verum etiam quod, que- 
cunque post hominum cogitatio commenta est, ea 
nondum degentibus in paradiso excogitata erant : 
nondum vini potatio, nondum pecudum mactatio, 
nonaliaquecunqueperturbant mentem humanam. 

4. Quoniam non jejunavimus, exsulamus e pa- 
radiso : jejunemus igitur, ut ad illum revertamur. 
An non vides, quomodo Lazarus per jejunium in- 
gressus est paradisum?? Noli imitari Eve inobe- 


dientiam, noli rursus serpentem iu consilium adhi-- 


bere, edulium ad carnem mollius curandam pro- 
ponentem. Ne causeris corporis infirmam valetu- 
dinem ac debilitatem. Neque enim mihi istas 
excusationes profers, sed scienti dicis. Age, dic 
mihi, jejunare non potes, et potes continuo expleri 
cibis, potes conficere corpus pondere escarum ? 
Atqui infirmis nonciborum varietatem, sed inediam 
et abstinentiam ἃ medicis solere preescribi scio. 
Qui fit igitur ut, cum ista possis, illa te non posse 
causeris? Utrum ventri facilius est tenui victu 
transmittere noctem, an copia ciborum gravatum 
jacere? imo ne jacere quidem, sed crebro huc et 
huc verti, dehiscentem ac stridentem? Nisi forte 
dicturus es illud, quod naucleri facilius servant na- 
vim sarcinis onustam quam eam que expedit:or 
est ac levior. Nam oneris magnitudine gravatam, 
quamvis exiguus fluetus adoriens demergit ; con- 
tra, cujus sarcina moderata est ac modica, hec 
facile fluctus superat, eo quod eam his fieri altio- 
rem impediat nihil. Eumdem ad modum et homi- 
num corpora assidua expletione degravata facile a 
morbis demerguntur ; que vero facililevique utun- 
tur alimonia, non modo quod ex morbo imminet 


5 Gen. 11, 17. ? Matth. ix, 12. * Gen. ni, 17, 18. 

(9) Augustinus, cum peccatum originale probare 
vellet, hunc Basilii locum protulit lib. 1 Contra Jul., 
cap. 5, num. 18. 

40) In duobus Colbertinis pro ἐδεόμεθα legitur 
ἐδεήύημεν. 

41) Unus eodex Regius στυγνάζξειν ἐπετάχθης. 
Alius itidem Regius ἐτάχθης. ^ 

(12) Reg. secundus τοῖς ἀνθρώποις. Nec ita multo 
post editi διαιτωμένοις ἐπενενόητο. Libri veteres ἐπι- 


στείᾳ (9) & τῷ παοαδείσω ἐνομοθετήθη. Τὴν πρώ- 
τὴν ἐντολὴν ἔλαδεν ᾿Αδάμ: ᾿Απὸ τοῦ ξύλου τοῦ 
γινώσχειν χαλὸν χαὶ πονηρὸν οὐ φάγεσθε. Τὸ δὲ, 
οὐ φάγεσθε, νηστείας ἐστὶ χαὶ ἐγχρατείας νομοθε- 


σία. Εἰ ἐνήστευσεν ἀπὸ τοῦ ξύλον ἡ Εὔα, οὐχ ἄν 


ταύτης νῦν ἐδεόμεθα (10) τῶς νηστείας. Οὐ γὰρ 
χρείαν ἔχουσιν οἱ ἰσχύοντες ἰατροῦ, ἀλλ οἱ χα- 
χῶς ἔχοντες. Ἑχαχώθημεν xu τῆς ἁμαρτίας" ἰαθῶ 
μὲν διὰ τῆς μετανοίας: μετάνοια δὲ χωρὶς νηστείας 
ἀργή. Ἐπικατάρατος: ἢ 5, ἠχάνθας x«i τριθό- 
λους ὠνατελεῖ σοι, Στυγνάξειν προσετάχθης (11), 
μὴ γὰρ τρυφᾶν. Διὰ νηστείας ἀπολόγησαι τὼ Θεῷ. 
᾿Αλλὰ χαὶ ἢ ἐν παραδείσῳ διαγωγὴ νηστείας ἐστὶν 
εἰχὼν, οὐ μόνον χαθότι τοῖς ἀγγέλοις ὁμοδίαιτος ὧν ὁ 
ἄνθρωπος, διὰ τῆς ὀλιγαρχίας τὴν πρὸς αὐτοὺς ὁμοίω- 
σιν χατώρθου, ἀλλ᾽ ὁτι x«l ὅσα ὕστερον ἡ ἐπίνοια τῶν 
ἀνθρώπων (12) ἐξεῦρεν, οὕπω τοῖς ἐν τῷ παραδείσῳ 
διαιτωμένοις ἐπενενόητο᾽ οὕπω οἰνοποσίαι, οὕπω ζωο- 
θυσίαι, οὐχ ὅσα τὸν νοῦν ἐπιθολοῖ τὸν ἀνθρώπινον. 


4, Ἐπειδὴ οὐχ (13) ἐνοστεύσαμεν, ἐξεπέσομεν τοῦ πα- 
ραδείσου- νηστεύσωμεν τοίνυν, ἵνα πρὸς αὐτὸν ἐπαν3)- 
θωμεν. Οὐχ ὁρὰς τὸν Αἄζαρον, πῶς διὰ νηστείας εἰσ- 
ἦλθεν εἰς τὸν παράδεισον: Μὴ μιμόσῃ τῆς Elo 
τὴν παραχοὴν, μὴ πάλιν σύμθδουλον παραδέξῃ τὸν 
ὄφιν (14) ; φειδοῖ τῆς σαρχὸς τὴν βρῶσιν ὑποτιθέμε- 
vov. Μὴ προφασίξον ἀῤῥωστίαν σώματος xat ἀδυνα- 
μίαν. Οὐ γὰρ ἐμοὶ τὰς προφάσεις, ἀλλὰ τῷ (15) εἰδότε 
λέγεις. Νηστεύειν οὐ δύνασαι (εἰπέ μοι) ; χορέννυσθαι 
δὲ du βίου, καὶ συντρίδειν τὸ σῶμα τῷ βάρει τῶν 
ἐσθιομένων δύνασαι; Καὶ piv τοῖς ἀσθενοῦσιν οὐχὶ 
βρωμάτων ποικιλίαν, ἀλλ᾽ ἀσιτίαν χαὶ ἔνδειαν οἶδα 
τοὺς ἰατροὺς ἐπιτάσσοντας. Ho οὖν ὁ ταῦτα δυνά- 
μένος, ἐχεῖνα προφασίξζὉ μὴ δύνασθαι; Τί εὐχοπώ» 
τερον τῇ αστρί; λιτότωτι διαίτης παρενεγχεῖν τὴν 
γύχτα, ἢ δαψιλείᾳ βρωμάτων βεδαρημένην χεῖσθαι ; 
μᾶλλον δὲ μηδὲ κεῖσθαι, ἀλλὰ πυχνὰ μεταστρέφεσθαι 
διαῤῥηγνυμένην καὶ στένουσαν ; εἰ μὴ χαὶ τοὺς χυ- 
Cspvíárag φήσεις βαρννομένην τοῖς ἀγωγίμοις ὀλχάδα 
εὐχολώτερον σώζειν τῆς εὐσταλεστέρας καὶ χούφης. 
Tà» μὲν γὰρ πεπιεσμένην τῷ πλήθει βραχεῖα κχύμα- 
rog ἐπανάστασις χκατεῤάπτισεν. ἡ δὲ συμμέτρως τῶν 
ἀγωγίμων ἔχουσα ῥᾳδίως ὑπεραίρει τοῦ χλύδωνος, 
οὐδενὸς ἐμποδίξοντος αὐτὴν ὑψηλοτέραν γενέσθαι. 
Καὶ τοένυν τὰ τῶν ἀνθρώπων σώματα, συνεχεῖ μὲν 
τῷ χόρῳ κχαταδαρυνόμενα, εὐχόλως ὑποθρύχια ταῖς 
ἀῤῥωστέαις γίνεται" εὐσταλεῖ δὲ χαὶ χούφῃ τῇ τροφῇ 
χεχρημένα, xai τὸ προσδοχώμενον ἐχ νόσου χαχὸν 


9 Luc. xvi, 20-31. 


νενόητο. 

(13) Codex unus ἐπεὶ dt ix, 

(4) Reg. primusita habetin contextu μὴ... παρα- 
δέξῃ τὸν ἐχθρόν, cave inimicus adhibeas in consi- 
lium ; at in ora libr, scriptum invenitur τὸν 99'v -. 

(15) Illud loquendi genus, εἰδότε λέγεις» SCtentt 
dicis, in proverbii consuetudipem veDisse) κατ 
net vir doctissimus Duceus, gjus era 3 V** 
notam studiosi legere poterupt. 


111 S. BASILII MAGNI 172 


prodigiis Dei cognitionem acceperat, per gulam ad A 
insanam AEgyptiorum idololatriam devolutus est. 


XXi πῶς τρυφὴ τὴν σωτηρίαν ποοδίδϑωσι (91). Κατάβα 
ὁδῷ βαδίξων ἐπὶ τὰ xázo. 


Hec utraque inter se componito: hinc quomodo jejunium adjungat Deo, illinc quomodo luxus auferat 
salutem. Descende, ac via qua crepisti ad inferiora perge. 


6. Ecquid inquinavit Esau, et servum fecit fra- 
tris? Nonne edulium unum,ceujus gratia vendiditjus 
primogeniti!* ? Jam Samuelem nonne deprecatio 
cum jejunio conjuncta donavit matri !*? Quid for- 
tissimum virum Samsonem invictum 5 reddidit? 
Annon jejunium, quocum in utero matris conce- 
ceptus est!*? Hunc peperit jejunium, hunc enutri- 
vit jejunium instar nutricis, jejunion in virum ado- 
levit, quod jejunium angelus presscripserat matri: 
Quidquid proficiscitur e vinea, ne edat,vinumque et 5 
siceram ne bibat "1. Jejunium prophetas generat, 
roborat fortes; jejunium legum latoribus submini- 
strat sapientiam: bona anime custodia, corpori 
tutus contubernalis, armatura fortiter belligeranti- 
bus, athletis exercitium. Hoc tentationes depellit, 
ungit ad pietatem, sobrietatis domesticus comes, 
opifex castitatis. In bellis fortiter agit, in pace do- 
cet quietem. Nazareum sanctificat, perficit sacer- 
dotem. Neque enim fieri potest, ut absque jejunio 
audeat ad sanctum ministerium accedere,non tan- 
tum in mystico horum temporum vero cultu, ve- 
rum etiam in eo qui juxta legem in figuris perage- 
batur. Jejunium Eliam magni illius spectaculi spe- 
ctatorem fecit,qui cum quadraginta dierum jejunio ( 
repurgasset animam, ita demum in spelunca que 
est in Choreb, promeruit videre Dominum 5, quan- 
tum quidem licet homini videre. Jejunans reddidit 
vidue filium,fortis factus adversus ipsam mortem 
per jejunium. Vox abs jejunantis ore profecta, sce- 
lerato populo clausit ccelum annos tres ac menses 
sex. Utenim hominum duram cervicem habentium 
cor indomitum emolliret, voluit et seipsum ea ca- 
lamitate cum ceteris condemnare.Propterea, Vivit 
Dominus, inquit,si erit aqua super terram,nisi per 
os meum 19. Et jejunium intulit per famem populo 
omni, videlicet ut ortam ex deliciis vitaque disso- 
luta nequitiam corrigeret. Rursus quinam victus 
Elis:ei? quomodo apud Sunamitidem hospitio usus p 
est? quomodo ipse prophetas excepit? Nonne 
agrestia olera ac farine pauxillum hospitalitatis 
munus explebant 39 ? quo tempore etiam colocyn- 
thide sumpta, erant periclitaturi qui gustarant, ni 


6. Τί τὸν Ἡσαῦ ἐδεβήλοσε, xai δοῦλον ἐποίη σε τοῦ 
ἀδελφοῦ; Οὐ βοῶσις μία, δι᾽ ἦν ἀπέδοτο τὰ πρωτο- 
τόχια ; Τὸν δὲ Σαμουὴλ οὐχ ἢ μετὰ (22) νηστείας 
προσευχὴ ἐχαρίσατο τῇ μεητοί; Τί τὸν μέγαν ἂρι- 
στέα τὸν Yawjow ἀχαταγώνιστον ἀπειογάσατο ; Οὐχ 
ἢ νηστεία, uiÜ' ἧς ἐν τῇ αστρὶ τῆς μητρὸς συν- 
ἐλήφθη ; Νηστεία αὐτὸν ἐχύγσε' νηστεία αὐτὸν ἐτι- 
θηνήσατο' νηστεία αὐτὸν ἥνδοωσιν, ἣν ὁ ἀγγελος 
διετάξατο τῇ μπτρί' Ὅσα ἐχπορεύεται ἐξ ἀαπῶον, οὐ 
μὴ φάγῃ, καὶ οἶνον x«i σίχερα οὐ μὴ πίῃ. Νηστεία 
ποοφήτας γιννᾷ, δυνατοὺς ῥώννυσι' νηστεία νομοθέτας 
σοφίξει, ψυχῆς ἀγαθὸν φυλαχτήριον, σώματι σύνοιχος 
(23) ἀσφαλὴς, ὅπλον ἀριστεήουσιν, ἀθγηταῖς γυμνάσιον. 
Τοῦτο πειρασμοὺς ἀποχρούεται, τοῦτο ἀλείφει πρὸς 
εὐσέδειαν, νήψεως σύνοικος, σωφροσύνης δημιουργός. 
Ἐν πολέμοις ἀνδραγαθεῖ, ἐν εἰρήνῃ ἡσυχίαν διδάσχει, 
Τὸν Ναξιραῖον (24) ἀγιάξει, τὸν ἑξοέα τελειοῖ, O2 γὰρ 
δυνατὸν ἄνευ νηστείας ἑεοουργίας χατατολμῇῆσαι, οὐ 
μόνον ἐν τῇ μυστιχῇ νῦν x«i ἀληθινῇ λατρεία, ἀλλὰ 
καὶ ἐν τῇ τυπικῇ τῇ χατὰ τὸν νόμον προσαγομένῃ. 
Αὐτὴ θεατὴν ἐποοίησε τοῦ μεγάλου θεάματος (25) τὸν 
λίαν: τεσσαοάχοντα γὰρ ἡμέραις νηστεία τὰν 
ψυχὴν ἀποχαθάοας, οὕτως ἐν τῷ σπηλαίῳ τῷ ἐν 
Xepi6 ἰδεῖν χατηξιώθη, ὡς δυνατόν ἔστιν ἰδεῖν 
ἀνθρώπῳ, τὸν Κύριον. Νηστεύων ἀπέδωχε tà. χήρα τὸν 
παῖδα, ἱσιχυρὸς φανεὶς χατὰ τοῦ θανάτου διὰ νηστείας" 
Ἀπὸ νηστεύοντος στόματος φωνὴ ἐξελθοῦσα ἀπ- 
ἔχλεισε (26) τῷ παρανομοῦντι λαῷ τὸν οὐρανὸν τρία 
ἔτη καὶ μῆνας ἔξ. "Iva γὰρ μαλάξῃ àv ἀδάμαστον 
καρδίαν τῶν σχληροτραχήλων, εἵλετο x«i ἑαντὸν τῇ 
χαχοπαθείᾳ συγκαταδικάσαι, Διὰ τοῦτο, Ζῦ Κύ- 
pus, ἔφη (27), εἰ ἔσται ὕδωρ ἐπὶ τῆς γᾷς, εἰ μὴ 
διὰ στόματός μὸν. Καὶ ἐπήγαγε παντὶ τῷ λαῷ 
νηστείαν διὰ τοῦ λιμοῦ, ὥστε τὸν ἐκ τῆς τρυφᾷς 
x«i τοῦ ἀνειμένον βίον χαχίαν ἐπανορθώσασθαι, 
Ἑλισσαίῳ δὲ ποταπὸς ὁ βίος ; πῶς μὲν παρὰ τῷ Σου- 
γαμίτιδι τῆς ξενίας ἀπέλανσε (28) ; πῶς δὲ αὐτὸς 
τοὺς προφήτας ἐδεξιοῦτο; Οὐχὲ λάχανα ἄγρια χαὶ 
ἀλεύρον βραχὺ τὴν φιλοξενίαν ἐπλύήρον ; ὅτε, καὶ τῆς 
τολύπης συμκαραληφθείσης, κινδυνεύειν ἔμελλον οἱ 
ἁψάμενοι, εἰ μὴ τῇ εὐχῷ τοῦ νηστεντοῦ ὑμαυρώθη 


'* Genes, ΧΧΥ͂,30-94. 151 Reg. 1, 13-16. (6 Judic. xur, 4. 17 ibid. 14. !* III Reg. xix,8-13. !* ΠῚ Reg. xvii, 


41. 1? [V Reg. iv, 42-44. 


(21) Colb. primus σωτηρίαν ἀποδιώχει, salutem 
fugat. Non contemnenda lectio. Aliquanto post 
idem codex £roínos τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ. 

(22) Veteres aliquot libri οὐχ ἢ μετά, Editi οὐχὶ 
μετά, Et infra quoque, ubi edili habent οὐχὶ à vz- 
στεία, legitur in aliquot mss. οὐχ ἢ νηστεία, Error 
autem utroque in loco inde evenit, quod librarii ex 
bis duabus vocibus οὐχ ἢ unam effecerint, οὐχί vi- 

elicet. 

(23) Veteres quinque libri σώματος σύνοιχος, Editi 
G^»'AU Tt. 

(3) E rozione vocis Ναξιοκζον in ora Colbertini 


173 


DE JEJUNIO HOMILIA I. 


174 


τὸ δηλητήριον. Καὶ ἀπαξαπλῶς εὕροις d» τὴν vx- A fuisset jejunatoris prece dissipatum venenum 34. 


στείαν πάντας τοὺς ἀγίους tig τὴν χατὰ Θεὸν mo- 
λιτείαν χειοραγωγήσασαν. Ἔστι τις φύσις σώματος, 
ἣν χαλοῦσιν ἀυίαντον, ἀνάλωτος πυρὶ, ἧἣτις, ἐν pit» 
τῇ φλογὶ χειμένη, ἀπηνθραχῶσθαι δοχεῖ, ἐξαιρεθεῖσα 
δὲ τοῦ πυρὸς, ὡς ὕδατι λαμπουνθεῖσα, καθαρωτέρα 
ίνεται, Τοιαῦτα ἦν τὰ τῶν τριῶν παίδων ἐκείνων 
σώματα ἐπὶ τῆς Βαδυλωνίας ἐχ τῆς νηστείας ἔχοντα 
τὸ ἀμίαντον (29). Ἔν γὰρ τῇ μεγάλῃ φλογί τῆς 
χαμένον, οἱονεὶ χρυσοῖ τὴν φύσιν ὄντες, οὕτω χρείττους 
τῆς ἀπὸ τοῦ πυρός ϑιιδείκνυντο βλάδης. Ἥπου χαὶ 
χρυσοῦ δυνατώτεροι διεδείχνυντο' οὐ γὰρ ἐχώνευεν 
αὐτοὺς τὸ πῦρ, ἀλλ᾽ ἐφύλασσεν ἀχεραίους. Καίτοι οὐδὲν 
ἂν ἐχείνην τότε τὴν φλόγα ὑπέστη, ἂν νάφθα xai πίσσα 
xxi χλυηματίδες ἔτρεφον, ὡς ἐπὶ τεσσαραχονταεννέα 


Atque, ut semel omnia dicam, reperies quotquot 
fuere sancti, omnes per jejunium ad vitant Deo di- 
gnam institutos fuisse. Ea est natura corporis cu- 
jusdam, quod amíanton vocant, ut igni consumi 
non possit. Id siin flamma ponatur, videtur quidem 
ignescere, et in prunam verli : sed si eximatur 
igni, perinde quasi fuisset aqua illustratum, eva- 
dit purius. Hujusmodi erant trium illorum puero- 
rum corpora in Babylone, naturam amianti per je- 
junium habentia 33. Siquidem in vehementi forna- 
cisflamma, quasinatura fuissent aurei, ita apparue- 
runt noxa ignis ac injuria superiores. Quin et auro 
ostensi sunt fortiores : neque enim ipsos conflabat 
ignis, sed integros illibatosque tuebatur. Atqui ni- 


πήχεις (30) αὐτὴν ϑιαχεῖσθαι, x«l τὰ xóxka αὐτῆς B hil est quod illam tum flammam sustinere potuis- 


ἐπινεμομένην πολλοὺς τῶν Χαλδαίων ἐξαναλῶσαι" 'Εχεί- 
wn» τοίνυν τὴν Trupx«ik» μετὰ νηστείας εἰσελθόντες 
χατεπάτουν οἱ παῖδες, λεπτὸν ἀέρα γαὶ ἔνδροσον 
ἐν οὕτω λάδρῳ πυρὶ ἀναπνέοντες. Οὐδὲ γὰρ τῶν τριχῶν 
τὸ πῦρ κατετόλμησε, διὰ τό ὑπὸ νηστείας αὐτὰς ixrpa- 
φῆναι. 


1. Δανιὴλ δὲ ὁ ἀνὴρ τῶν ἐπιθυμιῶν, ὁ τρεῖς ἐδδο- 
μάδας ἄρτον μὴ φαγών, χαὶ ὕδωρ μὴ πιὼν (31), καὶ 
τοὺς λέοντας νηστεύειν ἐδίδαξε, χατελθὼν εἰς τὸν 
λακχον (32). Ὥσπερ γὰρ ἐκ λίθον ἣ χαλχοῦ, à ἄλ- 
λης στεῤῥοτέρας τινὸς ὕλης συμπεπηγότι, ἐυδαλεῖν 
οὐχ εἴχον τοὺς ὀδόντας οἱ λέοντες. Οὕτως οἰονεὶ 
βαγὴ σιδήρου τὸ σῶμα τοῦ ἀνδοὸς ἡ νηστεία στο- 
μώσασα, ἀδάμαστον (33) ἐποίει τοῖς λέουσιν" οὐ γὰρ 


ἤνοιγον κατὰ τοῦ ἀγίον τὸ στόμα, Νηστεία ἔσδεσε: 


δύναμιν πυρὸς, ἔφραξε στόματα λεόντων. Νηστεία 
προσευχὴν εἰς οὐρανὸν ἀναπέμπει, οἱονεὶ πτερὸν 
αὐτῇ γινομένη πρὸς τὴν ἄνω πορείαν. Νηστεία οἵ- 
xem αὔξησις, ὑγείας μήτηρ, νεότητος παιδαγωγὸς, 
χόσμος πρεσϑύταις, ἀγαθὴ σννέμπορος ὁδοιπόροις, 
ἀσφαλὴς ὁμόσχηνος τοῖς συνοίκοις, Οὐ, ὑποπτεύει 
γάμων ἐπιθουλὴν ὁ ἀνὴρ, νηστείαις ὁρῶν (34) τὴν 
γνναῖκα συξῶσαν. Οὐ τήχεται ζξηλοτυπίαις γυνὴ, 
τὸν ἄνδρα βλέπουσα νηστείαν καταδεχόμενον. Τίς 
τὸν ἑαυτοῦ οεχον ἠλάττωσεν ἐν νηστεία ; ᾿Αρίθαησον 


3! 1V Reg. iv, 39-k1.. 32 Dan. 1, 8-16. 35 Dan. in 24-50. 1 Dan. x, 2. 


sot, quam naphthe, pix, et G sarmenta síc alebant 
ut ad quadraginta novem cubitos diffusa esset, at- 
que cireumjacentia depascens, plurimos Chaldeos 
absumpserit. Hoc igitur tantum incendium pueri 
cum jejunio ingressi conculoarunt, liquidum ac ro- 
seidum aerem in igne tam vehementi respirantes. 
Neque enim ignis vel pilosillorum ausus est attin- 
gere, eo quod ἃ jejunio essent aliti 38, 

7. Porro Daniel vir desideriorum, cum tres he- 
bdomadas panem non edisset, nec bibissset a- 
quam?*, demissus in lacum etiam leones jejunare 
docuit 35, Neque enim leones dentes in illum im- 
pingere valuerunt, perinde quasi e lapide, aut ere, 


'aut alia quapiam rigidiore materia concretus fuis- 


set. Adeo jejunium velut quxdam ferri tinctura fir- 
marat viri illius corpus, ac leonibus insuperabile 
reddiderat; neque enim os aperuerunt adversus 
sanctum. Jejunium restinxit vim ignis, obturavit ora 
leonum. Jejunium precationem transmittit in ce- 
]um, dum ipsi est alarum loco ad supernum iter 
conficiendum. Jejunium domorum incrementum 
est, sanitatis mater, juventutis predagogus, orna- 
mentum senibus, bonus comes viatoribus, tutus 
contubernalis conjugatis. Nullas maritussuspicatur 
conjugio strui insidias, conspiciens uxori familiare 
jejunium. Non contabescit uxor zelotypia, cernens 
maritum amplecti jejunium. Quis rem familiarem 


“5 Dan. VI, 16-22. 


(29) Reg. secundus ἔχοντα τὸ αἰϑέσιμον. Aliquanto D vir doctissimus nihil Dasilium juvat. Non enim 


post Reg. primus πυρὸς ἐδείχνυτο. 

(30) Codex Oliv. ἐπὶ ἐννέα καὶ τεσσαράκοντα πή- 
A5. " , . 
^ (34) Et in impressis libris et in duobus Oliv. 
et in nostris quinque codicibus constanter legi- 
tur, x«t dup μὴ vtov, et aguam non bibens. Quem 
locum interpretans Erasmus, vidensque Basilii 
verba cum verbis Danielis non concordare, in- 
terpretis neglecto munere, pro Basilianis verba 

rophetee ita expressit ; nec vinum bibisset : qua 
in re, ut alibi sepe, nimium sibi indulsit vir 
alioquin eruditissimus. Ait quidem Duceeus, fleri 
potuisse, ut Basilius rationem habuerit puero- 
Tum captivorum quotidiani victus, de quibus 
scriptum est Danielis 1, 12: Dentur nobis le- 
gumina ad vescendum, et aqua ad bibendum ; scd 


ipsum ab errore vindicat, sed errorem cum errore 


commutat. Satis enim intelligitur ex his qus pro- 


tuli Danielis verbis, Danielem et alios pueros cap- 
tivos aquam bibisse. Ergo si Basilius respexit ad 
puerorum captivorum quotidianum victum, quo- 
modo ita scribere potuit, Δανιὴλ ὕδωρ μὴ mt», 
Daniel aquam non bibens? Dicam igitur libentius, 
et, αἱ puto, verius, Basilium respexisse ad versicu- 
lum secundum capitis decimi Danielis : sed ipsum 
quod aliquando contingit vel summis viris, me- 
moria lapsum fuisse, atque pro oivov incaute ὕϑωρ 
scripsisse. 

32) Reg. secundus ἐν τῷ λάχχῳ, male. 

23) Codex Combef. ἀδάμαστον αὐτόν. 

34) Veteres quinque libri preter Oliv. et Anglic. 
νηστείαις ὁρῶν. Edil v«e7:iv. 


17$ 


S. BASILII MAGNI 


176 


diminuitin jejunio? Recense hodie domus supellec- ἃ σήμερον τὰ ἔνδον, x«i ἀρέθμνσον μετὰ ταῦτα' οὐδὲν 


tilem, ac postea denuo numera ; nihil deerit ob je- 
juniumin rebusdomesticis. Nullum animal deplorat 
mortem, nusquam sanguis, nusquam sententia ab 
inexorabili ventre adversus animantia prolata. Ces- 
sat macharracoquorum, mensa contenta est sponte 
nascentibus. Sabbatum Judeis erat traditum, ut 
requiescat, inquit 36, jumentum tuum et servus 
tuus. Sit jejunium famulis requies a perpetuis la- 
boribus, qui tibi pertotum annum inserviunt. Dato 
respirationem et moram coquo tuo, sine vacare 
structorem mensarum ; siste pocillatoris manum ; 
sit aliquando respiratio variorum bellariorum ac 
cupediarum architecto. Conquiescat tandem ipsa 
domus ab infinilis tumultibus, a fumo, a nidore, 
ab is qui sursum deorsum cursitant, ac ventri vel- 
ut imperiosee domine ministrant. Prorsus etiam 
tributorum exactores sibi obnoxiis pusillum con- 
cedunt libertatis. Det aliquantum vacationis et 
venter ori, paciscatur nobiscum quinque dierum 
inducias, qui semper alioqui flagitat, nec unquam 
desinit, dum quod accepit hodie, cras obliviscitur. 
Cum fueritexpletus, tum de abstinentia philosopha- 
tur ; ubi detumuit, dogmatum illorum obliviscitur. 

8. Jejunium non novit fenoris naturam ; non 
olet usuras jejunantis mensa; non prwefocat or- 
phànum jejunatoris filium ws alienum a patre con- 
flatum, quod serpentium ritu circumvolvatur. 
Quanquam et alias jejunium occasio est hilaritatis. 
Nam quemadmodum sitis efficit, αἱ 7 jucundus sit 
potus, et sicut quie preivit fames, epulas suaves 
reddit : ita quoque qu& sumuntur edulia condit 
jejunium, atque edulcat. Dum enim medium se in- 
terponit, ac deliciarum continuum usum interrum- 
pit, sumptionem, utpote intermissam, tibi jucun- 
damexhibebit. Proinde si vis tibi mensam apparare 
suavem, admitte ex jejunio vicissitudinem. Tu ve- 
ro, quod deliciis nimium addictus es,insipidas red- 
dis tibi delicias imprudens, ac pre voluptatis 
amore voluptatem fugas. Nihil enim tam cupitum 
est, quod non habeas in fastidium, si perpetuo 
fruare. At quee raro habentur, his avide fruimur. 
Sic et qui condidil nos Deus, providit ut dona 
ipsius gratiam apud nos obtineant ipsa vivendi va- 
rietate ac vicissitudine. An non vides solem esse 
letiorem post noctem ? ac vigiliam esse jucundio- 


36 Exod. xx, 10. 


(35) Colb. primus ἔλειψε τῶν, 

(36) Ait Duceus, videri Erasmum scriptum of- 
fendisse, δὸς ἀογίαν τῷ τοχπεξοποιῷ, cum interpre- 
tatus sit : Da otium mensarum apparatori, sed si 
ita interpretatus est Erasmus non conlinuo putan- 
dus est ἀογίαν legisse; cum vel ex lexieis notum 
sit voce ἄδεια, vocationem et otium nonnunquam 
significari : quod et Hesychius jampridem adnota- 
vit. Nec ita multo post Colb. primus τὰ ποιχίλα τῶν, 

(37) Codex Combef. γαστὴρ τῷ στόματι, Memini 

uiesitum olim ex me esse, quae essent inducire 
illas dierum quinque, e' qui horum verborum esset 


διά τὴν νηστείαν λεέψει τῶν (35) ἐν τῷ οἴχω, Οὐδὲν 
ξῶον ὀδύρεται θάνατον, οὐδαμοῦ alium, οὐδαμοῦ ἀπό- 
φασις παρὰ τῆς ἀπαραιτήτου γαστρὸς ἐχφερομένῃ 
χατὰ τῶν ξώων, Πέπαυται μαγείρων ἢ μάχαιρα" ἢ 
τράπεξα ἀρχεῖται τοῖς αὐτομάτοις, Τὸ X«66a-ov ἐδόθη 
τοῖς Ἰουδαίοις, ἵνα ἀναπαύσηται, φησὶ, τὸ ὑποζύγιόν 
σου χαὶ ὁ παῖς σου. Γινέσθω ἡ νηστεία ἀνάπαυσις 
£X τῶν συνεχῶν πόνων τοῖς διὰ τοῦ ἐνιαυτοῦ παντὸς 
ὑπηρετοῦσιν οἰχέταις. ᾿Αναπαυσὸν σον τὸν μάγειοον, 
δὸς ἄδειαν τῷ τραπεξοποιῷ (36). στῆσον τὴν χεῖοα 
τῷ οἰνοχόῳ' παυσάσθω ποτὲ χαὶ ὁ τὰς ποιχιλίας 
τῶν πεμμάτων ἐπιτηδεύων. Ἠσυχασάτω ποτὲ xoi 
ὁ οἶχος ἀπὸ τῶν μυρίων θορύδων, χαὶ τοῦ χαπνοῦ, 
xai τῆς χνίσσης, καὶ τῶν ἄνω xai χάτω διατρεχόντων, 

B x«i οἱονεὶ ἀπαραιτήτῳ δεσποίνῇ γαστρὶ λειτουρ- 
γούντων. Πάντως ποτὲ χαὶ οἱ φορηλήγοι τοῖς ὑποχει- 
ρίοις ἐλευθεοιάσαι μιχρὸν ἐπιτρέπουσι. Δότω τινὰ 
ἐχεχειοίαν χαὶ ἡ γαστὴρ τῷ στόματι (37), σπεισάσθω 
ἡμῖν πενθημέρους σπουδὰς, ἡ ἀεὶ ἀπαιτοῦσα xal 
οὐδέποτε λήγουσα, ἢ λαμθάνουσα σήμερον καὶ αὔριον 
ἐπιλχνθανουένη. Ὅταν ἐμπλησθξ, πεοὶ ἐγχρατειας 
φιλοσογεῖ" ὅταν διαπνευσθᾷ, ἐπιανθάνεται τῶν δο- 
μάτων. 

8. Νχστείχ δανείου φύσιν οὐχ οἶδεν" οὐκ ὄξει τόχων 
τράπεζα τοῦ νηστεύοντος" οὐχ ἀγχουσιν ὁρφανὸν 
νηστευτοῦ παῖδα τόχοι πατρῷοι, ὥσπεο ὄφεις πιρι- 
πλεχόμενοι, Καὶ ἄλλως δὲ ἀγοομὴ εἰς εὐφροσύνεν 
ἐστὶ τὸ νηστεύειν. Ὡς γάο ἢ δίψα ἡδὺ τὸ ποτὸν 
εὐτρεπίξει, χαὶ λιμὸς ἡγησάμενος (38) ἡ δεῖαν παρα- 

Q σχινάξει τὴν τοαπιξαν᾿ οὕτω χαὶ τὸν τῶν βρω- 
μάτων ἀπόλαυσιν νηστεία φαιδρύνει. Μέσην γὰρ 
ἑαυτὴν παρινθεῖσα, χαὶ τὸ συνεχὶς τῆς τρυφᾷς δια- 
χόψατα, ποθεινήν σοι τὴν μετάληψιν φανᾷζναι ποιζ- 
σει ὥσπιεο ἀπόδημον. “Ὥστε, εἰ βούλει σεαυτῷ ἐπι- 
θυμυτὴὲν χατασχευάσαι τὴν τράπεξαν, δέξαι τὴν x 
τῆς νηστείας (39) ἀεταδολήν. Σὺ δὲ, ὑπὸ τοῦ σφό- 
ὅδρα τῆε τρυγῆς περιέχεσθαι, λέληθας σεαυτῷ ἀμαυ- 
ρῶν τὴν τρυφὴν, x«i ὑπὸ φιληδονίας τὴν ἡδονὴν 
ἀφανίξων. Οὐδὲν γὰρ οὕτως ἐπιθυμητὸν, ὡς μὴ τῇ 
συνεχεία τῆς ἀπολαύσεως εὐχαταφρόνητον γίνεσθαι. 
Ὧν δὲ σπανία ἢ χτῆσις, τούτων πεοισπούδαστος À 
ἀπόλαυσις. Οὕτω xoi ὁ χτίσας ἡμᾶς, διὰ (40) τῆς 
χατὰ τὸν βίον ἐναλλαγῆς παραμένειν ἡμῖν τὴν χάοιν 
τῶν δεδομένων ἐμηχανήσατο. Οὐχ ὁρᾷς, ὅτι xai 

D ἥλιος φαιδρότερος μετὰ (41) τὴν νύχτα ; x«i iypi- 


sensus : cui inlerrogationi satisfacere promptum 
fuerat. Cum enim non jejunent Greeci neque die 
Dominica neque Sabbato, reliquum est ut in 
qualibet Quadragesime hebdomade supersint 
solum quinque diés, quibus jejunium servari 
oporteat. ) 

(6) Colb. primus λιμὸς προηγηδάμενος. 

39) Sic mss. plerique. Editi τὴν τῆς νηστείας, 
Paulo post Colb. primus λέληθάς re. 
(40) Reg. primus ἡμᾶς Θεὸς διά, 

(H) Sic mss. nonnulli. Deest articulus in vul- 
ga IS. 


171 


DE JEJUNIO HOMILIA I. 


178 


γορσις ἡδίων μετὰ τὸν ὕπνον ; χαὶ ὑγεία ποθεινο- À rempostsomnum? et sanitatem esse desiderabilio- 


τέρα μετὰ τὴν πεῖραν τῶν ἐναντίων ; Καὶ τράπεζα 
τοίνυν χαριεστέρα μετὰ τὴν νηστείαν’ ὁμοίως μὲν 
πλονσίοις χαὶ εὐτραπεζοις, ὁμοίως δὲ τοῖς λιτοῖς χαὶ 
αὐτοσχεδίοις τήν δίαιταν. 

9. Φοδήθητι τὸ ὑπόδειγμα τοῦ πλουσίου, Ἐχεῖνον 
παρέδωχε τῷ πυρὶ ἡ διὰ βίου τρυγή. Οὐ γάρ ἀδιχίαν 
ἀλλὰ τὸ ἀδροδίαιτον ἐγχληθεὶς, ἀπετηγανίξετο ἐν τῇ 
φλογὶ τῆς χαωμίνον. Ἵνα τοίνυν σθέσωμεν ἐχεῖνο τὸ 
πῦρ, ὕδατος χρεία. Καὶ οὐ πρὸς τὰ (13) μέλλοντα μόνον 
ὠφέλιμος n νηστεία, ἀλλὰ χαὶ αὐτῇ τῇ σαρχὶ λυσι- 
τελεστέρα. Αἱ γὰρ εἰς ἄχρον εὐεξίαι ὑποστοοφὰς, 
ἔχουσι x«i μεταπτώσεις, ὀχλαζούσης τῆς φύσεως, 
xai ἀναφέοειν τὸ βάρος τῆς εὐεξίας ἀδυνατούσης. 
Ὅρα μὴ, νῦν (43) διαπτύων τὸ ὕδωρ, ὑότεοον ῥανί- 
δος ἐπιθυμήσῃς, ὡς χαὶ ὁ πλούσιος. Οὐδεὶς ἐχοαιπά- 
λησεν ἀπὸ ὕδατος. Οὐδινὸς χεφαλὴ ὠδυνήθη ποτὲ ὕδατι 
βαρχθεῖσα. Οὐδεὶς ἀλλοτρίων ποδῶν ἐδεήθη ὑδοοπος 
σίᾳ σνξῶν. Οὐδενὸς ἐδέθησαν πόδες, οὐδενὸς χεῖρες 
ἀπυηχοειώθησαν, ὕδατι χαταρδόμεναι. Τὸ γὰρ περι 
τὴν πέψιν πλημμθδθοες, ὃ τοῖς τρυφῶσιν ἀναγχαίως 
ἀχολουθεῖ, τοῦτο τὰ σγοδοὰ νοσήωχτα τοῖς σώμασιν 
ἐνεργάξεται, Νηστεύοντος σεμνὸν τὸ χρῶμα, οὐκ εἰς 
ἐούθημα ἀναιδὲς ἐξανθοῦν,, ἀλλ᾿ ὠχρότητι σώφρονι 
χιχοσαγμένον. ὀφθαλμὸς πραύς, χατεσταλμένον βώ- 
δισμα, πρόσωπον σύννούν, ἀχολάστῳ γῶλωτι μὴ χαθ- 
υδριζόμενον, συμυμετοίκ λόγου, «αθαοότης χαρδίας. 
Μνήσθητι τῶν ἀπ᾿ αἰῶνος ἁγίων, Ὧν οὐχ ἦν ἄξιος 
ὁ χόσμος, οἱ περιῆλθον ἐν μηλωταῖς, ἐν αἰγείοις 
δέρμασιν, ὑστεοούμινοι, θλιθόμενοι, κχαχουχούμε- 
νοι, ἐχείνων μίμησαι τὴν ἀναστρογὴν, εἴπερ ἐπι- 
ξητεῖς αὐτῶν τὴν μερίδα. Τί τὸν Λάξαρον ἐνανέπαυσε 
τοῖς (&&) χόλποις τοῦ 'A6paXu ; Οὐχὶ νηστεία ; ᾿Ιωάν- 
vou δὲ ὁ βιος μία νηστεία ἦν" ὃς οὐ χλίνην εἶχεν, οὐ 
τράπεζαν, οὐ “ἣν ἀοοσίμην, οὐχ (48) ἀροτῆρα ὑοῦν, 
οὐ σῖτον, οὐ σιτοποιὸν, οὐχ ἄλλο τι τῶν χατὰ τὸν 
βίον. Διὰ τοῦτο Μείξων ἐν γεννητοῖς γυναιχῶν οὐχ 
ἀνέστη Ιωάννον τοῦ Βαπτιστοῦ. Παῦλον μετὰ τῶν 
ἄλλων χαὶ ἢ νηστεία, ἣν 
Jor? χαυχήμασιν ἀπηοιθμήσατο, εἰς τὸν τρίτον οὐ- 
ρανὸν ἀνήγαγε. Κεφάλαιον δὲ ἐπὶ τοῖς εἰοημένοις, ὁ 
Κύριος ἡμῶν νησεία τὴν σάρχα, ἦν ὑπὶο ἡμῶν ἂν- 
ἔλαθεν, ὀχυρώσας, οὕτως ἐν αὐτῇ τοῦ διαβόλου τὰς 
προσϑολὰς ὑπεδέξατο, ἡμᾶς τε παιδεύων νηστείαις 
ἀλείγειν χαὶ παιδοτριδεῖν ἑκυτοὺς πρός τοὺς ἐν τοῖς 


ἐν τοῖς ὑπὶο τῶν θλι- 


πειρασυοῖς ἀγῶνας, x«i τῷ ἀντιπάλῳ διὰ τῆς ἐνδείας 
οἷον λαῤὴν ἐνδιδούς. ᾿Απρόσιτος γὰρ ὧν αὐτῷ διὰ τὸ 
ὕψος τῆς θεότητος, εἰ μὴ διὰ τῆς ἐνδείας ὑπέθη ποὸς 
τὸ ἀνθρώπινον. ᾿Επανιὼν μέντοι εἰς οὐρανοὺς, τρο- 
y^s ἥψατο, τὴν φύσιν τοῦ σώματος τοῦ ἀναστάντος 


Ἵ Luc. xvi, 34, 38. Hebr. xi, 36, 37. 
33 [[ Cor. xi,27 ; xij, 3. 9? Matth. iv, 2. 


(42) Colb. primus x«i οὐχ εἰς τά. 

(43) Rursus Colb. primus Ὅρα οὖν μή. Notes ve- 
lim, olim ut carnium, ita vini usum prohibitum 
fuisse in Quadragesima, ob idque hic solius aque 
fieri mentionem. 

(1) Legitur in duobus Colbertinis ἐπανέπαυσε 
τοῖς : in alio vero codice ἀνέπανσεν iv τοῖς, 

(43) Hunclocuminterpretans Erasmus, addidit 


C 


13? Luc. xvi, 23. 


rem contraria expertis ? Itidem et mensa et gra- 
lior post jejunium, idque ut divitibus et iis quibus 
mensa est opipara, ita tenuibus et iis qui parabili 
facilique victu utentur. 

9. Terreat te divitis exemplum, quem vita in de- 
liciis acta tradidit incendio. Non enim ob crimen 
injustitie, sed ob vitee mollitiem jin camini flamma 
torrebatur; Proin ut hoc inuendium extinguamus, 
opus est aqua. Neque vero ad futura solum utile 
est jojunium, sed hic etiam ipsi carniconducibilius 
est. Siquidem habitudo corporis extreme bona 
sensim alteratur, mutaturque ; nimirum succum- 
bente natura, nec valente corpulentie pondus sus- 
tinere. Vide ne quinunc aquam respuis, in poste- 
rum quoque, exemplo divitis illius 51, stillam aque 
concupiscas. Nemo per aque potum lapsus est in 
crapulam, nulli eaput unquam doluit aqua grava- 
tum. Nullus eguit alienis pedibus, cui fuerit fami- 
liaris aque potus. Nullius pedes preepediti sunt, 
nullius manus usum suum amiserunt, aqua irri- 
gale. Nam concoctionis vitium, quod viventes in 
deliciis necessario comitatur, acres morbos gignit 
in corporibus. Jejunantis color venerabilis est, non 
inverecundo rubore floridus, sed modesto pallore 
cohonestatus ; oculi placidi, incessus compositus, 
vultus cogitatione defixus, nec intemperator risu 
dedecoratus, concinnus sermo, purum cor. Revoca 
in memoriam quotquot ab orbe condito fuere san- 
cti. Quibus dignus non erat mundus, qui circum- 
ibant in pellibus ovium et caprarum,egentes,pressi 
afflicti ** ; illorum imitare vitam, si modo, illorum 
cupis assequi sortem. Que res Lazaro quietem 
paravit in sinu jAbrahamee ?? ? Nonne jejunium ? 
Porro Joannis vita, unum erat ac continuum jeju- 
nium ??, Non habebat lectum, non mensam, non 
arva, non aratorem bovem, non triticum, non pi- 
storem, denique non aliud quidquam eorum qua 
ad victum pertinent. Ideoque Inter natos mulierum 
nonsurrezit major Joanne Baptista?!, Paulum cum 
alia, tum jejunium, quod super afflictionibus suis 
glorians recenset, in terlium colum subveait 55, 
Porro & quod praecipuum est ex iis quie diximus, 
Dominus noster non priusin carne, quam pro no- 
bisassumpserat,diaboli insultusexcepit, quam eam 


D jejunio communisset ??, tum nos erudiens ut nos- 


met jejuniis ad tentationum certamina ungamus et 
exerceamus, tum adversario per esuritionem pra- 
bens accedendi quasi ansam. Alioqui propter di- 
vine nature sublimitatem non patebat ad illum 


39 Matth. imm, 4. ?! Matth. xi, 11 


hiec verba, ut ait Hesiodus ; nec tamen Basilius 
ejus poete meminit : sed vir multe lectionis et 
propemodum infinite, indicare voluit Basilium, 
cum bovem aratorem dixit, hoc epithetum ab He- 
siodo mutuatuin fuisse. Versus Hesiodi, teste Du- 
cieo, quadringentesimus tertius est in Operibus et 
diebus, 


119 


S. BASILII MAGNI 


aditus diabolo, nisi se per esuritionem ad huma- Α πιστούμενος, Σὺ δὲ ὑπεοπιαίνων μὲν σεαυτὸν xml 


nam imbecillitatem submisisset. Attamen prius- 
quam reverleretur in celos, cibum gustavit **, 
corporis quod resurrexerat naturam ao veritatem 
comprobaturus. Tu vero nullumne finem factu- 
rus es teipsum supra modum saginandi ac carne 
onerandi ? nullamne animo ex fame et inedia exta- 
bescente, habiturus es rationem salutarium ac vi- 
vificorum dogmatum ? An ignoras, quod perinde 
atque in acie hinc atque hinc instructa, qui alteri 
parti fert suppetias, facit ut altera vincatur : ita 
qui carni sese adjungit, expugnat spiritum, et qui 
ad spiritum transit, carnem in servitulem redigit ? 
H«c enim sibi invicem adversantur ?*, Proinde si 
cupis mentemreddere validam, fac carnem domes 


jejunio. Hoc enim est quod ait Apostolus, quod p 


quantum externus homo corrumpitur, tantum in- 
ternus renovatur ?*, Item illud : Cum  infirmor, 
tunc potens sum V. ltane non contemnes islas 
escas, que corrumpuntur? itane non te capiet illius 
mensre desiderium, que est in regno covorum, 
quam prorsus hic jejunando tibi preparabis? An 
ignoras, quod immoderata explelione libi ipsi pin- 
guem tortorem vermem paras ? Quis enim in splen- 
didis epulis, perpetuisque deliciia particeps factus 
est ullius doni spiritualis ? Moyses ut alteram acci- 
peret legem, altero jejunio opus habuit. Nisi una 
cum Ninivitis jejunassent et ipsa bruta animalia, 
haudquaquam effugissont subversionis commina- 
tionem 8. Quorum cadavera prostrata sunt in de- 


serto ?? ? Nonne eorum, qui esum carnium flagita. ( 


bant *^? Illi donec erant contenti manna et aqua 
de petra fluente,superabant /Egyplios, per mare fa- 
ciebant iter. Non erat infirmus in tribubus eorum": 
posteaquam vero recordati sunt carnium ollas, 
et desiderio reversi sunt in /Egyptum, non vide- 
runt terram repromissam. Non metuis exemplum? 
non horres edacitatem, ne forte ἃ bonis que 
speramus, te excludat ? Ao ne Daniel quidem ille 
sapiens visiones vidisset, nisi jejunio reddidisset 
animam 9 limpidiorem. Siquidem pinguiore pastu 
ceu fumosi quidam vapores exhalantur, qui 
lucem sancii Spiritus in hominis mentem irradian- 


δὲ Luc. xxiv, 43. ? Galat. v. 17. 86 II Cor. iv, 16. 3111 Cor. xir, 10, 38 Joan. mi, 4-10. 
45 Exod. xvi, 3. 


ni, 17. ** Num. xiv. 31. *! Psal. ctv, 37. 


χαταχαρχὼν οὐχ ἀνέηᾳ ; ἐχτήχων δὲ τὸν νοῦν ἐν «rpo- 
yix, τὼν (40) σωτηρίων x«t ζωοποιῶν διδαγμάτων 
οὐδένα λόγον mot; ; Ἢ ἀγνοεῖς, ὅτι, ὥσπερ ἐπὶ παρα- 
τάξεως ἡ τοῦ ἐτέορον συμμαχία ἧτταν ποιεῖ τοῦ ἔτέ- 
βου, οὕτως ὁ τῇ σαοχὶ ποοσθέμενος τὸ πνεῦμα χατ- 
ἀγωνίζεται, χαὶ ὁ πρὸς τὸ πνεῦμα μεταταξάμε- 
νος (4) χαταδουλοῦται τὸν σάοχα ; Ταῦτα γὰο 
ἀλλήλοις ἀντίχειται. Ὥστε, εἰ βούλει ἐσχυρὸν ποιξ- 
σαι τὸν νοῦν, δϑάμασον τὴν σάοχα διὰ νηστείας. 
Τοῦτο 440 ἐστιν 6 φησιν ὁ ᾿Απόστολος, OTi ὁσον Q 
ἔξωθεν ἀνύοωπος (A8) διαγθείοιται, τοσοῦτον ὁ ὅσω- 
θεν ἀνχχαινούται: χαὶ τὸ Ὅταν ἀσθενῶ, τότε δὺ- 
νατὸς εἰμι, Οὐ καταψοονήσιις φθειοο"λένων 
βοωμάτων ; οὐχ ἐπιθνλίαν λέψη τῆς ἐν τῇ βασιλεία 
τραπέζης. ἣν πάντως d ἐνθάδε φηστεία ποοετοῖπί- 
σει ; ᾿Αγνοιῖς τῇ αἀμετοία τοῦ xó509 παχὺν σιαυτῷ 
τὸν δατανιστὲν γατασχευΐξων σχύληχα; Τίς γὰ ἐν 
τουγῇ θανιίλεῖ χαὶ τουγξ 8εχνεκεῖ ἐδέξατο τινα (40) 
χοινωνίαν χαρίσματος πνευματιχοῦ ; Μωῦσᾷι, δευν- 
τέοαν λαμῥάνων νολοθετίαν, δευτέρας νεστείας ποογ- 


τῶν 


ε)εηύη, Νινενίταις εἰ αἰ χαὶ τὰ αλογα συνενξστεν- 
σεν, 07X ἂν διέγνον τὲν ἀπειλὴν τῆς χαταστοοφᾷς. 
Τίνων ἔπεσε τὰ χῶλα ἐν τῇ ἐρήμῳ ; Οὐ τῶν χρέωφψα- 
ἡἰὰν ἐπιζητούντων  Ἐχεῖνοι, ἕως uf? χροχοῦντο τῷ 
μάννα χαὶ τῷ PA τῆς πέτρας ὕδατι, Αἰγυπτίους ἐνί- 
χων, Qux ὑαλάστης ὥδευον" Οὐχ ἦν ὦν» ταῖς ψυλαῖς 
αὐτῶν ὁ ἀσθενῶν" ἐπειθκ δὲ ἐν σῆς σαν τῶν χρεῶν 
τῶν λιρήτων, xxi ἐστονησαν ταῖς (90) ἐπιθναίαις 
εἰς Αἴγυπτον, οὐχ εἶδον τὴν ἦν τἧς ἐπαγγελίας. 
Οὐ φοῦξ τὸ ὑπόδειγακ ; οὐ ψοίσσεις τὸν dÓx- 
ψαγίαν, ὠζπὸν σὲ τῶν ἐλπιζομένων ἀγαθῶν ἀξο- 
κλείσῃ ; AAA οὐδ᾽ ἂν ὁ σογὸς Δανιὺλ τὰς ὀπτασίας 
εἶδεν, εἰ uà λνοστεία διανγεστέοαν ἐποίησε Tiv 
ψυχήν. 'Ex γὰρ τῆς παχείας τρογᾷς (51) οἷον αἰθα- 
λώθεις ἀναύναιχσεις ἀνκπειλπόμεναι, νεγέλες δίκην 
πτυχνᾷς, τὰς ἀπὸ τοῦ αἀγίου Ινεύματος ἐγγινομένας 
ἔλλάαψεις ἐπὶ τὸν νοῦν διαχόπτουσιν. Εἰ di χαὶ ἀνγγέ- 
λων ἐστέ τις τροφὶ, ἄοτος ἐστίν, ὡς yx Tt» ὁ ποοψὴ- 
τῆς: Ἄοτον ἀγγέλων ἔγιαγεν ἀνύρωπος: οὐ χρέα, 
οὐδὲ οἶνος, οὐδὲ 7X .52) τοῖς δούλοις τῆς γαστρός 
διεσπούϑασται. Νιεστεία ὅπλον ἐστὶ πρὸς τὴν χατὰ τῶν 
δαιμόνων στρατιάν" Τοῦτο γὰρ τὸ γένος φὺκ ἐξέρχε- 


39 Hebr. 


(46) Unus codex Combef conjuncle ἐν ἀτοοφίᾳ D rantur ista ad illa quee preecesserunt, ἄοτος ἐστιν, 


τῶν, et ita legit Erasmus : sed virgulam, quam in- 
veniin editione Paris. post vocem αἀτοοφία, relin- 
quere malui. Nam hoc pacto ejus loci sententia 
aptior efficitur et concinnior. 

(1) Unus codex Combef. χαταταξάμενος, male. 
Mox. Colb. primus ἀλλέλοις ἀντίχεινται, Subinde 
Reg. primus uno verbo ἱσχυροποιξσαι τὸν νοῦν. 

(48) Reg. primus ὁ ἔξωθεν μῶν ἀνύοωπος. 

(49) ἐ b. primus ὑπεδέξατο τινα. Mox Reg. pri- 
anus ἐδεήθη. 

(58 Unux codex Colb. καὶ ὑπέστρεψαν ταῖς, 

Colb. US παχοτέρας τρογᾷς" Aliquanto 
"εἶν pA πναύμαιτος FLA ^a Dx 
(02) M4 | Duocemus, in Oliv, οὐ χρέας, οὐδὲ 
"wed s» sic ut, inquit vir doctissimus, refe- 







Recte quidem, opinor, εἰ vere judicavit, cum mo* 
nuit illud, οὐ χοέας, referri ad 1d quod preecedit, 
doro; ἐστίν" sed quomodo vox οἶνον ad vocem 
ἄρτος referri itidem possit, non video : cum una 

sitasit in nominativo, alterain accusativo. Puto 
Igitur Oliv. codicem hac parte mendosum esse ; 
quemadmodum et alii quinque codices mendosi 
sunt, in quibus pariter legitur. οὐδὲ οἶνον. Quare 
vulgatam lectionem οὐδεοῖνος retinendam censui: 
eo magis, quod auctoritate vetustissimi codicis 
Regii tertii confirmelur. Jam si qui requirat cur 
non ediderimus xoiz;, ut in. Oliv. scriptum inve- 
hit Ducieus, dicam id non inde faetum, quod hec 
vox displiceat; sed quod et in impressis libris et 
In nostris mss. κοέα legatur. 


181 . DE JEJUNIO HOMILIA I. 182 


ται εἰ ἡ ἐν προσευχῇ καὶ νηστεία. Καὶ τὰ μὲν ix τῆς À lem, quasi densa nubes interveniens, intereipiunt. 
γηστείας ἀγαθὰ τοσαῦτα " ὁ δὲ χόρος ὑθρεων ἀρ ἡ (33. — Quodsi angelorum quoque cibus est ullus, panis 
Εὐθὺς γὰρ συνεισπίπτει τῇ τρυφῇ xci τῇ μέθῃ χαὶ — est, quemadraodum ait propheta: Panem angelo- 
ταῖς παντοδαπαῖς χαρυχείαις πᾶν εἶδος ἀχολασίας — rum manducavit homo **: non carnes, non vinum, 
βοσχηματώδους. Ἔνθεν ἵπποι θηλυμανεῖς οἱ ἀνθρωποι non denique quecunque alia, que qui serviunt 
διὰ τὸν ix τῆς τρυφῇς οἶστρον ἐγγινόμενον τῇ ψυχῇ. ventri, ingenli studio exquirunt. Jejunium arma- 
ἸΙαρὰ τῶν μεθνόντων αἱ τῆς φύσεως ἐναλλαγαὶ, ἐν tura est ad confligendum cum daemonibus. Nam 
ἄῤῥενι μὲν τὸ θῆλν, ἐν δὲ τῷ θήλει τὸ ἄῤῥεν ἐπιζητούν-. — Hoc genus non ezit nisi in oratione οἱ jejunio "". 
των, Νηστεία δὲ xoà γαμιχῶν ἔργων μέτοα γνωρίζει, — Tam multa bona proveniunt e jejunio : contra, 
x«i τῶν £x νόμον στγχεχωρημένων (55) τὴν ἀμετρίαν — salietas lascivise initium est. Statim enim una cum 
xo)«Qouga, σύμφωνον σχολὴν ἐμποιεῖ, ἵνα παραμεί — deliciis ebrietate, eL omni genere conditis bellariis, 
νωσι τῇ ποοσενχῇ. prodit libidinis pecunie genus omne. Hinc equi 
iusanientes in feminas fiunt bomines *5, ob estrum ao furoremn quem in animo gignunt delicise. A 
temulentis orta est nature inversio, dum in masculino sexu femininum, in feminino masculinum 
(quierunt, Jejunium vero etiam in usu conjugii modum temperantiamque docet, ac voluptatum lege 
"oncessarum immodicum usum castigans, parit concors otium, ut perseverent in precatione 6. 

10. Μὴ μέντοι ἐν τῇ ἀποχῇ μόνῃ τῶν βρωμάτων τὸ Β 10. Cave tamen ne jejunii utilitatem sola esca- 
iX τῆς νηστείας ἀγαθὸν ὀρίξον, Νηστεία γὰρ ἀληθὴς Tum abstinentia metiaris. Verum enim jejunium 
ἡ τῶν καχῶν ἀλλοτρίωσις, Λύε πάντα σύνδεσμον — esta vitiis esse alienum. Solve omne vinculum ini- 
ἀδικίας" ἄφες τῷ πλησίον τὴν λύπην" ἄφες αὐτῷ τὰ — QUilGlis " : condona proximo molestiam illatam 
ὑγλήματα. Μὴ εἰς χρίσεις xai μάχας νηστεύετε. libi: remitteilli debita. Nolite ad lites ac contentio- 
Κρεῶν οὐχ ἐσθίεις, ἀλλ᾽ ἐσθίεις τὸν ἀδελφόν, Οἶνον nes jejunare **. Carnes non edis, sed comedis fra- 
ἀπέχῃ, ἀλλ ὕθρεων (95) οὐ χρατεῖς. Τὸν ἑσπέραν irem. A vino abstlines, sed ab injuriis tibi non tem- 
ἀναμένεις εἰς μετάληψιν, ἀλλὰ δαπανᾷς τὴν ἡμέραν peras. Exspectas vesperam, ut cibum capias, sed 
εἰς δικαστήρια, Ojal ot μεθύοντες, οὐχ ἀπὸ οἴνου. diem totum absumis apud tribunalia. Υ iis qui 
Θυμὸς μέθη ἐστὶ τῆς ψνχῆς, ἔχρρονα αὐτὴν ποιῶν — ebrii sunt, non a vino? Ira, mentis est tremulentia, 
ὡς ὁ οἶνος, Λύπῃ μέθη ἐστὶ x«l αὐτὴ, x«ra6anrí- | eamque desipientem reddit, haud aliter quam vi- 
ξουτα τὴν διάνοιαν. Φόδος ἑτέρα μέθη, ὅταν dy à  — num, Tristitia est quoque temulentia mentem ob- 
μὴ δεῖ γένηται (ὅθ) "᾿Απὸ φόδον γὰρ, φησὶν, ἐχθροῦ ruens, ac demergens. Alia temulentia metus est, 
ἐξελοῦ τὴν ψυχήν μον, Καὶ ὅλως ἔχαστον τῶν — oum babetur ubi non oportet. A timore enim, in- 
παθημάτων ἐχστατιχὸν διανοίας ὑπάρχον, μέθη X» quit, inimici eripe animam meam "Ὁ [n summa, 
δικαίως ποοσαγορεύοιτο, ᾿Εννόησόν μοι τὸν ὀργιξόμε- (C; quivis affectus dimovens animam a statu suo dici 
voy ὅπως μεῦύει τῷ πάθει, Οὐχ ἔστιν αὐτὸς ἑαυτοῦ — merito potest ebrietas. Cogita mihi hominem ira 
χύριος, Cyvost ἑαυτὸν, ἀγνοεῖ τοὺς παρόντας" ὥσπερ — percitum, quam temulentus sit eo vitio. Non est 
ἐν νυχτομαχίᾳ πάντων ἅπτεται, πᾶσι mpognzaís.* — Sui compos, non novit semetipsum, non novit qui 
ἁταμέευτα φθέγγεται, δυσκάθεκτός ἐστι, λοιδορεῖται, — adsunt; sed velut in pugna nocturna, omnes at- 
τύπτει, ἀπειλεῖ, διόμνυται, βοᾷ, διαῤῥήγνυται. tingit, in quoslibet obvios incidit, inconsiderata 
Φύγε ταύτην τὴν μέθην, μηδὲ τὴν διὰ τοῦ οἶνον loquitur, non potest cohiberi, conviciatur, percu- 
προσδέξῃ. Μὴ προλάδης πολυποσίᾳ (57) τὸν vdpomo- lit, minatur, dejerat, vociferatur, disrumpilur. 
σίαν, Mà μυσταγωγείτω σὲ ἐπὶ νηστείαν" ἡ μέθη, —Fugito istam temulentiam, sed ne illam quidem 
Οὐχ ἔστι διὰ μέθης εἴσοδος tig νηστείαν * οὐδὲ γὰῤξρ — qure ex vino nascitur, admitte. Noli aque potum 
διὰ πλεονεξίας εἰς διχαιοσύνην, σύδιὲ, δὲ ἀχολατίας  largiore vini polu prevertere. Ne te ad jejunii 
εἰς σωφροτύνην, οὐδὲ, συλλήθδην εἰπεῖν, διὰ τῆς — mysteria introducat ebrietas. Non est per temu- 
χκαχίας εἰς ἀρετήν. ᾿Αλληὴ θύρα ἐπὶ νηστείαν. Μέθη  lentiam aditus ad jejunium. quemadmodum nec 
εἰς ἀχολασίαν εἰσάγει, ἐπὶ νηστείαν αὐτώρχεια. 'O δα justitiam accessus est per fraudationem, neo ad 
ἀθλῶν προγυμνάξεται " ὁ νηστεύων mpotyxpattór- — Castimoniam per lasciviam, nec, ut summatim di- 
ται. Mà ὡς ἀμυνόμενος τὰς ἡμέρας, μὴ ὡς χατα:- p cam, per nequitiam ad virtutem, Aliud ostium est 
σοφιζόμενος τὸν νομοθέτην, τῶν πέντε ἡμερῶν τὴν δὰ jejunium. Ebrietas ad lasciviam inducit, ad je- 
χοαιπάλην προαποτίθεσο. Καὶ γὰρ ἀνόνητα πο-  junium frugalitas. Athleta ante certamen exerce- 


55 Psnl. ΥΧΧΥῚῚ, 35. 55 Mare, rx, 38. Jerem. v, 8. 661 Cor. vir, ὅ. "7 188. 1Χ1, 6. ** ibid. 4. 
** ]sa. xi, 21. 9 Psal. xui, 2. 


(93) Reg. primus ὕῤρεως ἀρχή. (87) Antiqui duo libri προλάδῃς οἰνοποσία, vini 
(9$) Colb. primus νόμον συγχωρουμένων. Mox — potu: quam scripturam optimam esse et maxime 
Reg. priinus ἵνα παραμένωσι. Aliquanto infra Colb. — kloneam arbitramur, nec lamen quidquam muta- 
primus ἀποχῇ μόνων. - vimus, quod vulgatam lectionem Keg. tertius 

(55) Unus codex Reg. ἀλλ᾽ ὑύρεως, codex optimus idemque vetuslissimus (ueatur. 

(36) Reg. secundus ὅταν ἐφ᾽ à δεῖ μὴ γίνχκται, Mos, qui his temporibus misere viget, multorum, 
quando non fit ubi fieri debel. Neo ita multo — qui ante diem Cinerum genio plus equo indul- 
post quatuor mss. éx«crov τῶν παθῶν, gent, hic a Dasilio redarguitur. 


483 


S. BASILII ΝΟΥ. 


18£ 


L 
e. 


tur; qui jejunaturus est, przeparat se per absli- Α νεῖς 58). τὸ mb τῶπα συντοίζων. πὶ τανκαυνθοῦμε- 


nentiam. Ne velut ulciscens hos dies, neu veluti 
fucum facturus legislatori, ante hos quinque dies 
colloca crapulam. Nam laboras frustra, si corpus 
quidem conficis, nec tamen solatium esuritioni ad- 
moves. Infida est cella, in pertusura dolium infun- 
dis. Etenim vinum diffluit, ad suam recurrens 
viam ; contra remanet peccatum. ἘΦ Famulus 
profugit ab hero verberante : tu vero non recedis a 
vino, quod fuum quotidie caput pereutit? Modus 
utendi vino optimus est corporis necessitas. Quod 
si fines preatergredieris, postridie venies capitis 
gravedine affeclus, oscitans, vertigine laborans, 


γος 9t 7X» ἔνδειαν. Δξιστον ἐστι τὸ (59; ταπεῖον, εἷς 
τετοχαενον cibus ἀντλεῖς Ὁ ui» γὰρ voe; δικοδέει, 
Ti» ἰδίαν δὲν ἀξοτοέχων" X δὲ κεαοτια ἐνασναένει. 
Οἰκέτες δοκξετεσει δεσπύτεν τύξτοντα- 72 δε πα- 
ὑααένεις τῷ wie. xxÜ ἐχάττεν ἔμέραν τὲν χεναλζν 
συν τύπτοντι; Μέτουν ἀοιστον τῆς τοῦ vv» χεζστως 
E χοῖτὶα τοῦ σώπατος. EX» 0: ἔξω τῶν ὅτων qv, 
αὐριῦν ζξεις χαυχζαεῶν, χασπώπους. UrfqUw», 
σισεποτο- GV» ἀτοξων᾿ ταῦτα σός πεεινέοεσθαι, 
ταντα δονεϊσύκι δόξει. Μὲς yR& ὕπνον up» ἐξεῖγει, 


αὐελοῦν ὕκνακτον, ἔγεζγούτιν OI Cette πουτεοι- 
Συῖα». 


putrefactum obolens vinum ; omnia tibi zircumferri, omnia circeumvolvi videbuntur. Ebrietas ut 
somnutn affert mortis germanum, ita vigiliam habet somniis assimilem. 


11. An ignoras quem es hospitio excepturus * B 


Nimirum illura, qui nobis ita pollicitus est : Ego 
et Pater reniemus, e! mansionem opud eum facie- 
mus*!. Cur igitur prius recipis temulentiam, ae 
Domino ingressum preecludis? eur hostem inducis, 
vt tua prior munimenta occupet? Ebrietas non 
recipit dominum, ebrietas Spiritum propellit. Fu- 
mus quidem, abigit apes, dona vero spiritualia 
fugat crapula. Jejunium civitatis est ornamentum, 
fori columen, domorum pax, incolumitas faculta- 
tum. Vis jejunii videre dignitatem ? Confer mihi 
hodierni diei vesperam cum vespera crastini, con- 
spicies civitatem e tumultu ac tempestate mutatam 
in profundam tranquillitatem. Ltinam autem et 
hodiernus dies crastino similis sit sanctitate et gra- 


11. Ἄρα οἶδας τίς 70 ἐν ὑπυϑέετθαι ui; ἢ 
'O ἐπαγγτύ μενος: ζαῖν. 67: Eye xmi Ὁ {Πατὸϑ ξαξ»" 
σουπεθα., χαὶ πονὴν TE) αὐτῷ Ξοιχϑυπεν (60). Ti 
οὖν πουλπιΐανει: τὸ uiUL. χαὶ κἀπξύχλείεις τῷ M- 
σπὸτε τὴν εἴσοδον; τί ποοτοὲξε τὸν ἐχθοὺν ποῦσχατα- 
σχεῖν σου τὰ ὑχυφώπατα: Mit Κυτιον οὐχ vzo9í- 
grx- αὐός Πνεῦμα ἀγιῦν ἀξοϑιωχει. Βαξνὸς nip 
“ἂρ ἀποδιωχει πρλίσσας (0l. χαείτακτα δὲ Ξνεὺ- 
“ατιχὰ κπυϑεώχει x2EOCGOR. Νχττεία πυλεως εὐσχε- 
μοσὺνς, ἀγονὰς εὐσταύτια, οἴχων εἰτένς͵, σωττοία 
τῶν ὑππκοχύντων. Βούλει αὐτὸς Oi τὴν σεμνότττα; 
Συγποινὸν uet Ti» σταξοῦν ἐσπεῦαν τὸ (62! &20t0», 
χαὶ ὄψει TÀ» Ξῶνν ἐκ ταςαχξ: χαὶ ἔκας: εἰς “ες- 
wx» θαθιῖαν πεταξαλούσαν. E2jvamt δὲ xxi τὲν σέ - 
nt59» τὸ αὐφιῦν ἐνιχένπι χατα τὲν στανοτεῖα c xci 


vitate, et crastinus dies hodierno non cedat hilari- C τὲν κύριον ux3r ταιδοοτετε τῆς iuis» ἀξφλεῖξε- 


tate * Caeterum qui nos produxit ad hunc temporis 
recursum Dominus, prasstet nobis tanquam certa- 
toribus, ut in hoc certaminum exordio firmam ae 
constantem temperantiam ostendamus, pervenia- 
musque ad arbitram coronarum diem, ut recorde- 
mur nunc quidem salutifersee passionis, in futuro 
vero seculo fruamur premio, pro his qui in hac 
vita gessimus, reponendo in justo judicio Christi 
ἱρείαε, quoniam illi gloria in secula. Amen. 
*! Joan. xiv, 23. 


(55), Editi ἀνόχτα πονεῖς, stulte laboras. At duo 
Regii mss. et Oliv. et Colb. primus «x72 πονεῖς, 
frustra. laboras. Denique Colb. tertius ανόκτα 
z^ui;, Sslulte facis. 

(39, Colb. primus zz4xs:5» ἔστι τὸ, cella est 
ínerxplebitis. Haud longe Reg. primus et Colb. 
tertius εἰς τετ2εκεένον πέδον, depravate. 

(60, Unus codex Reg. αὐτῷ ποιχσόμεήα. Monere 
juvat, Eucharistiam non obscure hoc loco indi- 
cari : 41] quam qui accederent, Dominum ipsum, 
ut docet Basilius, non Domini umbram aut figu- 
ram recipiebant. Quo Basilii testimonio, ut sexcen- 
tis aliis sanctorum Patrum, plane constat Domini 
corpus in Eucharistia vere et proprie recipi. 

(61, Antiqui duo libri et editi ἀποδιώχει ἁλεισσας. 
Alii quatuor mss. φυγαλεῦες πελέσσας. Sed suspicor 
Ita correctum ab aliquo, qui existimaret verbum 
σποδούχεο in urfo aut altero versu ter repeli non 
debere, cum tamen in hac repetitione elegantis 
aliqui et leporis inesse videatur. 

(42, EAili τὴν σέκιοον ἑσπέραν τῇ, ele., Confer 
tiila hdierní diei vesperam cum vespera crastiní. 
εχ, prius et alii tres mss. Colbertni τὰν oxus- 


σθαι. Ὁ dt ἀγαγὼν ζαᾶς εἰς Ti» Ξπεοίοθον τοῦ χού- 
νου Κύοιος παράσχοι tui», οἷον ἀγωνισταῖς. εἰς τοὺς 
Tov yas κοὐτοῦς τὸ 971525» χαὶ &279»» τῆς x&2- 
τεοία: ἐπιδειξαιένους (63). ψθαται xxi &zi τὸν χυ- 
cix» τῶν στιγκνων Uuioz»- v2» ut» τῆς e»Ru»i- 
σιως τοῦ σωττοίον παύους δὲ, ἐν δὲ τῷ πελλοντι 
αἰῶνι τῆς ἀνταποθοστως τῶν βεξιωπένων Lui» ἐν τὸ 
διχαιοχοισία τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ, ὅτι αὐτῷ X, δοξα (65) 


εἰς τοὺς αἰῶνας. Aut». 


φεγὰν ἐσπέοαν τῇ, DOD dissimili sensu. At Regii se- 
cundus et ter'ius et Colb. primus τὸν 2x 2125» x1 ui- 
ox» τῷ. Confer mihi cum die crastino diem hodie- 
num. Nihil in contextu mutandum judicavimus. 

(63) Veteres septem libri ἐξιδειξαλένους. Editi 
ἐπιδειξακένοις. 

(60$?! Legenti mibi Erasmum, qui illud, νῦν ui» 
τῆς ἀναινζστως τοῦ σωτχοίου παόους, interpretatus 
est hoc modo, ut recordemur nunc quidem salu- 
tiferz afflictionis,in mentem venit quorumdam, 
qui, ne viderentur antiquitatis aut ignari aut 
parum studiosi, non ἢ , sed persuasionem, 
non sacramentum corporis Dominici, sed sanc- 
LGficum. erustulum, et alia id genus dicebant : 
quam loquendi rationem nemo sapiens un- 
quam approbabit. Preestat igitur, ut mihi qui- 

em videtur, ità vertere: ut recordetur nunc 
quidem saluliferz passionis. 

(65) Colb. primus ἐν τὸ διχαιοχρισία τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ, 
ὅτε αὐτῶ ὃ δόξα νῦν x«i exi, etc. Aliter in aliis mss. 
legitur; nequeid mirum videbitur iis qui paululum 
in conferendis veteribus libris versati sunt cum 
clausula in variis codicibus varie scribi soleat. 


185 


DE JEJUNIO HOMILIA TII. 


186 


rc c c e RERUM C Ai e 


ΠΕΡῚ ΝΗΣΤΕΙ͂ΑΣ ΛΟΓῸΣ Β΄ (06). 


41. Παραχαλεῖτε, φησὶν, ἱερεῖς, τὸν λαόν" λαλή- 
σατε εἰς τὰ ὦτα Ἱερουσαλήμ. Ἱἱχανὴ τοῦ λόγον ἢ φύσις 
τῶν μὲν σπουδαίων τὰς ὁρμὰς ἐπιτεῖναι, τῶν δὲ ῥαθύ- 
μὼν χαὶ νωθρῶν ἐπεγεῖραι τὸ πρόθυμον. Ὅθεν στρα- 
τηγοὶ pt», εἰς παράταξιν τὸν στρατὸν χαθιστῶντες, 
τοῖς παραχλητιχοῖς λόγοις πρὸ τῶν ἀγώνων χέχρηνται, 
χαὶ τοσαύτην ἔχει δύναμιν ἡ παραίνεσις, ὥστε 
πολλοῖς x«i θανάτου πολλάκις χαταφρόνησιν ἐμποιεῖν" 
“νυνασταὶ δὲ x«i παιδοτοιῦοι, πρὸς τοὺς ἕν τοῖς 
σταδίοις ἀγῶνας τοὺς ἀθλοῦντας πρσάγοντες (67), 
πολλά πεοὶ τοῦ χρῆναι πονεῖν ὑπὶρ τῶν στεφάνων 
διαχελεύονται: ὥστε x«i συνεπείσθησαν πολλοὲ τῇ 
περὶ τὴν νίχην φιλοτιμία τῶν σωμάτων ὑπεριδεῖν. 
Καὶ τοίνυν χαὶ ἐμοὶ, τοὺς Χριστοῦ στρατιῶτας πρὸς 
τὸν χατὰ τῶν ἀοράτῶν ἐχθρῶν πόλεμον διατάσσοντι, 
xxi τοὺς ἀθλητὰς τῆς εὐσιδειας ἐπὶ τοὺς τῆς 
δικαιοσύνης στεφάνους διὰ τῆς ἐγχρατείας παρα- 
σχευάξοντι, ἀναγχαῖος ὁ λόγος τῆς παραχλήσεως. Τί οὖν 
φημι, ἀδελφοί; Ὅτι τοὺς μὲν τὰ ταχτιχὰ μελετῶντας, 
x«i τοὺς ἐν παλαίστραις (68) διαπονουμένους, ἀχό- 
λουθόν ἐστι τῇ δαψιλεία τῆς τροφῆς χατασαοχοῦν 
ἑαυτοὺς, ὡς ἂν εὐτονώτερον τῶν πόνων ἀντιλαμθάνοιντο" 
οἷς δὲ Οὐχ ἔστιν Q πάλη πρὸς αἴωαα καὶ σάρχα, 
ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχὰς, πρὸς τὰς ἐξουσιας, πρὸς 
τοὺς χοσμοχράτορας τοῦ σχότους τούτον, πρὸς τὰ 
πνευματιχὰ τῆς πονηρίας, τούτοις διὰ τῆς ἐγχρα- 
τείας χαὶ τῆς νηστείας ἀναγχαῖόν ἐστι τὸ πρὸς τὸν 
ἀγῶνα χαταγυμνάξεσθαι. Ἔλαιον μὲν γὰρ πιαίνει 
τὸν ἀθλητὴν" νηστεία δέ τὸν ἀσχητὴν τῆς εὐσεθδείας 
χρατύνει. Ὥστε ὅσον ὑφαιρεῖς τῆς σαρχὸς, τοσοῦτον 
ποιήσειςτῆς πνενυατιχῆς εὐεξίας τὴν ψυχὴν ἀμοστιλθειν, 
Οὐ γὰρ σωματιχοῖς τόνοις, ἀλλὰ χαρτερίᾳ ψνχῆς καὶ 
τῇ πρὸς τὰς ὑλέψεις ὑπομονῇ τὸ πρὸς τοὺς ἀοράτους 
ἐχθροὺς περιγίνεται χοάτος, 

2. Ἔστι uiv οὖν πάντα τὸν χρόνον ἢ νηστεία ὠψέ- 
λιμος τοῖς αἱρουμένοις αὐτὴν (οὗτε γὰρ ἐπήρεια dac 
μόνων χκατατολωᾷ τοῦ νηστεύοντος, χαὶ οἱ (69) φύλα- 
χες τῆς ζωῆς ἡμῶν ἄγγελοι φιλοπονώτερον παραμέ- 
γουσι τοῖς διὰ νηστείας τὴν ψυχὴν χεχαθαρμένοις). 
πολλῷ δὲ πλέον νῦν, OTt εἰς πᾶσαν τὴν οἰχουμένην 
πεοιαγγέλλεται τὸ χήρνγμα. Καὶ οὔτε τις νῆσος, οὐχ 
ἤπειρος, 09 πόλις, οὐχ ἔθνος, οὐχ ἐσχατιὰ ἀνήχοός 
ἐστι τοῦ χηρύγματος. ᾿Αλλὰ χαὶ στρατόπεδα, καὶ 
ὁδοιπόροι, χαὶ πλωτῆρες, καὶ ἔμποροι, πάντες ὁμηίως 


À 


C 


DE JEJUNIO HOMILIA 1I. 


1. Exhortamini, inquit, sacerdotes, populum : 
loquimini ad aures Jerusalem?*. Ea vis est oratio- 
nis, ut et studiosis possit impetum intendere, et 
ignavis ac segnibus excitare alacritatem. Hanc ob 
causam duces cum aciem instruunt, exhortatoriis 
orationibus ante conflictum uti solent, tantamque 
vim habet ea exhortatio, ut compluribus etiam 
mortis contemptum frequenter afferat. Similiter 
exercitiorum magistri et pedotribe, si quando in 
stadiis certaturos producunt, multis admonent 
labores necessario pro coronis perferendos esse ; 
adeoque victori&e consequende studio adducti sunt 
multi ad sua corpora contemnenda. Proinde mihi 
quoque, qui Christi milites ad bellum cum invisibi- 
libus hostibus gerendum instruo, et athletas pieta- 
tis per 1 1 abstinentiam preparo ad justitie coro- 
nas, opus est oratione exhortatoria. Quid igitur est 
quod dico, fratres? Nempe quod iis qui bellicis in 
rebus exercentur, quippe in palestris luctando de- 
sudant, convenit, ut copia ciborum reddant seip- 
sos corpulentos et obesos ; videlicet quo validiori- 
bus nervis labores queant capessere : contra vero, 
quibus. Non est colluctatio adversus sanguinem et 
carnem, sed adversus principatus, adversus potes- 
tates, adversus mundi dominos lenebrarum ha- 
rum, adversus spirituales nequitias 58, hos oportet 
persobrietatem ac jejunium ad certamen exerceri. 
Etenim quemadmodum oleum pinguefacit athle- 
tam : ita jejunium robur addit ei qui ad pietatem 
exercet sese. ltaque quantum subtraxeris carni, 
tanto reddes animam bona habitudine spiritali niti- 
tidiorem. Non enim ex viribus corporis, sed ex 
animi tolerantia atque in afflictionibus patientia 
adversus hostes invisibiles robur suppetit. 

2. Est quidem jejunium omni tempore utile, iis 
quilubenti animo illud suscipiunt (neque enim as- 
sultus demonum quidquam audet adversus jeju- 
nantem ac vite nostre custodes angeli diligentius 
adsunt iis quijejunio purgatam habent animam) : 
sed multo magis hoc tempore, quo per universum 
terrarum orbem undique denuuntiatur jejunii pra- 
conium. Nec ulla est insula, nec ulla terra conti- 
nens, non civitas, non gens ulla, non extremus 
mundi angulus, ubi non audiatur jejunil edictum. 


καὶ ἀχούουσι τοῦ παραγγῶματος, καὶ περιχαρῶς D Quin et exercitus, et viatores, et nautie, et nego- 


ὑποδέχονται. Ὥστε μηδεὶς ἑαυτὸν ἔξω ποιείτω τοῦ 
καταλόγου. τῶν νγηστενόντων, ἐν ὦ πάντα γένη, χαὶ 
πᾶσα ἡλιχία, x«i ἀξιωμάτων διαφοραὶ πᾶσαι κατα- 
λέγονται. "Αγγελοί εἰσιν οἱ καθ᾽ ἐχάστην ἐχχλησίαν 


5: [sa xr, 1. ?! Ephes. γι, 12. 


66) Colb. secundus λόγος πρῶτος, sermo primus 
Colb. tertius λόγος α΄. Ita, teste Combefisio, legitur 
in Regio quodam codice, τῇ δ΄ οὗτος ὁ λόγος, quarta 
die recitatur hic sermo. Unus codex Colbertinus, 
quem Combefisius vocat minorem, sie habet in 
prima oratione, τῇ δ΄ τῆς τυρινῆς hic sermo recitari 
solet die quarta ejus hebdomadis,qua caseis uti (i- 
cet :insecunda veroita, τῇ παρασχευΐ τῇ ςτυρινῆς, Aic 


tiatores, omnes pariter audiunt edictum, et summo 
gaudio excipiunt. Ne quis igitur semet excludat a 
numero jejunantium, in quo omne genus homi- 
num, omnis eetas, omnes dignitatum ordines re- 


sermo recitatur die sexta ejus hebdomadis, qua ca- 
seis uti Licet. Putat autem vir doctissimus ,librarios 
heec eo notasse, ut Ecclesiarum suarum ritus de- 
clararent. Plura qui cupit,ejus notam legero poterit. 

(07) Antiqui tres libri ἀθλοῦντας προσάγοντες. 
Alius codex et edili προάγοντες. 

(68) Reg. primus τοὺς iv παλαίστρα. 

(69) Unus codex Colb. ἀλλὰ χαὶ οἱ, 


181 


8. ΒΑΘΠῚ MAGNI. 


183 


censentur. Angeli sunt qui in singulis ecclesiis A ἀπογραφόμενοι τοὺς νηστεύοντας. Ὅρα μὴ ϑιὰ μι- 


describunt ac recensunt jejunantium capita. Vide 
ne ob parvam eduliorum voluptatem simul et pri- 
veris angeli recensione, et teipsum apud eum qui 
exercitum collegit, obnoxium facias desertoris cri- 
mini. Minus periculum foret, si quis fugiendo scu- 
tum in acie abjicere deprehenderetur, quam si ma- 
gnum illud scutum jejunium videatur projecisse. 
Dives es? Ne jejunium affeceris contumelia, exclu- 
dens illud fastidiose a mense tuc consortio, neve 
absque ullo honore e domo tua ipsum expuleris, a 
voluptate victum ac superatum ; nequando te reum 
peragat apud jejuniorum legislatorem, fiatque ut 
condemneris ad longe majorem inediam mulcta 
nomine, sive ex adversa valetudine corporis, sive 
ex alio quopiam tristi casu, Contra qui pauper est, 
ne ludum jejunium faciat ; quandoquidem illud 
jam olim habet et domesticum et mense socium. 
Porro mulieribus quam est naturale respirare, 
tam est conveniens jejunium. Pueri, velut plante 
virides, jejunii aqua irrigentur. Senibus levem red- 
dit laborem contratra jam olim cum jejunio fami- 
liaritas, labores siquidem, quorum factum est 
experimentum longo usu,minore molestia afficiunt 
exercitutos. Viatoribus expeditus itineris comes 
est jejunium. Quemadmodum enim luxus cogit il- 
los onus perferre, 1 9 nimirum ea quibus se ingur- 
gitarunt cireumferentes : sic jejunium eos et leves 
reddit et expeditos. Ad hec, indicta procul expedi- 
tione, militibus commeatus suppeditatur, non ad 
delicias, sed ad necessitatem ; an non multo magis 
Dobis qui adversus hostes invisibiles prodimus in 


χρὰν £devà» βοωμάτων ζημιωθξς μὲν τὸν ἀπογοα- 
φὴν τοῦ ἀγγῶου, ὑπόδιχον δὲ σαυτὸν λειποταξέου 
ἡραφᾷς τῷ στρατολογώσαντι χαταστήσῃης. ᾿Ελάττων 
ὁ κίνδυνος ῥίψασπιν ἐπὶ παρατάξεως ἀπελεγχθξναί 
τινα ,ἣ τὸ μέγα ὅπλον τὸν νηστείαν ἀποθαλόντα (70) 
φανῆναι, Πλούσιος εἶ; Μὴ χαθνθρίσῃς τὴν νηστείαν, 
ἀπαξιώσας λαθεῖν αὐτὲν ὀμοτράπεξον, μηδὲ οἰκίας 
σεαντοῦ ἄτιμον ἀποπέμψῃ παρευημερηθεῖσαν ὑπὸ τῆς 
ὁ δονῆς, μέποτέ σε χαταγγείλῃ (71) ἐπὶ τοῦ νομοῦέ- 
TOU τῶν νηστιῶν, xal πολλαπλασίονά σοι ἀπὸ χαταδίχῃς 
ἐπαγάγῃ τὴν ἔνδειαν, ἃ ἐξ ἀῤῥωστίας, σώματος, 
ἥ ἐξ ὥλης τινὸς σχυθρωπῆσ περιστάσιως Ὁ πένχς 
μὴ εἰρωνευέσθω πρὸς τὴν νηστείαν, παλαι σύνοικον 
αὐτὴν xai ὁμοδίαιτον ἔχων (72). Γυναιξὶ δὲ, ὥσπερ τὸ 
ἀναπνεῖν, οὕτω x«i τὸ νηστεύειν οἰχεῖόν ἐστι xe 
χατὰ φύσιν. Οἱ παῖδες͵ ὥσπερ τῶν φντῶ" τὰ εὐθαλᾷ, 
τῷ τῆς νηστείας ὕδατι χαταρδευέτθωσα,. Τοῖς πρεσ- 
ὑντέροις (13) χοῦφον ποιεῖ τὸν πόνον ἢ ἐκ παλαιοῦ 
πρὸς αὐτὴν οἰκείωσις" πόνοι γὰρ ἐκ μαχρᾶς συνχθεέας 
μελετηθέντες, ἀλυπότερον προσπίπτουσι τοῖς γεγυ- 
μνασμένοις, Τοῖς ὁδοιπόροις εὐσταλής ἐστι συνέμπορος 
ἢ νηστεία. Ὥσπερ γὰρ à τρυφὴ ἀχθοφορεῖν αὐτοὺς 
ἀναγχάξει τὰς ἀπολαύσεις περιχομίζοντας οὕτω χού- 
φους αὐτοὺς x«i εὐξώνους à νηστεία παρασχευάζει. 
Εἶτα, στρατείας piv ὑπερορίον προγραφείσης, τὰ 
ἀναγκαῖα, οὐχὶ τὰ πρὸς τρυφὴν, ἐπισιτιξζονται στρα- 
τιῶται' ἡμῖν δὲ πρὸς τὸν χατὰ τῶν ἀοράτων ἐχθρῶν 
πόλεμον ἐξιοῦσι, xal μετὰ τὴν τούτων νίχτν πρὸς 
τὴν ἄνω πατρίδα ἐπειγομένοις, οὐ πολλῷ μᾶλλον 
C ἁρμόσει, ὥσπερ ἐπὶ στρατοπέδον διαιτωμένοις αὐτοῖς 
ἀρκεῖσθαι τοῖς ἀναγχαίοις ; 


prelium, ac post eos devictos ad supernam patriam festinamus, conveniet, tanquam in castris de- 


gentibus, necessariis esse contentos ! 

3. Sulfer afflictionem velut bonus miles, et 16- 
gilimme certa, ut curoneris**, illud haud ignorans, 
quod quicunque certat, in omnibus sibi temperat. 
Sed quod míhi modo inter dicendum venitin men- 
tern, haud 1nerito omitteretur, videlicet quod hu- 
ju* riundi militibus pro laborum ratione augetur 
olnonium ; contra, inter spirituales inilites, qui mi- 
nushabet alimenti plus habet honoris. Nam quem- 
wimodlui galea nostra sua natura differt a corrup- 
tbili, siquidem illius materia est es, nostra vero 
€x spe salutis ** est conflata : itidem illis scutum e 
ligno ac tergore bubulo confectum est, nobis vero 


7. Καχοπαῦησον ὡς χαλὸς στρατιώτης, x«l OX σὸν 
νομιίαως, ἵνα στιφανωθῆῇς, ἐχεῖνο εἰδὼς, ὅτι πᾶς ὁ 
ἀγωνιξόμενος πάντα ἐγχρατεύεται. ^O δέ με ὑπὲδλ- 
θεν ἀρτίως λέγοντα, ἄξιον μὴ παριδεῖν" ὅτε τοῖς 
μὲν τοῦ χόσμον στρατιώταις χατὰ τὴν τῶν χαμάτων 
ἀναλογίαν τὸ σιτηρέσιον αὔξεται: τοῖς δὲ πνευματι- 
κοῖς ὁπλίταις ὁ τὸ ἔλαττον ἔχων τῆς τροφῆᾷς τὸ μεῖ- 
ζον ἔχει τοῦ ἀξιώματος. Ὡς γὰρ ἡ περικιφαλαῖα 
ἡμῶν παρήλλαχται τὴν φύσιν πρὸς τὴν φθαρτὴν" 
τῆς μὲν γὰρ ὕλη ἐστὶν ὁ χαλχὸς, & δὲ ἐκ τῆς ἔλπι- 
dog τοὺ σωτηρίον cuvíctuxt: x«i ὁ θυρεὸς ἀχείνοις 
μὲν (74) ἐκ ξύλον χαί βύρσης πιποίηται, ἡμῖν δὲ τὸ 


fidei tutamen loco est scuti**: rursum nos thorace ἢ τῆς πίστεώς ἐστι προθόλαιον (T3): x«i θώραχε ἡμεῖς 


** | Cor. ix, 25, 55 | Thes. v, 8, ** Ephes. vt, 17. 


(70) Heg. primus παρατάξεως ἔλεγύϊναι tta, p τὸ 
μέγα ὑπλὸν τῆς γχστείας «mob, 

114) Veteres quatuor libri χαταγγεῶχ, Editi x«r- 
vt. 

U2) Ὁ πένης μὴ εἰρωνευίσύω πρὸς τὴν νηστείαν, 
T4/4t 729200 αὐτὴν Y44 ὀμρδέαλιτον ἔων, Qui pauper 
est, ne ludum jejunium faciat ; quandoquidem il- 
lud jar olim habet domesticum et suense socium, 
Cum basilius hoc loco pauperes ipsos hortetur 
ad jejunandum, mujto aptior et commodior erit 
illius oratio, si legamus sublata negatione, eipo- 
wc πρὸς τὰν νηστείαν, ludum. existónet. feju- 


níum, quandoquidem jejunio, jamdudum assue- 
tus est. MaRAx. 

(73) Reg. primus τοῖς πρεσδύταις. Nec ita multo 
post idem codex προσπίπτουσι τοῖς ἐγγυμνασμένοις. 
Subinde edili οὕτω καὶ χούφονς. At. vocula x«i in 
nostris codicibus non legitur, 

C$) Editi x«i ὁ ὑυρεὸς μὲν ἐκείνοις. Antiqui tres 
libri καὶ ὁ ὑνρεὸς ἐκείνοις μέν. 

(75) Vetores quinquelibri cum utraque edilione 
Paris, et Basil ἐστὶ περιδόλαιον' quem locum ita ver- 
tit Erasmus, nostrum vero munimentum fides est. 
$cd preterquam quid περιθδόλαιον munimentum non 


189 


DE JEJUNIO HOMILIA II. 


190 


μὲν τῷ τῆς διχαιοσύνης περιπεφρώγμεθα, ἐκεῖνοι δὲ À justitiee obarmamur, illi tunicam hamis consertam 


χιτῶνά τινὰ ἀλυσυδωτὸν (70) περιφέρονσι' καὶ μά- 
χαιρὰ ἡμῖν μὲν ἡ τοῦ πνεύματός ἐστι πρὸς ἄμυναν, 
οἱ δὲ τὴν 6&x σιδήρον προδώγλονται: οὕτω δὅλον, ὅτι 
τροφαὶ οὐχ αἱ αὐταὶ ἀμφοτέροις τὴν ἰσχὺν ἐμποιοῦ- 
qv ἀλλ᾿ ἡμᾶς μὲν τὰ δόγματα τῆς εὐσεδείας ῥὼν- 
γυσιν, ἐκείνοις δὲ ἢ πλησμονὴ τῆς γαστρὸς ἀναγκαία. 
Ἐπεὶ οὖν ἤγαγεν ἡμῖν πιριτρέχων ὁ χρόνος τὰς 
πολυποθήτους ταύτας ἡμέρας, ὡς παλαιὰς τροφοὺς, 
ἄσμενοι πάντες ὑποδεξώμεθα, δὲ ὧν ἐτιθηνήσατο 
ἡμᾶς ἡ Ἐχχλησία πρὸς τὴν εὐσίδειαν, Μέλλων τοί- 
yv» νηστεύειν μὴ σχυθρωπάσῃς ᾿Ιουδαϊχῶτ' ἀλλ 
εὐαγγελικῶς σεαυτὸν παταφαίδρυνον, μὴ πενθῶν τῆς 
γοστρὸς τὴν ἔνδειαν, ἀλλὰ σνυνηδόμενος τῇ ψυχῇ τῶν 
πνιυματιχῶν ἀπολαύσεων. Οἶδας γὰρ, ὅτι Ἢ σὰρξ 


cireumferunt : preeterea nobis adest gladius spiri- 
Lus ad defensionem, illi ferro defenduntur: ita quo- 
que nos non iisdem cibariis quibus illi, vegetamur 
viresque colligimus ; sed nos pietatis dogmata cor- 
roborant, illis ad parandas vires expletione ventris 
est opus. Quoniam igitur temporis circulus dies 
hos vehementer optabiles nobis reduxit, eos tan- 
quam veteres nutritios, lubentes et hilares quisque 
excipiamus, per quos Ecclesia nos ad pietatem 
educat, Proinde jejunaturus noli tristis esse, Ju- 
deorum more; sed, juxta doctrinam evangelicam, 
teipsum hilarem et alacrem prebe*' ; neque lu- 
geas ventris inediam, sed anime potius gratulare 
spiritualibus epulis fruenti. Scis enim quod Caro 


ἀπιθυμεῖ xarà τοῦ πνεύματος, τὸ δὲ πνεῦμα χατὰ τῆς B concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus 


σαοχός, Ἐπεὶ οὖν ταῦτα ἀλλήλοις ἀντίχειται, ὑφέλωμεν 
τῆς σαρχὸς τὴν εὐπάθειαν, αὐξόσωμεν δὲ τῶν ψυχῶν 
τὴν ἰσχὺν (77), ἵνα, διὰ τῆς νηστείας κατὰ τῶν παθῶν. 
λαδόντες τὰ νικητήρια, τοὺς τῆς ἐγχρατείας στεφγάνους 
ἀνχδησώμεθα, 

4, Ἤδη οὖν σεαυτὸν ἄξιον παραίκεύασον τῆς σεμνο- 
τάτης νηστείας" μὴ (78) τῇ σημερινῇ μέθη τὴν αὔριον 
διχφθείρῃς ἐγχράτειαν, Καχὸς ὁ λογισμὸς, πονηρὰ ἥ 
ἐπίνοια Ἐπειδὴ πέντε ἡμερῶν νηστεία ἡμῖν προχε- 
κήουχται, σήμερον ἑαυτοὺς τῇ μέθῃ χαταδαπτίσωμεν. 
Οὐδεὶς, γυναῖχα νόμοις γαμιχοῖς ἐπάγεσθαι μέλλων, 
παλλακίδας καὶ ἑταίρας προλαδὼν εἰσοικίζεται (79). 
Οὐ γὰρ ἀνέχεται ἢ νομίμη τὴν μετὰ τῶν διεφθαρμέ- 
νων συνοίχησιν, Mà τοίνυν χαὶ σὺ, προσδοχωμένης 
νηστείας, προιισαγάγῃς τὴν μέθην, τὴν πάνδημον ( 
πόρνην, τὴν ἀναισχνντίας μητέρα, τὴν φιλόγελων, 
τὴν μαινάδα, τὴν πρὸς πᾶσαν ἰδέαν ἀσχημοσύνης ε- 
χολον, Οὐ γὰρ μὴ εἰσέλθῃ νηστεία χαὶ δέησις εἰς 
ψνχὴν ῥυπωθεῖσαν ὑπὸ τῆς μέθης. Τὸν νηστεύοντα 
εἴσω τῶν ἱερῶν περιθόλων παραδέχεται ὁ Κύριος" τὸν 
χραιπαλῶντα (80) ὡς βέδηλον x«i ἀνίερον οὐ προσίε- 
ται, ᾽Εὰν γὰρ ἔλθῃς αὔριον οἶνον ἀπόξων, xal τούτου 
σισηπότος, πῶς εἰς νηστείαν σοι τὴν χραιπάλην λο- 
γίσομαι; Mà γὰρ ὅτι πρόσφατον οὐχ ἐνεχέω (81) τὸν 
ἄχρατον, ἀλλ᾽ ὅτι οὐ χαθαρεύεις οἶνον, τοῦτο λογίξον, 
Hog σε τάξω ; Ἐν τοῖς μεθύσοις, ἣ ἐν τοῖς νηστεν- 
ταῖς; Ἵ παρελθοῦσα οἰνοφλνγία πρὸς ἑαυτὴν ἐπι- 
σπᾶται' ἡ παροῦσα ἔνδεια νηστείαν προσμαρτυρεῖ, 
᾿Αμφισδητήσιμος εἶ τῇ μέθῃ ὥσπερ ἀνδράποδον, καὶ 
οὐχ ἀφέξεταί σον δικαίως, ἐναργεῖς τὰς ἀποδείξεις ἢ 
τῆς δουλείας παρεχομένη, τὴν ὀσμὴν τοῦ οἶνον ὥσπερ 
ἀγγείῳ ἐναπομείνασαν. Εὐθὺς ἢ πρώτη τῶν νηστειῶν 
ἀδόχιμός σοι (83) γενήσεται, διὰ τὸ ἐναποκεῖσθαί σοι 


81 Matth. vi, 16, 41. ὅ8 (ialat. v, 47. 9 ibid. 


est, sed indumentum, debuerat ita ihterpretari : 
nobis vero fidei munimentum loco est scuti. In 
Reg. priino pro περιδόλαιον legitur προδόλαιον : quod 
melius veriusque judico. Mox Oliv. et Angl. cum 
editis περιπερρώγμιθαι. At mss. nostri plerique 
omnes simpliciter περράγμεθα, 

(76) Editi ἀλυσεδετόν. Libri veleres ἀλνσιδωτόν, 

(77) Colb. primus τῆς ψνχῆς τὴν ἰσχύν. 

(78) Et hanc orationem habitam esse die Domí- 
nica patet ex illo, Ne hodierna temulentia cras- 
tinam abstinentiam corrumpas, [mprobum istuc 


carnem"**. Itaque cum hec sibi invicem adversan- 
tur ??, subtrahamus carni delicias, augeamus ani- 
me robur ; ut per jejunium a vitiis atque libidl- 
nibus victoriam reportantes, abstinentie coronis 
cingamur. 

&. Jam igitur teipsum exhibeas dignum jejunio 
oum primis venerabili, ut ne hodierna temulentia 
orastinam abstinentiam corrumpas.improbum istue 
consilium est, prava cogitatio est, ita dicentium : 
Quoniam nobis quinque dierum jejunium indi- 
ctum est, hodienosipsos temulentia obruamus. Me- 
mo pudicam uxorem legitimo conjugio ducturus, 
prius scor(a et concubinas domum inducit. Neque 
enim conjux legitima patitur convictum contuber- 
niumque corruptarum. Proinde tu quoque, cum 
exspectatur jejunium, cave prius introducas ebrie- 
tatem, scortum illud publicum, impudentice ma- 
trem, risus amantem, insanientem, ad omnia tur- 
pitudinis genera proclivem. Neque enim jejunium 
et precatio introibunt in animam temulentie 13 
sordibus inquinatam. Jejunantem intrasacroscan- 
cellos suscipit Dominus ; at luxu crapulaque ple- 
num, veluti profanum et a sacris alienum nequa- 
quam admittit. Etenim si cras venias vinum obolens, 
jdque cruditate corruptum ac pultrefactum, quo- 
modo tibi crapulam pro jejunio imputabo ? Neque 
enim illüd cogita, quod merum tibi recens infu- 
sum non est; sed quod a vino purus non es, hoc 
reputa. In utro te ordine collocabo ? Inter ebrio- 
80s, an inter jejunantes? Preeterita vinolentia te 
sibi asserit: preesens inedia jejunium testiflcatur. 
Anceps 62, el controversum temulentie veluti 
mancipium, nec unquam dimittet te, idque optimo 


consilium est, ita. dicentium : Quoniam nobis 
quinque dierum jejunium, etc. 

(79) Reg. primus προλαδὼν εἰσοιχίξει. u 

(80; Antiqui tres libri τὸν χραιπαλῶντα. Editi 
χραιπαλοῦντα, Mox idem Reg. primus ἀνίερον οὐ 
προσδέχεται. 

(81) Unus mss. οὐχ ive; 
οὐχ ἐνεχέω. Haud longe 

θύουσιν. 

(82) Reg. primus νηστειῶν ἄλογός σοι, erit tibi 
irritus, Ibidem idem codex διὰ τὸ ἀποχεῖσθαι. 


έου. Alii quatuor et editi 
eg. primus τάξω ἐν τοῖς 


191 


S. BASILIU MAGNI 


192 


jure : quippe que manifesta servitutis argumenta Α τῆς uíüzc τὰ λεέψανα. Ὧν δὲ & ἀπαρχὴ &dóxtuos, 


proferat, odorem vini velut in lagena residentem. 
Protinus tibi primus jejunii dies abjudicabitur, ob 
temulentite reliquias in te repositas.Quorum autem 
primitie rejiciuntur, haud dubium quin in his 
totum quoque sit rejiciendum. Ebriosi reynum bei 
non possidebunt *9. Sj temulentus accedis ad jeju- 
nium, quid utilitatis aufers? Nam si te ebrietas 
excludit ἃ regno coelorum, quisnam tandem e jeju- 
nio fructus ? Annon vides, quod qui in domandis 
equis, qui ad certamina aluntur, peritissimi sunt, 
cum instat certaminis dies, eos inedia preparant ? 
Tu contra, data opera temetipsum deprimis satu- 
ritate : adeo gnle vitio bruta etiam animalia pre- 


x«i τὸ πᾶν ἀπόδλετον διλονότι. μέθυσος Θεοῦ Saci- 
λείαν οὐ χλκοονομέσουτιν. ΕΣ μεθύων ἔοχε ἐπὶ τὴν 
νηστείαν, τί σοι τὸ 691405; Εἰ γὰρ ἀποχλείει σε τὸς 
βασὰΔείας μέθη, ποῦ σοι λοιπὸν χοξσιμον τὸ νι- 
στεύειν ; Οὐχ ὁοᾷς, ὅτε xai τῶν ἕππων τοὺς ἀγωνι- 
στὰς οἱ ἐαπειρότατοι πωλοδάμναι, τῆς ἀγωνίας ποοσ- 
δοχωμένες (83), διὰ τῆς ἐνδείας ποοευτοεπέζουσιε ; Σὺ 
δὲ ἐξιδίτεδες σεαυτὸν χαταπιέξεις τῶ χόοω" τοσοῦ- 
τὸν τῇ γαστοιμασία xci τὰ ἄλογα παοιλαύνεις. Βα- 
ρουμένε γαστὲρ οὐχ ὅπως ποὸς δοόμον, «XX οὐδὲ 
ποὸς ὕπνον ἐπιτεϑεία- διότι, χαταθλιβοιεένς τῷ πλέ- 
θει (84), οὐδὲ Zosutiv συγχωρεῖται, ἀλλ ἀναγχάξεται 
πολλὰς ποιεῖσθαι τὰς πιοιστοοφὰς i9 ἑχκάτεοα. 


curris. Venter onustus non solum ad cursum, sed ne ad somnum quidem accommodus est, eo quod 
distento ciborum copia, non datur quiescere, sed cogitur subinde semet nunc in dextrum, nunc in 


levum latus vertere. 

9. Jejunium servat parvulos, sobrium reddit 
juvenem, venerabilem facit senem ; venerebilior 
enim est canities jejunio decorata. Jejunium femi- 
nis ornatus est congruentissimus ; ἰδία ac robore 
vigentibus pro freno est ; jejunium matrimonii cu- 
stodia est, virginitatis nutritius. Atque hec quidem 
commoda affert privatim jejunium, in singulis 
edibus, in quibus colitur. At publice quomodo 
vitam nostram gubernat? Totam confestim civi- 
tatem, totumque populum ad tranquillitatem com- 
ponit, consopit clamores, eliminat lites, conviciis 
imponit silentium. Cujus magistri presentia puero- 
rum strepitus tam subito compescit, quam jeju- 
nium oboriens civitatis tumultus coercet? Quis 
commessaltor prodiit in jejunio? quis unquam cho- 
rus lasciviens a jejunio coactus est? Teneri risus, 
meretricie cantilense, insanm saltationes subito 
diffugiunt e civitate, a jejunio tanquam ab austero 
quopiam judice in exsilium acte. Quod si omnes 
jejunium ad res gerendas in consilium adhiberent, 
nihil obstaret quominus per universum terrarum 
orbem alta pax esset, videlicet nec aliis gentibus 
in alias insurgentibus, nec exercitibus manus inter 
se conserentibus. Ne arma quidem cuderentur, si 
jejunium vigeret, nec fora judicialia exstrueren- 
lur, neque quisquam habitaret in 1 & carceribus. 
In summa, nec deserta haberent maleficos, nec 
civitates sycophantas, nec mare piratas. Si omnes 
essent jejunii discipuli, prorsus non audiretur, 
ut Job ait*!, vox exactoris ; nec vita nostra tot 


suspiriis, tot meroribus esset differta, si jejunium D 


vitam nostram gubernare. Perspicum est enim 
quod unumquemque doceret non tantum in eduliis 
“1 Cor. v1, 10. *! Job in, 18. 


(83) Heg. primus ἀγωνίας προχειμένης: quam 
scripturam s»queremur, nisi editi et alii mss. vul- 
Kalam lectionem tuerentur. Haud longe edili et 
IDss. χαταπιέζεις τῷ x60», DOD χαταπιαίνεις, Ut 
Tilmannus ia ora libri adnotarat. Nec ita multo 
po*t mss. duo δουλομένη 440. 

5*, Antiqui duo libri Colberlini x«-«61i£ou£r 
τ 7//«. Aliquanto post Heg. primus σεμνοποιεῖ 


B. Νιεστεία φυλάσσει virt, σωφοονίξει τὸν νέον, 
σεμνὸν ποιεῖ τὸν ποιεσόύτχν" αἰδετιμωτέρα γὰο πο- 
λιὰ νεστεία xtxogurufrz. Γυναιξὶ χόσμος ἀομοδιὼ- 
τατος, ἀχμαξόντων “χαλινὸς, συτυ ίας φυλαχτίοιον, 
παρθενίας τοογός. Τοιαῦται μὲν «i xx 'ix«7-03 οἱἷ- 
xov» αὐτῆς üriufittaut, áÁxuocixm δὲ πῶς τῷ Die Luey 
ἐἑμπολιτεύεται ; Haga» ἀθοόως ri» πόλιν, xai πάντα 
τὸν diuo» αἰθαομόξει ποὸς εὐταξίαν, χοιμέξει χραυ- 
qi», ἐξορίξει μάχην (85), λοιδοοίαν χατασεγάξει. Τί- 
wo; διδασχάλου παρουσία παίδων 660760» οὕτως 
ἀθρόως χαθίστεσιν, ὡς X νεστεία παοαγανεῖσα τα- 
pax» πόλεως χαταστέλλει ; Hoio; χωπαστὲς ἔν vi- 
στεία ποοξλθε; ποῖος χορὸς «gti; ἀπὸ νχστείας 
συνέστι ; ᾿Απαλοὶ γέλωτες, χαὶ ἄσματα ποονιχᾶ, χαὶ 
ὀοχέσεις ἐχαανεῖς ἐξαπίνης τῆς πόλεως ὑπεξέοχον- 
ται (86), ὥσπεο ὑπὸ ϑιχαστοῦ τινος αὐσττοοῦ τὸς 
γεστιίας φυγαϑδευθεῖσαι. Εἰ δὲ πάντες αὐτὲν εἰς τὴν 
ὑπὲρ τῶν ποαχτέων σύμβουλον παοελάμβανον, ὀὐδὲν 
ἐχώλυς βαθεῖαν εἰοζνεν εἶναι χατὰ πᾶσαν τὸν οἰχου- 
μένην: μήτε ἐθνῶν ἐπανισταμένων ἀλλύλοις, uit 
στρατοπέδων συῤῥκγνυμένων. Οὐχ ἄν ἐχαλχεύετο 
ὅπλα, νεστεία: χοατούσες, οὐδ᾽ ἂν διχαστζοια συν- 
ἐχοοτεῖτο, οὐδ᾽ ἂν ὥχουν τινὲς τὰ δεσμωτζοια, οὐδ᾽ 
ἄν ὅλως εἶχον αἱ ἐρχμίαι τοὺς χαχσυογοῦντας, E αἱ 
πόλεις τοὺς συχογᾶντας, E τοὺς χαταποντιστὰς X 
θάλασσα. EC πάντες ἔσαν μαθχταὶ τῆς νηστείας, οὐδ᾽ 
ἂν ἐχούσθη ὅλως, χατα τὸν τοῦ 'e6 λόγον, ψωνὴ 
φορολόγου, οὐδ᾽ ἂν οὕτως X» (81) ὁ βίος μῶν πολυ- 
στέναχτος xul χατχφείας πλζοχς, εἰ νχστιία τὸν 
βίον ἡμῶν ἐπουτάνευε,. Δξλον γάο, ὅτι ἐδίδαξεν ἂν 
πάντας οὐχὶ βοωμάτων uóvoy ἐγχράτειαν, ἀλλὰ xci 
φιλαογυρίας, χαὶ πλεονεξίας, x«l πάστς χαχίας παν- 
τελξ ψυγὰὲν χαὶ ἀλλοτοίωσιν. Ὧν ἑξαιοεθέντων, οὐδτν 


τὸν πρεσδύτον" αἰδεσιμωτάτι γάρ. 
(85) Editi ἐξομαλίξει κάχχν. At Regii tres mss. 
et totidem Colbertini et Coisl. ἐξοοίξει, multo re- 
cuus., 
(80) Colb. primus πόλεως ἐξέοχονται. 
. 81) Codex Combef. τὸν 4 
ἂν ζω. 


ὧῤ λόγον.... οὐδ 


193 


DE JEJUNIO HOMILIA 1f. 


195 


ἐχώλυεν ἐν εἰρήνῃ βαθείᾳ (88) x«i ἀταραξίᾳ ψυχῶν τὴν A temperantiam, verum etiam ab avaritia et rapinis, 


ξωὴν ἡμᾶς παραπέμειν. 


denique ab omni vitio prorsus abhorrere et alie- 


num esse. Quibus exstirpatis nihil vetaret quominus et nos in alla pace animorumque tranquillitate 


vitam nostram transmitteremus. 

6. Νὺν δὲ οἱ μὲν τὴν νηστείαν ἀποπεμπόμενοι, τὴν 
τρυφὴν δὲ ὡς μαχαριότητα βίου μεταδιώχοντες, τόν 
τε πολὺν ἐχεῖνον τῶν χαχῶν ἑσμὸν ἐπεισήγαγον, καὶ 
τά ἑαυτῶν προσδιαφθείρουσι σώματα, Παρατήρη σόν 
μοι τῶν προσώπων τὴν διαφορὰν, τῶν τὰ σὴ μερὸν 
σοι χατὰ τὴν ἱσπέραν φανησομένων xui τῶν αὔριον, 

μ ; à d N py ἣν Lnd Fa. 
Σήμερον οἰδοῦντο, ὑπέρυθρα, ἰδρῶτι λεπτῷ νοτιζξό 
μενα, ὀφθαλμοὶ δίνγροι, προπετεῖς, τὸ ἀχριδὲς τῆς 
αἰσθήσεως ἐκ τῆς ἔνδοθεν ἀχλύος ἀφῃρημένοι " αὔριον 
δὲ χατεστολμένα, σεμνὰ, τὴν ix τῆς φύσεως χρόαν 
ἀπολαβόντα (89), συννοίας γέμοντα χαὶ πάσης ci- 
σθήσεως ἀχριθδοῦς, οὐδεμιᾶς ἔνδοθεν αἰτίας ταῖς φυ- 
σιχαῖς ἐνεργείαις ἐπισχοτούσης. Νηστεία ἢ τῶν ἀγ- 
γῶων ὁμοίωσις, ἢ τῶν δικαίων ὁμόσχηνος, ὁ τοῦ 
βίου σωφρονισμός. Αὐτὴ νομοθέτην ἐποίησε τὸν 
Ἡωῦσῆν' νηστείας ἐστι χαρπὸς Σαμουήλ, Νηστεύουσα 
προσηύξατο τῷ Θεῷ Αννα. ᾿Αδωναὶ Κυρις, "Et (90) 

[ L] 

Σαδαώθ ἐὰν ἐπιθλέπων ἐπιῤλέψης ἐπὶ τὴν δού- 
λὴν σου, x«i ϑῷς μοι σπέρμα ἀνδρὸς, δώσω αὐ- 

, * 4 4 r1 
τὸν ἐνώπιόν σον dorów Οἶνον χαὶ σιχερα οὐ μὴ 
πίοι (91), ἕως ἡμέρας θανάτου αὐτοῦ. Αὐτὴ τὸν 
μέγαν Σαμψὼν ἐτιθηνήσατο, xci ἕως ὅτε συμπαρῆν 
τῷ ἀνδρὶ, χατὰ χιλίους ἔπιπτον οἱ πολέμιοι, x«i πύ- 
λαι (02) πόλεων ἀνεσπῶντο, χαὶ λέοντες τῶν “ειοῶν 
τὴν ἰσχὺν οὐχ ὑφίσταντο. Ὅτε δὲ μέθη αὐτὸν x«l 

T^. -* - MA - 
πορνεία παρέλαδον, ἀλώσιμος Tv τοῖς ἐχθοοῖς, xci 
τῶν ὀγθαλαῶν στερηθεὶς, ταίγνιον προέχειτο τοῖς 
"^ 5, 5 9 -* 
παιδαρίοις τῶν ἀλλοφύλων. Νηστεύσας (93) Ἠλίας 
4 4 *- 4 ^" p d.d 4 

ἀπέχλεισε τὸν οὐρανὸν τρία ἔτη x«i μῆνος ἐξ, Ἐπειδὴ 
γάρ εἶδε πολλὴν ἐκ τοῦ χόρου τιχτομένην τὴν ὕθριν, 
ἀναγχαίως αὐτοῖς τὴν ἀχούσιον ἐχ τοῦ λιμοῦ νηστείαν 
ἐπήγαγε. δι᾿ ἧς πρὸς τὸ ἄμετρον ἤδη χεομένην αὐτῶν 
γὴν ἡμαρτίαν ἔστησεν, οἷον χαυτῆρέ τινι $ τομῇ τῇ 
γηστείᾳ τὴν εἰς τὸ πλέον πρόοδον τοῦ χαχοῦ διαχόψας. 


, ρ - 

^. Δέξασθε αὐτὴν, οἱ πένητες, τὴν σύνοιχον ὑμῶν xol 
ὁμοτράπεζον. Οἱ δοῦλοι, τὴν ἀνάπαυσιν τῶν συνεχῶν 
τῆς ὑπηρεσίας χαμάτων. Οἱ πλούσιοι, τὴν ἰατρεῦου- 
. ) . , . 
σαν ὑμᾶς τῆς ἐχ τοῦ χόρου βλάβης, x«i τὴ μεταβολῇ 
-τοπυότεοχ ποιοῦσαν τὰ ὑπὸ τῆς συνηθείας χατα- 
: ' ' * - . , , 
9027021294. Oi ἀόῤωστοι, τὴν τῆς ὑγείας μητέρα. 
' ' * Ww, L4 DA , . 
Oi εὐςχτόῦντες, τὸ τῆς εὐεξίας ὑμῶν φυλαχτήριον, 
Ἐσοώτησον τοὺς ἱχτροὺς, χαὶ ἀναγγελοῦσι σοι, ὅτι 
[ 4 , P * 9 » M Y. ΜΝ 
σφαλερωτατόν ἔστι πάντων Ὁ ἐπ ἄχρον εὐεξία, Διό 
πῖο διὰ νηστείας ὑφαιροῦσι τὸ πλεονάξον οἱ ἑμπειρό- 
à , , N 
τατοι, ὡς μὴ uos τῆς πολυσαρχίας ὑποχλασθὴ - 
“ ᾿ d ' w , 4 4 - » ^ 
ναι τὴν ϑύναμιν. Ἐξεπίτηδες γὰρ διὰ τῶς ἐνδείας 


Β 


6. Nunc vero qui ut jejunium rejiciunt, ita deli- 
cias tanquam in his sita sit vite felicitas, expe- 
tunt, non tantum infinitum illud vitiorum examen 
induxerunt, verum et sua ipsorum corpora cor- 
rumpunt. Observa mihi vultuum discrimen, tum 
eorum qui hodie sub vesperam conspicientur, tum 
eorum qui cras apparebunt. Hodie tument, rubore 
suffusi, sudore tenui rorantes, oculi humentes, 
procaces, atque ob internam caliginem exacta cer- 
nendi facultate privati; crastino vero die videbis 
eosdem vultus compositos, graves, colore naturali 
recepto, toto habitu presentem animum pre se 
ferentes, omnibus sensibus integris, utpote quo- 
rum naturalibus actionibus nulla intus causa te- 
nebras offundit. Jejunium similitudo est hominum 
cum angclis, justorum contubernalis, vite mode- 
ralio. Per jejunium Moyses factus est legislator : je- 
junii fructus est Samuel. Jejunans Anna Deum de- 
precala est: Adonai Domine, Eloi Sabaoth, si ves- 
piciens respezxeris ad. ancillam tuam, dederisque 
mihi semen viri, dabo illud in conspectu tuo do- 
num**, Vinum et siceram non bibet, usque ad diem 
obitus sui*?. Jejunium magnum illum Samsonem 
educavit, idque quandiu viro affuit, cadebant 
hostes mille, urbium porte evellebantur, leones 
robur manuum illius non sustinebant **, At simul 
atque ebrietas ac scortatio apprehendit hominem, 
facile in manus hostium incidit, atque exoculatus 
pro ludo expositus est pueris alienigenarum. Elias 
cum jejunasset clausit colum tres annos ac 
menses sex$*, Etenim cum videret multam nasci 
e satietate petulantiam, accedente faine illos in- 
vitos coegit jejunare; eoque peccata illorum jam 
in immensum excurrentia cohibuit, dum jejunio 
velut ustione aut sectione quadam, majorem mali 
progressum interrupit. 

7. Excipite hoc, pauperes, contubernale vobis, 
ac mense socium. Excipite, servi, uti relaxatlionem 
aperpetuis servitii laboribus. Excipite,divites,quod 
noxe a luxu vobis illatte medeatur,quodque vicis- 
situdine et novitate vobis jucundiora reddat ea 
que nunc ob assuetudinem fastidiuntur. Excipite, 
male valentes, sanitatis matrem. Qui bona estis 
habitudine, excipite bone vestre habitudinis cu- 
stodem. Interroga medicos, ac dicenttibinihil esso 
perieulosius habitudine corporis extreme bona. 
Quapropter qui peritissimi sunt artis, per jeju- 
nium detrahuntredundantia,ne vis nature pondere 


$1 [ Reg. r, 11. 9 Judic. xiu, 14. ** Judic. xv, 16; xvi, 3; xiv, 6. 65 |II Reg. xvi, 1. 


44579 βαθείᾳ. 


ii 1668 ἐχώλνεν ἐν 
(88) Regii duo codices ἐκώλυεν «λήνῃ βαθείᾳ. 


Ilaud longe editi τὴν uds xci ἡυᾶς. 
ostris mss, non invenitur. — 
" (89) Unus codex Regius χρόαν ἀναλαθόντα. 
(90) Editi et π188.. habeat Ἐλωΐ, At apud LXX 
legitur 'Eo£. Mox editi δώσω αὐτό, Antiqui sex li- 


bri αὐτόν, Colb, tertius δώσω σοι αὐτόν. 

(91) Reg. primus σίκερα οὐ πίεται, Alii duo mss, 
οὐ μὴ πίη. 

(92) In Colb. tertio legitur πύλαι πόλεως, Mox idem 
codex πορνεία παρέλαδεν. 

(93) Unus codex Reg. νηττεύων. 


195 


$. DASILII MAGNI 


196 


corpulentia fracta succumbat. Nam quod nimium A καθελόντες τὴν ἀμεέτριαν, εὐρυχωρίαν τινὰ, καὶ ἀνα- 


est, per inediam ac famem consulto detrahentes, 
15 capacitatem quamdam, ac alteram nutricatio- 
nem, alteriusque incrementi principium facultati 
nutrienti prestant. Adeo omni instituto omnique 
corporis habitudini jejunii congruit utilitas, ac pa- 
riter omnia condecorat, domos, fora, noctes, dies, 
civitates, deserta. Cum igitur tot modis sua com- 
moda nobis impertiatur, hilariter illud, juxta Do- 
mini preceptum *5, excipiamus, non tristes sicut 
hypocritee, sed mentis hilaritatem absque fuco pre 
nobis ferentes. Quanquam non arbitror tanto mihi 
labore opus esse, ut vos ad jejunium exhorter, 


quanto ut dehorter ne quis hodie in vitium ebrie- B 


tatis incidat. Nam jejunium quidem plerique, par- 
tim ob consuetudinem, partim ob pudorem inter 
ipsos mutuum, suscipiunt. Verum ab ebrietate me- 
tuo, quam vinolenti, non aliter quam paternam 
hereditatem, mordicus tenent. Quemadmodum 
enim qui longinquam perfectionem adornant, ita 
nonnulli vecordes hodie adversus quinque dierum 
jejunium vino indulgent. Quis est usqueadeo vesa- 
nus,ut priusquam bibere incipiat, ebriorum more 
deliret? An ignoras quod venternon servat deposi- 
tum ? Yenter est pessima fide in conventis. Penum 
incustoditum,in quod cum multareposueris,noxam 
quidem retinet, at non servat deposita. Vide ne tibi 
quoque, si cras postebrietatem veneris, dicanturea 
que modo lecta sunt: Non istud jejunium elegi, 
dicit Dominus * . Quid misces ea que misceri non 
possunt ? Quod consortium teimulentie cum jeju- 
nio? qus societas vinolentie cum abstinentia ? 
Quis consensus templo Dei cum idolis **? Templum 
enim Dei sunt, in quibus habitat Spiritus Dei ** : 
contra, templum idolorum sunt, qui foedam im- 
pudicitie colluviem per ebrietatem admittunt. 
Hodiernus dies vestibulum est Jejunii. Neque vero 
qui in vestibulis profanatur, dignus est qui ad 
sancta introcat. Nullus famulus cupiens herum 
suum placare, hostem illius patronum ac recon- 
ciliatorem adhibet. Ebrietas inimicitiaest in Deum ; 
jejunium, ponitentie initium. Itaque si cupis per 
confessionem reverti ad Deum, fugito temulen- 
tiam, ne magis te a Deo alienet. Attamen ad hoc, 
ut laudem promereatür jejunium, non est per se 
satis abstinere a cibis, sed jejunium jejunemus 
acceptabile, Deo gratum. Verum jejunium est, a 
vitiis alienum esse, continentia lingue, ire cohi- 
'bitio, concupiscentiarum amputatio, obtrecta- 


τροφὴν, καὶ ἀρχὴν δευτέρας αὐξήσεως τῇ θρεπτιχῇ 
δυνάμει παρασχευάξουσιν. Οὕτω παντὶ ἐπιτηδεύματι 
x«i πάσῃ σώματος ἔξει τὸ παρ᾽ αὐτῆς ὡγέλιμον 
ἀπαντᾷ, xoi πᾶσιν ὁμοίως ἐπιποέπει, τοῖς οἶχοις, 
ταῖς ἀγοραῖς, ταῖς νυξὶ, ταῖς ἡυέοαις, ταῖς πόλεσι, 
ταῖς ἐρημίαις. Τὰν τοίνυν διὰ τοσούτων ἡμῖν τὸ Tao 
ἑαυτῆς χαλὸν “καοιξζομένην φαιδοῶς ὑποδεξώμεθα, 
χατὰ τὸν τοῦ Κυοίον λόγον, μὴ χατασχυθρωπάζοντες 
ὡς οἱ ὑποχριταὶ, ἀλλά τὸ ἱλαοὸν τῆς Ψψυχξς ἀνεπιτι- 
ϑιύτως διαδειχνύντες. Καὶ οὐ τοσούτον μοι δεῖν ἀνγῶ- 
γος ἡγοῦμαι τὴν περὶ νηστείας παράχλῃσιν, ὅσον 
τὸ μὴ σήμιοόν τινα τοῖς χαχοῖς τῆς μέθης πεοι- 
πισιῖν. Τὴν μὴν γὰρ νηστείαν καὶ διὰ τὴν συνήθειαν 
xxi διὰ τὴν πρὸς ἀλλήλους αἰδὼ oi πολλοὶ χαταϑέ- 
χονται " φοθοῦμαι di viv. μέθην, ἣν, ὥσπιο τινὰ χλξ- 
po» πατρῷον, οἱ ῳίλοινοι διασώζουσιν. Ὡς "yàp οἱ 
ποὸς τὰς μαχρὰς ἀποδημίας ἀπαίροντες, οὕτω τοὺς 
τῶν ἀνοάτων σήμερον πρὸς τὰς πέντε τῶν νηστειῶν 
ἡμέρας οἱνίζονται. Τίς οὕτως ἀνόκτος, ὥστε, ποὶν 
ἄρξασθαι πίνειν, τὰ τῶν μεθνόντων παραφρονεῖν ; 
Οὐχ οἶδας, ὅτε γαστὰρ παραχαταθηχὴν 02 διασώξει : 
Γαστὴρ συναλλαχτής ἔστιν ἀπιστότατος. ταμιεῖον 
ἀφύλαχτον, πολλῶν ἑἐναποτεθέντων, τὰν μὲν βλάβην 
παρακατέχουσα, τὰ μέντοι παρατεθέντα (θ4) οὐ δια- 
σώζουσα. Ὅρα x«l μή σαι αὔριον ἀπὸ μέθης ἔλθόντι 
τὰ v)v ἀναγνωσθέντα λεχθῇ " Οὐ ταύτην τὴν νχ- 
στείαν ἐξελεξάμην, λέγει Κύριος. Τί μιγνύεις τὰ 
ἄμικτα; Τίς μετοχὴ νηστείας πρὸς μέθην; τίς χοι- 
νωνία τῇ οἰνογλυγία (95) πρὸς τὴν ἐγχράτειιν Τίς 
συγχατάθεσις ναῷ Θιοῦ μιτὰ εἰδώλων; Ναὸς μὲν 
γὰρ Θεοὺ εἰσιν ἐν οἷς τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ ἐνοιχεῖ, ναὸς 
δὲ εἰδώλων οἱ διὰ τῆς μέθης τὸν συρφετὸν τς ἄκολα- 
σίας ὑποδεχόμενοι. Ἡ (96) σέμεγον ἡ μέρα προπύλαιόν 
ἐστι τῶν νηστείων, Οὐ δύέπου δὲ ὃ ἐν τοῖς ποοθύροις 
βεδηλωθεὶς ἀξιός ἔστιν εἰσελθεῖν εἷς τὰ ἅγια, Οὐϑεὶς 
οἰχέτης, ἐξευμενίτασθαι θέλων τὸν ἑαυτοῦ δισπότεην, 
τῷ ἐχθοῷ αὐτοὺ προστάτῃ x«i διαλλαχτῇ κέχρηται. 
MéÓv, ἔχθρα ἐστὶν εἰς Otov: νηστεία δὲ ἀρχὴ μετανοίας. 
Εἰ οὖν βούλει διὰ τῆς ἐξομολογήσεως ἐπανελθεῖν ποὸς 
τὸν Θεὸν, φεῦγε, τὴν μέθην, μή σοι χαλεπωτέραν κατα- 
σχευάσῃ τὴν ἀλλοτρίωσιν. Οὐ μέντοι ἐξαρκεῖ χαθ᾽ 
ἑαυτὴν ἡ ἀποχὴ τῶν βρωμάτων πρὸς τὴν ἐπαινετὴν 
νηστείαν, αλλά νηστεύσωμεν νπστείαν δεκτὲν, εὐάρι- 
στον τῷ Θεῷ (97). ᾿Αλγθὰς νηστεία ἢ τοῦ χαχοῦ ἀλλο- 
τοίωσις, ἐγκράτεια γλώσσης, θυμοῦ ἐποχὰ (98), ἐπι- 
θνμιῶν χωρισμὸς, χαταλαλιᾶς, ψεύδονς, ἐπιορχίας. 
Ἦ τούτων ἔνδεια νχστεία ἐστὶν ἁληθές. Ἕν τούτοις 
μὲν οὖν ἢ νηστεία xa)óv. 


tionis, mendacii, perjurii. Ab his abstinere, verum est jejunium, in his igitur situm est bonum 


ac laudabile jejunium. 
8. Ceterum delectemur in Domino, in medita- 


8. Κατατρυφήσωμεν δὲ τοῦ Κυρίον, ἐν τὸ μελέτη 


** Matth. vi, 16, 47. 51 Isa. Lvin, ὅ. ** 11 Cor. vi, 16. ** I Qor. ui, 16. 


(94) Antiqui duo libri Regii τὰ μέντοι παραδοθέντα. 
Statim Reg. primus ἐγὼ ibtd. T 
M Unus codex Colb. τς οἰνοφλυγίας. 
(96) Aliquanto ante ostendimus hanc orationem 
habitam esse die Dominico. Nunc ex illis, Aodier- 
nus dies vestibulum est jejunii ; nec certe qui, etc., 


plane constat eadem prima Dominica Quadra- 
gesime habitam esse. 

(97) In Regio primo scriptum invenimus ev«- 
βέστον τῷ Κυρίῳ. 

(98) Colbertini duo θυμοῦ &roz d 


197 


HOWMILIA IN ILLUD, ATTENDE TIBI IPSI. 


τῶν λογίων τοῦ Πνεύειχτος, xxi f» 7E ἀνα I0 τῶν A tione eloquiorum Spiritus, inque suscipiendis salu- 


σωτηρίων vwouiuar, xvi ἐν πᾶσι τοῖς διοοθωτιχοῖς 
τῶν ψυχῶν Lus doyaxTO. Ἀπὸ αἶντοι τς ἐν τῷ 
χουπτῷ νχεστείας φυλαξυπεῦα, πτοὶ ὥς χαὶ ὁ (99) 
προφήτεος ἀπεύχεται ἔων. Οὐ γιχοχτογέσιι Κύ- 
ptc ψυχὰς διχαίων- χαὶ τὸν Οὐχ εἶδον δίχαιον 


ἐγχαταλελει νον, οὐδιτὸ σπέολα αὐτοῦ ὑττοῦν 
ἄρτους. Οὐ 0 X» πεοὶ αἰστόττῶν docu» εἴπεν Ó 


εἰδὼς τοὺς παῖδας τοῦ πατοιχοχον tw» 4) 'lxxsf 
ἄοτων ἕνεκεν χαταῤαντας εἰς Αἴγυπτον. ἀλλὰ πιοὶ 
τῆς πνευματιχξς Myr τοογξς, χκαδ᾿ ἦν 9 ἔσω ζῶν 
ἄνθρωπος τελειοῦται. Μὲ DÓr xxi t? ταῖς (9) x 
τοῖς Ἰουδαίοις ἀπελχκθεῖσα νὙκττεία 150 xo Eui- 
pat ἔρχονται, λέγει Κύοιος, χαὶ ἐπάξω ἐπὶ τὸν Ji» 
ταύτην λευὸν, οὐ λικὸν ἀότου. οὐδὲ dije» 232*-9;. 


taribus instituts, denique in eunctis dogmatibus, 
quibus emendantur animi nostri.Rursus ab interno 
mentis iejunio caveamus. quod et propheta depre- 
catur. his verbis: Non occidet Dominus fame ani- 
sas justorum "5. c rursus : Non ridi justum dere- 
lictum.nec semen ejus quarens panem^!. Nec enim 
loquitur de panib:is sensibilibus, qui noverat filios 
patriarchee nostri Jacob panum causa descendisse 
in .Egvptum. sed de spirituali loquitur alimonia, 
qua interior 16 noster homo perficitur. Ne veniat 
etiam in nos jejunium quod Deus comminatur Ju- 
diis: Ecce enim dies veniunt, dicit Dominus,et in- 
ducam mm terram hane famen,non famem panis,ne- 
que sitim aquz, sed famem audiendi verbum Do- 


ἀλλὰ λιμὸν τοῦ ἀχοῦσαι Lj) Κυρίου" ὅν διὰ τοῦτό B mini^!: quam ideo immisit justus judex, quod 


ἐπ γανεν ὁ ϑδίχαιος χοιτὲς, ἐπειδὲ doom αὐτῶν τὸν 
pi» νοῦν ὲν τε &-099í2 τῶ τῆς 0x6 i2; dejaxwi (3) 
λιμαγχονούπενον, ὑπεοπιπινόμενον 51 αὐτῶν xai χα- 
τασαοχούμενον τὸν ἕξω αυϑοωπο. Πατας τοῖν τὰς 
ἐγεξῆς ξαέρας (mugs uà; τὸ Πνεύαα τὸ ἅγιον 
ἐωθιναῖς τε x«i ἐσετοιναῖς Μπ7εὶ: 
ἑκουτίως ἀπολιχπανέσδω (À) τῆ ς Ξοευαλχτιχῆς εὐωχίας. 
Πάντες υτνάσχωμεν τοῦ υχφαλίου χοχτῆοῦς. 
σοφία, χεοάσασα, ποοίδχχεν nut ἐξίτου,. χαῦ 6375 
ἐστὶ χωρητιχὸς ἑχαήτος Gruo2:7521. "Exi2z3t “,Χ9 
τὸν ἑαυτῆς χοατξοα, χαὶ ἔσταξε “πὰ ἱπυτῆς δύπαται 
τουτέστι, ti» τῶν τελείων τουγὴν. Τῶν διὰ τὸν ἔξω 
τὰ αἰσθητέοια γεγυμνασιένα ἐχόντων ποὺς διζχοιτσι 
χαλοῦ τε χαὶ χαχοῦ. Ὧν ϑαγνώῶς ἐπφορπθῶτες, 


£2259 7T. 


2» t€ 


perspiceret eorum mentem verorum dogmatum 
inedia, fame necari ;: contra vero, externum eorum 
hoininem supra modum pinguescere et obesum 
fieri. Per omnes igitur hosce sequentes dies convi- 
vio excipiet vos Spiritus sanctus, matutinis simul 
et vespertinis epulis. Nemo sua sponte seipsum 
fraudet hoc epulo spirituali. Omnes participes si- 
mus sobrii calicis, quem ipsa Sapientia temperavit 
ac nobis apposuit ex equo, ut quantum quisque 
capax est hauriat. Miscuit enim craterem suum ,oc- 
cidit hostias suas ** ; hoc est, perfectorum cibum, 
Quipropter assuetudinem sensus ezercitatos habent 
ad discretionem boni et mali?**. Quibus affatim 
expleti, reperiamur et illo digni gaudio,quod exhi- 


s)ptÜtix us» ἄξιοι χαὶ τῆς ἐν τῷ νυμγῶνι 2229771; C bebitur in sponsi thalamo, in Christo Jesu Domino 


ἐν Χοιστῷ Ἰχσοῦ τῷ Κυρίῳ ἐπῶν, ὦ t δόξα xxi τὸ 
χρᾶτος sie τοὺς αἰῶνας. ᾽Δζν (5). 


nostro, cui gloria et imperium in secula. Amen. 





OMIAIA ΕἸΣ TO, 
Πρόσεχε σεχυτῷ (6). 

1. Τοῦ λόγον τὸν P4 Lir) déduxz tai» ὁ χτίσας ἡμᾶς 
Θεὸς, ἵνα τὰς βϑουλὰς τῶν χαολιὼν ἀλλήλοις ἀποχα- 
λύπτωμεν, xdi διὰ τὸ χοινωνιχὸν τῆς φύσεως ἔχαστος 
τῷ πλᾳσίον μεταδιδῶμιν, ὥτσπιο ix τινων ταμιείων, 
τῶν τῆς χαρδίας χρνυπτῶν, ποογέοοντες τὰ βου λεῦ- 
ματα. Ei μὲν γὰρ γυμνξ τὸ ψυχᾷ διεζῶμεν, εὐθὺς 
ἂν ἀπὸ τῶν νοημάτων ἀλλζλοις συνεγινόμεθα" ἐπειδὴ 
δὲ ὑπὸ παραπετάσματι τῇ σαοχὶ χαλυπτομένῃη ἡμῶν 
ἡ ψυχὴ τὰς ἐννοίας ἐργάξεται, ῥημάτων δεῖται καὶ 
ὀνομάτων πρὸς τὸ διμοσιεύειν τὰ ἐν τῷ βάθει χεί- 
μῆνα. ᾿ΕἘπειδὰν οὖν ποτε λαάδηται φωνᾷς σημαντιχῆς 
$ ἔννοια μῶν (1, ὥσπερ πορθμείω τινὶ τῷ λόγῳ 


HOMILIA IN ILLUD, 
Attende (ibi ἐρεῖ". 

1. Qui nos condidit Deus, ideo impertivit nobis 
sermonis usum, ut alter alteri cordis consilia ape- 
riamus, eaque unusquisque propter nature socie- 
tatem communicemus cum proximo, ex abditis 
cordis recessibus, velut ex vellis quibusdam pena- 
riis, depromentes. Etenim si constaremus anima 
nuda,statim certe cogitationum ope inter nos con- 


D grederemur : quia vero anima nostra carnis tegu- 


mento operta, cogitationes producit, verbis opus 
habet et nominibus, ut ea que in recondiliore 
mentis secessu delilescunt, proferat in apertum. 
Mens igitur nostra simul ut vocem quidpiam si- 


7* Prov. rx, 3. ?! Psal. xxxvi, 35. 12 Amos vin, 11. *? Prov. ix, 2. 1) Hebr. v, 14, 15 Deut. xv, 9. 


99) Antiqui tres libri περὶ ὥς xat ὁ, Aberat vo- 
cula x«i a vulgatis.:Mox Reg. primus Κύριος Vogt. 
(4) Veteres quinque libri πατριάρχον $us». Ulti- 
ma vox in impressis libris deerat. 
, (2; Colberüini primus et tertius μὴ ἔλθοι xai ἐφ᾽ 
υμᾶς. 
(8) Sic Regii primus et tertius. Alii mss. οἱ editi 
διδαγμάτων. 


(4) Antiqui duo libri Colbertini ἑκουσίως ἀπολει- 


πέσθω. 

(5) Colb. primus τὸ κράτος σὺν τῷ Πατρὶ χαὶ τῷ 
&yle Πνεύματι νῦν xol εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. 
Apiv. ΜΝ 

(6) In Reg. primo ita scriptum invenimus: Οὗτος 
ὁ λόγος ἀναγινώσχεται τῇ D. τῆς τυοινῆς. Hic sermo le- 
gitur die secunda ejus hebdomadis, qua lacticiniis 
vesci licet. 

(7) Colb. tertius ἡ ἐπίνοια ἡμῶν. 


190 


S. BASILII MAGNL. 


200 


gnificantem apprehendit, sermone velut cymba Α ἐποχουμένη, διαπερῶσα τὸν ἀέρα, £x τοῦ gÜryya- 


quadam vehitur, et aerem transvolans, a loquente 
transit ad audientem. Quodsi nacta fuerit altam 
tranquillitatem ac quietem, tum sermo veluti por- 
tum quemdam placidum actranquillum,discipulo- 
rum aures subit ; sin autem excitatus ab auditori- 
bus tumultus,quasiasperaquedam tempestas con- 
tra aspirarit, medio in aere dissolutus naufragium 
facit. Date igitur quietem sermoni per silentium. 
In eo enim fortasse videbitur aliquid utile, nec in- 
dignum quod hinc vobiscum exportetis. Difficilis 
captu est veritatis sermo, ac facile potest effugere 
non attentos. Ita enim voluit Spiritus sanctus ser- 
monem suum contractumesse ac brevem,ut paucis 
multa significet, nulloque negotio ob brevitatem 
valeat facile memoria retineri. Nam et naturale 
sermonis munus est,neque obscuritate 1'7 ea que 
significatur occultare, neque supervacaneum esse 
et vanum, ac temere rebus circumfluum. Certe 
ejusmodi sunt ea verba,que modo nobis ex Moysis 
libris recitata sunt, quorum omnino recordamini 
vos qui studiosi eslis, nisi forte ob suam brevita- 
tem vestras preterfluxerint aures. Ita autem s& ha- 
bet sententia : Attende tibiipsi, ne quando fiat ver- 
bum occultum in corde tuo iniquitas. Sumus nos 
homines ad peccata cogitationum proclives. Qua- 
propter qui corda nostra singillatiin finxit 186, haud 
nescius in voluntatis appetitione compleri mazxi- 
mam peccatorum partem, puritatem in principali 
anime parte sitam, ceu principem ac primariam 
nobis constituit. Nam maxime qua parte facile pro- 
labimur in peccata, hanc custodia ac cura majore 
dignatus est. Quemadmodum enim medici provi- 
dentiores imbecilliora corpora monitis quibusdam 
ad cautionem adhibitis multo ante communiunt : 
eumdem ad modum communis curator, et verus 
animarum medicus, quam partem ad peccatum 
pronam in nobis maxime novit, eam validioribus 
presidiis preemunivit. Etenim corporee actiones 
tempore indigent, opportunitate, labore, adjutori- 
bus, denique reliquo commeatu. E diverso, animi 
motus citra temporis moram fiunt, perficiuntur ci- 
tra lassitudinem, citra negotium ullum consistunt, 
idoneum ipsis est tempus omne. Et sane nonnun- 
quam invenitur qui arrogans sit, superbiatque de 
gravitate et castitate, quique extrinsecus pre se 
ferenstemperantiw larvam, ac plerumque inter eos 
qui ipsum ob virtutem beatum predicant,desidens 
medius,mox tamen cogitatione per occultum cor- 
dis motum ad peccati locum accurrat. Videt animo 
concupita, comminiscitur congressum quempiam 
indecorum, ac denique in abdita cordis officina, 
claram in seipso voluptatis speciem depingens, 
nullis testibus intra se pcccatum perpetrat, omni- 


76 Psal]. xxxiv, 11. 
(8) In aliquibus codicibus Combefisianis legitur 
δυνάμενος ἐχφυγεῖν, Nec ila multo post tres mss. 


ὥστε πλεῖστα ἕν. 


μένου μεταδαίνει πρὸς τὸν ἀχούοντα' χὰν μὲν εὐοῊ 
ἡαλήνην βαθεῖαν καὶ ἡσυχίαν, ὥσπερ λιμέσιν εὐδίοις 
χαὶ ἀχειμάστοις ταῖς ἀχοαῖς τῶν μανθανόντων ὁ λόγος 
ἐγχαθορμιξεται ἐὰν δὲ οἷον ζάλη τις τραχεῖα ὁ παρὰ 
τῶν ἀχουόντων θόρυδος ἀντιπυεύσι,, ἐν μέσῳ τῷ ἀέοι 
διαλυθεὶς ἐνανάγησε. Ποιζσατε τοίνυν γαλήνην τῷ 
λόγῳ διὰ τῆς σιωπῆς. Ἴσως γὰρ ἂν τι φανείη “ρή- 
σιμὸν ἔχων τῶν ἀγψωγίμων. Δυσθήρατός ἐστιν ὁ τῆς 
ἀληθείας λόγος, ῥᾳδίως δυνάμενος ἐχφεύγειν (B) τοὺς 
μὴ προσέχοντας, οὕτω τοῦ Πνεύματος οἰχονομὶ σαν- 
τὸς συνεσταλυένον αὐτὸν εἶναι χαὶ βραχὺν, στε πολλὰ 
ἐν ὀλίγοις δηλοῦν, χαὶ διὰ συντομίαν εὔκολον εἶναι 
τῇ μνήμῃ παραχατασχέσθαι (9). Καὶ γὰρ φύσει ἀρετὴ 
λόγον μήτε ἀσαφείᾳ χρύπτειν τὰ σηυαινόμενα, μήτε 
περιττὸν εἶναι χαὶ μάταιον εἰχῇ τοῖς ποάγαασι Ti0to- 
ῥέοντα. Ὁποῖος οὖν δή ἐστι χαὶ ὁ ἀρτίως ἡμῖν Ex τῶν 
Μωσέως βιύλων ἀνεγνωσμένος λόγος, οὔ μέμνησθε 
πάντως οἱ γε φιλόπονοι, πλὲν εἰ u$ που διὰ δραχύ- 
τῇτα παρέδοαμεν ὑμῶν τὰς xo. Ἔχει δὲ ἡ λέξις 
οὕτως" Πρόσεχε σεαυτῷ, μή πότε γένηται ῥῆμα 
χουπτὸν ἐν τῇ χαρδία σὸν ἀνόμημα. Εὔχολοί ἔσμεν 
πρὸς τὰς χατὰ διάνοιαν ἁμαρτίας οἱ ἄνθρωποι. 
Διόπεο ὁ πλάσας χαταμόνας τὰς καρδίας ἡμῶν, 
εἰδὼς, ὅτι τὸ πλεῖστον τῆς ἁμαρτίας ἐν τῇ ὁρμᾷ 
πληροῦται τῇ χατὰ πρόθεσιν, τὴν ἔν τῶ ἡγεμονιχῷ 
χαθαρότητα πρώτην ἡμῖν διετάξατο. Ὦ γὰρ μάλιστα 
προχείρως ἑξαυαρτάνομεν, τοῦτο πλείονος φυλαχῇ ς 
x«i ἐπιμελείας ἠξίωσεν. Ὥσπερ γὰρ τῶν σωμάτων 
τὰ ἀσθενέστερα οἱ προμηθέστεροι τῶν ἱατρῶν ταῖς 
προφυλαχτιχαῖς ὑποθήχαις πόῤῥωθεν ἀσφαλίζονται" 
οὕτως ὁ χοινὸς χηδεμὼν, x«i ἀληθινὸς τῶν ψυχῶν 
ἰατρὸς, ὃ μάλιστα ἡμῶν οἷδε (10) ποὸς ἁμαοτίαν 
ὀλισθηοότερον, τοῦτο ἰσχυροτέραις προκατελάθετο 
φυλακαῖς. At μὲν γὰρ διὰ τοῦ σώματος πράξεις xol 
χρόνου δὲονται, καὶ εὐχαιρίας, x«i χαμάτων, xoi 
συνεργῶν, χαὶ τῆς λοιπῆς χορηγίας αἱ δὲ τῆς δια- 
νοίας χινήσεις ἀχρόνως ἐνεργοῦνται, ἀχόπως ἐπιτι- 
λοῦνται, ἀπραγματεύτως συνίστανται, πάντα χαιρὸν 
ἐπιτήδειον ἔχουσι. Καί πού τις τῶν σοδαρῶν χαὶ 
χατωφρνωμένων ἐπὶ σεμνότητι, πλάσμα σωφροσύνης 
ἔξωθεν περιχείμενος, ἐν μέσοις χαθεξόμενος πολλάκις 
τοῖς ἐπ᾿ ἀοιτῇ αὐτὸν μαχαρίξουσιν, ἀπέδοαμε τῇ 
διανοια πρὸς τὸν τῆς ἁμαρτίας τόπον ἐν τῷ ἀφανεῖ 
τῆς χαρδίας χινήματι. Εἶδε τῇ φαντασίᾳ τὰ σπουδα- 
ξόμενα, ἀνετυπώσατό τινα ὁμιλίαν οὐχ εὐπρεπῇ, 
xai ὅλως ἐν τῷ χρυφαίῳ τῆς χαρδίας ἐργαστηρίῳ, 
ἐναργῆ ἐν ἑαυτῷ τὴν ἡδονὴν ξωγοαφήσας, ἀμάοτυ- 
po» ἔσω τὴν ἁμαρτίαν εἰργάσατο, ἄγνωστον πᾶσι 
ἕως ἂν ἔθη ὁ ἀποχαλύπτων τὰ χρυπτὰ τοῦ σχό- 
τοὺς, xul φανερῶν τὰς βουλὰς τῶν χαρδιῶν. Φύλαξαι 
οὖν, uf, ποτε γένηται ῥῆμα χρυπτὸν ἐν τῇ καρδία σου 
ἀνόμημα, Ὃ γὰρ ἐμόλέψας γνναιχὶ πρὸς τὸ ἐπι- 
θυμῆσαι, ἤδη ἐμοίχευσεν ἐν τῷ χαρδία αὐτοῦ. 


(0) Codices Combefisiani παραχατασχέσθαι, No- 
stri et editi προσχατέχεσθαι. 


(10) Antiqui duo libri ἡμῶν εἶδε, 


HOMILIA IN ILLUD, ATTENDE TIBI IPSI. 


τι el μὲν τοῦ σώματος πράξεις ὑπὸ πολλῶν δια- A bus ignotum, donec veniat qui revelabit occulta 


χόπτονται, 0 δὲ χατὰ πρόθεσιν ἁμαρτάνων, τῷ τώχει 
τῶν νοημάτων συναπαρτιξομένην ἔχει τὴν ἁμαρτίαν. 
. Ὅπου οὖν ὀξὺ τὸ παράπτωμα, ταχεῖα δέδοται ἡμῖν 

ἢ φυλαχή. Διαμαρτύρεται γὰρ, Μήποτε γένηται ῥῆμα 
χρυπτὸν ἐν τῇ καρδία σου ἀνόμημα. Μᾶλλον δὲ ἐπ' 
αὐτὴν τοῦ λόγου τὴν ἀρχὴν ἀναδρώμωμεν. 


tenebrarum, et manifestabit consilia cordium 15. 
Cave igitur ne quando verbum occultum in. corde 
tuo fiat delictum. Quisquis enim aspezit mulierem 
ad concupiscendum eam, jam adulterium commisit 
in corde suo ", Nam corporis acliones a multis 
intercipiuntur: qui vero peccat voluntate, statim 


ilationum motu peccatum explevit. Ubi igitur lapsus est repentinus, ibi repentina cavendi 


facultas fuit nobis tradita. Obtestatur enim, Nequando verbum occultum in corde tuo fiat delictum: 
Jam polius ad ipsum sermonis recurramus exordium. 


2. Πρόσεχε, φησὶ, σεαυτῷ, Τῶν ζώων ἔχαστον παρὰ 
τοῦ τὰ πάντα συστησαμένου Θεοῦ οἴχοθεν ἔχει τὰς 


ἀφορμὰς πρὸς τὴν φυλαχὴν τῆς οἰχείας συστάσεως, 


Καὶ εὕροις ἄν, εἰ καταμάθοις, ἐπιμελῶς, τῶν ἀλόγων Β 


τὰ πλεῖστα ἀδίϑαχτον ἔχοντα τὴν πρὸς τὸ βλάπτον 
διαδολήν" καὶ ψυσικῇ τινι πάλιν ὀλχῇ πρὸς τὴν τῶν 
ὠφελούντων ἀπόλαυσιν ἐπειγόμενα. Διὸ χαὶ ἡμῖν ὁ 
παιδεύων ἡμᾶς Θεὸς τὸ μέγα τοῦτο παράγγελμα δέ- 
δωκεν, ἵνα, ὅπερ ἔχείνοις ix φύσεως, τοῦτο api» ix 
τῆς τοῦ λόγον βοηθείας προσγένηται' χαὶ ὅπερ 
κατορθοῦται τοῖς ἀλόγοις ἀνεπιστάτως, τοῦτο παρ᾽ 
ἡμῶν ἐπιτελῆται διὰ τῆς προσοχῆς καὶ τῆς συνεχοῦς 
τῶν λογισμῶν (11) ἐπιστάσεως" χαὶ φύλαχες ὦμεν 
ἀχριδεῖς τῶν παρὰ Θεοῦ δεδομένων ἡμῖν ἀφορμῶν" 
φεύγοντες μὲν τὴν ἁμαρτίαν, ὥσπερ τὰ ἄλογα φεύγει 
τῶν βρωμάτων τὰ δηλητήρια: διώχοντες δὲ τὴν δι- 
χαιοσύνην, ὥσπερ χἀχεῖνα μεταδιώχει (12) τῆς πόας 
τὸ τρόφιμον, Πρόσεχε οὖν σεαυτῷ, ἕνα δυνατὸς. ἧς 


διαχρίνειν τὸ βλάπτον ἀπὸ τοῦ σώξοντος, Ἐπειδὴ δὲ C 


διπλοῦν τὸ προσέχειν" τὸ μὲν, σωματιχοῖς ὀφθαλμοῖς 
ἐνατενίξειν τοῖς ὁρατοῖς" τὸ δὲ, τῇ νοερᾷ τῆς ψνχῆς 
δυνάμει ἐπιβάλλειν τῇ θεωρίᾳ τῶν ἀσωμάτων" ἐὰν 
pe» ἐπὶ τῆς τῶν ὀφθαλμῶν ἐνεργείας κεῖσθαι εἴπω- 
μὲν τὸ παράγγελμα, εὐθὺς αὐτοῦ τὸ ἀδύνατον ἀπ- 
ἐλέγξομεν. Πῶς γὰρ ἂν τις ὅλον ἑαντὸν τῷ ὀφθαλμῷ 
χαταλάδοι; Οὐδὲ γὰρ αὐτός ἐφ᾽ ἑαυτὸν ὁ ὀφθαλμὸς 
κέχρηται τῷ ὁρᾷν (13) οὐ χορυφῆς ἐφιχνεῖται, οὐ 
τὰ νῶτα οἶδεν, οὐ πρόσωπα, οὐ τὴν ἐν τῷ βάθει τῶν 
σπλάγχνων διάθεσιν, ᾿Ασεδες οὖν τὸ λέγειν ἀδύνατα 
εἶναι τὰ τοῦ Πνεύματος παραγγέλματα (14). Λείπεται 
τοίνυν ἐπὶ τῆς χατὰ νοῦν ἐνεργείας τοῦ προστάγμα- 
τὸς ἐξακούειν, Πρόσεχε οὖν σεαυτῷ" τουτέστι, Παν- 
ταχόθεν σεαυτὸν περισχόπει, ᾿Αχοίμητον ἔχε πρὸς 


?. Attende, inquit, tibi ipsi. Animal quodvis ad 
se tuendum ab omnium conditore Deo habet intus 
impetum quemdam. Invenias itidem,si modo ani- 
mum diligenler atlenderis, maximam brutorum 
animalium partem, nullo magistro, noxia vitare 
aversarique: contra vero,naturali quadam propen- 
sione ad sua commoda, capienda incitari. Quapro- 
pter et qui nos erudit Deus, magnum hoc nobis 
praeceptum dedit, ut quod illa a natura accepere, 
idipsum accedat nobis rationis ope ; et quod fit a 
brutis inconsiderate, hoc a nobis perficiatur ex 
animi attentione etassidua mentis consideratione: 
item, ut datos nobis a Deo impetus diligenter cus- 
todiamus, fugientes peccatum perinde atque bruta 
animalia venenatum pabulum fugiunt ; sectantes 
vero justitiam, velut illa herbas edules consectan- 
tur. Attende igitur tibi ipsi ut possis 18 noxium a 
salubri discernere. Quoniam autem duplex est 
attentio: altera, cum 'consideranlur oculis cor- 
poreis visibilia; altera, eum speculamur incorpo- 
rea intelligente animi facultate ; si dixerimus qui- 
dem hoc prieceptum in oculorum actione esse si- 
tum, statim id fieri non posse deprehendemus. Qui 
enim fieri potest, ut quis seipsum totum oculo 
complectatur? Neque enim oculus ipse ad seipsum 

videndum adhibet suos obtutus ; non pertingit 
ad verticem, lerga; non novit, non vultus, non in- 
ernam viscerum dispositionem, Denique impium 
fuerit discére priecepta Spritus sancti perfici non 
posse, Superest igitur ut illud preceptum de men- 
tis actione accipiamus. A (tende igitur tibi ipsi : hoc. 
est. Teipsum omni ex parte conspice. Habeto ocu- 
lum anims» insomnem ad tui ipsius custodiam. 


τὴν σεαυτοῦ φυλακὴν τὸ τῆς ψυχῆς ὄμμα, Ἐν μέσῳ D In medio laqueorum transis ?*. Latent laquei multis 


παγίδων διαβαίνεις, Κεχρυμμένοι βρόχοι παρὰ τοῦ 
ἐχθροῦ πολλαγόθεν χαταπεπήγασι, Πάντα οὖν περι- 
σχύπει, ἵνα σώξῃ ὥσπερ δορχὰς ἐχ βρόχων, καὶ 
ὥσπερ ὄρνεον ix παγίδος, Ἢ μὲν γὰρ δορχὰς ἀν- 
ἀλωτὸς ἔστι τοῖς βρόχοις dv ὀξύτητα τῆς δράσεως" 
ὅθεν xal ἐπώνυμός ἐστι τῆς οἰχείας ὀξυδορχίας" τὸ 
δὲ ὄρνεον χούφῳ τῷ πτερῷ ὑψηλότερον τῆς ἐπιβουλῆς 


in locis ab hoste defixi. Cireumspice igilur et lustra 
omnia, Ut serveris tamquam damula e laqueis, et 
tanquam avis e reti ??. Caprea enim pre visus 
claritate capi laqueis non polest; inde esl etiam 
quod id nominis acceperit a proprio visus acu- 
mine: avis vero, si modo sibi allendal, levi penna 
sursum erecta, redditur altior quam ut incidat in 


76 1 Cor tv, 5. " Matlh. v, 28. ?* Eccle. ix, 20. 19 Prov. vi, 5. 


(44) Editi et Reg. tertius τῶν λόγων. Alii mss. 
τῶν λογισμῶν. Ibidem in Reg. primo pro ἐπιστάσεως 

gitur ἐπιτώσεως, 
12) Editi διώχει, At mss. plerique omnes μετα- 


t, 
(13) Unus codex Reg. et edili τὸ ὁρᾶν, Alii non 
pauci τῷ ὁρᾶν. Stalim unus codex Combef. νῶτα 
PATROL. Gn. XXXI. : 


7 





203 
aucupum insidias. Cave igitur, ne brutis animan- 
tibus deterior videare ad teipsum custodiendum, 
nequando laqueis irretitus, preda efficiaris diaboli, 
&b eo captus et ad illius voluntatem adductus 30, 


3. Attende itaque tibi ipsi: hoc est. Non tuis, 
neque his que circum te sunt, sed tibi ipsi soli 
attende. Aliud enim sumus nos ipsi, aliud nostra, 
aliud que circum nos sunt. Nos quidem anima su- 
mus et mens, quatenus ad imaginem Conditoris 
sumus facti ; nostrum vero corpus est, et qui per 
ipsum sunt sensus ; circum nos autem pecunie, 
artes et reliqua vite suppellex. Quid igitur ait 
Scriptura ? Ne carni attende, nec ullo modo pro- 
sequare illius bona,sanitatem,pulchritudinem, vo- 
luptatum usum, longam vitam; nec pecunias aut 
gloriam, aut potentiam admirare ; nec alia que- 
cunque temporalis tue vite munera erplent, ma- 
gna aut eximia tanti duxeris, ut horum studio 
primariam tuaia vitam negligas, sed attende tibi 
ipsi ; hoc est, anime tue. Exorna illam, et ejus cu- 
ram gere, ut sordes omnes ex nequitia ipsi acce- 
dentes, submoveantur per animi attentionem, om- 
nisque vitiorum turpitudo expurgetur, ac contra 
condecoretur illustreturque omni virtutis orratu. 
Perscrutare te ipse, quis sis ; fac noscas tuam ip- 
sius naturam, nimirum corpus quidem mortale 
esse, animam vero immortalem : item, duplicem 
esse vitam nostram,alterám carnis propriam, cito 
transeuntem ; alteram anime cognatam, limites 
nullas admittentem. Attende ergo (ibi ipsi, neque 
iis que peritura sunt, ac si eterna essent, δά - 
seris, neque eeterna quasi fluxa asperneris. Carnem 
despicito, quippe que transeat; curam habeas ani- 
m: rei 19 immortalis. (Omni diligentia tibi ipsi 
intende, ut quod utrique profuturam sit, noveris 
disperüri, carni quidem alimoniam et tegumenta: 
anime vero pietatis dogmata, institutionem urba- 
nam, virtutis exercitationem, vitiorum emendatio- 
nem. Neque vero plus &quo pinguefacias corpus, 
neque sis sollicitus de copia carnium. Quoniam 
enim Caro concupiscit adversus spiritum, spiritus 
autem adversus carnem,et hac sibi invicem adver- 
santur *!, cave nequando addictus carni, multas 
vires tribuas deteriori. Nam quemadmodum in sta- 
terarum momentis ua2am lancem si degravabis,ne- 
cesse est omnino ut oppositam reddas leviorem : ita 
etiam in corpore et animo, dum unum redundat, 
alterum necessario imminuitur. Fruente enim cor- 
pore habitudine bona, atque obesitate aggravato 
consequens est ut mens ad peculiares sibi actiones 
infirnasitac debilis; contra,animose benehabente 


806 [I Tim. 1,26. *! Galat. v, 17. 


(19) Reg. primus αἱ διὰ τούτον. 

(19; Unus codex ἡδονῶν ἀπόλαυσιν, 
, :17) Antiqui duo libri ὅσα σον. Alii mss. et editi 
ὁσα 75'. Nec ita multo post editi et Reg. tertius vo- 
μίσας,κι τῇ, Sed voculam καί delevímus; fidem 


S. BASILII MAGNI. 


206 


À τῶν ἀγρευόντων, ὅταν προσέχῃ, γίνεταί. Ὅρα οὖν 
μὴ χείρων φανῇς τῶν ἀλόγων πρὸς τὴν σεαυτοῦ φυ- 
λαχήν: μήποτε, ταῖς παγίσιν ἁλοὺς, θήραμα γένῃ 
τοῦ διαθδόλου, ἐξωγρημένος ὑπ᾽ αὐτοῦ εἰς τὸ ἐχείνον 
θέλημα. 


3. Πρόσεχε οὖν σεαυτῷ" τοντέστι͵ Μότε τοῖς σοῖς 
μήτε τοῖς περὶ σὲ, ἀλλὰ σιαντῷ μόνῳ πρόσεχε. Αλλο 
γάρ ἐσμεν ἡμεῖς αὐτοὶ, xal ἄλλο τὰ ἡμέτερα, καὶ 
ἄλλο τὰ περὶ ἡμᾶς. Ἤμεϊς μὲν οὖν ἐσμεν à ψυχὴ καὶ 
ὁ νοῦς, χαθὸ xat' εἰχόνα τοὺ χτίσαντος γεγενήμεθα" 
ἡμέτερον δὲ τὸ σῶμα καί αἱ dV αὐτοῦ (15) αἰσθήσεις" 
περὶ ἡμᾶς δὲ, χρήματα, τέχναι χαὶ d λοιπὴ τοῦ 
βίον κατασχενή. Τί οὖν φησιν ὁ λόγος; Μὴ τῇ σαρχὶ 
πρόσεχε, μηδὲ τὸ ταύτης ἀγαθὸν ἐκ παντὸς τρόπον 
Qíext: ὑγείαν xal χάλλος x«l ἡδονῶν (16) ἀπολαύ- 

Β σεις, καὶ μαχροθδέωσιν" μηδὲ χρήματα καὶ δόξαν, καὶ 
δυναστείαν θαύμαξε: μηδὲ ὅσα σοι (17) τῆς προσ- 
καίρον ζωῆς τὴν ὑπηρεσίαν πληροῖ, ταῦτα μεγάλα 
νομίσας, τῇ περὶ ταῦτα σπουδῇ τῆς προργουμένης 
σεαυτοῦ ζωῆς κχαταμέλει' ἀλλὰ πρόσεχε σεαυτῷ" 
τουτέστι, τῇ ψυχῇ σου. Ταύτην καταχόσμει, καὶ ταύ- 
τὴς ἐπιμελοῦ, ὥστε πάντα μὲν τὸν dx τῆς πονηρίας 
ἐπιγινόμενον αὐτῇ ῥύπον ἀποιχονομεῖσθαι διὰ τῆς 
προσοχῆς, πᾶν δὲ τὸ ἀπὸ χαχίας αἶσχος ἀποχαθαέρι- 
σθαι, παντὶ δὲ τῷ ἐξ ἀρετῆς χάλλει χατακχοσμεῖν 
αὐτὴν xai φαιδρύνειν, ᾿Εξέτασον σεαντὸν τὶς εἶ, 
γνῶθι σαντοῦ τὴν φύσιν" ὅτι θνητὸν μέν σὸν τὸ σῶμα, 
ἀθάνατος δὲ ἡ ψυχή" xai ὅτι διπλῇ τίς ἐστιν duo» 
ἢ Ced: ἡ μὲν οἰχεία τῇ σαρχὶ, ταχὺ παρεβχομένῃ᾽ ὁ 
δὲ συγγενὲς τῇ ψυχῇ, μὴ δεχομένη πιριγραψέν. 

C Πρόσεχε οὖν σεαυτῷ, μήτε τοῖς θνητοῖς ὡς ἀϊδίοις 
ἑναπομείνῃς, “μήτε τῶν ἀϊδίων ὡς παρερχομένων 
καταφρονήσῃς. Ὑπερόρα σαρχὸς, παρέρχεται ap: 
ἐπιμλοῦ ψυχῆς, πράγματος ἀθανάτον. Ἐπίστηθι 
μετὰ πάσης ἀχριθδείας σεαυτῷ, ἵνα εἰδᾷς διανέμειν 
ἑχατέρῳ τὸ πρόσφορον, σαρχὶ μὲν διατροφὰς xai 
σχεπάσματα, ψνχῇ δὲ δόγματα εὑσειθβείας, ἀγωγὲν 
ἀστείαν, ἀρετῆς ἄσχησιν, παθῶν ἐπανόρθωσιν: μέτε 
ὑπερπιαίνειν τὸ σῶμα, μήτε περὶ τὸν ὄχλον τῶν 
σαρχῶν ἐσπονδαχέναι. Ἐπειδὴ γὰρ ᾿Ἐπιθυμεῖ d 
σὰρξ κατὰ τοῦ πνεύματος, τὸ δὲ πνεῦμα χατὰ τῆς 
σαρχὸς, ταῦτα δέ ἀλλήλοις ἀντιχειται (18), δρα μὲ 
ποτε, προσθέμενος τῇ σαρχὶ, πολλὴν παράσχῃ Tiv 
δυναστείαν τῷ χείρονι. Ὥσπερ γὰρ ἐν ταῖς ῥοπαῖς 
τῶν Quy&v, ἐὰν μέαν χαταδαρύνῃης πλάστιγγα, χου- 

D φοτέραν πάντως τὴν ἀντιχειμένην ποιήσεις’ οὕτω 
x«l ἐπὶ σώματος x«l ψυχῆς, ὁ τοῦ ἑτέρον πλεονα- 
σμὸς ἀναγκαίαν ποιεῖ τὴν (19) ἐλάττωσιν τοῦ ἑτέρου. 
Σώματος μὲν γὰρ εὐπαθοῦντος x«l πολυσαρχία βα- 
ρυνομένου, ἀνάγκη ἀδρανῆ καὶ ἄτονον εἶναι πρὸς τὰς 
οἰχείας ἐνεργείας τὸν νοῦν ψνχῆς δὲ εὐεχτούσης xal 
διὰ τῆς τῶν ἀγαθῶν μελέτης πρὸς τὸ οἰκεῖον μέγεθος 


trium librorum veterum secuti. 

(18) In Colb. tertio pro ἀντέχειται 1 
χέινται. Mox quatuor mss. παράσχῃ. 
σχὴς. | 

(19, Antiqui tres libri ποιεῖται τὰν. 


tur ἀντί- 
iti παρα- 


















à δὲ τοῦτο παράγγελμα καὶ ἀσθενοῦσι χρή- 
| ut ἑῤῥωμένοις ἁρμοδιώτατον. Ἐν μέν γε ταῖς 

χθε scat um τοῖς χάμνουσι παρεγγυῶσι πρῦσ- 
icr jg ἑαυτοῖς, xul μηδενὸς τῶν εἰς θεραπείαν 
us . Ὁμοίως δὲ x«i ὁ ἰατρὸς τῶν 
boxer d ὧν λόγος (30) τὴν ὑπὸ τῆς ἁμαρτίας κε- 
» jeci Dà τοῦ μιχροῦ τούτου βοηθήματος 
πω οὖν σεαυτῷ, ἵνα χατὰ ἀναλογίαν 
ης χαὶ τὴν ἐχ τῆς θεραπείας βοή- 
s QU) Μέγα καὶ χαλεπὸν τὸ ἀμάρτημα' 
τῆς ἐξομολογήσεως, δακρύων πι- 
o M τῆς ἀγρυπνίας, ἀδιαλείπτου τῆς νὴη- 
Nace φορητὸν τὸ παράπτωμα" ἐξισα- 
ἄνοια, Μόνον πρόσεχε σεαυτῷ, ἵνα 


B so ὥστε τὸ αὐτὸ (23) χαὶ νο- 


ἡνωρίξῃς da ἧς εὐρωστίαν καὶ νόσον. Πολλοὶ γὰρ ἀπὸ 
τῆς (22) ἄγαν : εξίας μεγάλα καὶ ἀνίατα νο- 
σοῦντες, οὐδὲ αὐτὶ τοῦτο ἴσασιν, ὅτι νοσοῦσι, Μέγα 
δὲ τὸ ἐκ τοῦ παρὸ ματος ὄφελος χαὶ τοῖς ἐῤῥω- 
σοῦντας ἰᾶται, χαὶ 


χίνοντοις τελειοῖ, Ἔχαστος γὰρ 
ἡμῶν τῶν μαθϑητευομένων τῷ λόγῳ μιᾶς τινος πρά- 
ξεῶς ἔστιν ὑπηρέτης, τῶν χατὰ τὸ Εὐαγγέλιον δια- 
τιταγμένων ipi Ἐν γὰρ τῇ μεγῶν αἰκίᾳ τῷ m 
κλησίᾳ ταύτῃ οὐ μόνον σχεύη ἐστί παντοδαπὰ, χρυσᾶ 
χαὶ ἀργυρᾶ, καὶ ξύλινα (34) χαὶ ὀστράκινα, ἀλλὰ χαὶ 
τέχναι παντοῖαι. Ἔχει γὰρ ὃ οἶχος τοῦ Θεοῦ, ἥτις 


HOMILIA IN ILLUD, ATTENDE TIBI IPSI. 
murs ἐστι τὴν τοῦ σώματος ἕξιν χατα- À et bonorum meditatione ad propriam magnitudi- 


nem evecto, sequitur bonam corporis habitudinem 
contabescere et elanguere. 

4. Porro hoe idem preceptum eum infirmis 
conducit, tum maxime congruit bene valentibus. 
Kt in morbis quidem medici adhortantur «egrotos, 
ut sibi ipsi attendant, nihilque eorum quc ad me- 
delam pertinent negligant. Eumdem ad modum 
sermo eliam, animarum nostrarum medicus, ani- 
mam ἃ peccato male allectam exiguo hoc remedio 
persanat. Attende igitur tibi ipsi, ut pro delicti ra- 
tionerecipias etiam subsidium curationis. Magnum 
est peccatum et grave, multa tibi opus est confes- 
sione, laerymis amaris, intentis vigiliis, jugi jeju- 
nio. Leve est et tolerabile delictum : huie quoque 
exiequetur peenitentia. Tantummodo attende tibi 
ipsi, ut sanitatem animi ac morbum agnoscas. 
Sunt enim plerique, qui pri: nimia animi inconsi- 
deràntia egrotare se nenorunt quidem, quanquam 
gravibus morbis el insanabilibus laborant. Sed et 
bene valentibusinagendonon parum prodest illud 
mandatum : quare hoe idem et cgros sanat, et 
sanis conciliat sanitatem perfectiorem, Nam quis- 
que nostrum quiinter verbi discipulos recensemur, 
sumus administri unius alicujus eorum munerum, 
que nobis,juxta Evangelium, prescripta sunt. Enim- 
veroin magna domo Ecclesia hac non modo vasa 
suntcujuscunque generis, aurea eLargentea, lignea 
ei testacea**, sed sunt etiam, artesomnigense. Habet 


ἐστὶν Ἐχκχλησία Θεοῦ ζῶντος, θηρεντὰς, ὁδοιπόρους, C enim domus Dei, quie est Ecclesia Dei viventis, ve. 





ἀρχιτέχτονας, οἰκοδόμους, γεωργοὺς, ποιμένας, ἀθλη- 
τὰς, στρατιώτας. Πᾶσι τούτοις ἐφαρμόσει τὸ βραχὺ 
τοῦτο ῥῆμα lrdery (28) xai ἀχρίδειαν τοῦ ἔργον χαὶ 
σπουδὴν τῆς προαιρέσεως ἐμποιοῦν. Θηρευτὴς εἴ ἀπ- 
ἐσταλμένος ὑπὸ τοῦ Κυρίου τοῦ εἰπόντος" Ἰδοὺ ἐγὼ 
ἀποστέλλω πολλυὺς θηρευτὰς, xul θηρεύσουσιν αὖ- 
τοὺς ἐπάνω παντὸς ὄρους. Hpóstyt. οὖν ἐπιμε- 
Mas, μὲ πού σε διαφύγῃ τὸ θήραμα, ἵνα, συλλαδό- 
μᾶνος τῷ λόγῳ τῆς ἀληθείας, τοὺς ὑπὸ τῆς καχίας 
ἀγριωθέντας προσαγάγῃς τῷ σώξοντι, ᾿Οδοιπόρος εἶ 
ὁμοίως τῷ (36) εὐχομένῳ: Τὰ διαδήματώ μον χατεύ- 
θυνον. Ἡρόσεχε σεαυτῷ, μὴ παρατραπῆῇς τῆς ὁδοῦ, μὴ 
PW ioter ci ἀριστερᾷ ὑδῷ βασιλικῇ πορεύου, Ὃ 
ἀρχιτέχτων ἀσφαλῶς τὸν θεμέλιον. χαταδαλλέσθω (37) 


natores, vialores, architectos, ΘΠ οδίοταβ, agrico- 
las,pastores,athletas, milites.Conveniet brevis heec 
dictio his omnibus, impertiens singulis tum operis 
integritatem, lum voluntatis studium. Venator es 
missus a Domino dicente : Ecce ego mitto multos 
venalores eL venabuntur eos super omnem montem**., 

Attende igitur diligenter, ne forte effugiat te pree- 
da, ut eos qui vitiis efferati sunt, sermone verita- 
tis captos adducas Servatori. Viator es non secus 
&c ille 2 qui sic precabatur : Gressus meos diri- 


ge **, attende tibi ipsi ne defleelas a via, ne declines 


ad dextram aut sinistram, via regia incede, Jaciat 
architeclus firmum fidei fundamentum, quod est 
Jesus Christus, Videat iedificalor, quo pacto cedi- 


τῆς πίστεως, ὃς ἐστιν Ἰησοῦς 6 Χριστός, 'O οχίοδό- D ficet : non lignum, non fenum, non stipulam, sed 








pos iren πῶς ἐποιχοδομεῖ" μὴ ξύλα, μὴ χόρτον, 
μὰ x Ὁ ἀλ ul χρυσίον, ἀργύριον, λίθους τι- 


20 Codices ulti ἡμῶν λόγος. Editi ὁ λόγος, 
?1) Reg ; primus βούθειεν x dentia Statim iem 
τὸ παράπτωμα, Nec 11ἃ multo post 


mss. ορητὸν τὸ ἀμώρτη 
i) Anlid eld duo libri [πολλοὶ γὰρ ὑπὸ τῆς. 
3) Siem mss. At edili ὥστε αὐτὸ τοῦτο. 


Editi et Reg. tertius ἀργυρᾶ, ἀλλὰ καὶ ξύ- 
uva. Alii t ires mss, ἀργυρᾶ xai ξύλινα, Ibidem editi 


-— ἀλλὰ καί, Ne. Sed vox ἀλλὰ hoc loco in 
Reg. tertio deest. 


aurum, argentum, lapides pretiosos "δ. Pastor es? 
atllende ne te quidquam eorum quae ad munus. 
pastorale allinent, preetereat. Heec autem quid sibi 


*5 Psal, cxviu, 133. ** I Cor. ui, 


(23) Veteres aliquot libri ἑκώστου, Ibidem Reg. 
primus et Colb. primus χατὰ ἀχρίδειαν, male. Nec 
ita multo post duo mss, παρὰ τοῦ Κυρίου. 

(26) Edili et Colb. tertius ὅμοιος τῷ, similis ei 
qui, etc; At Regii primus et tertius ὁμοίως τῷ, ἦγον. 
inde atque is qui, elc., rectius. Hoc ipso in loco 
Colb, primus προσευχὸ 

(27) Veteres duo 


ri χαταθαλέτω, Codex Com- 
bef. χαταδαλλέτω, 


207 


S. BASILII MAGNI 


volunt? Fac reducas errabundum pecus, obliga Α λόντων τῇ ποιμαντικῇᾷ. Ταῦτα δὲ εἰσι (28) ποῖα; Τὸ 


contritum, egrum sana. Agricola si fueris, ficum 
infructuosam circumfodito,et ea que fecunditatem 
juvant appone*'. Tu qui miles ** es, collabora 
Evangelio ** : milita bonam militiam ** contra spi- 
ritus nequitise *!, adversus libidines carnis, as. 
sume omnem armaturam Dei*?? : ne impliceris 
vite negotiis*?, ut ei qui te in militiam delegit, 
placeas. Athleta es? attende tibi ipsi, ne quam 
legem athleticam transgrediaris. Coronatur enim 
nemo, nisi legitime certaverit **. Imitare Paulum 
et currentem, et luctantem, et pugnis certantem** ; 
tu itidem, velut bonus pugil, animi oculum omni- 
no intentum habe. Partes precipuas obtegito ob- 
jectu manuum; intentis in adversarium oculis 


esto. Extende te in cursibus ad anteriora **. Sie p 


curre, ut comprehendas *'. Oppone te invisibili- 
bus adversariis in luctatione. Esse te ejusmodi 
quoad vives, hec sententia vult, non conciden, 
tem animo, neque dormientem, sed sobrie et vigi- 
lanter tibi ipsi preesidentem. 


5. Deficiet me dies, si narrare pergam tum stu. 
dia eorum qui Evangelio Christi operam dant, tum 
vim precepti, videlicet quam conveniat omnibus. 
Attende tibi ipsi; sobrius esto, utere consiliis, 
presentium custos, futuri provisor. Quod jam pree. 
sens est, pre segnitie ne amitte, neque eorum, que 
non sunt, nec forte futura sunt, quasi jam in rma- 
nibus sint, tibi promitte possessionem. Nonne hic 
morbus natura insitus est adolescentibus, ut ob 
mentis levitatem habere se jam putent sperata? 
Nam si quando otium nacti fuerint, aut quietem 
nocturnam, imagines quasdam reruai non subsi- 
stentium sibi ipsi animo figunt, et prete mentis in- 
stabilitate ferunturin omnia, pollicentes sibi splen- 
dorem vite, nuptias illustres, niimerosam ac fau- 
stam sobolem, longevam senectutem, deferendos 
ab omnibus honores. Deinde cum nulla in re pos- 
sint spes suas sistere, ad ea que inter homines 
maxima sunt, nimio animi tumore rapiuntur. Do- 
mos pulchras comparant et amplas, quas pretiosa 
ac omnigena supellectile replent; tantum adjiciunt 
terrre in circuitu, quantum vana eorum cogitatione 
& toto terrarum orbe rescissum est. Rursus pro- 
venientes illinc reditus in vanitatis horreis inclu? 
dunt His addunt pecora, innumeram servorum 
turmam, magistratus civiles, principatus gentium, 
imperia militaria, bella, tropheea denique regnum 


8. 11 Tim. τι, 3. 
9ι ibid. 5. 


5 fuc. xii, 8. 


* [I Tim. 1, 8. 
s? |I Tim. 11, 4. 


*5 | Cor. ix, 96. 


(25, Unus codex Colb. Ταῦτα δέ ἐστι. Mox idem 
Inss τοῦ νοσοῦντα, Imale. 

(29, Mud, συγκαχοπάθησον τῷ Εὐαγγελίῳ, inter- 
prc«tan*s Erasmus, videtur vim verbi xoxoma- 
5^ non male expressisse, cum ita interpretatus 
est ; Fito particeps afflictionum Evangelii. 

30, In Heg. primo scriptum invenimus ψυχᾶς 
ὄμμα, sed ita tamen, αἱ vox βλέμμα in ora Vdbri 


** Philipp. πὶ, 13. 


πεπλανχμένον ἐπίστρεφε, τὸ συντετριμμένον ἐκίδη- 
σον, τὸ νοσοῦν ἴασαι. Ὃ γεωργὸς, περίσχακπτε τὸν 
ἄχαρπον συχξν, καὶ ἐπίβδαλλε τὰ πρὸς βοήθειαν τῆς 
χαρπογονίας. Ὃ στρατιώτης, συγκαχοκάθησον τῷ 
Εὐαγγελίῳ (29), στρατεύου τὴν χαλὸν στρατείαν 
κατὰ τῶν πνευμάτων τῆς πονηρίας, χατὰ τῶν παθῶν 
τῆς σαρχος, ἀνάλαδε κᾶσαν τὸν πανοπλίαν τοῦ Θεοῦ" 
μὲ ἐμπλέχου ταῖς τοῦ βίον πραγματείαις, ἵνα τῷ 
στρατολογέσαντι ἀρέσῳς. 'O ἀθλητὰς, πρόσεχε σεαυ- 
Té, μά πού τινα παραδᾷς τῶν ἀθλητικῶν νόμων. 
Οὐδεὶς γὰρ στεφανοῦται, ἐὰν μὲ νομίμως ἀθλέσῃ. 
Μιμοῦ τὸν Βαῦλον, x«l τρέχοντα, καὶ παλαέοντα, καὶ 
πυχτεύοντα' χαὶ αὐτὸς, ὡς ἀγαθὸς πύχτης, ἀμετεῦ- 
puro» ἐχε τὸ τῆς ψυχᾷς βλέμμα (30). Σχέπε τὰ 
καίρια τῇ προδολᾷ τῶν χειρῶν" ἀτενὲς τὸ ὄμμα πρὸς 
τὸν ἀντέπαλον ἔστω. Ἐν τοῖς δρόμοις τοῖς ἕμπρο- 
σθεν ἐπεκτείνον. Οὕτω τρέχε, ἵνα χαταλάδῳς. Ἐν rj 
πάλῃ τοῖς ἀοράτοις ἀνταγωνέξον. Τοιοῦτόν σε εἶναι διά 
βίου ὁ λόγος βούλεται, μὲ ἀναπεπτωχότα, pxdt καθ- 
εὐδοντα, ἀλλὰ νηφόντως χαὶ ἐγρηγορότως ἑαυτοῦ (31) 


οοοεστῶταοι. 


5. Ἐπιλείψει με ἢ ἡμέρα διηγούμενον τά τε ἐπιτη- 
δεύματα τῶν συνεργούντων εἰς τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ 
Χριστοῦ, xsi τὸν δύναμιν τοῦ προστάγματος, ὅπως 
εὐαρμόστως ἔχει (32) πρὸς ἄκαντας. Πρόσεχε σεαυτῶ" 
νηφάλιος ἔσο, βουλεντικὸς, τῶν παρόντων φύλαξ, 
προνοητιχὸς τοῦ μέλλοντος. Μὴ τὸ μὲν ὅδ παρὸν διὰ 
ῥαθυμίας προῖεσο, τῶν δὲ pits ὄντων μήτε ἐσο- 
μένων τυχὸν, ὡς ἐν χεοσὶν ὄντων, τὸν ἀπόλανσιν 
ὑποτίθεσο. Ἢ οὐχὶ φύσει ὑπάρχει τὸ ἀῤῥώστεουκ 
τοῦτο τοῖς νέοις, χουφότητι γνώμης ἔχειν ὅδῃ voui- 
ξειν τὰ ἔλπιδθέντα; Ὅταν γάρ ποτε ἐρεμέας λά- 
όωνται, ἢ ὡσυχίας νυχτερινᾷς, ἀναπλάττουσιν ἑαυ- 
τοῖς φαντασίας ἀνυποστάτους, τῇ εὐχολίᾳ τῆς δια- 
νοίας ἐπὶ πάντα φερόμενοι" ὑποτιθέμενοι περιφα- 
γείας βίου, γάμους λαμπροὺς, εὐπαιδίαν, γέρας βαθὺ, 
τὰς παρὰ πάντων τιμάς. Elta μεδαμοῦ στῆναι τῶν 
ἔπίϑων δυνάμενοι, πρὸς τὰ μέγιστα τῶν ἐν ἀνθρώ- 
ποις ὑπερφυσῶνται. Οἴχους χτῶνται καλοὺς χαὶ με- 
γώλους: πληρώσαντες τούτους παντοδαπῶν χειμη- 
Mew, γῆν περιβάλλονται, ὅσην ἄν αὐτοῖς ἡ ματαιό- 
τὴς τῶν λογισμῶν τῆς ὅλης χτίσεως ἀποτέμηται. 
Hé)» τὰς ἐντεῦθεν εὐπορίας ταῖς τῆς ματαιότχτος 
ἀποθήκαις ἐναποχλείουσι. Ἡροστιθέασι τούτοις βοσχύή- 
ματα, οἰκετῶν πλῶθος ἀριθμὸν, ὑπερθαῖνον, ἀρχὰς 
πολιτιχὰς, ἡγεμονίας ἐθνῶν, στρατιεγίας, πολέμους, 
τρόπαια, βασιλείαν αὐτόν. Hdvr« ταῦτα τοῖς διαχέ- 
νοις τῆς διανοιας ἀναπλασμοῖς ἐπελθόντες, ὑπὸ τῆς 


9801 Tim. 1, 18. *! Ephes. v1, 12. ** ibid. 13. 
*! [ Cor. ix, 24. 


addita sit. Mox e regione vocis xaípt« vox ψυχιχά 
in Colb. primo legitur. Utrum autem vox ψυχιχὰ 
varia lectio sit, an declaratio vocis xaíp« viderint 


i. 

(31) Regii duo codices ἀλλὰ vigovre... σεαυτοῦ. 

(32) Unus codex Colb. εὐαρμόστως ἔχῃ. Editi et 
alii duo mss. ἔχει. 


209. 


ἄγαν ἀνοίας ἀπολαύειν δοχοῦσι τῶν ἔλπισθέντων ὡς 
ἤδη παρόντων χαὶ ἐν ποσὶ χειμένων αὐτοῖς. Ἴδιον 
γώ ELT ἐαινεδύργας x«i ῥαᾳθύμου ψυχῆς, ἐνύπνικ 
4w £ypnyopürog τοῦ σώματος, Ταύτην τοίνυν 











αὐνότητα τῆς διανοίας, x«l τὴν φ)εγμονὴν τῶν 

λόγω μῶν χκαταπιέξων 6 λόγος, καὶ οἷον χαλινῷ τινε 
ων τῆς διανοίας τὸ ἄστατον, παραγγέλλει 

τὸ μέγα τοῦτο χαὶ σοφὸν ximé yiii: Σεαυτῷ, 
Eas πρόσεχε" μὴ ὑποτιθέμενος Tk ἀνύπαρχτα, 
d παρόντα πρὸς τὸ συμφέρον διατιθέμενος. 

δα ἀν τὸ πάθος ἐξαιροῦντα τῆς συνηθείας, 
χρήσασθαι τῇ παραινέσει τὸν νομοθέτην. 


ii οι ρεδάβα ἡμῶν πολυπραγμονεῖν τὰ 
ἀλλότρια, ies οἰκεῖα ἑαυτοῦ διασχέπτεσθαι - ἵνα μὴ 
τοῦτο h χεν, Παῦσαι, φησὶ, τὰ τοῦ δεῖνος χαχὰ 









περιεργαξόμενος " μὴ δίδου σχολὴν τοῖς λογισμοῖς τὸ 
ἀλλότριον ifs ἐξε ἀῤῥώστημα ἀλλὰ σαυτῷ πρὸσ- 
εχε- τουτέστι ὶ τὴν οἰχείαν ἔρευναν στρέφε σου 
τὸ ὄμμα τῆς ψυχῆς. Πολλοὶ γὰρ, κατὰ τὸν λόγον τοῦ 
Κυρίον, τὸ μὲν € τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδε)- 


ks κατανοοῦσι, τὴν δὲ ἐν τῷ οἰκείῳ ὀφθαλμῷ δοκὸν 
Μὴ παύσῃ τοῖνυν διερευνώμενος 
vincet σοι χατ' ἐντολὴν ὁ βίος πρόεισιν - ἀλλὰ 


μὴ τὰ ἔξω περισκόπει, εἴ πού τινος μῶμον ἐξευ- 


ρεῖν δυνηθείης (33), κατὰ τὸν Φαρισαῖον τὸν βαρὺν 
ἐκεῖνον xui , ὃς εἰστήκει ἑαυτὸν ϑιχαιῶν; 
καὶ τὸν γελίξων * ἄλλά σεαυτὸν ἄνα- 


χρένων biis. (34), μὴ τι χατὰ τὰς ἐνθυμήσεις 
ἥμαρτες, μὴ Tt à γλῶσσα παρώλισθε τῆς διανοίας 


προεχϑραμοῦσα, μὴ ἐν τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν πέ- 


πραχκταί τε τῶν ἀῤξουλήτων. Κἂν εὕρῃς ἐν τῷ βίῳ c 


σεαυτοῦ πολλὰ τὰ ἁμαρτήματα (εὑρήσεις δὲ πάντως 
Oy), λὲγε τὰ τοῦ τελώνου - Ὃ Θεὸς, ἰλά- 
σθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ, Πρόσεχε οὖν σεαυτῷ. Τοῦτο 
σοι τὸ ῥῆμα χαὶ λαμπρῶς εὐημεροῦντί ποτε, χαὶ 
παντὸς τοῦ βίου xarà ῥοὺν φερομένον, χρησίμως 
παραστήσεται, ὥσπερ τις ἀγαθὸς σύμθουλος ὑπόμνη- 
σιν φέρων τῶν ἀνθρωπίνων. Καὶ μέντοι χαὶ ὑπὸ πε- 
ριστάσεων (35) πιεξομένῳ ἐν χαιρῷ ἂν γένοιτο τῇ χαρ- 
dia χατεπαδόμενον, ὡς μήτε τύφῳ προς ἀλαζονείαν 
ὑπέρογκον ἐπαρθῆναι, μήτε ἀπογνώσει πρὸς ἀγενῆ 
was χαταπεσεῖν. Πλούτῳ χομᾶς, χαὶ ἐπὶ δε 

γόνοις μέγα φρονεῖς ; ; καὶ ἐπογοίλδλῃ πατρίδι χαὶ 

ν , καὶ ταῖς παρὰ πάντων τιμαῖς ; 






















ὅτι θνητὸς εἶ Ὅτι γῆ εἶ, καὶ εἰς 


(ute ἐξετασθέντας. Ποὺ οἱ τὰς πολι- 
guya sia Ἀπριδεδλυμένοι ; ποῦ οἱ δυσμαχὼώ- 
| Mere $5 ποῦ οἱ τὰς πανηγύρεις διατιθέντες ; 
προὶ ἱπποτρόφοι, οἱ στρατηγοὶ, οἱ σατράπαι, 
ὑραννο τ Οὐ πάντα χόνις ; οὐ πάντα μῦθος; Οὐχ 
γοῖς ὑστέοις τὰ μνημόσυνα (88) τς ξωῆς αὖ- 
Matlh. v, 3. ** Luc. xvut, 11. 
3) Editi 2uvz67:. Antiqui sex libri δυνηθείης. 
| duc  Colbertini τελώνην ἐξευτελίξων. 


34) ee. primus μὴ διάλείπης. Haud longe tres 
158, " ED Editi et duo mss. παρ- 


HOMILIA IN ILLUD, ATTENDE TIBI IPSI. 


pingi imu, 
ἣν — Πιρίδλεψαι. τοὺς πρὸ σοῦ ἐν ταῖς p 


! ibid. 13. 


210 
A ipsum. Hiec omnia ubi inanibus animi commentis 

recensuere, sibi prie nimia stoliditate 91 viden- 

tur speratis velut jam presentibus et sibi ante 

pedes positis frui. Propria heec est otiosi ac so- 

cordis animi tegritudo, in vigili corpore insomnia 

cernere, Hanc ilaque mentis laxitatem et cogitu- 

tionum tumorem comprimens Scriptura, el velut 

freno quodam menlis inconstantiam arcens, 

magnum hoc ac sapiens preeceptum annuntiat : 

Tibi ipsi, inquit, attende, nequaquam promittens 

tibi quie non exsistunt, sed presentia ad utilita- 

tem tuam «dirigens. Exislimo autem ideo usum 

fuisse hae admonitione legislatorem, ut illud etiam 

vitium ab hominum consuetudine amandarel. Quia 

unicuique nostrum facilius est aliena curiose inda- 
B gare, quam sua ipsius ac propria expendere, ul ne 
nobis id accidat : Desine, inquit, alterius cujus- 
piam mala explorare ; cave cogitationibus otium 
dederis alienum morbum inquirendi: sed tibi ipsi 
attende : hoc est, ad teipsum perscrutandum con- 
verle oculos animi lui. Sunt enim nec pauci, qui 
juxta Domini verba **, festucam quidem animad- 
vertunt in oculo fratris, trabem vero in vero ipso- 
rum oculo non vident. Cave igitur cesses perscru- 
tari teipsum, an praecepto congruenter convenien- 
lerque vita tibi procedat : ea autem quee extrin- 
secus sunt ne cireumspice, numcubi cujuspiam 
reprehendendi locum possisinvenire, gravemillum 
arroganlemque Pharisseum imitatus, qui stans 
seipsum justificabat, ac publicanum habebatdespi- 
catui **. Imo vero ne intermittas teipsum percon- 
tari, nunquid deliqueris cogitatione,nunquidlingua 
labarit mentem pracurrens, nunquid in manuum 
operibus factum sit quidquam temerarium. Quod 
si in vila tua te multa deliquisse inveneris (pror- 
sus autem invenies, homo cum sis), verba profer 
publicani : Deus, propitius esto mihi peccatori !, 
Attende, igitur tibi ipsi. Hoc verbum tibi, et splen- 
dido ac felici rerum successu utenti, et vitam om- 
nem secundo flumine traducenti, assidebit utiliter, 
sicul quasi bonus quispiam consiliarius rerum 
humanarum suggerat memoriam. Et. quanquam 
afflicteris adversis casibus, opportune potest cordi 
tuo accini, ut neque fastu tumidus eveharis ad ja- 
ctantie vitium ; neque desperatione ad degenerem 
meestitiam delabaris. Efferis ob divitias? jaetas te 
ob majorum nobilitatem? de patria ae pulchritu- 
dine corporis, deque delatis ab omnibus honoribus 
gloriaris? Attende tibi ipsi, quod mortalis es, 
Quod lerra es, et in terram reverteris*. Circum- 
spice eos qui ante te degerunt in similibus splen- 
doribus. Ubi sunt qui magistratus civiles gessere? 


* (Senes. rit, 19. 


ριστάσεως,, Aliquando post editi τύφῳ τι. Sed. vo- 
culam τὰ expunximus, fide veterum librorum 
innixi. 

(36) Reg. 
Yo» ἐν τοῖς, 
nostris deest. 


rimus τὸ μνημόσυνον, Mox editi Ἔγχυ- 
ocula ἐν el in mss. Combef. et in 


?11 S. BASILII MAGNI 212 
ubi rhetores illi inexpugnabiles? ubi qui consti- Α τῶν; Ἔγκυψον τοῖς τάφοις, εἰ duráay διαχρξάκι τίς 


tuerunt conventus publicos? ubi illustres equo- 
rum altores, exercituum duces, satrape, tyranni ? 
Annon omnia pulvis? annon omnia fabula? 
Annon vite ipsorum memoria conservatur in 
paucis ossibus? Conspicito sepulcra, num possis 
servum ab hero, et pauperem a divite discernere. 


ὁ οἰκέτης, χαὶ τίς ὁ δεσπότης " τίς ὁ πτωχὸς, καὶ τίς 
ὁ πλούσιος. Διάχρινον, εἶ τίς σοι δύναμις, τὸν δέ- 
σμιον ἀπὸ τοῦ βασιλέως - τὸν ἰσχυρὸν ἀπὸ τοῦ ἀσθε- 
νοῦς, τὸν εὐπρεπᾷ ἀπὸ τοῦ δυσειδοῦς. Μεμνημένος 
οὖν τῆς, φύσεως, οὐκ ἐπαρθήσῃ ποτέ" μεμνήσῃ δὲ 
σαυτοῦ (37), ἐὰν προσέχῃς σεαυτῷ. 


Discerne, si quo modo potes, vinctum a rege, fortem a debili, formosum a deformi. Itaque nature 
si memineris, nunquam te extolles ; memor autem fueris tui ipsius, si attenderis tibi ipsi. 


6. Rursus ignobilis homo es etinglorius, pauper 
ex pauperibus oriundus, sine lare, sine $4 civi- 
tate, infirmus, quotidiani victus indigus, timens 
potentes, omnes reformidans ob vite humilitatem? 
Pauper enim,inquit, non sustinet comminationem*, 
Neitaque despondeas animum, nec propterea quod 


6. Πάλιν δυσγενής τις εἶ χαὶ ἄδοξος, πτωχὸς ix 
πτωχῶν, ἀνέστιος, ἄπολις, kcÜrràc, τῶν ἐφ᾽ ἡμέραν 
ἐνδεὸς, τρέμων τοὺς ἐν δυναστεία (38), πάντας ὑπο- 
πτέόσσων διὰ ταπεινότητα βίου ; Πτωχὸς γὰρ, φησίν, 
οὐχ ὑφίσταται ἀπειλόν. Mà τοίνυν ἀπογνῷς σεαυτοῦ, 
μηδ᾽ ὅτι οὐδὲν ξηλωτὸν ἐν τῷ παρόντι σοι wpécsert, 


nihil suppetit tibi eorum quee expeti solent, om- B πᾶσαν ἀγαθὸν ἀποῤῥέψῃες ἐλπίδα " ἀλλ᾽ ἀνάγαγε σεαν- 


nem bonam spem abjicias: quin potius evehe ani- 
mum tuum, tum ad ea bona que jam tibi tradita 
sunt a Deo, tum ad ea quee ipso pollicente, tibi in 
futurum reposita sunt. Primum quidem, homo es 
solus ex omnibus animantibus a Deo formatus *. 
Annon illud tibi, si modo probe judicaveris, ad 
summam jucunditatem suffecerit, quod ab ipsis 
Dei manibus, qui omnia condidit, formatus sis? 
deinde etiam, quod ad imaginem factus Conditoris 
tui, possis per vitam beneinstitutam ad parero cum 
angelis dignitatem accedere ὃ Animum nactus es 
intelligendi facultate presditum, quo Deum cogno- 
scis, exploras rerum naturam perratiocinationem, 
sapientie fructum suavissimum decerpis. Terres- 
tria omnia animalia cicura perinde atque agrestia, 
omnia item in aquis degentia, et quee aerem hune 
pervolant, serviunt tibi, tuoque imperio subjacent. 
Nonne artes invenisti tu, ac condidisti urbes ? 
nonne et que ad vitam necessaria sunt, et que ad 
voluptatem luxumque pertinent excogitasti ? An- 
non ratione duce maria tibi facta sunt pervia? 
Nonne aer columque et stellarum chori suam tibi 
expandunt ordinem? Quid igitur pusillo es animo, 
quod equum non habeas argenteo freno adorna- 
tum? At habes solem, qui pernicissimo cursu per 
totum diem lumen suumvreluti facem tibi preefert. 
Cares argenti et auri fulgore : sed lunam habes in- 
genti suo splendore te collustrantem. Non conscen- 
dis currus inauratos: at pedeshabes proprium vehi- 


τοῦ τὸν ψυχὸν πρός τε τὰ (dw ὑπηργμένα σοι παρὰ 


τοῦ Θεοῦ ἀγαθὰ, χαὶ πρὸς τὰ di ἐπαγγελίας ὕστε- 
ρὸν (39) ἀποχείμενα. Πρῶτον μὲν οὖν ἔνθρωκος εἶ, 


μόνον τῶν ζώων θεύπλαστον " ἄρ᾽ οὐκ ἐξαρκεῖ τοῦτο, 
σωφρόνως λογιξομένῳ, πρὸς εὐθυμίαν τὸν ἀνωτάτω, 
τὸ ὑπ' αὐτῶν τῶν χειρῶν τοῦ Θεοῦ τοῦ τὰ πάντα 
συστυσαμένου διαπλασθῆναι ; ἔπειθ᾽ ὅτι καὶ, xar 
εἰκόνα γενόμενος (40) τοῦ πτίσαντός σε, δύνασαι πρὸς 
τὴν τῶν ἀγγέλων ὁμοτιμέαν dc ἀγαθῆς πολετείας ἀνα- 
δραμεῖν ; ψυχὸν ἔλαδες νοερὰν, δι᾽ Eq Θεὸν περι- 
νοεῖς, τῶν ὄντων τὴν φύσιν λογισικῶ καθορᾷς, σοφέας 
δρέπῃ χαρκὸν ὕδιστον. Πάντα μέν σοι τὰ χερσαῖα 
ζῶα, ἥμερά τὲ καὶ ἄγρια, xxvz& δὲ τὰ ἐν ὕδασι δεακι- 
τώμενα, καὶ ὅσα τὸν ἀέρα διακέταται τοῦτον, δοῦλά 


Q ἔστε καὶ ὑποχείρια. Οὐ σὺ μέντοι τέχνας ἐξεῦρες, 


καὶ πόλεις συνεστέσω, χαὶ ὅσα ἀναγχαῖα, καὶ ὅσα 
πρὸς τρυφὲν ἐπενόησας; Οὐ βάσιμά σοι τὰ πελάγη 
διὰ (41) τὸν λόγον ; Οὐ γᾷ χαὶ θάλαττα ὑπηρετεῖ τῷ 
βίῳ τῷ có; Οὐκ &àp καὶ οὐρανὸς, χαὶ ἀστέρων χο- 
ρεῖαι σοὶ τὸν ἑαυτῶν ἐπιδείκνυνται τάξιν; Τί οὖν 
μιχροψυχεῖς, ὅτι ἵππος σοι οὐκ ἔστιν (43) ἀργυροχά- 
λινος : ᾿Αλλ᾽ ἥλιον ἔχεις ὀξυτάτω δρόμω διὰ πέσες 
ἁμέοας δαδουχοῦντά σοι τὴν λαμπάδα. Οὐκ ἔχεις ἀρ- 
γύρον x«i χρυσοῦ λαμπεδόνας, ἀλλὰ σελήνην ἔχεις 
μυρίῳ σε τῷ παρ᾽ αὐτὲς φωτι (43) περιλάμπουσαν. 
Οὐκ ἐπιδέδχχας ἀρμάτων χουσοχολλέτων, ἀλλὰ πό- 
δας ἔχεις oixtiov ὄχεμα καὶ συμφυὲς σεαυτῷ. Τί οὖν 
μακαρίξεις τοὺς τὸ ἀδρὸν βαλάντιον χεχτε μένους, καὶ 
ἀλλοτρίων ποδῶν εἰς riv μετάδασιν δεομένους; Οὐ 


culum, et tibi innatum. Quod igitur est quod beatos p "αθεύδεις ἐπὶ κλένῃης Dapevzivac, ἀλλ᾽ ἔχεις τὴν γῆν 


predices eos qui marsupium plenum possident, et 
* Prov.uxm, 8. * Genes. n, 7. 


(37) Libri veteres, tum nostri, tum Combefisiani, 
σαυτοῦ, Editi ἑαυτοῦ. Statim mss. Combefisiani 
προσέχτς αὐτῷ. lbidem in Colb. tertio pro πάλιν 
legitur ἐάν. 

(35, Colb. tertius τρέμων τὰς δυναστείας. 

, (39) Colb. tertius εἰς ὕστερον. Aliquanto post 
idem codex ἐξαρχεῖ τό, . 

(40) Rursus idem codex «ixóva γεγενημένος. 

(44) Reg. primus τὰ πελάγει διά, 

(42; Colb. primus οὐχ ἕπεται, non sequitur. Alii 
1265. et editi οὐχ ἔστιν. lbidem Colbertini primus et 
tertius ἀργυροχάλινος ἢ χρυσοχάλινος, Colb. secundus 


πολλῶν ἐλεφάντων (44) τιμιωτέραν, xal γλυχεῖαν ἐπ᾽ 


inverso ordine, χρνυσοχάλινος $ apyupexé)eros. Sed 
in repetitione vocis χαλινός deprehendo asperi 
aliquid et inconcinni ; suspicorque ita scriptum 
fuisse ab aliquo, qui in aliquibus codicibus ἀργυ- 
ροχάλινος, in aliis χρυσοχάλινος legisset. Quare, ne, 
si unam tantum vocem poneret, falleretur ipse, 
aliosque falleret, utramque ponere maluit. 

(43) Unus codex Combef. μυρίῳ σε φωτέ. Alius 
Inss. tà καρ᾽ ἑαυτῆς. 


(&&) Antiqui duo libri et editi πολλῶν ἔλεφαν- 


τίνων. At Regii primus et secundus cum Colb. 
tertio πολλῶ ; : 


, melius. 


213 
αὐτῆς τὴν ἀνάπαυσιν, ταχὺν τὸν ὕπνον x«i μερίμνης À 
ἀπηλλαγμένον. Οὐ χατάχεισαι ὑπὸ χρυσοῦν ὄρογον' 
ἀλλ᾽ οὐρανὸν ἔχεις τοῖς ἀῤῥήτοις τῶν ἀστέρων καλ- 
λεσι (45) περιστίλβοντα, Ταῦτα μὲν δὴ τὰ ἀνθρώπινα' 
τὰ δ᾽ ἔτι μείξω. Διὰ σὲ Θεὸς ἐν ἀνθρώποις, Πνεύ- 
ματος ἁγίον διανομὴ, θανάτον χατάλυσις, ἀναστά- 
σεως Émile, θεῖα προστάγματα τελειοῦντά σου τὴν 
ξωὴν, πορεία πρὸς Θεὸν διὰ τῶν ἐντολῶν, βασιλεία 
τῶν οὐρανῶν εὐτρεπής (48), πτέφανοι δικαιοσύνης 
ἔτοιμοι τοὺς ὑπὲρ τῆς ἀρετῆς ἀρετῆς πόνους μὴ ἀπο-- 
δράντι. 


HOMILIA IN ILLUD, ATTENDE TIBI IPSI. 


214 
alienis pedibus indigent ad faciendum iter ? Non 
dormis in lecto eburneo : al terram habes multo 
ebore preliosiorem, atque dulcem in ea requiem 
capessis, ac veloci somno curisque liberoindulges. 
Non deeumbis sub fornice ae tecto aureo, at cce- 
lum habesinenarrabilistellarum pulchritudinecir- 
eumfulgens, Atque hiee quidem humana sunt ; sed 
quie sequuntur majora sunt et preestantiora, Deus 
propter te inter homines versatus est, Spiritus 
sancli distributio *, mortis.destructio ", spes resur- 
rectionis * divina precepta vitam tuam perficien- 


lia, profectio ad Deum per mandata ?, paratum regnum cca!orum 15, justitie corone !!, ei, qui la- 


bores pro virtute non fugit, parale. 

T. ᾽Εὰν προσέχῃς σεαυτῷ, ταῦτα χαὶ ἔτι πλείω (47) 
εὑρήσεις περὶ σεαυτόν" χαὶ ἀπολαύσεις μὲν τῶν παρ- 
ὄντων, οὐ μιχροψυχήσεις δὲ πρὸς τὸ ἐνδέον. Παν- 
ταχοῦ cot παριστάμενον τὸ παράγγελμα μεγάλην 
παρέξεται τὴν βοΐθειαν, Οἷον, ὀργή σὸν τῶν λογι- 
σμῶν κατεχρώτησε (48), xai ἐχφέρῃη ὑπὸ θυμοῦ πρός 
τε ῥήματα ἀπρεπῇ x«i πράξεις χαλεπάς καὶ θηριώ- 
dec : Ἐὰν προσέχῃς σεαυτῷ, χαταστελεῖς μὲν τὸν 
θυμὸν ὥσπερ τινὰ πῶλον ἀπειθῆ χαὶ δυσήνιον, τῆ. 
πληγῇ τοῦ λόγου οἰονεὶ μάστιγι καθαπτόμενος, Κρα- 
τήσεις δὲ καὶ γλώσσης, τὰς δὲ χεῖρας οὐκ (49) ἐπ- 
αφήσεις τῷ παροξύναντι, Πάλιν ἐπιθυμίαι πονηραὶ 
ἐξοιστρῶσαί mou τὴν ψυχὴν, εἰς ὁρμὰς ἀχρατεῖς xal 
ἀχολάστους ἐμβάλλουσιν. Ἐὰν οὖν προσέχῃς σεαυτῷ, 
καί μνησθῇς, ὅτι τοῦτο μὲν σοι τὸ παρὸν $00 εἷς πι- 
χρὸν χαταντήσει πέρας, xxi ὁ νῦν £x τῆς ἡδονῆς 
ἐγγινόμενος τῷ σώματι ἡμῶν γαργαλισμὸς, οὗτος 
ἡεννήσει τὸν ἰοδόλον σχώληχα ἀθάνατα (50) χολώ- 
ξοντα ἡμᾶς ἐν τῇ γεέννη, xol ἢ πύρωσις τῆς σαρχὸς 
μήτηρ γενήσεται τοῦ αἰωνίου πυρός" εὐθὺς οἰχήσον- 
ται φψυγαδευθεῖσαι αἱ ἡδοναὶ, xai θαυμαστή τις ἔνδον 
γαλήνη περὶ τὴν ψυχὴν καὶ ἧἡσυχία γενήσεται, οἷον 
θεραπαινίδων ἀχολάώστων θορύθον κατασιγασθέντος 
δεσποίνης τινὸς σώφρονος παρουσία. Πρόσεχε τοίνυν 
σεαυτῷ, χαὶ γνῶθι, ὅτι τὸ μὲν λογικόν ἐστι χαὶ 
νοερὸν τῆς ψυχῆς, τὸ δὲ παϑητιχόν τε καὶ ἄλογον. 
Καὶ τῷ μὲν φύσει τὸ χρατεῖν ὑπάρχει, τοῖς δὲ τὸ 
ὑπακούειν τῷ λόγω x«l χαταπείθεσθαι, Μήποτε οὖν 
ἐάσῃς ἐξανδραποδισθέντα τὸν νοῦν δοῦλον γενέσθαι 
τῶν παθῶν (51): μηδ' αὖ πάλιν ἐπιτρέψης τοῖς πά- 
θεσι κατεξαναστῆναι τοῦ λόγου, x«i εἰς ἑαυτὰ τὸ 
χράτος τῆς ψυχῆς περιστῆσαι. Ὅ)γως δέ σοι ἢ ἄχρι- 
δὴς σεαντοῦ χατανόησις αὐτάρχη πάρέξει χειραγω- ἢ 
γίαν χαὶ πρὸς τὴν ἔννοιαν τοῦ Θεοῦ. E'&kv γὰρ προῦ- 
«ἔχης σεαυτῷ, οὐδὲν δεήσῃ dx τῆς τῶν ὅλων χατα- 
σχευῆς τὸν Δημιουργὸν ἐξιχνεύειν, ἀλλ᾽ ἐν σεαυτῷ, 


C 


* Joan.1, (4, * Hebr. 11, 4... 7 I Cor. xv, 26, 55. 
xxv, J4. 11 11 Tim. 1v, 8. 15 [sa, 1xvi, 24 ; Marc. 

(45-46) Codex quidam Combef, ἀστέρων τώξεσι, 
stellarum ordinibus. Mox editi et Reg. tertius πε- 
ριστίλδοντά σε. Sed in tribus aliis mss. vocula σε 
non legitur, Nec ita mullo infra Colb. primus 
τελειοῦντοϊ TOL τήν. 

&1) Veleres duo libri ἔτι πλείονα. 

48) Editi el Reg. tertius ὀργῇ σου κατεχράτησε. 

tres mss. ut in contextu, 


7. Quod si tibi ipsi attenderis, hec atque his 
plura adhue circa teipsum deprehendes ; et frueris 
quidem presentibus, necobeaquie deerunt, 2 3 fu- 
turuses animo pusillo. Prreceptum illud tibi ob ocu- 
lossi ubique observetur, haud mediocri adjumen- 
to erit tibi. Exempli causa : ab ira vineitur ratio, et 
pre iracundia tum ad verba indecora tum ad aetio- 
nes immanes ac ferinas abriperis ? Si tibiipsi atlen- 
des, iram velut pullum quemdam immorigerum ac 
frenorumimpatientem, coercebis, plaga rationis ve- 
lutflagro quodam ipsam compescens. Continebis 
etlinguam, neque in eum qui le irritaverit, manus 
injicies. Rursus mala desideria ac libidines velut 
ceslro quodam animam tuam exagitanles, in libi- 
dinosos ac lascivos impetus te conjiciunt. Sane si 
libi ipsi attenderis, meminerisque preiesentem hanc 
voluptatem in finem amarulentum desituram, et 
fore ut tilillatio, quee nune ex voluptate corporis 
nostra innascitur, vermem !* veaenatum qui nos 
perpetuo in gehenna puniturus sit, gignat, fiatque 
carnisardor, ignis elerni'? parens, statim fugae 
libidines evanescent, ac mirabilis quedam tran- 
quillitas et quies intus in animo oborietur, non 
secus ac si heree cujusdam pudic:s adventu seda- 
retur ancillarum lascivientium tumultus, Attende 
igitur tibi ipsi, et scito alteram anime partem ra- 
tiocinandi intelligendique facultate esse prieditam, 
alleram vero affectionibus obnoxiam et irrationa- 
lem. Etillius quidem naturale munus est dominari : 
hujus vero, obedire ac obtemperare rationi, Ne 
igitur unquam sinas mentem in servitutem reda- 
ctam, affectionum vitiosarum servam fieri : neque 
rursus permittas turbuleutos affectus insurgere ad- 
versus rationem, animaeque imperium in se trans- 
ferre. Denique diligens tui ipsius contemplatio 
salis te deducet in Dei cognitionem. Nam si alten- 


! [bid, 12, 22. * Matth. xix, 17, 21. 10 Matth. 
1x, 43, 45, 41. 15 Matth. xxv, 44, 


49) Colb. tertius χεῖράς σον. Statim mss. non 
nulli παροξύνοντι, Subinde Reg. primus χαταντήσοι 


πέρας. , 
(40) Editi ἀθάνατον, Veleres quatuor libri ἀθώ- 
veaTX, 
(51) In tribus mss, pro παϑῶν scriplum inveni- 
tur παθημάτων. 


213 


S. BASILII MAGNI 


216 


deris tibi ipsi, nihil opus erit ex universorum A οἱονεὶ μιπρῶ τος διαχόσμῳ (52) τὴν μεγάλην xa-- 


structura ipsum Opificem investigare, sed in teipso 
velut in coneinno quodam rerum summario, 
maznam conditoris tui sapientiam contuebere. Ex 
anima incorporea quse in te residet, intellige Deum 
esse incorporeum, eumque nullo loco circeumseribi 
cum ne tua quidem mens a se primo commoretur 
in loco sed ob suam cum corpore cunjunctionem 
in loco permaneat, Invisibilem Deum esse crede, 
tue ipsius anime consideratione, cum nec ipsa 
possit oculis corporeis capi. Neque enim colorata 
est neque figuris insignita, neque corporali ullo 
charactere comprehensa, sed ex actionibus solis 
internoscitur. Quare eam cognitionem 4085 oculo- 
rum ope acquiritur, in Deo ne qusesieris : sed ad- 


hibens menti fidem, ipsum spirituali modo appre- B 


hende. Admirare artificem, quomodo anime tuse 
vim ad corpus colligarit, ut usque ad extremas ip- 
sius partes pervadens, membra inter se multum 
dissita ad unam eamdemque conspirationem ac 
societatem adducat. Perpende que&eQ$ 4 vis ab ani- 
ma corpori impertiatur, et quee ἃ corpore ad ani- 
mam redeat necessitudo affectuum sensuumque ; 
quomodo corpus quidem vitam ab anima recipia?, 
anima vero doloresa corpore ; quales habeat disci- 
plinarum cellas ; cur rebus prius cognitis succe- 
dentium accessio nihil offundat caliginis, sed po- 
tius memorie serventur distincte citra ullam con- 
fusionem, principali animse parti veluteres cui- 
dam columna inscripte. Intuefe quomodo vitiosis 


(ptt τοῦ Κτίσαντὸς σε σοφίαν. ᾿Αλσώαατον νόει τὸν 
Θεὸν ix τῆς ἐνυκαρχούσες σοι ψυχὲς ἀσωμάτου, μή 
κεριγοαφόμενον τύπῳ ἐκειδὲ οὐδὲ ὁ σὸς νοῦς προ- 
κγουμένεν ἔχει τὴν ἐν τύπῳ διατριβὲν, ἀλλὰ διὰ τς 
ποὺς τὸ σῶμα συναφείας ἐν rézw γίνεται (53). ᾿Αόρα- 
γηΐσας, ἐχειδὴὲ χαὶ αὐτὰ σωματιχοῖς ὀφθαλμοῖς ἀλῃ- 
πτὸς ἐστιν. Οὔτε γὰρ χέχρωτται, οὔτε ἐσχεμάτισται, 
οὔτε τοὶ σωματικῷ χαραχτξροι περιεῶηπται, ἀλλ᾽ 
ἐκ τῶν ἐνεργειῶν γνωοίξεται μόνον (Si). Ὥςτε μέτε 
ἐπὶ Θεοῦ Σεξτήσες τὲν δι᾽ ὀφθαλιῶν κατανόησιν, ἀλλὰ 
τῇ διανοία ἐπκιτρέψα; τὰν πίστιν, vwexri» ἔχε τὴν 
πεοὶ αὐτοῦ χατάλςψιν. Θαύμαξζε τὸν τεχνίτεν, κῶς 
τῆς ψυχξς σου τὲν δύναμι πρὸς τὸ σῶμα συνεῦδκσεν, 
ὥς μέχρι τῶν περίτων αὐτοῦ θιιχινουμένεν, τὰ 
πλεῖστον διεστῶτα μῶν ποὺς μίαν Gouxvoun zs 
χοινωνίαν ἄγειν. Σχόξει τίς ἀπὸ ὑνχξς ἐνδιδομένη 
τῇ σαρχὶ δύναιις τίς & ἀπὸ σαρχὸς ποὺς ἡυχὲν 
ἐπκανιοῦσα συακάθεικ- κῶς δέχεταί μὲν τὲν Ded» ix 
τῆς ψυχὲς τὸ σῶμα, δέχεται δ᾽ ἀλγεδόνας ἀπὸ τοῦ 
σώματος ἃ puxü ποίας ἀποῦζχα: τῶν μαθεματων 
ἔχει" διὰ τί οὐχ ἐπισχοτεῖ τῇ γνώσει τῶν προλαθὸν.- 
Tw» à τῶν ἐπιγωομένων προσθήχες, «AX ἀσύγχντοι 
καὶ εὐχρινεῖς αἱ μνῆμαι, ee» χαλχῷ τινε στήλς τῷ 
δγεμονίχῳ τῆς ψυχᾶς ἐγεεχαραγμέναι, δεαφυλάττον- 
ται πῶς μὲν, πρὸς τὰ τῆς σαοχὸς κολισθαίνουσα 
πάθη, τὸ οἱἰχεῖον ἀπόλλυσι χαλλος" πὼς δὲ πκαλο, τὸ 
ἀπὸ καχίας αἴσχος ἀποχαθκοαμένς, δι᾽ ἀρεζὲς πρὸς 
Ti» ὁμοίωσιν ἀνατρέχει τοῦ Κτίσαντος. 


carnis affectibus succumbens, suam ipsius amittat pulchritudinem ; et rursus quonam paeto expur- 
gata vitii turpitudine, per virtutem revertatur ad Conditoris similitudinem. 


8. Postquam animam speculatus es, attende C 


etiam, si tibi videbitur, ad corporis structuram, et 
admirare quomodo ipsum idoneum ac decens do- 
micilium anime rationali condiderit artifex opti- 
mus. Finxit hominem solum ex omnibus animan- 
tibus erecta facie, ut ex ipsa figura scias vitam 
tuam e superno genere oriri. Nam quadrupedum 
genus omne respicit terram, et in ventrem incli- 
natur : homini vero patetad colum aspectus, ut ne 
indulgeat ventri, neque venereis, sedimpetum om- 
nem ad supernum iter dirigat. Ad heec posito in al- 
tissimo loco capite, precipuos in eo sensus collo- 
cavit. Hic visus, auditus, gustus, odoratus, omnes 
haud procula se invicem sedem obtinentes. Et licet 
sint in locum adeo exiguum coarctati, nullus vicini 
actionem impedit. Oculiquidem occuparunt specu- 
lam altissimam, ut nulla corporis pars ipsis tene- 
Lrasobducat,sedsubexiguaquadamsuperciliorum 
projectura desidentes, e superiori ac eminentiori 


(52) Omnes libri veteres tum nostri tum Com- 
befisiaini, μιχρῷ τινι διαχόσμῳ Editi μικρῷ τινι χόσμῳ, 
tanquam in parvo quodam mundo. Mox. duo mss. 
ἐννόει τόν. Subinde editi ἐν τόπῳ. At vocula ἐν in 
mss. multis deest. Hic additur in codice Combef. 
Ὁ χρόνω. 

(33) Reg. primus ἐν τόπῳ & χρόνω γίνεται. Statim 
duo mss. καὶ αὐτῇ. 


Ν 


8. Πρόσεχε, εἰ δοχεῖ σοι, μετὰ τὲν τῆς ψυχὲς θεω- 
ρίαν, χαὶ τὲ τοῦ σώματος χατασχευᾷ, καὶ θαύμασον 
ὅπως πρέπον αὐτὸ χαταγώγιον τῇ λογικᾷ ψυχᾷ ὁ ἀρι- 
στοτέχνες (55. ἐδεμιούῤγκ σεν. Ὅοθιον ἔπλασε μόνον 
τῶν ζώων τὸν ἀνθοωπον, tv ἐξ αὐτοῦ τοῦ σχέματος 
εἰδῷς, ὅτι ἐκ τῆς ἄνωθεν συγγενείας ἐστὶν ἃ Ced σον. 
T& μὲν γὰο τετοάποδα καντα πρὸς τὸν γὲν βλέ- 
πει, χαὶ ποὸς tà» γαστέοα νένευχεν: ἀνθρώπῳ δὲ 
ἑτοίμη πρὸς (56) οὐρανὸν αὶ ἀνκὄλεψις, ἔστε μὴ σχο- 
λάζειν γαστοῖ, μεδὲ τοῖς ὑπὸ γαστέρα πάθεσιν, ἀλλ᾽ 
éàg» ἔχειν τὲν ὁρμὲν πρὸς τὴν ἄνω πορείαν. Ἔπειτα 
Tí» χεραλὲν ἐπὶ τῶν ὑφελοταάτων θεῖς, ἐν αὐτὲ τὰς 
πλείστον ἀξίας τῶν αἰσθήσεων χαθιδούσατο.  Exsi 
ὄψις xal ἀχοὶ, xai γεῦσις, χαὶ ὄσφοξσις, πᾶσαι ἐγγὺς 
())xle» χατωχισμέναι. Καὶ οὕτως περὶ βραχὺ χω- 
βίον στενοχωρούμεναι, οὐδὲν ἑκάστη παρεμποδίξει 
τῇ ἐνεργεία τἧς γείτονος Ὀφθαλμοὲ μέν γε τὸν 
ὑψηλοτάτην σχοπιὰν χατειλζφασιν, ὥστε μηθέν «o- 


τοῖς τῶν τοῦ σώματος μορίων ἐπιπροσθεῖν, ἀλλά 


(54) Colb. tertius ἕξεται μόνων. 

(56) Colb. primus ὁ ὁ ἄριστος τεχνίτης. Mox editi 
ὄρθιόν σε. Sed voculam σε inde sustulimus, quippe 

& in libris veteribus non inveniatur. 

(36) Colb. primus ἀνθρώπῳ δὲ ἄνω πρός. Ali- 
quanto postin tribus mss. corrupte legitur τὰς 


πλείστους ἀξίας, 







ἧς ἄνωθεν ἐξοχῆς πρὸς τὸ εὐθὲς ἀποτείνονται, 
ἢ ἀχοὴ οὐχ ἐπ᾽ εὐθείας ἤνοικται, ἀλλ' ἔλικόει-. 
πόρῳ τῶν ἐν τῷ ἀὲρέ ψόφων ἀντιλαμβάνεται. 
Σοφίας καὶ τοῦτο τῆς ἀνωτάτω, ὥστε τὴν μὲν φωνὴν 
ἀχωλύτως διιέναι (58), ἡ x«l μᾶλλον ἐνηχεῖν, περι- 
χλω ταῖς σχολιότησι, μηδὲν δὲ τῶν ἔξωθεν 
παρεμπιπτόντων χώλυμα εἶναι δύνασθαι τῇ αἰσθήσει. 
Κατάμαθε τῆς γλώττης τὴν φύσιν, ὅπως ἀπαλή τέ 
ἐστι xai εὔστροφος, καὶ πρὸς πᾶσαν χρείαν λόγου τῷ 
ποιχίλῳ τῆς κινήσεως ἐξαρχοῦσα, δόντες ὁμοῦ μὲν 
φωνῆς ὄργανα, ἰσχυρὰν τῇ γλώττη τὴν ἀντέρεισιν 
παρεχόμενοι, ὅμοῦ dé καὶ τροφῆς ὑπηρέται" οἱ μὲν 
τέμνοντες αὐτὴν, οἱ δὲ λεαένοντες" Καὶ οὕτω πάντα 
λογισμῷ επεπορευόμενος τῷ προσήκοντι, χαὶ κατα- 
μανθάνων ὁλκὴν ἀέρος διὰ τοῦ πνεύμονος (39), τοῦ Β 
θερμοῦ φυλαχὴν ἐπὶ τῆς καρδίας, ὄργανα πέψεως, 
ὀχετοὺς αἵματος" ἐκ πάντων τούτων τὴν ἀνεξιχνία- 
στὸν σοφίαν τοῦ ποιήσαντὸς σε χατόψει, ὡς ἂν καὶ 
αὐτὸν σε εἰπεῖν (00 μετὰ τοῦ Προφήτου: Ἑθαυμαστώθη 
ἡ γνῶσις gov. ἐξ ἐμοῦ, Πρόσεχε οὖν σεαυτῷ, ἵνα προ- 
σέχης Θεῷ" ᾧ € δόξα καὶ τὸ χράτος εἰς τοὺς αἰῶνας 
τῶν αἰώνων. ᾿Αμήν, 


HOMILIA DE GRATIARUM ACTIONE, 


νι προδολῇ (57) τῶν ὀφρύων ὑποχαθήμενοι, À loco aciem recta intendant. E diverso, auditus 


haudquaquam recta aperius est, sed retorl!o ac 
tortuoso meatu sonos in aere apprehendit: id quod 
fit quoque ex summa sapientia, ut vox quidem li- 
berrime pervadat, aut polius insonet, per anfra- 
ctus et tortuosos sinus confracta, nihil vero eorum 
quie forinsecus interlabi solent, sensui possit esse 
impedimento. Disce lingue naturam, quam tenera 
sit, versatilisque, et ad omnem sermonis usum ob 
motuum varietatem sufficiens. Considera dentes, 
qui, ut voeis organa sunt, fortiter fuleientes lin- 
guam, ila sunt alimenti ministri, quorum alii illud 
secant, conterunt alii.Hunc ad modum convenienti 
ratiocinatione percurrens omnia,et addiscens aeris 
altraclionem per pulmonem, caloris in corde con- 
servalionem, voncoctionis instrumenta,alveos san- 
guinis,ita demum ex omnibus his impervestigabi- 
lem Conditoris tui sapientiam perspectam habebis, 
ut tu quoque cum Propheta dicere possis: Mirabi- 
lis facta est scientia (ua ex me'*, Attende igitur 
tibi ipsi, utaltendas Deo: cui gloria etimperium in 
ssecula seeculorum, Amen. 





ΠΕΡῚ EYXAPIZTIAZ, 
Aóyo«. 

1. Ἡχούσατε τῶν βημάτων τοῦ ᾿Αποστόλον, δι' ὧν 
Θεσσαλονιχεῦσι διαλέγεται, παντὶ νομοθετοῦντος τῷ 
βίῳ. Ἢ μὲν γὰρ διϑασχαλια πρὸς τοὺς ἐχάστοτε 
αὐτῷ παρατυγχάνοντας ἦν' τὸ δὲ ἀπ᾿ αὐτῆς ὠφέ- " 
λιμὸν ἐπὶ πᾶσαν διαθαίνει τήν τῶν ἀνθρώπων ξωήν. 
Πάντοτε χαίρετε, φησίν' ἀδιαλείπτως προσεύχεσθε, 
ἐν παντὶ εὐχαριστεῖτε, Τί μὲν οὖν τὸ χαίρειν αὐτὸ, 
xu τί τὸ ἐξ αὑτοῦ ὠφέλιμον, x«l πῶς δυνατὸν 
τὴν ἀδιάλειπτον προσευχὴν (61) κατορθοῦν, καὶ τὴν 
ἐπὶ πᾶσιν εὐχαριστίαν ἀποδιδόναι τῷ Θεῷ, ὡς duya- 
τὸν μιχρὸν ὕστερον διηγησόμεθα, 'A γε μὴν παρὰ 
τῶν ἐναντίων ἣμῖν ἀπαντᾷ, διαβαλλόντων τὸ τῆς 
νομοθεσίας ἀδύνατον, ταῦτα προδιαλαδεῖν ἀναγ- 
χαῖον (62). Τίς γάρ ἐστιν ἀρετὴ, φησὶ, νυχτὸς καὶ 
ἡμέρας ἐν διαχύσει ψυχῆς φαιδρὸν καὶ γεγανωμένον 
διάγειν ; Πῶς δὲ χαὶ δυνατὸν κατορθωθῆναι τοῦτο, 
μυρίων περιισταμένων ἡμᾶς (08) dGoukjTo χακῶν, 
ἀναγχαίαν τῇ ψνχῇ τὴν κατήφειαν ἐμποιούντων, ἐξ 


DE GRATIARUM ACTIONE, 
Homilia. 

1. Audistis verba Apostoli, quibus Thessaloni- 
censesalloquens,omni hominum generilegem pre- 
cribit. Nam doctrina quidem iis qui ad ipsum un- 
dique aecedebant,lradebatur; utilitas vero,quee ex 
eacapilur,ad omnem hominum 95 etatem transit. 
Semper gaudete, inquit; sine intermissione orate, 
in omnibus gratias agile ^. Quid autem sibi velit 
illud gaudium,quodnam ex eo emolumentum per- 
cipiatur, quaque ratione valeal quis precibus assi- 
duis vacare, atque in omnibus agere gratias Deo, 
nos paulo post pro viribus explicabimus,Porro quiae 
nobis ab adversariis objiciuntur, dum legem tradi- 
tam impleri non posse calumniantur, ea preoecu- 
pare necesse est. Quznam enim est, inquiunt, ista 
virtus,diu noctuque in animi effusione letum ac hi- 
larem degere? Qui etiamn hoc idem fieri potest, 
obsidentibus nosinpumeris etinexspectatis malis, 
animamque inevitabili mceerore afficientibus,in qui- 


ὧν χαίρειν xci διευθυμεῖσθαι πλέον ἀδύνατον, ἡ τὸν D bus gaudere ac letare longe difficilus factu est, 


ἀποτηγανιεξὸ μὴ ἀλγεῖν, καὶ τὸν καταχεντούμενον 
μὴ ὀδυνᾶσθαι; ^H ποὺ τις καὶ τῶν περιεστώτων 


ἡμᾶς ἐνταῦθα, τὴν ἀσθένειαν ταύτην τῶν λογισμῶν 


** Psal. cxxxvuir, 6, 151 Thess. v, 16-18. 


(57) Regii tres codices προσδολῇ, Editi et Colb. 
tertius προδολῇ, emendate. 

(58) Colb. tertius διεξιέναι, Mox Colb. primus 
ταῖς χοιλότησι. 

(59) Colb. primus διὰ τοῦ πνεύματος, 

(60; Colb primus ὡς ἄν καὶ αὐτὸς εἴποις, Nec 
pigebit ascribere,quod in fine ejus codicis scrip- 
tum invenimus. Ibi igitur leguntur illa, Τὰς σὰς 
ἐπιγνοὺς, ὦ πάτερ, παραινέσεις, τὸ, Γνῶθι σεαντὸν ἐχδι- 


quam si quis in sartaginetostusnon doleretaut pun- 
clim cecesus dolore non eruciaretur? Aut fortasse 
hic etiam adest aliquis ex cireumstantibus nos, qui 


δάσχομαι λέγειν, Monita tua, o pater, dum agnosco, 
edoceor dicere: Cognosce teipsum. 
(61) Unus codex Reg. τὴν ἀδιάώπτωτον προσευχὴν. 
(62) Unus e Colbertinis προλαδεῖν y ena Nec 
ita multo infra Reg. primus et duo Colbertüini μέ- 
σον διάγειν. Αἰ nec in aliis mss., nec in edilis vox 
qo» legitur. ; T 
(63) Antiqui duo libri περιισταμένων ἡμῖν. Alii mss. 
et editi ἡμᾶς, 


219 


S. BASILII MAGNI. 


hac animi egritudine laborans, excusationes cau- A ἀῤῥωστῶν, προφασίξεται (6k) προφασεις ἐν &pep- 


setur in peccatis 19, ac propter suam in observan- 
dis preceptis negligentiam, legislatorem ipsum, 
tanquam qui quee fleri non possunt sanciat,repre- 
hensioni obnoxium reddere conetur. Eoque dicit : 
Qui fieri potest, ut semper gaudeam, cum in me 
gaudii cause non sint site? Nimirum que letitiam 
oreant, ab ezternis petuntur, nec sunt in nobis 
posita : amici adventus, diuturna cum parentibus 
congressio, opes invente, delati ab homipibus ho- 
nores,reditus ex molesta regritudine ad sanitatem, 
reliqua vite felicitas; domus omnium bonorum co- 
pia abundans, exuberans mensa, idonei leetitire so- 
cii, res auditu et visu jucundee, eorum qui maxima 
nobiscum necessitudine juncti sunt sanitas, crete- 


τίαις, ὃς διὰ τὸ περὶ τὴν τήρησιν τῶν ἐντολῶν 
ὀκνηρὸν τῷ “νομοθέτῃ περιτρέπειν τὰς μέμψεις ἐπι- 
χειρεῖ, ὡς ἀδύνατα διορίζοντι. Καί φησι: Πῶς δυνα- 
τόν μοι πάντοτε χαίρειν, τῶν αἰτιῶν τῆς χαρᾶς οὐχ 
ἐπ᾿ ἐμοὶ κειμένων ; Ἔξωθεν γάρ ἐστι τὰ (δ5) votu- 
τικὰ τοῦ χαίρειν, καὶ οὐκ ἐν ὑμῖν ἀποκείμενα᾽ φίλον 
παρουσία, γονέων χρονία συντυχία, χρημάτων εὑρέ- 
σεις, τιμαὶ παρὰ τῶν ἀνθρώπων, πρὸς ὑγείαν ἐκ 
χαλεπκᾷς ἀῤῥωστίας ἀκοχατάστασις, $ λοιπὴ τοῦ βίου 
εὐημερία * οἷἶχος εὐθηνῶν διὰ πάντων, τράπεζα 
πλήθουσα, κοινωνοὶ τῆς εὐφροσύνης οἱ ἐπιτήδειοι, 
ἀκούσματα χαὶ θεώματα ἡδονὴν φέροντα, ὑγεία τῶν 
οἰκειοτάτων, καὶ à λοιπὴ αὐτοῖς τοῦ βίον εὕρφια. 
Λυπυηρὰ γὰρ οὐ τὰ ἡμῖν προσπέκτοντα μόνον τῶν 


raque, que faustam ac beatam ipsis vitam reddere Β ἀλγεινῶν, ἀλλὰ καὶ τὰ pÜovc καὶ συγγενεῖς ἀνιῶν- 


possunt. Neque enim moleste sunt solum quee no- 
bis accidunt &erumn«,sed ee etiam qure amicos ac 
propinquos tristitia afficiunt. Quare fuerit necesse 
gaudium et animes hilaritatem ex hix omnibus con- 
flari. Preetereaque si quando contingat videre ini- 
micorum ruinam, plagas insidiatorum, repensas 
beneficis vices, et in summa, si nulla omnino ad- 
sitaut exspectetur molestia,quee nostram perturbet 
vitam, ita demum anima gaudere ac leetari poterit. 
Quomodo ergo datum nobis est preceptum, quod 
voluntate non peragitur, sed ex aliis causis prius 
memoratis dependet? Rursus,quanam ratione assi- 
due precabor, necessitatibus corporis attentionem 
animi ad se necessario avocantibus, cum fieri non 


possit ut mens in duas simul eurasdistrahatur? Ὁ 


2. Atqui in omnibus imperatum mihi est agere 
gratias. Agamne gratias tormentis admotus, per- 
cussus, in rota distentus, oculis effossis ? An tufpi 
plaga ab eo qui oderit, accepta, grates habebo? 
an frigore astrictus, fame preefocatus, vinctus in 
equuleo, liberis subito orbatus, aut etiam ipsa 
uxore spoliates ? an bonorum copia eversus ob re- 
pentinumnaufragium? $6 nunquid si mari in pira- 
tas, vel si terra inciderim in latrones? num vulne- 
ratus, appetitus calumniis, vagabundus,in carcere 
inclusus? Haec et adhuc his plura, legislatorem in- 
simulantes, colligunt, ac sua ipsorum peccata ex- 
cusare putant, dum data nobis preecepta, perinde 
ac si impleri nequeant, calumniantur. Quid igitur 
dicemus? Nimirum, quod licet alio spectet Aposto- 
lus, coneturque e terrain sublimeevehere animas 
nostras, atque ad celestem quamdam vivendi ra- 
tionem nos transferre: tamen isti altum legislatoris 
sensum non assecuti, sed circa terram et carnem, 
ut vermes in cceno, ita in corporis cupiditatibus 
volutati, possintne apostolica mandata confici in- 


'6 Psal]. cxr, 4. 


(04; Veteres quinque libri προφασίζεται. Editi 
ΡΣ, Reg. imus Ἔξωθεν do εἰσι rd. Nec ita 
mulo posl duo ms. μάτων εὕρεσις. Subind 
Reg. ὈΗ να". ^4 Golh, itídam τρώπεξζα πλυδύνουσαι 


τα. Ὥστε ἐκ πάντων τούτων ἀνάγχῃ ἀθροίζεσθαι τὸ 
πιριχαρὲς καὶ eGÜvgov τῆς ψυχῆς. Καὶ πρός τού- 
τοις, ὅταν ὁρᾷν ὑπάρχῃ ἐχθρῶν καταπτώσεις, ἐπι- 
δούλων πληγὰς, εὐεργετῶν ἀμοιθὰς, καὶ ἀπαξαπλῶς 
ἐὰν μήτε παρὸν τι τῶν δυσχόλων, μήτε προσδοχώ- 
μένον ὅλως τὸν ζωὴν ἡμῶν ἐπιταράσσῃ" τότε δὺυ- 
νατὸν ἐγγίνεσθαι τῇ ψυχῇ τὸν χαρᾶν. Πῶς οὖν πρὸσ- 
ταγμα &piv δέδοται τὸ μὲ ἐκ προαιρέσεως κατορθού- 
μῖῆνον, ἀλλ᾽ ἐπαχολούθηομα ἑτέρων προηγουμένων 
ὑπάρχον ; Πῶς δὲ καὶ ἀδιαλείπτως προσεύξομαι, τῶν 
τοῦ σώματος χρειῶν ἀναγκαίως τὸν ἔννοιαν τῆς 
ψυχῆς περιστρεφουσῶν πρὸς ἑκυτὰς, ἀδυνάτου ὄντος 
κατὰ ταυτὸν πρὸς δύο μερίωνας τὸν διάνοιαν κατα- 


τέμνεσθαι; 


2. ᾿Αλλὰ καὶ ἐν παντί μοι εὐχαριστεῖν διατέταχται. 
Εὐχαριστόσω στρεδλούμενος, αἰκιξόμενος, ἐπὶ τροχοῦ 
κατατεινόμενος, τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐχχοκτόμενος ; Εὐ- 
χαριστήσω τυπτόμενος (66) τὸν ἄτιμον πληγὲν παρὰ 
τοῦ μισοῦντος ; πηγνύμενος ὑπὸ τοῦ χρύους, λεμῷ 
χαταγχόμενος, ἐπὶ τοῦ ξύλου διδεμένος, ἀτεκνωθεὶς 
ἀθρόως, à καὶ τῆς γυναιχὸς αὐτῆς ἐστερημένος ; ἐκ 
ναυαγίων ἐξαίφνης ἐχπκεσὼν εὐπορίας ; πειραταῖς 
χατὰ θάλασσαν, ὃ λησταῖς χατ᾿ ὕπειρον περιτυ- 
x9» (67); τραύματα ἔχων͵, συχοφαντούμενος, &)u- 
τεύων, τὸ δεσμωτύώριον οἰχῶν ; Ταῦτα χαὶ ἔτι πλείω 
τούτων, χατχγοροῦντες τοῦ νομοθέτον, συνειβρουσιν, 
ἀπολογίαν τῶν ἀμαρτμάτων ἑαυτοῖς εὐτρεπέξειν 
ἀγούμενοι τὸν ἐπὶ τοῖς διατεταγμένοις ὁμῖν, ὡς 
ἀδυνάτοις, διαδολόν. Τί οὖν φαμεν ; "Ort, πρὸς ἕτερα 
βλέκοντος τοῦ ᾿λποστόλου, καὶ τὰς ψυχὰς ὑμῶν 
πειρωμένου χαμόθεν κρὸς ὕψος μετεωρέξειν, καὶ 
ἐπὶ τὸ οὐράνιον μετατιθέναι πολίτευμα, οἵ μὴ 
ἐφιχνούμενοι τῆς μεγαλονοίας τοῦ νομοθέτου, περὶ 
yi» x«l σάρχας, ὡς περὶ τῶμα σχώληχες, ἱλυσκώ- 
pivot ἐυ τοῖς τοῦ σώματος κάθεσι, τὸ δυνατὸν τῶν 


(66) Illud, εὐχαριστέσω τυπτόμενος, addidimus 
ex veteribus septem libris. Mox tres mss ὑπὸ τοῦ 
ETT Veueed articulus à rolgatis. 

eteres. quinque ἄπειρον περιτυχὼν. 
Editi περιπεσών, haud dissimilisensq. — ^ ^ 







221 


HOMILIA DE GRATIARUM ACTIONE. 


* - 
ἀποστολιχῶν διατάξεων ἀπαιτοῦσιν. Ὁ δὲ προχα- A quirunt, Apostolus autem non jamamplius in carne 


λεῖται (08) εἰς τὸ πάντοτε χαίρειν οὐχὶ τὸν τυχόντα, 
ἀλλὰ τὸν οἷος αὐτὸς ἦν, οὐχέτι ξῶν ἐν σαρχὶ, ἀλλὰ 
ξῶντα ἔχων ἐν ἑαυτῷ τὸν Χριστὸν, ὡς τῆς πρὸς τὸ 
ἀκρότατον τῶν ἀγαθῶν συναφείας μηδαμῶς τὴν ἀπὸ 
τῶν ὀχληρῶν τῆς σαρχὸς συμπάθειαν δεχομένης. 
᾿Αλλὰ χἂν διαχόπτηται ἢ σὰρξ, ἡ τῆς συνεχείας 
διώνσις ἐναπομένει τῷ πεπονθότι τοῦ σώματος 
μέρει, τῆς διαδόσεως τοῦ λυποῦντος οὐ δϑυναμέ- 
νης διικνεῖσθαι πρὸς τὸ νοερὸν τῆς ψυχῆς. Εἰ γὰρ 
ἐνεκρώσαμεν τὰ μέλη τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, xarà τὰς 
ὑποθήχας τοῦ ᾿Αποστόλου, χαὶ τὸν νέχρωσιν τοῦ 
Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματι περιεφέρομεν (69), ἀναγχαίως 
ἡ ἀπὸ τοῦ νενεχρωμένου σώματος πληγὴ πρὸς τὴν 
ἀπολελυμένην τῆς συναφείας αὐτοῦ ψυχὴν οὐ χωρή- 
ctt, ᾿Ατιμίαι δὲ χαὶ ξημίαι, καὶ οἰχείων θάνατοι R 
οὐκ ἀναδήσονται πρὸς τὸν νοῦν, οὐδὲ χαταστέψουσι 
τὸ ὑψηλὸν τῆς ψυχῆς πρὸς τὴν ὦδε συμπάθειαν. Εἰ 
μὲν γὰρ τὰ αὐτὰ φρονοῦσι τῷ σνουδαίῳ οἱ ταῖς 
δυσκχολίαις περιπεσόντες, οὐ παρέξουσι λύπας ἐτέρω, 
οἵ yt μηδ' αὐτοὶ λυπηρῶς διαφέροντες τὰ συμπί- 
πτοντα" εἰ δὲ χατὰ σώρχα ξῶσιν, οὐδ᾽ οὕτω λυπή- 
σουσιν (10), ἀλλ᾽ ἔλεεινοὶ χριθήσονται, οὐ τῶν περι- 
στάσεων μᾶλλον, ἢ τοῦ μὴ προαιρεῖσθαι (71) τὰ 
δέοντα. Ὅλως δὲ ψυχὴ, ἡ ἅπαξ προσδεθεῖσα τῷ πόθῳ 
τοῦ Κτίσαντος, xal τοῖς ἐχεῖ χαάλλεσιν ἐνειθισμένη 
φαιδρύνεσθαι, τὸ περιχαρὲς αὐτῆς καὶ εὔθυμον ὑπὸ 
τῆς ποιχίλης μεταπτώσεως τῶν σαρκχιχῶν παθημά- 
rw» οὐ μεταδαλεῖ' ἀλλὰ τά τοῖς ἄλλοις λυπηρὰ προσ- 
θήχην εὐφροσύνης ποιήσεται. Οἷος ἦν ὁ ᾿Απόστολος, 
εὐδοχῶν ἐν ἀνθενείαις, ἐν θλίψεσιν, ἐν διωγμοῖς, ἔν (q 
ἀνάγκαις, χαυχήματα ἑαυτοῦ τὰς ἐνδείας ποιούμενος" 
ἐν λιμῷ χαὶ δίψει, ἐν ψύχει καὶ γυμνότητι, ἐν διω- 
ἡμοῖς καὶ στενοχωρίαις (12), ἐφ᾽ οἷς ἄλλοι δυσανα- 
σχετοῦσι χαὶ πρὸς τὸν βίον ἀπαγορεύουσιν, ἐπὶ τού- 
τοις αὐτὸς ἀγαλλιώμενος, Οἱ τοίνυν ἀπαιδεύτως ἔχοντες 
τῆς ἀποστολιχῆς διανοίας, χαὶ μὴ συνιέυτες, ὅτι πρὸς 
τὴν εὐαγγελικὴν ἡμᾶς προσχαλεῖται ξωὴν, τολμῶσι 
κατηγορεῖν τοῦ Παύλον, ὡς ἀδύνατα ἡμῖν διορίξοντος. 
᾿Αλλὰ μὴν διδασχέσθωσαν ὅσαι τοῦ (73) χαίρειν 
εὐλόγως αἱ ἀφορμαὶ διὰ τῆς τοῦ Θεοῦ μεγαλοδωρεᾶς 
ἡμῖν πρόχεινται. Ἡαρήχθημεν εἰς τὸ εἶναι, μὴ ὄντες" 
x«T εἶχόνα τοῦ χτίσαντος ἐγενήθημεν. νοῦν καὶ 
λόγον συμπληροῦντα ἡμῶν τὴν φύσιν ἔχομεν, dv οὗ 
Θεὸν ἐγνωρίσαμεν, Καὶ τὰ χάλλη τῆς χτίσεως ἐν- 
τέχνως χαταμανθάνοντες, dv αὐτῶν, οἱονεὶ διὰ ypap- 
μάτων τινῶν, τὴν μεγάλην τοῦ Θεοῦ περὶ πάντα 
| at. ir, 20. 15 Coloss. ur, 5. 
7. Δ Genes. 1, 26. 

j) Editi προσχαλεῖται, At quinque mss. προχα- 


- 


λεῖται, 
(69) Antiqui tres libri περιεφέρομεν. Edili περι- 


6 . 

T 0) 022" οὕτω λυπσήουσιν. Ne quidem sic exhi- 

I molestiam. Supple, homini perfecto, qui, 
ut aliquanto ante Basilius dixil, morlificat mem- 
bra quie sunt super terram, quique in corpore 
mortificationem Jesu circumfert. Hunc locum ita 
verterat interpres : Quod sí secundum carnem vi- 
merint,ne sic uni cuipiam fuerint molesti ; qua in 
interpretatione inepte additum fuerat, uni cui- 


!* | Cor. 1v, 10. 


vivens, sed Viventem habens in seipso Christum "Εἴ, 


* non quemlibet, séd sui similem ad conlinuum gau-* 


dium invitat : quippe quia graves ac molestas car 
nis affectiones non admit isthzee eum summo 
bono conjunetio. Imo vero etizmisl seindatur caro, 
in ea corporis parte quee male afficitur, remanet 
continuitatis dissolutio, nec unquam ad ibtelligén 


tem animi partem pertingere potest doloris comnfu- z^ 


nicatio. Etenim si juxta Apostoli prieceptuin mem- 
bra quie sunt super terram mortificaremus'*, atque 
in corpore circuinferremus mortificationem Jesu!*, 
necesse esset ut mortificati corporis plaga ad ani- 
mam ab ejusconjunctione solutam non perveniret. 
Nam ignominiie,damnaque et propinquorum mors 
haudquaquam ascendent ad mentem; neque animi 
celsitudinemita demittent,ut rerum preesentium sen* 
su commoveatur. Enimvero quotquotin srumnas 
delabuntur,si idem quod vir probus sentiunt,nego- 
lium facessent nemini ; quippe qui ne ipsi quidem 
accidentia sibi mala segre ferant.Quodsi secundum 
carnem vivunt**, neque sic exhibebunt molesliam ; 
sed habebuntur miserabiles, non ideo potius quod 
inhas calamitates inciderint,quam quod que officii 
sunt, sibi faeienda non proposuerint. Etin summa, 
que anima semel Conditorisdesiderio lenetur,ejus- 
que pulchritudine consuevit delectari, ingens illud 
gaudium et deliciashac multiformi carnalium affe- 
ctuum varietate minime commutabit : contra, ex 
quibus molesliam capiunt ceteri, ea illius volupta- 
lem augebunt. Ejusmodi erat Apostolus, qui in in- 
firmitatibus, in erumnis, in persecutionibus atque 
necessitatibus complacens sibi glorie ducebat ege- 
slatem 3". In fame et siti, in frigore et nuditate, 
in persecutionibus et angustiis**, in quibus alii 
egre ferunt seipsos, et a vita abhorrent in iis Apo- 
stolus exsultat.Qui igitur sunt sententic apostolice 
ignari, nec invitari nos ad evangelicam vitam in- 
telligunt, Paulum accusare non verentur, 27 tan- 
quam qui qui fieri non possunt, preescribat. Atqui 
discant quot justas gaudii occasiones nobis prre- 
beatDei munificentia. Quod sumus a Deo habemus, 
cum antea non essemus ; sumus ad Creatoris ima- 
ginem facti**; mentem atque ralionem naeti su- 
mus, queis natura nostra completur, Deusque ἃ 
nobis cognoscitur. Item rerum solerter conditarum 
pulchritudinem percipientes, per illam, tanquam 
30 Rom. vir, 13, 5) Il Cor. xu, 9, 10. ** II Cor, 


piam, cum ejus loci sententia, eaque pulcherri- 
ma, hoe additamento non parum obscuretur. 

(71) Reg. primus τοῦ μὴ αἱρεῖσθαι. Mox duo mss. 
περιχαρὲς ἐαντῆς, , 

(72) Veteres quatuor libri διωγμοῖς ἐν στενοχω- 
ρίαις. Nec ita multo infra quatuor mss. αὐτὸς «y- 
γαλλόμενος, Subinde mss. xoci μὴ συνιέντες. Editi 
συνέντες, Ibidem Reg. primus ὅτι πρὸς τὴν ἔγθλις 
χήν, Rursus hoc ipso in loco duo mss. προκαλεῖται, 

(73) Editi et quatuor mss, διδασχέσθωσαν, ὡς αἱ 
τοῦ, Αἰ, Reg, tertius et Colb. quartus διδασχέσθω- 
σαν ὅσα τοῦ... αἱ ἀφορμαί, rectius. 


" "53 * 
e x 


223 


S. BASILII MAGNI 


225 


per litteras quasdam summam Deicirca omnia pro- Α πρόνοιαν χαὶ σοφίαν ἀναγινώσχομεν. Διακχριτιχοί 


videntiam sapientiamque legimus. Fácultatem ha- 
bemus secernendi bonum a maJe'*.eligére res uti- 
les, et noxias fugere, ah ipsdinernattra didicimus. 
Abalienati ἃ Deo, pes pictatum, rursus revocati 
fuimus jn ejus. femflatritatem ac necessitudinem, 
per Unigeniti-sárfguinem ex ignominiosa servitute 
."eXeippti- Resurrectionis spes, angelicorum bono- 


τς Tuff possessio, regnum celeste, repromissa bona, 


vim et mentis et rationis superantia. 

3. Quomodo credere par est, gaudium perpes ju- 
gemque leetitiam ex his creari non posse, sed opi- 
nari eum qui ventri inservit, tibiarumque modulis 
oblectatur, quique volutatur in molli lecto, ac ster- 
tit, dignam gaudio vitam degere? Ego vero dixerim 
hos quidem dignos esse qui defleantur ab iis qui 
mente preediti sunt : contra, beatos jure optimo di- 
cendos esse eos qui, propter spem futuri seculi, 
presentem vitam sustinent, ac presentia &eternis 
commutant. Sive autem in flamma degant ii qui 
Deo conjunguntur, uti tres pueri in Babylone ** : 
sive includantur cum leonibus *?, sive a ceto absor- 
beantur?*,ipsitamen predicandisunta nobis beati, 
ac eos in gaudio vitam transigere oportet, nequa- 
quam dolentes de preesentibus,sed ob spem eorum 
que nobis in posterum reposita sunt leetantes. Ar- 
bitror namque strenuum athletam ad pietatis sta- 
dium semel exutum, plagas adversariorum fortiter 
ferre debere,spe glorie ex coronisconsequende.Ft- 
enim quotquotin gymnicis certaminibussunt pale- 
stricis laboribus assueti, animum non demittunt 
ob plage dolorem ; imo vero spretis ob preconii 
desiderium laboribus presentibus, adversarios co- 
minus adoriuntur. Hunc ad modum etiamsi viro 
virtutis studioso accidat quid asperi, tenebras gau- 
dionon obducet. Nam Tribulatiopattentiam opera- 
tur, patientía autem probationem, probatio vero spem, 
&pes. autem non. confundit?! . Quapropter et alio in 
Joco ab eodcm jubemur patientes esse in tribula- 
tione, et spe gaudere 38. Spes itaque est quee effi- 
cit, ut gaudium animo viri probi sit contubernale. 
Quin et idem Apostolus jubet etiam flere nos cum 
flentibus ** ; rursus ad Galatas [Philippenses] scri- 
bens, deflebat inimicos crucis Christi 8, Ecquid 
opus est commemorare Jeremiam flentem ?!, Eze- 
chielem Dei jussu principum lamentationes scri- 
bentem ?!, et multos alios sanctos lugentes ἢ Hei 
míhi, mater, quare me genuisti*?; et: Hei mihi,quia 

** Dan. ui, 21. 


36 Jop. i, 
*^^ philipp. m, 18. 


35 Dan. xiv, 30. 
81 Thren. 1i, 1 seqq. 


^1$, Editi ἀγαθοῦ rt χαὶ χείρονος. Veteres quatuor 
hbri) wj96oo καὶ τοὺ χείρονος. 

^'*, Veteres quatuor libri μαλαχῆς κλίνης. Alii 
ff«x:. et editi χοίτης, 

"6. Editi. διάώγωσιν ὡς oi τρεῖς παῖδες ἐπὶ τῆς Ba- 
ἡ, ,“»νίας, οἱ Θεῷ σννημμένοι. Antiqui sex libri ut 
m ^^ntextu, alio ordine, eoque σοηοίμίογα. Ibidem 
fi«g. wecundus ὦσι χαθειργμένοι. 

/]7, Antiqui septem libri ἀγωνιστὴν τῶν καλῶν 
té^4 ας honesti propugnatorem. Editi τὸν καλόν, 


8: Ezech. n, 9. 


ἐσμεν ἀγαθοῦ xal τοῦ χείρονος (7&) ἐκλογὰν τοῦ 
συμφέροντος χαὶ ἀποστροφὴν τοῦ βλαδεροῦ ἐξ αὐτῆς 
τῆς φύσιως διδιδάγμεθα. ᾿Αλλοτριωθέντες Θεοῦ διὰ 
τῆς ἁμαρτίας, πάλιν εἰς τὴν οἰχειότητα ἀνεχλήθημεν, 
τῷ αἵματι τοῦ Μονογενοῦς ἐκ τῆς ἀτίμου δουλείας 
ἐξαιρεθέντες. ᾿Αναστάσεως DOnidt;, ἀγγελικῶν ἀγα- 
θῶν ἀπολαύσεις, $ ἐν οὐρανοῖς βασιλεία, τὰ ἐν ἐπαγ- 
γιλίαις ἀγαθὰ, καὶ διανοίας καὶ λόγον δύναμιν ὑπερ- 
6aívovza. 

3. Πῶς οὐχὶ ταῦτα προσήχει χαρᾶς ἀλήκτον xei 
εὐφροσύνης διηνεχοῦς ἐξαρχεῖν νομίζειν αἴτια, ἀλλ᾽ 
οἴεσθαι τὸν γαστριξόμενον, καὶ χαταυλούμενον, xmi 
ἐπὶ μαλαχῆς χοίτης (79) ἀνατετραμμένον καὶ ῥέγχοντα, 
τοῦτον ἀξίως χαρᾶς διαξῆν ; Ἐγὼ δὲ τούτοις μὲν τὸ 

B θρηνεῖσθαι φαίην ἂν πρέπειν παρὰ τῶν νοῦν ἐχόντων" 
μαχαρίξειν δὲ τοὺς ἐπ᾽ ἐλπίδι τοῦ μέλλοντος αἰῶνος 
τὴν παροῦσαν ζωὴν διαφέροντας, χαὶ τὰ παρόντα 
τῶν αἰωνίων ἀμειδομένους, x&v ἐν φλογὶ διάγωσιν 
οἱ Θεῷ συνημμένοι, ὡς οἱ τρεῖς παῖδες ἐπὶ τῆς Βαδυ- 
λωνίας (76), x&v λέονσιν ὥσι συγκχαθειργμένοι, χἂν 
ὑπὸ χήτους χαταποθέντες, 09 ἡμῶν τε χρῆναι μαχα- 
ρίξεσθαι, καὶ αὐτοὺς ἐν χαρᾷ διάγειν, οὐχὶ τοῖς 
παροῦσιν ἀλγυνομένους, ἀλλὰ τῇ ἐλπίδι τῶν εἰς ὕστε- 
βὸν ἡμῖν ἀποχειμένων εὐφραινομένους. Οἶμαι γὰρ 
τὸν ἀγωνιστὴν τὸν καλὸν (Ti), ἀπαξ ἐπὶ τὸ τῆς εὐσε- 
θείας στάδιον ἀποδύντα, φέρειν χρῆναι γενναίως τὰς 
πληγὰς τῶν ἀντιπάλων ἐλπίδι τῆς δόξης τῆς ἀπὸ τῶν 
στεφάνων, Καὶ γὰρ ἐν τοῖς γνμνιχοῖς ἀγωσιν οἱ χατὰ 
τὰς παλαίστρας τοῖς πόνοις προσεθισθέντες (18) οὐ 

C πρὸς τὸ ἀλγεινὸν συστῶλονται τῆς πληγᾷς, € 
ὁμόσε χωροῦσι τοῖς ἀντιπάλοις ἐπιθυμίᾳ τῆς ἀναῤῥή- 
σεως, τῶν παραυτίχα πόνων ὑπερορῶντες. Οὕτω 
τῷ σπουδαίω χἂν παρῇ τι τῶν τραχυτέρων͵, οὐκ 
ἐπισχοτήσει (79) và χαίρειν. Διότι II. θλῖψις ὑπο- 
μονὴν χατεργάζεται' ἢ δὲ ὑπομονὴ ϑοχιμήν" ὁ δὲ 
δοχιμὴ ἐλπίδα: ἢ δὲ ἐλπὶς οὐ χαταισχύνει. Διὸ xci 
ἑτέρωθι τῇ θλίψει ὑπομένειν, καὶ τῇ ἐλπίδι χαίρειν 
παρὰ τοῦ αὐτοὺ προσετάχθημεν. Ἐλπὶς οὖν ἔστιν ἢ 
τὴν χαρὰν σύνοιχον τῇ ψυχῇ τοῦ σπουδαίου παρασχενά- 
ζουσα. ᾿Αλλ᾽ ὁ αὐτὸς ᾿Απόστολος xci χλαίειν χρῆναι 
ἡμᾶς προστάσσει μετὰ χλαιόντων- xai Γαλάταις γρά- 
φων, ἔχλαιε περὶ τῶν ἐχθρῶν τοῦ σταυροῦ τοῦ Χρι- 
στοῦ. Καὶ τί δεῖ λέγειν Ἱερεμίαν χλαίοντα ; xai Ἰε- 
ξεκεὴλ θρήνους ἀρχόντων ἐχ προστάγματος Θεοῦ 
γράφοντα, xai πολλοὺς δὲ τῶν ἀγιων οἰμύώξοντας ; 
Οἴμοι, μῆτερ, ὡς τινα με ἕτεχες (80); χαὶ, Οἴμοι, 
ὅτι ἀπόλωλεν εὐλαδὴς ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ ὁ κατορ- 


1. ?"Rom.v,3. 35) Βοῃ). χιι, 43.  * bid. 45. 


88 Jerem. xv, 10. 


Lectionem utramque recipi posse, nemo, opinor, 
homo non videt. 

(78; Unus codex Colb. et editi πόνοις προεθισθέν- 
ttc. Alii quinque mss. προσεθισθέντες. 

(79) Veteres quatuor libri ox ἐπισχοτίσει. Alii 
duo et editi ἐπισχοτήσει. Hoc ipso in loco tres mss. 
τὸ χαίρειν. Alii totidem mss. et editi ro χαίρειν. 

("0) Unus codex Reg. τέτοχας. Mox unus codex 
Colb. ἐπ᾽ ἀνθρώποις. 


995 


HOMILIA DE GRATIARUM ACTIONE. 


Bav b ἀνθρώποις οὐκ ἔστι' χαὶ, Οἴμοι, ὅτι ἐγε- Α periit pius e terra, et qui recte faciat,in hominibus 


νόμην ὡς συνάγων χαλάμην ἐν ἁμήτῳ. Καὶ 
ὅλως cor entr τὰς φωνὰς τῶν διχαίων, xw ποὺ 
τινα εὕρῃς σχυθρωποτέραν φωνὴν ἀφιέντα, πεισθήσηῃ, 
ὅτι πάντες τοῦ χόσμου τούτου χαὶ τῆς ἐν αὐτῷ ξωῆς 
τῆς δυστήνου ταύτης καταστενάξουσιν. Οἴμοι, ὅτι 
ἡ παροιχία μὸν ἐμαχρύνθη, ᾿Επιθυμίαν γὰρ ἔχει 
ἀναλῦσαι (82), καὶ σὺν Χριστῷ εἶναι. ᾽ς οὖν ἐμπὸό- 
διον τῆς χαρᾶς, τῆς παροικίας ταύτης τὴν παράτα- 
σιν δυσχεραίνει, Δαδὶδ᾽ δὲ καὶ ἐν μέλεσιν ἡμῖν θρῆνον 
τοῦ φίλου χατέλεπεν ᾿Ιωνάθαν: ᾧ συναπεθρήνησε καὶ 
τὸν ἐχθρὸν ἑαυτοῦ (83). ᾿Αλγῶ ἐπὶ σοὶ, ἀδελφέ 
μον, Ἰωνάθαν: καὶ, Θυγατέρες Ἰσραὴλ (84), θρη- 
νήσατε ἐπὶ Σαούλ, Τὸν μὲν γὰρ θρηνεῖ, ὡς ἐναπο- 
θανόντα τῇ ἁμαρτία, τὸν δὲ ᾿Ιωνάθαν, ὡς μέχρι παν- 
τὸς αὐτῷ χοινωνήσαντα τοῦ βίου. Καὶ τὲ δεῖ τὰ ἄλλα 
λέγειν ; 'AXY ἐδάκρυσε καὶ ὁ Κύριος ἐπὶ Λαξάρῳ (85), 
ἐδάκρυσε καὶ ἐπὶ Ἱερουσαλῆμ. Καὶ μαχαρίξει δὲ τοὺς 
πενθοῦντας, xxl πάλιν τοὺς χλαίοντας. 


Β 


&. Καὶ πῶς σύμφωνα ταῦτα, φασὶ, τῷ, Πάντοτε 
χαίρετε; Οὐδὲ γὰρ ἐκ τῶν αὐτῶν ἀρχῶν Ouxpuüv τε 
x«i χαρὰ τὴν γένεσιν ἔχουσι. Τὸ μὲν γὰρ, οἷον ix 
πληγῆς (86) τινος, τῆς προσδολῆς τοῦ ἀδουλήτον τὴν 
ψυχὴν τύπτοντος καὶ συστέλλοντος, χαταθλιδομένου 
τοῦ περιχαρδίου πνεύματος. ἀποτίχτεσθαι πέφυκεν' 

à δὲ χαρὰ οἷον σχίρτημά τί ἐστι τῆς ψυχῆς ἐπαγαλ- 
λομένης τοῖς χατὰ γνώμην. Ὅθεν χαὶ τὰ περὶ τὸ 
σῶμα συμπτώματα διενήνοχε. Τοῖς μὲν γὰρ λυπουμέ- 
νοις ὕπωχρος καὶ πελιδνὸς χαὶ χατεψυγμένος ὁ Oyxog 
τοῖς δὲ φαιδρυνομένοις ἐξανθοῦσα xai ὑπέρυθρος 5 c 
τοῦ σώματος ἕξις, μονονουχὶ πηδώσης τῆς ψνχῆς, 
xal προωθουμένης ὑφ᾽ ἡδονῆς εἰς τὸ ἔξω, Πρὸς δὴ 
ταῦτα ἐροῦμεν, ὅτι χαὶ οἱ θρῆνοι χαὶ τὰ δάχρνα τῶν 
ἀγίων διὰ τὴν πρὸς Θεὸν ἀγάπην ἐγίγνοντο (81). "Asi 
οὖν ἐνορῶντες τῷ ἀγαπητῷ, xxi τὴν ἐχεῖθεν ἑαυτοῖς 
εὐφροσύνην συναύξοντες, τὰ περὶ τοὺς ὁμοδούλους 
ἑαυτῶν ᾧχονόμουν’ πενθοῦντες τοὺς ἁμαρτάνοντας, 
ἐπανορθούμενοι αὐτοὺς διὰ τῶν δαχρύων. Ὥσπερ δὲ 
οἱ ἐπὶ τῶν αἰγιαλῶν (88) ἑστῶτες, τοῖς ἐν τῇ θαλάττῃ 
βαπτιζξομένοις συμπάσχοντες, οὐ προΐενται τὴν οἰχείαν 
ἀσφάλειαν ἐν τῇ περὶ τῶν κινδυνευόντων φροντίδι" 
οὕτως οὐδὲ οἱ τοῖς ἁμαρτήμασι (80) τῶν πέλας ἐπι- 
στυγνάξοντες τὴν οἰχείαν ἀφανίξουσιν εὐφροσύνην, Τὸ 
ἐναντίον μὲν οὖν, χαὶ μείξονα ποιοῦσιν αὐτὴν, ὑπὲρ 

δὲ Mich. vir, 2. 
xi,35. "Luc xix, 4M. ὁ5 Matth, v, 5; Luc. vr, 21. 

(84; Colb. tertius καὶ ὅλας, scrutare tandem om- 

voces justorum. Statim editi εὕροις, ΑἹ sex 
( ase εἰρη Tw - ΕΣ 
(82) Veteres aliquot libri et editi ἔχει ἀναλῦσαι. 
Alii duo εἶχεν ἀναλῦσαι, Á 

(83) Antiqui tres libi ἐχθρὸν αὐτοῦ. Ibidem iidem 
mss. ἀλγῶ ἐπὶ coi Alii et edili ἐπὶ σέ. 

(84) Unus codex Colb, eum Regiis primo et ter- 
tio et cum impressis libris θυγατέρες ᾿Ιερουσαλήμ, 
Alia Jerusalem. At Colb. tertius, et Reg. secundus 
θυγατέρες Ἰσραήλ, fili [srael; et ita quoque in 
Vulgata legitur, et apud LXX. Quicunque autem 
ille est, qui primus Seria Ἱερουσαλήμ, idcirco 


lapsus credi polest, quod, cum scriberel, memi- 


5 ibid. 4: a6 Psal. CXIX, 5, 91 Phili 


non est **, et : Hei mihi, quia factus sum sicut qui 
congregat stipulam in messe ?, Et ut verbodicam, 
perserutare voces justorum, el sicubi reperias qui 
emittat vocem tristiorem,nullus dubitabis quin 98 
omnes mundum hune, et miseram vitam quee iun 
eo agitur, deplorent. Hen imithi,quia incolatus meus 
prolongatus est **, Nimirum cupit dissolvi, et esse 
cum Christo*', Itaque fert iegre hujus incolatus di- 
lationem, tanquam que impedimento sit gaudio. 
Et David quoque reliquit nobis in canticis prola- 
tam de amico suo Jonatham lamentationem, in qua 
simul et inimicum suum luxit, Doleo super te.frater 
mi,Jonathan? ; et : Viliz Israel,super Saul flete**, 
Hunc quidem luget, ut peccato immortuum: Jona- 
than vero, ut hominem sibi per totam vilam con- 
junctissimum, Quid autem attinet cetera percen- 
sere? Enimvero Dominus ipse flevit etiam super 
Lazarum *? et super Jerusalem *!. Sed et lugentes 
ac flentes itidem praedicat beatos "3, 

4. Sed, inquiunt, quomodo fieri potest, ut hec 
concilientur cum verbis illis, Semper gaudete**. Ne- 
que enim lacrym:e et gaudium ex iisdem principiis 
ducunt originem. Nam compresso circa cor spiritu, 
el anguslato, lacrymae ex improviso casu percu- 
tiente animam, eamque contrahente, velut ex plaga 
quadam oriri consuevere : gaudium veroest anime 
ob res ex sententia succedentes gestientis quidam 
quasi saltus. Hine differunt corporis sympto- 
mata. Tristes quidem subpallidam lividamque ac 
rigentem habent corporis molem : inest vero efflo- 
rescens quadam et subrubra corporis habitudo 
litis et hilaribus, anima tantum non prosiliente et 
prorumpent!e ad exteriora prz voluptate. Verum ad 
hic dicemus, quod lamentationes sanclorum la- 
crymieque ex Dei amore proficiscebantur. Itaque 
oculisin dileclum semper intentis,ac lzetitia majore 
sibi indeaecedente curabant res conservorum suo- 
rum,deflebantipsos peccantes,eosque perlacrymas 
emendabant. Quemadmodum autem qui in littore 
stant,dum eorum qui in mari submerguntur com- 
miserescunt, securitatem suam non amittunt, ob 
hane suam de periclitantibus sollicitudinem : ita 
qui proximorum deflent peccata,suam ipsorum lie- 
titiam minime disperdunt. Imo etiam adaugentip- 
PP; 1,93. " I[Reg.:,26. ""ibid.24. *? Joan. 
55 Philipp. tv, 4. 
nerit verborum illorum Luc xxu 28: Θυγατέρες 
Ἱερουσαλὴμ, μὴ κλαίετε ἐπ᾽ ἐμέ, Filia Jerusalem, no- 
lite flere super me. 

(8$) Veteres quatuor libri ἐπὶ Λαξάρου Infra, ubi 
edili habent φασί, in veleribus quinque libris legi- 
tur φησί, 

(86; Colbertini duo codices ix πηγῆς, quasi ex 
aliquo fonte. Alii quinque mss. δὲ edili ἐκ πηγῆς, 
er plaga quadam. 

(81) Heg. secundus διὰ τῆς πρὸς Θεὸν ἀγάπης ἐγί- 
vO0wTO, 

(88) Codex unus ἐπὶ τὸν αἰγιαλὸν, 

(89) Anliqui tres libri τοῖς ἁμαρτάνουσι. Alii mss. 
et edili ἁμαρτήμασι, 


Mgap^ 


soti Knut? VTL. C. 
Mac ite μος DERLcnntqnuiflent, beati quoque 
πον μωροῦ Tav lAARZL 55. consolabuntur, et ipsimet 
Quenou ἢ νὰ IA Licib non strepitum quem- 
Gil o, ξκικι XL ores ewnte sanguine editum, 


οὐκ ες »υ 5 sterpnis tristitiae exsortem. 


p. 

VaJurcA MagEtE SL L.XED*.t.1s8 ** licet per Aposto- 
ἈΝ “ὦν We extr as.ut gaudii ieterni semen 
tA» OX £M 6 Bul "2.5. tente, et eonditionem 


pni 4m up AMD RA SIL ELIableis praeter gau- 
nsu. 7 ual κευτε Ree κα SCADUS : Ti ppe quia ha- 
24e TM dat er», Ar inenarrabili pul. 
ed MAXI WVUIeL i δα πόρε pertruantur. Ita- 
Sel) 0t COXGBL  'V£444A!f. f, 7.7AD*$ Dos Apos- 
on c Fa a ^ut, στο, 

24A 0 £4JAS2A.4 UC IARE VLIpE? [Lazarum 29 
st ow utu uL ulus t. thr5 habemus, 
804 oan im Y D) A UE 1,.2... 8st n borum 
Pul aue uh MET Iul, u€ Dezessarii 
Ao Cu. a VU rS SUP .2.. Phu [uo sse Duque 
SiganReu: XXL VILfIL'lJ AG quarulo- 
DEP PEE «τὰν. 4.2 $1.5 propensio- 
a. -Aaad ae Zu DL DEIL bau Let sabaret, Nam 


PEIUS 


: edat UUsnkUidL eUtYiL* oputnabentmo- 
Gm cie. ἣν Ueusict o TL.Z).tLAITL 6tymelur, et 


2n i €. Tubuu, € ut) par fuerit. Quod 
2i.b σοῖς £1. 1$ t ILOG'W AER. Med sud eru- 
“π΄... WA AST) DA..A Et. LIU nt, perspectum 
"^5..3 vz 4, [Alzarut amicus noster 
A ULLL t2 νὰν “2 σιἴστη (eum? Quis 


T... 


e" ov "2". 


€; n 

De cx wA AL 6 uL TEELÁEIBrpusipaliquan- 
paso Mu 0i wt xxl, an. ute nt Lazare, veni fo- 

4.05 A Tue A "κυ, 21 :Ζ23.252} SU vitam : jam al- 

Ste 0 ἀρῶ, MAS. SEL ToS TAVIT LuUB in Eiraculo.Pe- 

w— de oM. vt duel ut EAR EET & Inotu prohibe- 


Meno hM TA nent 0 4 7 UMGATB G6 Ibo major. Quo- 
Ka στιά αὐ. πω] facturus, casum 


e. ttd LaNA VU, τς Ὁ At ponpalam est 


» οὐ «wA Wwutfeiht vwai4ue sufluicien- 
Bonon afar, La at. S δ ot eI) akt tu tletpecessu- 
^ 4e. 2 Pl, 7 ME PIU M CE 4s. wt LP al Ft “ωῷῖ ἢ uisse? 


tod anal ciant auda iE, HERIUETT feri- 
τω πῆ». 6 tette deditus 
e vas cda Qu, LC soul erae es- 
60r s ve c vd) V παι“ ππὶ LUN, πε eniro osten- 
D n net Fais n ddisebé Lew tffulque nos 
peRT VET LII? 85 t. n equenos 
anto uk ut Wt 2t εἴ, 5 Sen- 


2umigitur 


fala. , 


4» ^Alda*.| AF. 


*- nM. zy -'a € *- 


ἀπ λυ γα" wa Vn TL Lun Dt. ales E. IL 


Mr sa στε asi Ctakkbet Vestis t.t nuit, si- 
sen. waleidb  nadLUtt UotfnUf. CULSoIUpto, et 


f M τι "U UueLt.22 !4. δὲ Lid. 43. 


í rng vu.ubQur γι twr δησνων», effecti di- 
pp gn e yr t. NL ud; 15047) post quinque 
a- du oA DUE Gut fft. Z/xitto 26 μετά, 
“5: jxedu: LUMMC LU. τα μοι. Editi ἀνά- 
"upik. Maud koxge Heg. secundus παο- 
μος Quo SUo$s. ἐμὰς δειτάξατο. — 
y sess i9 oivia. Epi. 


S. BASILII MAGNI 
: στ Αι ob effusas pro fratre Α τῶν εἰς τὸν ἀδελφὸν δαχούων c; χαρᾶς τὸῦ Κυρίον (90) 


σ 


χκαταξιούμενοι. Διὰ τοῦτο usxzotot οἱ χλαέοντες, xai 
μαχάριοι οἱ πενθούντες, ὅτι αὐτοι παρακληθέόσονται, 
xai αὐτοὶ γελάσουσι. Γῶωτα δὲ λέγει οὐ τὸν διὰ τῶν 
παρειῶν ἐχπίπτοντα ψοῦον ἐν τῷ αἵματος ἀναδρασμῷ, 
ἀλλὰ τὴν ἄχρατον xxi ἀμιεγξ παντὸς σχυθρωποῦ ἴλα- 
ρότητα. Κλαίειν οὖν μετὰ κλαιόντων συγχωρεῖ ὁ ᾿Από- 
στολος, ἐπειδὴ τὸ δάχρυον τοῦτο οἱονεὶ σπέρμα xai 
δάνεισμα γίνεται τῆς αἰωνίον χαρᾶς. ᾿Ανάθα μοι (91) 
τῇ λιανοία, καὶ θέασαι rà» ἀγγλικὴν κατάστασιν, 
εἰ ἄλλη τις αὐτοῖς πρέπει χατάστασις, πλὴν τοῦ χαί- 
ρει» xat διευθυμεῖσθαι" ὅτι ἐξίωνται παοεστάναι Θιεῶ, 
χαὶ ἀπολαύειν τοῦ ἀποῤῥέτον κάλλους τῆς δϑοξχς τοῦ 
χτίσαντος ἡμᾶς. Πρὸς ἐχεῖνον οὖν τὸν βίον παροομῶν 
ξμᾶς ὁ Ἀπόστολος, πάντοτε χαίρειν ἐμῖν διετάξατο. 

5. ᾿Αλλὰ μὲν πρὸς γε τὸ δαχρῦσαι τὸν Κύριον ἐπὶ 
Λαζάρῳ καὶ ἐπὶ vj πόλει ἐκεῖνο εἰπεῖν ἔχομεν, ὅτι 
χαὶ ἔφαγε, καὶ ἔπιεν, οὐχ αὐτὸς τούτων δεόμενος, 
ἀὐ)ὰ σοι μέτρα xai ὄρους τῶν ἀναγχαίων τῆς ψῳνχῶς 
παθημάτων χαταλιμπάνων. Οὕτω γοῦν χαὶ ἐδάχρυσε, 
τῶν ὀϑυρτιχῶν x«i φιλοθρήνων τὸ ἄγαν περιπαθὶς 
χαὶ ταπεινὸν ἐπανορθούμενος. Εἰ γάρ τι ἄλλο, xai 
τὸ δαχκούειν τῆς ἐκ τοῦ λόγου συμμετρίας ποοσδεῖται" 
ἐπὶ τίσι (92) γίνεσθαι, καὶ ἐπὶ πόσον, καὶ πότε, xai 
ὅπως προσῆχεν. Ὅτι γὰρ οὐχ iurat, ἕν τὸ δάχρυον 
τοῦ Κυρίον, ἀλλὺ διδασχαλιχὸν, ἐχεῖθεν dilov- Ad- 
ξζαοος ὁ φίδος ἡμῶν χεχοίμεται, ἀλλὰ πορεύομαι 
ἵνα ἐξυπνίσω αὐτὸν. Τίς ἡμῶν (93) κοιμώμενον 
ὀδύρεται φῶον, ὃν μιχρὸν ὕστερον προσδοχᾷ διυπνί- 
ζειν ; Adzapt, δεῦρο ἔξω. Καὶ ὁ νεχρὸς ἐξωοκφϑεεῖτο " 
xai ὁ δεδεμένος περιεπάτει. Θαῦμα ἐν θαύματι" χει- 
βίαις δεδέσθαι τοὺς πόδας, καὶ μὴ κωλύεσθαι πρὸς 
τὴν χωησιων. Μεῖξον γὰρ ἦν τὸ ἐνισχύον (θ4) τοῦ iu- 
ποθίξοντος. lls,; οὖν ὁ τοιαῦτα ἐνεργεῖν μέλλων δα- 
χούων ἄξιον τὸ σνυθὰν ἔχρινεν: Ἢ δῆλον, ὅτι, παν- 
ται όθεν τὸ ἀσθενὲς ἡμῶν ὑπερείδων, μέτροις τισὶ 
καὶ ó5ot, τὰ ἀναγχαῖα περιέλαδε πάθῃ ; τὸ μὲν 
ἀσυμπαθὲς ὡς ὑηριῶδες ἐχχλίνων, τὸ δὲ φιλόλυπον 
x«i πολύθρηνον (95) ὡς ἀγενὲς παραιτούμενος. Διό- 
περ, ἐπιδαχούσας T6 qm, αὐτός τε τὴν χοινωνίαν 
τῆς ἀνθρωπείας φύσεως ἐπιδείξατο, καὶ ἡμᾶς τῶν 
i9! ἐχάτεορα ὑπερθολῶν ἡλευθέρωσε' μήτε χαταμα- 
λαχίξεσθαι πρὸς -τὰ πάθη, μήτε ἀναισθήτως ἔχειν 
τῶν λυπηρῶν ἐπιτοέπων. Ὡς οὖν χατεδέξατο τὸν 
πεῖναν ὁ Κύριος, τῆς στεριᾶς τροφῆς διαπνευσθείσῃς 
αὐτῷ, xai τὴν δίψαν προσήκατο, τῆς ὑγρότητος ἀνα- 
λωδείσης τῆς ἐν τῷ σώματι " χαὶ ἐχοπίασε, τῶν μυῶν 
xai τῶν νεύρων ἐκ τῆς ὁδοιπορίας ὑπερταθέντων " οὐ 
τῆς θεότητος τῷ καμάτῳ δαμαζομένης, ἀλλὰ τοῦ cw- 
ματος τὰ ἐχ φύσεως ἑπαχολουθοῦντα συμπτώματα 
δεχομένου" οὕτω καὶ τὸ δάχρνον προσήχατο, τὸ φυ- 


(93) Veteres quinque libri τίς μῶν. Editi ὑμῶν. 

(94) Legitur in quatuor mss. τὸ ἐνισχύον, in edi- 
tis vero etin aliis duobus τη85. ᾽σχύον. Mox ve- 
teres quinque libri τοιαῦτα ἐνεργεῖν. 

(95) Unux codex Colb. τὸ φιλόπονον x«l πολύθρῃ- 
vov, male. Statim tres mss. τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως. 
Editi et alii inss. τῆς ἀνθρωπείας. 


J 


29. " 
eS 


HOMILIA DE GRATIARUM ACTIONE. 


σικὸν τῇ σαρχὶ ἐπιγίνεσθαι σύμπτωμα συγχωρῶν. À defaligatus est ex itinere "7, musculis ac nervis plus 


Ὅπερ συμθαίνει, ὅταν τὰ (96) χοῖλα τοῦ ἐγκεφάλου, 


τῶν ix τῆς λύπης ἀναθυμιάσεων πληρωθέντα, οἷον. 


δι ὀχετῶν τινων τῶν xarà τοὺς ὀφθαλωοός πόρων 
τοῦ ὑγροῦ τὸ βώρος ἀποσχευάξηται. Ὅθεν Tol τινες, 
χαὶ , xul σχοτώσεις ἐπὶ ταῖς ἀδοχήτοις τῶν 
λυπηρῶν ἀκοαῖς ἐγγίνονται, περιδονουμένης τῆς x 
φαλῆς ὑπὸ τῶν ἀτμῶν (97), οὖς à ἐπὶ τὸ βάθος τοῦ 
θερμοῦ σνυστολὴ ἀναπέμπει, Εἶτα, οἶμαι, ὥσπερ τὸ 
νέφος εἰς ψεκώδα, οὕτως τὸ πάχος (98) τῶν ἁτμῶν 
εἰς δάχρυον διαλύεται, Ἔνθεν xai ἡδονή τίν ἐστι 
τοῖς λυπουμένοις περί τὸν θρῆνον, λανθανόντως διὰ 
τοῦ χλαίειν χενουμένου αὐτοῖς τοῦ βαρύνοντος. Συν- 
ἰστησι δὲ τοῦ λόγου τὸ ἀληθὲς ἢ πεῖρα τῶν γινομένων, 
Πολλοὺς γὰρ ἔγνωμεν ἐν συμφοραῖς ἀνηχέστοις ἀπο- 


equo distentis. non succumbente labori divinitate, 
sed corpore qui ipsius naturam comitari solent 
suscipiente: hunc ad modum admisit quoque lacry- 
mas, carni sinens accidere quod ei eral naturale. 
Hoc autem contingit tum cum cerebri cava, exci- 
lalis a tristitia vaporibus referta, per oculorum 
meatus velut per quosdam eanales humoris onus 
egerunt. Quamobrem cum res graves ac moleste 
preeter exspectationem audiuntur, fit tinnitus qui- 
dam, vertigoque, et oculorum caligo : siquidem ob 
vapores quos calor in interiora contractus sursum 
emittit, vacillat caput et cireumagitur, Deinde, mea 
quidem sententia, quemadmodum nubes in guttas, 
sic crassi vaporum partes resolvunturinlacrymas. 


στάξαι τὸ δάκρυον βιαίως ἐγκαρτερήσαντας" εἶτα B Hinc etiam voluptas quiedam inter lugendum 36 


τοὺς μὲν εἰς ἀνήχεστα ἐμπεσόντας πάθη, ἀποπληξίας 
ὦ παραλύσεις, τοὺς δὲ, καὶ παντελῶς ἀποψύξαντας, 
ὥσπερ ἐρείσματος ἀσθενοῦς (99), τῆς δυνάμεως αὐτῶν 
τῷ βάρει τῆς λύπης ὑποκλασθείσης. "O γὰρ ἐπὶ τῆς 
φλογὸς ὁρᾶν ὑπάρχει, ὑπὸ τοῦ οἰκείου αὐτὴν χαπνοῦ 
καταπνίγεσθαι, μὴ ὑπεξιόντος, ἀλλὰ περὶ αὐτὴν εἴλου- 
μένον, τοῦτό φασι καὶ ἐπὶ τῆς οἰχονομούσης τὸ ζῶον 
δυνάμεως γίνεσθαι' ἀπομαραίνεσθαι γὰρ ὑπὸ τῶν 
ὀδυνηρῶν, xxi κατασδένννσθαι, μηδεμιᾶς γινομένης 
ἐπὶ τὸ ἕξω διαπνοῆς. 


accedit marentibus, quia quod ipsos aggravabat, 
id latenter per ploratum ejectatur. Horum autem 
verhorum veritatem stabilit ipsa rervm experien- 
tia. Novimus namque multos in gravissimis adver- 
sitatibus sibi per vim a lacrymis temperasse, quo- 
rum alii posthac in immedicabiles morbos incide- 
runt,inapoplexiam paralysimque; alii veroomnino 
supremum diem obierunt, quod eorum vires,quasi 
debili quodam fulero destitutze, pondere tristitiae 
frangerentur. Nam quod videre in flamma licet, 


quam fumus proprius si non exeat, sed circumvolvatur, suffocat, id etiam in facultate qua animal con- 
stituitur, fieri dieunl, nimirum extabescere illam et exstingui prie doloribus, si nullus sibi exitus ad 


exteriora aperiatur. 


6. Μὴ τοίνυν εἰς συνηγορίαν τοῦ οἰχείον πάθους τὸ C — 6. Qui igilur tristilite [dediti sunt, ne in sue in- 


τοῦ Κυρίου προδαλλέσθωσαν (1) δάχρυον oi φιλόλυ- 
ποι, Ὡς γὰρ $ βρῶσις, ἣν ὁ Κύριος ἔφαγεν, οὐχ 
ἔστιν ἡδυπαθείας ἡμῖν ἀφορμὴ, τὸ ἐναντίον μὲν οὖν, 
ἐγχρατείας χαὶ αὐταρχείας ὅρος ὁ ἀνωτάτω: οὕτω 
καὶ τὸ δάχρυον οὐκ ἔστι νομοθεσία πρὸς τὸ θρηνεῖν, 
ἀλλὰ μέτρον εὐσχημονέστατον ἐχτεθεν, χαὶ χανὼν 
ἀχριδὴς, χαθ᾿ ὃν προσῆχε σεμνῶς καὶ εὐσχημόνως 
τοῖς τῆς φύσεως ὅροις ἐμμένοντας διαφέρειν τὰ λυπηρά. 
Οὔτε οὖν γυναιξὶν, οὔτε ἀνδρώσιν ἐπιτέτραπται (3) τὸ 
φιλοπενῦες καὶ πολύδραχυ, ἀλλ᾽ ὅσον ἐπιστυγνάσαι 
τοῖς λυπηροῖς, χαὶ μιχρόν Tt δάχρνον ἀποστάξαι, καὶ 
τοῦτο ἡσυχῆ, μὴ ἀναδρυχώμενον μηδὲ ὀλολύζοντα,, 
μηδὲ καταῤῥηγνύντα χιτῶνα, d χόνιν χαταχεόμενον, 
μηδ᾽ ἄλλο τι τοιοῦτον ἀσχημονοῦντα τῶν ἐπιτηδευομέ- 


firmitatis patrocinium Domini laerymasopponant. 
Ut enim cibus, quo Dominus vescebatur, voluptatis 
nobisoccasio non est, imo vero temperantice atque 
frugalitatis suprema regulaest οἱ forma :ita quoque 
lacrymae non sunt nobis vice legis, qua lugere te- 
neamur : sed convenientissima quiedam mensura 
normaque aceurata in his nobis proposita est, juxta 
quam par fueritintra nature? terminos graviter et 
honeste permanere,et tristia perferre.Iltaque neque 
mulieribusneque viris lacrymarum studium aut 
copia permissa sunt, sed tantum, quantum fas est 
afflictari de adversis, et parum lacrymari ; idque 
tacitesine fremilibus,sine ejulatibus,adeo ut vestem 
scindat nemo, nec cinerem inspergat; nec aliud 


νων παρὰ τῶν ἀπαιδεύτως ἐχόντων πρὸς τὰ οὐράνια (3). p quidquam eorum indecore agat, que facere solent 


Δεῖ γὰρ τὸν χεχαθαρμένον τῷ θείῳ διδασχαλίῳ, olov 
ὀχυρῷ τινι τειχίῳ τῷ ὀρθῳ λόγῳ περράχθαι, καὶ ἀν- 
δρείως καὶ καρτερῶς τὰς τῶν τοιούτων παθῶν προσ- 
᾿ ἀπαμύνασθαι (A): x«l μὴ καθάπερ εἴς τι χω- 

V Joan. 1v, 6. 

96) Ita antiqui quatuor libri. Editi ὅτε τώ, 

(97) Reg. secundus ἀπὸ τῶν ἀτμῶν. Nec ita multo 
infra unus codex Colb. οἶμαι, ὅτι, ὥσπερ, 

98) Antiqui tres libri οὕτως τὸ παχύ. 

99) Unus codex Reg. et Colb. primus ὥσπερ 
ἔρισμα τὸ ἀσθενές, Alii mss. et edili ὥσπερ ἐρεί- 
σματος ἀσθενοῦς. 

" Reg. primus τὸ τοῦ Χριστοῦ προβδαλλέσθωσαν. 
Colb. tertius προσδαλέσθωσαν. 

(2) Antiqui sex libri ἐπιτέτραπται, Editi ἐπιτρέ- 


rerum cclestium imperiti. Oportet enim eum qui 
divina doctrina purgatus est, recta ratione, velut 
firmo quodam muro, obseptum esse, et talium af- 
fectionum assultus viriliter ac strenue propulsare, 


merat, Colb. primus ἐπιτέταχται, Statim tres mss. 

μὴ ἀναβρυχώμενον. Editi et mss. nonnulli ἀναῦρυ.- 

χόμενον. Nec ita multo inferius sex mss, χαταρρη- 

ἡνύντα χιτῶνα, Editi et unus mss. Reg. x«rappue- 
ἡμενον. 

(3) Reg. primus πρὸς τὰ οὐράνια, Alii mss. et 
editi πρὸς τὰ ἀνθρώπινα, ab imperi'is rerum huma- 
narum. Mox tres mss. θείῷ διδασχαλείῳ, 

(4) Veteres aliquot libri ἀπαμύνεσθαι. Reg. se- 
cundus ἀμύνεσθαι. Mox Colb. primus εἴς τι χόριον. 


231 


3. BASILII MAGNI 


232 


non in bumili ae molli anima quasi in loco declivi A cio» ὑπυχαδξμενον, τῷ ταπεινῷ καὶ Umruxewt τῆς 


affluentem ullam affectuum turbam suscipere. Et- 
enim animi est ignavi,nullumque ex reposita in Deo 
spe robur habentis, frangi admodum, et adversis 
succumbere. Quemadmodum enim in lignis tene- 
rioribus gignuntur vermes, sic tristitia in mollore 
hominum indole innascitur. Numnam erat Job cor- 
de adamantino? num compaeta ei erant ex saxo vis 
cera ? Ceciderunt ei decem liberi in brevi temporis 
momento, una plaga obtriti, in domo jucunditatis, 
in tempore deliciarum, decutiente in eos domum 
diabolo.Vidit rnensam sanguine immistarp, vidit li- 
beros diversoquidem temporenatos,sed unum come 
inunemque sortitos vitse exitum. Non ejulavit, non 
comairn evellit, non emisit vocem ullam degenerem, 


sed celebrem illam et ab omnibus decantatam gra- B 


tiaruimn actionem protulit ; Dominus dedit, Domi- 
nus abstult; sicut Domino placuit, ita et factum 
est ; s. nomen Domini benedictum**. Num homo ille 
erat expers affectionum? Atquomodo? cum ipsede 
se dicat: Ego flevi super omniaffcto** .Estne his di- 
cendis mentitus? [mo vero preeter exteras virtutes 
veritas veracem eum quoque fuisse declarat his ver- 
bis : [lomo euim, :nquit, inculpatus, justus, pius, ve- 
rax**,Tu vero cantilenis quibusdam ad mostitiam 
compo»its ad flendum abuteris,studesque animam 
tuatu d Δ :004ulis lugubribusabsumere;etquemad- 
modu: peculiaria »upt tragcedis fictio et appara- 
tus,quocum theatra conscendunt ; ita existimas ha- 
bitutn etiam convenire lugenti, vestem atram, co- 


ψυχξς, τὸν τῶν παθῶν ὄχον ἐπιῤῥέοντα δέχεσθαι 
᾿Ανανδρου γὰρ ψυχξς, καὶ οὐδένα τόνον ἐκ τς ἐπὶ 
Θεὸν ἐλπίδος ἐχούσες, τὸ σφοδρῶς καταῤῥέγνυσθαι 
χαὶ ὑποπίπτειν τοῖς λυπκροοῖς. Ὥσπερ γὰρ οἱ σχώ- 
Ἄκχες τοῖς ἁπαλωτέροις τῶν ξύλων ἐντίχτονται μά- 
λιστα, οὕτω; αἱ λύκαι τοῖς παλαχωτέοοις ἔθεσι τῶν 
ἀνθρώπων ἐαψύονται. Mà γὰρ ἀδαμάντινος ἕν o "106 
Tí» χαρδίαν (5); μὲ γὰρ ἐκ λίθον ἦν αὐτῷ πεποιὴ- 
μένα τὰ σπλάγχνα; Ἔπεσον αὐτῷ δέχα παῖδες ἐν 
βιαχεία χαιοοῦ ῥοπᾷ, μιᾷ πλχγᾷ συντριβέντες ἐν 
τῷ οἴχῳ τῆς θυμκδίας, ἐν τῶ ταιρῶ τῆς ἀπολαύσεως, 
ἐπιχατασείσαντος αὐτοῖς τοῦ διαβόλου τὸ οἔἴχεμα. Εἶδε 
τράπεζαν αἴματι μεμεγμένεν" εἶδε παῖδας διαφόρῶς 
μὲν κατά τὸν χοόνον ἀποτεχύέντας (6), χοινὲ δὲ 
ὑπέλθόντας τοῦ βίου τὸ τέλος. Οὐχ ὥμωξεν, οὐ χατε- 
τῶατο xonz», οὐχ ἀφξχέ τιναφωνὲν ἀγενξ, ἀλλὰ τὴν 
ἀοίδιμον ἐχεινην καὶ παρὰ πᾶσιν ἀνυμνουμένεν εὑ- 
χαριστίαν ἀπεφθέγξατο (7). Ὁ Κύριος ἔϑωχεν, ὁ 
Κύριος &aptOstre ὡς τῶ Κυρίῳ ἔδοξεν, οὕτω χαὶ 
ἐγένετο εἴο τὸ ὄνομα Κυρίον εὐλογημένον. Mà 
ἀσυμπαθὴς ὁ ἄνθρωπος ; Καὶ πῶς ; ὃς γε περὶ 
ἑαυτοῦ λέγει" ᾿Εγὼ ἔχλαυσα ἐπὶ παντὶ θλιδομένω (8). 
'AXA ἄρα μὲ ἐψεύδετο ταῦτα λέγων ; Καὶ μὲν μαρ- 
τυρεῖ αὐτὼ ἡ ἀλέθεια, ὅτε πρὸς ταῖς λοιπαῖς ἀρεταῖς 
καὶ ἀληθινὸς Ew Ἄνθρωπος γὰρ, φεσὶν, ἄμεμπτος, 
δίκαιος, θεοσεθής, ἀλεθινὸς (9). Σὺ δὲ ὠϑαῖς τισι 
πρὸς τὸ χατηγὲς πεποιημέναις παραθοχνεῖς͵ xai μέλεσι 
γοεροῖς ἐχτέχειν σεαυτοῦ τὴν ψυχὲν ἐπιτηδεύεις" 
χαὶ ὥσπερ τῶν τραγῳδῶν ἴδιὸν ἐστι τὸ ἀνάκλασμα 


matn squalidam, tenebras in domo, sordes, pulve- ( χαὶ ἡ axevz (10) μεθ᾿ ἧς τὰ θέατρα χαταλαμθανουσιν" 


rem, denique lugubrem cantum, quo mororis vul- 
nus semper recens in animo servetur. Sinas hec 
faciant qui spem non habent ?!. Tu vero de iis qui 
in Christo obdormierunt**, edoctus es : Seminatur 
in corruptione, surget in incorruptione : seminatur 
in infirmuate, surget in virtute? seminatur corpu$ 
animale, surget corpus spiritale** .Quid igitur luges 
hominem,ad mutandum habitum adeuntem?Neque 
te ipse lugeas, quasi sis in hac vita patrono orba- 


42-k4 


οὕτως οἴει προσήχειν xai τῶ πενθοῦντι πρέπον εἶναι 
σχῆμα, μέλαν ἱμάτιον, xai αὐχμηορὰν χόμῃην, x«l 
σχότος ἐν οἱἰχία, xai ῥύπον, χαὶ χόνιν, x«l μέλος 
στυγνὸν, ἀεὶ νεαρὸν τῆς λύπης τὸ τραῦμα τῇ ψυχῇ 
διασῶξον (11). Κατάλιπε ταῦτα ποιεῖν τοῖς μὴ ἔχον- 
σιν ἐλπίδα. Σὺ δὲ ἐχιδάχθης περὶ τῶν ἐν Χριστῶ 
χοιμηθέντων, ὅτι Σπείρεται ἐν φθορᾷ, ἐγείρεται ἐν 
ἀφθαρσίᾳ" σπείρεται ἐν ἀσθενεὶα, ἐγεὶρεται ἐν δυ- 
νώμει (42): σπείρεται σῶμα ψυχικὸν, ἐγεὶρεται 


" Job. 1, 24. ** Job. xxx, 25. ** Job. 1, 1. "!IThess. τιν, 12. ?* Apoc. xiv, 13. "* I Cor. xv, 


Et ne ignoraremus quid significet χόριον, ejus vocis D invenitur. Haud longe codices Combefisiani πα- 


declaratio manu recentiore posita est in ora libri 
hoc inodo, τὸ χάλυμμα τὸ συγγεννώμενον ἐχ τῆς 
χοιλίρς του βρέφους, θυ πιθη πὶ profectum ez ventre 
infantis. Sed hanc notaiu δὰ rem non pertinere 
constat, cum hie de χωρίῳ, non de xopí» agatur. 

ιδ, Codex Combef. o Ἰωῦ rà» καρτερίαν, depra- 
vate. Mox Regii primus et tertius, et alii duo Col- 
bertini, ἔπεσον «vto. Edili et unus mss. ἔπεσον αὐ- 
τοῦς Alius codex ἔπεσαν. 

(6) Codex unus χρόνον τεχθέντας. Ibidem Colb. 
tertius κοινῇ δὲ ὑπεξελθοντας. 

(7) Regius tertius ἐγθέγξατο. Statim Colb. tertius 
Κύριος 4ptihxo. Nec ita inulto post octo mss. περὶ 
£x2707. Editi αὐτου. 

(8) Veteres quatuor libri παντὶ ἀνθρώπῳ θλιδο- 
a£z»' Editi et alii duo mss. simpliciter παντὶ θλι- 
ξνῳ. lbidem duo mss. ᾿Αλλά γε μή. 

i9) Anliqui tres libri ἀληθινὸς, ὅσιος, veraz, san- 
d Sed vox éew in aliis mss., et in editis non 


ραθρηνεῖν. Alii tres mss. χαταθρηνεῖν. Alii duo et 
editi uti in contextu legi potest. 

(10) Ubi in editis legitur Ὁ exxzvi,ibi ex veteribus 
quinque libris edendum curavimus Ὁ σχευή. Ali- 
quanto infra editi στυγνὸν xat ἀεί. Sed cum vocula 
x«i in mss. non reperiatur, eam delevimus. Ibi- 
dem tres mss. τῆς ψυχῆς. Alii mss. et editi τῷ 
ψυχῇ, recte. 

(11) Διασῶξον. Multo melius apud Symeonem 
Logothetam, serm. 12, pag. 54$, διασώζξοντι, maro- 
risvulnussemperrecens inanimo servanti. MARAN. 

(12) Editi ἐν ἀφθαρσίᾳ- σπείρεται ἐν ἀτιμίᾳ, ἐγει- 
ρεται εν δόξῃ" σπειρεται, elc, Seminatur in ignobili- 
tate, surget in gloria. Sed totum illud, σπείρεται ἐν 
ἀτιμίᾳ, ἐγείρεται ἐν Qó5n ,deestet in nostris octo mss., 
et in editione Dasileensi. Basilio concionanti, an 
librariis scribentibus exciderint hec verba, dici 
certo posso non puto:mihi tamen nescio quomodo 
verisimilius fit, ea Basilio potius quam tot simul 


233 


HOMILIA DE GRATIARUM ACTIONE. 


235 


σῶμα πνευμαιχόν. Τί οὖν χλαίεις (13) τὸν ἐξελθέντα À tus : Bonum est enim, inquit, sperare in Domino, 


μεταμφιάσασθαι ; Μήτε σεαυτὸν θρήνει ὡς βοηθοῦ 
τινος πρὸς τὸν βίον στεοούμενος: ᾿Αγαθὸν γὰρ, 
φησὶν, ἐλπίξειν ἐπὶ Κύριον, ἢ ἐλπίξειν ἐπ’ ἄνθρωπον. 
Mts ἐχεῖνον ὀδύρον, ὡς δεινὰ πεπονθότα. Μιχρὸν 
γὰρ ὕστερον ἣ ἐξ οὐρανῶν σάλπιγξ αὐτὸν διυ- 
πνίσει (14), xoi ὄψει αὐτὸν παριστάμενον τῷ βή- 
μᾶτι τοῦ Χριστοῦ. "AgsQ οὖν ταύτας τὸς ταπεινὰς 
xai ἀπαιδεύτους φωνάς. Οἵ pot τῶν ἀπροσδοχήτων 
χαχῶν" xxi τό: Τίς δ᾽ ἂν ταῦτα ὡήθη γενέσθαι ; 
xci, Πότε (19) δ᾽ ἂν προσεδόχησα γῇ χαταχρύψειν 
τὴν φιλτάτην ἐμοὶ χεφαλήν ; Ταῦτα γὰρ xx» ἑτέρου 
λέγοντος ἀχούωμεν, ἐρυθριᾷᾶν ἡμᾶς προσῆχε τοὺς ἔχ 
τε τῆς μνήμης τῶν παρελθόντων χαὶ ἐχ τῆς τῶν 
δαγμένους. 

7. Οὔτε οὖν ἀωρίαι θανάτου, οὔτε ἄλλαι τινὲς δυσ- 
κληρίαι ἀδοκήτως ἐμπεσοῦσαι (16), ἐχπλήξουσιν ἡμᾶς 
ποτε τοὺς παιδαγωγουμένους τῷ λόγῳ τῆς εὐσεδείας. 
Ofov, παῖς μοι ἦν νεανίας, μόνος τοῦ βίου διάδοχος, 
παραμύθιον γήρως, ἐγχαλλώπισμα γένους, ἄνθος τῶν 
ὁμηλίχων, στήριγμα τῆς οἰχίας, αὐτὸ τῆς ἡλιχέας 
ἦγε τὸ χαριέστατον: οὗτος ἀνώρπαστος οἴχεται" χαὶ 
Qq xci χόνις γέγονεν, ὁ πρὸ βραχέως ἡδὺ μὲν Gxov- 
σμα φθεγγόμενος, ἥδιστον δὲ θέαμα ὧν (17) τοῖς τοῦ 
γεννήσαντος ὀφθαλμοῖς. Τί οὖν ποιήσομαι ; Καταῤῥή- 
ξομαι τὸν ἐσθῆτα, χαὶ χαταδέξομαι χυλινδεῖσθαι 
χαμαὶ, καὶ ποτνιᾶσθαι, χαὶ δυσανασχετεῖν, χαὶ δει- 
χνύειν ἐμαυτὸν τοῖς παροῦσιν οἱονεὶ παῖδά τινα ὑπὸ 
πληγῶν ἐχθοῶντα xai ἀποσπαίροντα (18) ; Ἢ τῷ ἀναγ- 
χαίῳ τῶν γινομένων προσέχων, ὅτι ἀπαραίτητος ὁ 
τοῦ θανάτου νόμος, χαὶ διὰ πάσης ὁμοίως ἡλιχίας 
χωρῶν, καὶ πάντα ἐφεξῆς τὰ σύνθετα διαλύων, οὐ 
ξενισθήσομαι τῷ συμθάντι ; οὐδ᾽ ἀνατραπήσομαι τὸν 
νοῦν ὡς ὑπὸ πληγῆς ἀπροσδοχήτου χαταῤῥαχθεὶς, 
πάλαι προπεπαιδευμένος, ὅτι, θνητὸς ὧν (19), θνητὸν 
εἶχον τὸν παῖδα, xci ὅτι οὐδὲν τῶν ἀνθρωπίνων βέ- 
Gatov, οὐδὲ εἰς τὸ παντελὲς παραμένειν τοῖς χτησα- 
μένοις πέφυχεν ; ᾿Αλλὰ χαὶ πόλεις μεγάλαι χαὶ πε- 
ριφανεῖς (20) τῇ τε τῶν χατασχευασμάτων λαμπρό- 
tutt, x«l τῇ δυνάμει τῶν ἐνοιχούντων, xxl τῇ λοιπῇ 
χατά τε τὴν χώραν x«l τὴν ἀγορὰν εὐθηνίᾳ διαπρέ- 
Toug, ἐν ἐρειπίοις νῦν μόνοις τῆς παλαιᾶς σεμνό- 
τητος τὰ σύμύολα φέρουσι (21). Καὶ πλοῖον, πολλάχες 
ἐχ θαλάττης διασωθὲν, xai μυριάχις μὲν ταχυναὺυ- 


τῆσαν, μυρίον δὲ φόρτον τοῖς ἐμπορενομένοις διαχο--: D 


μίσαν, μιᾷ προσθολῇ πνεύματος ἠφανίσθη. Στρατό- 
πεδα δὲ χρατήσαντα μάχαις (22) πολλώχκις τῶν ἐναν-- 
3^ Psal, cxvii, 9. 


librariis excidisse. Nec valde admodum dubito, 
quin ipsa ex suis Bibliis in editione Parisiensi 
addiderint typographi. 

(13) Veteres quinque libri Τί οὖν δαχρύεις. Paulo 
post. Reg. secundus iov στερούμενον. 

((4) Antiqui duo libri αὐτὸν ἐξυπνίσει. 
(43) Heg. primus xai τὸ, Τίς διενοήθη ταῦτα γε- 
νέσθαι" καὶ τὸ, Πότ. Nec ità multo post. Reg. se- 
cundus λέγοντος ἠχούομεν. 

(16) Regii duo mss. ἀδοχήτως ἐπιπεσοῦσαι. Ali- 
quanto post duo mss. μόνος τοῦ γένους διάδοχος. 

(17) Ita antiqui duo libri. Vox ὧν aberat ἃ vul- 
gatis. Statim editi ποιήσω. Atquinque mss. ποιή 7o- 


PATROL. GR. XXXI. ] 


quam sperare in homine 5". Neque illum defleas 
uti male ac dure acceptum. Nam clangens e coelo 
tuba hune paulo post expergefaciet, ac videbis 
ipsum Christi astantem tribunali. Mitte igitur hu- 
miles illas ac insulsas voces: Heu mala inex- 
spectata : rursus. Quis heec eventura fuisse putas- 
set? item : Quandonam exspectassem charissi- 
mum mihi caput obtegendum humo fuisse ? Ete- 
nim si alter, nobis audientibus, hec proferat, par 
fuerit nos erubescere, qui tum ex memoria pra- 
teritorum, tum ex presentium experientia, has 
nature erumnas inevitabiles esse didicimus. 


παρόντων πείρας τὰ ἀναγχαῖα τῆς φύσεως πάθη διδι 


B 7.Itaque neque intempestive& mortes, neque 


alie ulle calamites inopinate, nos unquam cons- 
ternabunt,si pietatis doctrina imbuamur. Exempli 
gratia, filius mihi erat adolescens, bonorum meo- 
rum heres unicus, solamen senectutis, generis or- 
namentum, flos equalium, familie columen, ea 
erat etate, que longe est gratissima ; ille ipse in- 
teriit abreptus : terra et pulvis factus est, qui paulo 
ante jucunda auditu proferens, gratissimum geni- 
toris sui oculis spectaculum erat. Quid igitur fa- 
ciam ? Scindam vestem ? lubens volutabor humi, 
ct conquerar, et indignabor, et astantibus exhi- 
bebo meipsum velut puerum, qui ob acceptas pla- 
gas clamitat ac subsilit? Imo eorum que accidunt 


c necessitatem diligenter considerans, mortis scili- 


cet legem vitari non posse, eam per omnes pariter 
&tates grassari, ac composita omnia suo queque 
ordine dissolvi, num casibus his tanquam novis 
perturbabor? Num de mente dejiciar velut plaga 
inexpectata perculsus, quijam pridem didicerim 
mihi,mortali mortalem filium esse, nec quidquam 
humanum reperiri, quod stabile sit, aut quod a 
possessoribus, suis perpetuo servari soleat ? Quin 
et urbes amplissime, eeque tum «aedificiorum ele- 
gantia, tum civium potestate celebres, itemque 
reliqua et regionis et fori opulertia conspicus, 
32 nuncin solis ruderibus dignitatis antique pre- 
ferunt insignia. Atque navis plerumque e mari ser- 
vata, post peractam sexcenties celerem navigatio- 
nem, et post advectas negotiatoribus innumeras 
merces, uno venti impetu evanuit e conspectu. 
Exercitus quoque, quin in preliis ssepe hostes de- 


μαι, Allii duo ποιήσωμεν. 

(18) Unus codex Combef. et Reg. primus £x6o2v- 
τὰ xai ἀποσχαίροντα, Statim duo mss. γινομένων 
προσχών, 

(19) Reg. primus πάλαι προπαιδευόρενος, ὅτι, 
θνητὸς ὧν ἐγώ. Aliquanto infra, ubi in editis cor- 
rupte legitur τοῖς xrnpévot;,ibiin novem;mss.'emen- 
date scriptum invenimus τοῖς χτησαμένοις. 

(20) Anliqui tres libri μεγάλαι καὶ ἐπιφανεῖς. 

(21) Unus codex Colb. σύμδολα φαίνουσι. 

(22) Veteres quatuor libri χρατήσαντα μάχης. 
Alii duo et editi μάχαις. Reg. secundus μὰχῇ. 


8 


$8. FEANILH MAGNI 


», 8 

ων scs tn n! "ab aa Ab har yren'es 1}: 
e photon otv tham ,γ “Δ η' ἢ 612 tat donaria μα 188, 
ΝΞ pusy λα} is ἐξα α, (Congeslie 
2o em captae nt τις nid aseninplr snnt teta 
»- iar an ro pfi stati f tidut du, ser natule ble 


kín cumin, trparelenumpitn nnde 


a ear of ἡ ΕΗ ptis am nnm 


γγ "5 "εν! 


σι νον 
ᾳῃ ει "δ nn 
toos. arts eco ar aie at fihi ! 4, impii habr! acla 
004a enm istnecs inan ailes hoan ptinrenlia 

“11 πε ἢ vh 6}} 

nolis 4 


"fca? pitipibt n. ^l 


Ves a tg ulna t aan ut το {εἴ 


νι t jf 94:5 bert nt i^ 8849: Pot daistot un, 


esr s a8 a ae ii rntelig itia Paria caen 
. . 


e der? b og oca fremde 9 dl rr “6 αι ὦ (e onbpr pi αἰ 


"PP ty s F6 rh taf ΜΕ [14 an grt ἜΣ ΗΠ} 4[}{}4} 
0. postu. hn γι γῆν: ros ie απ itat, prsscentia 
νειν Do! aros τὴν Farsarnrorms ΕΠ 06 tomnn n6 inpuilina 
08m n sabetiateg * ταἷ i iaelhier mima μι 

΄ P. "" κα μ΄. form st bheirbsrnnm age 
tun get Ino atv c apeareagpirnh neon εἰν 6 nannmnin 

"E .ἁ. f6 c! g9ngg, 97 peri {ν᾿ nda nb, "ni gm 

, pb 9n tiber cr nire trt LITT e] Inn 
stt “αι 4 Da Parure 4! Ι "πη canti gr 

M (F8 c7! crffperg tilgl9n barn 4 4 44 oed dpi 
atit Ft Homini og tainngo tib I. nini 

(8 B rrng jo orenlbrrairt μι 7 nd "il ido 

poto po! prster rim aM cia Ho nitvlin, 

, p 00 effort gg, P 20 94 dictata oro rt le sdns, vl 
(to fy 9g rh gt or oo gf og, o9 bans npe fe0pnn 
VIE 8 0 4gPgpÓOÓ- 04 pt rts Ι, ιν τ ἡ pi itla 

£O 00a. c4 at bua ro iid MINH fan bon nba 


"oa , , EET ͵ 1! 
bí onto trnpr ΠΕ "tipi Fete 6 δ} }{ὺἧὋὃ ἢ 


) 5 τ. Π.“4ἈΠ1’ Fee: “αν 41: 


Bases Vati με neas, hene tiibind hari vrac 
bis idbiidbudiingur wil quaii Aquesdeli queen 
necs brsrtulite, endi ddbulbisn ἢ Nope δα 
νυ riii ug 4“ Π}69Π] uerbo Von 8.68} l^ RI 
bo n erint hunt nip edere LULENLI 01." vll. 
)}. a ds ad εν ees pres Π ΠΙᾺ ΔἸ embcas 
τἀ} εἰ bula δ ac Δ 1} δ] αἴ} cdetureeul 
Aisi eulii. ed. que ad vilam spectant sie λιν 
fuciis cidoclus, Wulquamn aclurus e jac ala ET 
ΤΕ ΠΕ Vilatu. Med facie 44 assequi. à 
μι τ quo ad semper gauócendazn 2i iaz.s, 


f3uiare habeas alque corii SLAG.NGO ἐ 
atuandatis caárnis moucill4QD0LdEPR εξ RISILS: 


&ic Terum pTP&enLlL δεῖς $1147 ÍL:l.$ Ll 
&lernoruIn bonorzIL sfelIl LILillRLI ILLI Ia 
des. qao070m ve, 50.8 πῶς Ll ΤΟΣ Δ TLLT DL. 
Ὁ (&LLQI) co im zrrTéncePiT£ τις à 
áo Σ- :Ξ. χατῶνα,"» 21:2. 
, 266 Ε΄ --50 Faris, €i ὉΣῸΣ δῶεχ nic κῶν 
dino ££asi.€ise»em mss. τὸ 5j. 
(25, :tü ξυτοεπιταξνω. Al mss. πείευτεετι ξε- 


ῬΩ ΖΞ υχυτρεξισ-χνω. 


P 7. κπ»": "* gw e, Alius codex 


"eg. secundus τὰς 


Lj - * 

4v £V SUULA2 E, 
* * s - 

επ' μι,» QuATAVRI TIVE LTUTELS XXL TÜASDE AE» EXCR 

44“. f^) ει x272 L,RTTEO ἔγαιξαται ττιξχια, 


^ . . - 
πο 2. 5E προυτὸν UR O€NT2W. RDIAITETEL KJ 2559 


t2019ntutax) 23. Σ RULAa22w78€ SEX AEYRL, 252- 
)uva τῆς DUE. s))xiExr 3. δαὶ dawn 27152 ἄν 


Ts με ίστων UL WVAIRTw» REERWO. ξὸς ποο- 


eran, 
di7z42 οὖν τὰ 


ἔχε: τὰ ὑποδιῖμαπτα. 
τοῦ Y1uq*o ἐρπαῖς δικατενεχεν, καὶ τοῦ 
τῷ 2i0- 234! Ξουστϑέξοντες δὸο- 
τὰ ἐχτεῆτα χιῖν πα2ὰ τοῦ 
Ν μι, μἔτηα τὴν o: φέροντες, οὐδα-οῦ 
t! G4, τῆς σγοητυνες ἐχπέσοιμευ. Ἐπειδὰν 
των ^55. JE cens τε, μαλιστα 
93) τῷς δισνοίας cx» τα- 


[/ 
pula, t ui 


ἄσμη ταις AT 
. 

,..5"4 τὴν RUIT DUET 
Fia Vabat οὐτ ποὺς 
4276412 xv 

us. 


hos fü πητέ 715477171, 


li Hte 
[77 n nulio, ἔπιιτα δὲ τὰ ἔλπίϑιε τῶν πελλύντων 


τὰ Ὥσπερ 7€» οἱ xcfi- 
τῶν Uv λαμπρῶν -ὰς ὄψεις &ez- 


n^GV27 0472 44700 


DL 
ghaphtsuu dle παρόντα. 
νι, τί GuMata, 
Mauyti., ἐν Uu )LTU χαὶ R62 προπτοναπαύουσιν οὕτω 
“καἰ 144 pu Ly μὴ συνεχῶς x χαταξλέκειν τὸ λυ- 
“ας ἡ παογυσιν ἀνιαροῖς προσχεῖσθαι, 
t&v θεωνιαν τῶν ὄντως ἀγαθῶν περιάγειν 
“ἃ A4, χατοορθωθήσεται, Got τὸ πᾶν- 
)cisrv 4v 0 μὲν βίος σοι ἀεὶ (26) πρὸς Θεὸν 
"; δὲ CRAS τᾷς ἀντιδοσεως πουψέξχ τοῦ 
: Αλλὰ πρὸς τὰν δόξαν 


FS 
"nac, r4! 
«ots non, 
"ouv δ 0279) 
NEUES 


μα "εὐ δέμας 


ε᾿" »' 94 Many καὶ τι σης 
v a. εἰς 8i κὰν ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἀποχείμενςς, 
νῷ ὁ ε TA EU [| Pot. E Ν μ᾿ "AAA ευχτένισον T πλούτω 


U en ame ΚΑ NN tu 70TX2759, ὃν ὰ: πέθουν (n Gem - 


eno. ce n ic age. Ἐξέπεσες τὸς πατρίδος: 

VV ge, necis τὸν ἐπουράνιον Ἱεοουσαλέα. 
emo su, V auàovs ἔχεις, μεθ᾿ ὧν χο- 
ὦ λῶν ceno on oon! fv IU. χαὶ εὐφραυνθὲ qx 
eS namo, tup. ULT ἀντιτιθεὶς τοῖς παο- 
eee c. ν τ ixvabx ἀγαήὰ, φυλάξεις 
ἐν ἐπ or ad ose QNI r1. ἡ ἐς χαὶ ἀτάραχον, iy 
à cs αν κοπιᾶν Y υλάέετιχ τοῦ ᾿Αποστόλου. 
" |o To o n ceto va πραγμάτων περι- 
Qoo ιν 5 f ecS Σὲν τὸ γυχᾷ, nick τὰ 


eara. Ne δι rIAN τὸ γαῦρον αὐτῆς 


LI "1, 8 «4 


Sas a aA oe! c0. Mo cA: d2T9 TpoKETGIdE- 
med. tet Sr NAA το Sun, 1228 ποτε ἀχύμονα 
T WV NASA SUA δ᾽ eV. ἂν X273 dt σοι ῥαδίως 
"AU NIV 8 r&* aue. τ n7 συνοίχον, τὴν 
2:774 κι." FO UáLc4s;.FRM πκοπεικπόμενος 
LIS UR DO. TQ. T6 Ac. Forswa δὲ τὰς τες ψυ- 
QR. FOIICTOi£ ER. Co X5 o tAraTw» τὴν αἶσϑε- 
fno .vLÍERec TUS. δὲ τὴν a.t4bR τῶν αἰωνίων 
£7 c07:c.eLo UT) τυ κὶ à πᾶ. at C φαντασία 
ΦΞι5 2: στ: κεν τε d.4cifoYy. πιχεώξαι, χαὶ τὸ 


να 


TU lIIQLOMTQast δε naurí..Staum em codex 
TLOAà:YX HD I4 aT! PA. . 
$$ EIS €.-n. wex.zvata operarum. At 
I. s. ΤῊ 
S2» Reg. secaadóos ἐγ κες, ln üne orationis li- 
bracu suo quique artuirati. ut. solent. doxolo- 
gam seripsecuut: sed id aduware nec libet, nec 


uule (uerit. 


231 


HOMILIA IN MARTYREM JULITTAM. 


238 


ἀγγελικὸν ἀγαλλίαμα ταῖς καρδίαις ἡμῶν ἐνοικίσαι" A dio complere, 93 et letitiam angelicam in corda 


ἐν Χοιστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἢ δόξα xxi τὸ 
χράτος εἰς τοὺς αἰῶνας. Ap. 


nostra introducere; in Christo Jesu Domino no- 
stro, cui gloria et imperium in secula. Amen. 





ΕΙΣ ΤῊΝ MAPTYPA IOYAITTAN, 
x«i εἰς τὰ λειπόμενα τῆς προλεχθείσης (30) ὁμιλίας 
τῆς περὶ εὐχαριστίας. 

|. Ἢ μὲν ὑπόθεσις τῆς ἐκκλησίας ἐστὶ τὸ ἐπὶ τῇ μα- 
χαρίᾳ μάρτυρι γενόμενον κήρυγμα. Περιηγγεῖδ" εν 
γὰρ opi» τὴν ἡμέραν ταύτην, ὡς ὑπόμνημα ἔχουσαν 
τῆς μεγάλης ἀθλήσεως, ἣν ἐν γυναιχείω σώματι ἀν- 
δρειοτάτην χαὶ πᾶσαν ἔχπληξιν ἐμποιοῦσαν τοῖς τότε 
παροῦσι τῷ θεάματι χαὶ τοῖς εἰς ὕστερον ἐκ τῆς τῶν 
πεπειραμένων διηγήσεως δεχομένοις τὴν ἀχοὴν ἣ 
μακαριωτάτη γυναικῶν Ἰουλίττα ἤθλησεν (31), εἴπερ 
δὴ γυναῖχα προσαγορεύειν εὐπρεπὲς τὴν τῷ μεγα- 
λοφρυεῖ τῆς ψυχῆς τῆς γυναιχείας φύσεως τὴν ἀσθέ- 
νείαν ἀποχρύψασαν: ὑφ᾽ ἧς ἡγοῦμαι μάλιστα πε- 
πλῆχθαι τὸν xotvóv ἡμῶν ἀντίπαλον, οὐ φέροντα τὴν 
ἀπὸ τῶν γυναικῶν ἧτταν (32). Ὅς, τὰ μεγάλα ἐκεῖνα 
ὑπερηφανευόμενος, σείειν πᾶσαν τὴν οἰκουμένην, χαὶ 
χαταλήψεσθαι ὡς νοσσιὰν, χαὶ ὡς χαταλελειαμένα 
ὠὰ αἴρειν, καὶ πόλεις ἐρημώσειν, ἐφάνη γυναιχείας 
ἀριτῆς ἡττώμενος. Ἣν ἐπιχειρήσας ἐν χαιρῷ πει- 
ρασμοῦ διελέγξαι, ὡς οὐ δυναμένην (33) ὑπὸ τῆς κατὰ 
τὴν φύσιν ἀσθενείας μέχρι παντὸς τὴν εἰς Θεὸν εὖ- 
σέδειαν διασώσασθαι, εὗρε διὰ τῆς πείρας ἀνδρειο-- 
τέραν τῆς φύσεως, χαὶ τοσοῦτον αὐτοῦ τῶν φοθερῶν 
χαταγελάσασαν, ὅσον αὐτὸς προσεδόχα τοῖς δεινοῖς 
αὐτὴν (34! ὑποπτήξειν. Δίχης γὰρ αὐτῇ πρός τινα 
τῶν ἐν τῇ πόλει δυνατῶν συνεστώσης, πλεονεκτιχὸν 
ἄνδρα καὶ βίαιον, ἐξ ἁρπαγῆς χαὶ λεηλασίας τὸν 
πλοῦτον ἑαυτῷ ἀθροίσαντα, ὃς, γῆς τε πλῆθος ἀποτε- 
μόμενος, x«l ἀγροὺς x«l χώμας, χαὶ βοσκήματα xci 
οἰχέτας, xxi πᾶσαν τὴν (35) περιοῦσαν τοῦ βίου χα- 
τασχευὴν £x τῆς γυναιχὸς πρὸς ἑαυτὸν μετοστήσας, 
χατειλήφει τὰ διχαστήοια, συχοφάνταις xal ψευδο- 
μάρτυσι, xal δωροδοχίᾳ τῶν διχαξόντων ἐπερειδόμε- 
νος" ὡς δὲ παρῆν ἢ χυρία, χαὶ ὁ χῆρυξ ἐκάλει, xci 
οἱ συνήγοροι εὐτρεπεῖς (36), ἀρχομένην διδάσχειν τοῦ 

55 188. x, 14. 


(30) Reg. secundus τῆς λεχθείσης. Non longe ab 
initio orationis idem codex habet τῇ ἁγίᾳ μάρτυρι. p 
(310 Editio Paris. Ἰουλίττα ἤἥθλησεν, certamen 
quod Julitta certavit. Editio Basil.et septem mss. 
Ἰουλίττα, εἴπερ δή, etc. Unus codex Colb. Ἰουλέττα 
ἐπεδείξατο, certamen quod Julitta exhibuit : sed, 
nisi valde fallor, librarius incaute ἐπεδείξατο, ΒΟ Γ]- 
sit pro érsdéZaco,certamen quod Julitta sustinuit. 
am viderint eruditi, quomodo hoe loco legi pree- 
stet. Verbum ἤθλησεν optimum quidem est maxi- 
meque idoneum: sed vix dubitari potest, quin ty- 
pographi Parisienses addiderint illud de suo. 
um enim hic locus mutilus sitin editione Basi- 
leensi et iniis quos habebant codicibus,credi me- 
rito possunt verbum ἤθλησεν marte proprio po- 
suisse.Quoniain tamen ea vox maxime convenit, 
eam nos retinendam judicavimus.Sed si quis ali- 
tersentiat,malitqueex libro Colb.legere ἐπεδείξατο, 
aut ἐπεδέξατο, per nos licebit. 
32; Basilius, cum ita scriberet, respiciebat ad 
lllud isaie x, 14: Καὶ σείσω πόλεις χατοιχουμέ- 


IN MARTYREM JULITTAM, 
et in ea qua superfuerant dicenda in prius habita 
concione de gratiarum actione. 

1. Causa hujus conventus est beate martyris 
indictum precorium. Ediximus enim vobis illam 
diem, velut in memoriam revocantem certamen 
magnum,quod mulierum felicissima Julitta in mu- 
liebri corpore sustinuit. Certamen strenuissimum, 
quod omniadmiratione ac stupore percellit,tam eos 


B qui speetaculo aderant,quam eos qui adhibitorum 


tormentorum historiam ex auditu in posterum es- 
sent accepturi,si decet tamen mulierem appellare 
eam que animi magnitudine muliebris naturein- 
firmitatem occultavit: a qua arbitror consternatum 
maxime fuisse communem nostrum adversarium 
partam de se a mulieribus victoriam segerrime fe- 
rentem. Qui tametsi magna illa jactanter ac su- 
perbe dicat, concussurum se totam terram, eam- 
que velut nidum apprehensurum, et velut dereli- 
cta ova direpturum 55, atque urbes vastaturum, 
fuit tamen muliebri virtute superatus. Quippe in 
tentalionis tempore cum hoc palam ostendere ag- 
gressus esset, quod pietatem in Deum suam ob 
naturaleminlirmitatem ad finem usque servarenon 
posset, nihilominus tamen periculo facto invenit 
illam sexu fortiorem fuisse, eoque magis ipsius ter- 
ricula irrisisse, quo magis sperabat fore, ut eam 
tormentis perterreret. Etenim cum lis ei esset cum 
uno aliquo ex civitatis oplimatibus, avaro viro 
ac violento, congerenti divitias sibi ipsi ex rapi- 
nis et preda, qui cum, abscissa multa terra, agros 
mulieris, villas, pecora, servos ac totam reliquam 
vitre supellectilem in se transmovisset, tum de- 
mum occupavit fora judicialia, calumniatoribus 
falsisque testibus et muneribus, quie ad judices 
corrumpendos obtulerat, suffultus: cum autem sta- 


νας, xat τὴν οἰχουμένην ὅλην χαταλήψομαι τῇ χειρὶ ὡς 
νοσσιάν. Εἰ concutiam civitates habitatas, et to- 
tum orbem apprehendam manu quasi nidum. Qus 
verba modo de demone, modo de Deo accipi no- 
tat vir doctissimus Duceus. 

(33) Unus aut alter codex cum editis ὡς οὐ δυνα- 
μένην. Vocula ocin aliis sex mss. deest. 

(34) Editi et tres mss, προσεδόχα τοῖς αὐτοῖς αὐ- 
τὴν. Αἱ regii primus et secundus cum uno (lb. 
προσεδόχα τοῖς δεινοῖς αὐτήν. Aliquando post editi et 
unus codex δυναστῶν. Alii sex mss. δυνατῶν, Nec 
ita multo infra editi ὃς γῆ, depravate. Libri veteres 
ὃς γῆς, emendate. 

(33) Editio Paris. πᾶσαν ὁμοῦ τήν. Sed vox ὁμοῦ 
in nostris octo mss. deest, ob idque eam delevi- 
mus. Ibidem unus codex Colb. πᾶσαν τὴν περιουσίαν 
xal χατασχευήν. 

(36) Colberüini duo libri et Reg primus συνήγοροι 
εὐπρεπεῖς, non ita recte. Aliquanto post veteres 
quinque libri τῆς ἐξ ἀρχῆς. Aliüitres mss. et editi 
τῆς ἐν ἀρχῇ. 


239 


S. BASILII MAGNI 


240 


tus dies jam adesset, vocaretque preco,ac patroni À ἀνθρώπου τὴν τυραννίδα, xa. διηγεῖσθαι μᾶλουσαν 


essent parati, siinul ut incipit hominis tyrannidem 
detegere, simul ut parat et modum, quo bona haec 
initio parta fuerant, et temporis diuturnitatem,qua 
dominium ipsius stabiliebatur, declarare, postea- 
que viri violentiam el avaritiam 34& deplorare ; 
prodiens ille in medium, dixit non licere huic litem 
agere. Neque enim fas esse juris communis parti- 
cipes esse eos, qui imperatorum deos non colerent 
nec Christi fidem ejurarent. Videbatur preesidi justa 
et equa dicere, rationesque ad rem facientes pro- 
ferre. Statim igitur thus affertur et focus; idque 
propositum estlitigantibus ; negantes quidem Chri- 
stum, legibus et legum presidio fruituros, retinen- 
tes vero fidem, neque forum, neque leges, neque 


τὸν τε τρόπον τῆς ἐξ ἀρχῆς XTÉG&w,, χαὶ τοῦ χρονου 
τὸ μῆχος τοῦ βεθαιοῦντος τὲν δισποτείαν, εἶτα τὸν 
βίαν τοῦ ἀνδρὸς xai τὸν πλεονεξίαν ὀδύρεσθαι" πα- 
ρελθὼν, οὐχ ἔφη εἰσαγώγιμον εἶναι τὸν δίχην (μηδὲ 
γὰρ εἶναι θεμιτὸν τῶν χοινῶν μετέχειν τοὺς pi λα- 
τρεύοντας τοῖς θεοῖς τῶν βασιλέων, χαὶ μὴ ἐξομνυ- 
μένους (31) Tàv εἰς Χριστὸν πίστιν). 'Edóxet δίκαια 
λέγειν τῷ ἄρχοντι, χαὶ ἀναγχαῖα προτείνεσθαι. Καὶ 
εὐθὺς λιβανωτὸς, χαὶ ἐσχάρα, καὶ πρότασις τοῖς διχα- 
ξοιένοις" ἀονουμένοις (38) μὲν τὸν Χριστὸν, ἀπο- 
λαύειν τῶν νόμων χαὶ τῆς ἀπ᾿ αὐτῶν ὠφελείας: ἀν- 
τεχομένοις δὲ τῆς πίστεως, μέτε διχαστηρίων, μέτε 
νόμων, αἧτε τῆς λοιπῆς πολιτείας μετέχειν, ὡς ὅτι- 
μωμένοις χατὰ τὸν νόμον τῶν τότε χρατούντων. 


Jeliqua civitatis jura participaturos, quippe quibus edicto imperatorum tunc temporis regnantium 


infamia esset. 


2. Quid igitur postea? Num divitiarum captaest B 3. Τί ov» éri τούτοις ; "Apa ἐδελεάσθῃᾳ τῷ πλούτῳ; 


illecebris? num per quamdam eum homine injurio 
contentionem neglexit profutura ? num exhorruit 
periculum a judicibus impendens? Minime gen- 
tium: at, Valeat, inquit, vita, pereant pecunie, 
potius ne corpus quidem mihi supersit, quam im- 
piaulla verbain Deum qui mecondidit,proferam.Ac 
quanto magis videbat judicem his sermonibus exa- 
sperari, etsumma adversum se ira succendi, tanto 
uberiores Deo gratias agebat, quod cum de cadu- 
cis opibus litigaret, visa est coelestium bonorum 
sibi possessionem astruere, et terra quidem spo- 
liari, ut adipiscatur paradisum, itemque inuri sibi 
infamiam, ut glori& coronis habeatur digna, cor- 


pus denique flagris cedi, et temporali vita privari, C 


ut mox cum omnibus sanctis in celestis regni gau- 
diis constituta, beatas spes consequatur. Cete- 
rum cum sepe interrogata, sepe vocem eamdem 
emitteret, testala esse se Christi ancillam, cum- 
que exsecraretur eos qui sibi erant ejurandee fidei 
auctores, tum demum judex iniquitatis illam non 
opibus solum et possessionibus quibus injuste et 
preter leges spoliata fuerat, privavit; verum etiam 
eam igni traditam, morte, ut rebatur, multavit. 
Julitta vero ad nulla vite oblectamenta seque fe- 
stinanter cucurrit, atque accessit ad illam flam- 
mam, facie, habitu, verbis et efflorescente hilari- 


& τῇ τρὸς τὸν ἀδικοῦντα φιλονειχία τὸ συμφέρον παο-- 
εἶδεν ; ἃ τὸν ix τῶν δθιχαστῶν ἐπηοτημένον χένδυ- 
vov ἐξεπλάγη (39); Οὐμενοῦν" ἀλλ᾽, Ἐῤῥέτω, rci», 
ὁ βίος, οἱἰχέσθω χρήματα: μηδὲ τὸ σῶμα μοι περι- 
λειφθείη, ποίν τινα ovi» ἀφιέναι (40) &ctÓZ χατὰ 
τοῦ χτίσαντός ut Θεοῦ. Καὶ ὅσω πλέον ἑώρα τὸν &p- 
X9**& τοῖς λόγοις τούτοις ἀγοιαινόμενον, xc ποὸς 
τὸν ἐσχάτων χατ᾽ αὐτῆς ὀογὲν ἐχχαιόμενον, τοσούτῳ 
πλέον (ξ1) εὐχαρίστει τῷ Θεῷ, ὅτι, χρημάτων φθαρ-- 
τῶν ἀμφισύχτοῦσα, ἐφάνη τῶν οὐρανίων ἀγαθῶν (49) 
ἑαυτῇ ϑβεβαιοῦσα Ti» χτξσιν" xai Tiv μὲν ἀφαιρου- 
μένη, ἵνα παράδεισον χτέσεκται, ἀτιμίαν δὲ καταδι- 
χαζομένῃ, ἴνα τῶν στέφανων (43) τῆς δοξὴς χατα- 
ξιυθῷ" σῶμα δὲ χαταιχιξομένῃ, xxi vw» ἀφαιρου- 
μένη τὸν πρόσχαιρον, ἵνα τῶν μαχαρίων ἐλπίδων 
λάξηται, μετὰ πάντων τῶν ἀγίων (44) i» τῷ χαρᾷ 
τῆς βασιλείας εὑρισχομένο. Ὡς δὲ πολλάχις ἐοωτω- 
μένα, πολλάχις τὲν αὐτὴν ἠφίει φωνὴν, dojAx» ἑαυ- 
τὸν τοῦ Χοιστοῦ λέγουσα, xai κατηρᾶτο τοῖς πρὸς 
Tí» ἄρνχσιν προχαλουμένοις" τότε δὲ ὁ χριτὲς τὸς 
ἀδικίας οὐ μόνον τὰ xTÉpa-a, ὧν ἀδίχως χαὶ παρὰ 
τοὺς νόμους ἀφέρχτο, ἀπεστέοχσεν, ἀλλὰ x«i civ 
Sed» αὐτὴν προσεξζεμίωσεν ὡς ἐνοόμιῦε, πυοὶ παρα- 
δοὺς αὐτίν. Ἢ δὲ ποὸς οὐδὲν οὕτω τῶν χατὰ τὸν 
ϑίον τερπνῶν Σπειγμένως ἔδραμεν, ὡς ἐπὶ tà» 
φλόγα ἦλθεν ἐχείνην, προσώπῳ xal σχύαατι, χαὶ 


tate ingens animi gaudium ostendens. Ac quidem ἢ) οἷς ἐφθέγγετο, χαὶ τᾷ ἐπανθούσς φαιδρότχτι, τὸς 


hortatur astantes mulieres, ut ne δα ferendos pro 
pietate labores remollescerent, neque sexus pree- 
tenderent infirmitatem. Sumus, inquiebat, ex ea- 


par erat, s antquos. 
(39 Reg. primus &ezaz7x. 
(40, Veteres libri φωνὴν ἀπεῖναι. Statim 


aliquot mss. ὅσω πλέον. Alius codex et editi ὁσω 


φυχξς τὸ περιχαρὲς ἐμφαώουσα * παραχαλοῦσα 
τὰς παρεστχχυίας τῶν γυναιχῶν, ul x«reum- 
λαχέζεσθαι πρὸς τοὺς ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας πόνους, 
πλεῖον. 

(41; Editi et duo mss. τοσούτῳ πλείω. Sed alii 
quatuor τοσούτω πλέον. 
(42) Reg. secundus ἐφάνη τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν. 
(43) Sic mss. plurimi. Editi iv« χτέσςται τοῦ στε- 
9x» :in quibus verbum x-àcxret vei 
czeco apparet. Culpam esse operarum mihi facile 
persuadeo: qui cum paulo ante edidissent ive xe- 
padsuso» xrí7z-w, videntur verbum xzàevret osci- 
tanter rursus posuisse. 

(44) Antiqui tres libri cum utraque editione μετὸὺ 
παντω» τῶν rji», CUm Omnibus sanctis. Alii 
In35. μετὰ αγγέλων, Cum angelis. Ali ues 


241 


HOMILIA IN MARTYREM JULITTAM 


212 


μηδὲ τὴν τῆς φύσεως ἀσθένειαν προφασίξεσθαι. 'Ex À dem ex qua viri ipsi, massa. Ad Dei imaginem 


τοῦ αὐτοῦ φυράματος, λέγονσα, τοῖς ἀνδράσιν ἐσμέν. 
Κατ᾽ εἰχόνα Θεοῦ γεγόναμεν, ὡς xai οὗτοι. ᾿Αρετῆς 
δεχτικὸν τὸ θῆλυ ὁμοτίμως τῷ ἄῤῥενι παρὰ τοῦ χτί- 
σαντος γέγονε. Καὶ τί γὰρ ἢ σνγγινεῖς τοῖς ἀνδοάσι 
διὰ πάντων ἐσμέν ; Οὐ γὰρ σὰρξ μόνον ἐλήφθη πρὸς 
γνναιχὸς χατασχενὴν, ἀλλὰ xxi ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστέων. 
Ὥστε τὸ στεῤῥὸν, xai εὔτονον, xal ὑπομονητιχὸν, 
ἐξ ἴσον τοῖς ἀνδράσι χαὶ παρ᾽ ἡμῶν ὀφεΐξεταί τῷ Δε- 
σπότη. Ταῦτα εἰποῦσα, πρὸς τὴν πυρὰν ἥλατο (ἀὅ). 
ἡ δὲ περισχοῦσα τῆς ἁγίας τὸ σῶμα, ὥσπερ τις θα- 
λαμος φωτεινὸς, τὴν μὲν ψυχὴν ἐπὶ τὴν οὐράνιον 
χώραν, χαὶ τὴν πρέπουσαν αὐτῇ λῆξιν ἀνέπεμψε, τὸ 
δὲ τίμιον σῶμα ἀχέραιον διεσώσατο τοῖς προσήχου- 
σιν ὅπερ ἐν τῶ χαλλίστῳ προτεμνίσματι τῆς πό- 
λεως χεέμενον ἁγιάζει μὲν τὸν τόπον, ἁγιάξει δὲ B 
τοὺς εἰς αὐτὸν συνιόντας. Γῆ δὲ ἡ χατευλογηθεῖσα 
τῇ ἐπιδημία τῆς μαχαρίρς, ἐχ τῶν οἰχείων λαγόνων 
«ὕδατος φύσιν χαριεστάτην ἀνῆχεν’ ὥστε τὴν μὰρ- 
τυρα ἀντὶ μητρὸς γενομένην οἷόν τινι γάλαχτι χοινῷ 
τιθηνεῖσθαι τοὺς ἐν τῇ πόλει. Τοῦτο x«l ὑγαίνουσι 
φυλαχτήριον, καὶ τρυφῶσι σωφρόνως ἡδονῆς χορηγία, 
x«l ἀῤῥωστοῦσι παραμυθία' τὴν τοῦ Ἑλισσαίου χά- 
pt» εἰς "leptyovvtíouc, ταύτην εἰς ἡμᾶς παρασχομέ- 
νης τῆς μάρτυρος, τὸ ἁλμυρὸν τῆς χοινῆῇζς φύσεως 
τῶν περὶ τὸν τόπον ὑδάτων εἰς γλυχεῖαν χαὶ ἁπαλὴν 
xai προσηνῆ πᾶσιν αἴσθησιν διὰ τῆς εὐλογίας μετα- 
δαλούσης. Οἱ ἄνδρες, μὴ καταδέξησθε γυναιχῶν ἐλάτ- 
τους ὀφθῆναϊ πρὸς τὴν εὐσέδειαν. Αἱ γυναῖχες, μὴ 
ἀπολειφθῆτε τοῦ ὑποδείγματος" ἀλλ᾽ ἀπροφασίστως 
τῆς εὐσεδείας ἀντέχεσθε (46) ἔργῳ πεῖραν λασοῦ- 
σαι, ὅτι πρὸς οὐδὲν ὑμῖν τῶν ἀγαθῶν τὸ ἐλάττωμα 
τῆς φύσεως ἐμποδίξει. 

3. Πολλὰ περὶ τῆς μάρτυρος εἰπεῖν ὡρμημένον, ὁ 
χθὲς ἡμῖν χινηθεὶς λόγος, ἀτελὴς χαταλειφθεὶς, τὴν 
ἐτὶ πλεῖον ἐν τούτοις διατριδὴν οὐχ ἐπιτρέπει. 
Δυσχερὴς δὲ τις ἐγὼ φύσει πρὸς πᾶν τὸ ἀτέἕλεστον. 
᾿Ατερπὲς μὲν γὰρ θέαμα, xai εἰχὼν ἐξ ἡμισείας 
τὴν μίμησιν ἔχουσχ, ἄχρηστος δὲ ὁδοιπορίας πόνος, 
μὴ πρὸς τὸ προχείμενον πέρας, μηδὲ πρὸς τοὺς 
ὡρισμένους σταθμοὺς ἀποσωθέντος τοῦ ὁδοιπόρον. 
Καὶ θήρας τὸ παρὰ μιχρὸν ἴσον ἐστὶ τοῦ μηδενός" 
x«i οἱ τρέχοντες ἐν τοῖς σταδίοις, ἐνὶ πολλάχις βή- 
ματι μόνῳ ἐλαττωθέντες, τῶν βραδείων ἐξέπεσον. 
Καὶ ἡμεῖς τοίνυν ἐπίωνασθέντες τῶν τοῦ ᾿Αποστόλον 
ῥημάτων χθὲς, xai ἐν βραχέσιν ἐλπίζοντες παρα- 
δραμεῖσθαι αὐτῶν τὴν διάνοιαν (47), εὑρέθημεν 
πολλαπλάσια τῶν εἰρημένων παραλιπόντες. διόπερ 
ἀναγχαίαν ἡγούμεθα ὑμῖν (48) τῶν ἔλειφθέντων τὴν 
ἔχτισιν. ᾿Ελέγετο τοίνυν παρὰ τοῦ ᾿Αποστόλου" Πάν- 
τοτε χαίρετε, ἀδιαλείπτως προσεύχεσθε, ἐν παντὶ 
εὐχαριστεῖτε. Περὶ μὲν οὖν τοῦ πάντοτε χαίρειν 
χρῆναι, εἰ χαὶ μὴ τῇ ὑποθέσει ἀρχούντως, ἀλλ᾽ ἡμῖν 
γε ἰχανῶς εἴρηται τῇ προτεραίᾳ" εἰ δὲ xai δεῖ (9) 


3*5 Genes. n, ὅ. 9' IV Reg. it, 21. 


(45' Editi ἤλλατο. Veteres aliquotlibri $1«ro,recte. 
(46) Reg. «ecundus τῆς σωτηρίας ἀντέχεσθε. ᾿ 

(41) Rursus codex secundus αὐτοῦ τὴν διάνοιαν. 
(48) Editi et duos mss. ἡγούμεθα ἡμῖν. Alii sex 


C 


D 


perinde atque illi fuimus condite. Mulier, pere- 
que ac vir, ἃ conditore facta est virtutis capax. 
Ecquid enim ? nonne sumus viris cognate in om- 
nibus ? Nec enim assumpta est caro sola ad con- 
dendam mulierem, sed et os ex ossibus ?€, Quare 
constantia, fortitudo, ac patientiaa nobis etiam 
perinde atque a viris Domino debetur. His dictis, 
prosilivit in rogum, qui tanquam fulgens quidam 
thalamus mulieris sancte corpus circumplexus, 
transmissainreligionem celestem, et inconvenien- 
tem ei requiem anima, venerandum corpus neces- 
sariis ac propinquis integrum ei incolumeservavit: 
quod in pulcherrimo unius templi urbis vestibulo 
tumulatum, tum ipsiloco, tum iis, qui ad hunc 
locum accedunt, sanctitatem confert. Terra autem 
beate hujus adventu 3 S prospera effecta, aquam 
gratissimam e sinu suo emisit ; adeo ut martyr 
vice matris velut communi aliquo laete cives nu- 
triat. Hec aqua et sanis tutela, et sobrie delician- 
tibus voluptatis largitio, et egris solatium est. 
Quod collocatum est ab Eliseo in Hierichuntinos 
beneficium V, hoc idem martyr in nos contulit ; 
cum salsuginem que in communi aquarum huic 
loco adjacentium natura percipitur, in saporem 
dulcem amenumque et omnibus suavem benedi- 
clione transmutavit. Viri, nolite videri pietate in- 
feriores mulieribus. Mulieres, ne desciveritis ab 
hoc exemplo : sed citra ullam excusationem pieta- 
tem ampleciimini, cum reipsa experte fueritis se- 
xus infirmitatem vobis impedimento non esse, 
quin bonum quodlibet patrare possitis. 


3. Multaquidem de martyre dicere paraveram: sed 
sermo heri nobis incoptus, et imperfectus relictus, 
haud permittit in his diutius immorari. Ego scilicet 
sic sum natura comparatus ut quidquidimperfeo- 
tum est moleste feram. Etenim injucundum specta- 
culum est et imago, que dimidia ex parte exprimi- 
tur, et itineris labor inutilis futurus est, si viator ad 
propositum finem et ad constitutas stationes non 
pervenerit. Parum ex venatu capere, idem est ac 
nihil capere ; et qui in stadiis currunt, etiamsi 
stepius uno duntaxat gressu posteriores exstiterint 
amittunt victoriam. Itaque nos quoque qui heri 
Apostoli verba protulimus in medium, quique pau- 
cis sensum et intelligentiam eorumdem perstri- 
cturos nos sperabamus, inventi sumus longe plura 
quam diximus, omisisse ; quapropter necessarium 
ducimus, ut vobis dependamus relicta, et exsolva- 
mus. Hec igitur erant Apostoli verba : Semper 
gaudete, sine intermissione orate, in omnibus gra- 
tias agite**, Et quidem de jugi ac continuo gaudio, 
etsi non satis dictumest pro argumenti dignitate; at 


5* | Thess. v, 16-18. 


ópiv. Aliquanto post editi Περὶ μὲν τοῦ, Veteres 
quinque libri Περὶ μὲν οὖν τοῦ, 
(49) Veteres quatuor libri si δὲ καὶ xp$. 


243 


S. BASILIL MAGNI 


24& 


. ea tamen qug die hesterna diximus, sufficere cre- Ὁ «λιαλείπτως ποοσεύχεσθαι. xxi δυνατὸν ἐστι τὸ παο- 


di possunt. Utrum autem et oporteat indesinenter 
orare et utrum hoc mandatum confici possit, tum 
vos exposcere parati estis, tuum ego pro virili hu- 
jus sententie patrocinium suscipiam atque defen- 
sionem. Precatio est boni petitio, a piis Deo exhi- 
bita. Pe'itionem autem non omnino in verbis cir- 
cumscribimus. Neque enim Deum arbitramur mo- 
nitorum voce prolatorum indigere imo eum nosse, 
ne petentibus quidem nobis,quez conducibilia sint. 
Quid igitur est quod dicimus ? Nimirum precatio- 
nem in syllabis constitui non oportere : sed vim 
precum in proposito animi et in iis virtutis operi- 
bus qus ad omnem vitam sese extendant, collocan- 
dam esse. Sive enim, inquit, manducatis, sive bibi- 
tis, sive quid facitis, omnia ingloriam Dei facite*. 
Accumbens ad mensam, ora ;assumens panem, 
habe gratias largitori ; vino corporis debilitatem 
36 corroborans, ejus qui hoc tibi munus ad exhi- 
larandum cor et ad levandas infirmitates dedit, 
memineris. Preeteriit cibi sumendi necessitas? Non 
pretereat tamen memoria benefici largitoris. Tuni- 
cam si indueris, datori gratias age. Pallio cum 
amiciris, intentius Deum dilige, qui tum hiemi 
tum estati accomoda tegumenta nobis largitus 
est, quibus vita nostra simul servatur, et turpitudo 
contegitur. Completa dies est ! Gratias reper:das ei 
qui, in operum diurnorum ministerium, solem qui- 
dern nobis impertivit, ignem vero tribuit ad no- 


ctem illustrandam, et ut reliquis vite necessitati- C 


bus inserviat. Nox alias causas prebeat orandi. 
Quando suspexeris in celum, et in siderum pul- 
chritudinem intentos oculos habueris, deprecare 
Domínum visibilium, Deumque universorum opiti- 
cem optimum, qui omnia in sapientia fecil 69, 
adora. Omnem animantium naturam cum videris 
consopitam, rursus adora eum, qui nos vel invitos 
ab assiduis laboris relaxat per somnum, virium- 
que vigorem per parvam requiem redintegrat. 


4, Tota igitur nox non sit velut peculiaris qua. 
darn ἂς prrecipua somni sors: neque patiare me- 
díam vit partem inutilem tibi esse per somni so- 
porem : sed dividatur tibi noctis tempus in som- 


mutn et precationem : imo somnus ipse exercitatio D 


sit. pietatis. Sepe enim expresse in somno species 
nescio quomodo vestigia quaedam ac reliqui: esse 
solent diurnarum curarum. Qualia enimexstiterint 
γι: ποδί Γᾶ studia, talia necesse est etiam esse 
Ínsomnía. Sic orabis Sine ulla intermissione, si 
modo non in verbis precationem concludas, sed 
te ipse Deo conjunxeris per totam vivéndi ratio- 


δ 1 Cor. x, 31. *? Psal. cir, 24. 

(50) Editi et tres mss. συνηγορίαν τοῦ λόγον. Alii 
quinque συνηγορίαν τού νόμον. Statim duo mss., si 
non plures, τῶν ἀγαθῶν: lbidem Reg. secundus 
παρὰ τῶν εὐσεθδούντων. 

91) Veteres quatuor libri προσευχὴν ἐχπλη ροῦν. 
In duobus mss, pro προσευχὴν legitur εὐχήν. 


4,711, οἱ τε ἀπαιτοῦντες ὑμεῖς ἔτοιλοι, Ey τὲ 
χατὰ δύναιο τὰν τυνχγορίαν 752 49752 (30) Ξπλι- 
ροωΤω. Ποοτευχξ ἕστο αἷττσις ἀγαθοῦ παρὰ τῶν 
εὐσεβῶν εἰς Θεὸν γοραῖνς. Tx» δὲ «inst» οὐχ ἐν 
ὀζαασον ὁοιξοκεήα παντως. Οὐδὲ 420 ζγούμεθα τὸν 


*-*939 


Θιὸν τῆς διὰ τῶν λόγων vzonsrnci€e; δεῖσθαι, ἀλλ 
εἰδέναι, χαὶ αὰ αἰτούντων Law», τὰ χοξτιμα. Ti 
οὖν ἐστιν 0 φαμεν, Ὅτι χοξς μὲ id» συλλαβαῖς tu; 
τὸν ποοτευχὲν ἀπξοπλχροῦν 51, ἀλλὰ ποραιοέσει 
μᾶλλον ψφυχζ:, XZÀ ποίξετι ταῖς χατ ἀρετὲν παντὶ 
TÀ Üíe συμπαοεχτεινόμεναις, τὲν θύναμιυ πλχροὺ- 
σθαι τῆς ποοτευχξς. Εἴτε γλ5 ἐσθίετε, φχσὶν, εἴτε 


πίνετε, GE τι ποιεῖτε, πανυτὰ di; δοξαν Θεοῦ 
ποιεῖτε. Καδεζοκενος ἐπὶ τοαπέτχς, προσεύχου" προ- 


δεδώχοτι τὰν χάριν 
τοῦ σωμπατος ὑπερεί- 


στερούμενος τὸν τῷ 


ἄρτον, τὸ 
ἀποπλχροου" οἷν τὸ τσϑενὲς 
. - . LÀ *- 5» » 
Qe», μέανκ το τοῦ παρεχοκπένου Gut τὸ θῶρον εἰς σύ- 
d *. - . * * on » 
gpo77»xX» xzodiz;, xzi παρχιυθίαν αορωστεματων. 


S 2 mAXTWS : Ἢ o und£vcot uv£nr 


Ia5z 45s x χϑεία τῶν 
Τὸν χιτῶνα ἐνδυὸ- 
τὸ ἔχατιον περιδαλ- 


παϑεῦ xi ^5). 


τοὺ t£25276:05 ui ; 
μενος, εὐχαοίστει τὸ δεγωχότε" 
λόμενος, αὐξητὸν τῶν εἰς Out» ἀγχπιν, ὃς χαὶ χει- 
- 4 E hd "E T » - » :- 
μῶνι xxi θέρει ἐπιτχϑεια ζαῖν σχεπασματα εχαρέ- 
σατο, 


4 . 
καὶ τὸ 


ἄσχτμον (92) περιστύμοντα. Ἐπηχουῦκ & ἔμὲρα; 


τὴν C4 τοὶν Lau» συντχοοῦντα, 
Εὐχαρίστει τὸ τὸν XA» μὲν εἰς ὑπερετίαν τῶν 
. - a a 9i - - * . 

n ut6Uw? εὐ AZ T0420 4/25) rat, τ Q& £VW0Q7/6- 
pto 
χρείαις ταῖς χατὰ τὸν Dio» ὑπχρετεῖν. Ἡ νὺξ ἄλλας 
ὑποθέσεις ποοτευχζς 53) προξενείτω. Ὅταν «w«- 
δλένες εἰς τὸν οὐθανόν, χαὶ ποὺς τὰ τῶν ἄστρων 


τοῦ φυτίξειν τὴν νύχτα, χαὶ ταῖς λοιπαῖς 


ἐνατενίσης XXALQ. ποοσεύχου τῷ MOTOTE ὁρω- 
ὅλων 
ijr; 


πᾶσαν οὖσιν Suy Quy χατεχομένην, πάλιν Tpoc- 


μένων, xxi ποοτχύνει τὸν ἀριστοτέχνον 
Θεὸν, ὃς ἐν σονίχ τὰ παυτὰ ἐποίςσεν. Ὅταν 


χύνει τὸν χαὶ ἀχουσίως ἡμᾶς διὰ τοῦ ὕπνου τὰς 
συνεχείας τῶν πόνων λύοντα, χαὶ ἐχ, μέχρᾶς ἀνα- 
παύσεως πάλιν πρὸς Th» &xuiv τῦῶς δυνάμεως ἐπαν- 
ἄγοντα. 

&. 'H οὖν νὺξ ux, ἔστω ὥτποο τις ἴδιος xai ἐξαίρετος 
χλῆοος τοῦ ὕπνου πᾶσα' utdt χαταλέξ διὰ τῆς 
κατά τὸν ὕπνον ἀναιτήησίας τὸ Lut7o τῆς Go; 
ἀκρειοῦν" ἀλλὰ μεριξέσθ GOL τῆς νυχτὸς ὁ χρόνος 
εἴς τε ὕπνον xxi ποοτευ εν" ἀλλὰ xui οἱ ὕπνοι αὐ- 
τοὶ ὠελετήματα ἔστωσαν τὺἧς εὐσεβείας. Πεφύχκασι 
4*0 πως αἱ xa ὑπνὴν φαντασίαι, ὡς τὰ πολλὰ, 
ἀπηχήματα εἶναι τῶν μεύη μεοινῶν φροντίδων, 
Ὁποῖα γὰρ ἂν $ τὰ χατὰ τὸν βίον ζμῶν ἐπιτησεύ- 
ματα, τοιαῦτα ἀνχγχὴ εἶνχι xai τὰ ἐνύπνια, Οὕτως 
᾿Αδιαλείπτως προσεύξη" οὐχ ἐν ῥήμασι πληρῶν 
τὴν προσενχὴν, ἀλλά dv ὅλης (54) τοῦ βίον τῆς δια- 


(52) Reg. primus ἄσχημον ἡμῶν. 

(53) Reg. secundus ὑποθέσεις «yzc. Mox mss. 
nonnulli τῶν ἀστέρων. Ibidem unus codex et editi 
ἀτενίσῃς. Alii quinque mss. ἐνατονέσης. 

(54) lta veteres sex libri. Editi dv ὅλου 


245 


HOMILIA IN MARTYREM JULITTAM. 


416 


γωγῆς συνάψας σεαυτὸν τῷ Θεῷ, ὡς συνεχῆ καὶ À nem; adeo ut jugis assiduaque precatio vita tua 


ἀδιάλειπτον εἶναι προσευχὴν τὴν ξωήν σου. ᾿Αλλὰ 
x«i Ἐν παντὶ, φησὶν, εὐχαριστεῖτε. Καὶ πῶς δυ- 
νατὸν, φασὶ (53), τοῦτο γενέσθαι, ψυχὴν γατώϑυνον 
συμφοραῖς, χαὶ οἱονεὶ περιχεντουμένην τῇ αἰσθήσει 
τῶν ἀλγεινῶν, μὴ πρὸς θρήνους ἐχφέρεσθαι, καὶ δά- 
χρυα, ἀλλ᾽ εὐχαριστεῖν ὡς ἐπ᾽ ἀγαθοῖς τοῖς ἀπευ- 
χταίοις (56) χατὰ ἀλήθειαν ; 'A γὰρ ἂν ἐπαράσαιτό 
pot ὁ ἐχϑρὸς, ταῦτα παθὼν, πῶς ἐπ᾽ αὐτοῖς εὐχαρι- 
στεῖν δυνήσουαι ; ᾿Ανήρπασται τὸ παιδίον ἄωρον, 
χαὶ ὠδῖνες, τῶν πρώτων χαλεπώτεραι, ὀδυνωμένην 
ἐπὶ τῷ ἀγαπητῷ τὴν μητέρα χατατιτρώσχουσι * πῶς, 
χαταλιποῦσοι τοὺς θρήνους (57), εὐχαριστίας φωνὰς 
ἀναλάδη; Πῶς; ᾿Εὰν λογίσηται, ὅτι τῷ παιδὶ τῷ 
ἐξ αὐτῆς γεννηθέντι οἰχειότερος πατὴρ ὁ Θεὸς, xal 


sit. Sed et In omnibus, ait, gratias agite. At, in- 
quiunt, quomodo fieri id polest, ut anima quee 
erumnis ac calamitatibus excruciatur, ac dolorum 
sensu velut compungitur, in gemitus et lacrymas 
non erumpat: de rebus que reipsa detestande 
sunt, perinde atque de bonis peragat gratias? Mala 
enim que inimicus mihi precatus fuerit, si acci- 
dant, quomodo pro his potero grates rependere? 
Est fllius immaturus eruptus, et dolores primis 
puerperii doloribus acerbiores matrem de charis- 
simo filio dolentem discruciant : quomodo, missis 
ejulatibus, voces gratiarum actioni proprias ex pro- 
met ? Qui fleri id possit? Si cogitaverit Deum ge- 
nito ex ipsa filio esse germaniorem patrem, verio- 


φρονιμώτεοος προστάτης, καὶ οἰχονόμος τοῦ βίον. B remque; eumdemque illius esse tutorem, et vile 


Τί οὖν οὐχ ἐπιτρέπομεν τὰ αὐτοῦ χτήματα (58) 
πρὸς τὸ δοκοῦν διατίθεσθαι τῷ φρονίμῳ Δεσπότῃ, 
&)) ὡς οἰχείων στερούμενοι ἀγαναχτοῦμεν, x«l τοῖς 
ἀποθνήἥσχουσιν ὡς ἀδικηθεῖσι συμπάσχομεν ; Σὺ δὲ 


ἐχεῖνο λογίζον, ὅτι οὐχ ἀπέθανε τὸ παιδίον, ἀλλ᾽ 
ἀπεδόθη - οὐδὲ ἀπετελεύτησεν (39) ὁ φίλος, ἀλλ᾽ 


ἀπεδήμησε, xai μιχρὸν τι προείληφε τῆς ὁδοῦ, ἣν 
xci ἡμᾶς ἀναγχαίως δεήσει πορεύεσθαι. Ἔστω σοι 
ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ σύνοιχος, οἷόν τι ῳῶς xal διαύγειαν 
κρὸς τὴν τῶν πραγμάτων διάκρισιν παρεχομένη 
ἀδιαλείπτως ' ἥτις, πόῤῥπθεν τὴν τῆς ψυχῆς σου 
ἐπιστασίαν προχοατασχοῦσα, xxi τὰς ἀληθεῖς περὶ 
ἐχάστον δόξας προευτρεπίξουσα, ὑπ᾽ οὐδενὸς ἐάσει 
σε τῶν προσπιπτόντων ἀλλοιωθῆναι * ἀλλὰ τῷ mpo- 
ευτρεπισμένῳ τῆς διανοίας (60) ὥσπερ τινὰ σχόπελον 
θαλάσσης γείτονα, ἀσφαλῶς χαὶ ἀσείστως τῶν τε 
βιαίων πνευμάτων, χαὶ τῶν χυμάτων τὰς ἐπιδρο- 
μὰς (61) ὑπομένειν. Διὰ τί γὰο οὐχὶ θνητὰ φρονεῖν 
περὶ τοῦ θνητοῦ προειθίτθης, ἀλλ’ ἀπροσδόχητον 
τοῦ παιδὸς τὸν θάνατον προσεδέξω; Ὅτε σοι πρῶ- 
τον ἠγγέλθη τοῦ viou ἡ γέννησις, εἴ τίς σε ἤρετο, 
ποταπόν (cfi τὸ τεχθέν ; τί ποτε ἂν ἀπεχρίνω; "Apa 
ἄλλο τι ἂν εἶπες, ἢ ὅτι ἀνθρωπός ἐστι τὸ γεν- 
νηθέν; Εἰ δὲ ἄνθρωπος, xai θνητός δηλονότι. Τί οὖν 
παράδοξον, εἰ ἀπέθανεν ὁ θνητός: Οὐχ ὁρᾷς ἥλιον 
ἀνατέλλοντα χαὶ δνόμενον, οὐχ ὁρᾶς τὴν σελήνην 
αὔξουσαν, εἴτα φθίνονσαν ; οὐ τὴν 4)?» θάλλουσαν, 
εἶτα ξηραινομένην (62); Τί τῶν περὶ ἡμᾶς ἕστηχε: 
τί ἀκίνητον ἔχει τὴν φύσιν καὶ ἀμετάπτωτόν - ᾽Ανό- 
ὄλεψον εἰς τὸν οὐρανὸν, x«i ἴδε τὴν γῆν. Οὐδὲ 
ταῦτα διαιωνίζει. Ὃ γὰρ οὐρανὸς x«i $» γῆ παρ- 
ἐλεύσεται, φησίν - οἱ ἀστέρες ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πε- 


*! Matth. xxiv, 35, 29. 


(85) Editi δυνατὸν, φασί, Iud, φασί, in mss. deest. 

(56) Veteres quinque libri τοῖς ἀπευχτοῖς. Mox 
editi ἂν ἑπαράσατο. Unus codex ἐπαράσηται. Alii 
quinque Enc OoxGotTO. 

(97) Reg. primus τὸν 0pzvov. 

(98) Unus codex et editi τὰ αὐτοῦ χτίσματα, res 
a se conditas. Alii quinque mss. τὰ αὐτοῦ χτήματα. 
Ibidem unus aut alter ms, οὐκ ἐπιτρέπομεν. Su- 
binde unus codex Colb φρονίμῳ προστάτῃ. 

(59) Antiqui sex libri οὐδὲ ἐτελεύτησεν. Editi &x- 
ἐτελεύτησεν, Ibidem editi μιχρὸν προείληφε. Veteres 


C 


D 


dispansatorem prudentiorem. Cum ergo non sini- 
mus prudentem Dominum bona sua ad arbitrium 
suum dispensare, sed indignamur tanquam nostris 
spoliati, ac mortuos velut injuria affectos commi- 
seramur? Illud velim tecum reputes, non mortuum 
esse puerum, sed redditum: neque amicum fato 
functum, sed peregre profectum iterque quod et 
nobis necessario conficiendum erit, aliquanto ante- 
oc-upasse. Si tibi pro contubernali Dei mandatum, 
lucem quamdam et splendorem indesinenter affe- 
rens ad res 377 discernendas: quod si eminus 
precurrat animi tui judicium, verisque de qua- 
cunque re opinionibus premuniat, minirme sine te 
ullis unquam casibus immutatum iri; sed efflciet ut 
mentepreparata et instructa, securus ac immotus, 
quasi scopulus quidam mari conterminus, vento- 
rum vehementiam ac fluctuum impetus perferas. 
Quorsum enim non prius assuevisti de mortali mor- 
tale quiddam sentire, sed mortem filii suscepisti 
preter exspectationem ? Ortus filii cum tibi pri- 
mum nuntiatus est, si quis te interrogasset quale 
esset quod natum est, quidnam tuncrespondisses? 
Aliudne dixisses, nisi quod homo si quod natum 
est ? Quod si homo, utique et mortalis. Quid igitur 
miri si mortuus est mortalis? Annon vides solem 
orientem et occidentem ? non vides crescentem 
lunam, et decrescentem ? non terram virentem, 
deinde arescentem ? Quid eorum que nos circum- 
stant stabile est et firmum ? cujusnam rei natura 
immota est et immutabilis? Suspice in ccelum, et 
ad terram respice : ne hec quidem seternum per- 
mansura sunt. Nam, inquit !, Caelum et terra 


quinque libri μικρόν τι mposü.. 

160) Reg. primus ἀλλὰ προευτρεπισμένον τῇ διανοίᾳ. 
Alii sex mss. et editi προευτρεπισμένῳ. u 

(61) Editio Paris. χυμάτων τας προσθολάς. Editio 
Basil. et quinque russ. τὰς ἐπιδρομάς Unus codex 
Colb. «po6oXcc. Eodem recidit sensus. Nec ita multo 
post duo mss. et editi ἢ γένεσις. Alii mss. γέννησις. 

(62) Veteres quatuor libri θάλλουσαν, εἶτα ξηραι- 
νομένην. Alii duo θάλλουσαν χαὶ πάλιν ξηραινομένην. 
Alii duo et editi θάλλουσαν, εἶτα μαραινομένην. Haud 
dissimili sensu. Mox mss. tres ἀναάδλεψον πρός τόν. 


25; 


[una n»n dabit lumen suum. Quid igitur mirum, 
2. Στ quoque. cum pars simus mundi.eorum quz 

ἡ 54, s. nt. participes simus? His consideratis, ubi 
1e «:.a:20 a/lorietur communium rerum pars qug- 
pam ; ἴεν tacitus ac connisvens, non sine affectu 
b... aut sensu 'quz est enim indolentie mer- 
€&37.: s&À cum magno labore, cum multis dolo- 
ρον, Verum tamen perfer velut strenuus quis- 
piam atleta, qui robur ac fortitudinem non in eo 
solum ostendit, quod percutiat adversarios, sed 
quod inflictas etiam sibi ab ipsis plagas constan- 
tef toleret : item tanquam aliquis gubernator, 
qui sapiens sit, εἴ prae magna navigandi peritia 
impavidus, quique animum rectum immersabi- 
lemque, et quacunque tempestate altiorem ser- 
vet. Filii charissimi, aut uxoris gratissimee, aut 
alterius cujuspiam eorum qui sunt amicissimi, 
e! omni benevolentia atque necessitudine con- 
juncti, privatio, haudquaquam futura est molesta 
et gravis homini provido, et rectam rationem 
vite ducem habenti, non autem ex consuetudine 
quadam incedenti. Nam acerbissimum est vel 
ipsis brutis animantibus a consuetudine avelli. 
Equidem ego ipse vidi aliquando bovem in pre- 
sepi illacrymantem, pastus ac jugi socio morte 
sibi prerepto. Quin etiam videre est reliquas 
belluas consuetudini valde admodum adheres- 
cere. Tu vero non ita didicisti, neque ita edoctus 


S. BASILII MAGNI. 
transibunt ,stellz cadent de calo, sol obscurabitur, À& σοῦνται- 5 kis; 


558 
σχοτισόξζσε:χι X σελὴνγς οὐ δώσει 


τὸ φέγγος αὐτῶ. Τὶ οὖν ὑπυχχστον, εἰ xS pie, 


μέὲοος Uri. τοῦ χυσπου, ἀπηλχυῦμεν τῶν ἐκ τοῦ 
χόσαου; Πρὸς ταῦτα ἀπουξ,έξωυν, ὅταν χαὶ ἐπὶ σὲ 
^or τῶν χοινῶν έτος, ἔνεγκε αὐσας, οὐχ ἀπα- 
θῶς, οὐδὲ ἀναιτδετως (ri; yXo μισθὸς ἀναλγῃ- 
σίας :,. 90) ἐπιπόνως uf» χαὶ σὺν αλγκδόσε μυ- 
pim. IDX» ὑπένεγκε, ὠτπτὸ τις γενναῖος ἄγω- 
γιστὲς 63), τὴν ἰσχὺν χαὶ τὴν ἀνδρείαν οὐ μόνον 
ἐν 


79 


τοῦ τύπτε τοὺς ἀντιπάλους, ἀλλὰ χαὶ EX τοῦ 
φίριω στεξόως τὰς παρ᾿ αὐτῶν πλχγὰς ἐπιδειχνύ- 
μενος" xai ὠσπιο τις χυδερυζτες σοφὸς χαὶ ἀτάρα- 
ὑπὸ τῆς γον πεοὶ τὸν πλοὺν ἑκξτειρίας, ὀρθὰν 
xai ἀῤχπτιστον, χαὶ παντὸς χεικῶνος ὑψκλοτέραν 
τὴν φυχὲν διατώτων. Παιδὸς ἀγχκττοῦ, ζ φυναικὸς 
Β χαταθυμίας (04), X 20552 τινὸς τῶν φιλτάτων xci 
χατὰ πᾶταν εὔνοιαν συνζαυμένων στέοχτις, οὐδὲν 
δεωνὸν τῷ ποοεσχεαι μένω, χαὶ τὸν 6506» λόγον ζγε- 
μόνα τῆς £L; ἔχοντι, ἀλλὰ ub χατὰ συνζθειάᾶν τινα 
πορευομένῳ. ἜἝδλονς γὰο χωριτὸς χαὶ τοῖς ἀλό- 
“οις ἐστὶ θυσφοοώτατος. Καὶ tozs tide» £y» βοῦν 
ἐπὶ φάτνης δαχούοντα, τοῦ συννοπου αὐτῷ καὶ ὁμο- 
ξύγου τελευτήσαντος. Καὶ τὰ λοιπὰ τῶν ἀλόγων 
σφοδοὺς τῆς συνχθείας ἔστιν ἰδεῖν ἀντεχόμενα. Σὺ 
δὲ οὐχ οὕτως ἔμαθες, οὐδὲ εδιϑαχόκς. ARA ἀρχὰν 
μὲν φιλίας 
vio) ἔδους 
ρισμὸν διὰ 


λαμέανειν ἐχ παχοῖᾶς ὁμιλίας xxi χρο- 
οὐδὲν ἀπειχὸς " ὁδύοεσθαι δὲ τὸν χω- 
TÉ» ἐπὶ πρεῖστον Lui» γενοικένον διατριθὲν 
παντελῶς ἄλογον. 


es. Attamen indecorum non fuerit ex longo congressu diuturna consuetudine initium amicitie du- 
cere; sed dolere de disjunctione ob diutinam nostram conversationem, penitus absurdum est. 


9. Exempli gratiam, obtigit tibi uxor vite socia, 
que& tibi omnem vite voluptatem exhibet, queque 
artifex est letitie, et conciliatrix deliciarum, que 
simul bona auget et opes, et afflictatum te maxima 
molestiarum parte levat; heec subito rapta interiit. 
Hac ista afflictione ne exaspereris; cave dicas eo- 
rum que& fiunt fatum quoddam esse 368 temera- 
rium, quasi rector nullus hunc mundum gubernet; 
neque malum quemdam opificem constituas, 
excogitans tibi ipse pre immodico moerore impia 
dogmata: contra, neque terminos excedas pietatis, 
Etenim cum duo omnino in carne una fueritis **, 
alteri divisionem ac conjunctionis diremptionem 
moleste ferenti danda est venia multa ; sed tamen 
non profuerit tibi eam ob causam aut excogitare, 
aut loqui quidquam ineptum. Nam tecum reputes 
velim, quod Deus, qui formavit nos et animavit, 
anime cuilibet tribuerit propriam quamdam vite 
moram, et aliis alios exitus terminos prefixerit. 


** Genes, rt. 24 ; Matth. xix, 5. 


(63) Antiqui duo libri et editi γενναῖος ἀθλητής, 
Alii sex mss. γενναῖος ἀγωνιστής. 

(04) Veteres duo libri et editi χαταθυμίον. Alii 
quinque χαταθυμίας. 

(63) Reg. primnus πρόξενος " τῶν χρημάτων συναύ- 
ξουσα, ἐν ταῖς. Nec ita multo post quinque 1nss. 
«0Ur71, s. 

(00) Veteres quatuor libri μηδὲ χαχῶν. Edili et 


C 3. Oto» γυνὰ cvvtxAnpwÜn σοι χατὰ Ti» χοινωνίαν 
τοῦ βίου, πᾶσαν ἡδονὴν σοι χατὰ τὸν βίον παρεχο- 
μένη, εὐθυμίας δημιουργὸς, ὑναχδιῶν πρόξενος, τὰ 
χρηστὰ συναύξουσα (θ5), ἐν ταῖς λὐπαις τὸ πλεῖ-- 
στον μέρος τῶν ἀνιαρῶν ἀφαιρουμένς αὐτὰ ἐξαίφνης 
ἀναορπασθεῖσα οἴχεται. Mi αἀγριζνῃς τῷ παθει- 
μηδὲ αὐτόματόν τινα εἴπῃς εἶναι συντυχίαν τῶν γι- 
νομένων, ὡς μηδενὸς προστάτου τὸν χόσμον οἴχονο- 
μοῦντος * μηδὲ χαχόν (θ6) τινα δημιουργὸν ὑπόθῃς, 
ἐχ τῆς χατὰ τὴν λύπην ἀμετρίας πονχοὰ δόγματα 
ὑποτιθέμενος σεαυτῷ " ἀλλὰ uxdt ἐχπέσῆῃῆς τῶν ὅρων 
τῆν εὐσεδείας. Ἐπειδὲ γὰρ ὅλως ἐγένεσθε οἱ δύο 
εἰς σάοχα μίαν, πολλὴ συγγνωμο τῷ τὸν διχοτομίαν 
καὶ τὴν τῆς συναγείας διαίρεσιν ἀετὰ ἀλγχμάτων 
δεχομένῳ " οὐ ui» τούτου 7t ivtxtv ἢ διανοεῖσθαί τι 
D τῶν οὐ προσηχόντων (67), & φθέγγεσθαί σοι λυσιτε- 

λές. ᾿Εννόησον γὰο, ὅτι ὁ πλάσας ἡμᾶς χαὶ ψνχώ- 

σας Θεὸς ἰδίαν ἔδωχεν ἐχάστῃ ψυχᾷ và» τοῦ βίον 

διαγωγὴν, καὶ ἄλλοις ἄλλονς ὅρους Émubs τῆς ἐξ- 


mss. nonnulli χαχόν. Hic Manicheeos perstringit 
Basilius. ] 

(07) Regii primus et tertius et alius codex 
Colb. τούτου évtxtv διανοεῖσθαί τι τῶν oU ποοσηκόντων 
ἀναγκαῖον, non. conrenit. quidquam indecorum 
excogitare, neque, etc. Alii mss. et editi ut in 
contextu. Aliquando post tres mss. τὴν τοῦ fov. 
Vocula τίν aberat a vulgatis. 


240 ^" 


HOMILIA iN MARTYREM JULITTAM. 


98 


6dov. Τὸν μὲν γὰρ ἐπὶ πλεῖον παραμεῖναι τῇ παρου- A Elenim certo quodam consilio voluit alium diutius 


σίᾳ τῆς σαρχὸς ᾧχονόμησε' τὸν δὲ θᾶττον ἀπολυθῆ- 
ναι τῶν δεσμῶν τοῦ σώματος διετάξατο, χατὰ τοὺς 
ἀῤῥήτους τῆς σοφίας ἑαυτοῦ x«i τῆς δικαιοσύνης 
λογους. Ὥσπερ οὖν οἱ ταῖς εἰρχταῖς ἐμπίπτοντες, οἱ 
μὲν ἐπὶ πλείονα χρόνον τῇ κχαχώσει τῶν δεσμωτη- 
βίων ἐναποχλείονται, οἱ δὲ ταχυτέραν εὑρίσχουσι τς 
χαχοπαθείας ἀπαλλαγήν" οὕτω χαὶ αἱ ψυχαὶ, αἱ μὲν 
ἐπὶ πολὺ προσγατέχονται τῇ ζωῇ ταύτῃ, αἱ δὲ ἐπ’ 
ἔλαττον, χατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς ἀξίας ἑἐχάστου» 
σοφῶς χαὶ βαθέως, x«i ὡς οὐχ ἂν ἐφίκοιτο νοῦς 
ἀνθρώπων, τὰ περὶ ἔχαστον ἡμῶν τοῦ χτίσαντος 
ἡμᾶς προθλεπομένον. Οὐχ ἀχούεις λέγοντος τοῦ Δα-- 
61d, Ἐξάγαγε ἐκ φυλαχῆς τὴν ψυχήν μου (68); 
Οὐχ ἥἤχουσας περὶ τοῦ ἁγίου, ὅτι ἀπελύθη αὐτοῦ ἢ 
ψυχή; Τί δὲ Συμεὼν, ὅτε ἐνεγκαλίσατο τὸν Κύριον 
ἡμῶν; ποίαν φωνήν ἀφῆχεν; Οὐχ ὅτι Νὺν ἀπο- 
λύεις τὸν δοῦλόν σον, Δέσποτα; ἸΤῶ γὰρ ἐπειγο- 
μένῳ πρὸς τὴν ἄνω διαγωγὴν θαρυτέρα πάσης xo- 
λάσεως xai δεσμωτηρίου παντὸς $ μετὰ τοῦ σώμα- 
τὸς ἐστι διατριδή. Μὴ τοίνυν τῇ ἑαυτοῦ ἀπολαύσει 
ἐπιζήτει τὰς περὶ τῶν ψῦχῶν διατάξεις ἀχολουθεῖν" 
ἀλλὰ λογίξον περὶ τῶν συναφθέντων χατὰ τὸν βίον, 
εἶτα θανάτῳ διισταμένων, ὅτι παραπλήσιοί εἶσιν 
ὁδοιπόροις μίαν ὁδὸν πορενομένοις, χαὶ διὰ τὴν 
συνεχῆ μετ᾽ ἀλλήλων διατριδὴν ἐνωθεῖσιν ὑπὸ τῆς 
συνηθείας. Οἱ ἐπειδὰν τὴν χοινὴν ὁδὸν διεξελθόν- 
τες (69) χαταλάδωσι, λοιπὸν σχιξομένην αὐτὴν, τῆς 
χρείας ἤδη ἀναγχαίως μεριξούσης ἐχάτερον, οὐ τῇ 
συνήθεια προσχαθεξόμενοι ἀμελοῦσι τῶν προχειμέ- 
νων, ἀλλὰ τῆς ἐξ ἀρχῆς κινησάσης αὐτοὺς αἰτίας 
ὑπομνησθέντες, πρὸς τὸ οἰχεῖον ἔχαστος ἀποτρέ- 
χουσι πέρας. Ὡς οὖν ἐχείνοις ἄλλος μὲν 7 ὁ σχοπὸς 
τῆς ὁδοῦ, συνέδη δὲ αὐτοῖς Q χατὰ τὴν ὁδοιπορίαν 
ἐχ τῆς συνηθείας οἰχείωσις: οὕτω χαὶ τοῖς ἐν γάμῳ 
ἢ ἄλλῃ τινὶ χοινωνίᾳ βίον συνημμένοις ἴδιον προέ- 
χειτοὸ (10) δηλονότι τῆς Gc τὸ πέρας" συναφθέντας δὲ 
ἀλλήλοις ἀναγχαίως τὸ, προδιατεταγμένον τῆς ζξωᾶς 
τέλος ἐχώρισε καὶ διέλυσεν. 


6, Εὐγνώμονος οὖν διανοίας οὐκ ἐπὶ τῷ χωρισμῷ 
δυσφόρως ἔχειν, ἀλλ᾽ ἐπὶ τῇ ἐξ ἀρχῆς συναφείᾳ χά- 
ριν ἔχειν τῶ συγχληρώσαντι. Σὺ δὲ χαὶ ὅτε περιῆν 
σοι τὸ γύναιον, ἣ ὁ φίλος, f) τὸ παιδίον, ἣ ὃ τι οὖν 
ὧν ὀδύρῃ νῦν, οὐχὶ χώριν εἶχες τῶν παρόντων τῷ 
δεδωχότι, ἀλλ᾽ ἐνεχάλεις ὑπὶρ τῶν ἐλλειφθέντων. 
Ei μὲν γυναιχὶ μόνῃ συνῴχεις, ὅτι μὴ παῖδες ἧσαν 
οἴους ἐδούλου- εἰ δὲ xci παῖδες παρῆσαν, ὅτι μὴ 
ὑπερεπλούτεις, ἣ xai ὅτι τῶν ἐχθρῶν τινας εὐημε- 
ροῦντας ἑώρας. Ὅρα τοίνυν μή ποτε αὐτοὶ ἑαυτοῖς 
ἀναγχαίας τῶν φιλτάτων τὰς στερήσεις χατασχευά- 

53 Psal. ΧΙ, 8. ** Tob. uit, 6, (ὅ. *5 Luc. iit, 

(68) Editi ψνχήν μον, τῶν ἀνιαρῶν φησιν. Sed illud, 
τῶν ἀνιαρῶν φῆσιν, in nostris novem mss. deest: neo 
dubium quin abesse debeat. Neminem enim puto 
ita ceecutive, quin videat illud, τῶν ἀνιαρῶν φησιν, 
declarationem esse vocis φνυλαχῦς ; sic ut solum 
monere voluerit librarius, voce φυλακῆς hoc loco 
quascunque res adversassignificari.Hc autem vo- 


in carne perinanere ; statuit vero alium ocius vin- 
culis corporis exsolvi, juxta ineffabiles sapientis 
atque justitie sus rationes. Quemadmodum igitur 
ex iis qui in carcerem conjiciuntur, alii diutius de- 
tinentur in vinculorum cruciatibus, alii ab ea ca- 
la;ritate liberantur citius : sic et anime, alie qui- 
dem diutius, ali& vero minus in hac vita detinen- 
tur, pro cujusque merito ac dignitate, Deo, qui nos 
condidit, rebus cujusque nostrum prospiciente sa- 
pienter, et alte, sicque, ut mens hominum attingere 
non possit. Non audis Davidem dicentem : Educ de 
custodia animam meam*? ? Non audivisti de sancto. 
animam ipsius exsolutam fuisse et dimissam δ᾽ ? 
Quid vero Simeon,cum Dominum nostrum in ulnas 


B recepit? quam vocem emisit? nonne hanc, Nunc 


dimittis serrum tuum, Domine 5*5? Nam in carne 
immorari, gravius quiddam est quam supplicium 
omne, et quivis carcer, ei qui ad superne vite 
gaudia festinat. Quamobrem ne exquirito, ut late 
de animabus leges tuo se usui accommodent et in- 
serviant; sed qui in hac vita conjuncti sunt, ac 
deinde morte a se invicem divelluntur, eos viatori- 
bus via una et eadem incedentibus, et propter con- 
tinuam inter se confabulationem necessitudine at- 
que consuetudine devinctis assimiles esse cogita. 
Hi post emensum iter commune, ubi sectam viam 
repererint, necessitate jam cogente alter ab altero 
separati, non amplius in consuetudine perseveran- 
tes negligunt quod sibi proposuerant ; sed causam 


€ que seinitio compulit,in memoriam revocantes,ad 


suam quisque metam contendunt.Quemadmodum 
igitur his alius erat vie sevopus, intercessit autem 
ex consuetudine inter ipsos, cum iter facerent, ne- 
cessitudo quaedam ac familiaritas : sic etiam iis qui 
nuptiis autalia quapiam vitee societate conjuncti 
sunt, fuit procul dubio prestitutus proprius qui- 
dam vite terminus ; sed tamen ipsos inter se con- 
junctos preedefinitus vite finis necessario separavit 
ac sejunxit. 

ὃ. Itaque grati animi fuerit non egre ferre so- 
parationem : sed ei qui hujusce consortii auctor 
fverat, gratiam ob primam conjunctionem habere. 
Tu contra, ne uxore quidem superstite, aut amico, 
aut filio, aut alio quovis de quo nunc 39 doles, 


D grates ullas rependebas bonorum presentium lar- 


gitori : imo de absentibus conquerebaris. Et qui- 
dem si habitabas cum sola uxore, querebare quod 
filii, quales desiderasses, tibi non essent ; sin autem 
habebas filios, dolebas quod non afflueres divitiis, 
aut etiam quod inimicos quosdam secunda fortuna 


29. 


ces, ut alias sepe, ex ora libri in contextum irre- 
pserunt. 

(69) Unus codex Colb. ὑπεξελθόντες. Mox dug 
mss, χαταλάθωσι δὲ λοιπόν. 

(70) Reg. secundus προσεχειτο. Statim unus ms, 
ξωῆς πέρας ἐχώρισε. 


291 


S. BASILII MAGNI 


: 252 


utentes videres. Cave igitur ne forte charissimorum AÀ ζωμεν, παρόντων μὲν οὐχ αἰσθανόμενοι, παρελθὸν- 


privationem nobis ipsis reddamus necessariam, 
cum non afficiamur illorum presentia, sed amissos 
desideremus.Quoniam enim pro presentibus bonis 
a Deo collatis grates non persolvimus ; ideo privati 


nos iis necesse est, ut affectus noster commovea- ' 


tur. Quemadmodum enim non vident oculi quod 

plus equo admotum est,sed congruenti aliquo spa- 

tio indigent, ita et ingrate anime per bonorum 

abalienationem videntur de amisso ac preeterito 

beneficio affici. Nam cum fruerentur bonis, nullam 

tum gratiam habebant largitori, sed ubi sunt iis 

spoliatee, idipsum quod evanuit, laudant eestimant- 
que. Porro nemo nostrum immunis est a gratiarum 
actione ob ullam vite hujus erumnam ac calamita- 
tem, si vultsingula animoequo perpendere.Etenim 

vita uniuscujusque nostrum habet non pauca que 
possumus recensere,queeque injucunda nonsunt,si 
modo respicere ad inferiora velimus, sicque ex ista 
cum re deterioricomparatione,quanti pretii hoc no- 
strum bonumsit expendamus.Servuses? Adest ali- 
quistedejectior; gratiasrepende, quod uni prestes, 
quod non sisaddictus pistrino, quod plagas non ac- 
cipias. Ac ne huic quidem gratiarum agendarum 
defuture sunt cause. Neque enim tenetur in 
compedibus, neque ligatus in ligno est. Satis est 
cause vincto ad gratias exsolvendas ipsa vita. Vi- 
det solem, spiritu aerem ducit, horum gratia re- 
pendit gratias. Plecteris immnerito ? Gaude spe fu- 
turorum. Jure condemnatus es? Sic etiam grates 
age, quod hio dederis scelerum poenas, non autem 
sis ob impunita peccata supplicio eeterno servatus. 
Hunc ad modum potest qui gratus est, in omni vita 
etin omni instiluto pro presentibus bonis amplas 
benefacienti gratias peragere. Nuno autem, quod 
morosis hominibus accidit, id contingil plerisque, 
videlicet ut preesentia fastidiunt, ita absentia con- 
cupiscunt. Neque enim eos qui seipsis inferiores 
sunt enumerantes, largitori benefico pro iis qu& 
habent gratias persolvunt : imo ejus quod pre- 
stantius est comparatione, quantum superentur re- 
putantes, ita jucerent et conqueruntur bonis alie- 
nis privati, ac si suis spoliarentur. Servus qui est, 
permoleste fert liberum se non esse : egre est ei 
qui in libertate 4) educatus fuit, quod generis no- 
bilitate non insigniatur, quod non recenseatur in- 
ter eos qui natalium splendore conspicui sunt, nec 
numerare possit retro avos septem, qui eximii fue: 
rint equorum nutritores, aut opes suas in gladia- 
tores insumpserint. Queritatur qui genere clarus 
est, quod non abundet divitiis ; dives afflictatur ac 
dolet, quod dominatum in oppida etin gentes non 

(71) Unus codex Reg. et editi τὸ ἄγαν λαμπρον 
προσχείμενον, rem valde splendidam plus equo ad- 
motam. Vox λαμπρόν in aliis septem 1nss. deest ; 


Dec inirum si desit, cum non ita necessaria esse vi- 
deatur. 

(72) Reg. primus et tertius ἐν τῇ ἀπαλλοτριώσει, 
eadem plane sententia. 

(73) Editio Paris. et unus mss. ἐάν τις εὐγνωμό- 


C 


D 


των δὲ περιεχόμενοι. Ἐπειδὴ γὰρ παραχειμένων 
τῶν ix Θεοῦ ἀγαθῶν οὐχ εὐχαριστοῦμεν, ἀναγχαία 
ἡμῖν ἡ ἀφαίρεσις διὰ τὴν αἴσθησιν γίνεται, “Ὥσπερ 
γὰρ οἱ ὀφθαλμοὶ τὸ 
ὁρῶσιν, ἀλλὰ δέονται 
οὕτω xai αἱ ἀχάριστοι ψυχαὶ ἐοίκασιν ἐν τῇ ἀλλο- 
τριώσει (72) τῶν ἀγαθῶν τῆς παρελθούσης χάριτος 
ἐπαισθάνεσθαι, Ὅτε γὰρ ἀπέλανον τῶν χοηστοτῖ" 
ρων, οὐδεμίαν χάριν τῷ δεδωχότε γινώσχοντες, μετά 
τὴν στέρησιν τὸ παοελθὸν μαχαρίξουσιν. ᾿Αλλ᾽ o»- 
δεὶς ἡμῶν ἀποχλείεται τοῦ εὐχαριστεῖν ὑπ᾽ οὐδεμιᾶς 


ἄγαν προσχείμενον (71) οὐχ 
συμμέτρου τινὸς ἀποστασεως" 


περιστάσεως βίον, ἐὰν εὐγνωμόνως (73) ἵκαστον ἐπι- 
λογίξεσθαι θέλῃ. Πολλὰς γὰρ ἀναθεωρήσεις καὶ οὐχ 
ἀτερπεῖς ὁ ἐχάστον ἡμῶν βίος χέχτηται, ἐάνπεο 
dpa χαταδεξώμεθα πρὸς τὸ ὑποθδεθηχὸς ἀποθλέπειν, 
χαὶ οὕτως ἐκ τῆς ποὸς τὸ χεῖρον συγχρίσεως τὸ 
ὑπάρχον ἡμῖν ἀγαθὸν, πόσου τινὸς ἀξιόν ἐστιν, 
ἐχμετρεῖν. Οἰχέτης εἶ; Ἔχεις τὸν σεαυτοῦ ταπειγό- 
τερον" εὐχαρίστει, ὅτι ἑνὸς ὑπερέχεις, ὅτι μὴ ἐν τῷ 
μυλῶνι καταδεδίχασαί, ὅτι μὴ πληγὰς λαμβάνεις. 
Οὐχ ἐπιλείνουσιν οὐδὲ τοῦτον αἱ τοῦ εὐχαριστεῖν 
ἀφορμαί. Οὐ γὰρ ἔχει πέδας, οὐ δίδεται ἐν ξύλῳ. 
'O δεσμώτης ἔχει τὸ ζῇν ἀρχοῦσαν ἀφορμὴν εἰς t- 
χαοιστίαν' ἥλιον ὁρᾷ, ἀναπνεῖ τὸν ἀέρα, ἐπὶ τούτοις 
εὐχαριστεῖ. ᾿Αδίκως χολάζῃη ; Τῇ τῶν μελλόντων ἔλ- 
πίδι χαῖρε. Δικίως χατεδιχάσθης ; Καὶ οὕτως εὖχα- 
ρίστει, ἐνταῦθα τὴν δίκην τῶν τετολμημένων ἀπο- 
τιννὺς, ἀλλὰ μὴ ἐπ᾽ ἀχεραίοις τοῖς ἁμαρτήμασι τῷ 
χολάσει ταμιευθείς, Κατὰ δὴ τὸν αὐτὸν λόγον 
ἐπὶ παντὸς βίου χαὶ πάντων ἐπιτηδευμάτων ἕξεστι 
τῷ εὐγνώμονι μεγάλας τῶν παρόντων ἀποδιδόναι τῷ 
εὐεογέτῃ τὰς χάριτας (74). Νὺν δὲ τὸ τῶν δυσαοε- 
στουμένων πιπόνθασιν οἱ πολλοί: τὸ μὲν παρὸν 
ἀτιμάζοντες, τὼν XE ἀπόντων ἐπιθυμοῦντες. Οὐ γὰρ 
τοὺς ὑποδεεστέρους αὐτῶν ἀπαριθμούμενοι, τὴν ὑπὲρ 
ὧν ἔχουσι χάριν ἀποπληροῦσι τῷ εὐεργέτῃ" ἀλλὰ τῇ 
πρὸς τὸ ὑπερέχον συγαρίσει, ὅσον ἀπολείπονται λογι- 


αἰωνία 


ζόμενοι, ὡς οἰχείων στερούμενοι τῶν ἑτέοοις προοσ- 
ὄντων, οὕτως ἀνιῶνται χαὶ χαταμέμφονται. Ὃ δου- 
og, ὅτι μὴ ἐλεύθεοόὸς ἐστι, ϑυσχεραίνει" ὁ ἐν ἔλευ- 
θερία τραφεὶς, ὅτι μὴ εὐπατρίδης, μηδὲ τῶν περι- 
ὀλέπτων ἐπ᾽ εὐγενεία, μηδ᾽ ὅτι ἐπτα πάππους ἔχει 
ἀριθμεῖν εἰς τὸ ἄνω, ἱπποτρόφονς λαμπροὺς, ἣ μονο- 
μάχοις τὸν πλούτον ἑξαναλώσαντας (7). Ὃ xa-& 
γένος περιφανὴς σχετλιάξει, ὅτι μὴ ἐπὶ πλούτῳ 
χομᾷ: ὁ πλούσιος λυπεῖται xai ὀδύρεται, ὅτε μὴ 
πόλεων x«i ἐθνῶν ἔστιν ἄρχων (70) ὁ στρατηγὸς, 
ὅτι μὴ βασιλεύει: ὁ βασιλεὺς, ὅτι μὴ πάσης ὁμοῦ 
τῆς ὑφ᾽ ἡλίω χρασεῖ, ἀλλ᾽ ἔστιν ἔθνη τοῖς αὐτοῦ 
σχήπτροις μὴ ὑποχύπτοντα, Ἔχ πάντων δὲ τούτων 
συνάγεται τὸ ἐπὶ μηδενὶ τὸν εὐεργέτην εὐχαριστεῖ- 
νως. Editio Basil, et septem mss. ἐὰν εὐγνωμόνως. 

(74) Antiqui duo libri.r& εὐεργέτῃ τὰς εὐχαοι- 
στίας. 

(18) Utraque editio et unus codex (;olb. ἱπποτρό- 
got; λαμπρὸς ἢ μονομάχοις τὸν βίον ἐξαναλώσαντας. 
Alii octo mss. ut in contextu. 

416) Unus ms. et editi ἐθνῶν ἄρχει. Alii sex ἐθνῶν 


ἐστιν ἄρχων. 


253 HOMILIA IN MARTYREM JULITTAM | 254 


σθαι. ᾿Αλλ’ ἡμεῖς, ἀφέντες τὰ ἐπὶ τοῖς ἀποῦσι λυπας, αὶ habet; exercitus dux, quod regnum non occupat ; 
διδαχθῶμεν τὴν ἐπὶ τοῖς παροῦσιν εὐχαριστίαν &ro- — rex autem, quod simul totius qui sub sole est or- 
διδόναι. Eimwptv ἐν μὲν ταῖς σχυθρωποτέραίς περι: bis non potiatur, sed supersint gentes que suis 
στάσεσι τῶν πραγμάτων τῷ σοφῷ ἰατρῷ" 'Ev θλί-  sceptris non sint subjectre. Ex quibus omuibus col- 
ψει μιχρᾷ ἡ παιδεία σον ἡμῖν. Εἴπωμεν. 'Aya0ó»  ligitur gratias pro nulla re beneficiorum auctori 
μοι, ὅτι ἐταπείνωσάς με. Εἴπωμεν, ὅτι Οὐχ ἄξια — rependi. Nos autem moerorem ex iisque desunt 
τὰ παθήματα τοῦ νῦν χαιροῦ πρὸς τὴν μέλλου- | emergentem amandantes, discamus ob presentia 
σαν δόξαν ἀποχαλυφθῆναι εἰς ἡμᾶς. Εἴπωμεν, gratias exsolvere. Dicamus sapienti medico in tri- 
ὅτι ᾿Ολίγχα ὧν ἡμάρτομεν μεμαστιγώμεθα. Παρα- — stioribus rerum infortuniis : In tribulatione parva 
χαλέσωμεν τὸν Κύριον, ὅτι Παίδευσον ἡμᾶς, Κύριε, — disciplina tuanobis **. Dicamus: Bonum mihi quia 
πλὴν ἐν xpictt x«i μὴ ἐν θυμῷ. ᾿Ελεγχόμενοι — humiliasti me *'. Dicamus: Nonsunt condignz pas- 
γὰρ, ὑπὸ Κυρίου παιδευόμεθα, ἵνα μὴ σὺν τῷ — siones hujus temporis adfuturam gloriam qua vreve- 
χόσμῳ καταχριθῶμεν. Ἐν δὲ τῇ φαιδροτέρα τοῦ — labitur in nobis 58, Dicamus: Pauca prz iisqua pec- 
βίου διαγωγῇ ἐχείνην λέγωμεν τοῦ Δαδὶδ τὴν φωνήν: — cavimus accepimus verbera **. Obsecremus Domi- 
Τί ἀνταποδώσω τῷ Κυρίῳ περὶ πάντων ὧν ἀντ num: Castiganos,Domine, verumtamen in judicio- 
απέδωχὲ μοι; Ἔχ τό μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι παρ. B et non in furore 19. Cum enim redarguwnur, a Do- 
ἤγαγε λόγῳ ἐτίμησε" τέχνας ἡμῖν συνεργοὺς τῆς — mino corripimur, ut non cum hoc mundo damne- 
ξωῆς ἐχαρίσατο" τροφὰς ἐκ τῆς γῆς &vincv βοσχη- — mur "!. Αἱ vero in letiore vite statu emittamus 
μάτων ἡμῖν ὑπηρεσίαν δέδωχε (77). Ac ἡμᾶς ὅμδροι' — illam Davidis vocem : Quid retribuam Domino pro 
dv ἡμᾶς ἥλιος" ἢ ὀρεινὴ, ἡ πεδιάσιμος ἡμῶν ἕνεχεν omnibus qua retribuit mihi?* ? Eo auctore ex nihilo 
διαχεχόσμηται, ἀποφυγὰς ἡμῖν πρὸς τὰς éx τῶν ὁρῶν Orli suinus, ornavit nos ratione, largitus nobis est 
ἀχρότητας εὐτρεπίζουσα" Av ἡμᾶς ποταμοὶ ῥέουσι’ — artes vitre tuendre inservientes, alimenta e terra 
δι ἡμᾶς βρύουσιν αἱ πηγαί" ἢ θάλασσα ἡμῖν ἀνεῖται educit, servitio nostro jumenta addixit et pecora. 
πρὸς (18) ἐμπορίαν: οἱ ἐχ μετάλλων πλοῦτοι, αἱ — Propter nosimbres, propter nos sol ; adornata est 
πανταχόθεν ἀπολαύσεις, πάσης τῆς χτίσειως ÓOopo- nostri causa regio montosa equataque, effugia at- 
φορούσης (79) ἡμῖν, διὰ τὴν πλουσίαν xai ἄφθονον — que recessus parans nobis ad summitatesmontium 
εἰς ἡμᾶς χάριν τοῦ εὐεργέτου. vitandas. Propter nos fiuunt flumina ; propter nos 
fontes scaturiunt ; mare patet nobis ad mercaturam exercendam : effodiuntur ex metallicis fodinis 
opes ; undelibet commoda affluunt et delicie, conferente nobis munera creatura omni ob locupletem 
uberemque benefici Dei in nos gratiam. 

7. Καὶ τί δεῖ τὰ μιχρὰ λέγειν ; Ac ἡμᾶς Θεὸς ἐν cC 7. Sed quid opus est parva recensere ὃ Propter 
ἀνθρώποις: διὰ τὴν χαταφθαρεῖσαν σάρχα Ὃ Λόγος nos versatus Deus est inter homines : propter car- 
σὰρξ ἐγένετο, χαὶ ἐσχηνωσεν ἐν ἡμῖν. Μενὰ τῶν nemcorruptam Verbum caro factum est, et habita- 
ἀχαρίστων ὁ εὐεργέτης" προς τούς χαθημένους ἐν — vit in nobis 18. Commoratur cum ingratis benefi- 
σχότει ὁ ἥλιος τῆς διχαιοσύνης" ἐπὶ τὸν σταυρὸν ὁ cus ; venit liberator ad captivos ; illuxit sol justi- 
ἀπαθής" ἐπὶ τὸν θάνατον ἢ ζωή" ἐπὶ τὸν ἄδην τὸ — lim" * sedentibus in tenebris 15, in crucem tollitur 
φῶς: ἢ ἀνάστασις διὰ τοὺς πεσόντας" πνεῦμα — quiomnis prorsus doloris expers est, vita morti 
υἱοθεσίας, χαρισμάτων διανομαὶ (80), στεφάνων ἐπαγ- — addicitur. Lux descendit ad inferos ; propter eos 
γελίαι' τὰ ἄλλα, ὅσα οὐδὲ ἐξαριθμήσασθαι αῤδιον, qui mortui erant, resurrectio, adoptionis spiritus, 
ἐφ οἷς πᾶσι πρέπουσά ἐστιν ἢ φωνὴ τοῦ mpogírov* | donorum divisiones, repromisse corone : alia in- 
T. ἀνταποδῶμεν τῷ Κυρίῳ περὶ πάντων ὧν &vram- — super qu& ne numerare quidem facile fuerit qui- 
ἐδωχεν ἡμῖν ; Kai yàp αὖ xai τοῦτο oux εἴρηται — bus omnibus congruit illa vox prophete. Quid re- 
δεδωχέναι, ἀλλ᾽ ἀντιδεδωχέναι ὁ μεγαλόδωρος, ὡς — (ribuemus Domino pro omnibus quz retribuit no- 
οὐχὲ χατάοχων χάριτος, ἄλλ᾽ ἀμειχόμενος τοὺς ὑπάρ- — bis 169 Atque etiam magnificus ille non dicitur 
ξαντας (81) τὸ γὰρ τῶν λαμδανόντων εὐχάριστον tiq — (ribuisse, sed retribuisse, tanquam siprior non con- 
εὐεργεσίαν χαταλόγίξεται. Ὅς, xal χρήματα διδοὺς D ferret gratiam, sed iis qui prius contulissent, red- 
αἰτεῖ παρὰ σοῦ τὴν ἐλεημοσύνην διὰ τῆς χειρὸς τῶν — deret : nimirum gratiarum actionem, que ab acci- 
πονήτων" χὰν λάδῃ τὰ ἑαυτοῦ, ἀχεραίαν σοι (82) τὴν pientibus rependitur,loco habet beneficii. Qui cum 
χάριν, ὡς ὑπὲρ οἰχείων, ἀποπληροὶ. Τί οὖν ἀντ- dederit opes, tamen eleemosynam ate per paupe- 
αποδῶμεν τῷ Κυρίῳ περὶ πάντων ὗν ἀνταπέδωχεν. rum manus reposcit : qui tametsi suum accipit; 


85 Isa. xxvi, 46. 57 Psal. cxvin, 74... ** Rom, vin, 18. ** Job xv, 11. 19 Jerem. x, 24. Τ' 1 Cor. 
xi, 32. 12 Psal. cxv, 12. 75Joan. 1, 14. ?* Malach. 1v, 2. 15 158. 1x, 2. 75 Psal. cxv, 12. 


(77) Veteres quatuor libri ὑπηρεσίαν ἔδωχε. (80) Antiqui duo libri et editi διανομαί. Alii quin- 
(78) Ita mss. sex. Editio Paris. ἀνεῖται τὰ πρός. — que mss. διανομή. — 
(719) Editi et tres. mss. χτέσεως δορυφορούσης. (81) Ubi et in editis et in mss. constanter legitur 


omni creatura nos stipante, male. Regii primus et ὑπάρξαντας, ibi legendum esse ἀπάρξαντας pulat 
tertius cum duobus Colbertinis χτίσεως depopopoó- — Combefisius: quisisuan) conjecturam veteris ali- 
σης, omni creatura donis ac muneribusnoscumu- — cujus libri testimonio stabilivisset, nos nullo ne- 
lante, recte. gotio adduxisset ia sententiam suam. 


15 $. BASILII MAGNI 256 


tibi tamen veluti tua danti gratiam integram re- A ὑμῖν ; Οὐ γὰρ épüum τῆς pevüc τοῦ Προφίώτον, 
fert. Quid igitur retribuemus Domino pro omnibus χαλῶς ἀποροῦντος, xxi περισχοποῦντο: ἐκυτοῦ τὸν 
quz retribuit nobis ? Non enim desero vocem Pro- πενίαν, ὅτι οὐδὲν ἔχει ποὸς ἀντίδοσιν ἄξιον. Ὅς 
phetze, probe addubitantis, ac inopiam suam cir- ἐφ᾽ οὕτω μεγάλαις καὶ λαμπραῖς εὐεογεσίαες, 9u— 
cumspicientis, &1 talem videlicet ei ut nihil sup- μενοὺν ἐχούσαις ὑπερθολὴν, πολλαπλασίονα &ui» (B3) 
peteret digaum quod retribueretur. Dominus enim τὰ εἰς ὕστερον ἐπαγγέλλεται: παραδείσου τρυφὴν, 
post beneficia adeo magna splendidaque, nec ta- — x«i δόξαν iv βασιλεία, χαὶ ἐσαγγέλονς τιμὰς, καὶ 
men omni genere preestantia, nobis in posterum Θεοῦ χατανόςσιν: ὅπιο τοῖς ἀξιωθεῖσι τῶν ἀγαθὼν 
multo majora pollicetur, paradisi delicias, dandam ie: τὸ ἀχρότατον" 02 πᾶσα ἐφίεται λογοκὰ φύσεις" 
in regno gloriam, honores angelorum honoribus οὗ xsi ἐμεῖς ἐκιτύχοιμεν, ix τῶν καδῶν τῆς σαρκὸς 
haud impares, denique Dei cognitionem : id quod ἐαντοὺς ixx aS ipmr-t;. Πῶς ev», pe, τὸ χοιρωνε- 
iis, qui digni habiti sunt, summum bonum est;id κὸν χαὶ φιλόστοργον (ὁ πρῶτόν ἐστι τῶν ἀγαθῶν 
quod omnis natura ratione predita expetit ;id καὶ τελειότατον, διότι πλξουμα γόμον ἃ ἀγάπῃ)" 

quod utinam et nos, ubi a carnis affectibus nos- πρὸς τοὺς πλκσίον ἐκιδειξομεύα ; Ἐπειδὰν, πρός 
meltipsos expurgaverimus,adipiscamur. Quomodo — roe; ὑπὸ ὠεγάλων συμφορῶν χατεχομένονς εἰσελ- 
igitur. inquiet aliquis, commiserationem socialem p θόντες, μὲ συγκλαίωπεν αὐτοῖς, uxdt συνδακούωμεν, 
atque charitatem (quod bonorum primum est el ἀλλ᾽ εὐχαριστῶκπεν ἐπὶ τοῖς γενοιένοις, Ouxtie» μὲν 
per:ectissimum, cum plenitudo legis dilectio sit?) γὰθ παθος μετ᾽ εὐχαριστίας ὑξενεγχεῖν ὑποιονξ ς 
proximo nostro sumus ostensuri ? Quoniam ai ad ἔχει καὶ χαστεοίας ἀξοδειξιν (8b ἐπ᾿ ἀλλοτοίαις δὲ 
aliquos magnis calamitatibus ac eeruunisoppres- συμφοραῖς εὐχαριστεῖν τῷ Or ἐπεχαίροντός ἐστι 
sosaeccedamus,nequaquamcumipsisflebimus,aut τοῖς χαχοῖς χαὶ παροξύνοντος τοὺς λυκουπένους" 
collaerymabimus; imo de iis, quee acciderint; age- σαὶ ταῦτα τοῦ ᾿Αχυστόλου ἐξιτοέχοντος Lui» χλαΐξεν 
mus gratias. Ac quidem suam ipsius afflichonem μετὰ χλαιόντων. Ti οὖν io2ar τοὺς ταῦτα , Ἢ 
cum gratiarum actione perferre, patienti est at- παλιν ἀναγχαίως τῶν τοῦ Κυοίεν aeyws ὑκομνή- 
que constanti argumentum ; sed pro calamitati- δοῖεν ὑμᾶς (85), πὶ ἐτὲτι yate ποοφοταχθηρεν, 
bus alienis Deo gratiam babere, insulianüs est — xe: ἐπὶ τισι πενθεῖν ; Xmiotzt, xsi, χαὶ éyeh- 
malis alienis et irritantis afflictos, preeserm cum λιᾶτθε. ὅτι ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τοῖς οὐβα- 
ab Apostolo jubeamur cum flentibus flere ^*. Quid — weiz καὶ zac Θυγατέϑε: Ἰεονουσαλκιε, mi πλαΐετε 
igitur ad heec dicemus ? Estne rursus necesse vobis ἐπ᾿ iai, XAR χλκυτατε  éXi τὰ τέχνα ὑμῶν. 
in memoriam reducere Domini verba, quibus jussi — O2xo2» dumis; xbv συσκιδτᾶν καὶ συναγάλλοσθαι 
sumus in aliquibus gaudere, in aliquibus lugere? (, ὁ θεῖος àejs; 86] iab ἐπιτϑέζει. τοῖς δὲ ἐκ 
Gaudete, iuquit, et ersultatequoniaem merces vestra — ut-xoix; as»uizt δαχουον συχεενθεῖν χαὶ evwed2- 
copiosa est ἐν carlis 5*. Et iterum : Filiae Jerusalem. — s:s5xm. ἃ τοὺς ἀναλγέτως δικκειακενους  Gxex)aus- 
nolite (lere super me, sed ftete super Alios vestros ὃ. e5x:, ὁτι οὐδὲ ἴσατι τῶς ἄξολλυνται. 

ltaque precipit nobis sermo divinus, ut eum justis quidem exsultemus ac lmtemur : lugearsus vero 
et lamentemur cum iis qui ex poeaitentia effundunt lacrymas : aut eliam eos qui multo doloris 
sensu tanguntur, deploremus, quod perire se ne intelligant quidem. 

ἃ. Cwterumimplevisse mandatum haudquaquam 8. Οὐχὶ di ἐτὶ ἐανάτω in seem καταχλαύσαντον 
putandus est qui hominum mortem deplorat, et χαὶ (87! ευνεκδες ταῦτα τοῖς πενθοῦτι, xàirewri» 
eun lusentibus edit elamorem. Neque enim lauda- — xssszxe  »exiziD εἶναι τὰς ἔντολξ:. Οὐτε 4e 
verim medieum, qui eum opem eqgrotantibus ferte — r23» xam, τῶν ἀντὶ τοῦ Sex Sri» τοῖς xsuseuTc», 


deberet, morbis ipse repleretur; Deque nauclerum αὐτὸν τῶν νετχαχτων  ieectazixase» οὔτι χυθεο- 
qui eum deberet navigantibus preesse, adversus νετεν, ἀντὶ τοῦ κεατεὶν τῶν ἑαπλίοντων, χαὶ τοῖς 


ventos pugnare, ludus vitare a^ timidiores :olaN — wwrvaxet axvir$m, καὶ δικοευγεω τὰ κυπατα, χαὶ 
Dàusearet ipse, et una eum iis qui rei nautiewe im- p sxixavésiz$a τοὺς διειλοτενους, ναυτεῶστα xxi συν- 


(«7:3 sunt, abiumo eonciieret, Ejusmodi est quis- 


quis ad:t iugenites, hec tamen. ratione sua usus, 
quiiquam eis umpertit emolumenti ; sed potius ex 
alen:s aSwtbus dedecus contrahit. Par igitur fue- 
nt de abenis calamitatibus ae erumuis atflictari. 
Nam iw paeto adtieturum couneiliatunis tihi ex fa. 


7 Kom xut tà. 7* Rom. xu, (X 


Sf oCodiees ablquet ἀχέλαιον z0t 

S3 Fd Paris. xellaxlaseva cde, Unus qaa, 
vrxaeurawa P5 Alius πολλαπλασίονα τὸ. Alii qua: 
ἘΣ 20A Te interjecta &eAlaxluaeva ἐμίν, Haul 
hne mes MASS. tovpa 

Sa Neg. secu lus a suns dedu, 

ἈΞ. Vebeten quiam hi et editi. υπομνάπομεν 
puces im Di33. νπομνὴ δόμεν ouis. Pro wKa- 


'* Matth. v, t$. 


ἀλυοντα rei; &titee P alatce Τυχοῦτος 10 ἔστεν ὁ 
ποὺς τοὺς πειϑοῦντας nun. xax ck τῆς dx τοῦ 
Φίκέιον ἀογον ὠφελειὰς πιτα:λιδεὺς ἀλλὰ τὰς x τῶν 
ἀλλοτοιων refus ἀεχεμοσυνςς πεταλπαδύνων. "Exi- 
etvyvattv μὲν ey» ταῖς συκφοσαῖς τῶν πενθοὺν- 
ἴων (NRV Axe leves, Ui» γὰΣ ἐπυτὸν €UMtWTE τοῖς 


*" Lue. avt 33, 


pvdaeute jn aliquibus mss. legitur 2xsa»éewaa». 
Ναὶ ΔΑΝ Νὴ mes hbri $se; venas. lex 
NS | Voeulam καὶ ex antiquis tribus libris addi- 
uiua, 
(Q0 Weg, tertius. et ani duo mss. Colbertini 
δυμγολεὶς τῶν Mox quatuor mss. 
eiut, Alii (va οὐλείωφει. νι Bài eixtwiett;. 


257 


HOMILIA ΙΝ MARTYREM JULITTAM. 


258 


πάσχουσι, μὴ χαθιλαρευόμενος τῶν συμφορῶν, μηδὲ Α miliaritatera atque benevolentiam, neque hilarem 


ὀναδιαφορῶν τοῖς ἀλλοτρίοις ἀλγήμασιν. Οὐ μὴν 
πεοαιτέρω *y& συνεχφέρεσθται τοῖς λνπουμένοις προσ- 
ἥχεν, ὥστε ἣ συνεχδοᾶν, ἣ συνθρηνεῖν τῷ πεπονθότι, 
$ ἐν τοῖς ἄλλοις μιμεῖσθται xai ξηλοῦν τὸν ἐσχοτω- 
μένον ὑπὸ τοῦ πάθους " οἷον συγχαθειργνύναι ἑαυτὸν, 
xai συμμελανειμονεῖν, xal χαμαὶ συγχαθῆσται, καὶ 
χουρᾶς ἀμελεῖν. 'Ex τούτων γώρ ἐστι μᾶλλον ἐπι- 
τείνειν τὴν συμφορὰν, à κχαταπραὔνειν. Οὐχ ὁρᾶς, 
ὅτι βουβδῶνες μὲν χαΐ. σπληνες, ot. μὲν τραύμασιν, ol 
δὲ πυρετοῖς ἐπιτιθέμενοι, τὰς ὀδύνας συνεπιτείνουσι ; 
χεῖρες δὲ τὸ ἀλγοῦν τῇ πραείᾳ ἑαυτῶν ἐπαφῇ χατα- 
στέλλουσι; Καὶ αὐτὸς δὴ οὖν μὴ ἐξαγριάνῃς τὸ 
πάθος τῇ παρουσία, μηδὲ συγχαταπέσῃς τῷ πεπτω- 
xótt, 'O γὰρ τὸν χείμενον ἀνιστῶν (84) ὑψηλότερος 


teostendens ob eorum adversitates, neque alienam 
afflictionem indifferenter perferens. Minime tamen 
convenitdolentium miseriis plus equo commoveri, 
sic ut aut conclames, aut lugeas cum afflictato, aut 
aliis in rebus hominem a tristitia obcecatum imi- 
teris emulerisque : exempli causa, si una cum ipso 
te ipse includas, et induaris atra veste, si pariter 
jaceas liumi, comamque negligas. Ex iis enim ma- 
gis crescit quam elevatur calamitas. Annon vides 
augeri dolorem, si aut bubones vulneribus, aut 
449. splenes febribus accedant? nonne potius miti- 
gant manus dolorem leni suo contactu ? Et tu igi- 
tur ne tua preesentia exasperes afflictionem, neque 
cum lapso collabare. Nam jacentem qui erigit, al- 


εἶναι τοῦ πεπτωχότος πάντως ὀφείλει - ὁ δὲ ἐξ ἴσον B tior omnino lapso esse debet ; qui vero pariter ce- 


χαταπεσὼν ἑτέρου xal αὐτὸς τοῦ ἀναστήσοντος ἐπι- - 


δεῖται. ᾿Αλλὰ δάκνεσθαι μὲν ὑπὸ τῶν γινομένων, xal 
ἡσυχῆ τοῖς λυπηροῖς ἐτιστυγνάζειν προσῆχεν, ἐν 
συννοίᾳ προσώπου, χαὶ σεμνότητι βάρος ἐχούσῃ, τὸ 
τῆς ψυχῆς πάθος διασημαίνοντα - φθεγγόμενον δὲ, 
o^x εὐθὺς ἐπιπηδᾶν ταῖς ἐπιτιμήσεσι προσῆχεν, 
ὥσπερ ἐναλλόμενον καὶ ἐπεμδαίνοντα τοῖς κειμένοις 
( φορτικὸν γὰρ τοῖς ὑπὸ λύπης τὴν ψυχὴν χεχαχω» 
μένοις αἱ ἐπιτιμήσεις (90) - xot ἅμα δυσπαράδεχτοί 
εἰσι τοῖς χάμνουσι, χαὶ πρὸς παρηγορίαν ἀπίθανοι 
τῶν ἀπαθῶς παντάπασι διαχειμένων ol 36901) " ἀλλὰ 
συγχωρήσαντα χενὰ χαὶ ἄπραχτα ἐχθοῆσαι (94) xal 
ὁλοφύρεσθται, ἤδη τοῦ χαχοῦ ὑπανέντος τι χαὶ χαλά- 
σαντος, τότε ἐμμελῶς χαὶ πράως τῆς παραχλήσεως 
ἅπτεσθαι. Ἐπεὶ xal oí πωλοδάμναι τοὺς δυσηυνίους, 
τῶν πώλων οὐκ εὐθὺς χατάγχουσι τοῖς χαλινοῖς, 
οὐδὲ ἀνακρούονσιν (ἀναχαιτιξεῖν γὰρ οὕτω xal ἀπο- 
σείεσθαι τοὺς ἐπιδάτας διδάσχονσιν): ἀλλὰ συν- 
ἐνδιδόντες τὴν πρώτην, χαὶ συνεξορμῶντες αὐτοῖς, 
ἐπειδὰν ἔδωσιν ὑπὸ τῆς (92) οἰκείας ὁρμῆς καὶ βίας 
τὸν θυμὸν ἀναλώσαντας, τότε παραλαθόντες δεδα- 
μασμένους, εὐπειθεστέρους ἤδη ποιοῦσι διὰ τῆς 
τόχνης. Οὕτως ἔσταε χατὰ τὸν τοῦ Σολομῶντος λόγον " 
᾿Αγαθὸν εἰσελθεῖν εἰς οἶχον πένθους μᾶλλον f εἰς 
oixow πότου - εξ μέλοι τις, ἐπιστημόνως xol (93) 
πράως τῷ λόγῳ χρώμενος, μεταδιδόναι τῆς οἰχείας 
ὑγιείας τῷ χάμνοντι, ἀλλ᾽ οὐχὶ τῆς ἀλλοτρίας λύπης, 
ὡς ὀφθαλμίας, μεταλαμθάνειν. 


9. Κλαίειν οὖν μετὰ “λαιόντων. Ὅταν ἴδης ἐπὶμετα- 
νοίᾳ τῶν ἡμαρτημένων τὸν ἀδελφὸν ὀδυρόμενον, σύγ- 
χλανσοὸν τῷ τοιούτῷ (94), x«i συμπάθει. Οὕτω ydp 
σοι ὑπάρξει ἐν ἀλλοτρίοις πάθεσι τὸ οἰχεῖον ἐπανορ- 
θοῦσθαι. Ὃ γὰρ ὑπὶρ τῆς τοῦ πλησίον ἁμαρτίας 
θερμὸν ἀποστάξας δάχρνον ἑαυτὸν ἐξιάσατο, δι᾿ ὧν 


δ᾽ Eccle. vn, 3. 


(89) Codices tres χείμενον &vermic. 

(90) Antiqui duo libri et editi αἱ ἐπιτιμήσεις. 
Alii quinque 5 ἐπιτέμησις. 

(91) Codices duo ἄπραχτα ἐμβοῆσαι. 

(92) Unus ms. et editi is τῆς. Alii quinque ὑπὸ 


τῆς. Mox Reg. primus θυμὸν ἀναλύσαντας, sensu 
non dissimili. 


cidit, altero qui erigat etiam ipse opus habet. At- 
tamen abs re non fuerit iis que accidunt angi, et 
tacite de adversis afflictari, ita ut ex vultu, qui 
cogitatione defixus sit, exque modestia que gravi- 
tatem adjunctam habeat,animi affectum significes: 
ubi autem ad colloquium ventum est, non statim 
ad objurgationes devenire decet, velut jacentibus 
insultantem ac illudentem. Nam objurgationes iis 
quorum animus pre tristitia eruciatur, mol. ste 
sunt et graves; simulque sermones eorum qui 
nullo prorsus doloris sensu afficiuntur, egre au- 
diuntur a merentibus, et ad eos consolandos vim 
non habent persuadendi. Sed si eos siveris vanos 
inefficacesque clamores et ejulatusedere, malo jam 


c paululum sedato ac remisso, tum demum nihilim- 


pedit quominus eos possis scite ac leniter solari. 
Nam et equorum domitores non statim effrenatos 
pullos frenis cohibent, aut reprimunt (sic enim re- 


 Arocedere, etequites excutere edocentur), sed initio 


ipsis cedentes, ac eorum impetum secuti, ubi eo- 
rum ardorem suo ipsorum impetu atque vehemen- 
tia fractum et exhaustum animadverterint, tunc 
subactos apprehendentes, illos jam per artem red- 
dunt tractabiliores. Sic erit, juxta Salomonis sen- 
tentiam : Melius est ingredi in domum luctus, 
quam in domum convivii"!, si quis, perite leniter- 
que sermone usus, suam ipsius sanitatem aegroto 
velit impertiri, non alienam tristitiam velut lippi- 
tudinem contrahere. | 

9. Oportet igitur flere cum flentibus. Ubi viderís 
fratrem lugentem ob peecatorum penitentiam, la- 
crymare cum viro ejusmodi,acillius commiseresce. 
Ita enim tibilicebit ex malis alienis tuum corrigere. 
Nam qui fervidas lacrymas pro peccato proximi 
effundit, dum fratrem doflet, medetur sibimetipsi. 


(93) Antiqui tres mss. ἐπιστημόνως καί. Alii duo 
et editi ἐπιστημονιχῶς 8. — ! 

(9$) Unus ms. et editi σύγχλαυσον τούτῳ. Alli 
multi σύγκλανσον τοιούτῳ. Ibidem mss. non pauci 
xxi συμπάθει. Alius codex et editi x«i σύμπαθε, 
Alius σύγχλαυσον rà τοιούτῳ xal συμπένθει. 


259 


S. BASILII MAGNI. 


260 


Talis erat qui dicebat: Defectio animi tenuit me ἃ τὸν ἀδελφὸν ἀπωϑδύρατο. Τοιοῦτος ἦν ὁ λέγων * ᾿Αθυ- 


pro peccatoribus derelinquentibus legem tuam. 
Lugepeccaticausa.Anime regritudino est peccatum; 
mors estanima immortalis ; peccatum luctu atque 
irrequietis lamentis dignum est. Ob hoc fluant la- 
cryme omnes, nec cessent duci ex pectore imo 
suspiria.Paulus deflebat inimicos crucis Christi**. 
Jeremias deflebat qui ex populo peribant; idem- 
que cum sibi naturales lacryme non satis essent, 
lacrymarum fontem inquirebat et extremam man. 
sionem. Et sedebo, inquit, et plorabo populum hunc 
diebus multis, eos qui pereunt **, Scriptura inter 
beatitudines lacrymas et luctum ejusmodi repo- 
nit**, non propensionem ad tristitiam omnem. 
non proclivitatem ad tletum, qui omne occasione 


cieatur. Non ita dudum vidi quosdam volupta- B 


. rios, qui immodico voluptatis amore pelleeti, per 
speciem expellende £3 tristitie ad crapulam sese 
converterent,et ad ebrietatero ; suamque conaren- 
tur excusare intemperantiam verbis Salomonis, 
qui ait: Date vinum iis qui in tristitia sunt *6. Est 
autemhec sententia in Proverbio,nec tamen ebrie- 
tatem licitam reddit, sed humans vitee consulit. 
Etenim ut reconditum hujus sententie sensum 
omittam, quo vinum letitia rationalis dicitur ; ne 
obvius quidem sensus parum habet providentie 
ac cure, ne videlicet ii qui egre consolationem ad- 
mittunt, et gravi luctu obruuntur, cibos negligant 
et alimenta, ploratu vehementiore absorpti: sed 
partim pane cor luctuosi hominis firmetur, par- 
tim vino collapse vires suffulciuntur. Ceterum 
vinosi homines ac ebrii moerorem haud demulcen- 
tes,sed mutantes mala malis,ac pravam quamdam 
pactionem facientes, corporis morbos morbis ani- 
mi mutant, eosque qui truina momenta exiquant, 
imitantes, tantum detrahunt tristitie, quantum ad- 
dunt voluptati. Existimo quidem juvandam esse 
vino naturam: sed minime permittendum est meri 
tantam copiam infundi, ut rationi caliginem offun- 
dat. Neque enim simul cum vino effluet tristitia, 
sed ebrietatis malum animo accedet. Quod si ra- 
tio medicus est tristitiz, fuerit plane ebrielas ma- 
lorum maximum, cum medelam impediat animi. 
Sed jam singula qus dicta sunt, animo repete ; ita 
comperies et confici posse et utile esse apostolicum 


mandatum. intelliges, quomodo possis gaudere D 


semper, si rationem rectam sequaris ; quomodo 
indesinenter orare, quomodo gratias agere in om- 
nibus, quomodo denique valeas afflictos consolari, 


53 Psal. cxvur, 53. 


(95) Unus ms. et editi ἐκ βάθους καρδίας, ab 
imo pectore. Alii quinque ix μέσης χαρδίας, ez me- 
dio corde. Utra scriptura vera sit, nescio: sed 
utramque recipi posse, nemo, opinor, diffi- 
tebitur. 

(96) Veteres duo libri et editi λαοῦ, ὅς γε. Alii 
tres λα» ὦ γε. Statim duo mas. πηγήν ἐξήτει, 

(97) Editi παραλέπω. At mss. sex παραλείπω. Mox 
unus Codex Colbert, et editi τὸν νουτὴν εὐφροσύνην. 
Alii sex mss. τὴν λογικὴν coop. Idem est sensus. 


55 Philipp. nm, 18. ** Jerem. ix, 1. 35 Matth. v, 5. 


pix χατέσχε με ἀπὸ ἀμαοτωλῶν τῶν ἐγχαταλιμ- 
πανόντων τὸν νόμον σον. Ὑπὲρ ἁμαρτίας χλαΐε, 
Αὕτη ἀῤῥωστία ψνχῆς" αὕτη θανατός ἐστι τῆς ἀθα- 
γάτου - αὑτὴ πένθους ἀξία x«i ὀδυρμῶν ἀσιγήτων. 
Ἐπὶ ταύτι πᾶν δάχρνον ῥέοι, χαὶ μὴ διαλείποι 
στεναγμὸς ἐκ βάθονς χαρδὶας (95) ἀναπεμπόμενος, 
Ἔχλαι: Παῦλος τοὺς ἐχθροὺς τοῦ σταυροῦ τοῦ Χρι- 
στοῦ. Ἱερεμίας ἔχλαιεν ἐπὶ τοῖς ἀπολλυμένοις τοῦ 
λαοῦ * ὃς γε (96), ἐπειδὴ οὐχ ἤρχει τὸ ix. φύσιως δά- 
χρυ», πηγὴν ἐπεζήτει δαχρύων καὶ σταθμὸν ἔσχατον, 
Καὶ χαθήσομαι, φησι, χαὶ χλαύσομαι τὸν λαὸν 
τοῦτον ἡμέρας πολλὰς, τοὺς ἀπολλυμένους. Τὸ 
τοιοῦτον δάχρυον χαὶ τὸ τοιοῦτον πένθος ὁ λόγος 
μαχαρέξει " οὐ τὸ πρὸς πᾶσαν λύπην εὐάγωγον, χαὶ 
ix πάσης προφάσεως εὐχατάφορον πρὸς τοὺς Ópi- 
γους. Ἤδη δὲ τινας εἶδον τῶν φιληδόνων Ot ὑπερ- 
βολὴν ἡδυπαθείας ἐπι πρϑφάσει τἧς λύπης πρὸς 
χοαιπάλην χαὶ μέθην ἐχτρεπομένους, χαὶ τὸ ἀχρα- 
Tt, αὐτῶν ix τῶν τοῦ Σολομῶντος λόγων παρααν- 
θεῖσθαι πειρωμένους, λέγοντος - Δότε οἶνον τοῖς ἐν 
λύπαις. Ἔστι δὲ ὁ παροιμιαχὸς λόγος οὐχὶ psÜn 
ἄδειαν παρεχόμενος, ἀλλὰ συνέχων τὴν ἀνθρωπέ- 
vq» ζωήν, Ἵνα γὰρ τὸ αἰνιγματῶδες αὐτοῦ παρα- 
λείπω (97), οἶνον λέγοντος τὸν λογικὴν εὐφροσύνην, 
οὐδὲ ὁ πρόχειρος νοῦς μιχρὰν ἔχει τὴν ἐπιμέλειαν, 
ἵνα μὴ τῷ σφοδοῷ τοῦ πένθονς χαταποθέντες, τῶν 
τροφῶν ἀμελῶσιν οἱ δνσπαρηγόρητοι καὶ βαρυπεν- 
θεῖς - ἀλλ᾽ ἄρτῳ μὲν στηρίξζηται ἢ χαρδία τοῦ φιλο- 
λύπον, οἴνω δὲ τὸ συμπεπτωχὸς τῆς δυνάμεως ὑπερ- 
εἰδηται (98). Οὐ δὲ φίλοινοι καί οἰνόφλυγες, οὐ τὰν 
λύπην χαταποχόνουτες, ἀλλὰ x«x& χαχὼν διαμειθδό- 
μᾶῆνοι, xal πονηροί τινὲς γινόμενοι συναλλάκται, vo- 
σήματα, ψυχῶν διαμείδονσι νοσημάτων " οἱ τοὺς ἐπὶ 
τῆς τρυτάνης τὰς ῥοπὰς ἐπανισοῦντας μιμούμενοι, 
τοσοῦτον ὑφαιροῦσι (09) τῆς λύπης, ὅσον αὔξουσι 
τὸ φιλήδονον. A))' οἶμαι χρῆναι βοήθειαν τῷ φύσει 
παρέχειν τὸν οἶνον " χαὶ μὴ τοσοῦτον ἐπιτρέπειν ἐγ- 
χεῖσθται τὸν ἄχρατον, ὥστε σχότωσιν τοῖς λογισμοῖς 
ἐμποιεῖν. Οὗτε γὰρ συνεχρυήσεται τῇ οἴνῳ τὸ λυπη- 
póv* xai τὸ τῆς μέθης xoxóv τὸ ψνψῷῇ προσγενήσε- 
ται. Εἰ δὲ λύπης ἱατρὸς ἐστιν ὁ λογισωὸς, ἔσχατον 
ἂν εἴη τῶν χαχῶν ἡ μέθη, τῇ ἱατρείᾳ τῆς ψυχῆς 
ἐμποδιξουσα. ᾿Αλλ᾽ ἀνάλαδε τῷ λόγῳ τῶν εἰρμένων 
ἕχαστον, χαὶ εὑρήσεις τό τε δυχατὸν τῆς ἀποστολι- 
χῆῇς νομοθεσίας xai τὸ ὠφέλιμον " πῶς μὲν πάντοτε 
χαρήσῃ τῷ ὀρθῷ λόγῳ ἑπόμενος " πῶς δὲ προσεύξῃ 
ἀδιαλείπτως, πῶς δὲ ἐν παντὶ εὐχαριστῃσεις " τίνι δὲ 
τρόπῳ παραχαλέσεις τοὺς λυποτμένονς (1), ἕνα éx 


56 ΓΙΟΥ͂. xxxi, 6. 


(98) Veteres aliquot libri et editi στηρίξεται.... 
ὑπερείδεται, Alii quatuor mss. στηρέξηται.... ὑπερ- 
εἰδηται. 

(99; Reg. primus τοσοῦτον ἀφαιροῦσιν. 

(1) Unus mss. et edili παραχαλέσεις τοὺς θλιδο- 
{ένους. Alii septem παραχκαλέσεις τοὺς λυπουμένους. 

na quidem lectio altera melior non est; quia 
tamen libri veleres ultime favent, eam secuti 
sumus. 


201 


πάντων ἄρτιος ἧς x«t χατηρτισμένος, τῇ βοηθείᾳ τοῦ ἃ 
ἁγίου Πνεύματος, x«i τῇ ἐπισχηνώσει τῆς χάριτος τοῦ 
Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ" à ἡ δόξα x«i τὸ χρώ- 
τος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, ᾿Αμήν. 


HOMILIA IN ILLUD, DESTRUAM HORREA MEA. 


262 


ut omni ex parte integer sis et perfectus Spiritus 
saneti ope, atque inhabitante gratia Domini nostri 
Jesu Christi : cui gloria et imperium in secula 5- 
culorum. Amen. 





ΕΙΣ TO PHTON TOY ΚΑΤᾺ AOYKAN 
Εὐαγγελίου (2): « Καθαλῶ μου τὰς ἀποθήχας, xci 
μείζονας οἰχκοδομήσω"» χαὶ περὶ πλεονεξίας. 

1. Διπλοῦν τὸ εἶδος τῶν πειρασμῶν. Ἢ γὰο «t θλέ- 
ψεις βασανίξονσι τὰς καρδίας, ὥσπερ χρυσὸν ἐν χα- 
μίνῳ, διὰ τῆς ὑπομονῆς τὸ δοχίμιον αὐτῶν ἀπελέγ- 
χουσαι" ἣ x«i πολλάκις αὐταὶ αἱ εὐθηνέαι τοῦ βίον 
ἀντὶ πειρατηρίου γίνονται τοῖς πολλοῖς. Ὁμοίως γάρ 
ἐστί χαλεπὸν ἔν τε δυσχολίαις (3) πραγμάτων ἀτα- 
πείνωτον τὴν ψυχὴν διασώσασθαι, καὶ ἐν ταῖς περι- B 
φανείαις μὴ (4) ἐπαρθῆναι πρὸς ὕδριν. Παράδειγμα 
δὲ τοῦ μὲν προτέρον εἴδους. τῶν πειρασμῶν ὁ μέγας 
Ἰὼδ, ὁ ἀχαταγώνιστος ἀθλητής" ὃς, πᾶσαν τοῦ δια- 
θόλου τὴν βίαν, ὥσπερ χειμάῤῥου φορὰν, ἀσείστῳ 
χαρδίᾳ x«i λογισμοῖς ἀτρέπτοις ὑποδεξάμενος, τοσ- 
ούτῳ μείζων τῶν (8) πειρασμῶν ἀνεφάνη, ὅσῳ με- 
γάλα αὐτῷ xai δυσέχλυτα ἐδόχει παρὰ τοῦ ἐχθροῦ 
προδεδλῆσθαι τὰ παλαίσματα. Τῶν δὲ κατὰ τὴν εὖ- 
ἡμερίαν τοῦ βίον πειρασμῶν ὑποδείγματα ἄλλα τε 
τινὰ, καὶ οὗτος ὁ νῦν ἡμῖν ἀναγνωσθεὶς πλούσιος" ὃς 
τὸν μὲν εἶχε πλοῦτον, τὸν δὲ ἤλπιζε’ τοῦ φιλανθρώ-- 
που Θεοῦ ἐξ ἀρχῆς αὐτὸ» ini τῇ ἀγνωμοσύνῃ τῶν 
τρόπων μὴ καταχρίναντος (0), ἀλλ᾽ ἀεὶ τῷ προὐπάρ- 
χοντι πιούτῳ πλοῦτον ἕτερον προστιθέντος, si πως 
αὐτῷ χόρον ἐμποιήσας ποτὶ, πρὸς τὸ χοινωνιχὸν καὶ 
ἥμερον τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἐχχαλέσαιτο' ᾿Ανθρώπον, 
γάρ φησι, πλουσίον ηὐφόρησεν (7) ἢ χώρα, xci διε- 
λογίξετο χαθ᾽ ἑαντόν: Tí ποιήσω; Καθελῶ μου 
τὰς ἀποθήχας, καὶ μείξονας οἰχοδομήσω.. Διὰ τί 
οὖν ηὐφόρησεν ἢ χώρα ἀνθρώπου μηδὲν ἀγοθὸν ix 
τῆς εὐφορίας ποιήσειν μέλλοντος ; ἵνα μᾶλλον ἢ τοῦ 
θεοῦ μακροθυμία φανῇ (8), x«l μέχρι τῶν τοιούτων 
ἐχτεινομένης αὐτοῦ τῆς χρηστότητος" Βρέχει γὰρ 
ἐπὶ διχαίους x«l ἀδέχους, xol ἀνατέλλει τὸν 
ἥλιον αὐτοῦ ἐπὶ πονηροὺς καὶ ἀγαθούς. Ἢ δὲ 
τοιαύτη τοῦ Θεοῦ ἀγαθότης μείξονα συνάγει τοῖς 
πονηρευομένοις τὴν χόλασιν. Ἥνεγχε τοὺς ὁμόρους 
ἐπὶ τήν ὑπὸ τῶν πλεονεχτιχῶν χειρῶν γεωργουμένην 
γῆν" ἔδωχε τὸν ἥλιον ἐχθάλπειν τὰ σπέρματα, xol 
πολυπλασιάζειν τοὺς χαρποὺς διὰ τῆς εὐφορίας. Καὶ 
τὰ μὲν παρὰ Θεοῦ τοιαῦτα, γῆς ἐπιτηδειότης, ἀέρων 


C 


D 


— 


IN ILLUD DICTUM EVANGELII 


secundum Lucam : « Destruam horrea mea, et ma- 
jora zdificabo *' : » itemque de avaritia. 

1. Duplex esttentationum genus.Aut enim corda 
vclut aurum in fornace probant erumnee ὅδ, cum 
per patientiam integritatem eorum coarguunt, at- 
que bonitatem : aut etiam non raro ipsa vitee pro- 
speritas tentationis loco est compluribus, /Eque 
enim arduum est in rebus difficilibus servari ani- 
mam sublimem et indejectam, atque in rebus pro- 
speris ad injuriam faciendam non abripi. Et prio- 
ris quidem tentationum generis exemplum est Job, 
magnus ille et invictus athleta, qui vim onem 
diaboli velut torrentis impetum inconcusso pectore 
ac immoto proposito exeipiens, tanto superior ex- 
stitit tentationibus, quanto illata sibi ab hoste cer- 
tamina majora videbantur, atque inextricabiliora. 
At vero tentationum in rebus secundis exempla 
cum alia &A& multa sunt, tum hic nunc nobis le- 
etus dives,qui habebat alias quidem divitias, alias 
verosperabat; nectamen benignissimus Deus eum 
ob ingratam indolem initio condemnavit, sed sem- 
per opes alias adjecit prioribus; si quo modo tan- 
dem accedente satietate, animum ejus posset ad 
liberalitatem atque mansuetudinem provocare.Ait 
enim : Hominis divitis uberes fructus ager attulit, 
et cogitabat intra se: Quid faciam? Destruam horrea 
mea, et majora c&dificabo*?, Cur igitur fertilis ex- 
stitit ager hominis, qui nihil erat boni ob fertili- 
tatem facturus? Ut scilicet magis effulgeret Dei 
tolerantia, cujus bonitas ad tales etiam seextendat: 
quippeSuper justos et injustos pluit,facitque ut sol 
suus oriatur super malos et bonos*?.Ejusmodi au- 
tem Dei bonitas supplicium majus inducit in sce- 
lestos. Effudit pluvias in terram avaris manibus 
cultam; dedit solem qui foveat semina, ac per 
ubertatem fructus multiplicet. Et quidem ἃ Deo 
accipiunt ut beneficia ejusmodi, terra idonea,aeris 
temperatus status, seminum copia, boum opera, 
alia id genus, quibus solet agricultura ad uberta- 
tem perduci atque ad copiam. Qualia vero in hoc 





81 Luc. xn, 18. ** Sap. ni, 6. ** Luc. xii, 16-18. *? Math. v, 45. 


(2) Ita legitur in Colb. tertio, Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ 
ῥητὸν τοῦ Εὐαγγελίον xarà Λουχᾶν, περὶ πλουτούντων, 
Kjusdem in diclum Evangelii secundum Lucam, 
de divitibus. Additur in Reg. primo, xai κατὰ 
n)tovtbie ;, et contra avaritiam. 

(31 Reg. tertius ἐν τῇ δυσχολίᾳ. 

(4) Reg. secundus et editi περιφανείαις τοῦ βίον 
pi. Alii quinque simpliciter περιφανείαις μή. Vox 
περιφάνεια Videtur hoc loco usurpata fuisse a Ba- 
silio pro rebus secundis, cum eam opponat voci 
δυσχολία, qua res adverse significantur.Potest ta- 


men, si mavis, ad verbum interpretari, tn splendo- 
ribus, in rebus splendidis. 

(5) Colb. tertius μεέξων ἐκ τῶν. Aliquanto post 
idem codex ὁ νῦν ὑμῖν. 

(6) Editi χαταχρένοντος. Αἱ mss. multi καταχρί- 
ναντος. 

(7) In multis mss. hic et infra pro ηὐφόρησεν le- 
gitur εὐφόρησεν. 

.(8) Reg. primus Θεοῦ φιλανθρωπία xoà μαχροθυμία 
dtapevf. 


263 


8. BASILII! MAGNI 


265 


homine deprehendebantur ? Mores amarulenti, Α εὔχρατοι χαταστάσεις (9), σπερμάτων ἀφθονίαι, βοῶν 


odium hominum, animus in dando parcissimus. 
Hanc ille benefico largitori vicem rependebat.Non 
venit in mentem communis nature ; non putavit 
superfluum bonorum in egenos distribuendum,ra- 
tionem nullam habuit hujus precepti : Ne absti- 
neas benefacere egeno?! ; item: Eleemosynaz et fi- 
des ne deserant (e ?* ; οἵ: Frange esurienti panem 
tuum 38. Denique prophetarum omnium omnium- 
que doctorum non audiebatur clamor, sed horrea 
reconditorum frumentorum multitudine angustata 
dirumpebantur,nec tamen cor avarum explebatur. 
Nam nova veteribus superaddens semper, et an- 
nuis additamentis copiam adaugens, in hanc inex- 
tricabilem consilii inopiam incidit, ut pre avari- 


tia vetera subduci non sineret, nec posset nova ob p 


copiam recondere. Quapropter inefficacia sunt 
consilia illius et cure ancipites. Quid faciam ἢ 
Quis non misereatur hominis ita obsessi? Miser 
est ob fertilitatem, miserabilis ob parta bona, ob 
exspectata miserabilior. Non enim affert ei terra 
proventus ac reditus, ipsi parit suspiria: eidem 
non aggerit copiam fructuum,conciliat curas,mo- 
lestiasque et gravem anxietatem. Lamentatur per- 
inde ut pauperes. An non talem vocem emittit, 
qualem is, cui propter inopiam anguste res sunt? 
Quid faciam ? Alimenta unde? unde indumenta ? 
Hec etiam dives loquitur. Discruciatur animo, cu- 
ris exesus. Nam quod alios afficit letitia, id ava- 


rum conficit. Neque enim lietatur, cum celle om- C 


nes intus replentur : sed circumfluentes divitie, et 
quein promptuariis contineri non queunt, ani- 
mum ejus compungunt; ne forte ad exteros usque 
effuse, levamenti alicujus fiant occasio egentibus. 


συνεογίαι, τὰ ἄλλα, οἷς γεωργία πέφυχεν εὐθηνεῖσθαι" 
τὰ δὲ παρὰ τοῦ ἀνθρώπου οἷα; Τὸ πιχρὸν τοῦ ἥθους, 
ἢ μισανθρωπία, τὸ δυσμετάδοτον. Ταῦτα τῷ εὐεργέτῃ 
ἀντεπεδείχνυτο. Οὐχ ἐμνήσθη τῆς χοινῆς φύσεως" 
οὐχ ἡγήσατο χρῆναι τὸ περιττεῦον τοῖς ἐνδεέσι χατα- 
μερίσαι: οὐχ ἔσχε τινὰ λόγον τῆς ἐντολῆς (10): Mà 
ἀπόσχῃ εὖ ποιεῖν ἐνδεῆ" x«l, ᾿Ελεημοσύναι xol 
πίστεις μὴ ἐχλειπέτωσὰν σε" χαὶ, Διάθρυπτε πει- 
νῶντι τὸν ἄρτον σον. Kal πάντες προφῆται, xai 
πάντες διδάσχαλοι ἐμδοῶντες, οὐχ εἰσηχούοντο ἀλλ᾽ 
αἱ μὲν ἀποθῆχκαι διεῤῥήγνυντο τῷ πλήθει τῶν ἀπο- 
χειμένων στενοχωρούμεναι, ἡ δὲ φειδωλὸς χαοδία 
οὐχ ἐνεπίμπλατο. ᾿Αεὶ γὰρ τὰ νέα τοῖς παλαιοῖς 
προστιθεὶς, xai ταῖς x«t ἔτος προσθήχαις τὴν εὖ- 
πορίαν προσαύξων, εἰς τὴν ἀδιέξοδον ταύτην (11) 
ἀμηχανίαν ἐνέπεσεν, ὑποχωρεῖν μὲν τοῖς παλαιοῖς 
διὰ τὸν πλεονεξίαν μὴ συγχωρῶν, ὑποδέχεσθαι di τὰ 
νέα διὰ τὸ πλῆθος μὴ ἐξαρχῶν. Διὰ τοῦτο ἀνήνυτα 
μὲν αὐτῷ τὰ βουλεύματα, ἄποροι δὲ αἱ φροντίδες. Τί 
ποιήσω; Τίς οὐχ Xv ἐλεήσειε τὸν οὕτω πολιορχούμε- 
vov ; Δείλαιος τῆς εὐφορίας, ἐλεεινὸς τῶν παρόντων 
ἀγαθῶν, ἐλεεινότερος τῶν προσδοχωμένων. Μὴ γὰρ 
προσόδους (12) αὐτῷ φέρει ἢ γῆ, στεναγμοὺς αὐτῶ 
φύει" μὴ γὰρ χαρπῶν αὐτῷ εὐφορίαν σννάγει, φρον- 
τίδας x«i λύπας x«i ἀμηχανίαν δεινήν. “Ὅμοια τοῖς 
πενομένοις ὀδύρεται. Ἢ οὐχὶ ταύτην ἀφήσει τὸν φω- 
νὴν χαὶ ὁ διὰ πτωχείαν στενοχωρούμενος (13); Τί 
ποιήσω ; Πόθεν τροφαί ; πόθεν ἐνδύματα ; Ταῦτα 
x«i ὁ πλούσιος φθέγγεται. ᾿Οδυνᾶται τὴν καρδίαν 
ὑπὸ τῆς μερέμνης διεσθιόμενος. "O γὰρ τοὺς ἄλλους 
εὐφραίνει, τοῦτο τήχει τὸν πλεονέχτην. Οὐ γὰρ χαϊ- 
ρει πάντων αὐτῇ πεπλοηρωμένων τῶν fvdov, ἀλλὰ 
νύσσει τὴν ψυχὴν (14) αὐτοῦ περιῤῥέων ὁ πλοῦτος, 


xai τῶν ταμιείων ὑπερχεόμενος, μή που, xal πρὸς τοὺς ἔξωθεν παραχύψας, ἀγαθοῦ τινος ἀφορμὴ τοῖς ἐνδεῖσι 


γένηται. 

2. Porro vitium quo anima illius laborat, vitio 
Δ. helluonum mihi videtur assimile, qui malunt 
pre ingluvie disrumpi quam egentibus reliquias 
impertiri. Agnosce, o homo, largitorem. Memine- 
ris tui ipsius, quis sis, quorum tibi credita dispen- 
satio sit, ἃ quo acceperis, cur fueris multis ante- 
positus. Minister effectus es Dei optimi, admini- 
strator conservorum, ne existimes ventri tuo pre- 
parata esse omnia: sed de iis quee in manibus 
habes tanquam de alienis statue. Parumper te ob- 


*! Prov. ttt, 27, ?* ibid. 3. 93 Isa. Lvni, 7. 


(9) Reg. primus ἀέρων εὔχαρποι καταστάσεις, male. 
Mox Colb. tertius βοῶν γεωργίαι xai τἄλλα, agri a 
bobus culti. 

(10) Reg. primus ἐντολῆς λεγούσης. Statim codex 
Combef. et Colb. tertius εὐποιεῖν ἐνδεεῖ. 

(11) Codices Combefisiani et Reg. primus εἰς τὴν 
ἀδιεξόδευτον ταύτην, Mox Colb. tertius παλαιοῖς τῇ 
πλεονεξία, 

u2) illa, μὴ γὰρ προσόδους... μὴ γὰρ χαρπῶν, legi 
debere cum nota interrogationis putat Dueeus : 
quam notam rejiciendam esse Combefisius affir- 
mat. Constat ejusmodi notam in aliquibus mss. 
reperiri, in aliis deesse. Vide jam quam senten- 
tiam sequi malis. 


2. Kal μοι δοχεῖ τὸ πάθος αὐτοῦ τῆς ψυχῆς τῷ τῶν 
γαστριμάργων προσεοιχέναι *. οἱ διαῤῥαγῆναι μᾶλ- 
λον ὑπὸ λαιμαργίας αἱροῦνται, ἣ τῶν λειψάνων 
μεταδοῦναι τοῖς ἐνδεέσι. Σύνες, ἄνθρωπε, τοῦ δεδω- 
χότος. Μαήσθητι σεαυτοῦ, τές εἶ, τί οἰχονομεῖς, παρὰ 
τίνος ἔλαδες, διὰ τί τῶν πολλῶν προεχρίθης. ᾿Αγᾶ- 
θοῦ Θεοῦ γέγονας ὑπηρέτης, οἰχονόμος τῶν ὁμοδού- 
λων" μὴ πάντα οἵου τῇ γαστρὶ (15) τῇ σῇ παρ- 
ἐσχενάσθαι. Ὡς ρετὶ ἀλλοτρίων βουλεύον τῶν ἐν 
χερσί" μιχρὸν εὐφραίνει σε χρόνον, εἶτα διαῤῥνέντα 


m Colb. tertius διὰ πτωχείαν καταπονούμενος: ti. 
1&; Unus ms. ἀλλὰ λνπεῖ τὴν ψυχήν, sed moles- 
tiam creant anima. 

(15) Antiqui duo libri τῇ σῇ γαστρί, οχ codices 
Combefisiani et alii εὐφραίνει. Editi εὐφοανεῖ, oble- 
ctabunt. Subinde Reg. primus d«apputvra οἴχεται. 
Ambrosius ut alia permulta ex aliis Basilii oratio- 
nibus,ita ex hac quoque non pauca mutuatus est. 
Exempli causa, totuim illud quod mox sequitur, 
μιμήσομαι τὸν ᾿Ιωσόφ, etc., ita expressit lib. De 
Nabuthe Jezsraelita cap.7, n.39« Imitabor sanctum 
Joseph humanitatis pradicatione. Clamabo voce 
magna ^ Venite, pauperes, edite panes. 


2065 


HOMILIA IN ILLUD LUCJE, DESTRUAM, ETC. 


200 


οἰχήσεται, τὸν δὲ ἐπ᾽ αὐτοῖς λόγον ἀπαιτηθήσῃ μετὰ A lectant, deinde effluentia evanescent, et de iis dili- 


ἀχριθείας. XO δὲ πάντα ὁμοῦ θύραις x«i μοχλοῖς 
. ἐναποχλείτας ἔχεις" xai χαταδήσοας σφραγῖσιν, ἐπ- 
αγουπνεῖς ταῖς μερίμναις, χαὶ βουλεύῃ χατὰ σαυτὸν, 
ἄφρονι συμθούλ»» σεχυτῷ χεχρημένος. Τί ποιήσω ; 
Ἕταιμον ἦν εἰπεῖν, ὅτι Ἐμπλήσω τὰς ψυχὰς τῶν 
πεινώντων, ἀνοίξω τὰς ἀποθήχα:, x«i πάντας χα- 
λέσω τοὺς ἐνδεεῖς, Μιμήσουμαι τὸν Ἰωσὴφ τῷ τῆς 
φιλανθρωπίας χηρύγματι: φθέγξομαι φωνὴν μεγα- 
λόψυχον: Ὅσοι ὑστερεῖσθε ἄρτων, ἔλθετε πρὸς μέ" 
τῆς παρὰ Θεοῦ δεδουένης χάριτος τὸ ἀρχοῦν ἔχαστος, 
οἷον ix κοινῶν πηγῶν, συμμεθέξοντες. ᾿Αλλ᾽ οὐ τοιοῦ- 
τος σύ * πόθεν Ὃς ys βατχαίνεις μὲν τοῖς ἀνθρώ- 
ποις τῆς ἀπολαύσεως, πονηρὸν δὲ βουλευτήριον ἐν τῇ 
ψυχῇ σνυγαροτήσας, φροντίξεις, οὐχ ὅπως δια- 
δῷς (10) ἑχάστῳ τὰ πρὸς τὴν χρείαν, ἀλλ᾽ ὅπως, 
πάντα ὑποδεξάμενος, πάντας τῆς ἀπ᾿ αὐτῶν ὠφελείας 
ἀποστερήσῃς. Παρέστησαν οἱ τὴν ψυχὴν ἀπαιτοῦν- 
τες, χἀχεῖνος περὶ βρωμάτων τῇ ψυχῇ διελέγετο. 
ἸΤαύτη τῇ νυχτὶ (17) παρελαμδάνετο, x«i εἰς ἔτη 
πολλὰ τὴν ἀπόλανσιν ἐφαντάζετο, Συνεχωρήθη πάντα 
βουλεύσασθαι, xai φανερὰν ἐαντοῦ (18) ποιῆσαι τὴν 
γνώμην, ἵνα ἀξίαν τῆς προαιρέσεως δέξηται τὴν 
ἀπόφασιν. 

3. "O μὴ πάθῃς σύ. Διὰ τοῦτο γὰρ γέγραπται, ἵνα 
φύγωμεν τὴν ὁμοίωσιν. Μίμησαι τὴν γῆν. ἀνθρωπε" 
χαοποφόρησον ὡς ἐχείνη, μὴ χείρων φανῇς τῆς 
&jvxou Ἑχείνη μὲν οὖν τοὺς χαοποὺς οὐχ εἰς ἑαυ- 
τῆς ἀπόλαυσιν, ἀλλ᾽ εἰς τὴν σὴν ὑπηρεσίαν ἐξέθρεψε" 
σὺ δὲ ὃν ἂν ἐπιδείξη τῆς εὐποιίας χαρπὸν, σεαυτῷ 
τοῦτον συνάγεις, διότι τῶν ἀγαθῶν ἔργων αἱ χάριτες 
ἐπὶ τοὺς διδόντας ἐπαναστρέφουσιν (19). Ἔδωχας τῷ 
πεινῶντι, χαὶ σὸν γίνεται τὸ δοθὲν μετὰ προσθήχης 
ἐπανελθόν. Ὥσπερ γὰρ ὁ σῖτος, εἰς τὴν γῆν πετὼν, 
χέρδος τῷ moosuive (20) γίνεται - οὕτως ὁ ἄρτος, 
εἰς τὸν πεινῶντα χαταθληθεὶς, πολύχουν τὴν ὠφέ- 
λειαν εἰς ὕστερον ἀναδίδωσιν. Ἔστω οὖν σοι τὸ πέ- 
ρας τῆς πεωογίας ἀρχὴ τῆς ἐπουρανίου σπορᾶς " 
Σπείρατε γὰρ, φησὶν, ἑαυτοῖς εἰς διχαιοσύνην, Τί 
οὖν ἀδημονεῖς, τί χόπτεις σεαντὸν, πηλῷ x«i πλίνθοις 
τὸν πλοῦτον ἀναποχλεῖται φιλονειχῶν ; Ἀρεῖσσον 
ὄνομα χαλὸν ὑπὶρ πλοῦτον πολὺν. Εἰ δὲ θαυμάξεις 
τὰ χοήματα διᾶ τὴν ἀπ᾽ αὐτῶν τιμὴν, σκόπει πόσῳ 
πρὸς δόξαν λυσιτελέστερον, μυρίων παίδων πα- 
τέρα (21) προσαγορεύεσθαι, ἢ μνοίους ἔχειν στατῆρας 
ἐν βαλαντίῳ. Τὰ ui» 4g: χρήματα χαταλείψεις ἐν-- 
ταῦθα, καὶ μὴ βουλόμενος. τὴν ὃὲ ἐπὶ τοῖς ἀγαθοῖς 
ἔργοις φιλοτιμίαν ἀποχομίσεις πρὸς τὸν Δεσπότην, 
ὅταν δῆμος ὅλος, ἐπὶ τοῦ χοινοῦ χριτοῦ περιστάντες 
σε, τροφέα xci εὐεργέτην καὶ πάντα τὰ τῆς Qe 
ανθρωπίας ἀποχαλῶσιν ὀνόματα. Οὐχ ὁρᾷς τοὺς ἐν 
τοῖς (33) θεάτροις, παγχοχτιασταῖς, χαὶ μέμοις, x«i 

8ὲ Gen. xrvii, 11, seqq. 35 Luc. xit, 20. 


(16) Unux codex Reg. el editi, μεταδῷς. Alii tres 
mss. διαδῷς. 

(17) Veteres duo libri, αὐτῇ τῇ νυχτί, 

(18) Unus ms. φαντοὰν αὐτοῦ Mox a.ius ms., δέξη 


». 
(19) Colb. primus διδόντας ἐπαναστρέφονται. 
PATROL. Gn. XXXI. 


36 ibid, 


genter abs teexigendaratioest. Tu verocuncta por- 
tis simul et repagulis occlusa tenes; etquanquam 
sigillis obstruxeris, advigilas anxius, atque con- 
silium contra temetipsum inis, demente consilia- 
rio teipso usus Quid faciam ἢ Promptum erat di- 
cere : Esurientium explebo animas, aperiam hor- 
Tea, omnesque egenos accersam. Imitabor Joseph? 
in predicanda declarandaque humanitate ; emit- 
tam magnificam vocem ; Quotquot indigelis pa- 
nibus, venite ad me, singuli ex communibus quasi 
fontibus futuri participes collati a Deo beneficii. 
Sed tu talis non es; unde? Qui scilicet bonorum 


B usum invideas hominibus, improboquetecuminilo 


consilio sollicitus sis, non quomodo impertias uni- 
cuique necessaria, sed quomodo omnibus assum- 
ptis, omnes fructu eorum atque utilitate prives. 
Astabant qui animam ejus repeterent*5, et ille se- 
cum disserebat de alimentis. Hac ipsa nocte?$ 
abripiebatur, et ad multos annos rerum possessio- 
nem animo sibifingebat. Licuit illi de omnibus 
deliberare, ac mentem suam aperte declarare, ut 
sententiam proposito suo dignam acciperet. 


3. Cave ne tibi idem usu veniat. Ideo enim hec 
scripta sunt, ut similem agendi rationem vitemus. 


C Imitare terram, o homo; fructum profer velut illa, 


ne re inanimata videare deterior. Hec autem fru- 
ctusenutrivit, non eis fruitura, sed tibi inservituros. 
Tu vero quemcunque beneficentie fructum osten- 
disses, collegisses hunc tibi ipsi, cum bonorum 
operum gratia premiumque in largitores reverta- 
tur. Dedisti esurienti, et tuum fit quod datum est, 
ac cum additamento ad te revertitur. Quemadmo- 
dum enim frumentum, quod in terram cadit, in lu- 
crum cedit projicienti, ita panis esurienti objectus, 
in posterum multum tibi afferet emolumenti. Sit 
ergo libi agriculture finis initium coelestis semen- 
tis: Seminate enim, inquit,vobisipsis in justitiam. 


D Quid igitur anxius es ? quid ccedis te ipse, luto et 


lateribus divitias concludere contendens ? Melius 
es(inomen bonum quam diviti2 muliz?*. Quod si 
opes miraris ob provenientem ex eis honorem, 
considera quanto sit ad gloriam conducibilius, 
innumerorum filiorum patrem appellari, quam 
innumeros in marsupio stateres habere. Et quidem 


Yvelieturus hic es pecunias vel invitus : contra, 


partam ob bona opera gloriam 4G exportabis 
ad Dominum, cum scilicet circumstans te 
coram communi judice populus omnis nutrito- 
rem el beneflcum largitorem te appellabit, ac 
nomina omnia humanitatem benignitatemque 

* Ose, x, 12. *5 Prov. xxi, 14. 

(20) Codex quidam Combef. et Reg. secundus τῷ 
προεμένῳ. Àlii quinque mss. et editi zpoitusvo. Nec 
ita multo post unus ms. σπείρετε, 770. 

(21) Colb. primus πατέρα σε. 


(22) Veteres aliquot libri τοὺς iv τοῖς. Edili τοῖς 
i» τοῖς, male. 


207 


S. BASILII MAGNI 


significantia tibi tribuet. Annon vides eos, qui in A θηριομά,οις τεσὶν ἀνθρώποις, o2; χἂν βδελύξαιτό τις 


theatra, in pancratiastas, in mimos, inque decer- 
tantes cum feris homines, quorum vel aspectum 
quivis detestabitur, pro brevi honore, atque pro 
strepitu populi et plausu divitias profundunt ? Tu 
vero parcus es in sumptibus faciendis, unde es 
gloriam tantam consecuturus ? Comprobabit te 
Deus, collaudabunt angeli, quotquot ab orbe con- 
dito homines fuere, beatum te predicabunt ; glo- 
riam eternam, coronam justitie, regnum colorum 
pro premio rerum corrupübilium recte dispensa- 
tarum recepturus es. Quorum nihil tibi cure est, 
ea qua in spe reposita sunt bona ob presentium 
studium contemnenti. Age igitur, divitias varie 
dispensa, liberalis esto et splendidus in sumptibus 
in egenos impendendis. Dicatur etiam de te: Di- 
spersit, dedit pauperibus ; justilia ejus manet in 
sezculum?*. Noli magno vendere, necessitatibus 
plus justo intentus. Cave exspectes annone cari- 
tatem ad horrea aperienda. Nam qui auget pre- 
lium annona, plebi est exsecrabilis!. Ne fáamem 
auri causa, ne inediam communem ob privatam 
opum tuarum copiam opperiare. Noli fieri caupo 
humanarum calamitatum; ne iram Dei occasio- 
nem feceris aggerendee pecunie. Cave exulceres 
vulnera flagris czresorum. Tu vero conjectis in au- 


ποοτιδεῖν, ὑπὶο τῆς ἐν O)éym τιμξς, χαὶ τῶν παρὰ 
τοῦ δήμον δορύδων χαὶ χρότων τὸν πλοῦτον προειέ- 
νους ; Καὶ σὺ (33) μιχροπρεπὴς εἶ περὶ τὰς δαπάνας, 
τηλιχαύτης αἴλλων ἐπιβήσεσθαι δόξης; Orb; ἔσται ὁ 
ἀποδεχόμενος * ἀγγέλοι εὐφηιοῦντες " οἱ ἀπὸ χτέσεως 
ἄνθοωποι μαχαοίζοντες" δόξα αἰώνιος, στέφανος 
διχαιοσύνης, βαστῶ εία τῶν οὐρανῶν, ἄθλα qo ἔσται 
τῆς τῶν φθαρτῶν τούτων οἰχονομίας" ὧν οὐδενὸς (34) 
φοοντίξεις. τῇ πιοὶ τὰ παρόντα σπουδῇ τῶν ἔλπι- 
ζομένων ὑπεοοοῶν. Δεῦρο δὲ οὖν roues διάθου 
τὸν πλοῦτον, ψιλότιμος xal )auzoóg πεοὶ τὰς δαπά- 
νας τῶν Θεομλένων γενόιλενος. Λεγέσθ. χαὶ πεοὶ σοῦ" 
Ἑσχόοπισεν, ἔδωχε τοῖς πένησιν" ἢ διχαιοσύντ 
αὐτοῦ μένει (38) εἰς τὸν αἰῶνα, Μὴ βαούτιμος ἔσο 
ταῖς “γοείαις ἐπιτιθέμενος. Mi ἀνάμενε σιτοδείαν, 
ἵνα ἀνοίξης σιτοδογχεῖχ, Ὃ γχο τιμιουλχῶν σῖτον (20) 
ϑυμοχατάοατος, Μὴ λιλὸν ἐχδέχον διὰ χρυσὸν, ui 
χοινὲν ἔνδειαν dU εὐποοίαν ἰδίαν. Mà γένουν χάπηλος 
συμλγορῶν ἀνθοωπίνων" μὴ τὴν Opyi» τοῦ Θεοῦ 
χκαιοὸν ποιήσῃς περιουσίας χοηυάτων, Mà img; 
τραυματα χεχαχωμένων ταῖς μάστιξι. Σὺ δὲ ποὸς 
μὲν τὸν χουσὸν ἀποδλέπεις, τὸν δὲ ἀδελφὸν οὐ προσ- 
ὑλέπεις. xai τοὺ μὲν νομίσματος ἐπιγινώσχεις τὸ 
γάραγμα, xxi τοῦ δοχίμου διαχοίνεις τὸ χκέδδχλον, 
τὸν δὲ ἀδελφὸν παρὰ τὴν χοείαν παντελῶς ἀγνοεῖς. 


rum oculis, non respicis ad fratrem ; et numismatis quidem notam agnoscis, et ἃ sincero adulteri- 
num discernis, fratrem vero tempore necessitatis pPorsus ignoras. 


4. Ac quidem nitidus auri color valde admodum 
te oblectat ; sed quot et quanti egenorum gemitus 
te prosequantur, non reputas. Quomodo tibi pau- 
peris calamitates ponam ob oculos ? llle re fami- 
liari circumspecta, videt auruin sibi neo adesse, 
nec unquam affuturum ; videt supellectilem ac 
vestitum tales, quales certe solent esse pauperum 
facultates, omnia paucis obolis estimanda. Ecquid 
igitur? Tum demum convertit oculos in liberos, 
ut in foruin ductos venales exponens, inde mortis 
impendentis solamen aliquod inveniat. Hic ur- 
gentis famis pugnam consideres velim, et paterni 
amoris. Fames quidem miserrimam mortem mina- 
tur, natura vero retrahit, suadetque ut una cum 
liberis moriatur: et sepe impulsus, et spe re- 


C  &. Καὶ v; μὲν εὔχροιά σε τοῦ 70.000 ὑπερέδει" ὅσος 
δέ σοι ἀχολουθεῖ τοῦ ἐνδεοῦς ὁ στεναγμὸς, οὐ Joris. 
Πῶς σοι ὑπ᾽ῦψιν (27) ἀγάγω τὰ πάθη τοῦ πένητος ἃ 
Ἑχεῖνος, πεοισχεψάμενος τὰ ἔνδον, ὁρᾷ, ὅτι χρυσὸς 
μὲν αὐτῷ οὔτε ἐττὶν, οὔτε γενήσεται πώποτε" σχεύη δὲ 
καὶ ἐσθὴς, τοιαῦτα, οἵα (28) ἂν γένηται πτωχῶν xTá- 
ματα, ὀλίγων τὰ πάντα ὀθολῶν ἄξια, Τί οὖν: Ἐπὶ 
τοὺς παῖδας λοιπὸν ἄγει τὸν ὀφθαλμὸν, ett, αὖ- 

(30) ἀγαγὼν εἰς τὸ προατήριον, ἐντεῦθεν εὑρέ- 

σαι τοῦ θανάτον παοραυυθίαν, Νόησον ἐνταῦθα (30) 

μάχην ἀνα χης λιμοῦ, xai διαθέσεως πατρικξς. 

Ἢ μὲν τὸν οἴχτιστον θάνατον ἀπειλεῖ, ἡ δὲ φύσις 

ἀνθῶλχχει, συναποθανεῖν τοῖς τέχνοις πείθουσα " καὶ 

πολλάχις ὁρμήσας, καὶ πολλάχις ἀναχοπεὶς, τελευ- 
ταῖον ἐχρατήθη, ὑπὸ τῆς ἀναγχαίας xal ἀπαραιτήτου 


τοὺς 


tentus, tandem succumbit, necessitate atque im- ἢ) χρείας ἐχδιασθείς. Καὶ οἵα βονλεύεται ὁ πατὴρ ; Τίνα 


placabili egestate coactus. Sed que in animo 
consilia versat pater ? Quem primum divendam? 
Quemnam frumenti venditorlubentius conspiciet ? 
Accedam ad maximum natu? At etatis jura reve- 


39 Psal. cxt, 9. ! Prov. xi, 20. 


(23; Codices duo προϊεμένους ; Σὺ δέ. 

24) Antiqui duo libri ὧν οὐδενὸς τούτων. 

(35) Editi μενεῖ, manebit. At mss. multi μένει, 
?nanet. 

(26) Illud, Proverbiorum xi, 26, ὁ γὰρ τιμιουλχῶν 
σῖτον ϑημοχατάώρατος, Varie apud varios interpretes 
legitur: quam discrepantiam si quispiam videre 
cupit, legat Hexapla. 

(27) eg. primus ἐπ᾿ ὄψιν. 

(28) (1011). primus zewvz« ὁποῖα, Ibidem editi ἂν 
“ἔσοιτο, Voeleres quinque libri ἂν γένηται. 


πρῶτον (341) ἀπεμπολήσω ; Τίνα δὲ ἡδέως ὁ σιτο- 
mong ὄψεται; Ἐπὶ τὸν πρεσδύτατον ἔλθω; ᾿Αλλὰ 
δυσωποῦμαι αὐτοῦ τὰ πρεσδεῖα. ᾿Αλλὰ τὸν νεώτατον ; 
'AXY ἔλεῦ αὐτοῦ τὴν ἡλικίαν ἀναισθητοῦσαν τῶν 


(29) Antiqui duo libri ὥστε τούτους. Mox Colb. 
tertius ἐντεῦθεν εὕρασθαι. 

(30) Ita, νόησον ἐνταῦθα, etc., in editis le 
cum virgula post vocem ἀνάγχης: quse vir 
reperitur neque in Colb. secundo neque in Reg. 
tertio, neque in Coisl.; neo mihi dubium est 
quin melius absit. 

(31) Colb. secundus τίνα πρῶτον τούτων. Colb. 
tertius τίνα τούτων. Nec ita multo infra Colb. . 
tertius τὸν νόον, 


209 


HOMILIA IN ILLUD LUCA, DESTAUA M. ETC. 


210 


συμφορῶν. Οὗτος ἐναργεῖς eot: τῶν γονέων τοὺς À TCOT. ΑὮ δὰ minimum natu? At me miseret illius 


»αραχτῆρας" ἐχεῖνος ἐπιτηδείως ἔχει πρὸς τὰ μαθή- 
ματα. Φεν τῆς ἀμηχανίας | Τις γένωμαι ; Τίνι τούτων 
προσχρούσω ; Ποίαν θηρίον ψυχὴν ἀναλάόω ; Πῶς 
τῆς φύσεως ἐπιλάθωμαι ; ᾿Εὰν πάντων ἀντίσχωμαι, 
πάντας ὄψομαι δαπανωμένους τῷ πάθει. 'Exv ἕνα 
προῶμαι (32), ποίοις ὀφθαλμοῖς τοὺς λειπομένους 
προσίδω, ὕποπτος αὐτοῖς ὥδη γεγενημένος εἰς ἀπι- 
στίαν ; Πῶς οἰχήσω τὴν οἰχίαν, ἐμαυτῷ χαταασχευάσας 
τὴν ἀπαιδίαν ; Πῶς ἐπὶ τὸν τράπεζαν ἔλθω, ἐκ 
τοιαύτης προφάσεως τὴν εὐπορίαν ἔχουσαν ; Καὶ ὁ 
μὲν μετὰ μυρίων δαχρύων τὸτ φίλτατοα τῶν παίδων 
ἀπεμπολήσων ἔοχεται. σὲ δὲ οὐ χάμπτει τὸ πά- 
θος (33), οὐ λογισμὸν λαμθάνεις τῆς φύσεως. ᾽᾿Αλλ᾽ ὁ 
μὲν λιμὸς συνέχει τὸν ἄθλιον, σὺ δὲ ἀναδάλλη, καὶ 


etatis, calamitates necdum intelligentisi Hic paren- 
tum exhibet claram effigiem : ille idoneus est ad 
disciplinas 447 discendas. Heu consilii inopiam ! 
Quo me vertam ? In quem horum incidam ? Qualem 
bestie animum induam ? Quomodo nature obli- 
viscar ? Omnes si servo, fame videbo consumi 
omnes. Unum si vendidero, qualibus ooulis reli- 
quos aspiciam, qui me illis jam reddidero perfidice 
ac proditionis suspectum ὃ Quomodo habitabo do- 
mum, qui mihi ipse sim auctor orbitatis? Quomodo 
accedam ad mensam, cujus abundatia causam 
ejusmodi habet ? Denique multis cum lacrymis 
venil pater carissimum filiorum venditurus : te 
tamen illius afflictio non flectit, neque animum 


εἰρωνεύῃ, μαχροτέραν αὐτῷ χατασχευάξζων τὴν συμ- B tuum subit ulla nature cogitatio. Atqui fames 


φοράν. Καὶ ὁ μὲν Tk σπλάγχνα προτείνεται τιμὴν 
τῶν τροφῶν, σοῦ δὲ οὐ μόνον οὐχ ἀποναρχᾷ ἢ χεὶρ 
ἐχ τοιούτων συμφορῶν ὑποδεχομένη τιμήματα, ἀλλὰ 
x«l ζυγομαχεῖς περὶ τοῦ πλείονος, xal ὅπως ἂν 
πολὺ λαδὼν ἔλαττον δῴης φιλονειχεῖς, πανταχόθεν 
βαρύνων (34) τὴν σνυμςορὰν τῷ ἀθλίῳ. Οὐ dxpuóv 
σοι ἐλεεινὸν, οὐ στεναγμὸς χαρδίαν μαλάσσει" ἀλλ᾽ 
ἄχαμπτος εἶ καί ἀμείλιχτος. Πάντα χρυσὸν βλέπεις, 
χρυσὸν φαντάξῇ" τοῦτό σοι χαὶ χαθεύδοντι ἐνύπνιον, 
x«i ἐγρηγορότι ἐνθύμιον. "Ὥσπερ γὰρ οἱ ὑπὸ μανίας 
παράφοροι οὐ τὰ πράγμάτα. βλέπουσιν, ἀλλὰ τὰ ix 
τοῦ πάθους φαντάξονται' euro σοι ἡ ψνχὴ, τῇ φιλο- 
χρηματίᾳ κατασχεθεῖσα, πάντα χρνσὸν, πάντα do- 
yepov βλέπει. Ἤδιον ἂν ἴσοις Τὸν χρυσὸν ἣ τὸν ἥλιον, 
Εὔχη τὰ πάντα πρὸς τὴν τοῦ χρνσοῦ ᾿φύσιν μετὰ- 
δληθῆναι, καὶ ἐπινοεῖς μέντοι χαθ᾽ ὅσον οἷόν τι. 

videt. Conspicias lubentius aurum quam solem 
incumbis pro virili. 

b. Hoiav γὰρ μηχανὴν διὰ χρνδὸν οὐ χινεῖς ; Ὁ σῖτος 
χρυσός σοι γίνεται, ὁ οἶνος εἰς χρυσὸν μεταπήγννται, 
τὰ ἔριά σοι ἀποχρυσοῦται, πᾶσα ἐμπορία, πᾶσα 
ἐπίνοια χρυσόν σοι προσάγει (35). Αὐτὸς ἑαυτὸν ὁ 
χρυσὸς ἀπογεννᾷ πολυπλασιαξ ὀμενος ἐν δανείσμασι" 
x«l χόρος οὐχ ἔστι, χαὶ τῶος τῆς ἐπιθνμίας οὐχ 
ἐξευρίσχεται, Τῶν μὲν γὰρ παίδων τοῖς λίχνοις ἀφει- 
δῶς πολλάκις ἐνδίδομεν τῶν περισπουδϑάστων ὕπερ- 
ἐμπίμπλασθαι (36), ὥστε τῷ ὑπερθάλλοντι χόρῳ τὴν 
ἀποστροφὴν ἐμποιῆσαι" ὁ δὲ πλεονέχτης οὐχ οὔ" 
τως" ἀλλ᾽ ὅσῳ πλειόνων ἐμφορεῖται, πλειόνων ἐφιε- 
ται, Πλοῦτος ἐὰν ῥέῃ, μὴ προστίθεσθε καρδίαν. 


8. Psal. xi, 11. 


(32) Et lllud patris miserrimi exemplum legitur 
apud Ambrosium eodemlibro DeNabuthe Jezrae- 
lua cap. 5. Velim autem conferantur Grieca eum 
Latinis, qua ex collatione constabit Ambrosium 
alia ex Basilio imitatum, alia ex eo tantum non 
ad verbum convertisse. Etquidem multa bene:sed 
illud, siunum tradam, quibus oculisvidebo caleros 
de meaimpietate suspectos, ne alios quoque ven- 
dam, nonitafeliciterexpressum videri polest. Neo 
enim erat cur pater filios haberet suspectos de im- 
pietate sua, quasiejusaliquomodo participes esse 
possent ; sed ceteri filii patrem habere poterant 


miserum illum premit, tu vero cunctaris ao illu- 
dis, calamitatem ei reddens longiorem. Et ille 
quidem viscera sua pretium alimentorum porrigit; 
tua vero manus ex ejusmodi calamitatibus pretia 
referens, non modo non stupet, sed de pretio 
eham contendis, quasi plus satis offeras, atque 
studium in eo ponis, ut plus accipiens, minus des, 
misero undelibet accumulans calamitatem. Non 
lacryme commovent miserationem, non gemitus 
oor emolliunt ; sed inflexibilis es atque implaca- 
bilis. Omnia aurum vides, aurum existimas, hoc et 
somnias inter dormiendum, et concupiscis inter 
vigilandum. Ul enim qui pre insania mente moti 
sunt, res ipsas non intuentur, sed ea ex quibus af- 


c, Écluntur, sibi animo fingunt ; ita anima tua ab ava- 


ritia possessa, cuncta aurum, cuncta argentum 


. Verti omnia in auri naturam exoptas, atque in id 


5. Quid enim non moliris propter aurum ὃ Fru- - 
mentum fittibiaurum, vinumin aurum conscrecit, 
lane tibi in aurum vertuntur ; mercatura omnis, 
omnis solertia parit tibi aurum. Ipsum aurum 
generat semetipsum, dum per fenora multiplica- 
tur. Neque tamen satietas est, neque finis reperi- 
tur cupiditatis. Ao quidem pueris gulosis plerum- 
que concedimus, utiis que cupiunt, sese abunde 
expleant, ut per. majorem saturitatem fastidium 
ipsis afferatur. Avarus non item ; sed quo pluribus 
impletur, hoc plura desiderat. Divitiz si affAluant, 


D nolite cor apponere?*.Tu vero detines preeterfluen- 


suspectum impietatis, ne, uno vendito, et ipsi quo- 
que venderentur. Magis ergoplacent Basiliana,' quee 
ut ex Grecis perspici potest, ita interpretari licet : 
Unum sivendidero, quibus oculis reliquos aspiciam, 
qui me illis jam rveddiderim suspectum  perfidie 
atque proditionis ? 

33) Reg. primus ov χάμπτῃ τῷ πάθει. 

34) Colb. primus ἐπιδαρύνων. 

35) In Reg. primo perinde ut in aliis mss. legi- 
tur quidem προσάγει ; sed in ora ejus libri addi- 
tum est συνάγει. 

(36) Reg. primus περισπονδάστων ἐμπίμπλασθαι. 


271 


S. BASILII MAGNI 


272 


tes et exitus undecunque obstruis. Deinde dum ἃ Σὺ δὲ κατέχεις τὸν παραὸῤῥέοντα (37), καὶ 'περι- 


retinentur etrestagnant, quid tibi faciunt ? Disrum- 
punt repagula, atque, utpote violenter conclusee ac 
exundantes, divitis horea demoliuntur, et irrum- 
pentis alicujus hostis in morem promptuaria illius 
solo adequant. Construetne majora ? Incerium, 
an destructa successori relicturus sit. Nam abreptus 
poterit ipse citius interire, quam horrea per ava- 
ram industriam exstruantur. Porro dives illecon- 
venientem pravis suis consiliis finem consecutus 
est; vos vero, si mihi credere velitis, omnibus 
promptuariorum foribus apertis, amplissimos divi- 
tiis exitus prebebitis. 4&8 Quemadmodum enim 
ingenti fluvio frugiferam terram per plurimos ca- 
nales pervadenti datur transitus : sic ipsi diviUis 


permittite, ut in varias vias scissie ad pauperum p 


domos perveniant. Putci si exhauriantur, ex eis 
arua copiosior emanatatque limpidior ; sin autem 
derelinquuntur, computreseunt: sic et divitie cum 
desident, ct in eodem loco permanent, sunt in- 
utiles ; cum vero moventur et ex aliis ad alios trans- 
eunt, publicum commodum fructumque pariunt. O 
quanta laus ab iis in quos beneficia contuleris, 
tribuenda tibi est, quam tu cave contempseris : 
quanta itidem merces a justo judice, cui tu nolis 
diffidere. Ponatur tibi ubique ob oculos accusati 
illius divitis exemplum : qui jam parta bona ser- 
vans, deque futuris sollicitus, ac incertum habens 
an cras victurus esset, hodie peccando crastinum 
diem anteverterat. Nondum venit ullus supplex, et 
tamen in antecessum feritatem ostendit ; necdum 
fructus collegit, et jam avaritie condemnabatur. 
Terra quidem in ferendis ei fructibus officiosa fuit, 
densaminarvis segetem preemonstrans, botros plu- 
vimos exhibens in palmitibus, ponens ob oculos 
oleam fructuscatentem, omneque deliciarum genus 
ex arborum fructibus promittens. llle vero neque 
comis est, neque fructuosus " nondum habet, et 
jam invidet egentibus. Et quidem frugesquot pe- 
riculis obnoxic sunt, priusquam colligantur?Nam 
et grando plerumque confringit, et wstus rapit 
mediis ex manibus, et pluvia, intempestive e nu- 
bibus erumpens, fructus inutiles efficit. Quid ipi- 


φοάσσεις τὰς διεξόδους. Εἴτα χατεχόμενος xai ἔλλε- 
μνάξων, οἵα ποιεῖ σοι ; Ῥήγνυτι τὰ χωλύωχτα, Guí- 
λει xal νῦν βιαέως ἐναπολυφθεὶς (38) χαὶ πληκιυ- 
ρῶν, χκαθαιοεῖ τοῦ πλουσίον τὰς ἀποθήχας, ἐδαφέξει 
αὐτοῦ τὰ ταμιεῖα, ὥσπεο πολέμιός τις ἐπεισελθὼν. 
᾿Αλλὰ μείξονας οἱἰχοδϑομήσιι ; Αλδηλον εἰ uà χαθχ οὴ 
μῶνας παραδώτιι τῷ ἀετ᾽ αὐτόν, ᾿Οξύτερον “γὰο ἂν 
αὐτὸς ἀπῶθοι ἀνασπασθεὶς, ἢ ἐχεῖνα (39) χατὰ τῶν 
πλεονεχτιχὴὲν ἐπίνοιαν ἐγεοθείη. ᾿Αλλ᾽ ὁ μὲν ἔχει 
τῶν χαχῶν βουλτυμάτων τὸ τῶλος ἀχόλουθον" ὑαεὶς 
δὲ, ἂν &uoi πείθησήε, πάσας θύοας ταυιείων ἄναπε- 
τάσαντες, ἀφθόνους παοίξετε (40) τὰς διεξόδους 
τῷ πλούτον ufyA)m πολύχαοπον 
ἦν δι ὀχετῶν μυρίων ἐπεοοκένῳ, οὕτως αὐτοὶ, τῷ 
πλούτῳ διδόντες διὰ ποικίλων ὁδῶν gig τὰς τῶν 
πενήτων οἰκίας χατασχίξεσθαι (41). Τὰ φοέατα ἐξαν- 
τλούμενα εὐρούτεοα “γίνεται ἐναγιέμενα δὲ, χατατί - 


(7110 TOTQ UM " 


TiT4 χαὶ πλούτου τὸ μὲν στάσιμον ἄχοηστον, τὸ 21 
χινούμενον χαὶ μεταδαῖνον χοινωφελές τε χαὶ ἔχαοπον. 
"fà πότος ur» ὁ παρὰ τῶν εὐεογιτουμένων ἔπαινος, 
oj σὺ pi χαταψρονήσης ! πηλίχος δὲ ὁ παοὰ τοῦ 
διχαίου χοιτοῦ μισθὸς, ᾧ σὺ αὐ ἀπιστήσῃς | Toros 
σοι τὸ ὑπόδειγαα τοῦ χατηγορουμένου πλουσίου προτ- 
απαντάτω (42) ὃς, τὰ υἷν ἤδη παρόντα φυλάσσων, 
περὶ δὲ τῶν ἐλπιζομένων ἀγωνιῶν, καὶ ἄδηλον ἔχων 
εἰ βιύσεται τὴν αὔοιον, τὸ αὐοιον, σήμερον προχὰο- 
. e! , , , 4 . à [] Ji 8 
τανεν.  Ojze ἧλύεν ὁ ἱκέτης, x«i ποολαθὼν idsi- 
χυυς (13) τὴν ἀγριότητα" 02 συνήγαγε τοὺς καρποὺς, 
€ w, » - * - » * 
xxi τῆς πλεονεξίας ἤδη εἶχε τὸ χρῖμα, Ἠ μὲν γᾷ 
ἐδεξιοῦτο τοῖς ἐχφοοίοις αὐτῆς βαθὺ μὲν ἐν ταῖς 
ἀοούραις προδειχνύσα τὸ λήϊον" πολὺν δὲ τὸν βότουν 
ὑπὲο χλημάτων ἐμφαίνουσα" βούουσαν δὲ τῷ χαοπῷ 
τὴν ἔλαίαν παρεχομένη, χαὶ πᾶσαν ἐπαγγελλομένο 
4 δῷ, , - , ᾿ . C . I d - 4 
τὴν ἐξ ἀχροδούων τουγήν (Ay ὁ δὲ ἀδέξιος Qv x«i 
ἄχαχοπος, οὕπω ἔχου, χαὶ ἤδη βασκαίνων τοῖς σεο- 
μένοις. Καίτοι πόσοι χίνδυνοι ποὸ τῆς συγχομιδὲς 
τῶν χαρπῶν 1 Καὶ γὰρ x«l χάλαζα χατέχλασε; x«i 
καύσων ἥοπαστ) ἐχ μέσων τῶν χειρῶν (45), χαὶ 
. 4 ^ 3 - . 4 » ἢ * e. 
ὕδωρ, παρὰ χαιρὸν (x νερῶν ἐπιῤῥυὲν, δ χρείωσε 
1 , * , - - * , », 
τοὺς χαόπους. 0» 70071255 ὃυν τῷ Kupim τελείω- 
θῆναι τὴν χάριν ; ᾿λλλὰ ποολαμθόνων, σεαυτὸν ἂν- 
ἄξιον ποιεῖς τῆς ὑποδοχῆς τῶν δει,θέντων. 


tur Dominum non rogas, ut munus suum consummct ac perficiat 2 Imo vero in antecessum reddis 


te indignum, qui premonstrata recipias. 


6. Et tu quidem in oceulto tecum loqueris, ver- D — 6. Καὶ σὺ μὲν t» τῷ χρυπτῷ Msi; σεαυτῷ, τὰ δὲ 


ba vero tuain celo expenduntur. Quapropter inde 
accipis responsa. Quaenam autem sunt, quie dicit ? 


(37) Codex Coisl. cum Colb. unoet cum duobus 
Regiis τὸν mapaxopiov«. Editi περιῤῥέοντα, non ita 
recte. Mox. Reg. primus χαὶ ἐχλιμνώξων, 

(38) Colbertini secundus et tertius et Reg. pri- 
mus jig ἀποληψθείς. Alius Colb. ἐφχπολειφθείς, 
Editi et Reg. tertius ἐναποληφθείς, bene. Mox unus 
Ins. τις ἐπελθὼν. Alius ὑπελθὼν. 

(39) Editi Z ἐκείνας, corrupte. Libri veteres 
ixsiu, emendate. Aliquanto post mss. nonnulli ὁ 

f» ᾽ξ). 

(401 Hic in editis legitur παρέχετε, at in vete- 
ribus libris scriptum invenimus παρέξετε. Statim 
edilio Dasil. et sex mss. ὥσπερ ποταμῳ, Editio Paris. 


ῥήματά σὸν E) οὐρανῷ δοχιμάξεται. Διὰ τοῦτό σοι 
ἐχεῖθεν αἱ ἀποχρίτεις (A6) ἔοχονται: Τίνα δὲ ἔστι 


ὥσπεο γὰρ ποταμῷ, (AL nos, mss. sccuti delevimus 
illud γάρ, quippe quod sententiam turbat. Eprr). 

($1) Unus codex Colb. oixíz; χατασχέξετθε, Editi 
el alii mss. χατασχέξεσθαι. 

(£2 Multi libri veteres πλουσίον προαπαντάτω. 

. 443) Unus ms. πρηλαδὼν ἐδείκνυ, Nec ita multo 
infra duo mss. xXnuzzo» ψαίνουσα. 

(41) Colb. primus ἀχοοδούων τρορήν, alimentum. 
Statim ubi in editis corrupte legitur ᾿δέξιος in ve- 
teribus librisemendatescriptuminvenitur ed (zto;. 

(45) Edili ἐκ μέσον τῶν χειρῶν. At mss. ἐκ μέσων. 
Mox. Colb. tertius ἀπὸ νεφῶν. 

(40) Unus mss. s»: χαὶ αὐ ἀποποίσεις ἐκεῖθεν. Ibi- 


273 HOMILIA IN ILLUD LUCA, DESTARUAM, ETC. 314 


χαὶ ἃ λέγει; Ἡυχὴ, ἔχεις πολλὰ ἀγαθὰ ἀποχεί- 
μενα. φάγε, πίε, εὐφραίνου - χαθ᾽ ἡμέραν. Ὦ τῆς 
ἀλογίας Εἰ δὲ χοιρείαν εἶχες ψνχὴν, τί ἂν ἄλλο ἣ 
τοῦτο αὐτῇ εὐηγγιελίσω;; Οὕτω χτηνώδωης εἴ, οὕτως 
ἀσύνετος τῶν τῆς ψυχῆς ἀγαθῶν, τοῖς τῆς σαοχὸς 
αὐτὴν βρώμασι δεξιούμενος " χαὶ ὅσα ὁ ἀγεδοὼν 
ὑποδέχεται, ταῦτα τῇ ψυχῇ παραπέμπεις ; Εἰ μὲν 
ἀρετὴν ἔχει, εἰ πλήρης (4) ἐστὶν ἔργων ἀγαθῶν, εἰ 
Θεῷ προσῳχείωται, ἔχει πολλὰ ἀγαθὰ, χαὶ εὐφραι- 
γέσθω τὴν χαλὴν τῆς ψυχῆς εὐφροσύνην (ἀ8). Ἐπεὶ 
δὲ τὰ ἐπίγεια φρονεῖς, χαὶ θεὸν ἔχεις τὴν χοιλίαν, 
x«i ὅλος σάρχινος εἴ, δεδουλωμένος τοῖς πάθεσιν, 
ἄχους τῆς σοί πρεπούσης προσηγορίας ἣν οὐδεὶς 
ἀνθρώπων ἔθετό σοι, ἀλλ᾽ αὐτὸς ὑ Κύριος" "Agpov, 


ταύτῃ (49) τῇ νυχτὶ τὴν ψυχήν σὸν ἀπαιτοῦσιν. 


ἀπὸ σοῦ" ἃ δὲ ἡτοίωασας, τίνι ἔσται; Μείξων 
τῆς αἰωνίου χολάσεως ὁ γέλως τῆς ἀθουλίας. 'O 
γὰρ μετ᾽ ὀλίγον μῶλων ἀνάρπαστος ἄγεσθαι. οἷα 
βουλεύεται; Καθελῶ μον τὰς ἀποθήχας, χαὶ μεί- 
ξονας οἰκοδομήσω. Καλῶς σύ γε ποιῶν (80), φαίην 
&» ἔγωγε πρὸς αὐτόν, !Λξια γὰρ χαθαιρέσεως τὰ 
TXULUSUX τῆς ἀδικίας. Κατάσχαπτε ταῖς ἑαντοῦ χερ- 
σιν, ἃ χαχῶς ὡχοδόμησας. Λύε τὰ σιτοδοχεῖα, ὅθεν 
οὐδεὶς ἀπῆλθέ ποτε παραμυθίας τυχών. ᾿Αφάνισον 
πάντα οἶχον πλεονεξίας φύλαχα, ἀποσχεύασον ὁρό-- 
φους, περίελε τοίχους, δεῖξον ἡλίῳ τὸν εὐρωτιῶντα 
σῖτον (01), ἐξάγαγε ix φνλαχῆς τὸν δέσμιον πλοὺῦ- 
τον, θριάμθευσον τὰ σχοτεινὰ τοῦ μαμμωνᾶ χαταγώ- 
για, Καθελῶ μον τὰς ἀποθήχας, χαὶ μείζονας 
οἰκοδομήσω, ᾿Εὰν δὲ x«i ταύτας ἐμπλήσης, τί ποτε 
ἄρα διανοηθήσῃ ; '|| mou πάλιν καθαιρήσεις, x«i 
πάλιν οἰκοδομήσεις ; Καὶ τί τούτων ἀνοητότεοον, 
ἀπέραντα μοχθεῖν, oixodopsiv μετὰ σπουδῆς, xal 
μετὰ σπουδῆς χαθαιρεῖν ; Ἔχεις ἀποθήχας, ἐὰν θέ- 
λῃς, τὰς οἱἰκέας τῶν πενήτων. Θησαύρισον σεαυτῷ 
θζσαυρὸν iv οὐρανῷ. Τὰ ἐχεῖ ἀποτιθέμενα οὐ σῆτες 
χαταθόσχονται, οὐ σηπεδὼν ἐπινέμεται, οὐ λῳσταὶ 
διαχλέπτουσιν. ᾿Αλλὰ τότε μιταδώσω τοῖς δεομένοις 
ὅταν τὰς δευτέρας ἀποθήχας πληρώσω. Μαχροὺς 
σεχυτῷ τοὺς χρόνους τῆς ζωῆς (22) ἔπηξας. Σχόπει 
μὴ σὲ προλκύῃ ὁ xarà προθεσμίαν ἐπείγων. Καὶ 
γὰρ ἡ ἐπαγγελία οὐ χρηστότητός ἐστιν, ἀλλὰ πονη- 
ρίας ἀπόδειξις (83). Ἐπαγγέώλῃ γὰρ, οὐχ ἵνα δῷς 
μετὰ ταῦτα, ἀλλ᾽’ ἵνα τὸ παρὸν διαχρούσῃ. ᾿Ἐπεὶ 
γῦν τί τὸ χωλύον πρὸς τὴν μετάδοσιν; Οὐ πάρεστιν 
ὁ ἐνδεής; οὐχί πλήριις αἱ ἀποθῆχαι; ὁ μισθὸς 
ἔτοιμος ; οὐχ ἢ ἐντολὴ τηλαυγής; OO πεινῶν τήχε- 


* Luc. xir, 19. * ibid. 20, 5 Matth. vr, 320. * 


dem Colb. primus εἰσέρχονται. Vox. ἐχεῖθεν, quee 
mox sequitur, referri debet ad eum qui secum lo- 
quitur. Basiliusigitur hoc dicit: Tu, qui tecum in 
occultoloqueris,non prophetas,nor apostolos au- 
dis, sed temelipsum; ob idque a te uno 1esponsa 
accipis. 

(47) Veteres quatuor libri εἰ πλήρης... εἰ 8:9. 
Vocula in utroqueloco in prius editis legebatur. 

(48) Colb. terlius εὐφραινέσθω τὴν ψυχικὴν εὐφρο- 
σύνην. laud longe quatuor mss. x«i 929; Alius 
ms. Combef. et editi x«t ὅλως. 


4 


A Anima, habes multa bona reposita : comede, bibe, 
laetare quotidie*. Ο dementiam! Suillam animam . 
si haberes, qui aliud nisi hoc ei annuntiare po- 
tuisses ? Itane belluinus es, itane rudis es bonorum 
anime, ut eam carnalibus cibis excipias, et qux 
latrina excipit, ea anime destines? Profecto, si 
virtute preedita est, si plena est bonis operibus, si 
Deo necessitudine conjungitur, multa bona habel ; 
ita demum bono animeque convenienti gaudio 
letetur. Quia vero terrena sapis, et deum habes 
ventrem, totusque carneus es, libidinibus manci- 
patus et vitiis, audi te dignam appellationem, übi 
& nullo homine, sed ab ipsomet Domino datam: 
Stlulle, hac nocte animam tuam repetunt a te : qus 
aulem parasti, cujus erun(*? Hoc irrisio stulüitiee 

B superat supplicium eternum. Qui enim paulo post 
rapiendusestet abducendus,qualia in animo versat 
consilia? Destruam horrea mea, et majora adifi- 
cabo. lecte facis, ego ipse ei dixerim. Digna 89 
enim sunt que destruantur iniquitatis horrea. Tuis 
ipse manibus dirue quee male cdificasti. Solve fru- 
mentarios penus, unde nemo unquam allevatus 
exiit. Destrue omnem domum avaritiz custodem; 
everte tecta, demolire muros, ostende soli frumen- 
ium eariosum, educ e carcere vinctas opes, pro- 
duco in publicum tenebrosa mamone conclavia. 
Desiruam ho» rea mea, et majora c&dificabo. Quod 
si heec quoque impleveris, quid tum excogitabis ἢ 
Rursusne destrues, et rursus ceedificabis? Quid stul- 
tius quam laborare perpetuo, edificare diligenter, 
et diligenter destruere ? Habes horrea, si vis, domos 
pauperum, Thesauriza tibi thesaurum in colo *. 
Qus illic reconduntu;, ea non depascuntur tinee, 
non corrodit caries, non predantur fures*. Atqui 
egenis imperliar tum, cum secunda hoirea imple- 
vero. Longum tibi vitse tempus prefixisti. Cave te 
prefinita dies festinans prevertat. Nam pollicitatio 
istheec nequitiee argumentumest, non benignitatis. 
Polliceris enim, non ut des postea, sed ut pre- 
sens submoveas. Nunc cum liceat, quid impedit 
quominus largiare? Nonne adest indignus ἢ nonne 
plena sunt horrea ? an non parata merces ? an 
non clarum preceptum estet perspicuum ? Esu- 
riens contabescit, nudus riget, strangulatur is ἃ 
quo debitum exigitur; ettueleemosynam differs in 
crastinum ? Audi Salomonem: Ne dizeris.; Rever- 
tens redi, cras dabo? ; ignoras enim quid pariet 


ibid. ? Prov. ni, 28. 


(49) Antiqui duo libri ἐν ταύτῃ. Mox duo itidem 
1185. ἀπαιτουσι πάρα G02. . ME 
(50) Editi σύ γε ποιῶν. Veteres aliquot libri σὺ 
ποιῶν. Ibidem tres mss. φαίην ἂν ἔγωγε πρός. Edili 
«ín» ἂν πρός. 
(51) Colb. tertius εὐρωτιῶντα τόπον, ostende soli 
locum situ corruptum. ᾿ ᾿. 

(52) Colb. primus τοὺς ὅρους τῆς ww, longos 
tito limites. . EE 
(33) Editi πονηοίας ἐπίδειξις, Αἱ Ins, multi &rá- 
z ' 


£t$4t5. 


275 


S. BASILII MAGNI 


276 


dies sequens?*. Qualia precepta contemnis, qui Α ται" ὁ γυμνητεύων πήγνυται " ὁ ἀπαιτούμενος ἄγχε- 


jam anteatibiavaritia aures obturaveris ? Quantam 
oportebat habere te beneficio largitori gratiam, 
quam hilarem te esse, quam letum ob eum qui 
tibi defertur honorem, videlicet quod non pertur- 
bes fores alienas, sed aliituas occupent? Nunc ve- 
ro morosus es, vixque ad te accessus patet: qui 
declines occursus, ne forte vel modicum quid e 


manibus dimittere cogaris. Unam nosli vocem :. 


Non habeo, nec dabo ; nam pauper sum. Revera 
pauper es, et omnis boni inops: pauper dilectio- 
nis, pauper humanitatis, pauper fidei in Deum, 
pauper spei eterne. Participes frumenti facias 
fratres: quod cras putrescet, id hodie trade 
egenti. Avaritie pessimum genus est, ne ea qui- 
dem que corrumpuntur, egenis erogare. 


ται " xGi σὺ τὴν ἐλεημοσύνην εἰς τὴν αὔριον &ve- 
64))9 ; "Axous Σολόμωῶντος: Μὴ εἴπῃς" Ἐπανελ- 
θὼν (34) ἐπάνηχε, xoà αὔριον ϑώσω (Ὁ) “ οὐ γὰρ 
οἶδας τί τέξεται ὃ ἐπιοῦσα. Οἴων παραγγελμάτων 
ὑπερορᾷς, τῇ φιλαργνρίᾳ τὰ ὦτα ποοαποδύσας (50)! 
Πόσην ἔδει σε χάριν ἔχειν τῷ εὐεργέτῃ, χαὶ φαῖι- 
δρὸν εἶναι, χαὶ λαμπρύνεσθαι τῇ τιμῇ, ὅτε οὐκ αὐὖ- 
τὸς διο,λεῖς θύρας ἑτέρων, ἀλλὰ τὰς σὰς ἄλλοι χα- 
ταλαιλδάνονσι | Nov δὲ χατηφὴς εἶ καὶ δυσέντευχτος, 
ἐχχλίνων τὰς ἀπαντήσεις, μή πού Tt καὶ μιχρὸν 
ἀναγκασύξς τῶν χειρῶν ἐχύαλεῖν, Μίαν οἶδας φω» 
vív * Οὐχ ἔχω" οὐδὲ δώσω * πένης ydo εἰμι. Πένῃς 
εἴ τῷ (517) ὄντι, xai ἐνδεὴς παντὸς ἀγαθοῦ " πένης 
ψιλανθοωπίας, πένης πίστεως εἰς Θεόν, πένης ἐλπίέ- 
B δος αἰωνίον, Συμμεοιστὰς ποίησον (58) τῶν σέξτων 


τοὺς ἀδελφούς * τὸ αὔριον σηπόμενον σήμερον μετάδος τῷ δεοκένῳ. Πλεονεξίας εἶδος τὸ χαλεπώτατον, μηδὲ τῶν 


φθειοοιένων μεταδιδόναι τοῖς ἐνδεέσιν. 

1. Cui, inquit, injuriam facio, dum retineo mea 
atque conservo ? Qus, die mihi, tua sunt ? unde 
accepta in vitam intulisti? Velut si quis, loco in 
tlieatro ad spectandum occupato, deinde ingre- 
dientes arceat, id sui ipsius proprium ratus; quod 
ad omnium communem usum proponitur: tales 
ejusmodi quoque divites sunt. Nam communia 
preoccupantes, ea ob preoccupationem sibi assu- 
munt. Quod si sume quisque necessitatisublevandee 
id modo quod satis est caperet, Ὁ egenti vero re- 
linqueret quod superfluum est, nemo esset dives, 
pauper nemo. Nonne nudus egressus es ex utero? 
nonne nudus iterum in terram reverteris ? Unde 
aulem tibi presentia bona ? Si a fato dixeris, im- 
pius es, qui non agnoscas Conditorem, neque gra- 
tiam habeas largitori : sin confiteris esse a Deo, 
dic nobis rationem cur acceperis. Num injustus 
Deus, qui nobis inequaliter vite necessaria distri- 
buit ? Cur, divite te, ille pauper est? An non uti- 
que, ut et tu benignitatis ac fidelis dispensationis 
mercedem accipias, ct ille magnis patientis pre- 
miis donetur? Tu vero inexplebilibus avaritise sini- 
bus omnia complexus, atque his tam multos pri- 
vans, nemini ullam injuriam facere te existimas? 
Quis avarus est ? Quis rebus que satis sunt, con- 
tentus non est. Quis spoliator? Qui cujusque res 
aufert. Non avarus estu ? non spoliator es tu? 


* Prov. xxvil, 1. 


(5$; Colb. tertius ἀπελθών. 

(53) Colb. terlus «22» δώσω. λυνατοῦ 39) ὄντος, 
εὐποίητον, benefac, dum potes. Sed illud, δυνατοῦ 
ση ὄντος. εὐποίη συ), inter librariorum additamenta 
recenseri debere arbitramur. 

'56, Colb. primus τα ποοαποχλείσας. 
idem codex αὐτὸς διενοχλεῖς. 

(5;) Editi πένης τῷ. Αἱ mss. πένης εἴ τῷ. Mox 
editi πίστεως τῆς εἰς. Libri veteres πίστεως εἰς. 

, 58; Antiqui duo libri συκπεοιστὰς ποίησαι. Sla- 
tim Colb. primus σήμερον παράσχου τῷ δεομένω, non 
diverso sensu. Haud multo post editi μχδὲ τῶν 
φύτιρο μένην τοῖς ἐνδεέτι χαταμεοίσαι, Veteres quatuor 
libri ta ut edidimus. | 


Paulo post 


7. Τίνα, φησὶν, ἀδιχῶ συνέχων τὰ ἐμαυτοῦ (59. ; 
Ποῖα, εἰπέ μοι, σαντοῦ ; πόθεν λαδὼν εἰς τὸν βέον 
εἰσένεγκας ; Ὥσπεο ἂν εἴ τις, ἐν θεάτο» θέαν χα- 
ταλαθὼν, εἶτα ἐξείογοι τοὺς ἐπεισιόντας, ἴδιον ἑαν- 
τοῦ χρίνων τὸ χοινῶς πᾶσι χατὰ τὴν χρᾷσιν προκεί- 
μένον " τοιοῦτοί εἰσι x«l οἱ κλούσιοι. Τὰ γὰρ κοινὰ 
ποοχατασχόντις, ἴδια ποιοῦνται (60) διὰ tà» πρό- 
Amb, Ἐπὶ εἰ τὸ moóQ παοχινθίαν τῆς ἑαντοῦ 
«tix; ἔχαστος xoutyóntvos, τὸ περιττὸν ὑφίεε τῷ 
δεοιένῳ, οὐδεὶς ut» ἂν ἦν πλούσιος, οὐδεὶς δὲ ἐν- 
δες. Οὐχὶ γνωνὸς ἐξέπεσες τῆς γαττοὸς ; οὐ γυμνὸς 
πάλιν εἰς τὲν γῆν ὑποστοέψεις; Τὰ δὲ παρόντα cot 
πόθεν ; Ei uiv ἀπὸ ταυτομάτου λέγεις, ἄθεος εἶ, μὴ 
νωοίξων τὸν χτίσαντα, αγϑδὲ χάριν ἔχων τῷ διϑω- 
χότι " εἰ δὲ ὀωοληγιῖς εἶναι παοὰ Θιοῦ, εἰπὶ τὸν 
λόγον $uiv δὲ ὃν ἔλαθες. Mà ἄδικος ὁ Θεὸς, ὁ ἄν- 
ίσως tui» διαιρῶν τὰ τοῦ βίον ; Διὰ τί σὺ μὲν πλου- 
τεῖς, ἐχεῖνος δὲ πένεται; Ἢ πάντως, ἵνα καὶ σὺ 
χουστότητος xxi πιστῆς οἰκονομίας μισθὸν ὑπο- 
δέξο (01), χαχεῖνος τοῖς μεγάλοις ἄθλοις τῆς ὑπο- 
μονῆς τιμηθὴ ; Σὺ δὲ, πάντα τοῖς ἀπληρώτοις τῆς 
πλεονεξίας χόλποις πεοιλαδὼν, οὐδένα oit ἀδικεῖν 
τοσούτους ἀποστερῶν; Τίς ἐστιν ὁ πλεονέχτης; Ὁ 
αὐ ἐωαμένων τῇ αὐταοχεία. Τίς δέ ἐστιν ὁ ἀποστεοτῖ- 
τῆς; Ὃ ἀφαιρούμενος τὰ ἑχάστου. Σὺ δὲ οὐ πλεῦ- 
νέχτης; σὺ δὲ οὐχ ἀποστιοητής ; ἃ ποὸς οἰκονομίαν 
ἐδέξω, ταῦτα ἴδια σεαυτοῦ ποιούμενος ; Ἢ 6 uiv 


(39) Τίνα ἀδικῶ συνέχων τὰ ἐμαυτοῦ; Verte, Ec- 

D cui injuriam facio dum qux mea sunt clausa cu- 

stodio ? Sic etiam infra homil. in divites p. 53: 

Σχορπιξόμενος ὁ πλοῦτος... πένυχε παραμένειν " συνε- 

χόμενος δὲ ἀλλητριουσῦχι, Dispersc solent perma- 
nere, clausa vero alienari. MARAX. 

(60) Editi uno verbo ἐδιοποιοῦνται, At mss. multi 
duabus vocibus ἴδια ποιοῦνται, Nec ita multo in- 
fra Colb. tertius πλούσιος, οὐδεὶς δὲ πένος, οὐδεὶς tv- 
δεύς. Subinde idem codex γνμνὸς ἐξέπεσας. 

(61) Colb. tertius μισθὸν διαδέξῃ. Alius ms. δέξς. 
Haud longe editi 7z:90«g6Zve», At mss. multi 
r£00a6, 


211 


HOMILIA IN DIVITES. 


278 


ἐνδεδυμένον ἀπογυμνῶν λωποδύτης ὀνομασθήσεται' À Qui scilicet que dispensanda recepisti,ea tibimet- 


ὁ δὲ τὸν γυμνὸν μὴ ἐνδύων, δυνώμενος τοῦτο ποιεῖν, 
ἄλλης τινός ἐστι προσηγορίας ἄξιος; Τοῦ πεινῶντός 
ἐστιν ὁ ἄοτος, ὃν σὺ χατέχεις' τοῦ γυμνητεύοντος τὸ 
ἱμάτιον, ὃ σὺ φυλάσσεις ἐν ἀποθήχαις: τοῦ ἀνυπο- 
δέτον τὸ ὑπόδημα, ὃ παρὰ σοὶ χατασήπεται" τοῦ 
χρήξοντος τὸ ἀργύριον, ὃ χατορύξας ἔχεις. "fert 
τοσούτους ἀδικεῖς, ὅσοις παρέχειν ἐδύνασο. 


8. Καλοὶ μὲν, φησὶν, οἱ λόγοι, ἀλλὰ χαλλέων ὁ χρυ - 
σός. "Ὥσπερ οἱ τοῖς ἀχολάστοις περὶ σωφροσύνης 


διαλεγόμενοι. Καὶ γὰρ ἐκεῖνοι, διαθαλλομένης τῆς 


ἑταίρας, ἀπὸ τῆς ὑπομνήσεως πρὸς τὰς ἐπιθυμίας 
ἐκχαίονται. Πῶς σοι ὑπ᾽ ὄψιν τὰ παθὴ τοῦ πένητος 
ἀγώγω, ἵνα γνῷς ἀπὸ ποταπῶν στεναγμῶν σεαυτῷ 
θησαυρίξεις; Ὦ πόσον ἀξιὸν σοι φανεῖται ἐν τῇ 
ζυέρᾳ τῆς χρίσεως τὸ ῥῆμα ἐχεῖνο' Δεῦτε, οἱ εὖ. 
λογημένοι τοῦ Πατρός μον, κληρονομήσατε τὴν ἤτοι» 
μασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ χαταδολῇς κόσμον, 
"vag γὰρ,΄ καὶ ἐδώχατέ μοι φαγεῖν. ἐδίψησα, 
xai ἐποτίσατέ με' γυμνὸς ἥμην, xal περιεθαλετέ με. 
Ἰοταπὴὰ δέ σοι φρίχη, x«i ἱδρὼς, xai σχότος 
πιριχνθήσεται' ἀχούοντι τῆς χαταδέχης" Πορεύεσθε 
ἀπ᾽ ἐμοῦ, οἱ κατηραμένοι, εἰς τὸ σχότος τὸ ἐξώτερον 
(62), τὸ ἡτοιμασμένον τῷ δεαδόλῳ χαὶ τοῖς ἀγγέλοις 
αὐτοῦ. Ἐπείνασα γὰρ, καὶ οὐχ ἐδώχατε μοι φαγεῖν" 
ἐδίψησα, καὶ οὐκ ἐποτέσατέ με΄ γυμνὸς ἥμην, xol 
οὐ περιεδάλετέ μειΟὐδὲ γὰρ ἐχεῖ ὁ ἄρπαξ ἐγχαλεῖται, 
ἀλλ᾽ ὁ ἀχοινώνητος καταχρίνεται. Ἐγὼ μὲν εἶπον, ἃ 
συμφέρειν (63) ἐνόμιζον, σοὶ δὲ πεισθεντι μὲν 
πρόδηλα τὰ ἐν ἐπαγγελίαις ἀποχείμενα ἀγαθά" πα- 
ραχούσαντι δὲ γεγραμμένη ἐστὶν ἡ ἀπειλὴ, ἧς εὔχομαί 
σε τὴν πεῖοαν διαφυγεῖν, βελτίονα γνώμην πεταλα- 
θόντα, ἵνα λύτρον σσι γένηται ὁ ἴδιος πλοῦτος, x«l 
ἐφ᾽ ἕτοιμα βαδίσης τὰ οὐράνια ἀγαθά" χάριτι τοῦ 
πάντας ἡυᾶς χαλέσαντος tig τὴν ἑαυτοῦ βασιλείαν, 
ᾧ X δόξα xci τὸ χρᾶτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, 
᾿Αμήν. 


ipsi propria facias. Furne vocabitur qui veste in- 
dutum denudarit, qui vero nudum non induerit, 
id si agere potest,alia quadam appellatione dignus 
est? Esurientis est panis, quem tu detines : nudi 
est pallium, quod tu in arca servas: discalceati 
calceus, qui apud te putrescit: indigentis argen- 
tum, quod defossum habes.Quare quot hominibus 
dare potes, tot infers injuriam. 

8. Pulchri quidem, inquit, sermones sunt, sed 
aurum pulchrius est. Idem accidit nobis, quod iis 
qui apud impudiocos de castitate disserunt.Etenim 
illi, si amica insimulatur, refricata illius memoria, 


B ad libidinem aceenduntur.Quomodo tíbi ob oculos 


ponam pauperis erumnas atque calamitates, tibi 
ut sit perspeotum et exploratum, ex qualibus ge- 
mitibus tibi ipse thesaurum colligas? O quanti 
pretii tibi in die judicii videbitur verbum illud * : 
Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vo- 
bis regnum a constitutione mundi. Esuvrivi enim,et 
dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bi- 
bere; nudus eram, οἱ cooperuistis me.Rursus quan- 
tustibi horror sudorque et quante tenebre cireum- 
fundentur, judicíum illud dámnatorum audienti : 
Discedile a me, maledicti, in tenebras exteriores, 
qua parate sunt diabolo et angelis ejus. Esurivi 


C enim, e! non dedís(is mihi manducare; sitivi, et non 


dedistis mihi bibere; nudes eram, et non cooperuis« 
tis me!9. Non enim illic raptor aceusatur, sed qui 
bona hon communicavit, condemnatur. Ego qui- 
dem qute conducere dixi, retuli ; tibi vero obtem- 
perant tepromissa bona premonstrata sunt, non 
obtemperánti intentate sunt mine, quarum peri- 
eulum cupio effugere te, consilium melius capien- 
tem, ut divitiae tuc tibi pretium fiant redemptio- 
nis, atqué ad parata ccolestia bona pervenias, 
gratia ejus qui nos omnes ad regnum suum voca- 
vit, eui gloria et imperium in seeula seculorum. 
Amen. 


OMIAIA ΠΡῸΣ ΤΟΥ͂Σ IIAOYTOYNTAS (64). 


l. Εἴρηται χαὶ πρώην ἡμῖν τὰ περὶ τοῦ νεανίσχον 


$1 HOMILIA IN DIVITES. 
t. Dictumestnec íta pridem de hoo adolescente !; 


τούτον, χαὶ μέμνηται πάντως ὅ γε φιλόπονος &xpox- ἢ et quisquis certe auditor diligens fuerit, eorum 


τὴς τῶν ἐξητασμένων τότε πρῶτον μὲν, ὅτι οὐχ 
ὁ αὐτός ἐστι τῷ παρὰ τῷ Λουχᾷ νομιχῷ. Ὁ μὲν 
490 πειραστὴς T», εἰρωνιχὰς τὰς ἐοωτήσεις ποιού- 
μενος" οὗτος δὲ, ὑγιῶς μὲν ἐρωτῶν, οὐχ εὐπειθῶς 
δὲ χαταδεχόμενος (08). Οὐ γὰρ ἂν ἀπῆλθεν ἐπὶ ταῖς 
τοιαύταίς ἀποχρίσεσι τοῦ Κυρίου λυπούμενος, εἰ χα- 


quee tuncexpensa sunt,prorsus meminerit. Primum 
quidem, quod non idem sit qui legisperitus, cujus 
apud Lucam flit mentio !*. Ille enim tentator erat, 
simulatas ac captiosas proponens quaestiones; hic 
vero sano quidem consilio interrogabat, sed docili 
ac obsequenti animo non audiebat. Non enim ob 


? Matth. xxv, 34-30. 10 ibid 41-53. "1 Matth. xix, 16. 13 Luo. x, 25, seqq. 


(62) Apud Mattheum xxv, 30, ita legitur: Καὶ 
τὸν. ἀχρεῖον δοῦλον ἐχῥάλλετε εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον" 
ἐχεῖ, etc. Et inutilem servum ejicile in lenebras 
exteriores : illic, etc. At versu 41 ejusdem capitis 
ita editum invenimus : Πορεύεσθε ἀπ᾽ ἐμοῦ, oi xat- 
roXuivot tiq τὸ πῦο τὸ αἱωνιον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ 
διαξόλῳ, eto. Discedite ἃ me, maledictt, in. ignem 
&ternum,qui paratus est diabolo,eto.Quod eo no- 
tavi,ut quisque facilius intelligatquemadmodum 


Basilius unius looi verba cum verbis alterius con- 
fuderit. 4 

63) Reg. primus εἶπον ὃ συμφέρειν. 

64) Reg. primus τοῦ αὐτοῦ χατὰ πλουτούντων, 
Ejusdem conira divites. Colb. secundus τοῦ αὐτοῦ 
περὶ πλουτοὐντῶν. Ejusdem de divitibus. Coisl. κατὰ 
πλοντούντων λόγος D. Contra divites sermo alter. 

(66) Reg. primus et tertius παραδεχόμενος. 


219 


S. BASILII MAGNI. 


tales Domini responsiones abiisset meerens !*, si ἃ ταγρονητιχῶς (00) αὐτῳ ποοσγε τὰς πεύσεις. Διό- 


cum contemptu ipsum interrogasset. Quamobrem 
animus illius velut commistus nobis visus est et 
varius, ut qui partim laude dignus, partim miser- 
rimus ac omnino desperatus a Scriptura exhibea- 
tur!*. Nam nosse magistrum verum, atque reli- 
cla Phariseeorum superbia, et legisperitorum opi- 
nione, et scribarum turba,appellationem hanc soli 
vero ac bono magistro tribuere,hoc erat quod lau- 
dabatur. Pretereaque videri sollicitum, quomodo 
eternam vitam adipisceretur, hoc quoque proba- 
tum erat etlaude dignum. Contra, illud jam aperit 
totum ejus animum, non quod vere bonum esset, 
sed quod vulgo arrideret, spectantem, quod vide. 
licet salutaria documenta, quae a magistro vero 


didieerat, non inscripserit in suo corde, neque p 


doctrinam exsecutus sit,sed avariti; vitio obceeca- 
tus cam mcestitia abierit. Hoc enim eum inequa- 
lem fuisse moribus nec secum consensissg probat. 
Magistrum vocas !5, nec tamen discipulorum par- 
tes agis? Bonum confiteris'*, et ea que dat re- 
spuis? Atqui is qui bonus est, idem profecto bo- 
norum est argitor. Et interrogas quidem de vita 
teterna !! : sed totus presentis vite deliciis addi- 
ctus deprehenderis. Cieterum quodnam verbum 
molestum aut grave,aut adeo intolerabile magister 
proposuit? Vende qua habes, et da pauperibus !*. 
Si proposuisset tibi agriculture labores, aut mer- 
cature p.ricula, aut alias quasvis molestias que 
lucrum sectantibus accidunt, oportebat te prece- 
ptum egre ferentem tristija affici; sin via adeo 
facili, neque laborem, neque sudorem habente, 
heredem te &terne vite facturum se pollicetur, 
cur non gaudes ob facilitatem salutis, sed dolens 
animo et merens discedis, atque jam exantlatos 
labores tibi inutiles reddis ? Etenim si non occi- 
disti, u* ais 19, neque adulterium commisisti, ne- 
que furatuses,nequecontra quempiam falsum testi- 
monium dixisti; nihilominus tamen adhibitam in 
his agendis diligentiam tibi infructuosam efficis, 


πιὸ οἱονεὶ μιχτὸν αὐτοῦ τὸ ζύος Gul» ἀνεφαίνετο" 
πῇ μὲν ἐπαινετὸν δειχύντος τοῦ λόγου, πῇ δὲ ἀθλι- 
τατον χαὶ πάντη ἀπεγνωσμένον. Τὸ μὲν γὰο γνω- 
ρίσαι τὸν ἀληθῶς διδάσχαλον (67), x«i παρελθόντα 
τὴν Φαοισαίων ἀλαζονείαν, x«i νομιχῶν οἴχσιν, καὶ 
ἡραυματέων ὄχλον (68), τὴν προσηγοοίαν ταύτῃ, 
ἀναθεῖναι τῷ μόνῳ ἀληθινῷ x«i ἀγαθῷ ϑιϑδϑασχάλῳ, 
τοῦτο ὧν ὃ ἐπηνεῖτο. Καὶ μέντοι τὸ φανζναι 9oov- 
τίδος ἄξιον ποιούμενον πῶς ἂν χληρονομήσειε τῆς 
αἰωνίου Gro, ἀποδιχτὸν xai τοῦτο. Ἐχεῖνο δὴ λοι- 
πὸν ἔλέγχει αὐτοῦ τὴν ὅλην προαίρεσιν, οὐ πρὸς τὸ 
ἀληθινῶς χαλὸν ἀπούλέπουσαν, ἀλλὰ τὸ τοῖς πολλοῖς 
ἀοέσχον πεοισχοποῦσαν' τὸ, μαθόντα. παρὰ τοῦ 
ἀληθινοῦ διδασχάλον μαθήματα σωτήρια, μὴ ἐγ- 
ἡράψαι τῇ ἑαυτοῦ χαρδίᾳ, μηδὲ εἰς ἔογον ἀγαγεῖν 
τὰ διδάγματα, ἀλλ᾽ ἀπελθεῖν ἀθυμοῦντα, τῶ μάθει 
τῆς φψιλοπλουτίας ἐσχοτωμένον. Τοῦτο δὲ civ (69) 
ἀνωμαλίαν τῶν τούπων, χαΐί τὸ πρὸς ἑαντον ἀσύμ- 
φωνον ἀπελέγγει. Διδϑάσχαλον λέγεις, x«i τὰ μαθη- 
τῶν οὐ ποιεῖς; ᾿ΑΛγαθὸν ὁμολογεῖς, χαὶ τὰ ϑιδόμενα 
παοαπέυπῃ (10); Καίτοι ὃ γε ἀγαθὸς ἀγαθῶν ἔστι 
παρεχτιχὸς δηλονότι, Καὶ ἐρωτᾷς μὲν περὶ τῆς 
αἰωνίου ἔπῆτ' ἐλέγχη δὲ ὅλος τῇ (71) ἀπολαύσει 
τοῦ παρόντος βίου ποοσδεδιμένος. Τί δέ σοι χαλε- 
πὸν, ἢ βαοὺ, & ὑπέρογχον ῥῆμα ὁ διδάσχαλος προ-- 
ἐτείνατο ; Πώλησόν σον τὰ ὑπάρχοντα, χαὶ δὸς 
πτωχοῖς. Εἴ σοι ποοέδαλε πόνους γεωργιχοὺς, ἢ 
τοὺς ἐξ ἐμπορίας χινδύνους, ἃ ὅσα ἄλλα τοῖς χοῖ- 
ματιξοιλένοις ἐπίπονα πρόσεστιν, ἔδει σε λυκᾳθῶναι 
δυσφοροῦντα τῷ ἐπιτάγματι" εἰ δὲ οὕτω διὰ ραδίας 
ὁδοῦ, οὐδένα πόνον ἐχούσης οὐδὲ ἱδρῶτα, ἐπαγγῶ- 
λεται σε χληρονόμον τῆς αἰωνίον ξωξς ἀποδείξειν (73), 
οὐ χαίρεις τῇ εὐχολίᾳ τῆς σωτηρίας, ἀλλ᾽ ἀπέοχῃ 
ὀδυνώμενος τὴν ψυχὴν' καὶ πενθῶν, x«i ποιεῖς σεαυ- 
τῷ ἄχρηστα πάντα ὅσα σοι προπεπόνηται. Ei 
γὰο οὐχ ἐφόνευσας, ὡς σὺ φὴς, οὔτε ἐμοιχευσας, 
0278 ἔχλενας, οὔτε χατεμαοτύρησάς τινος μαρτυ- 
ρίαν ψευδῆ, ἀνόνητον σεαυτῷ ποιεῖς ví» περὶ ταῦτα 
σπουδὴν, uh προστιθεὶς τὸ λεῖπον (73), δι᾽ οὗ μόνον 


15 Matth, xix, 33. !* ibid. 23, 20. 15 ibid. 16. "6 ibid. 11 ibid. :* ibid. 21. 19 ibid. 20. 


(66) Editi si μὴ χαταφρονητιχως. At voculam μή 
delevimus multis veteribus libris auctoribus, nec 
dubium quin abesse debeat. Aliquanto post. mss. 
SeX οἱονεὶ puxcin. Edili οἱονεὶ c)uutxzov.Subinde Reg. 
primus 006 ἀναφαίνεται. 

(67) Sic mss. nostri. Editio vero τὸν ἀληθῇ δεδά- 
gX« 54, 

(68) Ait Duceeus, pro ὄχλον fortasse legi debere 
ὄχον, ut scribarum fastus cum superbia et arro- 
gantia celerorum eonjungatur: que conjectura 
inihi quoque valde placeret, si eam libri veteres 
confirmarent. Utut heec sunt, legimus in vulgatis 
Grecis 27/2ov,in Latinis vero fastu : id quod nemini 
probatum iri puto. Aut enim in Grecis scriptum 
oportuerat ὄγκον, fastu * aut si in eis VOX ὄχλον ser- 
varetur, vertendum fuit turba, non fastu. Nos qui 
vocem ὄχλον, et in editis etin mss. invenimus, eam 
retinere, eamdemque Latine exprimere non dubi- 
tavimus. 

(69) Editi τοῦτο δή τήν. At mss. τοῦτο δὲ τήν. 
Mox Colb. primus ἑαυτὸν σύμγωνον, male. Subinde 


Reg. primus διδώσχαλον χαλεῖς, xai τά. 
(10) Reg. primus διδόμενα ἀποπέμπεις. Ibidem 


edili καίτοιγε. At mss. quatuor χαίτοι ὅγε. Colb. 
primus x«ícot ὅτε. 


(71) Veteres aliquot libri ὅλως τῇ, Nec ita multo 
post duo mss. διδώσχαλος προετείνετο. 


(72) Colb. primus ξωῆς ἀποδεῖξαι, Aliquanto post 
idem codex ὡς ἔφης. 

(73) Illud, μὴ προστιθεὶς τὸ λεῖπον, dum ita La- 
tinereddiditinterpres vetus,cur reliquum studium 
non addis: longe quidem a sententia Basilii reces- 
sit,sed quod sequitur,2v οὗ μόνου δυνή av, εἰσελθεῖν εἰς 
τὴν βασιλείαν τοῦ Otov,cum sic expressit, quo solo 
die in regnum poteris facilius pervenire, omnino 
ejus loci sensum corrupit. Quid enim huc attinet 
vox dies,cujus ne vestigium quideminest in Gro- 
cis? Quomodo autem hiclocus verti debeat,ex no va 
interpretatione perspici potest. Hoc dicit Basilius, 
inutile esse aliqua precopta servare, nisi reliqua 
serventur.Mirari subit verba Basilii Combefisio vi- 


281 


HOMILIA IN DIVITES 


282 


δυνήσῃ εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θιοῦ. Καὶ A qui quod reliquum est non $9 adjicias, quo solo 


εἰ μὲν ἰατρὸς ἐπηγγέλλετο χολοδώματα μελῶν ἐχ 
φύσεως ἣ ἐξ ἀῤῥωστίας προτόντα σοι διοοθώσασθαι, 
οὐκ ἂν ηὐθύμεις ἀχούων ; ἐπειδὴ δὲ ὁ (714) μέγας 
τῶν ψυχῶν ἱχτρὸς τέλειόν ci ποιῆσαι βούλεται τοῖς 
χαιριωτάτοις ἐλλείποντα, οὐ δέχῃ τὴν χὰριν, ἀλλὰ 
πιθεῖς x«i σχυθοωπάξεις , ᾿Εχείνης μὲν γὰο δῆλος 
εἴ τῆς ἐντολῆς μαχοὰν ὑπάρχων, χαὶ ψευδῶς aiuto 
προσμαρτυρήῆσας αὐτὴν, ὅτι ἠγάπησας τὸν πλησίον 
σου ὡς σεαυτὸν (73). ᾿Ιδοὺ φὰρ τὸ παρὰ τοῦ Καρίου 
προσταχθεν ἐλέγχθι σὲ παμπληῦες τῆς ἀληθινῇ: 
ἀγάπης ἀπολειπόμενον. Ei γὰο ὅπερ διεδεδαιώσω 
ἀληθὲς ἦν, ὅτι ἐφύλαξας Ex νεότητος τὴν ἐντολὴν τῆς 
ἀγάπης, χαὶ τοσούτον ἀπέδωχας ἐχάστῳ ὅσον χαὶ 
σεχυτῷ, πόθεν σοι ἢ τῶν χοημάτων αὐτὴ περιουσία ; 
Δαπανητιχὸν γὰρ πλούτον ἡ θεραπεία τῶν δεουέ- 
ww» ὀλίγα μὲν ἐχάστον πρὸς τὴν ἀναγχαίαν ἐπιρέ- 
λειαν δεχομένου, πάντων δὲ ὁμοῦ χαταμεριξομένων 
τὰ ὄντα, x6 περὶ αὐτοὺς (760) δαπανώντων, Ὥστε 
ὁ ἀγαπῶν τὸν πλησίον ὡς ἑαυτὸν οὐδὲν πεοισσότερον 
χέχτηται τοῦ πλησίον. ἀλλὰ μὴν φαίνη ἔχων χτή- 
ματα πολλά, Πόθεν ταῦτα (77); ἢ δῆλον, ὅτι τὴν 
οἰχείαν ἀπόλαυσιν ποοτιμοτέραν τῆς τῶν πολλῶν 
παοαυνθίας ποιούμενός. Ὅσον οὖν πλεονάξεις τῷ 
πλούτῷ, τοσοῦτον ἐλλείπεις τῇ ἀγάπῃ. Ἐπεὶ πάλαι y 
ἐμιλέτησας (78) τῶν χρημάτων τὴν ἀλλοτρίωσιν, εἰ 
ἡγαπήκεις σου τὸν πλησίον (79). Nuvi δὲ προσπέ- 
ψυχέ σοι τὰ χρήματα πλέον ἢ τὰ μέλη τοῦ σώμα- 
τος, χαὶ λυπεῖ σὲ αὐτῶν ὁ “χωρισμὸς ὡς ἀχρωτὴη- 
ριασυὸς τῶν χαιρίων. Ei γὰρ ἀμφίεσας γυμνὸν, εἰ 
ἔδωχας πεινῶντι τὸν ἄρτον σου, εἰ ὦ θύρα cov ἀνέῷ-- 
χτὸ (80) παντί ξένω, εἰ ἐγένον πατὴρ ὀρφανῶν, εἰ 
παντὶ συνέπασιχες ἀδυνάτῷ, ὑπὶρ ποίων ἂν νῦν ἔλυ- 
πάθης χοημάτων ; Ποῦ δ᾽ ἂν x«i ἐδυσχέρανας ἀπο-- 
τιθέμτνος τὰ λειπόμενα, πάλαι μελετήσας αὐτὰ δια- 
νέμειν τοῖς ἐνδείσιν ; Εἶτα, ἐν μὲν πανηγύρει οὐδεὶς 
λυπεῖται προϊέμενος τὰ ὑπάρχοντα (81) x«i ἀντιχτώ- 
μένος τὰ ἐνδέοντα' ἀλλ᾽ ὅσῳπεο ἂν ἐλάττονος τιμῆς 
τὰ πολυτίμητα πρίηται, τοτούτῳ  xaiott, ὡς λαμ- 
προῦ αὐτῷ τοῦ συναλλάγματος γενομένον: Go δὲ 
λυπῇ, χοντίον, χαὶ ἀογύριον, χαὶ χτήωχτα δι- 
δούς (82) τουτέστι, λίθους xui: χοὺν παρεχόμενος, 
ἵνα χτήσῃ τὴν μαχκχοΐαν Suv. 


30 Matth. xix, 19, 30. 


deri duriora : in quibus quid ei tantopere displi- 
cere potuerit, non video. Cum enim hoc loco 
nonde consiliis, sed de preeceptisagatur; profecto 
qui aliqua servavit, debet et reliqua servare, 
81 regnum Dei consequi velit. 

LU Antiqui duo libri ἐπεὶ δὲ ὁ. Reg. primus εἰ 
δὲ Oo. 

(73) Editi ὡς etxvzóv. At mss. nonnulli ὡς í«v- 
τον, Haud longe Colb. tertius παρὰ τοῦ Κυρίου προ- 
ταὴέν, id quod a Domino propositum cst. 

(76) Editio utraque πεοὶ ἑαυτούς : id quod ita ver- 
tit interpres, et reliqua inomnes utiosdividuntur, 
quorum quisque Suam portionem absumit, cum 
potius vertere debuisset, et omnes qua sua sunt 
pariter dividunt, et in sese absumunt. Sed, nisi 
valde fallor, nihil horum voluit Basilius ; nec du- 
bito quin in vulgatis vilii aliquid insit. Puto igitur 


B 


C 


possis in Deiregnumingredi. Ac quidem si medicus 
ea membra que a natura vel a quapiaminfirmitate 
mutila habes, res(ituturum se promitteret, profecto 
id cum moerore non audires : quia vero magnus 
animorum medicus te precipuis rebus destitutum 
vult perfectum reddere, beneficium ejusmodi non 
accipit, sed luges ac moestus efficeris. Nam aperte 
atque evidenter procul habes ab illo precepto, 86 
falso illud a te perfici testaris, videlicet quod di- 
lexisti proximum tuum sicut teipsum 39. Ecce 
enim hoc Domini precepto convinceris quam lon- 
gissime abessea vera charitate. Namsi verum erat 
quod affirmasti, servasse te a juventute dilectionis 
preceptum, ac tantum tribuisse unicuique quan- 
tum et tibi ipsi, unde, queso, hec tibi divitiarum 
copia? Nam egenorum curaopes absumit, cum pro 
sua quisque necessitate accipiat pauca, cunctique 
suas simul facultates partiantur, et in egenorum 
usus impendant. Quare qui diligit proximum uti 
seipsum, nihil amplius quam proximus possidet. 
Atqui constat habere te opes multas. Undenam he? 
nisi quo procul dubio levameu multorum et com- 
moda tuisipsius commodis postposuisti. taque quo 
magisabundas divitiis, eo magis charitate destitue- 
ris. Etenim jandudum pecuniam cum ceteris com- 
municare cogitasses, si proximum uum dilexisses. 
Nunc autem opes tibi arctius quam ipsamet cor- 
poris membra adherescunt; dolesque dum a te 
separantur, perinde ac si preecipure corporis partes 
amputarentur. Nam si induisses nudum, si dedis- 
ses esurienti paneir tuum, si fores tum aperta 
fuissent hospiti omni, si orphanorum exstitisses 
pater, si miseratus fuisses infirmum omnem ; de 
quibus, quieso, opibus nunc dolcres ἢ Quomodo 
nunc egre ferres residuas opes deponere, si jam 
pridem eas in egenos dislribuendos eurasses ? Ad 
ha, in nundinis quidem nemo dolet quod pecunias 
suas profundat, et vicissim comparet quibus opus 
habet ; contra, quo viliori pretio res pretiosissimas 
emerit, hoc magis gaudet, ut qui egregie negotia- 
tus sit : tu vero doles, quod aurum et argentum 
et opes partiris ; hoe est, lapidem ac pulverem tra- 
dis, ut beatam vitam acquiras. 


Coisl. legendum esse περὶ αὐτούς͵ hoc est, πεοὶ δεο- 


D μένους, in egentes. Et veroomnes quicharitalis pre- 


ceptum servant, facultatessuas 
in egenorum usus absumunt. 

(77) Colb, primus πόθεν οὖν ταῦτα. 

(18) ΠΙάλαι ἂν ἐμελέτησας,χ. τ᾿ . Verte, Jamdudum 
exercitatus esses in alienandis facultatibus, si 
proximum dilexisses. Sic eliam paulo post, C. 12, 
πάλαι μελετήσας, jampridem in illis egeno distri- 
buendis exercitatus. Manax. 

(19) Editi τὸν πλησίον ὡς σεαυτόν. Sed illud, ὡς 
σεχυτὸν, in antiquis libris deest. 

(60) Codices duo cov zvioxco. 

(81) Reg. primus προϊέμενος τὰ παρόντα, 

(82) Editi διχδιδούς, At mss. plerique omnes 
χτήματα διδούς, | 


partiuntur, easque 


5. BASILII MAGNI 


vw 
t oL C$. Li. Usu) aurum *! Pretiosa te veste A 
pIsuet! AlIIL. cuorum Cubuorum tunica salis 


u 'akti 5i μῶν pu alicius orunem indu- 
fe tlorz]s L&/ebw;tütenn explebit. L'terisne divitiis 
2n nvevisendum ? Verum pauisunusexsatiando 

jnoasfben. Quid igitur tristitia afficeris? cujus- 
Là. δ, fec. ati  acturam ? an glorie quie ex divitiis 
(isa! P! ALS. Verrenün gloriam nor quiesicris, ve- 
Jan. «Ὁ &c »plenasiam gloriatu, 88 que te in 
“κτλ κά deducet, invenies Sed. divitias 
μι κῆρες, CU) Cot, per se, etiamsi nullus ex eis 
i5.zosSt Capi or. Sed eerte rerum inutilium stu- 
^. e. να cate et Δὶς, cuique notuin est, Ve- 
? 24. 8t5Cb Mni forte tbi videlitur quod dicturus 
à. κεἰ πος quavis 16 alia certius est. 
js tek 66 (ue Deom.nes admonet modo dispersa 
pub nt tent ρας retentis vero, iid aliosteansferri. 
oU. hi, ert palebous ; wi disperseris non amit- 

f raptt sal ean. dedat pauperibus ; justitia ejus 
thi t8 ““ 9 nlum Y: oro non sestipientorutn ne- 
o gs SIS Cun pleriue divitiarum studio 
wttno.S caes quedan 6s arüficium a diabolo 
«χα utwutapturn facisndorum occasiones 
uh Leste x uyysranturdivibus adeo ut superflua 
&! 5 Lou Tarquini Fiectssaria requirant, nihilque 
(cru κε! απ κι)": καρ μι ΓΙ ΠΗ ptus. 
2r iust fati pes etin. prisentem usum, etin 
f. s&- pate quud sibi, partem vero liberis 
a^ [ihe frein pariuntur in excogitatas 
» e^ Hot uL uot roeaavoes, Nam audias velim 


... I sss» ab tib lut, Mic peeunia, iuquiunt, In C 


son rnt, Uoneni recondita ; ilem qua in 
aA hse “αὶ απ 1 uec ad ma- 
a7, hue] inb ann uiantnntur, 1a. pormpte 
: 200 t4 A Sh nbsrrpuat Durcauinipitdus Jnrge ΝᾺ} 
4 As Por his nba dna nent πὴ vi- 
4r ρει rst asdirunt ;owie ut subent mihi 

C ast rans pnialy unntues wurnplus, Innue 
2 ur! u)rur, ilias Antip, aliis homines 
Q4 rabbi aris cb argento obtecti 


eS ct tala [4 111} pra 
γν δ ει 5H 


A nU, n dualis? 


^ uw. dus OLer- 
"a, /Á^^7"7 “9 
e 6s tv nha μὲ ἡ 51} 

Soc εἴ 
^d 


$£"oc . “Γ΄ 


, TN 20a —4, 
, 4&ocut*hvststlblf) lg og 474 

)Á|]qui- 
ce ἀνε τ, , Με 

07 s€ ἡ 

t 2 Gs luul- 
0.065 Nal jr- 
"S8 Sbblulus no- 
aC 8Ult, οἱ 
*o^aal esse 
717.7 ποῦ 
s guphis Voela- 
C5. ὄρη tl duguestul- 


. , , , 46, 


΄ 3, 


ἀπ ud p I) 


285 


2. Αὐὐὰ τί χοΐσε T9 προύτω : Ἐπύξδτι wuwviax- 
τῷ πιριθαεῖς σεσυτον Οὐχ Coh ub. 75A TRJV 
χιτωνίσχος ἀρχέτει, Feu OL ἰἀατιον πιοιξονὶ πᾶ ταῦ 
τῶν ἐνήνκάτων ἐχπληρώσιι τὴν χετϊίαν, ᾿Αλλ εἰς 
τουγὴν γχαταχοίσι (NJ) τῷ προύτω ; Εἰς ἄοτος Otx- 


σπηπλχοώσαι 


q*77í6z. Tt οὖν γυπῷ i$ τινος 


7719 )590$ 1 OS2X$ τῆς ἀπὸ TU προύτον , ÀVK ἔχ 
μὴ χαμαᾶι TETETLS τὴν δοξαν, εὐοήτεις τὴν ἀλχυινὴν 
ἐχείνην χαὶ γαμποὰν πορλγουσάν Gi ἐν τῇ ὀατιλεία 
Tw? οὐρανων, 'Ἃ,. αὐτὸ τὸ ἔχειν τὸν πλούτου ἀα- 
περι ηται ογἢ- 
λης, Ὅτε οἷν οὖν ἀνοχτὸος ἔστιν ἡ τῶν LETT 
σπουδὴ (Bb, nav 
ἔχοις (83, γανξῖταί 


. . . ^" *. . . - 
πῖον ETT7t, X7? “ΑἸ 9n —W794 


quantas, Mozv αλλά 74640 52^v 
σοι ὁ uf)) ig παντὸς δὲ 
Σχοοπιζόμενος ὁ πλοῦτος, xm) 
παραμένειν 


ἐστ ἀλχύέστερον, 


ὁν 6 Konto ὑποτίθεται τούπον, πέγυχε 
συνεχόμενος OU, ἡ) )οτριγυσήαι, Ἔν ψυλάστες, οὐχ- 
ἔξεις (80,. ἐὰν σχορπίτη ς, οὐχ ἀπολεῖς" Ἐσχήόπιτε 
qUh.. idees τοῖς πένησιν" ἡ διχαιοσύνη αὐτοῦ πέσει 
"AS 


qu ὁ προυτὸς ἔστι τοῖς 


οὐ “ἀρ ἱματίων ἔνεχεν οὐδὲ τοῦ- 
πεοισπούδαστος, 
€))d τις ἐπινενόηται μεθοδεία τῷ Oto). ausis 


ἐςς τῶν Uu, 


πολλοῖς 


τοῖς πλονσίγις δαπάνης ἀγοομὰς ὑποξολλουτα, ὧσ- 
τὸ περιττὰ χαὶ X/0507X ὡς αἀναγχαῖχλ σπουδατε- 
σύσι, ατγὖὴεν δὲ αὐτοὶς ἐξχοχεῖν ποὸς τὴν τῶν ἄνα- 
γωμκύτων ἐπίνοικν, Καταμεοΐζουτε "yo τὸν πλούτου 
ποὺς τὰ τὴν παρουσαν “οξίαν, γαὶ ποὸς τὴν μέλλον» 
σαν" χαὶ τὸν Uf» ἑαυτοῖς, τὸν δὲ παισὶν ἀποτέθενται. 
Εἶτα καὶ θιαιοουσι τὸν αὐτὸν εἰς ἀγοομὰς θαπχυχς 
zou (s (81). Οἷαι γὰο αὐτῶν αἱ διατάξεις, Ζεουσον, 
Ἔστω, γησίν, ὁ ui» ἐν ,οήσει πλοῦτος, ὁ δὲ ἀπόθε- 
τος χαὶ ὁ ταῖς χρείαις ὑπηρετούμενος ὑπεοθαινέτω 
των ἀνα χαιων τὸν ὁπον" Οὗτος πρὸς τὰς χατ᾽ οἴχον 
πολυτιείας παοέττο, ἕχεῖνος ποὺς τὰς ἔξωθε» ψαν- 
τασίας ὑπεριτεῖτω" ὁ uiv ὁδοιποροῦντι χοογγεῖτοι 
vh» πολντελειαν, ὁ δὲ dy ἑστίας μένοντι λακποὸν 
x«i πιοίῤλεπτον χατασχενατίτω (88) τὸν βίον- ὥστε 
pot ὑαυμάξειν ἔπεισι τῶν περιττῶν τὴν ἐπῶοιαν. 
Ὀχήματά ἐστι μυρία, τὰ μὲν σχεναγωγοῦντα. τὰ δὲ 
αὐτοὺς πεοιφέρουντα, “χαλχῷ x«i ἀργύρῳ (89) χεχα- 


Lum sit pecuniarum studium, cuivis liquet. 

INA) Edili 22529037» 4:2 ἴτως. Vocula «é». abest 
a libris antiquis. 

(46) Reg. primus οὐχ ἔχεις, 

(87, Editi meu os. Librrantiqui meóx;. Ibidem 
Coi-l. et tres Colberlini διατάξεις ἄχονσον. Ultima 
vox etin editis in multis Regiis mss. deest. Sub- 
inde editi 227i». Al. mss. φησίν. 

(88) Colb. primus μενέτω," χατασχενάξον, Alia 
pecunia domi maneat, lautumvictum et magnift- 
eum instructura., 

(N9) Editio Paris. περίψέροντα, χουσῷ καὶ ἀο- 
475^, Auro et argento obtecti,. At editio Dasil. et 
SEX Iss. χαλχῷ χαὶ ἀργύρῳ, "Ereet argenltoobtecti; 
el ita Volaterranus et legerat et. verterat. Quod 
ait Combefisius, vertendum esse atropro 2re non 
viderat videlicet. libros antiquos ; ob idque au- 
diendus non est Hlorum dissimilia non sunt quee 
narrat. Ambrosius lib. De Nabuthe Jezraeltta, 
num, 3t. Εἰ quanquam breviora sunt, mihi du- 
bium non est quin Latinus orator, cum scriberet 
Grecum oralorem sibi imitandum propostuerit, 


289 


HOMILIA IN DIVITES. 


λνμμένα. Ἵπποι παμπληθεῖς, x«i οὗτοι γενεαλογού- A Equi quam plurimi, atque illorum gonus, ut fit in 


pr»ot ἀπὸ εὐγενείας πατέρων, ὥσπερ οἱ ἄνθρωποι. 
Qt μὲν τρυφῶντας αὐτοὺς χατὰ τὴν πόλιν περιφέ- 
poat ἄλλοι σννθηοεύουσιν, ἄλλοι πρὸς ὁδοιπορίαν 
ἐξησχημένοι. Χαλινοὶ x«t (90) ξῶναι χαὶ περιδέῤῥαια, 
πάντα ἀργυρᾶ, πάντα χρυσόπαστα. Τάπητες ἄλουρ- 
joi, χοσμοῦντες τοὺς ἵππους ὥσπερ ννμφίονς" ἡμιό- 
νων πλῆθος, χατὼ χρόαν διῃρημένων" ἡνίοχοι τούτων, 
αλλήλων διάδοχοι, οἱ προτρέχοντες, oi παρεπόμενοι, 
Τὼν ἄλλων οἰχετῶν ἀριθμὸς ἄπειρος πρὸς πᾶσαν 
αὐτοῖς πολυτέλειαν ἐξαρκῶν' ἐπίτροποι, ταμίαι, 
"βωργοὶ, παντοδαπῆς ἔμπειροι τέχνης, τῆς τε ἀναγ- 
καίας καὶ τῆς πρὸς ἀπόλανσιν x«i τρνφὴν εὑρημέ- 
νης μάγειροι, σιτοποιοὶ, οἰνοχόοι, θηρευταὶ, πλά- 
σται, ζωγράφοι, ἡδονῆς παντοίας δημιουργοί. ᾿Αγέλαι 
χαμήλων, τῶν μὲν ἀχθοφόρων, τῶν δὲ νομάδοιν, ἴπ- 
πὼν ἀγέλαι, βονκόλια, ποίμνια, σνφόρδια, οἱ τούτων 
γομεῖς, γῆ ἡ πᾶσι τούτοις πρὸς τροφὴν ἐξαρκοῦσα, 
xai ἔτι ταῖς προσόδοις (901) τὸν πλοῦτον αὔξουσα" 
λουτρὰ ἐν πόλει’ λουτρὰ κατ᾽ ἀγρούς" oixot παᾶντο- 
δαποῖς μαρμάροις περιλαμπόμενοι, ὁ μὲν Φρυγίου 
λίθον, ἄλλος Λακωνικῆς à Θεσσαλιχῆς πλαχός" καὶ 
τούτων οἱ μὲν ἐν χειμῶνι θάλποντες, οἱ δὲ ἀναψύ- 
χοντες ἐν τῷ θέρει. Ἔδϑαφος ταῖς ψηφῖσι διηνθισμές 
νον, χρυσὸς ὑπαλείφων τὸν ὄροφον. Ὅσον δὲ τῶν 
τοίχων διαφεύγει τὴν πλάχα, τοῖς τῆς ἡραφιχᾷς ἄν- 
θεσι καλλωπίξεται, 


3. Ἐπειδὰν δὲ εἰς μυρία διασπώμενος ὁ πλοῦτος ἔτι 
πεοιττεύῃ, κατὰ γῆς ὠθεῖται, xol ἐν ἀποῤῥήτοις φυ- 
λάττεται. Ἄδηλον γὰρ τὸ μᾶλλον, μήπου τις ἀδό- 
χητοι ἡμᾶς καταλάδωσι χρεῖαι, ᾿Αδηλον μὲν οὖν, εἰ 
ἥξεις ποὺς τὴν χρείαν τοῦ χοατορωρυγμένου χρνσιον" 
οὐχ ἄθηλος δὲ ἢ ζημία τῆς ἀπανθρωπίας τῶν τού- 
πων. Ὅτε γὰρ οὐχ ὀδυνήθης ταῖς μυρίαις ἐπινοίαις 
ἐχδαπανῆσαι τὸν πλοῦτον, τότε αὐτὸν εἰς τὴν γῆν 
ἀπεχρύψω, Μανία δεινὴ, ἕως μὲν ἐν μετάλλοις ἦν ὁ 
χρυσὸς, ἀνερευνᾷν (98) τὴν γῆν" ὅτε δὲ φανεοὸς ἐγέ- 
νετο, πάλιν ἐν τῇ γῇ αὐτὸν ἀφανίξειν. Εἶτα, οἶμαι, 
συμθαίνει σοι χατορύσσοντι τὸν πλοῦτον συγχατ- 
ορύσσειν x«t τὴν χαρδίαν" Ὅπον γὰρ ὁ θησαυρός σον, 
φησὶν, ἐχεῖ xal à x«pdíx. Διὰ τοῦτο λυποῦσιν αἱ 
ἐυτολαί: ἀδίωτον γὰο ἑαντοῖς τὸν βίον τιθενται, μὴ 
ταῖς (93) ἀνωφελέσι δαπάναις ἐνατχολούμενοι. Kat 
μοι δοχεῖ τὸ πάθος τοῦ νεανίσχον, ἢ τῶν παραπλη- 
σίων αὐτῷ, παρόμοιον εἶναι, ὥσπερ ἂν εἴ τις ὁδοι. 
πόρος ἐπιθυμίᾳ πόλεως τινος συντόνως τὴν μέχρις 
αὐτῆς ὁδὸν διανύσας, εἴτα αὐτοῦ Trou πιρὶ τὰ πρὸ τῶν 
τειχῶν καταλύσεις πανδοχεῖα, ὄχνῳ μιχρᾶς χινήσεως 
τὸν τε προυύπάρξαντα πόνον ἀχρειῶν, καὶ τῷῶς ἱστορίας 
τῶν ἐν τῇ πόλει χαλῶν ἑαυτὸν ἀποχλείων, Τοιοῦτοί 
εἰσιν οἱ τὰ μὲν ἄλλα ποιεῖν χαταδεχόμενοι, ἀντιδαί- 
νηντες δὲ ποὸς τὴν τῶν ὑπαρχόντων ἀπόθεσιν, 


** Matth. vi, 21. 


(90) Col. primus χαλινοὶ δὲ xat. 
(91) Colb. tertius x«i ἐπὶ ταῖς προσόδοις. 

(93) Editi et Colb. secundus ἀνερευνᾷς, male. At 
Colb. tertius et Reg. itidem tertius ἀνεοευνᾷν, bene. 
Mox editi εἰς τὴν γῆν. Veteres aliquot libri ἐν τῇ γῆ 


hominibus, ἃ majorum splendore commendatur. 
Alii hosce voluptarios cireumvehunt per urbem: 
alii venationi, alii itineri conficiendo inserviunt. 
Freni, cingula, collaria, omnia argentea, intexta 
auro oumia. Purpurea strata, equos velut sponsos 
ornantía, mulorum colore distinctorum multitudo, 
quorum aurige sibi invicem succedentes, preeunt 
alii, alii sequuntur. Reliquorum famulorum nume- 
rus infinitus, qui sibi ad magnificentiam omnis ge- 
neris ostentandam sufficiat ; procuratores, promi» 
agricole, ministri cujuscunque artis periti, tum 
ejus quie necessaria est, tum ejus que ad volupta- 
tem deliciasque inventa est, coci, pistores, pin- 
cernes, venatores, fictores, pictores, omnigenee vo- 


B juptatis opifices. Camelorum greges, partim ad 


onera ferenda, partim ad pascua destinati,equorum 
armenta et boum, greges ovium et porcorum, ho- 
rum pastores ; agri qui non modo iis omnibus pa- 
scendis sufficiant, sed qui étiam per reditus ex se 
provenientes divitias δ, adaugeant; balnea in 
urbe, balnea ruri ; edes, que fulgent marmoribus 
omnis generis ; aliud est ex Phrygio lapide, aliud 
ex Laconicis aut Thessalicis crustis : atque ex his 
edibus alie in hieme calefaciunt, alie refrigerant 
estate. Pavimentum calculis variatum, lacunaria 
auro sublita. Quidquid autem parietum incrusta- 
tum non est, id picture floribus exornatur. 

3. Cum autem in sexcentos usus distracte divi- 
tite redundant adhuc, tum in terra detruduntur, et 
in abditis locis asservantur. Inceftum est enim 
quod futurum est, ne forte in quasdam inexspeota 
tas necessitates incidamus. Imo incertum, an de- 
fosso auro sis opus habiturus : sed incerta non est 
qiihumanorum morum poena. Postquam enim innu 
meris artificiis aurum absumere non potuisti, tunc 
illud sub terra occultasti. Insania ingens, dum qui- 
dem aurum in metallis erat, terram scrutari : cum 
autem jam in propatulo est, rursus illud in terra 
abscondere. Deinde, opinor, contingit tibi quisquis 
opes defodis, ut et cor tuum una defodias. Nam, 
inquit, ubi thesaurus tuus, ibi et cor **. Oh id pre- 
cepta eos afficiunt tristitia ; vitam enim ducunt sibi 
intolerandam, nisi inutilibus sumptibus occupen- 
tur. Atque quod huic adolescenti aut reliquis ei 
consimilibus contigit, id mihi videtur esse ejus- 
modi, tanquam si videlicet quispiam viator, urbis 
alicujus videndee desiderio ductus, strenue ad eam 
usquejcontendat ; deinde illio pro mcenibus in ho- 
spitiis commoratus, atque ab exiguo motu per se- 
gnitiem deterritus,etinsumptum prius laborem inu- 
tilem reddat, et a videndis urbis ornamentis se ipse 
excludat, Tales sunt qui alia[quidem mandata con- 


Ibidem Colb. secundus ἀρανίζεις. Subinde Colb. 
tertius otuzt συμθαίνειν. 

(93) Editi τίδενται καὶ ταῖς, male, Libri veteres 
ut in contexta. 


US NUUAM IE ἀρ δίοε, σαι nzelnscenlies, pie- 
ΠῺΣ ἡ WA. qu sone ppensa ὀχότο τὶ poiest, 
ἐλ δίς, δὲ 9 vaum quizem obo.ua: egenis eze- 
Denst9 QISA Ai» Ulis esi meique virtuzs? ? Nen 
er AD. XACGPSgpees ZU» CaGacTUIDR δ εκ II£qUvuc. 
Urtoia4$ 43i UAGQANI πὰ Ult Q7NS ἐπση σα, 
qUelUe uacuid€ ἐδ ρον TO.NAXO ἐγ σα C. Lbu- 
COTePRLA PROACLLA 011 VOIAX 40. ecocu- 
λοι κὰ ἰδ qa. Hub acfAZLG pac Etq i 

νοι ταάφανςς V UELSIYSOLSCImLTmIeBquisac 

ὐπὸ ἀνὰ (68$ Nam ρος ἐξ dc WAlZS. VeneEnu- 
CAS ἀλλο Rus ὧδ EOCNle ἐῶ Dol lelwnlquenu? 
4.18 (X IMé σὰ ΤΌΣ praxwpii SEL 
yl I2 WRAZLOONO CQ. κίναδος IIÁOEITé.Li ll δ δ. 


(Pee rr s PAN καὶ PN m T ἂν ἔξω “οὐ ἔν ἐν lE V. ena" 
* 


AM NUN 


NT * o9 "T" EN Y Ar. i-e» eh NI ἀΐτ una HS ΜΕΝ «ὦ ὩΣ" 
SEE Sr4eeM. LES ὁ νὰ δεῖς. ἀξ δὰ 


ὌΝ ἋΣ u.s Δ τ ϊλτε Viá 


a9 8 ΝΎ "i" 9 . c9 A... VN... ««εἷ SAT. "A "m 


Ly 
P "e T ." «x e. : 55. PUR mPLE- NS Ao ase H "€. e rm 


ILS. τὰς 


πος 


£4 FANE P I. V2. c. 


«." *5* - N RUM . le$* ἔῃ X 


SONGS QEQAALSRLEQIDASRTM IDCM GOLR& ξ..4 ÀALSOLII- 


a. * PRINTS σι δῶν &2A.. eda- 2 : 


Ν * ἣν δ «- ἡ εὰ . à CVs 4 & ko E... «ὦ Σ à ἔπ Σ *?w «4 *é- 


- - 9» - - - "- “ἢ -- w^. 


XE, s & € «cuu. «49 «9e t uo w- ον. TA ὦν. .. ὦ». .-.«᾿ *- s X --——- 9 DA i» 


ἰῷ δὰ. ὡς sese  ο ὡς io: 


Ὥς e. i-e LI M PER Mq "292 d τὰς «- a MV. «UU ἃ ς :^5 a "S 
5 * T ^ we [1 E v. c. POS -- MEM * ὡ. - "--- aa ἰοὺς ἈΝ CM 
v EE $o.4ee'd « e». — 4. nue mec e ce e dee 


wie... M i. o. "ede da. «2o " AU LeDeoso ef olaeNMliiIQLG 


LI - - ᾿ . -.»-Ο 7." - - "9 e -- S-— 

NUN --- le. "ἧς Ὡ..: NS Ῥ uas VE * M. * "52 VA edu n - ὦ πα͵ὶ 
- - 

- ^"- LI 


Ἔχ lal Vox TN Dl. 
LU . o e.» À, Trac d.e te. oe ed). Pe. -^ «᾽ν AaAo ame cce cR. Dd 
$ o. TO NIMAZISLDIAN an... 


7 «“Ψ-. α ἃ sa. "..- . Ὁ * ὁ... 


Desi S 05. νιν VAXMSS ἐρῶ ἀκ Στ τ ILI DI 
4 τορος SNVIHS DCUNANV. A fW gi:ld&c$ $n. etx &—- 
SON ὁ. 44. «M. ΣΝ SI «la. PA manas T "εἴ. δ v 
"UM. sl. e e «e2à e2a'8e» - δὲ — Qe'« V 

Too o s. n8 MAMAS RED Nim. roe. sc eh τ o6 WAT Wef..udt 
"s £4 "o s* 26 4.2} ee «ce. tado each i- ^ hae a ca cine acra tat 


Φι.- Ὁ ^. 4À. l.c abad. $e «ο΄! "ip 


ῃ NL. eq τῶ. uL 


- . ιῷ 
* * *- 9a "-—* 
29 δυο. "ὦ - "» inm - 
"-* ὦ α 56 * €. ^em d - - - - 
- *» - T - 
ὃς -ο ΟΣ ΩΝ c 
. -- RJ * - " * 
TY 4 προ je. "-—— ΠΩ... » Li - *c-a- lu m 
- 
. LJ 
* - - o5 .* -— . » .«ὐὉ - κ-“ - - - . . . 2t 
. "o d 4 es- τ » S39 ec 409 85 HM a 
- 
» - 
δ " ^e 123-^-82 “. ΩΝ h-- 1O.—- Ὁ 
* * € voc. 9 - - - ^ 
- ε -α "- "ἴα - -— κα - 2-277 - ν Μ lm 
ni . . d . . 
. - -- D ata es "2 4 δ 2.20... lea 
.- φ-ἂυ "e. 2: "a^ " 1 n ——— -——- ^ 
. - -- - 
*" -—"-aa inem. "a —- — Ln WP α ὧν πὰ "m -—- - -- «Θεῷ Ὁ 
»* - - — 
[d ^m " -m m - —-—— 7 om πῶ τὰν. 
- . - —À - -- 
- - -- wn -——m- - -— - o - - mh v Sd. 
. - -- - - ^ 
— - ἴω... " - " - πῶ — "AA c dini 
[] " ^a - 
--— - . um m - AGE —e m "hp E -— "aa 
- - - - . 
- .....  -- -—-————— " - ——- .--» - mium. A-— - or 
-- - —- 4 - 5 - - - z “ὦ "9 -- 
T —- - — €» "ὦ- s - -— « ΖΦ. οὐ  -—— 
ΡῈ -- - - . - 
-— m - - -. 9 ^ m» Bü cup το πα 57 aeu c À 
- o CQt Mot » lla Im .- lí - - 
- — - o hus» m a - —- τον DORT Pw cin 


BASILII MAGNI 


osc£ VOlaal sel μὲς exuere nevusant. Vidi ezo A 0:7. πὸ 


7-5»2- 


ἂν ὃ 
M “4 
LI] 
A 
"88 

nu 

,t 

:| 
δῇ 
^ 
v 

Ü 
x 

55 


7257T. ταῖσι, τ, 


I2 fui b22ixz.ai- 


wife... . D21)03 Td DX ὡς πιτέσζλεξτος τοῖς Üt- 
ielil. 1: faci τοῦτος τὸς afiTÍi ciprtiil US 
“1: πε:χὲνς ττῶς Xl: ci ÜÓÜatl oni 3o tolimyh€ 
Στ BRlaiTetuiia. iT illl τὸ ΤῚΣ τρῶν: 
. » *- - .* Ld - 
2Z$2.2l:$ ZiL.4.4 cocco. ΣΦ To2.7:072 i£. τὸ ZIÍzT7nazt 
Tw. 1013-194. κ΄ RID GTLLITuID llT9 DII 
b] * - 
Xz. i d.T.. KIIQIIp $3.1: Ἐξ. 5.2: T—m3:1. ÁXi 
Tow. ΡΝ. ον» πο Σ ΣΟ ΤΣ Ἣ “τ T7 2 
e 0T ili Cu. τοις ἔτος. cuiu.) T τοῦτ EX 
- ᾿ 
TaTw) ΤΊΣ σῶς : VI oII&.74 ΟΣ το Στ τ 8 τ» 
Tia TIITTE τον 4678 i νεκιίσσε τσ: i$ τὸ 


ἀντ ττὸ 4RICLIS: I OTIII σὸν 71::.TL. ET σ, τὸ 
RLtUZI.IIT. αὐ νίαν τὰ £2 ".. 7 1.71. "T3 ξξτο. 
κ΄ doX £TLS£E.T iji σττις Tello .lDipiif».gs 
WLISQIDQ ΕΊΣ, zi iTIiTSsiRlC.i. Ξ.:12. ὡς 
& t.a Ὑτυξεωσνει τ RO τὸς ἐν τοίχων ὡς 
—-.: fala IET T—uaucRl T dl: ..Ti o 7l ozzTETD- 
NI. τῷ το ἀποὺ o 24.2713 CX. τὰ .Taigt 

TR0:7  .. 2m τῷ τειν m fus TITO XxD2£. 


- 1202€ Toc... ai ᾿ς ἐς κι το 23 n-z.5z, 
πον Teuctcno τὸ àT i.c. Gil7:d: EiTDIQEW- 
Lo: Y. f. eT .7 l .. i. UTI) στ τος, 
UT o. o. 17 7. 7. X. SaiTudixy 


H T o.c 
T.i:noif ktlco. 7l To κοι Ξπιατεις 
&* —- .-l1"UM.s DU OsTa4 


--- - £5. - . - "- πῶ Ὁ ΄ - . m - 
Ὁ — iL GL ΌΤΙ ΟΣ ΩΣ LI LIU) δες, δὲν 


M01 τῶ τσ 74 à. (7X T... στρ τς £22€x— 
o. ol T -ς 2 o0i:T7...——.. EDTZ&. TI 
Ro. Bc - S.T 7. - zlUEUITVE 713 
zc T0. 705 τος T.onr. ι τὸ Q:.T723 
2/70 07 - τ: -- ἘΣ νι $2 
: . ; - . ..- 7T T. TU -- nor ww Z2 
DC "Ul. 7. 7e - . E- 2o. zz UE $l- 
: τ σι τ lo. DTE n7 i τὸ πρττστ τς fT 
κι .7 οι προς IT "Lo LLISORIISII 
Ἃ- ΩΣ LDSTo2Tenm Ulo] στῶν Li 
LBoé- M. Im e.lL Qo DQMODooe ΤΟΝ ΩΣ Σ: 
Im casi. fM. 7Looa us. 788 eue IR UST. 


MIA CUasmL oio στο σὰν πὸ Pes. ell 2.2 Quil 


«AM Asa see  laje't- 


" 
2t 2246 Fir- T9 *.a'n 


LOtoQtlto Gua Wl SQOel2 2. δὲ μων «αὐ κῶν ΟΣ 4 .'üs 
T. iunc MA. :i]hLiíi cl. uo oMCCSSLL 
οι ἀν QC. u€ulà $247. noH Ih2LLXoIM€MM 
Wat os 7 e... QUU IA fM. lLAR £.M€HT4éOwV:uL. 
. nen 5S cn ol 229 9 ς πος. τάων ae o4 

T7 o cl... Lag τὶς QT. - 

T των t . : . -. i17 
-—- 7 -— "--—— - 2 ..l.. caa 2 7 «— δ «9. DÀ o2, sa! Mat 4. IL. 
— eum Mh - -» 

SU ρα, αν fa es T 4.2... ὋΣ 5: ὡς Lie a ":..ὅ.ὲ5 
TOP DHEPLE NP 2-2 . e-- T^. Woo D lu 11, VIESSAT aur 
Wo: IM CuMID.m UU amic. Cane w€VÍ,Hr. 

- Ko ocoImue s .aHs dac nzHDg Ue 


HOMILIA IN DIVITES. 


290 


x«l σμαράγδους καὶ ναχίνθους, x«t χρυσὸν, τὸν μὲν Α tans, margaritas, smaragdos, hyacinthos : aurum 


»αλχεύονσα, τὸν δὲ ἐξυραίνουσα, καὶ διὰ πάσης ἀπει- 
ροχαλίας τὴν νόσον αὔξουσα. Οὐ γὰρ ix παοέργου ἢ 
περὶ ταῦτα σπουδὴ, ἀλλὰ x«l νύχτες xci ἡμέραι τὰς 
πεοὶ τούτων μερέίωανας (1) ἔχονσι. Καὶ μνρίοι τινὲς xó- 
λαχες, ταῖς ἐπιθυμίαις αὑτῶν ὑποτοέχοντες, συνάγουσι 
τοὺς ἀνθοδαφεῖς, τοὺς χρυσοχόους, τούς μνοεψοὺς, 
τοὺς ὑφάντας, τοὺς ποιχιλτώ, Οὐδένα χοόνον ἀνα- 
πνεῖ δίδωσι τῶ ἀνδρὶ ἐχ τῶν συνεχῶν αὐτῆς ἐπι- 
ταγμάτων, Οὐδεὶς ἐξαοχεῖ πλοῦτος ταῖς γνναιχείαις 
ἐπιθυμίαις ὑπηοετούμενος, οὐδ᾽ ἂν ix ποταμων ἐπιό- 
ῥέγ" ὅταν σπουδάξηται μὲν (2) παρ᾽ αὐταῖς τὸ βαο- 
δαριχὸν μύρον, ὡς τὸ ἐξ ἀγορᾶς ἔλαιον, τὰ δὲ ἐχ 
θαλάττης ἄνθη, ἢ χόχλος, & πέννα, ὑπὶρ τὸ ix τῶν 
προθάτων ἔριον. Χρυσὸς δὲ, πεοισφίγγων τοὺς βαου- 
τίμους τῶν λίθων, ὁ μὲν τις αὐταῖς ποομετωπίδιος 
“ἰνεται χόσμος, ὁ δὲ περιαυχένιος χαὶ ἄλλος ἐν 
ζωναις, χαὶ ἀλλος τὰς χεῖρας δεσμεῖ x«i τοὺς ποδας. 
Χαίρουσι γὰρ αἱ φιλόχουσοι δεδέμεναι ταῖς χειροπέ- 
δαις, μόνον ἐὰν χρυσὸς ὁ δεσμῶν αὐτὰς T. Πότ οὖν 
Ψυχῆς ἐπιμελήσεται ὁ γυναιχείαις ἐπιθυμίαις ὑπηρε- 
τούμενος; “Ὥσπερ γὰρ τὰ ὑπόσαθρα τῶν πλοίων καται- 
γίδες χαὶ ξάλαι, οὕτως (3) «b πονηραὶ τῶν γυναιχῶν 
διαθέσεις τὰς ἀσθενεῖς ψυχὰς τῶν σύνοιχούντων χα- 
ταβαπτίξουσι. Ποὸς τοσαῦτα δὴ οὖν διελχόμενος ὁ 
πλοῦτος ὑπὸ ἀνδοός χαὶ υναιχὸς, ἀλλήλους νιχὼν- 
τῶν ταῖς ἐφευοέτεσι τῶν ματαίων, εἰχότως οὐδένα 
χαιρὸν ἔχει (4) πρὸς τοὺς ἔξωθεν παραχύπτειν. ᾿Αλλ' 
ἐὰν μὲν ἀχούσῃς, Πώλησόν 
xal δὸς πτωχοῖς, ἵνα 


Β 


σου τὰ ὑπάρχοντα, 

ἔχης ἐφόδια πρὸς τὴν αἰωνὶαν 

ἀπόλαυσιν, ἀπέρχῃ λυπούμενος" ἐὰν δὲ ἀχούσῃς, Δὸς α 
χρήματα γυναιξὶ χλιδώσαις, δὸς λιθοξόοις, τέχτοσι, 
ψηγοθέταις, ξωγράγοις, χαίρεις ὡς (ὅ) δή τε χρημάτω 
τιμιώτερον χαταχτώμενος. Οὐχ ὁρᾷς τούς τοίχους 
τούτους τοὺς ὑπὸ τοῦ J06v0U χαταῤῥυέντας, ὧν τὰ 
λείψανα, ὥσπερ σχόπελοί τινες, διὰ τῆς πόλεως 
πάσης (6) ἀνέχουσι; Πότον ἧσαν χατὰ τὴν πόλιν πένη- 
τος, τούτων ἐγειρομένων, οἱ διὰ τὴν πεοὶ ταῦτα σπου- 
δὴν ὑπὸ τῶν τότε πλουσίων παρεωρῶντο; Ποῦ τοῖ- 
yy» ἢ λαμπρὰ τῶν ἔργων χατασχευή; ποῦ δὲ ὁ ἐπὶ 
τῇ τούτων μεγαλουργία ζξηλούμενος ; Οὐ ταῦτα 
μὲν (7) σνγχέχνται xai ἡφάνισται, ὥσπερ τὰ xarà 
παιδιὰν ἐν ταῖς ψάμμοις ὑπὸ τῶν παίδων φιλοτεχνού- 
μῆνα, ὁ δὲ ἐν τῷ ἄδῃ χεῖται, ἐπὶ τῇ σπουδῇ τῶν 
ματαίων μεταμελόμενος; Μεγὰλην ἔχε τὴν ψυχήν" 
τοῖχοι δὲ x«l μικροὶ x«i μείξους (8) τὴν αὐτὴν χρείαν 
πληροῦσιν. Ὅταν παρέλθω εἰς οἰκίαν ἀνδρὸς ἀπειρο- 
χάλον χαὶ ὁψιπλούτου (0), χαὶ ἴδω αὐτὴν παντοίοις 

(1) Colb. primus τὴν περὶ ταῦτα μέριμναν. 

(2) Colb. primus ὅταν σχενάξζηται μέν, Mox idem 
codex xai ἢ πίννα. Qui comparaverit quee hic di- 
euntur de mulierum quarumdam luxu, cum iis 
que de eodem argumento scripsit Ambrosius lib. 

e Nab. Jez. cap. 5,num.26, facile, opinor, fatebi- 
tur multa ex Basilianis imitata ease.Sed quod hoc 
ipso in loco ait Arnbrosius, delectari et compedi- 
bus mulieres, dummodo auro ligentur, id expres- 
sum fuit ad verbum e Basilio, qui paulo infra ita 
loquitur : Χαίοουσι γὰρ αἱ φιλόχρνυσοι δεδεμέναι ταῖς 
χειροπέδαις, μόνον ἐὰν χρυσὸς ὃ δεσμῶν αὐτὰς v. 

(3) Regii codices et editi ξάλαι, οὕτως. At Col- 
bertini ζάλαι ἀεὶ ἀφανίξουσιν, οὕτως, etc. 


D 


itidem partim cudens, partim texens,et omnigenis 
ineptiis morbum adaugens. Non enim obiter his 
datur opera, sed diu noctuque eadem curantur. 
Quin et innumeri assentatores earum cupiditatibus 
suppetias venientes, accersunt tinctores, aurifices, 
unguentarios, textorces, artifices acu pingentes.Ne- 
que virum ullo tempore respirare sinit, ut quz as- 
siduis ipsum imperiis divexet. Opes nulle possunt 
muliebres cupiditates explere, ne si fluant quidem 
ex fluminibus: quandoquidem barbaricum unguen- 
tum quasi allatum ex foro oleum exquirunt. Ad- 
heec flores marini, conchylium, pinna, eaque co- 
piosior quam ovium lana.Aurum autem lapides in- 
gentis pretii connectens,partim earum fronti orna- 
mento est, partim collo: itidem aliud inest zonis, 
aliud manus vincit ac pedes. Nam mulieres auri 
amantes manicis vinciri gaudent,modo aurum sit, 
quodipsas vinciat.Quandonam igituranime curam 
habebit, qui muliebribus desideriis obsequitur ? 
Nam ut putrefacta navigia procelle et turbines,ita 
infirmas conjugum animas prave uxorum affectio- 
nes demergunt. Cum igitur ad tot ac tantos ab- 
usus distrahantur diviti:e ἃ viro οἱ uxore, sese in- 
vicem rerum vanarum excogitatione superantibus; 
non mirum, si ille nullam opportunitatem nanci- 
scantur ad exteros perveniendi. Quod si audieris, 
Vende qua habes, et da pauperibus,ut habeas via- 
ticum ad eternam felicitatem, abis tristis ; si vero 
audieris, Da pecunias mulieribus luxuriosis, da 
lapicidis, fabris lignariis, hominibus calculos lo- 
cantibus, pictoribus, tune perinde gaudes ac si 
quidquam pecuniis pretiosius acquiras. Non vides 
monia hceectemporis diuturnitatecollapsa,quorum 
reliquie velut scopuli quidam 56 per totam urbem 
eminent? Quot, cum exstruerentur, erant in urbe 
pauperes, qui ob collatum in ea studium a diviti- 
busejus temporis negligebantur? Jam vero ubinam 
est splendidus operum apparatus? ubi ille,qui ma- 
gnopere laudabatur ob eorum magnificentiam ? 
Nonne hec ita prolapsa sunt et abolita, ut ea, quee 
in arena a pueris ludentibus exstruuntur? nonnein 
inferno jacetille ipse quem ejus quod rebus vanis 
impensum est s(udii poenitet? Sis animo magno: 
muri tum parvi, tum magni, usum eumdem ex- 
plent. Quando in domum inepti viri et perquam 
divitis preeteriensingredior, videoque ipsam omni- 
genis ornamentis fulgentem,intelligo eum nihil re- 

4) Reg. primus χαιρὸν ἄγει, 

(s. Colb. primus χαίροις ὡς. 

(6) Reg. primus πόλεως ἁπάσης. Notarunt typo- 
graphi Parisienses in ora libri, sermonem hic in- 
stituide Cesarea Cappadocioe,que in honorem Cre- 
saris instaurata fuerat. Tiberium esse tradit Euse- 
bius in Chronico, circa Olympiadem CC. Legas ve- 
lim eruditissimam notam Ducei. 

(7) Reg. primus οὐ τὰ μέν. Ibidem editi συγχέχυ- 
ταί τε xai, Vocula τε abest a multis codicibus. 

- (8) Reg. primus μιχροὶ x«i μεγάλοι: sed in ora 
libri addidit librarius 7p. x«t μείζους, 


Ip Quid vox ὀψέπλουτος sibi velit, satis non in- 
telligere se notavit Combefisius: cujus nota a cu- 


2àupercPs 108 Janseant quanquam :iumer- atum 
2FD .oF:D*. Zuulam aon emiitenies v. ycem misera 
ἀντ iivaro ρα ἴα laturum. a19que sueare 
Ὁ 100 2osse zogantibus. Ez inqua quiiem jurae ἘΞ 
ποι 2oase. wea πιάπιὶ argneris: erm enims ila 2a 
:i. Deniaenum ames onum ieeiarac immu paa 
τι. uot J0tesL ἀπια iünuiuB inus sre 
xielo aDerame' poc 1l0mos -nrTlenoes er gere ? 
Aa Ua 94m vw gua 35ust room. Deouiumm 
a-gors zgeuum ται να: at camem susiness pagpe- 


un iou ignanum πλεῖστα 1a;niw€WmLrIs scum B 


μη vumpgensa.hinemr Won iDPDIS £5. 100 muü- 
fupiwlf* χη σιάδι: mo aperwasn dummm.a 
fno Lunes. 340898 100. iens 10D apes 
TIACGE WURHULGUA. 


i. "aTmIMS SGuperem duis Gerpswrm. abge De haec 
-LA. eum cousemi Paxperemun est qui mutas 
tar erum eflct Talenus ieecma decem aba ai- 
p£*7t τάσδ: VIAL COGeUS. LOUER qQUGPTUS. π5α- 
qce appecenuam stt quod sesper a € iSdtzr. 
Ho iecenditappeüturr .Quemadmodum esam ebr-is 
vini accessio bubeniii t occasio - sie etiam recens 
ditati uhi multa aequisierint. plura. conecpeseant. 


semper addendo morbum mutrientes.eizue summ c 


studium cedit m contrarum. Neque enim persem- 
tia bona cum tanta sint. tantum illos τὴν ἀγα». 
quantum contristant quae desunt: ea, iaquam.qu» 
sibi deesse putant, adeo ut semper curis confiecia- 
tur eorum animus, dum majora coanparare n:t:a- 
tur. Nam eum letan ipsos par esset. δὲ zrabam 
habere, quod tam multis sunt opulentores: coa- 
tra. egre ferunt ἃς dolent se forte ab uno aut altero 
locupletiore superari. Ubi ve-o fuerint bune divi- 
tem assecuti, confestim ditiori adhuc £7 pares 
fieri conantur: et ubi eum quoque attigerit, sta- 
dium sum ad alium transferunt. Quemadmodum 
li qui scalas conscendunt. pede semper ad superio- 
rem gradum erecto non prius conquiescunt.quam 
adsummum perveniant sie quoque hi non cessant 
ad appetenda potentia, donec in sublime evecti, 


5.1 πιῶ κέ sero ditati. Homines illi sero ditati 
AI τ.1: 3» qu paulo n. 3. vocantur »e- 
τοῦτ "53085 dilali, et idcirco magus insolescunt 
1-V— τὸ αὶ Imagmis opibus nali sunt. Hi p. 5;, 
ΡΥ M ME atLoR. $4yx15w45i6 enim apud Symeo- 
LAU, 4I b^^am, legitur serm. 6, pag. 503) xae- 
συ: 45. oum j quorum 
pA oa. Manis 


AN.LANI.S. CEA ἐκ ὦ,.τ ZROGuI—E αι. esame. 
EMITE 200. ,/2NMI3 TEDATIR-INES  TUGOGESUEMITA AN 
NAM “αἰ DANCE.  I£NIOSEE. Dirssuecusi TONG. 
ANA LGMESC: juBGEL. ὥστε -Ὦ Ἰλακιτε» dux —Gc- 
2X ἐαὔκελεια ταῖς τᾶς τὰ ως, DAL AMAA NR 
πετσὶ ἰδ τῇ Puem, τάσιν.  GMEDANS XGISRCE. παυπχ I 
τς πἰτῶσι. Eat τὰ ium com znusudmt imm 3k 
ΞΕ: {πιαας ἐπεισ γ᾽ το πὰ 1€2 3 PUS 3 
ὡδί χα τὰ GCEIGAUIER 2 τιαιαιστ στ ες ἀπὰ τὰς 
Ἐπὶ Cr) ἐπετιλια Ta&wPmnl. dlouimm- Prae efto 


lam-—m iara iL» χα iD ὯΔ᾽ ae 


aa το iorxm -ἃς κυτεπυΐησανς TXà κει, Üum 
φιἰίάητας, τα Duphprq- τς damlm DO» owaum (£3. 
mrtrisdzin τῆς Ξααιπατ rum Gia 7-9 Xi 
Za ral UTR ZRMER τ γος 

*. i-a τοῦτα We; το» £e Vosa. 
Hang. «2 rc» á3 τηρῶ» dar [cae δὲ ide 
zb: τὰῖ2 τὸ τὴς ECÓSuuac anmcegra Yu. Jens 
TEuA—A duxz ἐττιὰ cete DTUuPaQm. .1j3- 
ετειὶ πὰ ERG* C434€—. C: CITUDTE ταν ηττῶς ταὶ 
su IM τί TrerI υὐσεῦν. 127- τῇῷὸ}δ ἰακῆν 3X0. 
Saa IXF32Icm “ας djg&lc&  lIUDTXG ὑαὰ τοῖς au jo 
TO £3G90231 ττὸ τσ ; T3arhpmi xi sso JOE, 
TiTw« τὶ πὸ i4DUI.—n. TlA«A iT τα, πὐδυόνων 
ἀξεξιαῦτι. c. τὸς τιισ -Ei£ve τῶν πᾶσα τ-οῦψαν- 
τες. Eve T€)CTi4Ti3 Tus σ᾿ 3: ἢ U3ad 3 τοὺς τὸ ian 
T". (u jTa43 Βι ταιχοα Σ᾿ ἘΣ: TOR τοῦτα τοῦτα 
£r. PT -δὲὶ ὅττί τὰὸ6 edam rm ἂν αὐτοῖς 
ἔἄλεπες itthuatr- ὑτὺς κα τῶι 2υχὲν a 
fX: εἴκει: ὕστυπεσία: τῶι: 71 ἀπασβου αν T4» 
δεῖνα CACT.ADIMIGL δῖτο cCWR3 ττῖῖς εὐαδααεῦχι 
xax vrinc ἔτι. TrfTiTwa τες ξυσατΣσς τ Θὲ 
δὲ ὃς, τοοσαντι xa τὴυνωστες. iex τὰς τῷ X ξεχτεῦνυ 
τῶν lQTOETUN IQ AO στε σπσσαιτα ὍΣ» τιῦτο» 
ti Tusdfvn παταεδωχ, rudnl τὸ TRMDSTEWTEIAR 
πατιζωδέναι »caGo€unr2oTe σὰ ÉD ixii2 s Üeseeu, 
ἐτὶ τὰν Xm τοῦ rT&g D cime«iesrO. "UTtEI δὲ 
τὰς xirarxz; goajgno€3782. δὲς S TOGl 7X3  GTESRIU- 
miu Safagacé ἔχνις πέχτετας, 12) T1€7t24 dftw- 
ται πρὶν ἂν τὰς; ἕκνια: dockxacant i778 παὶ GTC 
ej πκρωται τῆς orxtà τὲν Συναττειι» (acd Pe; ἂν 


(0! Editi éer-xazzc At mula mss. ἐγοετᾶσει. 
uu) lllud Basil, τόσοι: Jam, ete. δὲς expres- 
sit Aanbrosius eodem bbro De Naó. cap. 13. aum. 
ὅδ: Totius velum popa poterat annu *ui gemma 
servare. 
u3) C primus ti» eaus 29. Aliquanio post 
ΤΩΣ Colb. Marüus Sx ores ταδαντα xveedera 
ι Uus ΘΑΔἃ ϑξκα τὰ δον ἃ 
exvodu sia: ui tamesa codex mox habet exvjs- 
τοῖς : ΩΣ ἃ, ut mendum subeit ia loco alter- 
utro. At Colb. primus utroque in loco Bamerum 
znultitedinis praefest, sxesduvtze... ἐπεςετοῖτε. 
ui) Colb. primus ὅσον edu, 


208 


8. BASILIU MAGNI 


phante, qui te vocent in vitre periculum. Denique À οἰκέσεις τὸ δεσμοτήριον, oi συχοφάνται εὐτρεπεῖς, 


tecum bene actum putabis, si etiam aliud quid- 
plam adjiclens his molestiis libereris. 

6. Velit te ab injustitii operibus paululum 58 
respirare, et cogitationibus tuis otium dare, tecum 
ut reputes ad quem finem studium ejusmodi rerum 
tendat. Habes tot jugera terre arabilis,totidem ter" 
ruis arboribus consitre, montes, campos, saltus, flu 
vios, prata. Quid igitur post hiec ? Nonno tres tan- 
tum terrm cubili te exspectant? Nonne paucorum la. 
pl nin onus inisero corpori oustodiendo erit satis? 
Cujus rei gratia laboras? Ob quam rem inique agis? 
Quid manibus colligis infructuosa ? Atque utinam 
Infruetuosa, non materiam igni etorno ! Num tan- 
dem resipisecs ab hae ebrietate? Num rocipies te ad 
nuniorem menutem? Num tui juris eris? Num Christi 
Judieium tibl pones ob oculos ? Quam allaturus es 
exeusationein,cum ii qui injuria affecti fuerint,;jam 
to eireumsitantes, adversum te clamabunt corum 
πὸ Judica? Quid ergo facies? quos conduces pa- 
tronos? quos testes produces ? quomodo corrumpes 
Judicem, qui nullis artibus decipi potest? Nullus ibi 
adest rhetor ; non sunt vorba suasoria, quibus ju- 
εἰ οἷν varitas cireumveniri possit; non sequuntur 
ndulatoresnon peounia, non fastus dignitatis: de- 
κονίαν ab amicis, deatitutus fautoribus, sine patro- 
einto,citra defensionem,pudore sutTususdeprehen- 
cdheris, trixtin, mawtus, solitarius, fiducia ac libertate 
loquendi earens, Quocumque enim convertes ocu* 
los, oltra et aporta eonspicies scelerum argumenta, 
line pupilli laery maa,illino vidue gemitum,aliunde 
egenos abs te pugnis obtusos : servos, quos ceci- 
disti : vieltios, quos ad ircundiam provocasti : in- 
aurgeut adversum (e omnia : te tuarum actionum 
malarum elorus pravus stipabit. Quemadmodum 
euim umbra eorpus, sie peecata animas comitan- 
lur, gestorum ioaginem claram exprimeutia, Qua- 
propter illio negandi non est locus, sed obturatur 
os vel impudeutissitum. Naim ipsa eujusque opera, 
nonquilem voeem euittentia,sed talia apparentia, 
quali i uobis peraeta suut, ferunt testimonium. 
Quomodo potero tibi eb. oculos horrenda illa po- 
nece ? lque si audieris si fleetaris, recordare il- 
lius diei, in quo Reeecatur ira Dei de evo 15. Yeniat 
ubi iu imeintem gloriosus adventus Christi; eum Qui 
boni egerint resurgent un resurrectionem eux : qui 
Ueno fau OA resiunrreetonzm Judwii *'*. Tune vere- 
euudia ern pveateribus E? νὰ απ εξ) 


1 Rom. L. iS. τ' Jean. V. 39. 


Sfi Wh. penus ΣΌΣ TulactTIitxm. (ΒΝ. 
ἰοσιλς. σοντέταχται, Ad Cor. eb AZ duo mss. eum 
eus σΣυυτέταχτας bene. 


" 


Σὰ δ (o4 epus παῖε σχυ κάτ: ἀτηλε:- 
εἰς τὸ, TOEOPD? αν: relrequeriüs, Colb. secun ius 
asilo A; ce. peumus et Regü tes mss. 
IIIXD s—Coue Busd. ταγχιςοῦῖςσς, deprehesderis, 


Acc. prine -acmeriT£7áee onn. 


-. - τῷ 
"-* oo f 


C 


. »} ^ e » “δε «^e f - 4 . 
εἰς τὸν ὑπὶο τοῦ Viv κινδονον χαθιστῶντες, ᾿Αγαπᾷξ- 
σεις, χαὶ ἄλλο τι προσδοὺς, ἀπηλλάχθαι πραγμάτων, 

0. Ἐδουλόμην σε μιχρὸν ἀναπνεῦσαι τῶν ἔργων τῆς 
* 4 , . - * - - - 
ἀδθικίας, καὶ δοῦναι σχολὴν τοῖς σεχυτοῦ λογεσμοῖς, 
ὦστε ἐνηυμγθῆναι πρὸς ὁποῖον πέρας ἢ σπουδὴ τῶν 
“νομένων συντέταται (23). Ἔχεις γᾷς ἀροσίμου πλέ- 
Üox τόσα xci τόσα, γῶᾷς πεφυτευμένης τοσαῦτα ἕτερα, 
605, πεδία, νάπας, ποταμοὺς, Àt6uda;. Τὶ οὖν à 
à 49 , *? . * ^ »» LJ J pix 
τοσαῦτα ; Οὐχὶ coii; σε πήχεις ἀναμένουσιν οἱ 
πάντις; Οὐχὶ λίθων ὀλίγων βάοος ἀρχίσει ποὸς φυ- 
λαχὴν τῇ δυστήνῳ σαοχὶ; Ὑπὶο τίνος μοχθεῖς ; ὑπὲρ 
τῶνος παρανομεῖς ; Τί τυνζλεις χερσὶν ἀχαοπίαν ; Εἴθε 
ἀχαοπίανχαὶ κὐ ὅλην τῷ αἰωνίῳ πυρί ! Οὐ νέψεις ποτὶ 
ἀπὸ τῆς μέθης ταύτης ; Οὐχ ὑγιανεῖς τοὺς λογισμοὺς; 
Οὐ σεαυτοῦ 41/435 ; Οὐ ποὸ ὀφθαλαῶν λέψηῃ τὸ τοῦ 
Χοιστοῦ διχαστζοιον ; Tí ἀπολογήσῃ, ἐπειδαν σε 
χύχλω πεοιστάντις οἱ χδιχεμένοι χαταδοωσὶ σου ἐπὶ 
τοῦ διχαίου χριτοῦ; Τὸ οὖν (3}) ποιζσεις ; ποίους 
συνηγόρους utm Tr , παοίυς μαοτυρας παραστζτεις; 
πῶς παοαπείτεις τὸν ἀπαοραλόγιστον διχαστέν. Οὐχ 
ἕνι ῥίτωρ xi^ οὐχ ἔνι πιθανότης ὀκμάτων, χλέψαι 
δυναιΐένη τοῦ διχαττοῦ τὲν ἀλχθειαν ^ οὐχ ἀχολου- 
θοῦτιν οἱ χόλαχες, οὐ τὰ χοήύματα, οὐχ ὁ ὄγχος τοῦ 
ἀξιύματος * ἔογμος ψίλων, logus; βοχθῶν, ἀσὺν- 
κγόοχτος, ἀναπηλήγετος, χατχσχυμαῖνος παραλι- 
φύχσε (35), σκυλουπὸς, χατχρὲς, μεμονωμένος, 
ἀπαροηπίαστος. “Ὅπον γὰο ἂν πεοιαγάγες τὸν ὁρθαλ- 
uv, 
τοῦ ὀργανοὺ τὰ ὁ zx592x, ἐχεῖθεν τὴς χζοας τὸν στενα- 
μὸν, ἐτέουθιν τοὺς χαταχονθυλισθέντας ὑπὸ σοῦ 
πῶχτας " τοὺς οἰχέτας, 02; χατέξχιγες " τοὺς “1το- 


ἐναγεῖς yii τῶν χαχὼν τὰς εἰχόνας ^ ἔνθεν 


νας. 0); παονογιτζες " παντὰ σοὶ ἐπκανασσζσεται " 
πονχοὺὸς 55220; τῶν χαχὺν σὺν ποαάξεων περοιττοι- 
χἰτεταὶ σε (36). Ὥτπεο 30 6 τχιὰ τῷ σώματι, 02:79 
ταὶς φυχαῖς αἱ X4X270Xt πχοΐίπουνται, ἐνχογὼς (31) 
τὰς nialit ἐξειχονίζουται, Διὰ τοῦτο οὐχ ἔστιν ἀονο- 
Tt; ixi, ἀλλ Iiagox77i7a0 τὸ στόμα xxi τὸ ἀναί- 
σχύντὴν. Αὐτὰ TX) ἐχάττὴον χαταλχοτυοεὶ τὰ z2z- 
QAX:X. 02 g^oX» αἀνιέντα, κλλὰ τοιαῦτα φαινόμενα 
οἷα jy ζυαῦν χατιτχζώχσται, [Dlà; τὸῊ72ν duvz 59 ὑπ᾽ 
jo Qd» τὰ φειχτὰ (38᾽; Ex» 1: ἀχούσες:, dx» 
32x i3 w;. ἀγξτόκτι τὸς Xudlz; ἐχες: b E Δπο- 
ἀπ᾿ 39.2x229. υξτόζτι τὸς 
ἔυ25 3) τοῦ Ἄσιστου παϑουτίας 297, 07i χναττὶ τ2»- 
ται. 0: ab 


χχλυπτῖτχι 5 


τὰ xaÜR πηχξχυτες εἰς X»X77a710» 
» ΟΣ. "P «ἡ ΟΝ - ἫΝ 
»w31.32í 25 Τὰ ψχυλὰ dU χυλττατσι σοίσευς. Τοτε 


αἰων!ς τηῖς χαχηγτωλοῖς, καὶ 223; γξλος 


397 


S Editio Paris. et Colb. terius i»a2, «;. Edi- 
to Βα). et aliquot mss. 222, εἰς. Mox duo mss. 
Xx z2a7TI7ai Alius P£a22277:7at, 

33 Reg. primus z,rz,$ τὰ 23cx7x ixii»x. Haud 
ità multo intra Colb. pz:mus »:; 5 δε. Vox 6552 
abest ἃ vulgatis. 

3399 Edilio. l'aris. Moa τῦττε τὸς xix; ἔχεος:, 
£»$oxzarxXiekli at καὶ dvo; τοῦ δ αιττηῦ Tiu. 
Editio Basil. et quatuor mss. ut in contexta, bre- 
vius et melius. 


297 


HOMILIA IN DIVITES. 


298 


ἐσθίειν μέλλων τοὺς ὑπεναντίους. "Exsiva λυπείτω σε, À consumptura est adversarios*^. Heec te tristitia affi- 


χαὶ μὴ λυπείτω ci ἢ ἐντολή. Πῶς σε δυσωπήσω ; τί 
φθεξομαι ; Βασιλείας οὐκ ἐπιθυμεῖς ; γέενναν οὐ φοδῇ ; 
πόθεν εὑρεθῇ ἴασις τῇ ψυχῇ (30) σον; Ei γὰρ τὰ 
φριχτὰ οὐ moti, τὰ φαιδρὰ οὐ προτρέπεται, λιθίνῃ 
χαοδίο διαλεγόμεθα. 


7. Διζδλεψον, ἄνθρωπε, πρὸς τὴν φύσιν τοῦ πλούτου. 
Τί τοσοῦτον ἐπτόησοαι πεοὶ τὸν χρυσόν ; Λίθος ἐστὶν 
ὁ χρυσὸς, λίθος ὁ ἄργυρος, λίθος ὁ μαργαρίτης, λίθος 
τῶν λίθων ἔχαστος" χρυσόλιῆον, καὶ βηρύλλιον (31), 
χαὶ ἀχάτης, χαὶ ὑάχινθος, x«i ἀμέθυσος, καὶ ἴασπις. 
Ταῦτα δὴ τοῦ πλούτου τὰ ἄνθη" ὧν σὺ τὰ μὲν ἀποτί- 
θεσαι χαταχρύπτων, χαὶ τοὺς διαφανεῖς τῶν λίθων 
σχότῳ χαλύπτων (32)" τοὺς δὲ περιφέρεις, τῶν βαον- 
τίμων ἑναδρυνόμενος αὐτῶν τῇ αὐγῇ. Εἰπὲ, τί ópt- 
λός σοι λίθοις λαμπομένην περιστρέφειν τὴν χεῖρα; 
Οὐκ ἐρυθροιᾷς λιθιϑίων χισσῶν ὡς γυναῖχες, ὅταν 
χύωσι ; Καὶ γὰρ ἐκεῖναι λιθίδια περιτρώγουσι, καὶ σὺ 
λίχνως ἔχεις περὶ τὰ ἄνθη τῶν λίθων, σαρδόνυχας, 
χαὶ ἰάσπιδας, καὶ ἀμεθύσους ἐπιξητῶν. Τίς χαλλω- 
χιστὴς μίαν ἡμέραν ἠδυνήθη τῷ βίῳ προσθεῖναι; 
τῶος ἐφείσατο θάνατος δίά τὸν πλοῦτον ; τίνος ἀπ- 
ἐσχετο νόσος διὰ τὰ χρήματα ; Ἕως πότε χρυσὸς, τῶν 
ψυχῶν 4 ἀγχόνη, τὸ τοῦ θανάτου ἄγκιστρον, τὸ τῆς 
ἀμαρτίας δέλεαρ; Ἕως πότε πλοῦτος, ἢ τοῦ πολέμου 
ὑπόθεσις, δι᾽ ὅν χαλχεύεται ὅπλα, δι ὃν ἀχονᾶται ξίφη; 
Διὰ τοῦτον (33) συγγενεῖς ἀγνοοῦσι τὴν φύσιν, ἀδελφοὶ 
xaT ἀλλήλων φονιχὸν βλεπονσι" διὰ τὸν πλοῦτον αἱ ἐρη- 
μίκι τοὺς φονευτὰς τρέφουσιν, ἢ θάλασσα τοὺς χατα- 
ποντιστὰς, αἱ πόλεις τοὺς συχογάώντας, Τίς ἐστιν ὁ 
ψεύδους πατήρ; τίς ὁ πλαστογραφίας δημιουργός ; 
τίς ὁ τὴν ἐπιορκίαν γευνήσας ; Οὐχ ὁ πλοῦτος ; οὐχ ἢ 
περὶ τοῦτον σπουδή ; Τί πάσχετε, ἄνθρωποι; τίς ὑμῖν 
τὰ ὑμέτερα εἰς τὴν χαῦ ὑμῶν (34) ἐπιύουλὴν περι- 
ἔτρεψε; Συνεργία πρὸς τὸ ξῆν. Μὴ γὰρ ἐφόδια χαχῶν 
ἐδόθη τὰ χρήματα; Λύτρον ὑνχῆς. Μὴ γὰρ ἀφορμὴ 
ἀπωλείας ; ᾿Αλλ᾽ ἀναγχαῖος ὁ πλοῦτος διὰ τοὺς παῖ- 
δας. Εὐπρόσωπος ἀγορμὴ πλεονεξίας αὕτη" τοὺς γὰρ 
παῖδας προθαλλεσῇςε, τὴν δὲ χαρδίαν πληροφορεῖτε. 
Μὴ αἰτιῶ τὸν ἀναίτιον" ἴδιον ἔχει δεσπότην, ἴδιον 
oixovópów παρ᾽ ἄλλον (39) τὴν ζωὴν ἐδέξατο, παρ᾽ 
αὐτοῦ τάς ἀφορμὰς ἀναμένει τοῦ βίον. Μὴ τοῖς γε- 
γαμηχόσιν οὐχ ἐγράφη τὰ ἘΕὐαγγέλια- Εἰ θέλεις 
-Óutog εἶναι, πώλησόν σὸν τὰ ὑπάρχοντα, xol 
δὸς πτωχοῖς ; Ὅτε ἥτεις παρὰ τοῦ Κυρίον τὴν εὑ- 
παιδίαν, ὅτε ἠξίου γενέσθαι τέχνων πατῆο, ἄρα 
προσεῦηχας τοῦτο’ Δός (36) μοι τέχνα, ἕνα παρ- 
αχούσω τῶν ἐντολῶν σον ; δός μοι τέχνα, ἵνα μὴ ψθάσω 


30 Hebr. x, 27. ?! Matth. xix, 21. 


(30) Colb. primus τῆς ψυχῆς. . M 
(31) Rursus Colb. primus χρυσόλιθος βηρύλλιος. 
Alii quatuor mss.40v3703t0ov, βηρύλλιον. Ambrosius 
et hunc Basilii locum ad orationem suam perelc- 
ganter accommodavit lib. De Nab. Jez. cap. 5, 
num. 26. Non abnuo,inquit, gratum quemdam la- 
pidum istorum essefulgorem, sed tamen lapidum. 
(32) Colb. tertius σκότῳ χαταχαλύπτων, Mox idem 
codex λίθοις περιλαιμπομένιν. NM 
(33) Veleres aliquot mnss. διὰ τοῦτον, Editi 9:« 


ParnoL. Gn. XXXI. 


ciant, non molestum tibi sit ipsum preceptum. 
Quomodo flectam te? quid dicam? Regi non te- 
neris desiderio ? non times gehennam? unde sani- 
tas anime tue conciliabitur ? Etenim si te non ter- 
rent horrenda, si leta ac hilaria non exstimulant, 
lapideum cor alloquimur. 

7. Intuere, o homo, naturam divitiarum. Quid at- 
tonitus tantopere aurum miraris ? Lapis aurum 
est, lapis argentum, lapis margarita, lapis lapidum 
unusquisque ; chrysolithus, beryllus, achates, hya- 
cinthus,amethysus et jaspis. 5 9 Hisunt divitiarum 
flores, quorum tu partem ita recondis et abscondis, 
ut pellucidos quosdam lapillos tegas tenebris, alios 
cireumferas,deque pretiosorum splendore glorieris. 


B Dic, queso, quid tibi prodest manum lapillis co- 


ruscantem circumvertere? Non te pudet instar mu- 


, lierum gravidarum lapillos desiderare? Hc enim 


arrodunt lapillos, et tu usque adeo avidus es pul- 
chriorum quorumcunque lapillorum, ut sardony- 
chas, jaspidas et amethysos diligenter conquiras. 
Quis ex iis qui plus quo vestium elegantiam af- 
fectant,potuitunam diem sue ipsius vite adjicere? 
cui pepercit morsob divitias ? a quo abstinuit mor- 
bus causa pecuniarum ? Usquequo aurum, anima- 
rum laqueus, mortis hamus, peccati illecebra? 
Quousque divitie belli causa, quibus conflantur 
arma,quibus acuuntur gladii? Propteropes cognati 
ignorant naturam, fratres oculis eedem spiranti- 
bus sese invicem conspiciunt ; ob divitias deserta 
alunt homicidas, mare piratas, civitates sycophan- 
tas. Quis est mendacii pater ? quis conficte accu- 
sationis opifex? quis parens perjürii? Nonne divitice? 
nonne earum studium ? Quid facitis, o homines ὃ 
quis vobis, que vestra sunt, in insidias vertit? Sub- 
sidium sunt vite. Absit enim ut pecunie date sint 
ad malorumincitamentum! Redemptio sunt anime, 
Absit enim ut occasio sint exitii 1 Sed, inquis, ne- 
cessarie: opes sunt propter liberos. Hic est avari- 
tiee speciosa causa ; liberos namque preetenditis,in- 
terea vero satisfacitis vestro animo. [nsontem ne 
incusa : proprium dominum habet, proprium re- 
ctorem; ab alio vitam accepit,ab ipso vitee subsidia 
exspectat. Numne iis qui matrimonio junguntur, 
scripta sunt Evangelia : Si vis perfectus esse, vende 


p qu& habes,et da pauperibus*'!? Cum prolem nume- 


rosam peteres a Domino, cum rogares ut fieres li- 
berorum pater, illudne addidisli : Da mihi liberos, 
tua ut violem praecepta? Da mihi sobolem, ut ad re- 


τοῦτο. Mox Reg.: primus yovixóv βλέποντες μαίνον- 
ται" Qu, 

(24) Colb. primus τίς ὑμῖν τὰ ἡμέτερα εἰς τὴν xaO 
ἡμῶν. Νίαίἑτι aliquot mss. et editi συνεργίᾳ, Alii mss. 
σύνεργα. Invenimus in aliquibus mss. notam inler- 
rogationis post voces χρήματα el ἀπωλείας : sed 
quid hac opus git, non video. 

(35) Colb, tertius οἰχονόμον παρ᾽ οὗ. 

(30) Editi τοῦτο 15, M9 At mss. aliquot τοῦτο Δός, 

D 


10. 


299 


S. BASILII MAGNI 


300 


gnum colorum non perveniam? Adheeo voluntatis A εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν ; Τίς δὲ xal ἐγγυητὴς 


filii quis erit sponsor,quod videlicet datis rebus re- 
cte usurus sit ? Nam divitie multis exstitere libidi- 
nis ministre atque impuritatis. An non audis Ec- 
clesiasten dicentem : Vidi languorem gravem,divi- 
tias custodttas ei, qui ab eis, in malum 6183, Acrur- 
sus: Atelinquo ego ipsum homini,qui meus successor 
erit. Et quis novit an sapiens erit,an stultus??? Vide 
igitur ne divitias laboribus permultis coacervatas, 
aliis materiam peccatoruin facias,posteaque plecta- 
ris duplici poena, ium nomine eorum, que ipse 
inique egisti; tum $Q eorum, que alter abs te 
adjutus perpetrarit. Nonne cunctis liberis propin- 
quior tibi est anima tua? Nonne tibi majori neces- 
situdine conjungitur quam cetera omnia ? Prima 


cum sit, ei precipuas hereditatis partes da, am- B 


plum vite subsidium ipsi tribue ; et tunc faculta- 
tes reliquas liberis distribues. Et quidem liberi, 
nulla a parentibus accepta hiereditate, plerumque 
sibiipsis domos pararunt : at tue anime, si eam 
semel negligas, quis miserebitur ? 

8. Hactenus ad eos quibus liberisunt, sermonem 
habui ; qui vero liberis carent, quamnam specio- 
sam parcimonie causam nobis afferunt? Non vendo 
qu& habeo, neque do pauperibus, ob necessarios 
vitee usus. Dominus igitur magister tuus non est, 
neque Evangelium vitam tuam dirigit : sed tute tibi 
legem sancis. Vide autem in quod periculum inci- 
das ejusmodi cogitationibus. Etenim si heec nobis 
ut necessaria Dominus precepit, tu vero eadem 


tanquam que fleri non possint, rejicis, aliud nihil c 


agis, nisi quod teipsum legislatore prudentiorem 
dicis. Sed, inquis, posteaquam divitiis fruitus fuero 
per omnem vitam meam; postfinem vite mew pau. 
peres constituam heeredes facultatum mearum,eose 
que tabulis publicis ac testamentis bonorum meo- 
rum dominos declarabo. Cum jam non versabere 
inter homines, tum humanus fies et liberalis ; cum 
mortuum te videro, tunc dicam te fratris amantem. 


* Eccle. v, (3, 88 Eccle. r1, 18, 19. 


(37) Editio Paris. ἀῤῥωστίαν πολλὴν xci δεινήν" 
editio Basil. et sex mss. ἀῤῥωστίαν δεινήν. Heeo 
Ecclesiaste verba, πλοῦτον, etc., in editione Ro- 
mana eodem quo apud Basilium modo leguntur ; 
ob idque ex hac editione nostram interpretationem 
mutuati sumus. Vulg : Est et alia infirmitas pessi- 


ἔσται τῆς τοῦ παιδὸς προαιρέσεως, ὅτι εἰς δέον χρὲ- 
σεται τοῖς δοθεῖσι Πολλοῖς γὰρ ὁ πλοῦτος ὑπποέτης 
ἀχολασίας ἐγένετο. Ἢ οὐκ ἀχούεις τοῦ Ἐχκχλησια- 
στοῦ λέγοντος: Εἶδον ἀὸόῥωστίαν δεινὴν 1.37), πλοῦ- 
τὸν φυλασσόμενον τῷ παο᾿ αὐτοῦ εἰς χαχιαν αὐτῷ ; 
χαὶ πάλιν, ὅτι ᾿Αφίω ἐγὼ αὐτὸν τῷ (38) ἀνθφῶώπῳ τῷ 
μετ᾽ ἐμέ, Καὶ τίς οἶδεν εἰ σοφὸς ἔσται ὃ ἄφρων. Ὅρα 
δὴ οὖν μὴ, μετὰ μυρίων πόνων τὸν πλοῦτον ἀθροίσας. 
ὕλην ἁμαοτημάτων ἑτέοοις παρασχευάσες, εἶτα εὑρεθξς 
διπλὰ τιμωρούμενος, ὧν τε αὐτὸς ἠδίχησας, καὶ 
ὧν ἑτερονἐφωδίασας. Μὴ οὐχὶ παντὸς τέκνον οἰκειο- 
-ἔοα σοί ἐστιν (39) ἢ ψυχὴ ; Μὴ οὐχὶ πάντων μᾶλλον 
εἰς οἰχειότητα προσεγγίζει ; Πούτῃη αὐτῇ ἀπόδος 
τὰ πρεσθεῖα τῆς χληοονομίας, πλουσίας αὐτῇ πα- 
ράσχου τὰς ἀφορμὰς τῆς ζωΐς" καὶ τότε τοῖς παισὶ 
διαιοήσεις τὸν βίον. Οἱ μέν γε παῖδες παοὰ γονέων 
μὴ διαδεξάμενοι (40), ἑαντοῖς πολλάχις οἴκους ἐποίῃ- 
σαν" ἡ ψνχὴ di, παρὰ σοῦ ἐγκαταλειφθεῖσα, παρὰ τινος 
ἐλεηθήσεται: 


8. Εἴρηται πρὸς τοὺς πατέοας ἃ εἴρηται" οἱ ἄτεκνοι 
τίνα ἡμῖν εὐπρόσωπον αἰτίαν τῆς φειδωλίας προδαλ, 
λονται; Οὐ mw) τὰ ὑπάρχοντα, οὐδὲ δίδωμι τοῖς 
πτωχοῖς, διὰ τὰς ἀναγχαίας τοῦ βίου χρείας. Οὐκοὺν 
οὐχ ὁ Κύριός σου διδάσκαλος, οὐδὲ τὸ Εὐαγγέλιον 
ῥνθμίξει σὸν τὸν βίον, ἀλλ αὑτος cà νομοθετεῖς 
σεαυτῷ. Βλέπε δὲ εἰς οἷον χίνδυνον ἐμπίπτεις οὕτω 
διανοούμενος. Ei γὰθ ὁ αἱν Κύριος ὡς ἀναγκαῖα ziv 
διετάξατο, σὺ δὲ ὡς ἀδύνατα παραγράφῃ, οὐδὲν ἔτεοον 
à φρονιμώτερον σεαντὸν εἶναι λέγεις τοῦ νομοθέτον. 
᾿Αλλ᾽ ἀπολαύσας αὐτῶν (hi) παρὰ πᾶϑάν μὸν τὴν 
Qukv, μετὰ τὴν τελευτὴν τοῦ βίον διαδόχονς ποιήσο- 
μαι τῶν ἐυοὶ προσόντων τοὺς πένητας, γράμμασι 
x«l διαθήκαις χυρίους αὐτοὺς τῶν ἐμῶν ἀποδείξας. 
Ὅτε (42) οὐχέτε ἔσῃ ἐν ἀνθοώποις, τότε γενήσῃ φιλ- 
ἀνύρωπος" ὅταν νεχρόν σε ἴδω, τότε σε εἴπω φιλ- 
ἄδελφον. Πολλή Got χάοις τῆς φιλοτιμίας, ὅτε ἐν τῷ 
μνήματι κείμενος, καὶ εἰς γῆν διαλυθεὶς, ἀδρὸς γέγο- 


suum propositum accommodasse. 

(38) Editi ἀφέω ἐγὼ τῷ. At. mss. tres &pío ἐγὼ 
αὐτὸν τῷ. Hoc est, ἀφίω ἐγὼ μόχθον, relinquo 
borem. lbidem Colb. primus σοφός ἐστιν. Haud 
longe aliquot mss. εἶτα εὑρεθήσῃ. 

(39) Antiqui tres librj οἰχειοτέρα σού ἐστιν. Statim 


ma, quam vidi sub sole, divitie conservate in ma- [ Editi πρὸς οἰχειότητα ἐγγίξει, AU mss. nonnulli uti 


lum domini sui - a quibus non multum abludit 
Ambrosianum illud lib. De Nab. Jez. cap. 5, nuin. 
25 : Est languor malus, quem vidi sub sole, ivitias 
custodiri in. malum possidentis eas. Hiec eo retuli, 
ul ostenderem quo modo verba Ecclesiast:e accipi 
soleant. Sed Basilius, nisi valde fallor, ea longe 
aliter accepit, videlicet ἐλλειπτιχῶς, sic ut subau- 
dierit vocem γεννηθέντι, Licebit igitur, ut mihi qui- 
dem videtur, ad Basilii sensum sic interpretari : 
Vidi languorem gravem, divitias asservatas ei, qui 
ab ipso est, in perniciem ei, Hoc est, asservatas ei, 
gui ab ipso genitus est, in perniciem ejus.Cum enim 
Jasilius hoc loco totus sit in redarguendis paren- 
tibus, qui aiunt congregare se divitias liberorum 
causa, credi incrito potest verba Ecclesiastee ad , 


in contextu. 

(40) Edili παρὰ γονέων μηδὲν διαδεξάμενοι. At Sex 
InSS. παρὰ γονέων μὴ ὃ ἰαδεξάμενοι. Unus e Combe- 
fisianis δεξάμενοι. Aliquanto ost Reg. primus 
αἰτία φιληδονίαε προθάλλονται ; Quamnam volupta- 
tis causam pratendunt ? Necita multo infra idem 
codex Κύριός σοι διδάσχαλος. ; 

(44) Unus codex Colbert. αὐτῶν φησιν. Statim 
Reg. primus τῶν ἐμοὶ προσηχόντων, non dissimili 
sensu. 

(42) In Colb. primo pro ὅτε legitur ὅταν. Haud, 
longe tres mss. τότε σε sivo. Vocula σε aberat ἃ 
vulgatis. Subinde Editi iv τῷ τάφῳ. At mss. sex ἐν 
τῷ μνήμχτι. 


301 


HOMILIA IN DIVITES. 


302 


νας ταῖς δαπάναις xci μεγαλόψυχος. Ποίων, εἰπέ μοι, À Multa tibi debebitur gratia ob munificentiam, quod 


χαιρῶν τοὺς μισθοὺς ἀπαιτήσεις, τῶν d» τῇ ζωῇ, ἢ 
τῶν μετὰ τὴν ἀποδίωσιν ; ᾿Αλλ᾽ ὃν μὲν ἔζης χρόνον, 
χαθηδυπαθῶν τοῦ βίον χαὶ τῇ τρυφῇ διαῤῥέων, οὐδὲ 
προσθλέπειν ἠνείχου τούς πένητας " ἀποθανόντος δὲ 
ποία μὲν πρᾶξις ; ποῖος δέ μισθὸς ἐργασὶας ὀφεῶλεται ; 
Δεῖξον τὰ ἔογα, καὶ ἀπαίτει τὰς ἀνταποδόσεις (43). 
Οὐδεὶς μετὰ τὸ λυθῆναι τὴν πανήγυριν πραγμα- 
τεύεται " οὐδὲ μετὰ τοὺς ἀγῶνας ἐπελθὼν στεφανοῦ- 
ται" οὐδὲ μετὰ τοὺς πολέμους ἀνδραγαθίξεται. Οὐ 
τοίνυν οὐδὲ μετὰ τὴν ξωὴν ἔστιν εὐσεδεῖν δηλονοτι. 
Καὶ (44) γὰρ ἐν μέλανι xoi γράμμασι χατεπαγγέλλῃ 
τὰς εὐποιίας. Τίς οὖν ἀναγγελεῖ σοι τὸν χαιρὸν τῆς 
ἐξόδου ; τές ἐγγυητὴς ἔσται τοῦ τρόπου τῆς τελευτῆς ; 
Πόσοι ὑπὸ βιαίων ἀτήρπάσθησαν συμπτωμάτων, οὐδὲ 
φωνὴν ῥῆξαι συγχωρηθέντες ὑπὸ τοῦ πάθους ; Πόσους 
πυρετὸς ἐποίησεν ἔχφρονας ; Τί οὖν ἀναμένεις χαιρὸν, 
ἐν ὦ πολλάχις οὐδὲ τῶν λογισμῶν ἔσῃ τῶν σεαυτοῦ 
κύριος ; Νὺξ βαθεῖα, xci νόσος βαρεῖα, x«i ὁ βοηθῶν 
οὐδαμοῦ - x«i ὁ ἐφεδρεύων τῷ χλήρῳ ἕτοιμος, πάντα 
πρὸς τὸ ἑαυτῷ χρήσιμον διοιχούμενος, ἄπραχτά 
σοι (45) ποιῶν τὰ βουλεύματα. Εἶτα περιδλεψάμενος 
ὦδε χαὶ ὧδε, xci ἰδὼν τὴν περιεστῶσάν σε ἐρημίαν, 
τότε αἰσθήσῃ τῆς ἀθουλίας * τότε στενάξεις τὴν ἄνοιαν, 
εὶς οἷον καιρὸν ἐταμιεύου (40) τὴν ἐντολὴν, ὅτε ἢ μὲν 
ηλῶσσα παρεῖται, ἡ δὲ χεὶρ ὑπότρομος ἤδη χλονου- 
μένη ταῖς συνολχαῖς, ὡς μήτε φωνῇ μήτε γράμ- 
μασι διασημῆναι (47) τὴν γνώμην. Καίτοι εἰ καὶ παντα 
φανερῶς ἐγέγραπτο, χαὶ πᾶσα φωνὴ διαῤῥήδην χεχή- 
ρυχτο, iv γρώμμα παρεντεθὲν ἱχανὸν ἦν πᾶσαν μετα- 
ποιῆσαι τὴν γνώμην " μία σφραγὶς παραποιηθεῖσα, δύο 
$ τρεῖς μάρτυρες ἄδιχοι, ὅλον ἄν τὸν χλῆρον ἐφ᾽ ἑτέρους 
μετήνεγχαν. 


in sepulcro jacens et in terram resolutus, jam in 
sumptibus faciendis largus exstiteris atque ma- 
gnanimus. Dic mihi, queso, quorumnam tempo- 
rum mercedem exposces, eorumne quibus vixisti, 
an eornm que post mortem secuta sunt ἢ Sed quo 
tempore vivebas, voluptatibus vitee deditus et de- 
liciis diffluens, ne aspicere quidem egenos susti- 
nuisti; jam autem quenam actio est mortui? que 
quoque operis merces debetur ? Ostende opera, et 
reposce remunerationem. Nemo solutis nundinis 
negotiatur: neque qui post certamina accedit, coro- 
natur : neque qui post bellum, famam strenui viri 
atque gloriam assequitur. Neque igitur post vitam 
locus ullusest pietatis excolend:e.Atramento scilicet 
ac tabulis fore te beneficium polliceris. Qui autem 
annuntiabit tibi exitus tempus? quis generis mortis 
sponsor erit? Quot violentis casibus abrepti sunt, 
quibus ne vocem quidem edere per morbum licuit? 
Quot mente lapsi sunt per febrim ὃ Quid igitur 
exspectas tempus, in quo plerumque rationis non 
eris compos? Cum videlicet erit profunda nox, 
morbus gravis nemo usquam, qui adjuvet : sed 
paratus ac expeditus, qui hereditati insidietur, dis- 
pensans omnia in rem suam, ac consilia tua irrita 
faciens. Deinde G1 conjectis huc et illuc oculis, 
cireumstantem te solitudinem conspiciens, tunc 
dementiam tuam intelliges; tunc legibus stultitiam, 
quod preceptum distuleris in hoc tempus, quo ut 
lingua resolvitur, ita manus tremula contractioni- . 


c bus jam conquassatur, sic ut neque voce, neque 


litteris aperire animum queas. Imo etiamsi clare 
Scripta essent omnia, omnique vox dilucide enun- 


tiaretur, tamen una littera interposita omne tuum consilium transmutare posset; unicum itidem 
sigillum adulteratum, duo aut tres scelerati testes, totam ad alios transferrent hereditatem. . 


9. Τί οὖν σεαυτὸν ἐξαπατᾷς, νῦν μὲν χαχῶς εἰς ἀπό- 
λαυσιν σαρχὸς τὸν πλοῦτον διατιθέμενος, ἐπαγγελ- 
λόμενος δὲ εἰς ὕστερον ὧν οὐχέτι ἔνῃ χύριος; Ὡς ὁ 
λόγος ἔδειξε, πονηρὰ $ βουλῇ. ξῶν μὲν, ἀπολαύσω 
τῶν ἡδονῶν" ἀποθανὼν δὲ, πράξω τὰ διατεταγμένα. 
Ἐρεῖ καὶ σοὶ 'A6pauu* ᾿Απέλαδες τὰ ἀγαθά σον ἐν 
τῇ Cen σον, Οὐ δέχεταί σε ἢ στενὴ x«i τεθλιμμένη 
ὁδὸς, τὸν ὄγχον τοῦ πλούτου μὴ ἀποτιθέμενον (48). 
Βαστάξων αὐτὸν ἐξῆλθες" μὴ γὰρ ἀπέῤῥιψας, ὡς 
προσετάχθης, Ὅτε ἔξης, σεαυτὸν τῆς ἐντολῆς προ- 
ετίθης " μετὰ τὸν θάνατον χαὶ τὴν διάλυσιν, τότε τὴν 
ἐντολὴν τῶν ἐχθρῶν προιτέμησας. ἵνα γὰρ μὴ λάδῃ 
ὁ δεῖνα, λαδέτω, φησὶν, ὁ Κύριος. Καὶ τοῦτο τί 
εἴπωμεν, ἐχθρὼν ἄμυναν, d) τοῦ πλησίον ἀγάπην, 
᾿Ανάγνωθέί σὸν τὰς διαθήκας. ᾿Εὐουλόμην μὲν 


55 Luc. xvi, 2ῦ. 


(43) Reg. primus δεῖξον γὰρ ἔργα, καὶ ἀπαίτει τὰς 
ἀντιδόσεις. Vocem δηλονότι, quie mox sequitur, ex 
multis veteribus libris addidimus. ] 

(44) Illud, καὶ γάρ, in multis mss. non legitur; 
pr&tereaque nota interrogationis posita est in 
quibusdam codicibus post vocem εὐποιίας, 

(45) In Golb. tertio pro e«t scriptum invenitur 
gov. 


9. Quid igitur te ipse decipis, nunc quidem ad 
carnis voluptatem opes male dispensans, promit- 
tens autem in posterum que penes te non amplius 
erunt ? Pravum est, ut ex dictis patet, istud tuum 
consilium : Vivens, fruar voluptatibus ; mortuus 
autem, exsequar statuta. Dicet et tibi Abraham: 
Recepisti bona tua. in vita tua **. Non suscipit ἐδ 
angusta via et arcta, cum molem non deposueris 
divitiarum. Exiisti opes gestans, nec enim eas, ut 
jussus es, projecisti. Quoad vixisti, te ipse pretu- 
list mandato: mortuus vero ac dissolutus, tunc 
inimicis preceptum anteposuisti. Etenim ne acci- 
piat homo ille, accipial, inquit, Dominus. Jam vero 
id quo nomine appellabimus, inimicorumne vin- 
dictam, an dilectionem proximi? Lege tuum testa- 


(46) Eodem illo in libro pro ἐταμιεύον legitur 
ἐταμιεύσω. Nec ita multa post mss. Combefisiani 
ταῖς ὀλχαῖς, At Reg. tertius et Colb. itidem tertius 
οἱ editi ταῖς συνολχαῖς, 

7) Unus codex Reg. γράμματι διασημαίνειν Mox. 
Colb. primus ἐκεκήρυκτοι ' 

(48) Editi-et Reg. tertius ἀποθέμενον. At Colbertini 
primus et tertius ἀποτιθέμενον. 


303 


S. BASILII MAGNI 


304 


mentum. Volebam quidem adhuc vivere, et facul- Α ἔτι (490) ζῇν, xai ἀπολαύειν τῶν ἐμαυτοῦ. Τῷ θανάτῳ 


tatibus meis frui. Gratia morti, non tibi. Nam si 
fuisses immortalis, nequaquam meminisses prece- 
ptorum. Nolite errare: Deus non irridetur **. Quod 
mortuum est, id ad altare non adducitur; affer 
victmam viventem. Non admittitur qui ex redun- 
danti offert. Tu vero que post exactam omnem 
vitam superfuerunt, offers benefico largitori. Hos- 
pites illustres ac claros si non audes reliquis men- 
sie excipere, quomodo audes Deum reliquiis tuis 
placare ἢ Videte, divites, finem avaritiee, et desinite 
pecuniis studere. Quo magis divitias amas, eo 
magis nihil ex iis quee possides, relinquas. Omnia 
assume tibi, exporte omnia, alienis ne relinque 
divitias. Fortasse autem te ne cooperient quidem 
famuli extremo ac funebri ornatu,sed denegabunt 
exsequias, jamjam heredibus placere studentes. 
Aut forte etiam tunc adversum te philosophicis 
verbis utentur : Ineptum est, inquient, et a ratione 
alienum, mortuum ornare ; et eum qui nihil] jam 
sentit, magnis sumptibus efferre. Annon satius 
est superstites sumptuoso amictu ac splendido 
ornari, quam vestes pretiosas una cum cadavere 
putrefieri sinere? Quodnam autem monumenti 
eximii et sumptuose sepulture et inanis sumptus 
jucrum est? Par magis fuerit hiec ad vite neces- 
saria impendere. Talia dicent tum, cum et moro- 
sitatem tuam ac severitatem ulciscentur, et tua 
tuis successoribus largientur. Itaque in anteces- 
sum te ipse, funera. Pulchra sepultura pietas. 
Omnia indutus, abi : fac divitias ornatum tibi 
peculiarem : habe opes tecum. Crede bono con- 
siliario, qui te diligit Christo, qui pro nobis pauper 
factus est, ut nos ejus inopia ditaremur ?*, qui 
seipsum redemptionis pretium pro nobis tradi- 
dit ?. Aut ei, ut sapienti, et quod nobis conducit 
providenti, morem geramus, aut ut diligentem 
nos,sustineamus: aut ut benefacienti nobis, vicem 
rependamus. Omnino autem que priucepta nobis 
sunt exsequamur, ut eterne vite $9 qui in ipso 
Christo est, heredes efficiamur : cui gloria et 
potestas in secula seculorum. Amen. 


χάρις, οὐ Gol. Ei γὰρ ἧς ἀθάνατος, οὐχ ἂν ἐμνήσθης 
τῶν ἐντολῶν, Μὴ πλανᾶσθε * Θεὸς οὐ μυχτη]οίξε- 
ται. Νεχρὸν εἰς θυσιαστήοιον οὐχ ἀνάγεται “ ξῶαν 
προσένεγχε τὴν θυσίαν. Ὁ ix τοῦ περισσεύματος 
προσφέρων ἀπροόσδιχτος. Σὺ δὲ ἃ μετὰ πᾶσαν τὸν 
&wi» ἐπερίσσιυσε, ταῦτα προοσφέρεις τῷ εὐεογέτη. 
Εἰ οὐ τολμᾶς ix τῶν λειψάνων τῆς τροαπέξης δεξιω- 
σασῦαι τοὺς ἐνδόξους, πῶς οὖν τολλᾷς τὸν Θεὸν dx 
τῶν λειψάνων ἐξιλεοῦσθαι; "Itt. τὸ τῶος τὸς φιλο 
χουματίας, οἱ πλούτιοι, xxt παύσασύε ἐμπαθῶς ποὸς 
τὰ χοήματα διαχείμενοι: Ὅσῳ φιλόπλουτος ti, το- 
σούτῳ μᾶλλον απδὲ) ὑπολείπη (30) τῶν προσόντων 
σοι. ἸΙάντα σιαυτοῦ ποίησαι, πάντα ἐπιχόμισχαι, μὴ 
χαταλίπῃς ἀλλοτοίοις τὸν πλοῦτον. Τάχα δέ σε οὐδὲ 
περιστελοῦσιν (54) οἱ οἰχέται τῷ τελευταίρ χόσμῳ, 
ἀλλ ἀφοσιύσονται τὴν ταγὴν, τοῖς χληρονόμοις λοι- 
πὸν ποοτχωρήσουτες χατὰ τὴν εὔνοιαν. Ἢ πον χαὶ 
χαταφιλοσοφήσουσί σον τότε, ᾿Απειροχαλία, uci, 
χαλλωπίζειν νεχρὸν, χαὶ πολυτελῶς ἐχχομίξειν τὸν 
οὐχέτι αἰτθανόμενον, Τί δὲ o2 βθῶχτιον τοὺς πεοιόν- 
τας χοτμεῖσῦαι τῇ πολυτελεῖ x«i ἐνδόξῳ περιδολῇ, 
ἢ συγχατασήπειν τῷ νεχρῷ τὰ πολυτίαγτα τῆς ἐσθξ- 
τος; Τί δὲ νάματος ἐπιτήμου, χαὶ ταγῆᾷς πολυτι- 
λοὺς, χαὶ δαπάνης ἀχεοδοὺς ὄφελος ; Δίον εἰς τὰ 
κατὰ τὸν Dio» ἀναγχαῖα “χροήπασθαι (53) τοῖς πει- 
οιοῦσι, Τοιαῦτα ἐροῦσι χαὶ σὲ τῆς βαούτιατος ἀμυ- 
νόμενοι, xxl τοῖς διαδεξαυένοις τὰ σὰ χαοιξόμενοι. 
Προλαδὼν οὖν, σεαυτὸν ὡνταφίαχον, Καλὸν ἐντάφιον 
$ εὐσέρεια. Πάντα πεοιθαλλόλενος (68) ἄπελθε οἱ- 
χεῖον χόσμον τὸν πλοῦτον ποίχται" ἔχε αὐτὸν μιτά 
σιχυτοῦ. Πείσῆητι χαλῷ συμδούλ»», τῶ ἀγαπήσαυτι 
σε: Χοιστῷ, τὸ δι Lu. πτοργεύχαντι, ἵνα ἡμεῖς τῇ 
ἐχείνου πτωχείᾳ πλουτήσωμεν * τῷ δόντι ἑαυτὸν λύ- 
Too» ὑπὲο ἡμῶν" Ἢ ὡς Toy τὸ συωγέρον Ὡμῖν συν- 
ορῶντι πεισθῶμεν, ἢ ὡς ἀγαπῶντος μᾶς GyxTyn- 
usüx, ἢ ὡς εὐτογέτην ἡμῶν ἀμειψώμεθα, Πάντως δὲ 
ποιήσωμιν τὰ διατεταγμένα Gai ἵνα χληρονόμοι 
ἡτνώμιῦθα τῆς αἰωνίου ζωῆς τῆς ἐν αὐτῷ Χοιστῷ - 
ὦ ἡ δόξα χαὶ τὸ χράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, 


"Au. 


q—————————— HÓA EUER REED DUREE RUEDA FUERO. 


HOMILIA DICTA TEMPORE FAMIS 
ET SICCITATIS. 


1. Leo rugiet,et quis non timebit? Dominus Deus 
locutus est,et quis non prophetabit **? Exordiamur 
orationetn a prophete verbis, atque in hujus argu- 
menti tractionem auxiliarium assumamus ipsum. 
Amos divinitus aftlatum, qui his quibusinfestamur, 
pares calamitales curavit. Videlicet exponamus 


D 


85 Galat. v1, 7. ?* 11 Cor. vi, 9. 9! I Tim. 11, 6. 


" (3) Illud, uiv ἔτι, addere ex duobus Colbertinis 
ibuit. 

90) Editi ὑπολίπη. Libri veteres ὑπολείπη. 

51) Unus codex Colb. περιστῶλουσιν. 

92) Reg. primus ἀναγχαῖα χρῶσθαι. 


OMIAIA PIIGEISA EN AIMO 
ΚΑΙ AYXMDO. 

4. Λέων ἐρεύξεται, x«i Tí; οὐ φοδηθήσιται; Κύ- 
pug ὁ Θεὸς ἐλάλησε, x«i τίς οὐ προφητεύσει; 
Προφητιχὸν ποιήσωμεν τὸ τοῦ λόγον προοίμιον, xal 
τὸν θεοφορούμενον ᾿Αμὼς συνεογὸν εἰς τὸν τῶν προ- 
χειμένων χρείαν παραλαδωμεν, τὰ ὅμοια τῶν ἡμῖν 
διοχλούντων χαχῶν θεραπεύσαντα (54) πάθη tiv 


88 Amos i1, 8. 


(52 Idem codex περιδαλόμενος. 


ὅ4) Codex quidam Colb. χακῶν θεραπεύδοντα. 
Mox utraque editio Basil. et Paris. οἱ Reg. primus 


ἡνώμην ἐχτιθέμενοι. Antiqui tres libri γνώμην ix0á- 
σομαι, sententiam exponam. Reg. secundus x«i 


305 


HOMILIA DICTA TEMPORE FAMIS ET SICCITATIS. 


300 


órto τῶν συμφερόντων βουλήν τε xci γνώμην ἐχτιθέ- Α quid nobis consilii sit de profuturis, et quid de 


ptvot, Καὶ γὰρ αὐτὸς ὁ προφήτης ἐν τῇ φορᾷ τῶν kw 
τέρω (53) χρόνων, τοῦ λαοῦ καταλιπόντος τὴν πατρῷαν 
εὐσέδειαν, χαὶ πατήσαντος μὲν τὴν τῶν νόμων ἀχρί- 
δειαν, εἰς δὲ τὴν τῶν εἰδώλων θεραπείαν ὁπολισθή - 
σαντος, χήρυξ ἐγένετο (56) μετανοίας * τὴν ἐπιστροφὴν 
παραινῶν, χαὶ τῶν τιμωριῶν προφέρων τὴν ἀπειλήν. 
Ἐμοὶ δὲ δι’ εὐχῆς ἀγέσθω τὸ μέχρι μέν τινος τῷ 
ξήλῳω τῆς παλαιᾶς ἱστορίας προσχρῆσθαι (57). Μηχέτι 
μέντοι xai τὴν ἔχύασιν τῶν τότε γενομένων ἰδεῖν 
ἀχόλουθον. ᾿Απειθήσας γὰρ ὁ λαὸς, χαὶ ὥσπερ πῶλος 
σχληρὸς x«i δυσήνιος ἐνδαχὼν τὸν χαλινὸν, οὐχ εἰλ- 
χύσθη πρὸς τὸ σνωφέοον" ἐχτραπεὶς δὲ τῆς εὐθείας, 
τοσοῦτον ἴδραμεν ἄταχτα, χαὶ τοῦ ἡνίόχου χατ- 
ἐφρυάξατο, μέχρις οὔ, τοῖς βαράθροις xai τοῖς χρη- 
νοῖς ἐχπεσὼν, ἀξίαν τῆς δυσπειθείας τὴν πανυλε- 
θρίαν ὑπέμεινεν. Ὅ μὴ γένοιτο νῦν ἐφ᾽ ἡμῶν, παῖδες, 
ἐμοὶ, οὖς διὰ τοῦ Εὐαγγιλίου ἐγέννησα, οὖς διὰ τῆς 
εὐλογίας τῶν χειρῶν ἐσπαργάνωσαι. ᾿Αλλ᾽ ἔστω ἀχοὴ 
εὐγνώμων, ψυχὴ εὐπειθὴς, ἀπαλῶς δεχομένη τὰς 
παραινέσεις, εἴχλουσα τῷ λέγοντι, ὡς χηρὸς τῷ σφρα- 
γίξοντι, ἵνα διὰ μιᾶς ταύτης σπουδῆς χἀγὼ λάδω 

ol ; T MM 
xapmó» τῶν πονονμένων εὐφραίνοντα, x«i ὑμεῖς ἐν 
χαιρῷ τῆς ἀπαλλαγῆς τῶν δεινῶν τὴν γενομένην ($8) 
παραίνεσιν ἐπαινέσητε. Τί οὖν ἐστιν ὅπερ ἐνδείκνυ- 
ται μὲν ὁ λόγος, ἔτι δὲ μετεώρους χατέχει τὰς ψν- 
χὰς τῇ ἐλπίδι τῆς ἀκοῆς, βραδύνων δημοσιεύειν τὸ 
προσδοχώμενον ; 

2. Οὐρανὸν ὁρῶμεν, ἀδελφοὶ, στεγανὸν, γυμνὸν, καὶ 
ἀνέφελον, στυγνὴν ἐμποιοῦντα τὴν αἰθρίαν ταῦτην, 
x«t χαταλυποῦντα τῇ χαθαρότητι (39), ἣν λίαν ἐπ- 
ἐθυμοῦμεν τὸ πρῶτον, ἡνίχα ἂν, ἐπί πολὺ σχεπασθεὶς 
τοῖς νέρεσι, ζορώδεις ἡμᾶς χαὶ ἀνηλίους εἰργάσατο. 
Γἥ δὲ χαταξηρανθεῖσα εἰς ἄχρον ἀηδὴς μέν ἐστιν 
ὀφθῆναι, στείρα δὲ πρὸς γεωργίαν χαὶ ἄγονος, εἰς 
σχίσματα διαῤῥαγεῖσα (00), καὶ εἰς τὸ βάθος δεχο- 
μένη χαταλάμπουσχν τὴν ἀχτῖνα, Πηγαὶ δὲ ἥμας 
ἐπέλιπον πλούσιαί τε χαὶ ἀένναοι, x«i ποταμῶν με- 
γάλων ἐδαπανήθη τὰ ῥεύματα, παῖδες δὲ αὐτὰ σμι- 
χρότατοι χαταπεξεύουσι, χαὶ γυναῖχες πιραιοῦνται 
μετὰ φορτίων * τοὺς δὲ πολλοὺς ἡμῶν xai τὸ ποτὸν 
ἐπέλει γε (01), χαὶ ἐν ἀποοίᾳ τοῦ ζῇν χαθεσνήκα- 
μεν. Ἰσραηλῖται νέοι, Μωύσῆν ζητοῦντες νέον, xol 


iisdem sentiamus. Nam et prophela ipse in supe- 
riorum temporum cursu, populo relinquente pa- 
ternam pietatem, eodemque et conculcante legum 
integrilatem, et ad idolorum cultum delabente, 
penitentie factus est prieco, adhorians ad conver- 
sionem et penarum minas intentans. tinam au- 
tem mihi aliquo saltem modo uti liceat veteris hi- 
storie zelo! Sed absit ut eorum qua tunc accide- 
runt exitum videainus. Nam populus contumax. et 
velut equulus durus ac freni impatiens,idque mor- 
dens, ad id quod conducebat, tractus non est. i1rao 
à recta via digressus, tandiu inordinate divagatus 
est, infremuitque adversus aurigam, donec in ba- 
rathra ac precipitia lapsus, imneritas contumacie 
ponas internecione dederit. Quod avertat Deus a 
nobis, filii mei, quos per Evangelium genitos 39, 
velut fasciis per manuum benedictionem involvi. 
Sed sit auditio benigna, anima morigera, susci- 
piens leniter admonitiones, dicenti cedens velut 
cera sigillum imprimenti, ut per istud vestrum 
studium et ego laborum fructum letificantem reci- 
piam, et vos, cum his malis fueritis liberati, hanc 
nostram exhortationem laudetis. Quid igitur est 
quod indicat sermo? Nam etiamnum tenet animos 
suspensos spe audiendi, dum quod exspectatur, 
proferre in medium distulit. 


2. Coelum videmus, fratres, durum,nudum, sine 
nubibus, tristem hanc serenitatem creans, suaque 


€ puritate affligens nos : quam tamen antea valde 


ῥάῦδον θαυμασίων ποιητικὴν, ἵνα πάλιν πέτραι πλη- ᾿ 


?? | Cor. iv, 19. 


τὴν ὑπῖο,.., γνώμην ἐχθέμενον, Ássumamus Amos 
auziliarium, qui de conducibilibus consilium de- 
dit, ac sententiam exposuit. 

(59) Antiqui duo libri τῶν ἀνωτέρων. Ibidem 
Colb. tertius λαοῦ καταλείψαντος. 

(36) Reg. primus x£pv£ ἐγίνετο. 

(87) Unus codex προσχρήσασθαι. Alius Colb. 
προχρήσασθαι. 

(98) Edilio utraque τῆς ἀπαλλαγῆς τὸν μισθὸν 
τὴν γενομένην, et ita quoque habent nostri mss. 
omnes, nisi quod in aliquibus scriptum sit τῶν 
μισθῶν : ex quibus, nisi valde fallor, apta nulla 
sententia effici potest. Mihienitin dubium non est. 
quin vox μισθὸς pro aliqua alia a librariis osci- 
tanter posita sit. Nec multum nos adjuvat Colb, 
minor, in quo scriptum invenit Combefisius τῆς 


D 


cupiebamus, cum diu nubibus obductum induce- 
ret nobis tenebras, et sole privaret. Terra aulem 
perquam arida, injucunda est aspectu, segete ste- 
rilis et infecunda, scissa hiatibus et disrupta,et in 
imis,sui partibus fulgentes solis radios excipiens. 
Fontes et copiosi et perennes defecerunt nos, in- 
gentium fluminum absumpta sunt fluenta, pueri 
roinimi ea pedibus permeant, atque onusto mulie- 
res trajiciunt; defuit etiam plerisque nostrum po- 
tus, ac in penuria rerum ad vitam necessariarum 
versamur. Israelitae novi, novum Moysen et virgam 
mirabilium effectriceem G3 conquirunt, ut potro 
rTUPsus percussce necessilali ac penurie sitientis 


καταλλαγῆς τῶν μισθαρνῶν. Nam preterquam quod 
in omnibus quos vidimus codicibus non χαταλλα- 
γῆς legitur, sed ἀπαλλαγῆς, preterea vox μισθαρ- 
γῶν et ipsa quoque per se incommoda est, neo 
reliquo sermoni bene coheret. Est alius codex, 
quem Combefisius vocat Colbertinum majorem : 
in quo legisse se ait vir doctissimus ἔν χαιρῷ τῆς 
ἀπαλλαγῆς τῶν δεινῶν. Hanc ultimam lectionem, 
quod nihil melius occurrerit, secuti sumus. 

(59) Veteres quinque libri x«i χαλύπτοντα τῇ 
καϑαρότητι, male. Editio utraque x«i καταλυποῦντα 
τῇ, lrislitia afficiens, recte. E 

(60) Reg. primus εἰς χάσματα διχόῤαγεῖσα, sensu 
non dissimili, MM 

(61) Colb. δὴ inus ποτὸν ἰξἔλεινς, 


307 


S. BASILII MAGNI. 


populi medeantur, et insolentes quredam nubes À γεῖσαι τὸν χρείαν τοῦ δινῶντος λαοῦ θεραπεύσωσι, 


roris in morem insuetum alimentum manna ho- 
minibus demittant. Vereamur ne fiamus posteris 
novum famis et multe exemplum. Vidi agros, 
et lacrymis multis sterilitatem eorum deflevi, 
sumque lamentatus, quod nullus in nos imber 
effusus est. Semina qusaedain, germine necdum 
emisso, aruere, talia permanentia inter glebas 
qualia aratrum obtexerut : alia paululum promi 
nentia, post germinationem miserabiliter estu et 
ardore arefacta sunt, sic ut possit nunc aliquis 
convenienter hanc Evangelii ** vocem invertere a6 
dicere: Operarii quidem multi, sed messis ne pauca 
quidem.Agricole autem in agris desidentes, et ma- 
nibus genua complexi (qui sane lugentium habitus 


est), inanes suos labores deplorant, respicientes ad B 


infantes pueros,ac lamentantes, et oculis in uxores 
intentis flentes, contingentes siccas frugum herbas 
et contrectantes, edentes magnos ejulatus per- 
inde atque patres filiis suis in eetatis flore orbati. 
Dicatur itaque etiam ad nos ab ipso propheta, 
cujus a nobis paulo ante in exordio facta mentio 
est : Et ego, inquit, repressi a vobis pluviam ante 
tres menses vindemiz ὁ et pluam super civitatem 
unam, et super civitadem unam non pluam et pars 
una irrigabilur, el pars, super quam non pluero, 
arefiet. Et congregabuntur dua vel tres civitates 
in unam, ut bibant aquam, et non satiabunlur ; eo 
quod non estis reversi ad me, dicit Dominus €. 
Discamus igitur Deum has nobis plagas ob no- 


stram ab ipso abalienationem atque negligentiam (y 


immittere, non exterminare volentem, sed emen- 
dare cupientem, more bonorum patrum erga desi- 
des filios ; qui irascuntur adolescentibus,et in eos- 
dem insurgunt, non quod quidquam ipsis mali 
inferre velint, sed ut eos ex puerili incuria, exque 
juventutis delictis ad curam adducant, atque ad 
diligentiam. Videte itaque quemadmodum multi- 
tudo peccatorum nostrorum et anni tempestates ἃ 
suà ipsarum natura abduxerit, et temporum for- 
mas transmutaveritin alienas temperaturas.Hiems 
solitum humorem siccitati admistum non habuit 
sed humorem omnem glacie astrinxit exsiccavit- 
que, οἱ omnino nivium imbriumque expers per- 
mansit. Ver rursus alteram quidem proprietatum 
suarum partem ostendit, calorem dico, humorem 
autem socium non habuit./Estus vero et frigus inso- 
lito modo terminos creationis sue transgressa,et ad 
perniciem nostram maligne conspirantia,a victu et 


Luc. x, 3. * Amos iv, 7, 8. 

(69) Editi et Reg. primus χαταψεχάξωσι. At mss, 
mulli x«tejexácoct. Imo in ora Regii primi addi- 
tum est yp. xai χαταψεχάσωσι. 

(63) Colb. primus ὡς χαὶ vov. Aliquanto post 
mss. nonnulli οὐτ᾽ ὀλέγον. Subinde quatuor aut 
quinque mss. γονάτων συμπλέχοντες, Editi συα- 
πλέξαντες, 

(65) Unus codex μιχοῦ πρόσθεν. Alius ms. et editi 
IU 007, 


(63) Editi uia βρεχήσεται, Veteres quatuor libri 


vayé).at δὲ παράδοξοι τροψὴν ἀσυνήθη τὸ μάννα τοῖς 
ἀνθοώποις χαταψεχάσωσιν (62). Εὐλαδηεθῶμεν μὴ 
γενώμεθα τοῖς ὀψιγόνοις χαινὸν ἐπὶ λιμοῦ χαὶ τιμω- 
ρίας διήγημα, Εἶδον τὰς ἀρούρας, καὶ πολλὰ xat- 
εδάχρυσα τῆς ἀχαρπίας αὐτῶν * χαὶ ἐξέχεα θρῆνον, 
ἐπειδὴ μὴ ὑετὸς dy ἧμας ἐξεχύθη. T& μὲν τῶν 
σπερυάτων πρὸ τῆς ἐχέολῆς ἐξηράνθη, ταῖς Denon 
τοιαύτα μείναντα οἷα τὸ ἄοοτοον ἔχρυψε" τὰ δὲ mv 
κοὸν ποοχύψαντα x«i βλαστέσαντα ἐλεεινῶς ἀπεμα»- 
pís0n τῷ καύματι" ὡς νῦν (03! εὐχαίρως τενὰ τὴν 
εὐαγγθικὴν ἀνκστοέψαι φωνὴν, λέγοντα “ Oi up 
ἑογάται πολλοὶ, τὸ δὲ θέοος οὐδ᾽ ὀλέγον. Οἱ γεωογοὶ 
δὲ, ταῖς ἀοούοαις ἐπιχαύφμενοι, χαὶ τὰς χεῖρας κατα 
τῶν γονάτων συυπλέχοντες (τοῦτο dà τῶν πενθούν- 
των τὸ σχῆμα), τοὺς ματαίους ἑαυτῶν πόνους δα- 
χούουσι, ποὸς παῖδας νηπίους ἀφορῶντες, xal édv. 
póuisot " πρὸς γυναῖχας ἀτενίζοντες, καὶ θροηνοῦντες, 
ἐπαφώμενοι χαὶ ψηλαφῶντες τοὺς δηροὺς χόρτους 
τῶν "vv coy, ἀνοιμώζοντες δὲ μέγάλα, χαθάπεο 
οἱ πατέοις οἱ τοὺς ἐν ἄνθει -ᾷς ἡλικίας υἱοὺς ἀπολό- 
σαντες. Λεμέσθω τοίνυν x«l πρὸς ἡαᾶς παρὰ τοῦ 
αὐτοῦ ποοφήτου, οὐ μιχοὸν ποόσθεν (08) iv προοι- 
μίοις ἐμνημονεύσαμεν * Καὶ ἐγὼ, φεσὶν, ἀνέσχον ἐξ 
ὑμῶν τὸν ὑετὸν ποὸ τριῶν μηνῶν τοῦ τονγητοῦ ᾿ 
xxi βρέξω ἐπὶ πόλιν μίαν, ἐπὶ δὲ πόλιν μέαν οὐ 
βοέξω" xai usol; αἱὰ βοαχήσεται (68), καὶ μερὶς, 
(y ἣν οὐ βρέξω, ξηρανθήσεται. Καὶ συναθοοί- 
σονται δύο ἢ cor; πόλεις εἰς μέαν, πιεῖν ὕϑωρ, 
xxi οὐ μὲ ἐυπλησύωτι - διότι οὐκ ἐπεστράφητε 
πρὸς μὲ, λέγει Κύριος. Μάθωμεν οὖν, ὅτι δι' ἀπο- 
στοορὲν (60) χαὶ ἀμέλειαν ταύπας ἐμῶν ὁ Θεὸς τας 
πληγὰς ἐνίησιν, οὐκ ἐχτοῖψαι ζητῶν, ἀλλ' ἐπανορθῶ- 
σαι σπουδάξων, χατὰ τοὺς χοηστοὺς τῆν πατέρων χαὶ 
ἀμελεῖς τῶν τέχνων, οἵ θυμοῦνται χατὰ τῶν νέων, 
x«i διανίστανται, οὐ χαχὸν τι ϑοῦναι σπουδάξοντες, 
ἀλλ' ἐκ τῆς νηπιώδονς ὀλιγωρίας καὶ τῶν τῆς vtó- 
τητος ἁμαρτιῶν εἰς ἐπιμέλειαν ἄγοντες, Ὁρᾶτε τοί- 
γυν, ὡς τὸ πλῆύος τῶν ἡμετέοων ἁμαρτημάτων xat 
τὰς ὥρας τῶν ἰδίων ἐξὴγαγε (67) φύσεων, xal τῶν 
χαιοὼν τὰς ἰδέας εἰς ἀλλοχότους χράσεις διάμειψεν. 
Ὁ χειμὼν οὐχ ἔσχε τὸ σύνηθες ὑγρὸν μετὰ τοῦ ξηροῦ, 
ἀλλὰ πᾶσαν ἰχμάδα τῷ χρυστάλλω χατέδησέ τε καὶ 
ἀπεξήοανεν, ἄμοιρος δὲ διετῶεσι χαὶ νιφάδων xai 
ὑετῶν (08). Τὸ ἔαρ πάλιν τὸ μὲν ἕτερον μέρος τῶν 


D ἰδιωμάτων ἔδειξε, τὴν θεομκότητα λέγω * τοῦ δὲ ὑγοοῦ 


τὴν μετουσίαν οὐχ ἔσχε. Καῦμα δὲ. καὶ xpuouós, 
χαινῶς ὑπερύάτα τοὺς ὄρους τῆς χτίσεως, xl χαχῶς 
εἰς τήν χαθ ἡμῶν συμφωνήσαντα βλαάθδην, τοῦ βίον 


ὑραχήσεται. Haud longe editi x«i συναθροίσονται. 
ocula x«i abest ab antiquis quos vidimus libris. 
Nec ita mullo infra quatuor mss. μὴ πλεσθῶσι. 

(66) Veteres quinque libri dv ἐπιστροφάν. Utra- 
que editio Basil. et Paris. dv ἀποστροφήν. Haud 
longe Colb. pritnus xai ἐμμελεῖς τῶν ríxvev, COPEUD- 
te. Subinde Colb. primus χαὶ ἀνίστανται. 

(67) Antiqui tres libri τῶν οἰκείων ἐξῴγαγε. 

(08) Reg. primus x«t ὑετοῦ, 


309 


HOMILIA DIOTA TEMPORE FAMIS ET SICCITATIS. 


310 


x«i τῆς ζωῆς τοὺς ἀνθρώπους ἐλαύνουσι. Τίς οὖν À ἃ vita mortales arcent abiguntque. Qure ergo causa 


ἄρα τῆς ἀταξίας xai τῷς συγχύσεως ἡ αἰτία ; τίς ὁ 
νεωτερισμὸς τῶν χαιρῶν; Ἐρευνήσωμεν, ὡς νοῦν 
ἔχοντες ὡς λογιχοὶ, λογισώμεθα (69). Μὴ ὁ χυόδερ- 
νῶν τὸ πᾶν οὐχ ἔστι: μὴ ὁ ἀριστοτέχνης Θεὸς ἐπ- 
ἐλάθετο τῆς οἰχονομίας: μὴ ἀφῃρέθη τῆς ἐξουσίας 
χαὶ τῆς δυνώμεως ; ἣ τὴν ἰσχὺν μὲν τὴν αὐτὸν ἔχει, 
xai τοῦ χράώτους οὐ παρελύθη (10) παρηνέχθη δὲ 
εἰς σχληοότητα, χαὶ τὸ λέαν ἀγαθὸν, χαὶ τὸ περὶ 
ἡμᾶς χηϑεμονιχὸν εἰς μισανθρωπίαν μετέδαλεν ; Οὐχ 
ἂν εἴποι τις σωφρονῶν, ἀλλὰ φανερὰ χαὶ δῆλα τὰ 
αἴτια δι ἃ συνήθως οὐ ϑδιοιχούμεθα. Λαμύανοντες 
ἡμεῖς, ἄλλοις οὐ παρέψομεν: τὴν εὐτογεσίαν ἐπαι- 
νοῦμεν, χαὶ ταύτης ἀποστεροῦμεν τοὺς δεομένους. 
Δοῦλοε ὄντες, ἐλευθεοούμεθα, x«l τοὺς ὁμοδούλους 


est inordinationis hujus atque confusionis? 48 68. 
nova ista temporum facies ? Perscrutemur, velut 
mente praediti : nobiscum, tanquam $44 rationis 
compotes, reputemus. An non est qui gubernet 
rerum universitatem ? non optimus opifex Deus 
providentie ac administrationis sus oblitus est ὃ 
Num ablatis ei sunt vires ac potestas ὃ an vim qui- 
dem eamdem retinet, neo a sua potestate excidit : 
sed durus factus est, ac summam bonitatem, et 
nostri curam in hominum odium convertit ? Nemo 
eerle sapiens hec dixerit : sed manifesta aperta- 
quecausa est,curconsueto more non gubernemur. 
Nos accipientes, aliis non impertimus : laudamus 
beneficentiam, et eadem privamus egenos. Liberi 


οὐχ οἰχτείοομεν" πεινῶντες τρεφόμεθα, xai τὸν ἐνδεῆ p ex servis facti, conservorum non miseremur : 


παρατρέομεν' ᾿Ανευδεοῦ “ορηγὸν x«i ταιίαν Θεὸν 
ἔχοντες, φειδωλοὶ ἐγενόμεθα χαὶ ἀχοινώνητοι πρὸς 
τοὺς πένητας. ΠΙολύτοχα ἡμῶν τὰ πρόδατα, xal 
οἱ γυυνοὶ τῶν ποοθάτων πλείους. Αἱ ἀποθῆχαι τῷ 
πλήθει τῶν ἀποχβιμένων στενοῦνται, χαὶ τὸν ἐστε- 
νωμένον οὐχ ἐλεοῦμεν. Διὰ τοῦτο ἡμῖν ἀπειλεῖ τὸ 
δίχαιον χοιτήριον, Διὰ τοῦτο χαὶ ὁ Θεὸς οὐχ ἀνοίγει 
τὴν “χεῖρα, ἐπειδὴ τὴν φιλαδελφίαν ἡμεῖς ἀπεχλεί- 
σαμεν. Διὰ τοῦτο ξηραὶ αἱ ἄρουραι, ἐπειδὴ ἡ ἀγάπη 


ἐψύγη. 


3. Φωνὴ λιτανευόντων (11) εἰχῇ βοᾷ, χαὶ πρὸς τὸν 
&íoa διασχιδάννυται. Οὐδὲ γὰρ ἡμεῖς τῶν ἀξιούντων 
ἠχούσαιεν. Οἵα δὲ ἡμῶν à προσευχὴ x«l? δέησις: 
Oi ἄνδοες, πλὴν ὀλίγων, ταῖς ἑμπορίκις σχολάξετε' 
αἱ γυναῖχες, ὑπηρετεῖτε τούτοις εἰς τὴν ἐργασίαν 
πού μαχμμωνᾶ, Ὀλίγοι λοιπὸν μετ ἑμοῦ χαὶ τῆς 
ποοτευ, ῆς, χαὶ οὗτοι ἱλιγγιῶντες, χασμώμενοι, με- 
ταττρ:φόμενοι συνεχῶς, χαὶ ἐπιτηροῦντες πότε τοὺς 
στίχονς ὁ ψαλμῳδὸς συμπληρώσει, πότε, ὡς δεσμω- 
Trpo), τῆς ἐχχλησίας, x«i τῆς ἀνάγχης τῆς προσ- 
ευ γῆς ἀγαιοεθήσονται (72). Οἱ δὲ δὴ παῖδες οἱ σμι- 
κρήτατοι οὔτοι, οἱ τὰς δῶτους ἐν τοῖς διδασκχαλείοις 
ἀποθέμενοι, χαὶ συμδοῶντες ἡμῖν, ὡς ἄνεσιν μᾶλλον 

* , 4 ^ , 
xxi τέοψιν τὸ πρᾶγμα μετέρχονται, ἑορτὴν ποιού- 
pivot τὴν ἡμετέραν λύπην, ἐπειδὴ τῆς ἐπαχθείας τοῦ 
παιδευτοῦ, χαὶ τῆς φροντίδος τῶν μαθημάτων πρὸς 
ὀλίγον ἐλευθεροῦνται. Τὸ δὲ 
πλῆθος, καὶ ὁ ταῖς ἀμαρτίαις ἐνεγόμενος δῆμος (73) 
ἄνετος, χαὶ ὁ ἐλευθεριάξζων, χαὶ γεγανωμένος τὴν 
πόλιν διατρέχει: ὁ τῶν χαχῶν τὴν αἰτίαν ἐν ταῖς 
ψυχαὶς περιφέοων: ὁ τὸν συμφορὰν κινήσας χαὶ 
ἐργκτάμενος. Δναίσθητα δὲ xoci ἄμεμπτα βρέφη 

. ?v , ' . , 
ποὸς τὴν ἐξομολόγησιν ἐπείγεται χαὶ ἀθροίζεται, 
οὔτε τὴν ἀψορμὴν τῶν λυπούντων, οὔτε τοῦ συν- 


τῶν τελείων ἀνδρῶν 


: (69) Veteres aliquot libri λογισώμεθα. Editi λογι- 
- use. 

(70) Duceus, Cornarium secutus, illud x«i τοῦ 
χράτους οὐ παρελύθη, ita Latine reddidit, et robur 
ipsius ezsolulum non est : qua interpretatione 
nihil ineptius esse ratus Combefislus, sio inter- 
pretatus est ipse, nec redactus ad ordinem mo- 
(usque tmperlio est. 

(71) lllud, λιτανενόντων, non debet hoe loco ac- 


esurientes nutrimur, et egentem negligimus.Lar- 
gum datorem ac promum Deum habentes, parci 
effecti sumus, nihilque cum pauperibus communis 
camus. Oves nostre abundant fetibus, et tamen 
major est egenorum numerus quam ovium.Horrea 
ob reposilarum frugum copiam in angustum co- 
guntur, nec tamen hominis, qui angustiis urgetur, 
commiserescimus. Eam ob causam nobis minatur 
justum judicium. Idcirco etiam Deus non aperit 
manum, quod exclusimus fraternam dilectionem. 
Ob id aruerunt arva, quod friguit eharitas. 

3. Clamat frustra vox supplicantium, etin aerem 
spargitur.Neque enim eos quirogabant audivimus. 
Qualis, queso, nostra supplicatio est? qualis est 
deprecatio ? Vos, viri, exceplis paucis, vacalis ne- 
gotiationibus ; vos, mulieres, eorum ministre in 
mammoné& quesiu ao lucro estis. Denique pre- 
eantur meoum pauci, et hi vertigine laborantes, 
oscitantes, assidue vertentes se huc illuc, obser- 
vantes quando psalmorum cantor versiculos absol- 
verit, quando ex ecclesia velut e carcere dimissi, 
necessitate precandi eximentur. Hi autem pueri 
minimi, qui, depositis in ludo litterario tabulis ac 
libellis,nobisoum vociferantur, potius huic negotio 
velut remissioni ac oblectamento vacant, tristitiam 
nostram habentes festivitatis loco, quod ab oaere 
preceptoris, et studiorum cura medico tempore 
liberentur. Multitudo autem virorum qui constanti 
et integra etate sunt, et implicitus peccatis popu- 


D lus, remissus liberque et letus per urbem vaga- 


tur : qui, etsi in animis causam circumfert malo- 
rum, ipse tamen hanc calamitatem intulit et ex- 
citavit, Infantes tandem sensu carentes nullique 
reprehensioni obnoxii, ad confessionem festinant 
conveniuntque : sed preterquam quod malorum 


cipi pro iis qui privatim supplicant, sed pro iis 
qui publice ; non enim solent qui privatim suppli- 
cant, ita clamare, ut clamor eorum in aera dissi- 
petur. Hoe publice supplicantium proprium est. 

ox Reg. primus χαὶ προσευχή. 

(72) Unus codex Reg. et eau ποοσευχῆς ἀφεθή- 
σονται. Alii quatuor mss. ἀφαιρεθή σονται. 

(18) Colt primus ἁμαρτίαις ἀνεχόμενος δημος. 


311 


S. BASILII MAGNI 


causa non sint, orare ex more nec noverunt, nec À ze; (74) ποοσεύξασθαι γνῶτω κἃὶ δύναμιν ἔχοντα. Σύ 


possunt. Tu mihi in medium prodi, qui peccatis 
conspurcatus es ; tu procide, lamentare, ingeme, 
sine puerulum facere, qus propria sunt sue eetati 
atque consentanea. Cur te occultas, qui accusaris, 
et insontem ad defensionem tuam producis ? Num 
judex illuditur, sic ut subdititiam personam substi- 
tuas ? Oportebat autem et illum adesse, sed tecum 
certe, non solum. Vides quod et Ninivite peeniten- 
tia Deum placantes, et lugentes ea peccata in que 
Jonas mare et cetum expertus clamando invehe- 
batur, non infantes solum ponitentie $5 subjece- 
riut, interea dum ipsi vitam in deliciis transigerent 
ei in conviviis : sed priores ipsos patres qui pec- 
caverant, jejunium domabat, imnultaque eosdem 


macerabat, quanquam infantes ipsi vel inviti ac- B 


cessionis loco lugebant, ut tristitia occuparet wta- 
tem omnem, tum sentientem, tum non sentientem, 
illam sponte, hanc prater voluntatem. Et ubi vi- 
dit Deus ipsos sic humiliatos, ut condemnarent 
sese ad gravissimas multas omnis generis, et do- 
loris eorum misertus est, et poenam remisit, et 
gaudium iis qui sano consilio luxerant, largitus 
est *. O penitentiam concinnam ! o sapientem 
prudeatemque afflictationem! Ne bruta quidem 
animantia a penis immunia sivere : sed ea etiam 
necessario clamare artificio quodam adegerunt. 
Separatus namque est vitulus à vacca, semotus 
est a materno ubere agnus, puer lactens non erat 
in maternis ulnis ; in peculiaribus stabulis conclu- 


debantur matres, in peculiaribus fetus; voces (c 


emittebantur ab omnibus miserabiles, vicissim 
clamantes ac resonantes. Partus esurientes lactis 
fontes quzerebant ; matres naturali affectione dis- 
cerpte, vocibus commiserationem suam signifi- 
eanübus revocabant fetus. Eumdem ad modum 
infantes fame laborantes, ejulatu vehementissimo 
frangebantur. palpitabantque, et matrum viscera 
naturalibus doloribus compungebautur. Et eam ob 
causam divinus sermo ad commune τῇ documen- 
tum eorum penitenliam scriptis mandatam ser. 
vavit. Inter illos flebat senex, et canos vellebat 


** Jon. m, 3-10. 


(τῷ Editio Paris. τοῦ συνζόως, Editio Basil. et 
quatuor mss. τὸ 77»£5»;. Aliquanto post utraque 
ex:tio σὺ 22972173. At quatuor mss. Ξοότσξεσον. 

v3 Editi χαὶ τὸ ἀνεύδυνον. Libri veteres χαὶ τὸ 
st, 577»7». Sof»; Videlicet. 

"τὸ Reg. primus ai-z»m) παοεστέταντο. Mox 
Reg. secundus τουγῶντε: xzi εὐωχούτενοι. 

τὸ Antiqui duo libri zzz-zsz xi2524í»x;. 

(7$ Editio Paris. 22:222i»227x2 ἐχυτούς. Editio 
Basil. :x77x;. Veteres quinque libri £z7-3. 

(:9, Colb. tertius ἀξκλλαχός pro &zxáz5rz. Paulo 

st Reg. primus et ediü παιδίον ἐξιάξιον : sed 
In 07a ejus codicis additum est 73. ὑξομάξιον. No- 
rint agtem qui paulum modo in egendis veteribus 
Lkbris versati sunt, hanc notam, 7o., vel 7o. xai, 
appos.tam esse a librariis in ora librorum antiquo- 
fam, ut moauerent variare exemplaria, sic ut in 
alzqu:bus quidem legeretur ita, ut in contextu scri- 


μοι πάρελθε εἰς μέσον, ὁ ταῖς ἀμαοτίαις πεφυμέ- 
νος σὺ πρόσπεσον χαὶ χλχῦσον χαὶ στέναξον" ἄφες 
τὸ βοέφος ἐνεογεῖν τὰ ἴδια τῆς x Anis ἀχόλονθα. Ἵνα 
τέ χούπτε χατχγοοούμενος, χαὶ τὸ ἀνεύθυνον (73) 
εἰς ἀπολογίαν ποοῖστᾶς; Mà γὰο παίζεται ὁ χοιτὸς, 
ἵνα ὑποθολιμαῖον ἀντεισαγάγος ποόσωπον; Ἔδει δὲ 
παρεῖναι χαἀχεῖνο μετὰ σοῦ πάντως, οὐ μόνον. Ορᾶς, 
ὡς xxi Νινενῖται τὸ μετακελεία τὸν Θεὸν δυσωποὺν- 
τες, χαὶ πινθοῦντες ἐπὶ τοῖς ἀμαοτζαασιν, ἃ μετὰ 
τὰν θάλασσαν xxi τὸ xZ-o; Ἰωνᾶ: ἐξεδόχσιν, οὐ τὰ 
Dpépu μόνον εἰς τὲν μιτάνοιαν ποοεστέσαντο (76), 
αὐτοὶ δὲ τρυφῶντες, αὐτοὶ εὐωχούμενοι διέξων τὸν 
βίον: ἀλλὰ ποώτους uiv ἐδάμασε τοὺς πατέρας τοὺς 
ζμαοτηχότας X νχστιία, χαὶ b τιμωρία τοὺς πατέρας 
ἐχάχον, εἰς προσθξχῃς δὲ λόγον ἐναγχασμένως 
ἐθρήνει τὰ βρέγῃ, ἵνα διὰ πασες iium, & σχυθρω- 
πότης χοατίσις, αἰτθανομένες (71) τε x«i ἀναισθύ- 
τον" 7E. ui» χατὰ ποοαίρεσιν, τῆς δὲ x&7 ἀναγκεν. 
Καὶ οὕτως αὐτοὺς ide» ὁ Θεὸς ταπεινωθέντας, ὡς ἐπὶ 
ὑπιοθαίνουσαν ἑαυτῶν (18) ταλαιξωρίαν παγγενξ xa- 
ταχοίναυτας, χαὶ τὸ παύος ζαέχσε, χαὶ τὸς τιμὼ- 
ρίας «vixi, xai τὸ χαίοειν ἐδωρξσατο τοῖς εὐαισθζ- 
τως πευθζσασιν. dl τὸς ἐμμελοὺς μετανοίας | ὦ τς 
σοφξς χαὶ πεπυχνωμένες θλίψεως ! Οὐδὲ τὰ ἄλογα 
ἀσυντεὰξ 7E; τιιυοίας ἀφξχαν" ἀλλὰ χαὶ αὐτὰ βοᾷ» 
ἐξ ἀνχγχςς ἐμ χανζσαυτο. Ἐχωοίσύς 7*0 τῶς βοὸς 
ὁ μόσχος, ἀπολαύς (19) τῆς ὠχκτοῴας θχλζς ὁ ἀρ- 
νειὸς, παιδίον ἐπιμάξιον οὐχ ὧν ἐν ταῖς τῆς τεχούσης 
ἀγχάλαις" ἐν idiot; σχχοῖς αἱ μκττέρες, ἐν ἰδίοις τὰ 
τέχνα" ψωναὶ δὲ mao πάντων οἰχτραὶ ἀλλήλαις ἄντι- 
Comet, χαὶ ἀντ χοῦσαι. Τὰ τέχνα λιμώττοντα τὰς 
πηγὰς ἐξάέτει τοῦ γάλαχτος" αἱ μχτέρες, τῷ φυσιχῷ 
παύει διαχοπτόαλτνας, συμπαθέσι φωναῖς ἄνεχα- 
λοῦντο (80) τὰ ἔγγονα. Τά Dofpr, κατὰ τὸν ὅμοιον 
τρόπον λιμώττοντα, σφοθροτάτω χλαυθμῷ ἀνεὸδύ - 
4*2»:0 xxl απεέσπαιοον" αὐ τεέεχοῦσαι ταῖς φυσικαῖς 
ἀλγχδόσι χατεχεντοῦντο τὰ GrÀxyg»a. Καὶ διὰ τοῦτο 
τὰν ἐχείνων μετάνοιαν εἰς χοινὸν τοῦ βίον διδασχαλιον 
ὁ θεόπντυστος λόγος ἔγγραφον διέτωσιν. 'O mo:- 
σδύτος ἐπ᾽ ἐχείνων ἐύοζνει (Bl), xai τὲν πολεὰν 
ἔτλε χαὶ διισπαοαττεν. Ὃ νεανίσχος, ταί ἀχια- 


ptum erat. in aliis veroita, ut in margine notaba . 
tur. Mox Reg. primus in contextu ἐν ἐδίοις τόξοις : 
sed preeterea in inargine legitur 72. xai axxei;. 
(80) Veteres aliquot libri ἀνεκαάλουν. Ibidem Reg. 
primus τὰ ἔχγονα. laud multo post idem codex 
abet in contextu x«i ἀπέτχαιοον : jin margine vero 
καὶ ἀπέσπαιοον. Rursus idem liber βέου διδασχα- 
Αξιον, 
(81; lllud, ὁ z2:2527x; ἐπ᾿ ἐχείνων ἔθοζνει, sic in- 
terpretatusest Combefisius,il(orum lugebat vicem. 
Basilius hoc non dicit. Ait potius Ninivitas ita 
affectos fuisse, ut suam ἃ quisque vicemlugeret.Nec 
enim senex aliorum solum lugebat vicem, sed 
eliam suam ipsius. Ejus igitur loci hiec est senten- 
tia: Qui inter Ninivitas senex erat, lugebat: simili- 
lerqui juvenis erat, lugebat quoque. ibidem Reg. 
primus χαὶ ἐτπάοαττεν. Rursus Reg. primus eyedeo- 
7480» ἀκωδύραντο. Colb. tertius ἀπωθύρατο, 


313 
Quy, σφοδοότερον ἀπωδύρετο" ὁ πένης ἐστέναξεν" ὁ À 
πλούσιος, ἐπιλαθόμενος τῆς τρυφῆς, σἥχει τὴν χα- 
χοπάθειαν ὡς σώφρονα. 'O βασιλεὺς αὐτῶν τὴν 
λαμπρότητα x«i τὴν δόξαν εἰς αἰσχύνην μετέθδαλεν, 
'Aniü:ro τὸν στέφανον, χαὶ χόνιν τῆς χεφαλῆς χατ- 
iio (83) τὴν ἀλουργίδα ῥιψας, σάκχον μετημφιά- 
σατο" τὸν θοῦνον τὸν ὑψηλὸν ἀφεὶς x«i μετέωρον, 
ἐλεεινὸς τῇ ἢ προτεσύρετο" τὴν ἐδιζάξουσαν xal 
βατιλικὴν χαταλιπῶν εὐπάθειαν, συνεθρήνει τῷ δή- 
po * εἴς ἐγένετο τῶν πολλῶν, ὅτε τὸν χοινὸν πάντων 
Δεσπότην ἔδλεπεν ὀργιξόμενον. 

4. Τοῦτο δούλων εὐαισθήτων φρόνημκ. Τοιαύτη τῶν 
ἀμαοτίαχις ἐνεχομένων ἡ μετάνοια, Ἡμεῖς δὲ τὴν μὲν 
ἀμαοτίαν ἐπιτελοῦωεν συντόνως, ὀλιγώρως δὲ xci pa- 
θύμως ἀναλχμύάνομεν τὴν μετάνοιαν, Τίς εὐξάμενος 
ἀποῤῥεῖ δάκονον, ἵν᾿ oubpoy λάθῃ x«i σταγόνας εὐχαί- B 
ρους ; Τίς ἐξαλείφων ἀμαρτίας, κατὰ μιμησιν τοῦ μαχα- 
ρίου Δαδιδ, θοήνοις τὴν χοίτην ἔδρεξε; Τίς πόδας ἀπ- 
ἔπλυνε (83) ξένων, χαὶ τὴν χόνιν τῆς ὁδοιπορίας ἀπ- 
ἔχλυσεν, (v ὃν χαιρῷ δυσωπήσῃ τὸν Θεὸν, αὐχμοῦ 
λύσιν ξητῶν; Τίς ἔθρεψε τὸ πατρὸς ἔρημον παιδίον, 
ἕνα νῦν ἡμῖν ὁ Θεὸς θρέψῃ τὰ σιτία (84), ὡς ὀρφανὸν 
τῇ τῶν ἀνέμων ἀχρασίᾳ χονδυλιξόμενον ; Τίς ἐθερά- 
πευσε χήραν χεχαχωμένην ταῖς δϑυσχολίαις τοῦ βίου, 
ἵνα νῦν ἐπιμετρηθῇ τὴν ἀναγκαίαν τροφὴν ; Διάῤῥηξον 
ἡραμματεῖον ἄδιχον, ἵν᾽ οὕτως ἢ ἁμαρτία λυθῇ. Ἐξ- 
ἄλειψον βαρυτάτων τόχων ὁμολογίαν, ἵνα τέχῇ τὰ συν- 
$0n ἡ γῆ. Χαλχοῦ γὰρ x«i χρυσοῦ xai τῶν ἀγόνων 
παρὰ φύσιν γεννώντων, T χατὰ φύσιν τίχτουσα 
γίνεται στείοα, καὶ πρὸς τιμωρίαν τῶν ἐποιχονντων 
χατεδιχάσθη τὴν ἀχαρπίαν, Δειξάτωσαν τοίνυν οἱ τὴν 
πλεονεξίαν τιμῶντες, οἱ τὸν πλοῦτον μεθ᾽ ὑπερθολῆς 
συνάγοντες, τίς ἡ δύναμις τῶν θησαυρισθέντων, 3 τί 
τὸ ὄφελος, ἂν ὀργισθεὶς ὁ Θεὸς ἐπί πλεῖον παρελχύσῃ 
τὴν τιμωρίαν. Ὠχρότεροι τάχα τοῦ χουσοὺ γενῆσον- 
ται oi τοῦτον σωρεύοντες, ἐὰν μὴ τὸν ἄρτον, gí- 
χρι (85) χθὲς x«i πρώην χαταφρονούμενον διά τὴν 
ποόχξιρον ἐξουσιαν τῆς εὐθηνιας, σχῶσι. Δὸς δὴ μὴ 
εἶναι τὸν πιπράσχοντα, μηδὲ ὑπζοχειν σῖτον ἐν ἀπο- 
θήχαις " χαὶ τίς ἡ χρῆσις τῶν βαρυτάτων βαλαντίων ; 
tini μοι. Οὐ μετ΄ ἐχείνων χωσθήσῃ ; Οὐ γῆ ὁ χρυ- 
σός; Οὐ πηλὸς ἀχρεῖος πηλὼ τῷ σώματι παραχξίσε- 
ται; Πάντα ἐχτήσω, χαὶ ἔν ἀνα χαῖον οὐχ ἔχεις, 
δύναμιν τοῦ τρέφειν σεαυτόν, Τῷ παντί σον πλούτῳ 
ἂν νέφος ἀπέργασαι" ὀλίγων ψεχάδων ἐπινόησον πό- 
βον" ἔπειξον εἰς χαρποφορίαν τὴν γῆν * λῦσον τῷ ὑπεο- 
φανῷ χαὶ σοῤοῦντι πλούτῳ τὴν συμφοράν. Τάχα 
τινὰ τῶν εὐλαῤῶν παοαχαλέσεις (86), (v' εὐχαῖς ὡς, ὁ 
Θεσδίτης Ἡλίας ἄνεσιν σοι χαρίσηται τῶν δεινῶν, 


D 


2e * , * - 4 " kd , 
ἀνθρωπος ἀκτήμων, ὠχοιῶν, ἀνυπόδετος, ἀοίχητος, 
ἀνέστιος, ἄπορος, ἑνὶ χιτῶνε σχεπόμενος, ὡς laa; 


*3 Psal. vi, 7. 


(82) Editio utraque χατεχέατο. At quinque mss. 
χατεχέετο. 

(83) Editi et Reg. tertius et Colb. itidem tertius 
πόδας i6oszt. Reg. primus πόδας ἔνιψε. Reg. secun- 
dus πόδας ἀπέπλυνε, Scio quidem tres has lectiones 
idem plane valere; malotamen secundam aut ter- 
tiam, ne verbum ἔδρεξς contjnenter bis repetatur. 


δ TII Reg. xvii, 45. 


HOMILIA DICTA TEMPORE FAMIS ET SICCITATIS. 


31£ 


discerpebatque. Adolescens, et qui florenti etate 
erat, vehementius lamentabatur: ingemiscebat 
pauper: dives deliciarum oblitus, afflictationi ut 
bone se dedebat. Rex ipsorum splendorem glo- 
riamque transmutavit in verecundiam. Deposita 
corona, caput cinere inspersit : purpura abjecta, 
induit saccum : throno alto et sublimi derelicto, 
miserabili habitu humi repebat: repudiatis pro- 
priis ac regiis deliciis, lugebat cum populo, unus 
e mullis factus et plebeius, quod communem Do- 
minum omnium videret iratum. 

4. Htec est servorum sensu preditorum pru- 
dentia : talis hominum peccatis implicitorum pc- 
nitentia. Nos autem acriter ac cito peccamus, sed 
negligentersegniterque poenitentiam amplectimur. 
Quis precando lacrymatur, ut imbrem ac pluviam 
opportunam jmpetret? Quis peccata deleturus, 
beati Davidis exemplo, lacrymis lectum rigavit**? 
Quis hospitum lavit pedes, et pulverem ex itinere 
collectum abstersit, ut, dum siccitate liberari po- 
stulat, Deum opportune placet? Quis pavit orbatum 
patre puerum, ut Deus nunc nobis fruges nutriat, 
non secus ac orphanum $6 ventorum intemperie 
exagitatum ? Quis fovit afflictam victus difficultate 
viduam, ut nunc ei tribuatur alimentum necessa- 
rium ὃ Discinde schedulam iniquam, ut sic pecca- 
tum solvatur. Dele gravissimorum fenorum pa. 
ctum, ut terra pariat consetna ac producat. Et- 
enim dum 85 et aurum, et ea que sterilia sunt, 
gignunt preter naturam, terra tamen 48 natu- 
raliter parit el fecunda est, sterilis redditur, et ad 
incolas puniendos damnatur infecunditatis. Osten- 
dant igitur qui quetum in pretio habent, ac divi- 
tias ultra modum aggerunt, quid valeant reconditi 
thesauri, aut quete eorum necessitas sit, si iratus 
Deus multam ac ponam ulterius protrabat. Con- 
festim auro pallidiores fient, qui id congerunt, si 
pane, qui heri et nudiustertius ob paratam prom- 
ptamque copiam conlemnebatur, careant. Pone 
jam non esse venditorem, nec baberi in horreis 
frumenium ; quid tandem, quiso, proderunt tibi 
marsupia gravissima? Nonne una cum ipsis sub 
eodem aggere sepelieris ? Nonne terra aurum est? 
Nonne inutile lutum luto adjacebit, corpori vide- 
licet ? Possides omnia : sed una res est necessaria, 
qua cares, facultas teipsum alendi. Contfice ex 
omnibus tuis opibus nebulam unam ; fac descen- 
dant gutl»» paucae ; urge terram ad fructum feren- 
dum; calamitatem superbis illis ac insolentibus 
divitiis amolire. Fortasse pium aliquem induces, 
ut exemplo Thesbite Elim ** remissionem tibi malo- 


(81) Editio Paris. θοέψη τὸν σῖτον. Editio Basil. et 
mss. Combefisiani τὰ σῖτα. Alii quatuor e nostris 
τὰ σιτία. 

(83) Editi ἄοτον τὸν μέχρι. Αἰ mss. ἄρτον μέχρι, 
Mox Colb. primus εὐθηνίαις ἔχουσι, 

,,9) Edit] παοαχαλέσςη. At mss. multi παραχα- 
igits. ' 


315 


S. BASILII MAGNI 


rum precibus impetret,homo inops,pallidusdiscal- A τῇ μηλωτῇ, τὴν εὐχὴν ἔχων σύντροφον, τὴν byxpe- 


ceatus, sine domo, sine lare, egenus, unica tunica 
coopertus, velut Elias pelle ovilla, simul cum 
precibus educatus, jejunio contubernali utens. 
Quod si rogando ab ejusmodi viro opem obtineaset 
presidium, nonne divitias multis curis obnoxias 
valdeadmodum deridebis? nonneaurum conspues? 
nonne tanquam stercus aurum abjicies: quod, 
tametsi prius omnia poterat, appellabaturque 
charissimum, ipsum tamen cognoverisinfirmum in 
necessitate patronum esse ? Causa tua hano cala- 
mitatem Deus intulit, quod cum haberes, non 
erogaveris; quod esurientes preterieris, quod te 
non converteris ad lugentes ; quod adoratus, non 
sis miseratus. Invadunt enim propter paucos in 
omnem populum mala, ac flagitium unius plebi 


τειαν ὁμοδίαιτον. Κάν ἐπιτύχηῃς τῆς παρὰ τοῦ Toto) 
του “βοηθείας (87) δέομενος, οὐ μαχρὰ καταγελάσεις 
τῶν πολυμερίμνων χτημάτων ; οὐ προσπτύσεις τῷ 
χρυσῷ; οὐ διαῤῥίψεις ὡς χόπρον τὸν ἄργυρον, ὃν 
πρότερον πάντα δυνάμενον χαὶ φίτατον ὀνομάξων, 
ἀδρανῆ βοηθὸν ἐπὶ τῆς χρείας ἐγνώρισας ; Διὰ σὲ 
x«l τὴν συμφορὰν ταύτην χατεδίκασεν ἐπειδὴ ἔχων 
οὐκ ἐδίδως (88) - ἐπειδὴ παρέτρεχες τοὺς πεινῶντας᾽᾽ 
ἐπειδὴ πρὸς τοὺς ódupoutvou; οὐκ ἐπεστρέφον " 
ἐπειδὴ προσχυνούμενος (89) οὐχ ἐλέεις. Ἔρχεται καὶ 
dt' ὀλίγους ἐπὶ δῇμον χαχὰ, καὶ μοχθηρίας τενὸς 
παραπήλαυσς δῆμος. ! Αχαρ ἱεοοσύλησε, x«i ὅλῃ ὁ 
παοάταξις ἐμαστίξετο. Ὁ Zeu6pi πάλιν εἰς τὰς 
διαδιανίτιδας ἐξεπόρνευσε, xai ὁ Ἰσραὴλ ἔπιπτεν εἰς 
δίκην. 


toti nocet. Achar sacrilegium commisit, et totus Castigatus est exercitus *. Zambri Madianitas 


scortatus est, et Israel poenas dedit **. 


5. Omnes igitur tum privatim, tum in communi B 


vitam nostram expendamus,velut pedagogo atten- 
damus siccitatt, unumquemque sui peccati commo- 
nefacienti. Proferamus et nos animo sano illa stre- 
nuiJobi verba: Manus Domini est,qua tetigit me". 
Potissimum autem et ante omnia calamitatem no- 
stram peccatis ascribamus. Quod si preterea aliud 
addendum est, fit quoque aliquando, ut talia vite 
infortuniairrogentur hominibus ad animas proban- 
das, utinterdifficultates deprehendantur qui probi 
sint, 687 sive pauperes, sive divites, cum utriqué 
per patientiam plane probentur. Et maxime id hoc 
tempore declaratur, sitne hic liberalis, et fratrum 
amans: sitne ille gratus el beneflciorum memor, 
et vice versa non blasphemus, cujus animus statim 
vite vicissitudinibus mutetur. Novi ego multos 
. (non auditione accepi,sed experientia ipsahomines 
notos habui), qui cum suppeteret sibi rerum copia, 
et secundis ventis, quod dici solet, res procede- 
rent,mediocriter saltem,si non perfecte,gratias re- 
penderent benefico largitori ; sed si mutaretur in 
contrarium rerum status, divesque fieret pauper, 
et robur corporis verteretur in morbum, gloria 
quoque ac splendor in dedecus et ignominiam : 
tune deprehendebantur ingrati, loquebantur blas- 
phema, pigrescebant in precatione. Deum perinde 
quasicunctantem debitorem moleste ferebant, nec 
afficiebanturergaDominumtanquamindignantem. 
Sed apage, et submove ab animo ejusmodi cogita- 
tiones! Et cum videris Deum consueta non largien- 
tem,sic tecum reputa: Num deest Deo victus suppe- 
ditandi facultas? Quomodo enim? cum sit Domi- 


*5 Jos. vit, 1 8414. 5 Num. xxv, 6 sqq. 


(87) Colb. primus παρὰ τούτου βοηθείας. 

(88) Antiqui duo libri ἐδέδους, 

(89) Editi et mss. προσχυνούμενος : quam tamen 
vocem suspectam habens Combzefisius, putat Basi- 
lium scripsisse προσαιτούμένος, Sed ejus judicio 
subscribere non queo.Nam preeterquam quod illius 
conjectura nullo testimonio nititur, vox προτχυνού- 
μένος ita huie loco convenit. ut potius ob oculos po- 
nat quam exprimatstatum humilem pauperum,qui 


D 


5. Πώντες τοίνυν καὶ ἰδίᾳ xai χοινῇ τοὺς βίους &av- 
τῶν ἐξετάσωμεν, ὡς παιδαγωγῷ πρόσχωμεν τῶ 
αὐχμῷ, ἕκαστον τῆς ἰδίας ἁμαρτίας ὑπομιμνήσχοντι. 
Εἴπωμεν xci ἡμεῖς τοῦ γενναίον ᾿Ιὼδ τὴν φωνήν 
εὐαισθήτως " Χεὶρ Κυρίον ἐστιν, ἢ ἀψαμένη μου, 
Καὶ μάλιστα μὲν πρωτοτύπως τοῖς ἀμαρτύμασι τὴν 
σνμφορὰν ἑαυτῶν λογισώμεθα. Ei δὲ δεῖ xoi ἀλλο 
προσθεῖναι, ἔστιν ὅτε x«l χατά πεῖραν ταῖς ψυχαῖς αἱ 
τοιαύται τοῦ βίον δυσχληρίαι τοῖς ἀνθρώποις προσ- 
ἄγονται, ἵν᾿ ἐπὶ τῆς δυσχολίας ἀπελεγχθῶσιν oi δόκι- 
μοι, εἴτε πένητες εἴτε πλούσιοι - ἐχάτεροι γὰρ ἀχρι- 
68; διὰ τῆς ὑπομονῆς δοχιμάζξενται. Κἀν τούτῳ 
μάλιστα τῷ xad διαδείκυνται ὁ μὲν, εἰ χοινωνι- 
χὸς x«l φιλάδελψος, ὁ δὲ, εἰ εὐχάριστος καὶ μὴ τοὺ- 
ναντίον βλάσφημος, ταῖς τοῦ βίον περιφοραῖς ὀξέως 
συμμεταθάλλων τὸ φρόνημα. Οἶδα ἐγώ πολλοὺς (οὐχ 
ἀχοῇ μαθὼν, ἀλλὰ τῇ πείρα τοὺς ἀνθρώπους γνωρέ- 
σας), ἕως μέχρι μὲν ὁ βέος αὐτοῖς πρὸς εὐπορίαν 
διαμετρεῖται, χαὶ ἐξ οὐρίας, τὸ λεγόμενον, χωρεῖ, 
μέσως γοῦν, εἰ x«i μὴ T3)t(ec, τῷ εὐεργέτῃ ὁμολο- 
ἡοῦντας τὴν χάριν" εἰ δέ που διὰ τὴν ἐναντίαν χα- 
τάστασιν περιτραπείη τὰ ποάγματα, καὶ ὁ μὲν πλού- 
σιος γένηται πένης, ἡ δὲ ῥώμη τοῦ σώματος νόσος; 
5 δὲ δόξα x«i περιφάνεια αἰσχύνη x«l ἀτιμια, ἀχα- 
ρίστούντας, βλάσφημα φθεγγομένους, ὀχνοῦντας τὴν 
προσευχήν" ὡς πρὸς χρεώστην βοαδύνοντα τὸν Θεὸν 
σχετλιάξοντας, οὐχ ὡς πρὸς Δεσπότην ἀγαναχτοῦντα 
διαχειμένους. 'AXY ἄπαγε τῶν λογισμῶν τὴν τοιαύ- 
τὴν ἔννοιαν Ὅταν δὲ ἴδῃς Θεὸν μὴ χαριξόμενον τὰ 
συνήθη, οὕτω λογίξον παρὰ σεαυτῷ" Μὴ ἀδύνατος 
ὁ Θεός χορηγεῖν τὴν τροφὴν ; Καὶ πῶς; ὅς γε Κύριός 
ἐστιν οὐρανοὺ χαὶ πάσης διαχοσμήσεως, ὡρῶν (90) 


*! Job xix, 21. 


adorantium in modum stipem a divitibus rogant. 
(90; llla, διαχοσμήσεως ὡρῶν, sine ulla interpun- 
ctione legit Combefisius; idcircoquesicinterpreta- 
tur: Omnisque tempestatum annt atquetemporum 
distinctionis sapiens moderator. Nos, multorum 
veterum librorum fidem secutl, has voces distin- 
ximus. Parum autem refert, utrum vox διαχόσμη- 
σις hoc loco privatim sumatur pro ornatu coli,an 
generatim pro ornatu totius orbis terrarum. 


317 


HOMILIA DICTA TEMPORE FAMIS ET SICCITATIS. 


318 


χαὶ χαιρῶν σοφὸς oixevópoc, χνδερνήτης τῶν πάντων, A Bus ecli totiusque eorum ornatus, cum sit tempe- 


ὥσπερ τινά χορὸν εὔταχτον τὰς ὥρας xai τὰς τροπὰς 
ἀλλήλαις ὑποχωρεὶν ὁρίσας, ἵνα τῇ ἑαυτῶν ποιχιλία 
ταῖς διαφόροις ἡμῶν ἐπαρχέσωσι χρείαις (19) xat 
νῦν μὲν χατώ χαιρὸν τὸ ὑγρὸν προσγένηται, αὖθις δὲ 
λάδη τὸ θερμὸν, x«i τὸ ψυχρὸν ἐγχραθῇ τῷ ἐνιαυ- 
τῷ, χαὶ τοῦ ξηροῦ τὴν χρείαν μὴ ἀμοιρήσωμεν. 
Οὐχοῦν δυνατὸς ὁ Θεός: τοῦ ϑυνατοῦ δὲ προσόντος 
. xai ὁμολογουμένου, μὴ ἄρα τὸ ἀγαθὸν ἐνέλειψεν ; 
Οὐδὲ οὗτος (02) ἐφεστὼς ὁ λόγος. Τίς γὰρ ἀναάγχη 
τὸν μὴ ἀγαθὸν ἔπεισεν ἐν ἀρχῇ δημιουργῆσαι τὰν 
ἄνθρωπον ; Τὶς δὲ ὁ χατιπείξας τὸν Κτίστον xol μὴ 
βονλὰμενον “χοῦν λαθεῖν, x«l τοιοῦτον Ex πηλοὺ χάλ- 
λος εἰδοποιῆσαι (93) ; Τὶς ὁ πρὸς ἀνάγκην πείσας 
xat εἰχόνα ἰδίαν τὸν λόγον τὼ ἀνθρώπῳ χαρίσασθαι, 
(v ἐχεὶθεν ὁρμηθεὶς τεχνῶν μάθησιν δέξηται, καὶ 
πάθῃ περὶ τῶν ἀνωτάτω (94) φιλοσοφεῖν, Gv αἰσθη- 
τῶς οὐχ ἅπτεται; Κἄν, οὕτω λογιξόμενος, εὕρῃς τὴν 
ἀγαθότητα τῷ Θεῷ συνοῦσαν, χαὶ μέχρι xoà νῦν μὴ 
ἀπολιμαπανομένην. Ἐπεὶ τί ἐχώλυεν, εἰπέ μοι, μὴ 
αὐχμὸν εἶναι τὸ ὁρώμενον, ἀλλά τελείαν ἐχπύρωσιν ; 
χαὶ μιχρὸν ὑπαλλάξαντα τὸν ἥλιον τῆς συνήθους πο- 
ρείας, πλησιάσαντα δὲ τοῖς περιγείοις σώμασιν, ἐν 
ἀχαρεῖ χαταφλέναι πᾶν τὸ ὁρώμενον ; ἣ βρέξαι πῦρ 
ἐχ τοῦ οὐρανοῦ, xa ὁμοίωσιν τῶν ἤδη χολάσεων τῶν 
ἁμαρτωλῶν; Ἐπὶ σαυτοῦ xai τῶν σῶν λογισμῶν 
γενοῦ, ἄνθρωπε μὴ ποίει τὰ τῶν ἀνοήτων παίδων, 
οἷ, παρὰ διδασχάλου ἐπιτιμηθέντες, τὰς dou; 
ἐχείνον χαταόῥηγνύουσι" πατρὸς δὲ, δι ὠφέλειαν 
τὴν τροφὴν ὑπερθεμένον. τὴν ἐσθῆτα χατασπαράτ- 
τουσιν, ἣ τό τῆς μητρὸς πρόσωπον τοῖς ὄνυξι χα- 
ταξαίνουσι. Κυδερνήτη μὲν γὰρ ὁ χειμὼν, xal τὸν 
ἀθλητὴν τὸ στάδιον, τὸν στρατηγὸν ἢ παράταξις, 
τὸν μεγαλόψυχον ἢ συμφορὰ, τοὸν Χριστιανὸν δὲ πει- 
ρασμὸς δοχιμάξει χαὶ βασανιξει, Καὶ αἱ λύπαι τὴν 
ψυχὴν, ὡς τὸ πὺρ τὸν χρυσὸν, ἀπελέγχουσι. Πένης 
εἶ; Μὴ ἀθυμήσῃης. Ἢ γὰρ εἰς ἄγαν χατήφεια γίνεται 
τῆς ἀυμαρτίας αἴτία' τῆς μὲν λύμης βαπτιξούσης τὸν 
νοῦν, καὶ ἀμηχανίας ἐμποιούσης Ὦλιγγον, τῆς Oi 
ἀποοίας τῶν λογισμῶν τὴν ἀχαριστίαν ἀπογεννωσὴ ς’ 
᾿Αλλ ἔχε τὴν ἐλπίδα πρὸς τὸν Θεόν. Μὴ γὰρ οὐχ 
ἐπιῤλέπει τὴν στένωσιν ; Ἔχει τὼν τροφὴν ἐν χερσὶ, 
xai παρέλχει τὴν δόσιν, ἵνα σον δοχιμάσῃ τὸ βέδαιον, 
ἵνα χαταμάθῃ τὴν γνώμην, si μὴ (θὅ-96) τῶν ἀχο- 
λάστων x«i ἀγνωμόνων ἐστὶν ὁμοία" Καί γὰρ ἐχεῖνοι, 
μέχοι μὲν ἐν τῷ στόματι τὰ σιτία τυγχάνει, εὐφὴη- 
μοῦσι, χολαχεύουσιν, ὑπερθαυμάξουσιν * 
τῆς τραπέξης ὑπερτεθείσης, ὥσπερ τισὶ λίθοις ταῖς 
βλασφημίαις βάλλουσιν oc πρὸ βραχέως ἴσα Θεῷ διὰ 
τὴν ἡδονὴν προσεχύνουν. Ἔπελθε τὴν Παλαιαν Διαθὴ- 
χὴν, τὴν Νέαν, x«i πολλοὺς εὐρήσεις ἐν ἐχάστῃ τοὺς 
διαφόρως τραφέντας. Ἤλιαν εἶχεν ὁ Κάρμηλος, ὄρος 
ὑψηλὸν x«i ἀίχητον, ἔρημος ἔρημον" ψυχὴ δὲ ἦν τῷ 

(91) Ea sic vertenda: Ut sua ipsorum varietate 
variis nostris necessitatibus opitulentur, ac nunc 
quidem lempestive accedat humor, rursus au- 
tem calor succedat. etc, ManRAN. 

(92) Veteres aliquot libri οὐδὲ οὐτως. lbidem 


Colb. tertius et utraque editio ἐφετός, Αἱ mss, 
multi ἐφεστώς. 


statum et temporum moderator sapiens, cumque 
gubernet omnia. Quippe tempestates ac solstitia in 
modum chori cujusdam ordinatissimi sibi invicem 
&uccedere statuit, ut sua ipsorum varietate variis 
nostris necessitatibusopitulentur. Jamjam accedat 
tempestive humor, rursusque calor succedat, et 
annus sit frigore immistus, atque siccitate necessa- 
ria non careamus. Potens igitur Deus est: sed oum 
suppetate: potestas, sitque res eonfessa, num ei bo- 
nitas deest? Neque hoc stare potest. Nam nisl bonus 
esset, qua necessitate adductus initio condidisset 
hominem? Quis autem Conditorem vel invitum co- 
egissethumum sumere, et pulchitudinem ejusmodi 
suis manibus ex luto conformare? Quis necessario 


B persuasit, ut secundum suam ipsius imaginem ra- 


C 


tionem homini imperliret, ut, ducto inde initio, do- 
ceretur artes, et de rebus altissimis quee sub sen 
sum non cadunt, philosophari disceret? Ita si co- 
gitaveris, comperies bonitatem incsse in Deo,et ne 
nuncquidemei deesse. Alioquin quid vetaret,queeso 
et siccitatem non esse id quod videmus, sed per- 
fectum incendium etintegrum? et solem paululum 
8 cursu consueto deflectentem, atque ad corpora 
terre adjacentia propius accedentem, res omnes 
visibiles in temporis momento exurere? aut ignem 
de celo pluere, eo modo, quo jam sunt antea pu- 
niti peceatores? Redeas ad te,homo, et mentis esto 
compos ; cave facias quee insipientes pueri facti- 
tant, qui, ἃ preceptore objurgati, tabulas illius 
eonfringunt, ae vestem scindunt patris, cibum ad 
eorum utilitatem differentis, aut matris faciem un- 
guibus dilaniant. Nam nauclerum tempestas,athle- 
tam stadium, imperatorem acies, magnanimurr. 
G8 virum calamitas, Christianum tentatio probat 
et examinat. Atque ut ignis aurum, ita res adverse 
animam probant. Pauper es? Cave animum abji- 
cias. Nam nimia tristitia causa flt peccati, quod 
demergat mentem moror, inducatque vertiginem 
desperatio, et vitium ingrati animi pariat oonsilii 
inopia. Sed spem habeto in Deum. Nunquid enim 
non videt angustiam? Habet cibum in manibus : 
sed differt largitionem,ut probet tuam constantiam, 
ut animum agnoscádt, sitne intemperantibus et in- 
gratis consimilis, Hi enim, dum in ore sunt cibi, 
benedicunt, adulantur, supra inodum admirantur: 


ὀλίγον δὲ p paululum vero dilata mensa, blasphemiis velut la- 


pidibus impetunt eos quos aliquanto ante eque ac 
Deum propter voluptatem colebant. Percurre Ve- 
tus ac Novum Testamentum, et multos in utroque 
reperies modis variis nutritos. Eliam habebat Car- 
melus, excelsus mons et inhabitabilis, solitudo so- 
litarium: verum anima erat justo instar omnium, 


(93) Editio utraque et mss. multi κάλλος ἰδιοποιῆ- 
σαι. Αἱ Colb. tertius εἰδοποιῆσαι : quod. verius et 
melius judicavimus. 

(91) Reg. primus τῶν ἀνωτάτων. lbidem Colb. ter- 
tius ὧν εὐαισθήτως. Mox mss. quatuor εὔρη Utraque 
editio top ς. . . 

(95 96) Antiqui wes Yibri εἰ μὴ της. 


319 


S. BASILII MAGNI 


viteeque erat viaticum spes, quam in Deo repone- À διχαίῳ τὰ πάντα, χαὶ τῆς ξωῆς ἐφόδιον ἢ πρὸς Θεὸν 


bat. Etsi autem sic viveret, fame tamen vitam non 
finivit : sed avium rapacissims et voracissime, 
he ipse afferebant cibum : et justo erant victus 
ministre eedem, que solent alienos cibos diri- 
pere, ac, transmutata per Domini preceptum na- 
tura, panis ac carnium fide custodes effectie sunt. 
Hoc autem a corvis viro allata fuisse, ex sacra his- 
toria didicimus **. Habebat itidem Babylonicus la- 
cus Israelitam juvenem, calamitate quidem capti. 
vum, animo vero ac constantia liberum. Quid tum 
inde? Leones quidem preter naturam jejunabant; 
Habacuc vero illius altor ferebatur per aerem, an- 
gelo hominem una cum obsoniis portante: et ne 
justus fame premeretur, tantum terre ac maris spa- 


tium brevi temporis momento pretervectius est B 


propheta, quantum a Judea ad Babylonem usque 
extenditur *?. 


6. Quid rursus solitudinis populus, Moyse pr«se- 
feclo? quomodo fuit ei per quadraginta annos dis- 
pénsatus victus? Illic erat nemo, qui sementem fa- 
ceret ; non bos, qui traheret aratrum ; non aera,non 
torcular, non cella penaria ; et tamen sibi suppete- 
bat victus citra sementem, citra arationem. Fontes 
denique qui prius non exstiterant, sed in necessi- 
tate eruperant,petra subministrabat. Mitto singula 
providenticz divine opera percensere,que plerum- 
que animo paterno hominum causa patravit. Tu 
vero, vclut strenuus Job, tantisper patiens esto in 
calamitate, et ne evertaris a tempestate, ne quid- 
quam ex his, quas tecum vehis, virtutis mercibus 
abjicias. Serva in animo gratiarum actionem tan- 
quam vecluram pretiosissimam, et lu quoque pro 
gratiarum actione voluptatem duplo majorem con- 
sequere. Sis apostolice: sententice memor: /n omni- 
bus gratias agite*?, Pauper es? Alter estte paupe- 
rior. Sunt tibi cibaria dierum decem : illi, unius. 
Quod tibi superest, ac redundat, id tu ceu bonus ac 
benignus ex equo cum egente partiaris. Ne dubi. 
tes ex modico dare; ne commodum tuum periculo 
publico anteponas. Quod si ad unum $9 panem 
redactus cibatus sit, stetque pro foribus mendicus; 
promito ex penu illum unum, quem imponens 
manibus, et intuens in colum, miserabilem hanc 
simul et benignam vocem emittito : Unus hic est 
panis, quem vides, Domine, et periculum aperte im- 
minet ; sed ego mihi tuum mandatum prepono, et 
ex modico tribuo esurienti fratri; jam tu quoque da 
periclitanti servo. Novi tuam bonitatem, confido 
eliam potentie : non differs diu beneficia : sed 
dona tua, cum libet, spargis. Quod si ita locutus 
fueris ac fecéris, quem ex angustia panem por- 


* HI Reg. xvit, 4-6. 
. (97) Reg. primus διεχόμιξον τὰ σῖτα xà τροφῆς 
ἐγένοντο, 


(98-99) Editi τροφεύς 'AGuxobu. At mss. multi 


Δμδαχούμ. 
(1) Reg. primus τὰ διπλάσια τρυφῆς. Colb. tertius 


ἐλπίς. Zà» δὲ ούτω, λιμῷ τὸν ζωὸν οὐχ ἀπόλλαξεν" 
ἀλλ᾽ οἱ ἁρπαχτικώτατοι χαὶ μάλιστα γαστρίμαργοι 
τῶν ὀρνίθων, οὗτοι διεχόμιζον τὰ σιτία, χαὶ τροφᾷς 
ἐγίνοντο (97) τῷ διχαίῳ διάκονοι, οἱ τὰς ἀλλοτρὶας 
τροφὰς ix συνηθείας ἁρπάξοντις᾽ καὶ τῷ δεσποτικῶ 
προστάγματι τὴν φύσιν διήωμειψαθ, πιστοὶ φύλαχες 
qióusiót τῶν ἄρτων χαὶ τῶν χορῶν. Ταῦτα δὲ τῶ 
ἀνδοὶ φέρειν τοὺς χόραχας παρὰ τῆς πνευματιχξς 
ἱστορίας ἐμάθομεν. Εἶχε δὲ xai ὁ Βαδυλώνιος λεΐκχος 
τὸν Ἰσραγλίτην νεανέσχον" αἰχμάλωτον μὲν τὴν συμ- 
φορὰν, ἐλεύθερον δὲ τὴν ψυχὴν καὶ τὸ φρόνημα" Καὶ 
τὶ τὰ παρ᾽ ἐχείνων ; Οἱ μὲν λέοντες παρὰ φύσιν 
ἐνήστευον. ὁ δὲ τούτου τροφεὺς 'ApÓe«xoüu (98-99) 
£yíoiro δι᾿ ἀέρος, χοαίξοντος τοῦ ἀγγέλου μετά τῶν 
ὄψων τὸν ἀνθοωπον" xui ἵνα αὐ λιμῷ πιεσοῦ δέκαιος, 
τοσαύτης ὑπεογνέχθη γῆς x«i θαλάσσης ὁ ποοφήτες 
ἐν μίκρῷ μορίῳ χαιροῦ, ὅσην ἐκ τῆς Ἰονδαίας μέχοι 
Βαῤυλῶνος ἡπλῶσθαι. 

6. Τι δὲ παλιν ὁ τῆς ἐοήμου λαὸς, οὗ Μωῦσξς ix- 
ἐτρόπευσε; πῶς ὡχονομλήθη τὸν βίον iv ἔτεσι τεσσα- 
ράχοντα ; Οὐχ ἦν ἐχεῖ σπείοων ἀνὴρ, οὐ βοῦς ἕλχων 
ἄροτρον, οὐχ, ἅλως, οὐ ληνὸς, οὐ ταμιεῖον. x«l Tiv 
τρογὴν εἴχον ἄσπορον χαὶ ἀνήροοτον, x«i τὰς πε- 
γὰς &gopiytt πέτοα, οὐ ποότερον οὔτας, ἄλλ᾽ ἐχρα- 
“εῖσας ἐπὶ τῆς “οείας, 'Aginut τὰ χαθ᾽ ἔχαστον ἀπ- 
αριθμεῖσῦαι τῆς τοῦ Θεοῦ ποονοίας, ἃ πολλάχις ἐπὶ 
τῶν ἀνθρώπων πατριχῶς ἐνεδείξατο" Σὺ δὲ χαοτέρη- 
coy ὀλίγον ἐπὶ τῆς, συμφοοῖς, ὡς ὁ γενναῖος Ἰὼΐ, 
x«i μὴ περιτοοπῆῇς ix τοῦ χλύδωνος, μηδὲν ἀποθά- 
Qn; ὧν fos; ἀγωγίμων τῆς ἀοετᾷς. Ὡς βαρύτιμον 
ἐνύήχην τὴν εὐχαριστίαν διάσωτσον ἐπί τῆς ψυχῆς, 
καὶ λήψῃ x«i σὺ τῆς εὐγαοιστίας τὰ διπλασίονα τῆς 
τρυφῆς (1). Δινημόνενε ἀποστολιχῦς ῥῴσεως" 
Ἐν παντὶ εὐψαοιστεῖτε. ΤΠένης εἴ; Ἄλλον ἔεζεις 
πάντως πενέστερον. Σοὶ δίχα ἡωερῶν τὰ σιτία, 
ἐχείνω. μιᾶς. Ὡς χαλὸς xat εὐγνώμων τὸ σὸν πεοιτ- 
τὸν ἐπανίσωσον ποὸς τὸν ἐνδεῆ" Μὴ ὀχνήσες ix τοῦ 
ὀλέγου δοῦναι: ui προτιαήσης τὸ σὸν Guuyfoo» ix 
τοῦ χοινοῦ χινδύνου, Κἂν (9) εἰς ἕνα ἄρτον πεοιστῇ 
ἢ τρογὴ, ἐπιστῇ δὲ ταῖς θύραις ὁ ζητῶν, προχόμε- 
σον ἐκ τοῦ ταμιείου τὸν ἕνα, xai ἐπιθεὶς ταῖς χερσὶ 
πρὸς οὐρανὸν ἀνατείνας, εἰπὲ λόγον ἐλεεινὸν ὁμοῦ καὶ 
εὐγνώμονα Eig ἄρτος, óv ὁρᾶς, Κύμιε καὶ ὁ χίνδυ- 
νος προφανὴς, ἀλλ᾽ ἐγὼ τὴν σὴν ἐντολὴν ἐμοῦ προ- 
τίθημι, xai ix τοῦ ὀλίγου dídeut τῷ λιμώττοντι 
ἀδελφῷ" δὸς, δὴ x«i σὺ τῷ χινδυνεύοντι δούλω. Οἶδά 
σου τὴν ἀγαθότητα, θαὸῥὼ x«i τῷ δυνάμει" οὐχ 
ὑπερτίθεσαι εἰς χρόνον τὰς χάριτας, αλλὰ σχεδαν- 
νύεις, ὅταν ἐθέλῃς, τὰς δωρεώς, Κὰν οὕτως εἴπῃς xai 
πράξῃς, ὃν δίδως ἐχ τῆς στενώσεως ἄρτον, Grioum 
γίνεται γεωργίας, πολύχουν ἀπογιννᾷ τὸν χαρπὸν, 
ἀῤῥαθὼν τῆς τροφῆς, ἔλέον ποόξενος (3)! Εἰπὲ χαὶ 


δέῃ 


* Dan. xiv, 30 sqq. 5? I Thess. v, 18. 


τὰ διπλασίονα τῆς ψυχῆς, male. 

(2) Colb. tertius £x τοῦ χοινοῦ δοῦναι xav, Statim 
mss. Colbertini ἐπιστῇ δὲ ἐπέ θύραις. 

(3) Colb. primus ἐλέους ποόξενος. 


321 


HOMILIA DICTA TEMPORE FAMIS ET SICCITATIS. 


322 


σὺ τῆς χήρας τῆς Σιδονίας ῥῆμα iv τοῖς ὁμοίοις, À rigis, ia semen fiet segetis, edet fructus uberes, 


εὐχαίρως τῆς ἱστορίας μνημόνευσον * Ζῇ Κύριος, ὅτι 
τοῦτον ἔχω ἐν τῇ οἰχίκ μου μόνον εἰς διατροφὴν 
ἐμοὶ xoi τοῖς παιδίοις (ἃ). K&v δῷς ix τοῦ λείπον- 
τος, ἔξεις x«l σὺ τὸν voeux, τοῦ ἐλαίου τῇ χάριτι 
βρύοντα " τὴν ὑδοίαν τῶν ἀλεύρων (9) ἀχένωτον. Ἐπὶ 
γὰρ τῶν πιστῶν φιλότιαος ἢ τοῦ Θεοῦ χάρις μιμεῖ- 
ται τὰ φρέατα, τὰ ἀεὶ χενούωμενα, χαὶ μὴ ἐξαντλού- 
μῆνα, τὸ διπλοῦν ἀντειτάγουσα. Δάνεισον, ὁ ἄπορος, 
τῷ πλουσίῳ. Θεῷ. Πίστευσον τῷ ἀεὶ εἰς πρόσωπον 
ἴδιον ὑπὲρ τοῦ θλιδομένου λαυθάνοντι, x«i οἴκοθεν 
ἀποδιδόντι τὴν χάριν. ᾿Αξιόπιστος ἐγγυητὴς, παν- 
ταχοῦ γῆς x«i θαλάττης ἡπλωμένους ἔχων τοὺς θὴ- 
σαυρούς. Καὶ πλέων ἐὰν ἀπαιτήσης τὸ δάνεισμα, λή Ψὴ 
ἐπὶ μέσου πελάγους σὺν τόχοις τὸ χεφάλαιον. Φιλοτι- 
μεῖται γὰρ ἐν ταῖς προσθήχαις. 


arrhabo erit cibariorum misericordie conciliator. 
Dic et tu verbum a vidua Sidonia in iisdem angu- 
stiis prolatum; tibiopportune in memoriam revoca 
historiam : Vivit Dominus, quia hunc solum domi 
habeo ad nutriendum me et liberos*!. Quodsi ex 
penuria tua dederis, habebis et tu vas olei, quod 
scaturiet per gratiam : hydriam itidem farine, que 
exhauriri non poterit. Etenim Dei beneficentia, quce 
scilicetduplum reddat,erga fideles magnifice puteos 
imitatur,qui continuo hausti, nequaquam exhau- 
riuntur. Deo diviti foenerare, quisquis inops es et 
pauper. Crede ei, qui quod in oppressum hominem 
contuleris, id, perinde quasi sibimetipsi collatum 
sit, recipit, exque suis rependit gratiam. Fide di- 


B gnusestsponsor, per omnem terram ac mare expas- 


sos habens thesauros. Quod si inter navigandum mutuum repetas, in medio ipso mari una cum fe- 
nore sortem recipies. Est enim in addendo ambitiosus. 


7. Τὸ τοῦ λιμώττοντος νόσημα, λιμὸς, oixzpów πά- 
θος ἐστί. Λιμὸς ἀνθρωπίνων συμφορῶν ὑπάρχει τὸ 
χεράλαιον, πάντων θανάτων μοχθηρότεοον τέλος οὖ- 
τος. Ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν ἄλλων χινδύνων, ἢ ξίφους 
ἀχμὴ τὴν τελευτὴν ὀξέως ἐφίστησιν, jj πυρὸς ὁρμὴ (6) 
συντόμως τὸ ξῇν ἀποσδέννυσιν, ἢ θηρία, τοῖς ὀδοῦσι 
διασπαράξαντα ὅσα χαίρια τῶν μελῶν, οὐ συγχωρεῖ 
τῇ παρολχῇ τῆς ὀδύνης τιμωοηθῆναι, Λιμὸς δὲ ἀργὸν 
ἔχει τὸ καχὸν, παρέλχουσαν τὴν ἀλγηδόνα, ἐγχαθὴ- 
μένην τὴν νόσον χἀὶ ἐμφωλτύουσαν, θάνατον ἀεὶ 
παρόντα, x«i ἀεξὶ βραδύνοντα. Τὸ γὰρ χατὰ φύσιν 
ὑγρὸν ἐχδαπανᾷ " τὸ θερμὸν χαταψύχει - τὸν ὄγχον 
συστῶλει" τὴν δύναμιν χατ᾽ ὀλίγον ἀπομαραίνει. 
Ἢ σὰρξ ὡς ἀράχνιον τοῖς ὀστέοις περίκειται. Ὁ 
χροῦς ἄνθος οὐχ ἔχει (1). Τὸ utv γὰρ ἐρυθρὸν φεύγει, 
ἐχτηχομένου τοῦ αἴματος" τὸ λευχὸν οὐχ ἔστι, τῇ 
ἰσχνότητι τῆς ἐπιφανείας μελαινομένης " πελιδνὸν δὲ 
τὸ σῶμα ὠὡχρότητι χαὶ τῷ μέλανι ἐλεεινῶς dz τοῦ 
πάθους χιρνώμενον (8) * γόνατα οὐ βαστάξοντα, ἀλλὰ 
πρὸς βίαν ἕὥαλχόμενα. Φωνὴ λεπτὴ χαὶ ἀδρανής" 
ὀγθαλυοὶ. ἐνασθενοῦντες ταῖς χορότησω, εἰχῆ ταῖς 
θήχαις ἐναποχείμενοι, ὡς τὰ τοῖς ἐλύτροις ἐμψυγέντα 
τῶν ἀχροδρύων. Γαστὴρ χενὴ x«i συμπεπτωχνῖα, 
χαὶ ἄμορφος, οὐχ ὄγκον, οὐ φυσιχὴν τῶν σπλάγχνων 
ἐπίτατιν ἔχουσα, τοῖς ὀστέοις δὲ τοῦ νώτου προσπε- 
πλασμένη, Ὃ οὖν τοιαῦτον σῶμκ παρατρέχων πόσων 
χολάστων ἄξιος ; τίνα δὲ ὠμότητος ὑπερδολὴν χατα- 
λείψει; πῶς δὲ οὐχ ἄξιος τοῖς ἀνημέροις τῶν θηρίων 
συναριθμεῖσθαι, ὁρᾶσθαι δὲ ἐναγὴς χαὶ ἀνδρογόνος ; 
'O γὰρ ἔχων ἐν ἐξουσίᾳ τὴν τοῦ χαχοῦ θεραπείαν, 
ἐχὼν δὲ χαὶ πρὸς πλεονεξίαν ὑπερτιθέμενος, εἰκότως 
ἄν ἐν τῷ ἴσῳ τῶν αὐτοχείρων χαταδιχάξοιτο. Τὸ τοῦ 
μεμοῦ πάθος χατηνάγχασε πολλοὺς πολλάκις χαὶ τοὺς 


M JII Reg. xvii, 12. 


(4) Reg. primus ἐμοὶ καὶ τοῖς τέχνοις μον, 
..(S) Reg. primus τοῦ ἀλεύρον. Aliquanto post 
idem codex διπλοῦν ἀντεισάγοντα. 

(6) Colb. primus πυρὸς ἀφορμή" Alius codex 
Colb. πυρὸς ὀργή. 

(7) Colb. primus et alii duo mss. Regii χροιὰ &»- 
θος οὐχ ἔχει, color florem non habet, maie. Colb. 


7. Esurientis morbus, fames scilicet, misera- 
bilis affectio est. Humanarum calamitatum caput 
est fames. Mors omnium miserrima est, finem 
hune sortiri. Nam in aliis periculis, aut gladii 
acies cito accelerat mortem, aut ignis impetus 
brevi vitam exstinguit, aut bestie precipua mem- 
bra dentibus dilaniantes, nos non sinunt dolore 
diu protracto puniri. Fames vero affert supplicium 
lentum, dolorem longum, morbum intus insiden- 
tem ac delitescentem, mortem semper presentem 
et semper tardantem. Naturalem namque humo- 
rem absumit, refrigerat calorem, molem corporis 
contrahit, vires paulatim exedit. Caro araneew in- 
star cireumjacet ossibus. Non flos inest in cute. 
Nam, consumpto sanguine, fugit rubor; non adest 
albor, superficie per maciem nigrescente ; corpus 
livet, pallore atque nigritudine per morbum misere 
admistis; genua non sustentant, sed vi etl egre 
trahuntur. Vox tenuis et languida ; oculi in cavis 
suis debilitati, frustra in thecis ac valvulis inclusi, 
tanquam nucei fructus intra putamina arefacti. 
Venter vacuus, conlractug, informis, sine mole, 
sine naturali viscerum distensione, ossibus dorsi 
adherescens. Qui igitur corpus ejusmodi preeterit, 
quantis suppliciis dignus est ? quid ei deerit ad 
crudelitatis cumulum? quomodo aut non annume. 
rabitur jure ac merito inter immanissimas belluas, 
aut non habebitur pro scelesto et homicida ? Nam 
qui potest malo mederi, sed sponte et ob avari- 
tiam differt, non injuria velut homicida condem- 
nari 7 Q poterit. Coegit non paucos sepenumero 
famis angustia, terminos etiam nature excutere, 
hominemque vesci tribulium corporibus, et ma- 


tertius χροιὰ βάθος οὐκ ἔχει, color non habet altitu- 
dinem, pejus. Editio utraque uti in contextu. 
(8) Utraque editio et Colb. terius πάθους xptwo- 
ενον, depravate. At Regii secundus et tertius cum 
Colb. tertio xt(oy5us»», emendate. Mox duo mss. 
ωὠνὴ δὲ λεπτῇ Subinde Colb. primus ὀφθαλμοὶ 
ἀσθενοῦνες. . 


323 


$. BASILII MAGNI. 


trem filium quem ex ventre protulit, venire rursus Α ὄρους κινῆσαι τῆς ψύσεως - ἅψασθαι μὲν ἔνϑρωπον (9) 


improbe excipere. Utique tragicum illum actum 
Judaica historia ἃ diligenti viro Josepho (8*) con- 
scripta commemorat, cum scilicet, malis diris Hie- 
rosolymite premerentur, pendentes impietatis in 
Dominum sue meritas poenas. Vides et ipsum no- 
strum Deum, preteritis non raro aliis incommo- 
dis, esurientescondolenti animo miserari. Míisereor 
enim, inquit, turbc 553, Quare et in extremo ju- 
dicio, ubi advocat justos Dominus, locum pri- 
mum occupat qui largus fuit ac liberalis; nutritor 
primas tenet inter eos quibus premia dantur ; 
panem qui ministravit, vocatur ante ommes ; qui 
benignus fuit et liberalis, ante reliquos justos ad 
vilam transmittitur?*. Qui illiberalis exstitit et sor- 


didus, ante omnes peccatores igni traditur**. Jam Bp 


te ad matrem mandatorum ipsa emporis opportu- 
nitas vocat; eoque magnopere cura, ne te pre- 
tereat nund:narum occasio, atque commerciorum. 
Fluit enim tempus, nec exspectat morantem : fe- 
stinant dies, segnem pretergrediuntur. Et quem- 
admodum fluvii cursum sistere non datur, nisi 
quis illum in primo occursu ac transitu interci- 
piens, aqua opportune utatur ; sic tempus neces- 
sariis conversionibus impulsum neque cohiberi, 
neque preeteritum retro revocari potest, nisi quis, 
cum advenit, apprehendat. Ob idque mandatum 
velut fugiens detine ac confice, et undelibet ar- 
reptum ulnis amplectere. Dato pauca, et multa 
comparato; exsolvito primigenium peccatum,ciba- 
riorum largitione. Quemadmodum enim Adam im- 
probo esu peccatum transmisit, sic nos insidian- 
tem escam abolemus, si fratris necessitatem fa- 
memque curamus. 


8.Populi,audite: Christiani,auribus accipite : heec 
dicit Dominus, non suaipsius voce concionans, sed 


*' Math. xv, 32. ** Matth. xxv, 34, ?* ibid. 41. 


(8') De bello Jud. lib. vn, c. 8. 

(9) Codex Coisl. et alii tres mss. cum editis ἅψα- 
σύαι μὲν ἀνθρώπων, male. At Reg. secundus dv6po- 
πον, bene. Nec ita multo post Colb. tertius γαστρὸς 
προσήγαγεν. 

Π0) Utraque editio τῇ εἰς τὸν Κύρων δυσσεθείᾳ 
ἐνοίχους τιμωρίας τιννύντας. Reg. tertius 77;...... 
δυσσεξείας, etc., ut supra. At quatuor mss. τῆς... 
δυσσεξείας ἢν ὃ ἔχῃ τιμωρίαν τιννύντας. 

(11) Editio Paris. τροφεὺς προστάτης. Editio Basil. 
et sex mss. πρωτοστάτης, 

(12) Vox φειδωλός sumitur quidem usitate pro 
parco : sed, nisi valde fallor, hic sumi debet pro 
avaro. 

(13) Utraque editio παρατρέχουσαι. At quinque 
mss. παρατρέχουσιν. Mox (Colb. tertius ποταμοῦ 
στῆναι, Ibidem editio Paris. εἰ μή τις. Vocula τις 
abest editione Dasil. et a veteribus quinque libris. 
Subinde Colbertini primus et tertius x«i προβολήν. 
. (14) Editio París. παρελθόντα ἀναχαλέσαι. Αἱ edi- 
tio Basil. et quinque ms». 
eadem plane sententia. 

(15) Quod hoc]oco ait Basilius, solvendum esse 
peccatum primigey ium,id certe notatu est dignissi- 


παρελθόντα ἀναλῦσαι, 


τῶν ὁμοφύλων σωμάτων, μετέρα δὲ παῖδα, ὃν ἐκ τῆς 
γαστρὸς ποηζγαγε, πάλιν τῇ γαστρὶ χαχῶς ὑποδέξα- 
σθαι. Καί τοῦτο τὸ δρᾶμα ᾿Ιουδαϊκα ἐτραγῴδοσεν 
ἱστορία, ἦν Ἰώσηπος ἡμῖν ὁ σπουδαῖος συνεγράψατο, 
ὅτε τὰ δεινὰ πάθη τοὺς ᾿πμροσολυμέτας κατέλαδε, τῆς 
εἰς τὸν Κύριον δυσσιθδείας ἐνδίχους τιμωρίας τεννύν- 
τας (10). Ὁρᾶς x«i αὐτὸν τὸν ἡμέτερον Θεὸν τὰ μὲν 
ἄλλα τῶν παθῶν πολλάκις παρατρέχοντα, ἐπὶ δὲ τοῖς 
πεινῶσι συμπατῶς σπλαγχνιζόμενον * Σπλαγχνέξο- 
μᾶι γὰρ, φησὶν, ἐπὶ τὸν ὄχλον. Διὸ χαὶ ἐν τῇ τε- 
λευταίᾳ χροίσει, ἔνθα προσχαλεῖται τοὺς δικαίους ὁ 
Κύριος, τὴν πρώτην τάξιν ὁ μεταδοτικὸς ἐπέχει - ὁ 
τροψεὺς πρωτοστάτης (11) τῶν τιμωμένων " ὁ τὸν 
ἄρτον χορηγήσας πρὸ πάντων χαλεῖται. ὁ χρῃεστὸς 
xai εὐμετάδοτος πρὸ τῶν ἀλλῶν διχαίων τῇ ζωῷ πα- 
ραπέμπεται. 'O ἀχοινώνητος καὶ ψειδωλὸς (12) πρὸ 
πάντων ἁμαρτωλῶν τῷ πυρὶ παραδέδοται. Ἐπὶ τὸν 
μητέρα σε τῶν ἐντολῶν ὁ καιρὸς χαλεῖ - παὶ σφόδρα 
μερίμνησον, ἵνα σε μὴ παρέλθῃ ὁ τῆς κανεγύρεως 
xai τῶν συναλλαγμάτων χαιρὸςς. Ῥεῖ γὰρ ὁ χρόνος, 
καὶ οὐχ ἐχδέχεται τὸν βραδύνοντα * ἐπείγονται αἱ δ, μέ- 
pat, τὸν ὀχνηρὸν παρατρέχουσιν (19). Καὶ ὡς οὐκ 
ἔστι ρεῦμα ποταμοῦ στῆσαι, εἰ μή τις, χατὰ τὲν 
πρώτην ἔντευξιν καὶ προσδολὰὴὰν ἀνελόμενος, εἰς δέον 
τῷ ὕδατι χρήσαιτο" οὕτως οὐδὲ τὸν χρόνον ταῖς ἄναγ- 
χαστικαῖς περιόδοις ἐλαυνόμενον ἐπισχεῖν, οὐδὲ παρ- 
ἐλθόντα ἀναλῦσαι ((4) εἰς τὸ κατόπιν, δὲ μὲ τις 


᾿ προσάγοντος λάδοιτο. Καὶ διὰ τοῦτο τὸν ἐντολὴν ὡς 


φεύγουσαν κάτασχε χαὶ ἐπιτέλεσον, παὶ λαδόμενος 


( τανταχόθεν ἐν ταῖς ἀγκάλαις πιοίδραξαι. δὸς ὀλιγα, 


x«i πολλὰ x:Zcwt* λῦσον τὴν πρωτότνκον ἁμαρ- 
τίαν (13) τῇ τῆς τρορᾷς μεταδόσει. Ὡς γὰρ ᾿Αδὰμ, 
καχῶς φαγὼν, τὴν ἁμαρτίαν παρέπεμψεν, οὕτως 
ἐξαλείφομεν ἡμεῖς τὴν ἐπίδουλον βρῶσιν, ἐὰν χρείαν 
ἀδελφοῦ καὶ λιμὸν θεοαπεύσωμεν. 

8. Λαοὶ, ἀκούσατε" Χριστιανοὶ, ἐνωτέσασθε- δτι 


τάδε λέγει Κύριος, οὐ δημηγορῶν (16) αὐτοφώνως, 


mum ; atque haud scio an nullum testimonium 
apud Patres Grecos exstet aut insignius aut vali- 
dius ad peccatum originale comprobandum. Ete- 
nim si necesse est nobis peccatum originis sol- 
vere, ejus conscii simus oportet. Nemo enim quod 
nondebet,solvereunquam coactusest.lllud,e« γὰρ 
᾿Αδὰμ, καχῶς φαγὼν, τὴν ἁμαοτίαν παρέπεμψεν ita ver- 
terat Volaterranus: Sicut enim male edendo male- 
e cibo utendo Adam peccatum incurrit. Sed 
onge aliud est peccatum incurrere,aliud peeca- 
tum transmittere.Ita interpretari,estita obscurare 
avissimam sententiam, ut ea, nisi intelligantur 
reeca,perspicinullo modo possit.Nec quemquam 
movere debet, quod peccatum primigenium solvi 
dicatur cibariorum largitione, cum tamen id bap- 
tismate solvi constet. Sic enim loquens Basilius, 
catechumenos qui tunc inter alios in concionibus 
uentes aderant, pro virili hortabatur, ut sese 
stipis erogatione ad primigenii peceali efficax re- 
medium, quod baptisma est, preepararent. Codex 
Combef. ἁμαρτίαν παρέπεμπεν. 
(16) Veteres quinque libri Κύριος ὁ δημηγορῶν. 
Utraque editio Κύριος οὐ δημηγορῶν. 


325 


HOMILIA DICTA TEMPORÉ FAMIS ET SÍICCITATIS. 


326 


τοῖς δὲ τῶν δούλων στόμασιν ἐνηχῶν ὡς ὀργανοις. ἃ servorum ore tanquam instrumento resonans.Nos 


Μὴ φανῶμεν οἱ λογιχκοὶ τῶν ἀλόγων ὠμότεροι, 'Εχεῖνα 
γὰρ τοῖς ἐχ τῆς γῆς φυομένοις παρὰ τῆς φύσεως 
ὡς (17) χοινῇ χέχρηνται. Καὶ προδάτων ἀγέλαι ἔν 
x«i τὸ αὐτὸ καταδόσχονται ὅρος" ἵπποι δὲ παμπλη- 
θεῖς μίαν x«l τὴν αὐτὴν χατανέμονται πεδιάδο " xol 
πάντα τὰ χαθ᾽’ ἕχαστον οὕτως ἀλλήλοις ἀντιπαρα- 
χωρεῖ ((8) τῆς ἀναγχαίας τῶν χρειῶν ἀπολαύσεως " 
ἡμεῖς δὲ, ἐγχολπιξόμεθα τὰ χοινά, τὰ τῶν πολλῶν 
μόνοι ἔχομεν. Αἰδεσθῶμεν Ἑλλήνων φιλάνθρωπα 
διηγήματα. Παρὰ τισιν ἐχείνων νόμος φιλάνθρωπος 
μίαν τραπέξαν, χαὶ χοινὰ τὰ σιτία, μίαν ἑστίαν (19) 
σχεδὸν τὸν πολνάνθρωπον δῆμον ἀπεργάζεται. Κα- 
ταλείψώμεν τοὺς ἔξωθεν, xoi ἐπέλθωμεν τὸ τῶν τρισ- 
χιλίων ὑπόδειγμα - τὸ πρῶτον τῶν Χριστιανῶν ξη.- 
λώσωμεν σύνταγμα " ὅπως ἦν αὐτοῖς ἅπαντα χοινὰ, 


ὁ βίος, ἣ ψυχὴ, ἡ συμφωνία, à τράπεξα χοινὴ,. 


ἀδιαίρετος ἀδελφότης, ἀγάπη ἀνυπόχριτος, τὰ πολ 
λὰ σώματα iv ἐργαξομένη " τὰς διαφόοους ψυχὸς εἰς 
μίαν ὁμόνοιαν ἁρμόξουτα (20). Πολλὰ τῆς φιλαδελ- 
«φίας ἔχεις dx Παλαιᾶς Διαθήκης xal ἐχ τῆς Νέας τὰ 
ὑποδείγματα. Ππεσδύτην ἐὸν ἴδῃς λιμώττοντα, μετά- 
στειλαι xal θρέψον, ὡς Ἰωσὴφ τὸν ᾿Ιαχώβ, ᾿Εχθρὸν 
ἐὰν εὕρῃς στωούμενον, μὴ ἐπιδάλῃς τῇ ὀργῇ τῇ xer- 
ἐχούσῃ τὴν ἄμυναν ἀλλὰ θρέψον ὡς ἐκεῖνος τοὺς 
ἀδελφοὺς τοὺς πωλήσαντας, Ἐὰν ἐντύχῃς νεωτέρῳ 
χαταπονουμῖνῳ, οὕτω δάκρυσον, ὡς ἐχεῖνος τὸν Βεν- 
ιαμὶν τὸν τοῦ γήρως νίόν (21). Πειράξεε xol oct 


τυχὸν ἡ πλεονεξία, ὡς τὸν ᾿Ιωσὴφ ἡ δέσποινα - Dx 


σι τῶν ἱματίων, ἵνα τῆς ἐντολῆς χαταφρονήσης, καὶ 
φιλήσης μᾶλλον ἐκείνην τὴν φιλόχρυσον καὶ φιλόχο- 
σμον παρὰ τὸ τοῦ Δεστότον πρόσταγμα. Ὅταν δὴ 
ἔλθῃ λογισμὸς τῇ ἐντολῇ ἐχείνῃ πολεμῶν, x«i τὸν 
σώφρονα νοῦν εἰς τὴν φιλαργυρίαν ἐπισπώμενος, 
τῆς φιφδελφίας καταναγχάξων ἀμελεῖν, καὶ κατ- 
ἔχων πρὸς αὐτὴν, πρόσριψον χαὶ σὺ ἱμάτια, ὀργι- 
σθεὶς ἀναχώρησον " φύλαξον τῷ Κυρίῳ τὴν πίστιν, 
ὡς ἐχεῖνος τῷ Πεντεφρῇ " ἐν ἐνὶ ἐνιαυτῷ τὴν ἔνδειαν 
οἰχονόμησον, ὡς ἐχεῖνος ἐν τοῖς ἑπτά, Μή τὰ πάντα 
τῇ ἡδονῇ, δός τι χαὶ τῇ ψυχῇ, Καὶ δύο σοι νόμισον 
εἶναι θυγατέρας " τὴν εὐπάθειαν τὴν ἐνθάδε, καὶ τὴν 
ζωὴν τὴν ἐν τοῖς οὐρανοῖς, Εἰ μὴ θελήσῃς τὰ πάντα 
δοῦναι τῇ χρείττονι, μέρισον γοῦν ἐξ ἴσης τῇ τε ἀχο- 
λάστῳ παιδὶ χαὶ τῇ σώφρονι. Μὴήτὴν ρένταῦθα διαγω- 
γὴν ὑπερπλουτον δείξης, γυμνὴν δὲ τὴν ἄλλην χαὶ 
βῥαχίοις ἡμφιεσμένην, ἡνίκα ἂν (22) ϑέῃ σε τῷ Χρι- 
στῷ παραστῆναι, x«l εἰς ὄψιν ἐλθεῖν τοῦ χριτοῦ, 
νύμφης ἔχονσαν σχῆμα, χαὶ χλῆσιν τὸν κατ᾽ ἀρετὴν 
ζωήν (23). Μὴ τοίνυν ἄμορφον καὶ ἄχοσμον παρα- 


355 Act, 11, 44, δδ Genes, ΧΙ, (9. 58 
19. ibid. 8-19, , ibid. 


(17) Voculam ὡς ex nostris qui ici 
addidimus. quinque codicibus 

(18) Editi παραχωρεῖ. At quinque mss. ἀντιπα- 
py pst. 

. (49) Utraque editio μέαν ἑστίαν. Veteres inque 
libri «ix icta, Lege Duceum. Haud multo post 
editio ulraque ἀπέλθωμεν εἰς τό, At mss. tres ἀπέλ- 
θωμεν τό. Colb. primus ὑπέλθ τό. Denique co- 
dex Coisl. et Reg. tertius ἐπέλθωτεν τό, rectius. 


δ8 Gen. xxxvil, 28. 


qui ratione prediti sumus, ne brutis animantibus 


. videamur immaniores. llla enim iis que ex terra 


naturaliter nascuntur, quasi communiter utuntur. 
Unum et eumdem montem depascuntur greges 
ovium: equiquamplurimi in uno eodemque campo 
pastum capessunt. Denique singula necessarii pa- 
buli usum ita sibi invicem cedunt. Nos contra, 
que sunt communia, 7 1 abdimus in sinu: ea que 
multorum sunt, possidemus soli.Que de gentilibus 
narratur humanitas, incutiat nobis pudorem. Lex 
humanitatis plena apud quosdam illorum, unam 
mensam, communes cibos, et unam fere familiam 
populum frequentem efficit.Relinquamus externos, 
et veniamus ad trium millium exemplum, emule- 


Bg mur primum cotum Christianorum, cum eis com- 


munia essent omnia ?, vita, anima, consensus 
unus, communis mensa, fraternitas indivisa ; di- 
lectio non ficta, corpora multa unuin efficiens, ani- 
mas diversas ad consensum unum componens. 
Habes non pauca tum ex Veteri, tum ex Novo Te- 
stamento, fraterni amoris exempla. Senem fame 
laborantem si videris, accerse ipsum, et ale velut 
Joseph Jacob**, Inimicum si repereris in angustiis 
positum, ne adjunge ad iram qua occuparis, ul- 
tionem , sed ale velut ille fratres?" ἃ quibus fuerat 
venditus "8, Si incideris in juniorem afflictatum, 
ita eum defleto, uti ille Benjamin senectutis fi- 
lium?,Tentat te etiam fortasse avaritia,velut Jose- 
phum hera; trahit te tuis vestimentis *?, ut man- 


C datum spernas,ipsamque auri mundique amantem 


pre mandato Domini diligas.Ubi cogitatio subierit 
huic mandato repugnans, alliciensque animum 
bene moratum ad avaritiam, et charitatem fra- 
ternam negligere cogens, teque secum detinens, 
abjice et tu vestimenta, iratus secede: fidem Do- 
mino, velut ille Pentephrees, servato *! : per unum 
annum, uti ille per septem, fami provide et penu- 
rie. Voluptati non omnia, sed anime etiam non 
nihil da. Atque duas tibi filias esse puta, prospe- 
ritatem presentem, et vitam celestem. Omnia si 
nolis dare presstantiori, partire certe ex equo in- 
ter incontinentem filiam, et pudicam. Astare te 
Christo, et in conspectum judicis venire cum 
oportuerit, ne hanc vitam ultra modum ditatam 
exhibeas : neque vitam alteram, quee ex prescripto 


. virtutis instituta, formam nomenque sponse ha- 


bet, nudam et laceris panniculis coopertam osten- 
das. Cave igitur deformem ac inornatam sponsam 


9? Gen. x11, 13. 99 Gen. xxxix, 


(20) Antiqui duo libri et editi ἁρμόξονσα. Alii 
tres. mss. συναρμόξουσΩλα.Ἡ. 0 . 

(21) Sic mss. omnes. Editi τὸν τοῦ γήρονς vtóv. 

(22) Editio Dasil. et quatuor mss. ἡνίκα ic». Edilio 
Paris. ἡνίκα ἄν. m 

(23) Nihil in vulgatis mutavimus; a quibus ta- 
men libri veteres discrepant. Quippe Colb. primus 
)ta habet, ἔχονσα σχῆμα καὶ χλῆσιν τῷ χατ' ἀρετὴν 
ζῶσαν ψυχήν. Μὴ, οἷο. Et ità quoque habet alius 


327 


S. BASILH MAGNI 


sistas sponso, utne, ea conspecta, faciem avertat, α στήσῃς τῷ νυμφίῳ τὴν νύμφην, ἵνα μὴ θεασάμενος 


et visam odio habeat, abnuatque complexum. Ve- 
rum instructam ipsam ornatu decenti, formosam 
asserva ad prefinitum usque nuptiiarum tempus, 
ut ipsa quoque una cum prudentibus virginibus 
lampadem accendat **, cui scilicet suppetat scien- 
tie inexstinctus ignis, nec ei oleum recte facto- 
rum desit; denique ut re ipsa rata sit prophetia 
divina, animeque tue congruat quod dictum est: 
Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato 
circeumamicta, variegata. Audi, filia, et vide, et 
inclina aurem (uam ; et concupiscet rez decorem 
tuum 9*. Heic quidem in universum prenuntiavit 
Psalmista, cum corporis generati accepti predice- 
ret decorem : sed tamen proprie 7 9 etiam unius- 
cujusque animae convenient: siquidem Ecclesia 
ex singulis ceetum colligit. 


9. Consulas velim cordate presenti et futuro, 
quod eave perdideris ob turpe lucrum. Deseret te 
corpus, illud tue vite insigne signumque. Occlu- 
des tibi ipse in conspectu judicis ejus qui exspe- 
ctatur, quique haud dubie venturus est, eos qui 
deferendi erant honores, gloriamque coelestem : 
aperies vero ignem qui exstingui non poterit, ge- 
hennam, supplicium, amarulen'a in doloribus se- 
cula, pro longa ac beata vita. Nolim existimes me 
velut matrem aliquam aut nutricem, falsa terricu- 
lamentatibiobjicereac minari; quemadmodumillie 
erga infantes facere solent: quie dum lacrymantur 
immoderate et indesinenter, ipsos per commenti- 
lias narrationes qüietos reddunt et tacitos. Hac fa- 
bula non sunt, sed verba sunt voce veraci pridem 
prolata. Atque scias pro certo ex evangelico vatiei 
nio, tota unum aut unum apicem non transitu- 
rum. Sed et corpus in loculis consumptum resur- 
get, et anima eadem qui per mortem separata 
fuerat, in corpore rursus habitabit. Quin etiam ac- 
ones nostre plane et aperte patebunt, non aliis 
'estimonium ferentibus, sed ipsa conscientia at- 
estante. Unumquemque autem pro merito judex 
justus remunerabitur-: quem decet gloria, potestas 
et adoratio, in secula seculorum. Amen. 


$* Matth. xxv, 4. *? Psal. xriv, 10, 11. 


codex Colb., nisi quod in eo pro τῇ legilur τῆς. 
leg. secundus ἔχουσαν... ξῶσαν ψυχὴν. Sed facile 
crediderim illud, ξῶσσν ψυχήν, positum fuisse ab 
aliquo, qui sententiam Basilii consequi non posset. 

(24) Reg. secundus ἔχουσαν... λείπουσαν. Colb. 
primus ἔχουσαν... λιποῦσαν. Editi et Coisl et Colb. 
tertius ἔχουσα... λείπουσα. lbidem editio Paris. τὸ 
ἔλαιον, At mss. omnes aut τὸν ἔλαιον, aut τὸν iAsov : 
qui error inde ortum habuit, quod librarius aliquis 
Primum scripserit. τὸν ἔλεον : alii vero, sive ἔλεον 
8lve ἔλαεον scriberent, articulum τὸν incaute omnes 
servaverint. Subinde mss. nonnulli ipapuócs δὲ 
χαί. Editi ἐφαρμόσει, "T 

(23) Colb. primus uberius o3; σου, χαὶ ἐπύλζθου 
ToU λαοῦ σον καὶ τοῦ οἴχου τοῦ πατρὸς cov, et oblivis- 
cere populum (tuus, et domum patris tui, 


B 


C 


D 


ἀποχλίνῃ τὸ πρόσωπον, x«l ἰδὼν picágz, xel Tiv 
συνόφειαν ἀπαονήσηται. ᾿Αλλὰ στείλας αὐτὸν Té 
ποοσήχοντι χύσμῳ, τήρησον εὕμορφον τῇ προοθεδμία 
τῶν γάμων " ἵνα χαὶ αὐτὴ μετὰ τῶν φοονίμων παο- 
θένων ἀνάψῃ, τὸν λαμπάδα, ἔχουσα (34) τὸ πῦρ τῆς 
ἡνώσεως ἄσύεστον, χαὶ μὴ λείπόνσα τῶν χατορθω- 
μάτων τὸ ἔλαιον - (v ἔργοις ἢ Ὀεοφορουμένη προφῆ- 
via βεδαιωύῇ, ἐφαρμόσι, δὲ χαὶ τῇ σῇ ψυχῷ τὸ 
λεχθέν - Παρέστη ἡ βασίλισσα ἐκ δεξιῶν σον, ἐν 
ἱματισμῷ πεοιῤδεθλημένη, πεποιχιλ- 
μένη. "Axougow, θύγατερ, καὶ ids, x«i χλῖνον τὸ 
οὕς co» (25), χαὶ ἐπιθυμήσει ὁ βασιλεὺς τοῦ χάλ- 
ἡδιχῶς προανεφώνησεν ὁ 


^ , 
9 ux y 0:009) 


λους σου. Ταῦτα γὰρ 
ψαλυωδὸς, τοῦ γενιχοῦ σώματος προχηρύσσων τὴν 
ὥραν * ἐφαρμόσει δὲ χυρίως xat τῇ ἑκάστου ψυχῇ, 
εἴπεο Ux τῶν xaÜ' ἔχαστον ἔχει ἢ Ἐχχλῃσία τό 
σύστημα. 

9. Ποονόησόν μοι λογιχῶς τὸ παρὸν xci τὸ μέλλον, 
ὃ μὴ διά χέοδος αἰσχρὸν προδῷς. Καταλείψει σε 
σῶμα, τὸ σὸν γνώρισμα τῷ βίῳ (26). Εἰς dà τὰν 
ἐπιγάνειαν τοῦ προσδοχωμένον χριτοῦ, καὶ ἀναμφι- 
δόλως ἥξοντος, ἀποχλείσεις ut» σεαυτῷ τὸν τῶν τι- 
μὴν δόσιν (27) χαὶ τὴν ἐπουράνιον δόξαν, ἀνοίξεις 
δὲ πὺρ ἀσθεστον, xoi γέωναν, x«l χολαστύήρια, xci 
πιχροὺς ἐν ὀδύναις αἰῶνας, ἀντὶ μαχρᾶς χαὶ μα- 
χαρίας ζωῆς. M6 με νομίσῃς, ὥσπερ μκτέρα τινὰ ἢ 
τροφὸν, ψευδῇ σοι μορμολύχεια ἐπισείειν, ὥσπερ 
ἐχεῖναι ποιεῖν περὶ τοὺς νηπίους τῶν καίδων εἰώθα-- 
σιν" ὅταν θρηνῶσιν ἅταχτα καὶ ἀκέραντα, δι᾿ ἐπι- 
πλάστων διηγημάτων χατασιγάξουσω (328). Ταῦτα 
δὲ οὐ μῦθος, ἀλλὰ λόγος ἀψνευδεῖ προχεκωρυγμένος 
γι ἀχριδῶς χατὰ τὴν εὐαγγελιχὴν 
πρόῤῥησιν, ἰῶτα i» ἢ μία χεραία οὐ μὴ παρέλθῃ. 
᾿Αλλὰ καὶ σῶμα τὸ ἐν θήκαις ἀφανισθὲν ἀναστὴ τε- 
ται, καὶ ψυχὴ ἡ αὐτὴ ὃ τῷ (29) θανάτῳ ἀποχλει- 
σθεῖσα, πάλιν ἐνοιχήσει τῷ σώματι, Καὶ τῶν βεθιω- 
μένων ἔλεγχος ἀχριδὴς παραστήσεται, οὐχ ἄλλων 
μαρτυρούντων, ἀλλ᾿ αὐτῆς μαρτυρούσης τῆς συνει- 
δήσεως. Ἑχάστω δὲ τὰ ποὸς ἀξίαν παρὰ τοῦ δι- 
χαίον χριτοῦ ἀντιμετρηθήσεται. Αὐτῷ (30) ποέπει 
δόξα, χράτος χαὶ προσκύνησις, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν 


φωνῇ. Καὶ ἴσθι 


αἰώνων. ᾿Αμήν. 


(26) Καταλείψει σε σῶμα, τὸ σὸν γνῶρισμα τῷ βιῳ. 
Verte ; Deseret te corpus, tuum in vita praci- 
puum argumentum. Gregorius Nazianzenus, orat. 
90, eadem voce utitur de Ci:sarea loquens, τῇ δὲ 

yyot τὸ γνώρισμα. MARAN. 
ΝΕ Unus codex Colb. τιμίων δόσιν, pramiorum 
largitionem. Nec ita multo post editl μαχρᾶς xal 
αἰωνίας χαὶ pax. At mss. μαχρᾶς xai μακαρία. 

(28) Edit! χκατασιγάξουσαι. Veleres quatuor libri 
χατασιγάξουσιν. 2l 

(29) Editi ψυχῇ ἢ τῷ. At mss. plerique omnes 
ut in contextu. u . . 

' 30) Codex unus et editi ὅτι αὐτῷ. Vox ὅτι in aliis 
quatuor mss. non legitur. Ibidem utraque editio 
χράτος xxi προσχύνησις, elc. Vocem ultimam in 


nostris mss. invenimus. 


329 


OMIAIA OTI ΟΥ̓Κ EXTIN AITIOZ TON KAKON Α 


O ΘΕΟΣ, 


1. Πολλοὶ τῆς διδασχαλίας οἱ τρόποι, οἱ διὰ Gpopu- 
του Δαῤὶδ παρὰ τοῦ ἐνεργοῦντος ἐν αὐτῷ Πνεύματος 
ὑπολειχθέντες dud. Ποτὲ μὲν γὰρ, 
διηγούμενος ἡμῖν ὁ προφήτης, x«i ὅπως 
συμπίπτοντα γενναίως, διὰ τοῦ xaÜ' ἑαυτὸν ὑπο- 
δείγματος διθατχαλίαν Zub» ἐναργεστάτην (31) τῆς 
ὑπομονῆς χαταλιμπάνξι, ὡς ὁταν λέγῃ" Κύριε, τί 
ἐπληθύνθησαν οἱ θλίδοντές us ; ποτὲ δὲ τὴν ἀγα- 
xui τὸ τάχος αὐτοῦ τῆς 


τὰ οἰχεῖα πάθη 
ἥνεγχε τὰ 


θήτητα συνίστητε τοῦ Θ:οῦ, 
ἀντιλήψεως, ἣν παρέχεται τοῖς ἀληθινῶς ἐχξητοῦσιν 
αὐτὴν, λέγων" Ἔν τῷ ἐπιχαλεῖσθαι ps εἰσήχουσέ 
τῆς διχδιοσύνης μου ἰσοδυναυμοῦντα 
προφήτῃ γθεγγόμενος τῷ εἰπόντι * Ἔτι λα- 
σον, ἐρεῖ: Ἰδοὺ πάρειμι. Τουτέστιν" Οὐχ 
ἔγθην ἐπιχαλεσάμενος, χαὶ ποοέλαθς τὸ τέλος τῆς 
ἐπιχλήσεως ἢ ἀχοὴ τοῦ Θεοῦ, Πάλιν ἱκετηρίας προσ- 
ἐχδιδώσχει ἡμᾶς τίνα 


u^) ὁ Θεὸς 
τῷ 
λουντός 


φέρων τῷ Θεῷ χαὶ δεῆσεις, 
τρόπον προτῆχε τοὺς ἐν ἁμαρτίαις ὄντας ἐξιλεοῦσθαι 
τὸν Θεὸν (32) 
μηδὲ τῇ ὀργῇ σου παιδεύσῃς με. Ἐν di 
δεχώτῳ Ψψαλμῷ παράτασίν τινα πειρασμοῦ ἐνδειξά- 
pio; ἐν τῷ λέγεν" Ἕως πότε, Κύριε, ἐπιλὴ σῃ 
μου εἰς τῶλος ; χαὶ δι’ ὅλου τοῦ ψαλμοῦ διδάξας 
ἡμᾶς μὴ ἐχχαχεῖν ἐν ταῖς θλέψετιν, ἀλλ᾽ ἀναμένειν 
τὴν ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ, xci εἰδέναι, ὅτε οἰχονομίᾳ 
τινὶ παραδίδωσιν ἡμᾶς ταῖς θλέψεσι, χατὰ τὴν ἀνα- 
λογέαν τῆς ἐνυπαρχούσης ἔχαστῳ πίστεως τὸ μέτρον 
ἐπάγων τῶν βασανιστηρίων. 'Emsi οὖν εἴρηται τὸ, 
Ἕως πότε, Κύριε, ἐπιλή σῃ μου εἰς τῇλος ; x«l τὸ, 
Ἕως πότ! ἀποστρέφεις τὸ πρόσωπόν σὸν ἀπ' 
ἐμοῦ ; 
oi, ὅταν μιχρὸν αὐτοῖς τι τῶν xara τὸν βίον mpoc- 


Κύριε, μὴ τῷ θναῷ σον ἐλέγξῃς με, 


τῷ δω- 


C 


εὐθὺς μεταδαίνει ἐπὶ τὸ τῶν ἀθέων χαχόν" 


χρούσῃ, μὴ φέροντες τὰς δυσχολωτέρας τῶν πραγμά- 
εὐθὺς ἀμρφίδολοι γίνονται ταῖς 
διανοίαις, εἰ ἔστι Θεὸς ἐπιμελούμενος τῶν τῇδε, εἰ 
ἐφοοὰ τὰ x«Ü' ἔχαστον, εἰ διανέμει ἐχάστῳ τὰ πρὸς 
ἀξίαν. Εἶτα, ὅταν ἐπὶ πλεῖον ἴδωτιν ἑκυτοὺς παρα- 
τεινομένους ἐν τοῖς ἀβουλήτοις, δεδαιοῦσιν ἐν ἑαυ- 


τῶν περιστάσεις, 


τοῖς τὸ πονηρὸν δόγμα, χαὶ ἀποφαίνονται ἐν ταῖς 
x«odixtg αὐτῶν, OTt Οὐχ ἔστι Θεός. Εἶπεν ἄφρων 
ἐν Οὐχ ἔστι Θεός. Καὶ τοῦτο 
ἐμβαλλόμενος εἰς τὸν ἑαυτοῦ νοῦν, ἀφειδῶς λοιπὸν 
διὰ πάσης ἁμαρτίας χωρεῖ. Εἰ γὰρ οὐχ ἔστιν ὁ ἢ 
ἐπισχοπῶν, εἰ οὐχ ἔστιν ὁ ἀντιδιδοὺς ἑκάστῳ χατὰ 
τὴν ἀξίαν τῶν βεθδιωμένων, τί κωλύει χαταδυνα- 
στεύει»ν τὸν πένητα (33), ὀρφανοὺς φονεύειν, χήραν 
xui προσήλυτον ἀποχτείνειν, πάσης ἀνοσίας πράξεως 


X400 (x αὐτοῦ" 


χατατολμᾶν, ἀχαθάρτοις x«l βδελυχτοῖς πάθεσι xol 
$* Psal. nr, 2. δ΄ Psal. 1v, 2. δὲ Isa. 1Υ11:, 9. 
xin, 1. *! ibid. 


(31) Antiqui tres libri διδασχάλιον ἡμῖν ivipyi- 
στατον. Alius pro διδασχάλιον habet διδασκαλεῖον. 
Alii duo et editi ἐναογεστάτην ἡμῖν διδασχαλίαν. 


ParnoL. Ga, XXXI. ! 


HOM. QUOD DEUS NON EST AUCTOR MALORUM. 


330 





QUOD DEUS NON EST AUCTOR 
MALORUM. 


J. Plures docendi modi nobis per sacrum psal- 
ten David ab operante in ipso Spiritu commonstrati 
sunt. Nam aliquando nobis nasrans propheta suas 
ipsius cerumnas ac calamitates, et quomodo que 
acciderant, strenue pertulerit, exemplo suo claris- 
simum nobis patientie documentum relinquit : ut 
cum dicit : Domine, quid multiplicati sunt qui tri- 
bulant me δ᾽ ἢ Aliquando vero Dei bonitatem, et 
ejus auxilii celeritatem, quod vere ipsum inquiren- 
tibus prebet, commendat, dicens : Cum invocarem, 
exaudivit me Deus justitie mea **, Que sententia 
eodem recidit atque illud prophete dictum : AdAuc 
te loquente, dicet : Ecce adsum **. Hoc est, nnndum 
invocandi fecerem finem; Deus tamen, necdum , 
absoluta invocatione, exaudivit. Rursus dum Deo 
supplicat, precesque adhibet, edocet nos quemad- 
modum eos quiin peccatis versantur, Deum pla- 
care par, sit : Domine, ne in furore tuo arguas me, 
neque in ira Lua corripias me *, At vero in duodc- 
cimo psalmo, ubi prolixam quamdam tentationem 
ostendit, his verbis: Usquequo, Domine, oblivisce- 
ris me in finem **? etubi pertotum psalmun, docuit 
nos deficere non debere in erumnis, sed Dei ex- 
spectarebonitatem ac nosse, quod providentia que- 
dam dedat nos afflictionibus, 7 3 atque proraltione 
fidei uniuscujusque tentationes admetiatur. Post- 
quam igitur dictum est illud : Usquequo, Domine, 
oblivisceris me in finem ? et, Usquequo avertis fa- 
ciem (uam a me ** ? statim ad flagitium transit im- 
piorum, qui posteaquam in vita non nihil experti 
suntadversi, rerum molestiores casus non ferentes, 
illico pendent animi, an sit Deus quires humanas 
curet, an singulainspiciat, an unicuique pro merito 
distribuat. Deinde ubi in adversis immorari sc diu- 
tius viderint, stabiliunt in semetipsis dogma pra- 
vum, atque in cordibus suis hanc proferunt senten- 
tiam : Non est Deus : Dizit insipiens in corde suo : 
Non est Deus??. Et cum semel hoc in animum in- 
duxit, tum licentia omni graditur per peccata om- 
nia. Etenim si non est quiintueatur, si non est qui 
retribuat cuique pro vitte merito, quid vetat oppri- 
mere pauperem, pupillos interimere, viduam et 
advenam enecare, scelestum omne factum audere, 
impuris et abominandis vitiis ac omnibus belluinis 
cupiditatibus coinquinari? Quapropter prolata hac 
sententia, Non est Deus, id tanquam inde conse- 
quens subjungit: Corruptisunt, et abominabiles fa- 
cti sunt in studiis!!. Fieri enim non potest uta via 


61 Psal. vi, 2. *5 Psal. xu, &. 569 ibid. 10 Psal. 


(32) Antiqui duo libri ἐξιλεοῦσθαι τὸν Κύριον, 
(33) Reg. priraus τοῦ πένητος. 


i 


331 S. BASILII MAGNI 333 


usta ideflectant, qui in. suis animis Dei non oili- A 


"Ise]ntnry, 


TATAMDATQWdITU LUÓÜ.arcloajsgoiTÜG: : MR το τ 
^; Ei252 — iz τῶ: φόζηυς £ÉOQyYI τὰ. Acrz352- 


scr, nm adio gor) ὃ ἐπιτητύμκατω. "Aungxags γα τατηαπῆναι τὸς JxGir 10352. a3 iXÓx» O83 ταῖς 


La tz 8253775 i3). 

3, l'nde, queso, tradite sunt gentes in repro- 
hum sensum, et faciunt quz non decent^*? Nonne 
quia dixerunt: Non est Deus? Cur sunt in igno- 
miniosa vitia prolapsa, et femin:e quidem apud 
ipsaa transmutarunt naturalem usum, in eum qui 
est preter naturam, masculi vero in masculos fie- 
ditatem perpetrant^?? Nonne quoniam mutaverzunt 
q;oviam incorruptibilis Dei in similitudinem peeco- 
r im, quadrupedumqnue, et reptilium'* ? [taque qui 
dicit Deum non esse, insipiens est et stultus. eum 
vere mente privatus sit atque prudentia. Assimilis 
autem huic est. et nihilo stoliditate inferioz. quis- 
riii: dieit Deum malorum esse auctorem. .Equale 
namrr:;e ipsorum peccatum esse duco, quod utri- 
1:6 ΦΊΣΙΤΑΥ eum qui bonus est nezant : quando 
T .i5m aer dicte:;m omnino non esse, alter vero 
78 boaum non esse statuit. Nam si auetor est 
5.aGnm. auq2e nee bonus est. ideoque utrinque 
5^2;*.P Dens. Ende igitur, inquit, morbi ? unde 
r.^,7*21 :5 tempestive? undeintegra urbium excidia, 
τα ἤρα δ, bella, pestes ? Hxc enim, inquit, mala 
$ Zt, 2e;que opera omnia. Quare in quem alium, 
r?nin Deum, possumus eorum quee fiunt causam 
t?ansterre? Age sane, quando in vulgalissimam in- 
cilimus questionem, nos, redacto ad confessum 


quodam principium argumento, problema diligen- 
tius tractatum clare et citraconfusionem explanare 


conemur. 


3. Itaque hoc unum in antecessum in animis no- 
stristixumratumquesitoportet, quod cum 7 & opus 
siinus Dei boni, et ab ipso conservemur. resque 
nostre gubernentur ab eo tum parvie, tuin πα σης, 
neque perpeti quidquam possumus preter Dei vo- 
luntat^m, neque quidquam eorumque perferimus 
noxium est etexiliosum, auttale, ut melius aliquid 


vel excogitari possit. Sunt quidem ex Deo mortes: 


sed profecto mors malum non est. nisi quis mortem 
peccatoris dicat, eum hinc migrare,suppliciorumin 


interno initium ci sit. Rursus autem ipsa inferorum 
mala Dbeurn anctorem non habent, sed nos ipsos. 


a s - τ΄ ?-4 I7 » : 
3. [I42z0. τὰ ἔς τῶ: ΊΞΖ,ΤΑ: a2^4X1152 wà29. zi 
T τὰ τ  AZX2IXTUOUA IOU&USE GRTERR fC. Oz 


iT (mc: [ln ἐἀπσεπτυζατ 3 os; τὰ παός 


XIX) τὴν ZL.TUTO) Z42RTU τὸς τὴν TX2À 32270. Z2- 
4 


DII 1: f) 7ITITS TIU ΤΙ ΛΞ GT) zI-:5,Z52972t ; 


* - 
7 1ἼΞΧ) τὸ χωβχητγ 352 
Pa αλλ κατ᾽ τ ἢ) ἀαι τιτηχποδμ χαὶ dozi- 
T: ιν 5.29. Ὡς ZZ ως ἔτττς APO; £062 χαὶ 


2435 7Eul. 30 ἀξ τς $72 (τς iT Θιης, Ηχοαπὰς- 
ἧς ὅτ τῶτν, Ruf L.dÍ) XT ττῦ χῳσητυξ Gi- 
διπηλξηας. RTI 1 Pw) του ΣΧ Ω 1:7139 GD)9zA τὴν 
ὥρα, Ouaciivs Q3 αὐτῶν GL: τι χα: τὴν Xuzo- 
Ttf). — 3:171  GRITITSt ταὼς ἀπνλυνται τὸν ἀγα- 


^ he PET 


“Ὁ ). 2. ᾿Ξ 3.2 Ξῶΐχ; 73 ἜΣ ΚΖ A572. 40i 


* 
- 


. ΄ -— - a )-- -. ; ^ 
04x X, X.3à 7.1. ξ)χ: Ἰιηπιχηλῶς, Et 7*2 XX» 


aiTtll. 06. χαῖῖ: TZ ταῦτ σοι 242571550 
ἑττ XEolgRTu] τῷ πὸ 38. 144) a2». »XTi». αἱ 
»)721 | πη Zl τῶν ἔχυχτου CGmwlUmt  πόδεν αἱ 
TXÁMAITILAD τῶν T2213 1 Τὰ GNGZUR οἱ suot, 
4t χα 39 : Βα: 223 χαχὰ, πετὶ, ταῦτα. χαὶι 
ταῦτα ε2::.0 cTuiaxczs 71177: τῶι Dgeaan ἄλλον χαὶ 
4.5.1 τῶν CM, τῶΤυ LQunliswa ἐππιτιστατθαι - 45200 
Eg $524. ETDMTR du 72 το 25222379» ἑμιπεπτώχαμεν 
τέτκαχ, ἔπι Tni icl75.apW» SÉyX» τὸν λογον 
ἄχ, τί αντες, τῷ τιν τεὴν 1 αλαβάντες τὸ πρόδλι μα, 
τιχυξν XXI T. A79 Ti» 1: αὐτοῦ C LIT 
Ti2a53520) cg Τα ΤΆΣ, 

3. Ἔν “Ὁ ὃς T2973 iji) iu 139502 4:44v0y ἔν ταῖς 
2:UX4AM ζῶν. ὅτι, TAMDAI Ὥτε; τοῦ ἀγαθοῦ 125, 
XX| 27 αὐτοῦ τ χτοτην σῶς, aud τε χαὶ μείζω 
ποι ταῖς τιχτυτατόντας, 370 παθρεμεν ὧν τι, μὴ 
$0212f4.4 CMi5. 227i al» ὧν παάτχλμῶ δλαδεοον 
τὸ ἐστον. ΣΧ τοιτύτηυ, X7: ται βέλτιόν τι χὰν 


"κεν 


ἐπδις xL. Ἔχ οὐτοῦ ud "12 ^i δαγατοι οὐ 
τῶν πουχϑῦν ταυτυς ὃ ὀχυχτῆς. πλὲν εἰ n τις 
Amat τὸν τῊὴῇὴῇϑγ ἀλαςτωληυ Tit τῶν ἐν dos χολά- 
τῖυν 2241 τυγχῶυῖι! X XXX)ÀAX;À τῶν ἐγτεῦθεν. [Ie- 

ΜΝ 


ΓῪ * " * - I * I - . - 
t) 2E TX ἔν 1125 χαχὰ 50 Oi)» ἔχει τὸν αἴτιον. 
£43; αὐτούς, A24 735 χαὶ διζα τὸς ἀμαοτέας τὸ 


Principium namque ac radix est peccati illa qu;e in D iv Lat xg τὸ αὐτεξούτιν, Οἷς 492 UU» ἀπξεχομέ- 


nobis inest facultas liberumque arbitrium. Nos 
" Bom. 1, 28. ^**jbid. 26. *"'ibid. 93. 


3, Coib. tertius νοσήσαντα, Aliquanto post idem 
corlex :cz3s2:5 804. 
^55 ELnus mss, et edili πόθεν ixrztze»220. Alii 


sa Pie τη, pecorum, putat Combefisius le- 
frenum esse, ex l'aulo, πετειὼν, POlucrum , que 
viri do^fissimi conjectura nobis multum placet ; 
(quonizun tamen etin utraque editione et in nostris 
&e ptem njss. legitur z757», eam vocem retinendam 
^nnininmms, Mox Heg. primus παραπλήσιος δὲ τούτο 
““’ 49V TIT guns αὐτῷ, χαὶ οὐδὲν χατὰ τὴν ἀγρο- 
7245,22 27’ “ “4242 42 T5 2792 πο)ειπόμενος. 


- - "^ * . - - 
vot; τοῦ XXX^2 ἀκλεν εινὸν ἔχειν, οὗτοι δι᾽ ἥϑονξς 


.31) Antiqui tres libri et utraque editio τὸν ἀγα- 
95». At codex Uoisl. et Colb. secundus τὸ ἀγαθόν, 
summum bonum. Mox Reg. tertius in contextu ha- 
bet διοοιξομενος" at in ora libri διαδεδαιούμενος. 

(38) Veteres aliquot libri Zovx zt; τοῦ ἀγαθοῦ, ne- 
gatio boni. Alii duo et editi Zovz7«; τοῦ Θεοῦ. 

(39) Editi et duo mss. οἱ λοιποί, pestes. Alii qui- 
dam mss. non pauci oi λεκοί, fames. Nec ita multo 
post duo niss. Combefisiani γινομένων ἀπαιτιῶσθαι. 
editi legitur eri Aliquanto infra, ubi in eon- 
| ltur πολυθούλλχτον, scri l 
In ora Colb. secundi «665 x ia invenimus 


333 


HOM. QUOD DEUS NON EST AUCTOR MALORUM. 


834 


εἰς τὴν σ“μαοτίαν δελεασθέντες, τίνα ἂν εἴποιμεν (40) A enim quibus licebat,si malo abstinuissemus, nibil 


εὐποιπῷ λόγον, τὸ uà οὐχὶ αὐτοὶ ῥαυτοῖς αἴτιοι 
τῶν ἀλητινῶν γεγενῆσθαι; Καχὸν τοίνυν τὸ μὲν ὡς 
πρὸς τὴν ἡμετέραν αἴσθησιν, τὸ δὲ ὡς πρὸς τὴν 
ἑαυτοῦ φύσιν. Τὸ υὲν οὖν φύσει χκαχὸν ἐξ ἡμῶν 
ἥοτηται, ἀδικία, Gays, ἀφροσύνη, δειλία, φθάνοι, 
φόνοι, Qquouuxtixt, ῥᾳδιουργίχι, χαὶ ὅσα τούτοις 
συγγενῆ παθήματα, τὴν xat! εἰχόνα τοῦ χτίσαντος 
γεγενημένην Ψυχὴν κχαταῤῥυπαίνοντα, ἐπισχοτεῖν 
αὐτῆς τῷ χώλλει πέφυχε. Πάλιν χαχὸν λέγομεν τὸ 
ἡμίν ἐπίπονον xai ὀδυνηρὸν πρὸς τὴν αἴσθησιν, vó- 
σον σώματος, χαὶ πληγὰς σώματος, χαὶ τῶν ἀναγ- 
χαίων τὴν ἔνδειαν, χαὶ ἀδοξίας, χαὶ χοημάτων ξη- 
μίας, καὶ οἰχείων ἀποθολάς" ὧν ἔχαστον ἡμῖν ὑπὸ 
τοῦ Qpoviuou χαὶ ἀγαθοῦ Δεσπότου πρὸς τὸ συμφέ- 
ρὸν ἐπάγεται. Πλοῦτον μὲν γὰρ ἀφαιρεῖται τῶν χα- B 
χῶς χεχρημένων, τὸ ποὸς ἀδιχίαν αὐτῶν ὄργανον 
ϑιαφθείρων' νόσον δὲ ἐπάγει, οἷς λυσιτελέστερον τὸ 
πιπιδῆσθαι τοῖς μῶεσιν, ἣ ἀχωλύτους ἔχειν τὰς 
πρὸς τὸ ἁμαοτάνειν ὁρμάς" θάνατοι δὲ ἐπάγονται, 
τῶν ὅρων τῆς ξζωῆς πληρωθέντων, οὖς ἐξ ἀρχῆς 
περὶ ἔχαστον ἔπηξεν ἢ ϑιχαία τοῦ Θεοῦ χρίσις, 
πόῤῥωθεν τὸ περὶ ἕκαστον ἡμῶν συμφέρον προὄλε- 
πομένον" λιμοὶ (44) δὲ καὶ αὐχμοὶ, καὶ ἐπομθρίαι, 
χοιναί τινές εἰσι πληγαὶ πόλεων xal ἐθνῶν, τοῦ χα- 
χοῦ τὴν ἀμετρίαν χολάξουσαι. ὡς οὖν εὐεργέτης ὁ 
ἰατρὸς, xxv πόνους xà» ἀλγηδόνας ἐμποιῇ τῷ σώ: 
ματι (τῇ νόσῳ γάρ μάχεται, οὐχὶ τῷ χάμνοντι)" οὖ- 
τως ἀγαθὸς ὁ Θεὸς, ὁ τὴν σωτηρίαν τῷ παντὶ διὰ 
των μερικῶν χολάσεων διοιχούμενος, Σὺ δὲ τῷ ἱἰα- 
Tp μὲν οὐδὶν ἐγχαλεῖς, τὰ μὲν τέμνοντι, τὰ δὲ (. 
χαίοντι, τὰ δὲ παντελῶς ἐἑξαιροῦντι τοῦ σώματος" 
ἀλλὰ χαὶ χρήματά που ὑποτελεῖς, χαὶ σωτῆρα προσ- 
ἀγορεύεις, ὅτι ἐν ὀλίγῳ μέρει τὴν νόσον ἴστησι, πρὶν 
εἰς ὅλον τὸ σῶμα τὸ πάθος διαχυθῆναι. Ὅταν δὲ 
ἴδης πόλιν ἐπιχατασεισθεῖσαν τοῖς ἐνοιχοῦσιν, ἢ 
πλοῖον αὐτανδρον χατὰ θαλάσσης διαλυθὲν, χατὰ τοῦ 
ἀληθινοῦ ἰατροῦ καὶ σωτῆρος γλῶσσαν χινεῖν βλάσφυ- 
μὸν οὐχ ὀχνεῖς. Καίτοιγε ἐχρῆν συνιέναι, ὅτι, μέ- 
τρια μὲν χαμνόντων x«l ἰάσιμα τῶν ἀνθρώπων, αἱ 
ἐξ ἐπιμελείας Gest παραλαμθάνονται’ ὅτον δὲ 
κρεῖττον ἀποδειχθῇ τῆς θεραπείας τὸ πάθος, ἀναγχαία 
γίνεται τοῦ ἀχρειῳθέντος ἢ ἀλλοτρίωσις, ὡς μὴ διὰ 
συνεχείας τὴν νόσον βαδίξουσαν ἐπὶ τὰ χαίρια προ- 
ἐλθεῖν (42). Ὥσπερ οὖν τῆς τομῆς $ τοῦ καυτῆρος οὐχ 
ὁ ἰατρὸς αἴτιος, ἀλλ᾽ ἡ νόσος" οὕτω καὶ οἱ τῶν πόλεων 
ἀφανισμοὶ, ix τῆς ἀμετρίας τῶν ἁμαρτανομένων τὴν 
ἀρχὴν ἔχοντες, τὸν Θεὸν ἁπάσης μέμψεως ἀπολύουσιν. 


D 


pati molesti, iidem voluptate ad peccandum illecti, 
quamnam possumus speciosam ralionem afferre, 
quin nobis ipsis miseriarum simus auctores ? Ma- 
lum itaque aliud est habila ratione sentiendi, aliud 
sua ipsius natura. Quod igitur natura malum est, 
ex nobis pendet, injustitia, lascivia, vecordia, igna- 
via, invidie, credes, veneficia, fallacia, ac reliqua 
ejusdem generis vitia, quee animam ad Conditoris 
imaginem factam dum contaminant, pulchritudi- 
nem ejus ac decorem solent obscurare. Rursus 
malum dicimus id quod nobis molestum est, dolo- 
remque infert sensibus, morbum corporis,ejusdem 
plagas,reru ἃ necessariarum penuriam,ignominias, 
pecuniarum jacturam, familiarum amissiones et 
necessariorum. Que singula nobis 8 prudente Do- 
mino et bono ad nostram utilitatem irrogantur. 
Divitias enim aufert male utentibus, ut instrumen- . 
tum quo injustitiam perpetrabant, disculiat. Mor- 
bum immittit iis quibus conducibilius est habere 
membra prepedita, quam paratos expeditosque ad 
peccandum motus. Inducuntur quoque mortes, ex- 
pletis vite terminis, quos unicuique ab initio con- 
stituit judicium justum Dei, quid cuique nostrum 
conducat, longe prospicientis.Jam vero fames, sio- 
citates, imbres nimii, plage quedam sunt urbium 
ac gentium comirunes, mali immoderationem pu- 
nlentes. Quemadmodum igitur beneficus est medi- 
cus, sive labores, sive dolores inferat corpori (nam 
eum morbo pugnat, non cum tegrotante) : sic bo- 
nus est Deus, qui privatis penis infliclis omnium 
consulit saluti. Tu vero medico quidem nihil cri- 
mini das, secanti alia, alia urenti, alia omnino 8 
corpore auferenti:imo numeras ei pecuniam,et vo- 
cas servatorem,quod in exigua parte prius morbum 
sistat, quam labes in totum corpus diffundatur, 
Cum autem videris civitatem terre motu concus- 
sam corruisse in incolas, aut navem una cum ipsis 
viris periisse in 753 mari, non vereris adversus 
medicum verum et servatorem linguam blasphe- 
mam movere.Et tamen intelligere te oportebat dili- 
gentiam quidem et curam utilem adhiberi, si egro- 
tantium hominum egritudo moderata sit et medica- 
bilis : sed cum semel morbus validior fuerit quam 
ut curari possit, tunc necesse esse amputari inuti- 
lem partem, ne morbus per continuitatem proser- 
pens ad vitalia perveniat. Ut igitur sectionis aut 
ustionis, non tmnedicus causa est, sed morbus : sic 


urbium ruinre ex peccatorum magnitudine ortum habentes, Deum ab omni crimine atque repre- 


hensione liberant. 
4. ᾿Αλλ᾽ εἴπερ ἀναίτιος τῶν χαχῶν ὁ Θεὸς, φησὶ, πῶς 


(40) Utraque editio οἱ nostri septem mss. εἴποί- 
μεν" sed,in hac voce vitii aliquid certo subesse 
ratus Combefisius, de suo emendavit, affirinavit- 
que pro εἴποιμεν legi debere εἴποιεν. [8 enim, inquit, 
petit contextus. Dixerim tamen id necessarium 
non videri.Potest euim vox ást;subaudiri,sicque 
construi Greca, ἡμεῖς γὰρ οἷς ἐξῆν... οὗτοι ἡμεῖς, etc., 
fili ipsí nos.Hancconjecturam non parum adjuvat, 
quo4 ante et post hunc locum prima persona plu- 


&. At qui si Deus, inquit, malorum auctor non 


ralis adhibita sit. Ex eo enim conjicere licet, eam- 
dem personam et hic quoque positam fuisse. 

(&1] Veteres quinque libri λοιμοὶ δέ, pestes. Alius 
ms. et editi λιμοί, fames. Affinitas unius vocis cum 
altera jam paulo ante fecerat, ut alii librarii aliter 
scriberent. Sed non multum laborandum, que vera 
sit scriptura,cum parum referat utro modo legatur. 

(5) nus codex Combef. et alii nonnulli καίρια 
nponoti», Edit] προσελθεῖν. 


335 


S. BASIL! MAGNI 


336 


est, quomodo dictum est : Ego qui lucem condidi, Α τἴοτται τὸ, "Ego ὃ χατατχευσας. Φῶς, xki σοις- 


et feci tenebras : faciens pacem,et ereans mala:*? Ac 
rursus : Descenderunt, inquit, mala a Domino su- 
per portas Jerusalem **. Et : Non est malitia in ci- 
vitate, quam Dominus non [fecerit *. Et in magno 
illo Moysis cantico : Videte, videte quia ego sum . et 
non est Deus prater me: Ego occidam, et vicere 
faciam : percutiam, et ego sanabo**, Sed nihil ho- 
rum apud eos qui Scripture sensum callent, Deum 
redarguit tanquam auctorem malorum atque effe- 
clorem. Qui enim dixit : Ego, qui condo lucem.et 
facio tenebras.per hiec se rerum opificem declarat, 
non imnali ullius effectorem. ltaque ne existimes 
alium esse lucis auctorem. alium tenebrarum ; 
dixit se. eorum que in rebus creatis sibi adver- 


sari videnturetfectorem esseet opificem; ne quaeras B 


alium ignis, alium atque artiticem. neque alium 
aeris, et alium terrre, quod haec aliquo modo 
juxta qualitatum conirarietatem inter se opposita 
esse videantur. Quod dum nonnulli jam faciunt, 
deos multos admisere. Facit autem pacem, et 
creat mala. Maxime quidem in te pacem facit. cum 
per bonam doctrinam mentem tuam reddiderit 
tranquillam, atlectusque in animam rebellesseJa- 
rit. Creat vero mala ; hoc est, transmutat ipsa, et 
in meliorem statum adducit, ut. cum mala esse 
desierint, tum l;oni naturam induant. Cor mun- 
du;n crea in me, Deus^?*. Non nunc crea, sed ii- 
lud per malitiam invceteratum renoa. Εἰ : [t 
duos creet in unum nocum hominem ὅδ. Adhibitum 
est hoc verbum, creet, non ut ex nihiio producat. 
sed ut eos qui jam exsistebant, transformet. Item. 
Si qua in Christo est nova creatura*'. Ac rursus 
Moyses : Nonne hic ipse pater tuus possedit te. et 
fccit t», et creavit le** ? Hic. enim. illud. erezvit, 
quod post verbum fecit positum est, perspicue 
nos docet, nomen creationis pro quadam in melius 
mutatione plerumque usurpari. ltaque Fuciens pa- 
cem. iia pacem facit. vide.icet ex. eo quod creat 
mai1.:.0c est.transmutat et emendat.De.nie etiam- 
si pacem inieuizas vacationem a beuis, maium- 
45: cicas molestias quae bellicezantes sequuntur, 
exred.tiones longin quas, labores, v:gilias, timo- 
Tes. sujiores, vulnera. exces, u:bium expugaa- 

τε. Servitrtem, exsiua, miseranda captorum 
spéc:ii2nia, eiin summa, incommoda omnia que- 
eurjze i&La comi:antur : dicimus fieri haec justo 
ji:-.9 Dei, Hs, qui supplicio digni sunt, penas 


Tta -——— - 
s" «4. dta ae 


Va; 502. v,17. ΤΣ Deut. xxxi. 6. 


᾽ν ALUquUi res bri 02:7. τητος ὅτι. 


,ν δ... ÁBTDdus tx p 


(zc one alum eft2 uni opificem. Rez. primus 
J» D'T1773 τῶι, Ttz. μὲ n$ guarras u'lum 
£^ .£*7. 

e 0052 UU ou e κε χη] zz22-, us. 


Loza. i65 iSi 5225 722 9 7242. lbidem 
LUIS 5L^5k£ndbd5b.pnimnuset Beg. tertius z-i- 
27... Ὁ: 47 T5676 T1. τὰ: L£If2i σε, posssdiu te 


- Mi. :. 13. τ΄ Amos in, δ. ^* Deat. xxxm, 39. ^? Psal. r. 12. 


$2; 77575; ., πρὸ εἰοξυζὺ 
Ka: πω Κατιξς, $2X3i. xXXZx X23 Kv2i99 dzi 
. . 


Z*i χτί των zxrX; 


z2; lus2xa*: zzi- Oix i270 xxxix d» r$ 
24, ξν Κύξιςς 92x ἐξοίσζε. Καὶ ἐν τΖ ub 

* 9$ -— E ““,. «ὦ» - - : * 

ὩΟΣ τοῦ Moo7rwi  lorzt, i2c5, ὅτι (53) ἔγυ Et41, 
b οὐχ ἔστε Θεὸς có» ἐπε" ἐγὼ ἀποχτενῶ, 
χαὶ τξν cUMÍTw παταϊζω, χαγ ἱπσοσαι CALAY 
οὐδῦ, τούτων τὸ uic: τὸν νοῦν τῆς Γρατὲς 


2 αὶ —65X 


X1-0,22UD ἔχει Θεοῦ, ὡς XXXW3 αἰτιλ χαὶ ποιχτοῦ» 
ὃ 7212 it. ὅτι Ἐγὼ 6 χατατχιυζτων φῶς, χαὶ 
ποιῶν σχοτὸς, τῆς χτίξιυς ὑταιρυςγὸν ἑαυτὸν διὰ 
τούτων πατιστχτιν. θῦχι χαχηῦ τινὸς ποιχτζυ, "l»a 
τοίνυν ai »VADTKi χοῦν ui» τῶκσι 792 τωτὸς Xt7t9», 
2:09» 0& το ZX.70.;. IXJ703 εἶσι τῶν δοχούντων 
ξνχυτίως ἔχειν XXII TXO χτιτῖν ποιῖςτζν χαὶ τεχυΐ- 
TX3, ὧχ ἃς 10737; 4$ 2222» (4) πΞυτὺς δειιουογὸν, 
χαὶ X2» ὑόατος, ἀχϑὲ χαλεν ἄττος, χαὶ ἄλλον Eg 
ἐξειῖς 3οχιεῖ T€. αἀντιχεῖσϑαι ἀρύχλδις χατὰ TR» τῶν 
στῶν P xrx:wzD. "Uzis ἧς 70: παύοντες εἰς 
-72xzx23D. {{τετξ 9ὲ εἰῆζυξν, χαὶ χτίξει 
XXXI. Mz4:272 ui» εἰξςυζν ποιεῖ ἂν σοὶ, ὅταν διὰ 
Pilzzxijur; χατειχυσυτς τὸν v3» 252, 

ς τὰ Ξξὸς Ti» γυχὰν στασιχ- 
: XZXa^ 72.712771, ἀἰταχοται αὐτὰ 
δεῦρ τωτο E TEUERZA xzvSiupa τὸ εἶναι 
X121 $220 ἀεταν πθεῖν. Καοϑίαν (A) 
X2.3:.-) X-i23» i» ἔχον: 9 Θῶς. Οὐχὲ υὖν δκαι- 


XXX2. τῶν T2722 


φοτη ςτὸν, χροὶ τοὺ d£ τὸς xIXiXQ παλκιωδεῖσαν ἀνα-. 


χχιιτῶ. hax "x τοὺς 3.2 κτέδε εἰς ἕνα χαινὸν 
Τρξεντιν, Το, χτισς, οὐχ Da ἐκ τοὺ μὲ ὄντος παο- 


zi. Da 725; 


Tx. οὐτὰς ἀεταχήταξζης. Rot, ΓΙ 
τις ἔν NIIZTX χχῦς χτιτις Ἀαὶ zXAD $ Mec 
22721 2. τὸν TITEO ἐχτχσατὸ σε, χαὶ 
ἔχτιτε τὰ Q4Ó l1 Σχνυῶς γ19 ἐντα γα 
ταχλεῖτα θιβατχει EIIA 


Οὐχ zx.7:, 
2: χα: 
αἰτὰ CX» CIIXTU X ITuT 
τι ἐπ: τὸς ϑε τιντευς τίταχτχε, ὡς τὰ πολλὰ, τὸ 
τὸς GXT:TUR Tux. στε dla: εἴχνυχυ, 62-9 
ποιεῖ TX» εἰξχνχυ, ἔς τοῦ τὰ χχχὰ χτιχνεῖν- τουτέστι, 
micxTiub. χαὶ εἰς Ξὲ civz0 iyi. ἜΞειτα συτοι, 

ξ Ti» πιαίσνν ἄϑειαν, χαὶ 
ZXX2) εἰπτ τὰ ἀχυλτυθουντα τοῖς T3 αλοτιν ἐπι- 
πΞῆυχ,  PXTTIATEGRQ ὑπιροτινως, πῆντυς, ἀηγϑυπνίας, 


οι ιι .“- 
4 ?e424 δε . 


5 - . - 
ἰοῶτας, TIXOARTR. TIXQZuQ W22iw) 


* * , . -- " 
X37 227.2124. mx, Xx. TZ iAMEEUUAR Tw» 


2272 PDEITI: 


Θεοῦ 


^ Ephes. ti, 15. 


el fecit te, et ercacit te. In ceteris quidem Coib. 
teruus consenüt ^um iis quos diximus libris : sed 
ΓΟ £717: habel i2222:, formavit. Alii duo mss. 
651} et Colb. secundus ixzt227» ci, zzi ἐξοὶς σὲ ci, 
x2: ἐξ 27i τι, Creacvil te. et fecit te. et formavit te. 
ἐν Edid πρευπουίας, σι νας, tigilias, prelia. At 
m$. sSeX ἡ τυσνιας, x,w»12;. rigHids, limores. 
A9 Colb. primus 72,» x»isit, Mox Reg. primus 
4€9:31321 τοῖς ἀξιοῖ; χορχττων. 


337 


χαιοσύνη. 


ἄλλον οὖν ἀποχτείνει, καὶ ἄλλον ξωοποιεῖ (30) 


. - 4 
αοτὸν ἂχ 


οὐχ ἐποίησε" νόει 


ἀπώλειχι, 


HOM. QUOD DEUS NON EST AUCTOR MALORUM 


338 


τιμωρίας ἐπάγοντος. Ἢ σὺ ἐδούλου μὴ χαταποησθῆ- À per bella irrogantis. An 76 tu non vis tradita 


ναι τὸ Xódoux μετὰ τὰς ἀνοσιουσγίας ἐκείνας ; ἣ ἡ 
χαταστοαφῆναι τὴν Ἱερουσαλὴμ, μηδὲ ἐρημωθῆναι 
τὸν νὸν, μετὰ τὴν φοιχτὴν χατά τοῦ Κυρίου τῶν 
Ιουδαίων ἀπόνοιαν ; Τενέσθαι δὲ ταῦτα πῶς ἄλλως 
δίκαιον ἦν, xul οὐχὶ διὰ τῶν ᾿Ρωμαϊχῶν χειρῶν, αἷς 
παοέδωγχαν τὸν Κύοιον ἡμῶν οἱ ἐχθοοὶ τῆς Gone 
ἑαυτῶν (49) Ἰουδαῖοι; Ὥστε ἔστι ποτὲ χαὶ διχαίως 
τὰ ἐχ τοῦ πολέμου χαχὰ τοῖς ἀξίοις ἐπενεχθῆναι. Καὶ 
τὸ, Ego ἀποχτενῶ, χαὶ ji» ποιήσω, δέχου μὲν, ti 
βούλει, κατὰ τὸ ποόχειρον τῆς ἐννοίας. Oixodoutt γὰο 
ὁ φόδος τοὺς ἀπλουστέρους. Πατάξω, χἀγὼ ἰάσο- 
μαι, Καὶ τοῦτο χρήσιμον αὐτόθεν νοούμενον" τῆς 
μὲν πληγῆς ἐμποιούσης τὸν ψόθον, τῆς δὲ ἰάσεως εἰς 
τὴν ἀγάπην προτρεπομένης. Ἔξεστί γε μὴν σοι xai 
ὑψηλότερον διανοηθῆναι 
ἀποχτενῶ, τῇ ἀυαρτὶα" χαί Ui» ποιησω, τῇ δι- 
ἔξω ἡμῶν ἀνθρωπος δια- 
Οὐχ 
ἀλλὰ 
τὸν αὐτὸν, δι’ ὧν ἀποχτείνει, ξωοποιεῖ: xai δι’ ὧν 
πατάσσει, ἱᾶται, χατὰ τὴν Παροιμίαν τὴν λέγουσαν, 
ὅτι Σὺ μὲν πατάξεις αὐτὸν ῥζῥδῳ, τὴν δὲ ψυχὴν 
θανάτον ῥύσῃ" Οὐχοῦν πατάσσεται μὲν 
σὰρξ,ἵνα ἰαθῦ ψνχή" θανατοῦται δέ ἁμαρτία, ἵνα 
ξήσῃ δικαιοσύνῃ. Τὸ δέ, Κατέδη χαχὰ παρὰ Κυρίον 
ἐπὶ πύλας Ἱεοουσαλὴμ, αὐτόθεν ἔχει τὴν ἐξήγησιν. 
Ποῖα χαχά ; Wópog ἀρμάτων χαὶ ἱππευόντων. Ὅταν 
δὲ ἀχούσης, Οὐχ ἔστί χαχία ἐν πόλει, ἣν Κύριος 
τῆς γαχίας τὸ ὄνομα" ὅτι τὴν 


Ὅσον 4*0 0 
[] 


φθείοεται, τοσοῦτον ὁ ἔσω ἀναχαινοῦται, 


προσαγομένην χάχωσιν τοῖς ἀμαοτάνουσιν ἐπὶ διορ-- 
θώσει τῶν πλημμελημάτων ὁ λόγος αἰνέσσεται. 'Ex«- 
X074 γάρ σε, φησι, xxi ἐλιμαγχόνησα, ἵνα εὖ Gt 
ποιήσω" ποὶν εἰς ἄἅμετοον ἐχιχυθῆναι τὴν ἀδικίαν 
ἱστῶν (31), ὥσπερ ῥεῦμα ἔρχει τινὶ χρατερῷ xai 
διχφοάηματι κατεχόμενον, 

9, Διὰ ταῦτα νόσοι πόλεων xal ἐθνῶν, ἀέοων «Uy uoi 
χαὶ ἀγορὶκι γῆς, καὶ αἱ χατὰ τὸν βιον ἑκάστῳ τρα- 
“χύτεοαι πεοιπτώσεις, τῆς χαχίας τὴν αὔξησιν πεοι- 
χόπτουσαι. Ὥστε τὰ τοιαῦτα χαχὰ παρὰ Θεοῦ ji 
νεται, τῶν ἀγηθινὼν χαχῶν Thy ἡἴνεσι» ἐξαιουύντα, 
Ai v: γὰρ χατὰ τὸ σῶμα κακώσεις, χαὶ τὰ ἐχτὸς 
ἐπίπονα, ποὺς ἐποχὴν τῆς ἁμαρτίας ἐπιυενόηνται. 
᾿Αναι εῖ τοίνυν τὸ χαχὸν ὁ Θεύς" οὐχὶ δὲ τὸ χαχὸν ix 
τοῦ Θευϑ' ἐπεὶ χαὶ ὁ ἰατρὸς ἐξαιοεῖ τὴν νόσον, ἀλλ᾽ 
οὐχὶ νότον ἐμῤάλλει τῷ σώματι. Πόλεων δὲ ἀγανι- 
GÀ, σεισμοί τε χαὶ ἐπιχλύσιι:, χαὶ στροατοπέ)ων 
χαὶ ναυχγιχ, χαὶ πᾶσαι πολυάνθοωποι 
φθοραὶ, εἴτε ἐκ “ἧς, εἴτε ἐχ θαλάσσης, tit ἐξ ἀέ- 
ρος, X πυρὸς, ἢ ἐξ ὁποιασοῦν αἰτίας ἐπιγινόμεναι, 
εἰς τὸν τῶν ὑπολειποαένων σωφοονιτιλὸν “γίνονται, 
τὴν πάνδημὴν πονηρίαν δημοσίαις μάστιξι τοῦ Θεοῦ 
σωφρονίτοντος" Τὸ μὲν οὖν χυρίως χαχὸν ῷ ἁμαρτία, 
ὅπερ LAMGTA ἐστι τῆς τοῦ χαχοῦ προσηγορίας ἄξιον. 


5! 1{ Cor. rv, 16. ** Prov. xxu 45. δ᾽ Deut, vi, 3. 


(5) Editi αὐτῶν. At multi mss. ἑαυτῶν. 
90) Colb. tertius ἄλλον $2v ποιεῖ. 
(31) Unus aut alter ms. et edit] ἀδιχίαν ἰστῶν, 


fuisse incendio Sodoma post flagitia illa ac scelera? 
an non eversam fuisse Jerusalem,neque desolatum 
templum, post horrendam illam Judeorum adver- 
sus Dominum vesaniam? Hec autem fieri quonam 
alio modo &quum erat,nisi per manus Romanorum 
quibus Dominum nostrum tradiderunt inimici suae 
ipsorum vito Judwi? Quapropter etiam juste non- 
nunquam belli mala infliguntur merentibus. Illud 
quoque, Ego occidam et vivere faciam, accipe, si 
vis, obvio sensu. Timor enim simpliciores cedificat. 
Percuciam, et ego sanabo.Et hoc acceptum ad ver- 
bum, utile est et conducibile, plaga timorem incu- 
tiente, sanatione vero ad dilectionem incitante. 
Licet tamen tibi etiam altius de his qu& dicta sunt, 
περὶ τῶν εἰρημένων. ᾿Εγὼ p sentire. Ego occidam, peccato: et vivere faciam, 
justitie. Quantum enim externus noster homo cor- 
rumpitur, tantum internus renovatur?*, Non igitur 
alium occidit, alium vivificat; ssd eumdem, per ea 
quibus occidit, vivificat: itemque per ea quibus 
percutit, sanat, ex Proverbio illo: Τὰ quidem per- 
cuties ipsum virga, animam vero ipsius a morte li- 
berabis **. Caro itaque percutitur, ut anima sane- 
tur: peccatum vero perimitur, ut vivat justitia. 
lllud vero,Descenderunt mala a Domino super por- 
tas Jerusalem, per sese exponitur. Que mala? 
Strepitus curruum etequitum.Cum autem audieris, 
Non est malitia in civitate, quam Dominus non fe- 
cerit, intelligo afflictionem aliquam quae peccanti- 
bus ad peccata corrigenda infligatur, a Scriptura 
nomine malitie significari. A//lizi enim inquit, te, 
et fame strangulavi*?, tibi et benefaciam : quippe 
injustitiam prius sistit ac coercet, quam in im- 
mensam diffundatur eo modo quo fluentum valido 
quodam obice ac septo cohibetur. 


5. Hinc urbium morbi genliumque, aeris sicci- 


tas, sterilitas terree, atque asperiores quie cuique 
in vita accidunt calamitates, quibus mali progres- 
sus intercipitur. Quare inferuntur ἃ Deo ejusmodi 
mala, malorum verorum ortum prohibitura. Nam 
corporis afflictionesac molestie externe ad peccata 
compescenda excogitate sunt. Tollit igitur malum 
Deus ; non autem ex Deo malum est.Nam et medi- 
cus tollit morbum, non morbum accersit corpori. 
At vero urbium excidia,terree motus,inundationes, 
exercituum clades, naufragia et quivis multorum 
hominum interitus, sive ex terra, sive ex mari, 
sive ex aere, aut igne, aut ex quacunque alia 
causa proveniat, hiec ad superstitum castigatio- 
nem emendationemque contingunt; Deo nequitiam 
publicain publicis flagris castigante. Malum igitur 
quod proprie dicitur, peccatum videlicet, quodque 
maxime mali nomine dignum est, pendet ex no- 


Alii quatuor ἰστῶντος, Ibidem quo mss. Combeti- 
siani εοχίῳ tot, 


sr 70iintae: 
maio 4d: Δι 2eT0eCtuc9. ΒόΣΣ ΩΣ v372. 22 
'"amina. 2ar.m ali ljofnl ll 14801 vàL rieclam 
fTnganLzIP. 94.gI ioco . ρα σι ποιτχῦ. 
iarun mn:um :3 ino sma2otc3 22Mane2-:3 

ho 21.121 ρα: 5 


$2 


Sur 
Am 
UTD τσ τύ λοι 
Tieni. IL DaAYul 2DIPDALiIOO ζοσι τς et l:OS)ux 
τρια IüDahlLino πρᾶν 77 zi--. Ὁ unus 
107mna 3 πω τιν σι σι muLomim ποτ ὦ, m δὲ- 
1us à "18902 Der μι: διὰ τοις [20 N1OMeT4Lo 
1.1 ΒΞΗΣΤΙ δ "ALIUD S05. TIL M $zczb ἐς DO 
"i733 τ: 29seraZLD. 1-2 πὶ Dal ὅς ADCUC ἃ 
eT i1230P2G ILL 2dT3Ihe3 Dal c&ros INT δὲ 
403 »r:Diemdos ioerzas 5". Hoo 20.m τὰ Hl) 
mleücros 20€ suürcien σόν elsSeL C21 ldd- 
modio snum. eum ai infeencm zeseEn 237054 
TUnen -icl103exemoiosd0zPunnzoress 
Dig ?ehiglet5. €f S[ phat3o0 (Um LX) exeScenll iA 
ΔΙ ilnCuesPSUs ἐπ". Xo eX2IUDIZAL iuit qui 
MOGRBSCLIAT DEeléem 2ALiLLAIllggl4jTe ἐΐΠ πο 4. ADO- 
:T1L23 LÓAI RLTIAMdO. ΤΙΣ Ir6IDLI DA a&c25- 
Zam "aar -Amae ας opus qz. liam maiim Pra- 
ΔΕ 5535 SLGCIHeTUIS 1: ὁπ ἃ ἐς: DOCLOUR 
Ife TiliifT9cl1I? 2 0DiCesm ;ve?com τ δ: δ ems 
ΖΙΣ. ΦΊΔΙ Σα ClImuqTleDmque poslum Σὲ θὰ Ad 
TLÓ2ziim zt eon lizm. Ri out:2 muaril icc. 
ἃ., ὦ 71s σὰς 1079-0. Ricci 1PvenUÜID. 1] W- 
41 πὶ isuni Lgcelm " habet accem ulis 
4n.islilé Δα ac(num hircm muülesmatlI &- 
aZzHlüSm»: et τεσ quidem τὰς est 7.5. [I 


πξοξὺς- 


ΤΏΣΒ sto πῆ στὰ Ξλυζα στα τοσξιϊ 3 αι C 


A4 1702720210 Τρ 


g 
rese s» 
et s 


ΣᾺ mami δ 1 το, uM 
ZAZLUMLImE 1-|: δὲς. [ID 1227792 sil. 
GA IS T:1poralemilic 223 DT delddque. Τὰ: 
nitj.m4 LESIEOS MATMILZALZIS αἰ πεῖσιν £2: RISIZO 
AEL. - ον Tii iL TIL 
(140A 7313314 
On ECL ἀντὶ 


DLIaT πο 224 ες ς 


TAiDAt. πὸ Ὀσζδφ: πιο: 02 icos- 
τ ILUMTILUDICA δυῦρνα iL usciz υἱ- 
εἰ bllIDLSOm. 4e Ille ».2 1? eI L0 σι χαὺς 
ain4d lim6LetHE TIQCIAAD 0LIZCi-20a474ocem: 


t 


" Naz miU RID 


e), be i. xl. i. Ἵ A22. ΣΧ, 33 
ΟΣ CaLeI jx. 3C i20 Corus, lI A32 


Rez. δ ».ad 2L $i ene ἐπι 2IITE ; AL - - aed lcm 
ls. P edid 0.1.5 - z -— — —— 3 
Y - S »-»- Ὁ........» 


NL o 1.19, -— 


--- 7^ IDIDLLAL. &.lu- 
1: aintqu do LLe χαταξχτοτες 
& 1232185 55 129I σα’ za-a:7.Tíucsr] 


* sai copue 
"mái ἀν ἸΟΞΤΊΣ ὰ. LOI τίν πῶ χ $&íe i220 


wL tamtcln3. τ ὩΣ Ξε ell δος ἐς Re 
Z2 τὸ ELda. 400 Στπῷ τι ξσπι χερσὶ armi 
T.i4gp LAM αἰ ΡΥ κα uizala. Q: ἐξ ita 
LALZI? "ell LOogests v 141 wu ἄχτι σε H)TCGAmR. 
B.lILLST.LL iin Ὡς OIL Vlil τρῶσαι prO 
LT IST. IGLIDcl1TmLAmallas. i-a vali ZU ixT-. 
77:7 “ετέτ. 7205 i^ CIZ]Z 3m 3 


3 me PE 2* 


- 4 
vel ute etmi don; menm esse aber: ns libra- 
t. qe Dem ὩΣ ΘΈΣΕΙ, 4n Qrl1s4 LDiLebil jl qpuod 
tEtLLAG ΣΌΣ 022202212 ilem 212 po Ialse 
CÜURSQMTIE TATATH ΠῚ LIVUTP VIX COn:picenen- 
TWO VÀ. 24m ipTOS REDE invenin quoti- 

2 SA MILAN LL, Lua P 2L iz:ur faetum esse, 

a- o2 ..4 QZUATDTIA.- Es 


ziimnoiihncom qui dizieie 


$. ΒΑ TE Mar NI 


^ImM De134 254 5. 15: 1 ϑοσονν ἃ À no 75 


sed B i 


319 


1117111:  T5GHEI-IS.; ἥπσταταε. ἂν ξαῖν 


τὺ; : LM τοῦ τὶ: τῶν: $ «αχξεσοις 59) 
EUR τῶν 0l ὐπὸ 7L o im ὡς X'ÜMATARZTE εἰς 


-; Te lw. E T7238 


τιῖστις. τ 7 τ τι. ΞΩΩτῚς Db 2ὲξ zRI- 
a cx LAG. τὰῶχγς τὰ δὲ 


S ἐσοτε m: τὸ Ax ςαὶ 


τὰς. TROIZLLS. EXLTOAIES Ux; 


δι. DicS 42 Koc. $3 24. Φ 


ez. ἸΣΊΣΤΣ “ὦ ταν. 
$ielIlÉ$ 4T 
ἃ, ε: 


τι; X. 


τι:. 732 
ami .ἱ[Ἔὃ --ὸὶ το ὡατῷσῖασ ἔλα τὶ εἶϑ36ς 
I 5252: - "2.0 
Το llEIT iid. 


—.4 ài:£a€4 UNES πτετεως 
TAÀRIZ: τοὺς 


- 2 AzxZum za '"ACite 


ἀῶ. ἔτ τα 
Tl. ἀν. τ. “Στ τ.“ 
IX—IVITEC. Lmcill€es File. zzi 
«τον Στ — SGTELIE 243 δα LT 
il-tZ3es Ξαλτιδος TUyR- 
43 i. IECEDzaCil £l τς 4232; αλλ 
Twe-:gc£f-I24.: τῷὰό οπεῖε aWTi1 EX. 


1i» -; 
τως 
* - πος 


T4. 2122. WX".7. R42 δ: ξυ IIEDEET. rTt TERZ. 56» 
-RO οἰ τως ác il τῷὸῦ de το :ϑρηιλλοῦτας 7£3 llziate 


τ΄. fT δὴ dU 


i2 τς 


τοι ATACRAS;L Zap 
P. AT-InEXA. 3 RIXINe 
τ £2- τὸ Φαραω 
1 iz-2Ta-. 113573 κα π᾿ στεοῦν ἃ 
al7oR o LICESE |) TETUR 


IÉEXC3:7. TL. e? 


τους τ Cow τῇς 110 
:DTOm. c£ LA 
LA 


i-z» δαττες TEE, 


5.4. P— τοις 7€ co πῶ Σὲ DRRTTAI 1aÀ ΒΈΚΟΙζ 
Tus Kan 0 T7IloD τὸ aD ες WGRECUG AD C€-« χ8.- 
το το τοῦτος COP: κὸν τας τὸ δὲ ὑστεχχινου, 
τῷ ol: 3... ας τὸς τοῦ “τως ERESTS. 7X3 E20. τις 


τοις uclnic EER X39792» ui» ἔστε 
-:.7.. ak δος, 25/7007» 
Lip.:. κάτα TA EXPO ὀττράει- 
20 TR τῶι το τὰς TIAS SO3cAOR ἐξιτξ- 


τι. ὦ. 52:22: C 


δας τὸ Rosas ὁ τς (um τῆς καχτίας 
€X2721.;,.712..251$4 τῶι «τ τ Σῆς T» Eneas Ἐ730)" 
3.^7« zX. ::l ἐς χοῦ: 130 TRTER8 7X3 734 i:mi A02 
pirsldge. 47 i νος σας, rat dix τὸν Uj- 


. * ᾿ P - 
τυ Σ τ ἀστῷ Σ᾽ CI. .7C20IR. ΣΟΥ  RÍ-U 
£ iam. τσ s.l 7» JD.3 tiis]. 4 τ εχ. Z7499W 


zd. πὶ: Allo δόξες 4dTLBl13 FE TIU rt 


£.7.4, 31 .-.2.-.'1«. &A. 
'DIIÍI.- àX. 


imer ell] Στὸ ieu isqU? τῷ δὺ ;bP3 scriptum 
n.iam Jo) DuLisrl ἐξα Σ .$OIEIDISGel.ta Ue 


wB 1-222330 434 36) 


TIL. πὶ Σ ΞΊΦΟΣ ως VlT-ns 0e SIG τὲ δα. i2áo 
τσ iuicls gg mln AM tDEX pnvcocUesaut 
ΟΌΣΑΤΟΣ το εξ τὰ svoalaum ct vb eim quim 


AIXsdalsREmbncilc. σός DO0I D3vy SACO SOMQee- 
TSOQILmaADLIDIISIG τι eDIDI£IPIE. qu: seme. in 
iT em ZM cinsire 
2:1lm— DI izlim om mowarizt iiid suspi- 
eazdlam. PrunumÍn ΤΊΣ vox. mnn rad vezxbum 
EATIIT.QiTSRD ἐστ σι ΩΣ IDAXIZe δὰ sit, 
καρ οσίτανον zl ς ᾿ὡντεροτοςξ φίλαι τέσθασι 
GnEOZI exocimal íoTulILn in .2 τρίς et 
velustssimps ἃ TIC 25. 0T 8Y ΕΊΣ Jemaptata 
ἘΣ ἘΣ quorum τς τσ σι ἀλτὸς τὰ ἔν δι: otheca Re- 
σα, τ ἢ noil LO genlgsslcte seTvJl2T Moaere 
hie: antiquam Τα χα αὶ ex 3;obus δὲς pervetus- 
Us cO ΣΡ ΟΞ ἃ ΔΣΕΙΣΙΞ DOCtxe niam esse. 
33 Rez. ptus v2: τὸ xc6r.22m. 
33 Co.5. certas ΡΥ ἀν, VE-20, x2 φυσι, 
απ ΓΝ "iedicus δὲ reccor. 


ΣΌΣ ΤΟΣΙΣΣΝ DSITOISTAC 


2mm os: 


22: eje 


341 


διωχήσατο αὐτον περιφανῆ γενέσθαι — xal 
ἐξάχουστον, ἵνα ἄλλοις γοῦν ὠφέλιμος dux τοῦ πώ- 
θους γένηται, ἐπειδή αὐτὸς ὑπὸ τῆς ἄγαν χα- 
χίας ἀνίατος ἣν, Ἐσχλέρυνε δὲ αὐτὸν, τῇ μαχρο- 
θυμία καὶ τῇ τὺς τιμωρίας ἀναθολῇ ἐπιτείνων αὐτοῦ 
τὴν χαχίαν, tux εἰς τὸν ἔσχατον ὅρον (57) αὐξηθείφης 
αὐτοῦ τῆς πονηρίας, τὸ δίκαιον ἐπ᾽ αὐτῶ τῆς θείας 
χρίσεως ϑιαφανᾷ' Διὰ τοῦτο ἀπὸ μικροτέρων πλη- 
γῶν &$& προστιθεὶς καὶ ἐπιτεινων τὰς μάστιγας, οὐκ 
ἐμώλαξεν αὐτοῦ τὸ ἀννπόταχτον, ἀλλ᾽ εὕρισχεν αὐτὸν 
καὶ τῆς ἀνοχῆῇς τοῦ Θεοῦ χαταφρονοῦντα, x«l τοῖς 
ἐπαγομένοις αὐτῷ δεινοῖς ὑπὸ τῆς συνηθείας ἐμμε- 
λετήσαντα (38). Καὶ οὐδὲ οὕτως αὐτὸν παρέδωχε τῷ 
θανάτω, ἔως αὐτὸς ἑαυτὸν ἐποιησεν ὑποδρύχριον, ἐν τῇ 
ὑπερηφανίᾳ τῆς χαρδίας αὐτοῦ τῆς τῶν δικαίων πο- 
ρείας χατατομλήσας, χαὶ νομίσας ὥσπερ τῶ λαῶ τοῦ 
Θεοῦ, οὕτω καὶ αὐτῷ βάσιμον ἔσεσθαι τὴν ᾿Ερυθρὰν 
θάλασσαν. Ταῦτα δὴ οὖν εἰδὼς πᾶρὰ Θεοῦ, χαὶ διηρὴη- 
μένα ἔχων παρὰ σεαυτῳ τοῦ καχοῦ τὰ, εἴϑη, καὶ 
εἰδὼς τί μὲν τὸ ὄντως καχὸν, ὅτε ἡ ἁμαρτία, ἧς τὸ 
τέλος ἀπώλεβια " τί δὲ τὸ δοχοῦν μὲν χαχὸν διὰ τὸ τῆς 
αἰσθήσεως ἀλγεινὸν, ἀγαθοῦ δὲ δύναμιν ἔχον, ὡς αἱ 
χαχώσεις αἱ ποὸς ἐποχὴν τῆς ἁμαοτίας ἐπαγόμεναι, 
ὧν οἱ καρποὶ σωτηρία ψυχῶν (59) αἰώνιος" παῦσαι 
ϑυσαρεστούμενος ταῖς θείαις οἰκονομίαις: ὅλως di 
μήτε Θεὸν αἴτιον ἡγοῦ τῆς ὑπάρξεως τοῦ χαχοῦ, μήτε 
ἰδίαν ὑπόστασιν τοῦ χαχοῦ εἶναι φαντάξου. Οὐ γὰρ 
ἐστιν ὑφεστὼς, ὥσπερ τι ξῶον, ἡ πονηρία" οὔτε οὐ- 
σίαν αὐτῆς ἐνυπόστατον παραστῆσαι ἔχομεν, Στέρη- 
σις γὰρ ἀγαθοῦ ἐστι τὸ χαχὸν. Ὀθγαλμὸς ἐχτίσθη " 
τυφλότης δὲ τῇ ἀπωλείᾳ. τῶν ὀφθαλμῶν ἐπεγένετο (60). 
Ὥστε, εἰ μὴ ἦν φθαρτῆς φύσεως ὁ ὀφθαλμὸς, οὐκ 
ἂν ἔσχεν à τυφλότης παρείσδυσιν. Οὕτω xal τὸ χα- 
χὸν οὐχ ἐν ἰδία ὑράρξει ἐστὶν, ἀλλά τοῖς τῆς ψυχῆς 
πηρώμασιν ἐπιγίνεται. Οὔτε γὰρ ἀγευνητόν (01) 
ἐστιν, ὡς ὁ τῶν ἀσεῤῶν λόγος, ὁμότιμον ποιούν- 
tov τῇ ἀγαθῇ φύσει τὴν πονηρὰν, εἴπερ ἀμφό- 
τεραὰ ἄναρχα καὶ γενέσεώς ἔστιν ἀνώτερα ! οὔτε 
μὴν γεννητόν. Εἰ γὰρ πάντα ἐχ τοῦ Θιοῦ, πῶς 
τὸ χαχὸν ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ ; Οὐδὲ γὰρ τὸ αἰσχρὸν 
(63) ἀπὸ τοῦ x«XoU, οὗτε ἡ χαχία ἀπὸ τῆς ἀρε- 
τῆς. ᾿Ανάγνωθε τὴν χοσμοποιίαν, x«i εὑρήσεις, 
ὅτι ἐχεὶ Πάντα χαλὰ, καὶ καλὰ λίαν. Οὐ τοίνυν τὸ 
χαχὸν τοῖς χαλοῖς συνεχτίσθη. ᾿Αλλ᾽ οὐδὲ ἡ νοητὴ 
χτίσις, γενομένη παρὰ τοῦ Δήμιουργοῦ, ἀναμέμι- 


γμένη τῇ (63) πονηρίᾳ εἰς τὸ εἶναι παρήχθη. Εἰ γὰρ ἢ 


τὰ σωματιχὰ οὐχ ἔσχεν ἐν ἑἐαντοῖς τὸ καχὸν σνγχτι- 
90 Gen. 1, 31. 


(57) Colb. tertius ορον αὑτοῦ. Mox editi δίκαιον 
ἐπ᾿ αὑτοῦ, Αἱ quinque mss. ἐπ᾽ avro. 
(58) Colb. primus ἐχμελετήσαντα, 

(59) Antiqui duo libri σωτηρία ψυχῆς. ἸΌΙ ΘΠ 
aliquot mss. Combefisiani παύσῃ. cofb. tertius οὐ 
παύση, nonne desines ὃ 

(60) Reg. tertius ὀφθαλμῶν προσεγένετο. 

(01) Hic et infra, ubi vox ἀγέννητος, aut. γεννητὸς 
occurrit, variant tum calamo notati,tum typis de 
scripti libri. Nec id cuiquam mirum videri debet, 
cum hee vocesin diversisexemplaribus modocum 
unico v scribantur,modo eum duobus. Certe, cum 
de divinis rebus agitur,multum quidem referthoc 


LI 


HOM. QUOD DEU8 NON EST AUCTOR MALORUM. 
πᾶσιν À tebat, prudens ac sapiens animarum gubernator 


342 


statuit eum illustrem fieri, et apud omnes celebrem 
ut infortunio suo reliquis saltem utilis foret, cum 
esset ipseob nimiam malitiam insanabilis. Indura- 
vit autem eum, tolerantia ac poene dilatione mali- 
tiam ipsius adaugens, ut nequitia ejus ad extre- 
mum usque cumulum provecta, judicii divini 
&quitas in eo effulgeret. Eoque a minoribus pla- 
gis initio ducto, flagella semper addens ac augens, 
contumaciam ejus non emollivit: sed invenit ip- 
sum et Dei patientiam contemnentem, et talem, 
cujus osset animus in malis sibi illatis pre» assue- 
tudine exercitatus. Et ne sic quidem eum tradidit 
morti, donec se ipse submersit, víam justorum in- 
gredi ausus mentis sur superbia, et ut populo 


B Dei, ila sibi: quoque mare Rubrum pervium fore 


ratus. Hec igitur a Deo edoctus, et distincta apud 
temetipsum mali genera habens, 7 & nec ignorans 
quid vere malum sit, peccatum videlicet, cujus fi- 
nis interitus, quid vero malum duntaxat apparens 
ob excitatum in sensibus dolorem, vim alioqui 
boni habens, velut sunt mulct& et incommoda que 
ad cohibenda peccata inferuntur, quorum fructus 
salus animarum «eterna, fac desinas regimen di- 
vinum egre ferre. Uno verbo, neque Deum sub- 
stantie mali auctorem esse pules: neque mali 
ullam esse propriam subsistentiam fingas. Non 
enim subsistit, velut animal quoddam, pravitas ; 
neque illius essentiam vere exsistentem ponere ob 
oculos possumus. Nam boni privatio malum est. 
Creatus oculus est, sed oculis amissis supervenit 
cteoitas. Unde si oculi natura non fuisset corru- 
ptioni obnoxia, non patuisset aditus cecitati. Sia 
etiam inalum non in propria substantia exsistit, 
sed ex anime lesionibus accedit. Neque enim in- 
genitum est, velut dicunt impii qui naturam ma- 
lam bone ;equalem .constituunt, si quidem utra- 
que principio caret, anteceditque generalionem ; 
neque genitum est. Etenim si ex Deo sunt omnia, 
quomodo malum ex bono est ? Neque enim turpe 
ex honesto est, neque vitium ex virtute. Lege crea- 
tionem mundi, et invenies illic Cuncta bona et 
bona vaide?^, Non igitur malum una cum bonis 
orealus est. Sed neque spiritualis oreatura ab 
Opifice condita, in rerum naturam cum aliqua sibi 
&dmista pravitate producta est. Si enim corporea 
non haberent in seipsis malum una secum orea- 


an illo modo legalur, ἀγέννητος, aut. ἀγένητος, γεν- 
νητός, &ul γενητός, Et vero nefas est Filium dicere 
ingenitum, quem tamen vere profitemur increa- 
tum : item,fides docet Filium esse genitum; quem 
negat esse (actum. Sed si sermo sit de rebus crea- 
tis, nihil refert utro quis modo legat, cum pro una 
voce aliam swpius sumi constet. Lege Duceum. 
De c:etero nemo, opinor, non videt Menicheeos hic 
a Basilio impugnari. Mox Colb. tertius φύσει τὸν 
πονηοίαν. Subinde idem codex zat γεννήσεως, 

(63 Reg. primus ἀγαθοῦ * Οὐδὲν γὰρ αἰσχρόν. 

(63) Colb, Secundus ἠναυεμιγμένως τῆ. 


343 


S. BASILII MAGNI 


344 


tum; quomodo spiritualia longe puritale ac Α jóutvov, πῶς X» τὰ νοῖτα, τοσοῦτον χκαϑαοότητε xal 


sanctitate pretantia, communem cum malo sub- 
sistentiam habuissent ? Sed tamen malum est, et 
vis ejus id non parum per omnem vitam diffundi 
demonstrat. Unde ergo habet quod est, si neque 
principio careat, inquit, neque factum ac crea- 
tum sit? 

6. Vicissim interrogentur qui talia querunt: 
Unde morbi? unde corporis obliesi vitia? Neque 
enim morbus increatus est, neque etiam opifi- 
cium Dei. Sed creata quidem sunt animalia cum 
conveniente sibi structura secundum naturam, ac 
integris absolutisque membris prodiere in lucem ; 
sed tamen «grotaverunt e naturali statu emota. 
Amittuntenim sanitatem aut propter ditetam ma- 


lam,aut per quamcunquealiam que morbum affe- B 


rat causam. Ergo corpus creavit Deus, non mor- 
bum ; et animam quoque fecit Deus, non pecca- 
tum : vitiata tamen est anima, e naturali statu de- 
jecta.Quodnam autem erat ipsi precipuum bonum 
illud? Adherere Deo,eique per charitatem conjun- 
gi: a qua ubi excidit, variis morbis ac diversis vi- 
tiata est. Quid est autem quod omnino mali capax 
sit? Quoniam predita est libero arbitrio, quod na- 
ture rationis compoti 79 maxime congruit. So- 
luta namque anima necessitate omni, liberamque 
et in sua potestate sitam vitam a Condilore sortita, 
quod ad Dei imaginem facta sit, bonum quidem in- 
telligit ejusque jucunditatem novit: et dum specu- 
lari bonum, ac spiritualibus Irui perseverat, ut fa- 


cultatem potestatemque habet sue, que secundum ( 


naturam est, vitre conservandee, ita quoque po- 
testatem habet declinandi aliquando a bono. Hoc 
autem ei contingit, cum beata delectatione exsa- 
tiata, et velut sopore quodam gravata, et a super- 
nis dilabens, fruendarum turpium voluptatum 
causa sese carni admiscuerit. 

7. Erat aliquando Adam in supernis, non loco, 
sed animo, cum statim accepta anima, erectisque 
in cclnm oculis, rebus conspectis valde exhilara- 
tus, diligensque maxime datorem beneficum, qui 
vitam ieternam fruendam largitus, locarat eum in 
deliciis paradisi, quique post traditum ei perinde 
ut angelis principatum, effecerat ipsum ejusdem 
cum archangelis victus participem, et vocis divine 


auditorem: preter hec omnia protectus ἃ Deo, ἢ 


ejusque bonis fruitus, statim stamen his omnibus 
exsaturatu$, et pre satietae, quasi conviciatus, 
quod carneis oculis jucundum videbatur,id pretu- 
lit spirituali pulchritudine, ac ventris saturitatem 


(64) Editi πόθεν «i νόσοι. Colb. primus πόθεν vo- 
σοι, Alii quatuor mss. ποθεν νόσος. 

(63) Regii primus et secundus et Colb. tertius 
χατατχενῆς, χαι χατὰ φύσιν παρή χόον, Alii tres mss. 
et edili χατασχευῆς χατὰ φύσιν, χαὶ παρήχθη. 

(66) Editi 2 δι᾽ ἀσδηποτοῦν νοσοποιοὺς αἰτίὰ;, An- 
tiqui duo libri ut in contextu. 

(07) Veteres duo libri ποιχῶοις xai πολυπλό- 
τοῖς X5. 


(08) Colb. primus εἰς οὐρανόν, Aliquando post 


ἀγιαταῦ διαφέοοντα, ROC b» ἄν ἔσχε ποὸς τὸ καχὸν 
τὸν ὑποστασιν; ᾿Αλλὰ μὲν ἔστι τὸ χαχὸν, χαὶ d 
ἐνέογεια δείχνυσι πολὺ χατὰ τοῦ βέον παντὸς χεχυ- 
μένον, Πόθεν οὖν αὐτὼ τὸ εἶναι, εἰ μέτε ἀναρχὸν 
ἔστι͵ φησὶ, μήτε πεποίχται; 


6. ᾿Αντεοωτάσθωσαν οἱ τὰ τοιαῦτα ἀκιξοτοῦντες " 
Πόθεν νόσοι (64) ; πόθεν αἱ πεοώσεις τοῦ σώματος - 
Οὗτε γὰρ ἀγέννκτος & νόσος, οὔτε μὲν δομιούργεμα 
τοῦ Θεοῦ. 'AX) ἐχτισόῃ μὲν τὰ ζῶκ μετὰ τῆς πρε- 
πούσης αὐτοῖς κατασχευζς χατὰ φύσιν, x«i παο- 
ἤχθη (65) πρὸς τὸν ζωὸν ἀπρρτισωένα τοῖς μέλεσιν, 
ἐνόσησι δὲ τοῦ χατὰ φύσιν παρατοαπέντα. ἘΞέστα- 
ται γὰρ τῆς ὑγιείας $ διὰ πονηρὰν δίαιταν ὅ dv 
ὡσδχποτοῦν νοσοποιοῦ αἰτίας (60). Οὐκοῦν σῶμα μὲν 
ἔχτισεν ὁ Θειὸς, οὐχὶ νόσον. χαὶ ψυχὰν τοένυν ἐποίς- 
σεν ὁ Θεὸς, οὐχὶ δὲ ἁμαοτίαν" ixaxe0q δὲ à uy, 
παρατραπεῖσα τοῦ χατὰ φύσιν. Τί δὲ ὧν αὐτῷ τὸ 
προηγούμενον ἀγαθόν; H προσιδρεία τοῦ Θεοῦ, χαὶ 
à διὰ τῆς ἀγαπῆς συνάφεια" ὥς ἐχπεσοῦσα, τοῖς 
ποιχῶοις χαὶ πολυτρόποις (67) ἀῤῥωστύμασιν ἐχα- 
xvÜx. Διὰ τί δὲ ὅλως δεχτικὴ τοῦ χαχοῦ . Διὰ Ti» 
αὐτεξούσιον ὁρμὴν, μάλιστα πρέπουσαν λογιχῇ φύ- 
ctt, Λελυμένη γὰρ πάσης ἀνάγχης, καὶ αὐθαίρετον 
Cei» λαδοῦσα παοὰ τοῦ χτισαντος, διὰ τὸ xaT εἰ- 
κόνα γεγενῆσθαι Θεοῦ, νοεῖ μὲν τὸ ἀγαθὸν, xci oidty 
αὑτοῦ τὲν ἀπόλαυσιν, xal ἔχει ἐξουσίαν χαὶ δύναμιν, 
ἐπιμένουσα τῇ τοῦ χαλοὺ Ütepüig καί τῇ ἀπολαύσει 
τῶν verrà», διαφυλζσσειν αὐτῆς τὸν χατὰ φύσιν 
ζωΐν "- ἔχει δὲ ἐξουσίαν xal ἀπονεῦσαι ποτε τοῦ χα- 
λοῦ. Τοῦτο δὲ συμβαίνει αὐτῇ, ὅταν, κόρον λαοῦσα 
τῆς μαχαρίας τέρψεως, x«i oio» νυσταγμῷ TO βα- 
ρυνθεῖσα xai ἀποῤῤνεῖσα τῶν ἄνωθεν, τῇ σαρχὶ διὰ, 
τὰς αἰσχράς τῶν ἡδονῶν ἀπολαύσεις ἀναμιχθῷ. 


7. "Hv ποτε 0 ᾿Αδὰμ ἄνω, οὐ τόπῷ, ἀλλὰ τὸ προαιοέ- 
σει, 0:5, Gott ψνχωθεὶς καὶ ἀναύλενας πρὸς οὖρα- 
νὸν (68), περιχαρὴς τοῖς ὁρωμένοις γενόμενος, ὑπερ- 
αγαπῶν τὸν εὐεργέτην, ξωξς μὲν αἰωνιον ἀπόλαυσιν 
χαροισάμενον, τρυγαῖς δὲ παραδείσου ἐναναπαύσαντα, 
ἀοχὴν δὲ δόντα κατὰ τὴν τῶν ἀγγέλων, καὶ ἀοχαγγέ- 
λοις αὐτὸν ποιήσαντα ὁμοδίαιτον, x«i φωνξζς θείας 
ἀχροατὴν * ἐπὶ πᾶσι τούτοις ὑπερασπιξόμενος παρὰ 
Θεοῦ, xai ἀπολαύων τῶν αὑτοῦ ἀγαθῶν (69), ταχύ 
πάντων ἀναπλησθεὶς, xat ὁΐον ἐξυύρίσας τῷ χόρῷ, τὸ 
τοῖς σαρχίνοις ὀρθχλμοῖς φανὲν τεοπνὸν τοῦ νοητοῦ 
τοοετίμητε xX)hou;, xxi τὴν πλησμονὰν τῆς γαστρὸς 
πνευματιχῶν τιμίωτέραν ἔθετο. 


τῶν ἀπολαύσεων 


idem codex δόντα τὸν τῶν, lbidem quatuor mss. 
καὶ ἀγγῶοις αὐτὸν. 

(69) Editio Paris. ὑπερασπιξόμενος πρὸς Θεοῦ xal 
ἀπολαύσεων ταχὺ πάντων ἀναπλησθείς. Edilio Basil. 
ἀπολαύων ; Ctelera vero ut supra. Colb. primus 
ὑπερασπαξόμενος Θεὸν x«i ἀπολαύων τὰ Χριστοῦ xol 
πάντων ἀναπλησύεις. Reg. tertius ὑπερασπαξόμενος 
Θεῷ xal ἀπολαύων, ταχύ, etc. Reg. secundus ut in 
contextu. 


343 


HOM. QUOD DEUS NON EST AUCTOR MALORUM. 


346 


Ἔξω μὲν εὐθὺς ἦν τοῦ παραδείσου, ἔξω δὲ τῆς μα- À duxit spiritualibus deliciis potiorem. Quare statim 


χαρίας ἐχείνης διαγωγῆς, οὐχ ἐξ ἀνάθχης χακὸς, 
ἀλλ᾽ ἐξ ἀδουλίας, γενόμενος. Λιὰ τοῦτο x«l ἥμαρτε 
μὲν διὰ μοχθηρᾶν, προαίρεσιν, ἀπέθανε δὲ διὰ τὴν 
ἁμαρτίαν" Τὰ γὰρ ὀψώνια τῆς ἁμαρτίας θάνατος" 
Ὅσον γὰρ ἀφίστατο τῆς ζωῆς, τοσοῦτον προσήγγιξε 
τῷ θανάτῳ. Ζωὴ γὰρ ὁ Θεός * στέρησις δὲ τῆς tos 
θάνατος. Ὥστε ἑαυτῷ τὸν θάνατον ὁ 'Ad&p διὰ τῆς 
ἀναχωρήσεως τοῦ Θεοῦ χατεσχεύασε, χατὰ τὸ γε- 
γραμμένον, ὅτι ᾿Ιδοὺ οἱ μαχρύνοντες ἑαυτοὺς ἀπὸ 
σοῦ, ἀπολοῦνται. Οὕτως οὐχὲ, Θεὸς ἔχτισε θάνατον. 
ἀλλ᾽ ἡμεῖς ἑαυτοῖς 6x πονηρᾶς γνώμης ἐπεσπασά- 
μεθα. Οὐ μὲν οὐδὲ ἐχώλυσε τὴν διάλυσιν διά τὰς 
προειρημένας αἰτίας, ἵνα μὴ ἀθάνατον ἡμῖν τὴν ἀῤ- 
ῥωστίαν ὃ ιατηρήσῃ. Ὥσπερ ἂν εἴ τις σχεῦος πήλινον 
διαῤῥυὲν μὴ χαταδέχοιτο παραδοῦναι πυρὶ, ἕως ἂν 
τὸ ἐνυπάρχον αὐτῷ πάθος διὰ τῆς ἀναπλάσεως ἐξιώ-- 
σαιτο (10). ᾿Αλλὰ διὰ τί οὐκ ἐν τῇ χατασχενῇ τὸ 
ἀναμάρτητον ἔσχομεν, φησὶν, ὥστε μηδὲ βουλομέ- 
νοις ἡμῖν ὑπάρχειν τὸ ἁμαρτάνειν ; "Ott x«i σὺ τοὺς 
οἰκέτας, οὐχ ὅταν δεσμίους ἔχῃς, εὔνους ὑπολαμθά- 
νεις, ἀλλ᾽ ὅταν ἐχουσίως ἴδης ἀποπληροῦντάς σοι τὰ 
χαθήχοντα, Καὶ Ote τοίνυν οὐ τὸ ἠναγχασμένον φί- 
λον, ἀλλὰ τὸ ἐξ ἀρετῆς κατορθούμενον. ᾿Αρετὴ δὲ ix 
προαιρέσεως, καὶ οὐχ ἐξ ἀνάγχης γίνεται. Προαίρε- 
σις δὲ τῶν ἐφ᾽ ἡμῖν ἥρτηταὶ. Τὸ δὲ ἐγ᾽ ἡμῖν ἐστι τὸ 
αὐτεξούσιον, 'O τοίνυν μεμφόμενος τὸν ποιητὴν ὡς 
μὴ φυσιχῶς χατασχευάσαντα ἡμᾶς ἀναμαρτήτους, 
οὐδὲν ἕτεοον 3$ τὴν ἄλογον φύσιν τῆς λογιχῆς mpo- 
τιμᾷ, χαὶ τὴν ἀχίνητον xal ἀνόρμητον τῆς προαιρε- 
τικῆς x«i ἐμπράχτον. Ταῦτα εἰ καὶ παρεχύατιχῶς, 
ἀλλ᾽ ἀναγκαίως εἴρηται, ἵνα μή, εἰς βυθὸν διαλογε- 
σμῶν ἐμπεσὼν, πρὸς τῇ στερήσει τῶν περισπονυδά- 
στων, ἔτι x«i Θεοῦ στέρησιν ὑπομείνης. Παυσώμεθα 
οὖν ἐπανορθούμενοι τὸν σοφόν. ΠΠαυσώμεθα τὸ é- 
τιον τῶν παρ᾽ αὐτοῦ γινομένων ἐπιξητοῦντες. Ei ydp 
χαὶ τῶν χατὰ μέρος οἰχονομουμένων διαφεύγουσιν 
ἡμᾶς οἱ λόθοι, ἀλλ΄ ἕν γε ἐχεῖνο δόγμα ταῖς ψυχαῖς 
ἡμῶν ἐνυπαρχέτω, τὸ, μηδὲν καχὸν παρὰ τοῦ ἀγαθοῦ 
γίνεσθαι. 


8. Ἐπεισέρχεται δὲ τούτῳ, χατὰ τὸ ἀχόλουθον τῆς 
ἐννοίας, x«l τὸ περὶ τοῦ διαδόλον ζήτημα. Πόθεν ὁ 
διάδολος, εἰ μὴ παρὰ Θεοῦ (71) τὰ χαχὰ; Τέ οὖν 
φαμεν; Ὅτι ὁ αὐτὸς ἡμῖν ἀροχέσει x«l περὶ τοῦ ζη- 
τήματος τούτου λόγος, ὁ καὶ περὶ τῆς ἐν ἀνθρώποις 
πονηρίας ἀποδοθείς. llóÜsv γὰρ πονηρὸς ὁ ἄνθοωπος; 
Ἔχ τῆς οἰχείας οὐτοῦ (72) προαιρέσεως. Πόθεν χα- 
χὸς ὁ διάδολος ; 'Ex τῆς αὐτῆς αἰτίας, αὐθαίρετον 
ἔχων χαὶ αὐτὸς τὴν ζωὴν, xai ἐπ’ αὐτῷ χειμένην 
τὴν ἐξουσίαν, ἢ παραμένειν τῷ Θεῷ, ἢ ἀλλοτριωθῆναι 
τοῦ ἀγαθοῦ. Γαῤροιὴλ ἄγγελος, x«l παρέστηχε τῷ 
Θεῷ διηνεχῶς. Ὁ Σατανᾶς ἄγγελος, xxi ἐξέπεσε τῆς 
οἰχείας τάξεως παντελῶς, Κἀχεῖνον ἢ προαίρεσις δι- 


91 Hom. vit, 23. 93 Psal. rxxit, 27. 


(70) Colb. primus ἐξιώσηται, Ibidem editi ἀλλά 
xai διώ, Vocula x«t abest ἃ nostris codicibus. 
(71) Editi παρὰ τοῦ Θεοῦ. Articulus in nostris 


ejectus e paradiso, beata illa vita privatus fuit, non 
ex necessitate, sed ex insipientia malus effectus. 
Quamobrem peccavit quidem ob pravam volunta- 
tem: sed mortuus est ob peccatum. Stipendia enim 
peccati mors?!, Quantum enim secedebat a vita, 
tantum appropinquabat ad mortem. Nam vita Deus 
est, vite vero privatio mors, Quare Adamus sece- 
dendo a Deo mortem conscivit sibi ipsi, juxta id 
quod scriptum est: Ecce qui elongant se a te, per- 
ibunt ?*, Sic non creavit Deus mortem, sed nos 
nobis ipsis ex prava mente eam accersivimus. Ne- 
que vero dissolvi nos prohibuit ob eas quas prius 
diximus causas, ut ne immortalem in nobis egri- 
tudinem conservaret. Quemadmodum si quis fi- 


B ctile quoddam effluens vas igni admovere nolit, do- 


nec reconcinnando vitium illius resarciat. Sed cur, 
inquit, non ita conditi sumus, ut peccare natura 
non possimus, adeo ut ne volentibus quidem no- 
bis facultas inesset peccandi? Quia et tu famulos, 
non cum vinctos detines, benevolos putas, sed cum 
eos libenter sua in te officia videris explere. Itaque 
neque Deo gratum est quod coactum est, sed quod 
virtute geritur. Virtus autem ex voluntate non ex 
necessitate proficiscitur. Jam vero voluntas ex iis 
que penes nos sunt, dependet. Quod autem in 
nobis situm est, liberi arbitrii facultas est. Proinde 
qui opificem reprehendit, quod nos non condiderit 
natura tales ut peccare nequeamus, nihil aliud 
facit, nisi naturam irrationalem rationali et immo- 


c bilem appetendique incapacem, libere atque ac- 


tuose prefert. 80 Hee etsi per digressionem. 
necessario tamen dicta sunt, ut ne in abyssum 
cogitationum inanium lapsus preter privationem 
eorum quorum studio teneris, adhuc et Deo ipso 
priveris. Desinamus igitur corrigere sapientem. 
Desinamus quidquam melius quam que fecerit, 
indagare. Etsi enim singulorum quee ejus provi- 
dentia ac consilio fiunt, rationes nos latent ; at 
certe unum illud dogma ratum fixumque in no- 
stris animis sit, nullum malum a bono fieri. 

8. Huic autem quceestioni alia de diabolo ex co- 
gitatorum serie accedit. Unde sit diabolus, si non 
sunt a Deo mala? Quid igitur dicimus ? rationem 
eamdem quam jam de hominum pravitate reddi- 


p dimus, nobis pro hac quoque queestione sufficerc. 


Unde enim malus est homo? ex sua ipsius volun- 
tate. Unde malus diabolus? Ex eadem causa ; cum 
et ipse liberam vitam haberet, ac penes se esset 
vel Deo perseveranter adherere, vel a bono sece- 
dere. Gabriel angelus est, et Deo jugiter astitit. 
Satanas erat angelus quoque, sed ex suo ordine 
penitus excidit. Et illum retinuit in coelis liberum 
arbitrium, et hunc dojecit voluntatis libertas. Pote- 


mss.,non invenitur. — . | 
: (72) Antiqui tres libri οἰκείας ἑαυτοῦ. 


347 


8. BASIL MAGNI. 


348 


rat namque et ille desciscere, et hie non labi. Sed Α ἐφύλαξεν (73) iv τοῖς ἄνω, καὶ τοῦτον κατέῤῥεψε τῆς 


illum servavit Dei dilectio insatiabilis hunc vero 
reprobum fecit suus a Deo recessus. Hoc est ma- 
lum, abalienatio a Deo. Parva oculi conversio facit, 
ut aut eum sole, aut cum corporis nostri umbra 
simus. Et illuc quidem si respicias, prompte ae 
eito illustraris: ad umbram vero si declines, ne- 
cessario degis in tenebris. Hunc ad modum malus 
est diabolus,ex voluntate habens malitiam, non 
illius natura adversatur bono. Unde igitur ei ad- 
versus nos bellum? Quia cum sit cujuseunque 
militie receptaculum, recepit quoque invidis mor- 
bum, et invidit nobis honorem. Non enim potuit 
vitam nostram in paradiso citra merorem actam 
ferre : nam dolis ac versutiis hominem decipiens, 
eaque cupiditate, qua ipse fieri Deo similis expete- 
bat, ad fallendum illum usus, lignum ostendit, ae 
promisit futurum, ut si eo vesceretur, eum effice- 
ret similem Deo. Si enim, inquit, comederitis, eritis 
sicul dii, scientes bonum et malum "8. Nàm igitur 
conditus est inimicus nobis : sed ex invidia effee- 
ctus est nobis inimicus. Nam cum videret se ex 
angelorum ceettu projeetum, tunc. bominem, qui 
terrestris erat, ad angelorum dignitatem suo in 
virtute profectu exaltatum videre non sustinuit. 


9. Quoniam igitur inimicus factus est, inimici- 
tiara nobis Deus adversus illum indidit, eum ser- 
pentem cujus opera usus fuerat, sic allocutus est, 
ut minas ad diabolum referret: Ponam inimici- 
tiam inter (6 et inler semen illius **. Nam reipsa 
nocent amicitie cum malitia initte, siquidem ista 
amicitiae lex inter conjunctos ex quadam simil:tu- 
dine solet intercedere. Unde recte dictum est: 
Corrumpunt mores bonos colloquia mala *5*. Que- 
madmodum enim in pestilentibus locis aer sensim 
spiritu ductus latentem morbum incolis ingene- 
rat : sic inita cum malis &81 consuetudo animis 
infert mala non parva, tametsi noxa non statim 
sentitur. Quapropter implacabilis est adversus ser- 
pentem jnimicitia. Quod si instrumentum odio 
tanto dignum est, quantum inimicitiam cum in- 
strumenti motore gerere nos convenit? Sed cur, 
inquit, erat lignum in paradiso, per quod aggres- 
surus nos erat diabolus? Etenim si fallaciee illece- 
bram non habuisset, quomodo nos per inobedien- 
tiam induxisset in mortem ? Quia probanda erat 
obedientia nostra per preceptum. Eam ob causam 
planta erat speciosorum fructuum ferax, ut per 
abstnentiam voluptatis virtutem temperantiee 
ostendentes, coronis patientiee merito donaremur. 
Comesturam autem secuta est non modo violatio 
precepti, sed nuditatis etiam cognitio. Comede- 
runt enim, inquit, et aperli sunt. oculi eorum, 


33 Gen. nt, ὅ. ?* ibid. 15. 351 Cor. xv, 33. 
(73) Editi ἐφύλαξε. At mss. tres διεφύλαξε. 
(πὰ Reg. primus ὅμοιον τοῦ Θεοῦ. Mox utraque 
editio. ἔσεσθαι ὡς θεοί. At mss. multi ἔσεσθε. Nec 
ita muito infra qualuor mss. ἔχθραν. ἀντεχατέστῃ, 


γνῶμες τὸ αὐτεξούσιον. Ἐδύνατο γὰρ χἀχεῖνος ἀπο-- 
στατέσαι, x«i οὗτος μὲ ἐχπεσεῖν. ᾿Αλλὰ τὸν μὲν 
διεσώσατο τὸς ἀγάπες τοῦ Θεοῦ τὸ ἀχόρεστον - τὸν 
δὲ ἀπόδλχτον ἔδειξεν ξ ἐκ Θεοὺ ἀναχώρεσις. Τοῦτα 
ἔστι τὸ χαχὸν, ξ τοῦ Θεοῦ ἀλλοτοίωσις. Μιχρὰ περε- 
στρογὰ ὀφθαλαοῦ à μετά ἡλίου ἐμᾶς εἶναι ποιεῖ, ὃ 
μετὰ τῆς σκιᾶς τοῦ σώματος ζαῶν. Κἀχεῖ μέν ἀνα- 
ὄλέψαντι ἕτοιμον τὸ φωτισόξναι, ἀπονεύσαντι δὲ πρὸς 
τὲν σχιὰν ἀναγκαία ἢ σχότωσις. Οὕτω πονηρὸς ὁ 
διάδολος, ἐκ προαιοέσεως ἔχων τὸν πονηρίαν, οὐ φύ- 
σις ἀντιχειμένη τῷ ἀγαθῷ. Πόθεν οὖν αὐτῷ 6 πρὸς 
ἡμᾶς πόλεμος; Ὅτι, δοχεῖον ὧν πάσες χαχίας, ἐδέ- 
ξατο χαὶ τοῦ φύόνου Tiv» νόσον, ταὶ ἐδάσκηνεν ἡμὲν 
τῆς τιμὲς. Οὐ γὰο ἔνεγχεν ἐμῶν τὴν ἄλυκον ξωὲνυ 
Ti» ἐν τῷ παραδείσῳ " δόλοις δὲ καὶ μεχαναῖς ἐξαπα- 
τόσας τὸν ἄνθοωπον, χαὶ τὴν ἐπιθυμίαν αὐτοῦ, ἣν 
ἔσχε πρὸς τὸ ὁμοιωθζχναι τῷ Θοῶ, ταύτῃ πρὸς τὴν 
ἀπάτην ἀπουχοζσάμενος, ἔδειξε τὸ ξύλον καὶ éxwy- 
ἡείλατο διὰ τἧς δοώσοως αὐτοῦ ὄμϑιον τῷ Θοῷ (74) 
χαταστσειν. 'Ekv γὰρ φάγητε, φησὶν͵ ἔσεσθε ὡς 
θεοὶ, γινώσχοντες καλὸν χαὶ πονερόν. Οὐχ ἐχθρὸς 
τοίνυν ki» χατεσχευασύς, ἀλλ᾽ ἐκ ξηλοτυπκέας ἡμῖν 
εἰς £4 60x» ἀντιχατέστο. Ὅρων γὰρ ἑαυτὸν ἐν τῶν ἀγγέ- 
λων χατκὸῤιφέντα, οὐχ ἔφεοε Dix» τὸν γήξναν ἐπὶ 
τὲν ἀξίαν τῶν ἀγγέλων διὰ προχοκῇᾷς ἀννυψούμενον. 
9. ᾿Επειδὲ οὖν γέγονεν ἐχθρὸς, ἐφύλαξεν ἡμῖν ὁ Οεὸς 
τὴν πρὸς αὐτὸν ἐναντίωσιν, δι' ὧν τῷ ὑπηρεέτησα- 
μένῳ αὐτῷ θχρίῳ διελέγετο, πρὸς αὐτὸν ἀναφέρων 
τὲν ἀπειλήν" ὅτι Ἔχθοαν θέσω ἀναμόσον σοὺ x«i 
C ἀναμέσον τοῦ σπέρματος αὐτῆς. ἘΦ dei γὰρ βλα- 
βεοαὶ αἱ πρὸς cà» κακίαν καταλλαγαὶ " ἐποιδὴ νόμος 
οὗτος φιλέας (75) dv ὁμοιότατος πέφυπε τοῖς συν- 
ακτομένοις ἐγγίνεσθαι. Ὅθεν ὑρϑῶς ἔχει τὸ, Φθεί- 
ρόνσιν ἔθη χρεστὰ ὁμιλίαι καχαί. Ὡς γὰρ ἐν τοῖς 
νοσοκοιοῖ: χωοίοις ὁ κατὰ μέρος ἀναπνούμενος éào 
λανθάνουφαν νόσον τοῖς ἐυδιαιτωμένοις ἐναξοτέθεται " 
οὕτως ἧ πρὸς τὰ φαῦλα συνέθεια μεγάλα χαχὰ ταῖς 
φνχαῖς ἐναφέησι, κἂν τὸν παραυτέχα αἴσθησιν τὸ 
δλαξεοὸν διαφέγῃ. Διὰ τοῦτο ἀδιάλλαχτος ἢ πρὸς τὸν 
ὄφιν ἔχθρα" Εἰ δὲ τὸ ὄργανον τοσούτον μέσους ἄξιον, 
πόσον ἐχθραΐίνειν ἡμᾶς τῶ ἐνεογέσαντι προσῦχεν ; 
᾿Αλλὰ xai διὰ τί ἦν τὸ ξύλον, φεσὶν, ἐν τῷ παρα- 
δείσω, δι᾽ οὔ τῶ διαδόλῳ ἔμελλε rooyepikct ἡ παθ' 
ξαῶν ἐπίέχείοησις ; Εἰ γὰο μὴ εἶχε τῆς ἀκάτῃς τὸ 
D dí)sxo, πῶς ἂν ἑμᾶς διὰ τῆς παρακοῆς εἰς τὸν θάνα- 
τον ὑπηγάγετο; Ὅτι ἔδει εἶναι ἐντολὲν ri» dexi- 
μάξουσαν ἡμῶν τὸ ὑπέχοον. Διὰ τοῦτο ἦν φυτὸν 
ὡραίων χαρκῶν εὔφορον, ἵνα ἐν τῇ ἀπκοχῇ τοῦ ϑέος, 
τὸ τῆς ἐγκρατείας καλὸν ἐπιδειξάμενοι, τῶν τῆς 
ὑπουονῆὴς στεράνων δικαίως ἀξιωθῶμεν. 'Εποχολού- 
θησε δὲ τῇ βρώσει οὐ παοαχοὰ μόνον (16) τῆς ἐντο-- 
λξς, ἀλλὰ καὶ 5 ἐπίγνωσις τῆς ξυμνότητος. Ἔφα- 
γον γὰρ, φησὶ, καὶ διχνοιχθησαν αὐτῶν οἱ ὀφθαλ- 


Alii duo mss. editi ἀντιχατέστῃ. 
(13) Colb. primus οὗτος φιλανθρωπίας. 
(76) Colb. primus παραχοὺ μόνῃ. 


349 


HOM. QUOD DEUS NON EST AUGTOR MALORUM 


350 


μοὶ, xai ἔγνωσαν, ὅτι γυμνοί εἰσιν, Ἔδει δὲ μὴ À et cognoverunt quod nudi esssent **. Par autem erat 


γινώσχειν τὴν γύμνωσιν, (yx μὴ ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώ- 
moy περιεσπᾶτο πρὸς τὴν τοῦ λείποντος ἀναπλήρω- 
σιν, ἀμφιέσματα ἑαυτῷ xxi τῆς γυμνότητος παρα» 
μνθίαν ἐπινοῶν, χαὶ ὅλως τῇ τῆς σαρχὸς ἐπιμελείᾳ 
τῆς πρὸς Θεὸν ἐνατενίσεως ἀφελχόμενος" Διὰ τί δὲ 
οὐχ εὐθὺς αὐτῷ συγκατεσχενάσθη xal τὰ ἐνδύματα ; 
Ὅτι οὔτε φυσικὰ ἔπρεπεν εἶναι ταῦτα, οὔτε ix τέ- 
χνης. Ἰὰ μὲν yàp φυσιχὰ ἴδια τῶν ἀλόγων ἐστίν" 
οἷον πτερὰ, χαὶ τρίχες, καὶ δερμάτων παχύτητες, 
στέγειν μὲν χειμῶνας, φέρειν δὲ χαύσωνας δυναμέ- 
νων. Ἐν οἷς οὐδὲν τὸ ἕτερον τοῦ ἑτέρου διενήνοχεν, 
ὁμοτίμον πᾶσι τῆς φύσεως ὑπαρχούσης. ἀνθρώπῳ 
δὲ ἔπρεπε, χατὰ τὴν ἐναλογίαν τῆς πρὸς Θεὸν ἀγά- 
πῆς, παρηλλαγμένας τῶν ἀγαθῶν τὰς ἀντιδόσεις 
ὑπάρχειν. Αἱ δὲ ἐχ τέχνης ἐπιτηδεύσεις ἀσχολίας ὧν 
ἐγένοντο πρόξενοι. ὃ μάλιστα φευχτὸν ἦν ὡς βλαόε- 
ρὸν τῷ ἀνθρώπω. Διὸ x«l ὁ Κύριος, εἰς τὴν ἐν τῷ 
παραδείσῳ ξωὴν ἡμᾶς ἀναχαλούμενος, ἐχδάλλει τὴν 
μέριμναν τῶν ψυχῶν, λέγων: Μὴ μεριμνᾶτε (77) τῇ 
ψυχῇ ὑμῶν, τί φψάγητε' μηδὲ τῷ σῳματι ὑμῶν, τί 
ἐνδύσησθε. Οὔτε οὖν ἐκ φύσεως ἔπρεπεν αὐτῷ ἔχειν 
τὰ σχεπάσματα, οὔτε dx τέχνης" ἀλλ᾽ icto Xv 
ηὐτρεπισμένα, ἐπιδειξαμένῳ τὴν ἀρετὴν, τὰ ix τῆς 
τοῦ Θεοῦ χάριτος ἐπανθεῖν τῷ ἀνθρώπῳ, χαὶ πεοι- 
αστοάπτειν μέλλοντα φωτειναῖς τισε περιθολαῖς (78), 
ὁποῖαι αἱ τῶν ἀγγέλων, ὑπὲρ τὴν τῶν ἀνθέων ποι- 
χιλίαν, ὑπὲρ τὴν τῶν ἀστέρων φαιδρότητα καὶ στιλ- 
βότητα, Διὰ τοῦτο οὖν οὐχ εὐθὺς αὐτῷ τὰ ἐνδύματα, 
ἐπειδὴ ἄθλρα ἦν ἀρετῆς ἀποχείμενα τῷ ἀνθρώπῳ, 
εἰς ἃ φθάσαι ὑπὸ τῆς ἐπηρεὶας tou διαδόλου οὐχ 
ἐπετράπη. ᾿Αγωνιστὴς τοίνυν ἔστηχεν ἡμῖν ὁ διάθδο- 
λος διὰ τὸ ἐξ ἐπηρείας πάλαι γενόμενον ἡμῖν πτῶ- 
μα, τοῦ Κυρίου οιχονομήσαντος ἡμὶν τὴν πρὸς αὐτὸν 
πάλην, ὥστε διὰ τῆς ὑπαχοῆς ἀναπαλαῖσαι ἡμᾶς (19), 
xai κχαταστιφανωθῆναι τοῦ ἀντιδίχον. Εἴθε μὲν 
γὰρ μὴ ἐγεγόνει duibo)o;, ἀλλ᾽ ἔμεινεν ἐν τῇ τάξει, 
ἐν ἦ ἐξ ἀρχῆς ἐτάχθη παρὰ τοῦ ταξιχρχου ] ἐπειδὴ 
δὲ γέγονεν ἀποστάτης, ἐχθρὸς μὲν Θεοῦ, ἐχθρὸς δὲ 
ἀνθρώπων τῶν χατ᾽ εἰχόνα Θεοῦ γεγενημένων (διὰ 
τοῦτο γάρ ἐστι μισάνθρωτος, διότι χαὶ θεομάχος" 
x«i μισεῖ μὲν ἡμᾶς ὡς χτήματα τοῦ Δεσπότον (80), 
μισεῖ δὲ ὡς ὁμοιώματα τοῦ Θεοῦ)" συνεχρήσατο οὖν 
αὐτοῦ τῇ πονηρία εἰς yuuvdatoy τῶν ἡμετέρων ψυχῶν 
ὁ σορῶς xai προνοητιχῶς οἰκονομῶν τὰ ἀνθρώπινα, 
ὥσπερ ἰατρὸς τῷ τῆς ἐχίδνης (à εἰς σωτηρίων φαρ- 
μάχων χατασχευὴὲν ἀποχρώμεινος. Τίς οὖν ἦν (81) ὁ 
διχδολος ; χαὶ τές ἢ τάξις ; x«i τέ τὸ ἀξίωμα ; xci 
πόθεν ὅλως Σατανᾶς προσηγόρευται (82) ; Σατανᾶς 
μὲν οὖν, διὰ τὸ ἀντιχεῖσθαι τῷ ἀγαθῷ" οὕτω γὰρ 
σημαίνει Ἢ gay) τῶν Ἑδραίων, ὡς ἐν ταῖς Βασι- 


96 Gen. 12, 7. 9? Matth. vi, 25. 
(11) Reg. primus μὴ μεριμνήσητε, Haud longe 


Colb. tertius ἕτερα ἦν αὐτῷ wozparuapéva. 

(78) Veteres quinque libri cum editione Basil. 
φωτειναί τινες περιθολαέ. Alii duo mss. cum editione 
Paris. φωτειναῖς τισι περιῤολαῖς, διαί. Reg. pri- 
mus ἀστέρων τερπνότητα xai στιλθότητα, Colb, pri- 
InuS &grípowv τερπνότητα, διὰ τοῦτο, elc. 


eos non agnovisse nuditatem, ne mens hominis ad 
supplendum quod deerat, distraheretur, indumen- 
la nuditatisque solatia sibi excogitans, et ne totus 
earnis eure incumbens, a continua Dei contem- 
platione avoearetur. Cur auteni non statim una 
eum ipso indumenta etiam constructa sunt ? Quo- 
niam neque naturalia ea esse conveniebat, neque 
ex arte. Nam naturalia brutorum animalium sunt 
propria, velut penne, pili, pelles crasse, sic ut 
hiemem arcere, et &stum ferre possint. In quibus 
alterum ab altero nihil differt, cum par et equalis 
natura insit omnibus : sed homini pro ratione sues 
in Deum dilectionis retribui decebat bona pre- 
stantiora. Rursus artium studia negotiis ansam 


B dedissent et occasionem: quod maxime fugien- 


dum erat, ut homini exitiosum. Quare et Dominus 
nos ad paradisi vitam revocans, ex animo curam 
ac sollicitudinem expellit, his verbis: Ne solliciti 
aitisanima vestra,quid manducetis ;neque corpori 
vestro, quid induamini". Neque igitur ex natura, 
neque ex arte habere eum tegumenta decebat : sed 
virtutem si ostendisset, apparata erant alia, in ho- 
mine ex Dei munere, emicatura, et lucido quodam 
oultu, qualis angelorum est, eoruscatura, florum 
varietatem, stellarumque claritatem ut fulgorem 
superatura. Igitur non ei fuere statim data indu- 
menta, quod virtutis premia essent homini repo- 
sita ;que consequi diaboli insidie non sivere. Dia- 
bolus igitur adversarius noster est, ob easum no- 


c bis olim per illius insidias invectum, Domino lu- 


etam nobis adversus eum constituente, ut redin- 
tegrata per obedientam lucta, de inimico trium -' 
phemus. Utinam quidem factus non esset diabolus, 
sed in eo ipso ordine, in quo fuerat initio ab or- 
dinatore collocatus, remansisset ! Sed posteaquam 
desertor factus est, tam Deiquam hominum qui ad 
Dei imaginem conditi sunt inimicus fuit. Nam ideo 
hominem odio prosequitur, quod ipsius etiam Dei. 
exsistat hostis, Et odit quidem nos tanquam Do- 
mini hereditatem : odit ettanqnam imaginem Dei 
Itaque sapiens ille ac providus rerum humanarum 
moderator improbitateillius et animas nostras 89 
exercendas usus est, perinde atque medicus vi- 
pere venenum ad salutaria paranda pharmaca ad- 
hibet. Quis igitur erat diabolus ? et quis ipsius 
ordo ? et quie dignitas ?et unde tamen Satanas 
appellatus est ? Satanas erat quidem, quod adver- 
satur bono. Hoc enim significat vox Hebraica, ut 
ex Regnorum libris didicimus : Suscitavit enim, 
inquit, Dominus Salomoni Satan, Ader regem Sy- 


(79) Colb. primus ὑπαχοῆς ἀναπλάσαι ἡμᾶς. MoX 
aliquot mss. τάξει ἐν 3. lllud & ἃ vulgatis aberat. 
(80) Editi ὡς χτέσμα τοῦ Δεσπότου. Reg. secundus 
ὡς χτίσματα. Alij quinque mss., si non plures, 
χτήματα. Statim mss. nonnulli ὡς ὁμοίωμα. 
1) lllud, ἦν, ex multis mss. addidimus. 
(82) Colb. tertius προσαγορεύεται, 


331 
rorum ?*. Diabolus vero, quod idem peccati nostri A 
adjutor est et aecusator, gaudens quidem nostzo 
interitu, ob ea vero quse patravimustraducens nos. 
C;eterum natura ejus incorporea est. juxta Apo- 
stolum dicentem : Non est nobis colluctatio adcer- 
sus sanguinem et carnem, sed contra spiritualia ne- 
quitia "59, Dignitas vero est imperatoria : dieit nam- 
que, Adversus principatus, et potestates, et undi 
rectores tenebrarum harum '. Locus autem prinei- 
patus situs est in aere sicuti idem ait: Sectosdiem 
principem potestatis aeris, spiritus qui nunc operu- 
tur in filiis inobedientiz *, ldcicco mundi quoque 
princeps dicitur, quod circum orbem terrarum est 
ipsius principatus. lta quoque Dominus loquitur : 
Nunc judicium est mundi hujus nunc prim ceps »itxcn- 
di hujus ejicielur foras?. Et rursus: Vest. prtu- p 
ceps mundihujus et in menon inveniet quidquam *. 

ὁ Zoq^» τοῦ χόσιου τούτου ἐχολεύς σεται δὲ εἶν. Kxi 
ἐμοὶ £22z T&t 0205», 

10. Quoniam autem de exercitu diaboli dictum 
est: Spiritualia sunt nequitug in cciestibus *, scire 
opere pretium est aerem, ut mos est, clum a 
Scriptura voeart. Exempli causa : Vodlatii:a eua *, 
et, Ascendunt usque ad celos? : hoe est. in aerem 
alte sustolluntur. Eam ob causam et Dominus Su- 
tanam vit sicut fulgur d? carlo cadeutem ^ : hoe 
est. ex suo prine:ipatu prolapsum. δὲ in imis ;à- 
ceniem : ut ab iis qui in Christo spem reposuere, 
concuicetur. Nimirum dedit discipulis suis virtu- e 
tem calean.ii super serpentes et scorpiones, et super 
omnem virtutem inimici *. Proin.ie ccm fiazbosa 
ejus tyrannis ejee?a sit. loezsque terre citezmja- 
cens mundatus sit. per sa!ztarez passionemicizs 
qui paeifieavit quz suntsuper tezram, et que in 
οὐαὶ ὁ, tam demum reznum eorum robs prae 
dica:ur. Qu:ppeJoannes quidem ait :Approin quui- 
ti r2;num calorum ** : Domiaus vero pzaiicat 
ubirze»vanzelum regni Afgie eiim pr:vs angeli 
ciamab5ant. Gloria in a4tissonis Lez. et is terrà 
pzr ?.Etqui ian inzressu Domcp: zosL:n Jezusa- 
lem ezsziabant. voeifPeribar!c? quoque : Pcr m 
2.4. ^0 5loria in allisaiümis ^? . Ez:3 sara. ia- 
LU. GRcLIepiDieln τούδα, QUI : Το Ἔα ΣΟ ΠΣ 2. 
P.LlLm Velnllr vilieet αι τοῦ αν nod. ἢ 


-- -«»Ὦ ΓΝ 
5 saos ν α΄“ 


ΣΙ ΆΣΩΣτ LoL.8iD ἘΣ ΡΊΣΩΙΞ ἐοξζαεζεις nee 
. αι 2:2 γωϊδ, Στ A$&e2t3: 223 ΩΤ vitac sed 


ὩΣ ας av.IpitrnaehiiTem sccIeess;Do2em 


S. BASILII WAGNT. 


332 
inz.; τειαδεχασις» Elry;c:: ἘΞ. €ex49l,  K29m; 


τὸ Xalaamaci Yi-b. (Aj: cm) LaTurz Dh Σύ- 
ἄν Joiaa: δ iL ccmiji 1 zlcADi34 συνανγὸς 
τε: R13327:2. τεῦ iXD RITCITACOI TOMTERDO y πίλων 
ub ὯΣ ix amlÍX. TzzadUuxTcuw» di E τᾶς 
ἐπ: τοῖς TuTur.Qucral  boml 6 x27) ETwcGSGTe., 
zx-z 772 ΔπΊΤτΙ τ. ΤΙΣ iLz2373- Ux i770» Rar» ἢ 
παὶς τῆς GLAZ :ὰ: τιῦχα. Gaz Ξ8ι:: τὰ Ξυεὺ- 
ἀατιχ τὰς τῶρχιας ἀξίως di ἀαχικαν- [ποὺς 


213 TZ; EI[jT; 23QT. XX: τὰς ID1. UE χαὶ τοὺς 


- ᾿»κ - 
A1T41:2174:2; 731. Τα τας: T4724. Taz*-X 328 τὸς 
Ziayi. 3 nana; o € Ὡςτῷ 1 στὰς Κατὰ τὸν 
ZigTa7R τὶ; ιξιυτιῖς το χεῖῖς, τὰῦῷ Ξνεῦπατος 


τοῦ 3424 D412€4227; ὃ CH xd τῆς EIU; 


3a T3203 £X: TüàTu3. ἔστ λέγεταε, ἔπει καὶ 
πεῖσις αὐτοῦ d» ς χαγε. Κα: τως 9x2» ὁ 


koi; Wis zitft; i772 T3723 Στὰ  T72799, cus» 


παι ἜΣΧΕΣ, i3 E2703 τῶ X17134 732798. χαὶ D 

LCYT-udi Σὲ o:zcum TX τῆς TT3473R; τῶ “ιαϑο" 
Vau. ὅτε dDuazcaz τττ τὸς c TaXGG ἔν τοῖς 
ἐπυυσχοηίχις. dllDut I3. 4071 €uam»ga τανχϑως X 
ἔσχως τῶ Ai: τῶ ὡς τὰ Tz πεξεῶσ τοῦ οὐ- 
ἄχνη" αχ τὸ. Διαλχυα. ΤῷόὋὉ ας τῶν ουσαγῶν" 


τυςτεστο. ἐπ T1214. 744 χεῖας 22434731. Διὰ τοῦτο 


zx: 3 ως Toi: τῶι Ia-rxx» ὡς ἀττοαξὲν ἐχ 
τὴῶῦ (1l21EXQl τισῶτα ττῶτεστι τῆς φἰχεία: αογζς 


IXCXT117Z, χα Ic. TID1D€R ὅσ πατέται ὑπὸ 
- » - - * ^*^ 
τῶν εἰς XiifTTa ἢ πιτ ὦ, Ἔδωχε yas δύναςεν 


" 
τοῖς iX27212 τας τὶ: Cal τα δ θέων» Χαὶ 
T:117:X4, AXI: ἐπὶ τέσ ττο Tasenn τοὸ ἔχϑοοῦ. 
Ὑπὸ il) ilzI3i3 τς TTazi1i δοὺξ τοθαχοῖς, χαὶ 


SS or culegl ταῦτας δὲς 093 τωττοίου 
i. 


9 93 PR E- 


Taiql;. τῆς ἐ τξυξι Ταατς τὸ ἐπὶ τῆς 28i £31 τὰ ὃν 
121.7737: τῷ λαιπὰν κἃὶ ϑαΞιλεὶχ 
laur i5 τς Ἐγγχ κα 


- . - 
τ kac 1ὲ C3X37Xy22 


τοῖς 123EXLu 
ΩΣ 1.2X2*€2* 


SaTOdikE T3 32.2393 


τὸ Ἐσππ τ τὸς 


SITLAdlz χεχστωταις Σαὶ ἔτε 


ποιτιστε τῶτν ἀπσττων ἔγωτω Mia ἢ ὥφίσζτοις 
Qu. χας ἔτι τῆς ζωχος χά: TÀG  REVZLALM LES 
ἐπ: τὸ εἰς Dnu.TR i iud € τῶ Κυϊώυ ξαῖν, zzi 
zrizliTRea ἕίστος ἢ λισχιηαῖς ix] δὴ: d» 
el.wM;. Kilo da. lzcl.ZlD τὸς 7&3 ἔπεσεν Gi 
φτνοχ: τὸ ἐς τίς ἀχξιιτετο Cal iqí322 Ξας- 


. H - - -Ἤ T - με - 
ἐττῶτας o» og.2I2dki Cu5q; 0122: 4 ας D τοῖς 


Rote QT2AdtT4 i442 τοῖς 1.148 Tc χελιτταπώσυ 


"-- 


Z2. TCRIXETIDITQGTTi τοῖς τῆς R2£XXl.n χυςς. X4 

τ BET. τ, τῷ, M ElLAeR τῷ 415. tiii T*Ephes pQ3. Jloiz xz. 312 * Jean. xiv. 30. 
test ΥἹ ἘΣ, Ὁ MialL. τῷ, 24. 7 Psal δὺς 35. ? Lue. x. (03. ὁ ihid. d3. ὦ Coioss τς 33. 

M... U Lo τοι λας, CU Lze. ri. 2:3. 

7; uuE UL Bt LIS, Kiel στ τοῦ Ὁ Desilezatur zz. vei i7: 72, Eotr. 
mt VL ue ALi CIIALISI fne τὸ LIMMTZI "δὰ Veteres aliquot iiri 7:272. Ξὶς ὃς $721. Nec 
woo 2757. 53. 1:ὦ, mt AWos «ἘΞ, Turn. V2.5 223. QC) — ita multo post editi αὐτὰ xx. At gnmss. sex ut in 
σαι TM D? ILLiILALIOVTTOIUe. LADellamien —coni?extu. 


&t Lu WIEVIEL ILALS 5L 15.5 allera 1225». Ba- 
Vet σε A ALS AZELIEIA τισὶξ 502 nünqzam 
MoUNSAE INTESA ΤΣ LOVE ἔπι τς est : «um eon- 
τ ἀν, Vi Ἐ,. 7. zi. 22. Adez non fzisse recem 
ut. CAL eL ρηξηόσηα tre Eiom. Dues: pre- 
ALAS E US MGUATR ues VeiIID, 


SS Reg. primus et duo alii Combe&siani εἰς 
X3t272» πιττεαντων, (D τς qui e CArzstim Cre- 
dunt. Lectio optimas. Alii quinque mss, et. εὐ 
χλπιχάτων, Ub i5 QUU TR Cristium spe reposmere, 

:tó, Veteres aliquot libri zzi i:224z34x. 


333 


Giumó) ἡμῶν τὴν διαδοχὴν ἐχόντων πρὸς τὸ ἐξ) 
x«i ἀπολαυόοντων ἡμῶν τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς εἰς τὸ 
διηντα:ς, 02 μετασχεῖν ἐξ ἀοχῆς διὰ τὴν τοῦ ὅρτως 
ἐπιδουλὴν γὰρ ὁ Θεὸς τὴν 
φλογίνην ῥομφαίαν φυλάσσεν τὴς ὁδὸν τοῦ ξύλου 
ζωῆς" ἦν παρελθόντες ἀχωλύτως, εἴσω γενοίμεθα (87) 
τῆς ἀπολαύσεως τῶν χαλῶν ἐν Χριστῷ ἸΙῆσοῦ τῷ 


ἐχωλύθημεν. Ἔταξε 


Κυρίῳ ἡμῶν, ro ἡ δόξα καὶ τὸ χράτος εἰς τοὺς αἰῶνας. 
᾿Αμὴν. 


HOMILIA ADVERSUS IRATOS. 


3954 


s, Α habituri, ac jugiter ligno vite fruituri, cujus nos 


initio participes esse insidiee serpentis prohibuere. 
Posuit enim Deus flammeum gladium ad custo- 
diendam viam ligni vitz !* : quo citra impedimen- 
tum superato, utinam intus &$3 admissi, bonis 
perfruamur, in Christo Jesu Domino nostro, cui 
gloria et imperium in secula. Amen. 





OMIAIA Γ΄. 
Κατὰ ὀολιξομένων (88). 


|. “Ὥσπερ ἐπὶ τῶν ἑατριχῶν παοαγγελαάτων, ὅταν 
εὐστόχως χαὶ χατὰ τὸν λόγον τῆς τέχνης γίγνη- 
ται (89), μετὰ τὴν πεῖραν μάλιστα τὸ ἀπ᾽ αὐτῶν 
ὡγέλιμον διαδείχνυται * οὕτως ἐπὶ τῶν πνευματιχῶν 
παραινέσεων, ἐπειδὰν μάλιστα τὴν ἔχόασιν μαοτυ- 
ροῦσαν λαύῃ τὰ παοαγγέλματα, τότε τὸ σοφὸν αὐτῶν 
χαὶ ὠφέλιμον πρὸς τὴν ἐπανόρθωσιν τοῦ βίου χαὶ 
τὴν τῶν πειθομένων τελείωσιν ἀναφαίνεται, ᾿Αχούον- 
τῆς μὲν γὰρ τῶν Παροιμιῶν διαῤῥήδην ἀποφαινουέ- 
νων, ὅτι Ὁργὴ ἀπόλλυσι χαὶ φρονίμους * ἀχούονυ- 
τες δὲ χαὶ ἀποστολικῶν παραινέσεων * Πᾶσα ὀργὴ 
x«t θυμὸς x«i χραυγὴ ἀρθήτω ἀφ᾽ ὑμῶν σὺν 
πάσῃ χαχίᾳ - χαὶ τοῦ Κυρίον λέγοντος τὸν ὁργιξό- 
μενον εἰκῇ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ἔνοχον εἶναι τῇ xoíast * 
γῦν Or: εἰς πεῖοαν ἤλθομεν τοῦ πάθους, οὐχ ἐν uiv 


γενομένον, ἀλλ’ ἔξωθεν ἡμῖν προσπεσόντος ὥσπερ 
χαταιγίδος τινὸς ἀδοχήτου, τότε μάλιστα τὸ θαυ- 


Δόυν- 
τες μὲν αὐτοὶ τῇ 0071 τόπον, ὥσπερ ῥτύματι βιαίῳ 
Θιέξοδον, χαταμανθάνοντες Ot ἡσυχίᾳ τὴν ἀσχή- 
μονα ταραχὴν τῶν ὑπὸ τοῦ πάθους χατεχομένων, 
ἐπέγνωμεν ἐπὶ τῶν ἔργων τὴν εὐστοχίαν τοῦ ῥήμα- 
τος * ὅτι 'Avào θυμώδης οὐχ εὐσχήμων. Ἐπειδὰν 
"ὰρ ἅπαξ παρωσάμενον τοὺς λογισμοὺς τὸ πάθος 
τὴν δυναστείαν τῆς ψυχῆς παραλάδῃ, ἀποθη- 
παντελῶς τὸν ἄνθρωπον, x«i οὐδὲ ἄνθρωπον 
συγχωρεῖ, οὐχέτι ἔχοντα τὴν ἐκ τοῦ λόγου 
βοήθειαν. "Orso “ὰρ τοῖς ἰοδόλοις ἐστὶν ὁ ἰὸς, τοῦτο 
τοῖς παροξυνθεῖσιν ὁ θυμὸς γίνεται. Λυσσῶσιν (90) 
ὥσπερ οἱ χύνες, ἄττουσιν ὥσπερ οἱ σχορπίοι, δάχνου- 
σιν Grip οἱ ὄφεις. Οἷδε x«t ἢ Γραφὴ τοὺς ὑπὺ τοῦ 
παήους χιχοατημένους ταῖς τῶν 


μαστὸν τῶν θείων παραγγελμάτων ἐπέγνωμεν. 


αὐτὸ 
ριοῖ 
εἶναι 


| θηρίων προσηγο- 
ρίχις ἀποχαλεῖν, οἷς ἑαυτοὺς διὰ τῆς πονηρίας ᾧχε- 
(3*9. K»vag “ὰρ ἐννεοὺς, χαὶ ὄφεις, γεννήματα 
ἐχιδνῶν, χαὶ τὰ τοιαῦτα προσαγορεύει. Οἱ γὰρ ἕτοι- 
μοι πρὸς τὴν χατ᾽ ἀλλήλων φθορὰν, χαὶ τὴν χατὰ τῶν 


!! Gen. rt, 24, !5 Prov. xv, 1. 
Lvt, 10. 30 Matth, xxm, 35. 


(87) Reg. primus εἴσω γενώμεθα. 

(88) Editi et quatuor mss. xaz& ὀργιξομένων, ad- 
versus irascentes.Colb. tertius περί ὀργῆς, πρός τινα 
εὐεμπτώτως ἔχοντα πρὸς τὸ πάθος, de tra, adversus 
quemdam quidd hocvitium pronus erat; nec aliter 

abet Colb. primus, nisi quod in eo pro εὐεμπτώ- 
τως legitur εὐόπτως. Coisl. περὶ ὀργῆς, πρὸς τινας 
εὐἐμπτώτως Tipi τὸ πάθος ἐχόντων, de ira, adver- 
$us quosdam, qui ad hoc vitium proni erant. 


16 Ephes, 1v, 


HOMILIA X. 
Adversus eos qui irascuntur. 


1. Quemadmodum in medicorum preeceptis,cum 
apposite et ex artis ratione fiunt, post experien- 
tiam maxime eorum utilitas solet ostendi : sic in 
spiritualibus exhortationibus, ubi maxime monita 
ac praecepta fuerint exitu testata comprobataque, 
tunc ea sapienter utiliterque ad vite emendationem 
atque ad obtemperantium perfectionem adhibita 
fuisse apparet. Etenim cum Proverbiorum audimus 
disertam sententiam : Ira perdit et prudentes 15: 
rursus cum audimus apostolicas commonitiones : 
Omnis ira et indignatio et clamor tollatur a vobis, 
cum omni malitia!*; item Dominum ipsum,qui eum 
qui fratri suo temere irascitur, reum esse ait judi- 
cii !! : cum denique experti fuerimus vitium, quod 
in nobis non gignitur, sed forinsecus in nos tan- 
quam improvisa quedam procella irruit, tunc 
maxime divinarum preceptionum miram excellen- 
tiam cognoscemus. Quod si ipsi ire locum veluti 
fluento vehementi exitum unquam dedimus,ac si- 
lentio didicimus eorum qui hoc vitio tenentur in- 
decoram perturbationem, tum reipsa perspectam 
habuimus dicti hujus solertiam,videlicet quod Vir 
iracundus haud honestus est !*. Postquam enim hoc 
vitium, depulsa ratione, dominium animo semel 
usurpaverit,hominem prorsus convertitin belluam, 
et ne hominem quidem esse sinit, cum auxilio ra- 
tionis privetur. Quod enim venenatis venenum est, 
hoc idem ira est exasperatis. Fiunt rabidi canum 
in morem, insiliunt ut scorpii, mordent ut serpen. 
tes. Novit et Scriptura eos qui vitio aliquo tenen- 
tur, bestiarum nominibus vocare, quibuscum ne- 
cessitudinem affinitatemque per nequitiam con- 


D traxere. Nam canes mutos 19, serpentes, sobolem 


viperarum 39, et similibus nominibus ipsos appel- 
lat. Qui enim ad mutuum exitium, et ad tribulium 
suorum perniciem parati sunt, possunt nec injuria 


31. "Matth. v, 23. !* Prov. xi, 25. !? Isa. 


(89) Reg. primus τέχνης γενηται. 

(90) Editi γίνεται, ὁρμῶσι, πηδῶσί, λυσσῶσιν. Sed 
illa duo, ὁρμῶσι, zoo, in. mss. non leguntur; 
nec mihi dubium, quin debeant abesse. Recte igi- 
tur, opinor, admonuit Combefisius, has duas vo- 
ces in ora libri ad vocem ἄττουσι declarandam 
primum positas esse : deinde vero in ipsum con- 
textum. obrepgisse, in eoque male locatas fuisse. 


355 


8. BASILII MAGNI 


inter bestias ac verienata numerari,quibus natura A ou5»22«» βθλεεν (91), εἰκότως ἄν θηρέθες zm de6é- 


odium implacabile inest in homines. Per iram lin- 
gue fiunt effrenatie et ora incustodita : manus in- 
continentes, contumelie,probra, maledicta, plage 
et reliqua omnia que ne numerare quidem ullus 
potest, vitia sunt ex ira et furore nata. Per iram 
ensis acuitur; patratur homicidium humana mamu; 
per hanc fratres alii alios ignoravere; parentes 
quoque et liberi nature obliti sunt. Nam irati pri- 
mum ignorant sese, deinde omnes simul familiares 
atque necessarios. Ut enim torrentes $44 ad loca 
cava confluentes, quidquid obvium est transver- 
sum trahunt : ita violenti ac impotentes irascen- 
tium impetus cunctos similiter invadunt. Non ca- 


λοις τωνποιδιηΐζυτο, οἷς «Jooaex:o» ix φύσοιος ἐν- 
πάρει ποὺς ἔνδουπφὺς τὸ uiT9;. Διὰ θυμὸν Kyü- 
λινοι γλῶτται, χαὶ ἀπύλωτα στολατα * χεῖρες exea- 
Ti; 2Éoi:6. G»10z., χαχεξηφοίαι, πλςγαὶ, τὰ ἄλλα 
ὅτα οὉ᾽ ἂν ἐξαοιήαξσαιτὸ τις, Φογᾷς καὶ θυμοῦ 
ἔκ, Ὁ Χ ἔστι παᾶαός 923. Διὰ 6525» καὶ ξίφος Gxo- 
γᾶται - ÜK»x-o; ἀνθουξοῦ ix mo. ἀνδοωπείας 
τολλᾶται, Διὰ τοῦτον ἀδελφτοὶ πεν ἀλλξλους ζηγνοξσαν, 
q^; δὲ χαὶ τέχνα τῷ: νυτεως ἐπεέλαθοντο. ᾿Αγνοοῦσι 
ut» qA2 εἐχυτοὺς ποῦτον οἱ ὀργιζόμενοι, ἔπειτα xci 
πάντας u^. .93: τοὺς ἐπιτχλείους. Ὥσπεοο γἄο αἱ 
42229221, ποὸς τὰ χοῖλα συῤῥέουται, τὸ ποοστυχὸν 


παραπύρουτιν * οὕτως αἱ τῶν δογιξομένων ὁρμαὶ 


nities iratis est venerationi, non virtus vite, non B Sine xxi ἀχχδξχτοι διὰ παντων ὁμοίως χωροῦσιν. 


sanguinis conjunctio, non beneficia prius accepta, 
non alia ulla dignitas. Brevis queedam est insania, 
ira. Irati scilicet plerumque in apertum malum 
conjiciunt se ipsi,sua ipsorum commoda ulciscendi 
studio negligente&. Nam eorum qui ipsis molesti 
fuerunt, recordatione quasi estro exstimulati, ef- 
fervescente in eis ira atque subsiliente, non prius 
cessant quam damnum aliquod inferant irritanti, 
aut forte ipsi, si ita contingat, accipiant : quemad- 
modum sepe evenit, ut quee violenter alliduntur, 
plus accipiant detrimenti quam afferent, dum*a 
rebus renitentibus conquassantur. 


2. Quis possit id mali explicare? quomodo scili- 


cet ii qui ad iram proclives sent, ex levi occasione C 


accensi, vociferantes, ferocientes, ac impudentius 
venenata quavis bestia irruentes. non prius desi- 
stant quam inflammatio per magnam immedicabi- 
lemque perniciem, ira in ipsis bulle in modum 
disrupta, discutiatur. Neque enim ensis acies, ne- 
que ignis,neque aliud quoddam horrendum,furen- 
tem ira animum cohibere potest, cerle non magis 
quam eos qui ἃ demonibus detenti sunt, a quibus 
nihil irati neque hab:tu, neque animi affectu diffe- 
runt. Nam circa cor quidem in iis qui vindictam 
anhelant, effervescit sanguis, utpote vi ignis ex- 
agitatus ac exeestuans ; in superficie autem eftlore- 
scens, irascentem in alia forma ostendit, consue- 
tam et notamomDibus formam tanquam personam 


in scena commutans. Nam illorum et proprii et p 


consueti oculi non cognoscuntur, efferatus est 
aspectus,atque igne jam micat.Quin et more suum 
grassantium acuit dentes. Facies est livida, et san- 
guine suffusa : moles corporis tumida : ven dis- 
rumpuntur, spiritu ab interna tempestate com- 
moto. Vox aspera, et maxime intensa : sermo in- 

(91; Unus codex Combef. xa-2 τῶν ὁμογενῶν. 

.92) Colb. primus ἐστὶ παύζματα, — ' 

(93, Colb. tertius πάντας ὁμοίως. Mox Reg. pri- 
Inus ὥσπεο 4* «(. Subinde duo mss. e D 
6527271. 

. '9$) Editio Paris. si; ποούπτον male. V 
aliquot libri εἰς πρόνπτον, bene. ^. Veleres 
19.5 ἱ " , . 
A 2n aliquibus Ins. pro παροξύναγτι legitur 


52; Iiterpres legisse videtur ἐξαπτόμενοι. EpiT. 


9A0lt; χη- 


Οὐ πολιὰ τοῖς Üuuosutrot; αἰδέσιμος, οὐκ ἀρετὴ 
βίου, οὐκ οἰχκείοτες γένους, οὐ ποολαθοῦσαι χάριτες, 
οὐχ ἄλλο Ti τῶν τιμίων, Μανία τίς ἔστω ὁλεγοχϑόνιος 
ὁ θυμὸς. Oi γε xs εἰς ποούπτον (9b) χακὸν ἑαυτοὺς 
πολλάκις ἐαδαλλφυσε, τ ποὸς Ti» Suvet? Grovdj 
τοῦ xa/' ἑαυτοὺς ἀμελοῦντες. Οἰἱονεὶ γὰρ οἴστρω τῷ 
νζὰς τῶν λελυπεχότων περιχενυτούμενοει, σφαδά- 
ξοντος αὐτοῖς: τοῦ δυμοῦ χαὶ πεδῶντος, οὐ ποάτρον 
ἀπολέγουτι, roiv & καχὸν τι δοῦναι τῷ παροξύ» 
»Xv-t (93), & ποὺ τι xxi ποοσλαθεῖν. ἐὰν τύχῃ" 
πο που πολλαχι: τὰ βιαίως χαταῤῥκηγνύμενα 
ἔπαθέ τι πλέον 5 ἔϑθρασε τοῖς, ἀντιτύκοις πεοιθοαὺ- 
σθέντα. 

2. Τίς X» ἐφίχοιτο τοῦ χαχοῦ; ὅκως οἱ ὀξύῤῥοποι 
ποὸς θυμὸν ὑπὸ τὰς τυχούτης πρυμέσοως ἐξαπτόμε- 
νον 198). δοῶντε: καὶ ἀγοιαίνοντες, καὶ τίνος οὐχί ἰοδά- 
λων ἀναιδέστεοσν ἐφορμῶντες οὐ πρότερον ἴστανται 
ποὶν ἃ διὰ «μεγάλου χαὶ ἀνξπέστον καποῦ, eio» πομφό- 
ἀνγος, αὐτοῖς TES οογξς ἐχραγείτες, διακνευσθῇ τὸ 
φλεγμαῖνον (060). Οὗτε γὰρ ξίφους ἀχμὰὴ, οὔτε πῦρ, 
οὔτε ἄλλο τι τῶν φοβεοῶν, ἱπανὸν τὴν ὑπὸ τῆς ὀργῆς 
ἐχκμανεῖσαν φυχὲν ἐπισχεῖν . e) μᾶλλόν γε ᾧ τοὺς 
ὑπὸ δαιμόνων κατασχεθέντας, ὧν οὐδὲν, οὔτε κατὰ τὸ 
σχξαα, οὔτε κατὰ Ti» τῆς ψνχᾷς διάθεσιν, οἱ ὀβγι- 
ξομενοι διαφέρουσιν. Ὁρεγομένοις γὰρ τὸς ἄντι- 
λυπέσιως πεοιτεῖ μὲν τῷ καρδία τὸ αἷμα, ὥσπερ 
βίᾳ πυρὸς κυχώμενον (97) καὶ παφλάξζον - πρὸς δὲ 
τὴν ἐπιφάνειαν ἐξανύξσαν, ἐν ἄλλας μορφᾷ τὸν ése 
ξόμενον ἔδειξε, τὸν συνξθᾳ πᾶσι καὶ γνωβέμην 
ὥσξιο τι ποοσωπεῖον ἐπὶ σχχνᾷς ὑπαλλάξαν. Ὄφθαλ- 
μοὶ μὲν γὰρ ἐχείνοις (98) οἱ οἰκεῖοί τε καὶ συν- 
ἔθεις ἐγνόηνται  παράφορον δὲ τὸ Onus, x«l πύρ 
ξδιη βλέπει. Καὶ παραθέγει τὸν ὀδόντα, χατὸ τῶν 
συῶν τοὺς ὁμόσε xepoure;. Βρόσωπον πελιδνὸν καὶ 
ὕφαιμον * ὄγκος τοῦ σώματος ἐξοιδαίνων " φλέθες 
διαὸῤᾳγνύμωναι, ὑπὸ τῆς ἔνδοθεν ζάλες χλονονμένον 

) . primus τὸ φλεγόμενον. 

(97) Co ertius pro αυκώμενον habet κυχλώμε- 
νον. Statim utraque editio ἐξανθεῖσαν, depravate. 
At mss. aliquot ἐξανθῆσαν, emendate. . 

(98) Editio Paris. γὰρ ἐκείνους, male. Antiqui 
libri ἐκείνοις, bene. Quod mox sequitur, καὶ πῦρ 
idw βλέπει, ita, si vis, ad verbum interpretabere, 
et ignem jam videt, Neo ita multo infra . pri- 
mus χατὰ τοὺς τῶν συῶν τους. Subinde Colb. tertius 
πρόσωπον δέ, 


337 


HOMILIA ADVERSUS IRATOS 


358 


τοῦ πνεύματος. Φονὴ τραχεῖα, xxi ὑπερτεινομένη, ἃ distinclus, et temere cadens, noh paulatim, nec 


γαὶ ὁ λόγο: ἄναρθρος xci εἰχῇ προεχπίπτων, οὐ χατὰ 
μὲοος, οὐδὲ εὐτάχτως, οὐδὲ εὐσήμως προΐών. 'Emst- 
δὰν diti; τὸ (09) ἀνήχεστον, ὥσπερ φλὸξ ὕλης ἀφθο- 
νέα, τοῖς παοοξύνηυτιν ἐξαρθῇ, τότε δὴ τότε τὰ οὔτε 
Aéym ῥητὸ οὔτε ἔογῳ φορητὰ ἐπιδεῖν ἐστι θεάματα" 
χεῖοας py διηομένας χατὰ τῶν ὁμογύλων, χαὶ πᾶσι 
μέρετι T9) σώματος ἐπιρεοομένας, πόδας δὲ ἀφειδῶς 
τοῖς χαιριωτάτοις ἐναλλομένοις, πᾶν δὲ τὸ φανὲν 
ὅπλον τῇ μανία γινόμενον. Ἐὰν δὲ χαὶ ἐχ τοῦ ἐναντίου 
τὸ ἴσχον γαχὸν ἀντιττοατευόμενον εὕρωσιν, ὑρηὴν 
ἄλλην χαὶ μανίαν ὁμότιμον " οὕτω δὴ (1) συμπεσόντες 
ἔδρασαν ἀλλήλους χαὶ ἔπαθον, ὅσα tixóg τοὺς ὑπὸ 
Toto)t9 δαίμονι στρατηγουμένους παθεῖν. Πηρώσεις 
"ὰρ μελῶν T καὶ θανάτους πολλαχις ἄθλα τῆς ὀργῆς 
οἱ μαχόμενοι ἀπηνέγκαντο. Πρξε χειρῶν ἀδίχων, ὁ 
δὲ ἠμύνατο" ὁ δὲ ἀντεπήνεγχεν, ὁ δὲ οὐχ ὑφίεται, 
Καὶ τὸ μὲν σῶμα ταῖς πληγαῖς διαχόπτεται, ὁ δὲ 
θυμὸς τοῦ ἀλγεῖνοῦ τὴν αἴσθησιν παραιρεῖται (2). Οὐ 
γὰρ ἄγουσι σχολὴν πρὸς τὴν ὧν πεπόνθασιν αἴσθησιν, 
ὅλης οὐτοῖς τῆς ψυχῆς πρὸς τὴν ἄμυναν τοῦ λελυ- 
πηχότος χεκινημένης. 


8. Μὴ δὴ καχῷ τὸ χαχὸν ἰᾶσθε, μηδὲ ἐπιχειρεῖτε 
ἀλλήλους ὑπερβαίνειν ταῖς συμφοραῖς. Ἐν γὰρ ἀμῶ- 
Aat; πονηραῖς (3) ἀθλιώτερος ὁ νιχήσας, διότι ἀπέρ- 
grat τὸ πλεῖον ἔχων τῆς ἁμαρτίας. Μὴ τοίνυν γένῃ 
καχοῦ πληρωτὴς ἐρανου, μηδὲ πονῆρον δανείον mo- 
γηρότερος ἐχτιττής. “ὙὙδρισεν ὀργισθείς ; στῆσον τῇ 
σιωπῇ τὸ χαχόν, Σὺ δὲ. ὥσπερ ῥεῦμα τὴν ἐκχείνου. 
ὀργὴν εἰς τὴν ἰδίαν χαρδίαν ὑποδεξάμενος, τοὺς 
ἀνέμους μιμῇ, διὰ τῆς ἀντιπνοίας ἀντιδιδόντας τὸ 
ἐνεχθέν, Μὴ διδασχάλῳ χρήσῃ τῷ ἐχθρῷ, μηδέ ὃ 
μισεῖς, τοῦτο ξηλώσῃς, Μηδὲ γένῃ ὥσπερ xdromtpoy 
τοῦ ὀργίλον, τὴν ἐχείνον μορφὴν ἐν σεαυτῷ δειχνύς. 
ἙἭρυθρὸς ἐχεῖνος - σὺ δὲ οὐχ ἐφοινίχθης; Ὀφθαλμοὶ 
ὕφαιμοι " οἱ δὲ σοὶ, εἰπὲ μοι (4), γκλήνην βλέπουσι ; 
Φωνὴ τραχεῖα ' ἢ δὲ σὴ ἠπία ; Οὐδὲ ἢ ἐν ταῖς ἐρη- 
μίαις ἠχὼ οὕτως ἀνεχλάσθη ἀχεραία πρὸς τὸν φϑεγ- 
ξάώμενον, ὡς ἐπὶ τὸν λοίδορον αἱ ὕδρεις ἐπαναστρέ- 
φουσι. Μᾶλλον δὲ 6 μὶν ἦχος ὁ αὐτὸς ἀπεδόθη - ἡ δὲ 
λοιδορίκ μετὰ προσθήχης ἐπάνεισιν. Οἵα ψὰρ ἀλλή- 
λους ἐφυθρίξοντες ἀντιφθέγγονται; Ὃ μὲν tirity 
ἀρανῆ, χαὶ iE ἀφανῶν: ὁ δὲ ἀπεχάλεσεν οἶχοι 
τρίδων οἰχότριθα. οὗτος πένητα, ἐχεῖνος ἀλήτην ι 


ordine, Ὧ66 significanter procedens. Postquam au- 
tem ira gravius attociusque exarserit ob ea quibus 
animus exasperatur, aut secus ac flamma ob ma- 
teri& copiam, tum demum neque verbis explicabl- 
lia, neque factu tolerabilia spectacula videre licet : 
manus attolli adversus tribules, ac injici in omnes 
corporis partes, pedes in precipua membra citra 
discrimen insilire, denique quidquid in conspe- 
ctum venit, id furori ac insanie pro armis esse. 
Quod si ex adverso equale malum renitens repe- 
rerint, aliam videlicet iram et parem insaniam ; 
ita demum inter se conserti, mutuo faciunt ac per- 
petiuntur que equum est perpeti eos, qui sub 
ejusmodidemonemilitant.Nam mutilationes meni- 


B brorum, aut etiam plerumque mortem premia ire 


referunt pugnatores. Hic copit injustas manus in- 
ferre, ille repulit: hic rursus intulit, ille non ce- 
dit. Et corpus quidem plagis 8} contunditur : fu- 
ror vero adimit doloris sensum. Neque enim vacat 
sibi eorum que perpetiuntur, dolorem sentire, 
toto eorum animo ad ulciscendum molestie aucto- 
rem commoto. 


3. Malum malo ne curetis, neque contendalis 
vos mutuo inferendis damnis superare. Nam in 
malis pugnis miserior est qui vicit, quippe quia 
cum majori peccato abit. Ne igitur referas malum, 
neque debitum mulu; pejus persolvas./Contumelia 
te affecit iratus ? Siste silentio malum. Tu contra, 
iram illius velut quoddam fluentum in animum 


C tuum suscipiens, ventos imitaris, qui, quod illatum 


est, id reflatu repellunt. Ne inimico magistro uta- 
ris, neque quod odio habes, cemuleris : cave fias 
irati quasi speculum, formam ejus exhibens in te- 
meltipso. Rubet ille ; an non tu rubefactus es ? Suf- 
fusi sanguine sunt oculi illius ; tuine, queso, pla- 
cide vident ? Vox ipsius aspera est, num tua lenis 
ac mitis est? Ne echo quidem in disertis locis eque 
integra refringitur ad loquentem, atque contume- 
li& ad conviciatorem revertuntur. Vel potius sonus 
quidem idem redditur : sed convicium cum acces- 
sione redit. Qualia enim contumeliosi alter alteri 
vicissim objiciunt ? Alter alterum dixit obscurum, 
et ex obscuris oriundum: hicillum vernam ver- 
narum vicissim appellat: hic pauperem, ille erro- 


οὗτος ἀμαθῆ, ἐχεῖνος παραπλῆγα " ἕως ἂν αὐτοῖς p nem : hic indoctum, ille insanum ; idque, quoad 


αἱ ὕδρεις, ὥσπερ τοξεύματα, ἐπιλείπωσιν (δ). Εἶτα, 
ἐπειδὰν πᾶσαν λοιδορίαν διὰ τῆς γλώττης ἐχσφενδο- 
νήσωσιν͵ οὕτω λοιπὸν πρὸς τὴν διὰ τῶν ἔργων 
χωροῦσιν ἄμνναν, Θυμὸς μὲν γὰρ ἐγείρει μάχην, 


ἮΝ Colb. primus ἐπὶ τό. 
1) Editi οὕτω δὴ καί, Conjunctio xai in nostris 
mss. deest. 

(2) Editi et duo saltem antiqui libri παραιτεῖται, 
At codex Coisl. et duo Colbertini παραιρεῖται. Pri- 
mam lectionem contemptam nolim quidem, sed 
alia mihi multo magis probatur. Greci enim in si- 
gnificatione auferendi, verbo posteriore potius 
quam prioreuti solent. Statim editi et mss. non- 
nulli μηδὲ ἐπιχειρῆτε. Alii quidam mss. ἐπιχειρεῖτε, 


contumelie velut spiculaeos deficiant. Deinde con- 
viciis omnibus per linguam velut per fundam emis- 
sis, tum demum ad vindictam re ipsa procedunt. 
Nam excitat ira rixam,rixa parit convicia, convicia 


(3) Antiqui duo libri ἀμῶλαις πονηρίας. Ibidem 
Reg. primus ἀθλιώτερος ὁ νικῶν - sed additum est 
In ora libri yp. καὶ ὁ νικήσας. Nec ita multo post 
Reg. primus ei; τὴν σὴν καρδίαν. 

(4) Editi et Colb. tertius oi δὲ σοὶ, εἰπέ μοι" sed 
illud, εἰπέ μοι, in quibusdam mss. rion legitur. In- 
fra mss. aliquot ἦχος ὁ αὐτός, Abest articulus a 
vulgatis. Subinde duo mss. Οἵα γὰρ ἀλλήλοις. 

($) Editi ἐπιλίπωσιν. Veteres quatuor libri. ἐπιλεί- 
πωδιν. 


359 


S. BASILII MAGNI 


verbera, verbera autem vulnera: denique ex vul- A uz;x δὲ γωνᾶ λοιδορίας, αἱ δὲ λοιδορίαι πλκ γᾶς, αἱ 


neribus mors ipsa plerumque sequitur. Malum a 
prima origine cohibeamus, iram arte omni ex ani- 
mis pellentes. lta enim mala plurima una cum hoc 
vitio, tanquam cum radice atque principio, exscin- 
dere poterimus. Maledixit ? Tu benedicas. Percus- 
sit? Tu sustine. Despivit, teque facit nihili ? Tu te- 
cum cogita constare te ex terra, ac rursus in 
terram reversurum ?!. Quisquis enim rationibus 
ejusmodi premunierit semetipsum, ignominiam 
quamcunque comperiet veritate inferiorem. Sic 
namque eo etiam redigetur inimicus, ut ulcisci 
se nullo modo possit, cum te sis contumeliis con- 
viciisque invulneratum exhibiturus: quin etipse 
magnam parabis patientie coronam, qui alterius 
insaniam occasionem tui philosophis exercendze 
facias. Quare, si mihi fidem habes, illatis tibi in- 
juriis aliquid etiam addes. Obscurum te dixit, in- 
gloriumque et nihili hominem, qui infimo locona- 
tus sit? Tu teipsum terram ac cinerem dicito. 1l- 
lustrior non es patre nostro Abraham, qui se ipse 
ita appellavit **. Indoctum et pauperem et nullius 
pretii te dixit ? Tu te dicas vermem, teque ex ster- 
core habere originem, Davidis verba usurpans 35. 
His etiam prieclarum &6 Moysis facinus adjice. 
llle ab Aaron et Maria maledictis lacessitus, non 
Deum adversus eos interpellavit, sed pro eis ora- 
vil?*. Quorum mavis esse discipulus, virorumne 


Deo gratorum beatorumque, an hominum spiritu C 


nequilie expletorum ? Cum invaserit te convicii 
ingerendi tentatio, puta teipsum probari, utrum 
per patientiam ad Deum accedas, an per iram con- 
fugias ad adversarium. Da cogitationibus tuis tem- 
pus partem optimam eligendi. Aut enim profueris 
illi per mansuetudinis exemplum : aut, dum con- 
tlemnes, eum gravius ulciscere. Quid enim inimico 
acerbius esse potest, quam si inimicum suum vi- 
deat injuriis ac contumeliis superiorem ? Animum 
ne abjicias, neque partiaris ullum ad te accessum 
conviciatoribus patere. Sine eum frustra te alla- 
trare, disrumpatur jn semeti; so. Ut enim qui ver- 
berat sensu carentem, sibi ipse irrogat pcenam 
(nam nec hostem ulciscitur, nec iram sedat): ita 
quisquis hominem qui injuriis non movetur, pro- 
bris ac maledictis lacessit, is cupiditatem suam 
solari ac mollire non potest. Contra, uti dixi, dis- 
rumpitur. Quale enim nomen uterque vestrum sta- 
tirn ab 115 qui absunt, consequitur? Ille quidem 
contumeliosus audit, tu vero magnanimus ; ille 
iracundus et morosus, tu patiens et mitis: illum 
]«enitebit dictorum, te vero nunquam ponitebit 
virtutis. 

$. Quid attinet plura dicere? Huic maledicentia 
claudit regnum celorum, quippe AMaledici Az- 


*! Gen. nt, 19. ?* Gen. xvi, 957, 32 Psa], XXI, 7. 


5 Reg. primus zx γῆς ὑπέστη. 
/7, Sic mss. plerique omnes. Editi προοχωρεῖς τῷ. 
(5) Colb. primus ἀπραχτά σοι, Ibidem Reg. pri- 


di z)Xtj2k τοαύαχτα, ἔχ 21 τοχυχχτων πολλεῦκες 
ῥχυατοι. Ἄπο τῆς ποῦτοες ἀὐχξ: τὸ χαχὸν ἐπέζχω- 
μὴ, τὴν ἠηηξν πάτο ἀχχανξ τῶν ψυχῶν ἐξελόντες. 
O27» γὰρ X» υνχθείμεν τὰ πλεῖστα τῶν χαχῶν, 
ὥσπεο DOSE τινὶ χαὶ αὐχξ, τὼ nu E τούτω συνεχτε- 
ui». E^o1252x171 ; σὺ 0t εὐλόγετον. Ἑτύξτεσε ; σὺ 
di ὑπόκτωνον. MuToit χαὶ τὸ αχϑὲν ζγεῖταὶ σὲ ; σὺ 
δὲ ἔννοιαν λας ὅτε ἐκ ἧς ὑφέστεχας (6), 
χαὶ t; ji» πάλιν αἀναλυῆζτς. Ὃ τἀ τούτοις τοῖς 
ἀλόγοις ἰαυτὸν πουχατασχὼν πᾶσαν ἀτιμίαν ἐλάττονα 


2122755, 


t)5$7it τῆς ἀληθείας. Οὐτὼ γὰο xxi τῷ £y 609 Gui- 
XT χατασχευατιι: τὴν ἀλευναν, ἄτρωτον σεαυτὸν 
ταῖς λοιδοοίχις δειχνύς ^ χαὶ σιχυτὼ μέγαν τῆς 
ὑποκονζς πορξοζτεις τὸν στέφανον, τὸν ἐτέοου μα- 
»ix) ἀνοραὶξν οἰχείας ψιλοσοψίας ποιούμενος. Ὥστε, 
ἂν Eust πείς. χαὶ ἐπιδαψιλεύσε τῶν ὑδοεων, ᾿Αφανξ 
σε εἶπε; χαὶ ἀθοξον, χαὶ ἐχϑένα ἀχϑαμόθεν σὺ δὲ 
“ἦν εἰπὲ καὶ σποθον σεαυτόν. Οὐχ εἰ σεμνότεοος τοῦ 
- A£2zXa, ὃς ἑαυτὸν ταῦτα tx). 


πατοὺς LU 
'AuxÜE xxi πτωχὸν xxi τοῦ ᾿χϑενὸς ἀξιον; σὺ δὲ 
σχωλκχὰ σι αυτὸν εἰπε, χαὶ ἀπὸ xoroiz; ἔχειν τὸν 
ἕνετο, τὰ τοῦ Δαξι2 iQ» píua-x. Τούτοις ποόσ- 
Ur, xui τὸ τοῦ Μωυσέως χαλὺν. Ἐχεῖνος, ὑπὸ ᾿Ααρὼν 
xxi Μχοίας Autos it, οὐ χατενέτυχε τῷ Θεῷ, ἀλλὰ 
ποοτηύχιτο ὑπὶ αὐτῶν. Τίνων δούλει μαθετὰς εἶναι 
μᾶλλον, τῶν θεονιλὼν χαὶ μαχαρίων ἀνδρῶν, £ τῶν 
ὑπὸ τοῦ πνεύματος τὸς πονχοίας Ξεπλχοωμένων ; 
Ὅταν σόοι χινκῦξ τὸς λοιδοοίας πειρασμὸς, νόμιξα c 
xoivigÜzt σεχυτὸν, πότεοον διὰ τῆς μαχροθυμίας 
ποοτχωρεῖς τὸ (1) Θεὼξ διὰ τῆς Ópyüc ἀποτρέχεις 
τοὺς τὸν ἀντίθιχον. Δὸς xzt09» τοῖς λογισμοῖς σεαυ- 
τοῦ Ti» ἀγαήὰν ἐχλέξατήαι μεοίδα. Ἢ γὰρ ὠφέλῃη σάς 
τι χἀχεῖνον τῷ ὑποδιίγαατι τὸς ποαότατος, Σ χαλε- 
77:09» ζαύνω dix τὸς ὑπεροψίας. Τί γὰρ ἂν jí- 
γοιτο ὀθυνχούτεοον τῷ Exo, & τὸν ἐχθρὸν ἑαυτοῦ 
ὑψελοτεοον ; Mà χαταθαλχς σεαυτοῦ 
ἀνασχε γενέσθαι ἐγιχτὸς τοῖς 
αὐτὸν ἀπρακτὰ σον (8) χαύ- 
διαῤῤεγνύσθω. Ὥσπιο γὰρ ὁ 
τιλωρεῖται (οὔτε 
ἡἀο τὸν ἐχθρὸν ἐμύνατο, xxi τὸν θυμὸν οὐκ ἀν- 
ἐπαυσεν). οὕτως ὁ τὸν ἀλοιθορητον ὀνειδίτων παρα- 
αὐὐίαν εὐοεῖν τοῦ παύου: 07 δύναται. Τοὐναντίον 
μὲν οὖν, ὅπεο ἔφην, xxi διαπρίεται. Εὐθὺς γὰρ ix 
τῶν παρόντων OUX ἔχατιοος ὑῶν ποοσαγοοεύετῖκι ; 
Ὁ μὲν Aoidooo;, σὺ δὲ μεγαλοψυχος - ὁ μὲν ὁργῶος 
xai χαλεπὸς, σὺ δὲ μαχρόθυμος χαὶ πρᾶος O μὲν 
μεταγνώσεται dy οἷς ἐνθέγξατο, σὺ δὲ οὐδέποτε 
μεταιελύσῃ (9) τῆς ἀρετῆς. 


ὁρᾶν ὑϑοτων 
τὴν τῶμῃν, axi 
ὑδοίξουτσιν. "Ea20» 
υλαχτεῖν * ἐγ ταυτῷ 


τύπτων τὸν μὴ ἀληοῦντα ἐχυτὸν 


4. Ti δεῖ τὰ πολλὰ λέγειν ; Τῷ μὲν ἀπέκλεισε τὲν 
τῶν οὐοανῶν βασιλείαν ἢ λοιδορία * Δοίδοροι 7*p 
** Num. xit, 1 seqq. 


mus ἐφ᾽ ἐχυτοῦ. 


(9) Reg. primus οὐδέποτε μεταμελητύσῳ. 


361 


HOMILIA ADVERSDS IRATOS. 


302 


βασιλείαν Θεοῦ οὐ χληρονομήσουσι' σοὶ ὃς ἧτοί- ἃ reditatem regni Dei non consequentur *5 : tibi si- 


μάσε τὴν βασιλείαν ἢ σιωπή (10). 'O yàp ὑπομείνας 
εἰς τέλος, οὗτος σωθήσεται. ᾿Αμυνόμενος δὲ xci 
εἰς ἴσον ἀντιχαθιστάμενος τῷ λοιδόρῳ, τί x«i ἀπολο- 
γήσῃ ; Ὅτι παρώξυνς χατώρξας ; Καὶ ποίας τοῦτο 
συγγνώμὴς ἄξιον ; Οὐδὲ γάρ ὁ πόρνος, ἐπὶ τὴν ἐταί- 
pe τὰν αἰτίαν μετατιθεὶς ὡς πρὸς τὴν 
διερεθίσασαν, ἧττον τῆς καταχρίσεως (11) 
Οὔτε στέφανοι χωρὶς ἀνταγωνιστῶν, οὔτε πτώματα 
χωρὶς ἀντιπάλων. ΓΑχους τοῦ Δαδὶδ᾽ λέγοντος" ᾿Εν 
τῷ συστῆναι τὸν ἀμαρτωλὸν ἐναντίον μον, 
παρωξύνθην, 


ἁμαρτίαν 
ἀξιοῦται. 


οὐχὶ 
οὐδὲ ἠμυνάμην, ἀλλ᾽ ᾿Εκωφώθην xci 
ἐταπεινώθην, χαὶ ἐσίγησα ἐξ ἀγαθῶν. Σὺ δὲ παρ- 
οξύνῃ μὲν ὡς ἐπὶ φαύλῃ τῇ λοιδορίᾳ" μιμῇ δὲ πάλιν 
ὡς ἀγαθόν. ᾿Ιδοὺ γὰρ ἔπαθες ἃ ἐγχαλεῖς. Ἢ τὸ μὲν 
ἀλλότριον χαχὸν ἐπιμελῶς χαταδλέπεις ; τὸ δὲ σεαυ- 
τοῦ αἰσχρὸν οὐδαμοῦ τιθεῖς ; Πονηρὸν ἢ U6pt ; 
φεῦγε (12) τὴν μίμησιν. Οὐ γὰρ δὴ τὸ ἕτερον χαταρ- 
ξαι ἑχανὸν εἰς παραίτησιν. Διχαιότερον μὲν οὖν, ὡς 
ἐμαυτὸν πείθω, χαὶ ἐπιτεῖναι τὴν ἀγανάχτησιν, 
διότι ὁ μὲν οὐχ εἶχε τὸ σωφρονίξον ὑπόδειγμα" σὺ 
δὲ, βλέπων ἀσχημονοῦντα τὸν ὀργιξόμενον, οὐχ ἐφυ- 
λάξω αὐτοῦ τὴν ὁμοίωσιν, ἀλλ᾽ ἀγαναχτεῖς x«l χαλε- 
παίνεις xai ἀντοργίξζῃ" xai γίνεταί σου (13) τὸ πάθος 
ἀπολογία τοῦ προλαδόντος. Αὐτοῖς γὰρ οἷς ποιεῖς, 
κἀχεῖνον αἰτίας ἀφίης, x«l σεαυτὸν χκαταχρίνεις. E. 
μὲν γὰρ πονηρὸν ὁ θυμὸς, τέ οὐχ ἐξέχλινας τὸ χαχόν ; 
εἰ δὲ συγγνώμης ἄξιον, τε χαλεπαίνεις τῷ θυμου- 
μένω; "Ὥστε, εἰ δεύτερος ἦλθες πρὸς τὴν ἀντίδοσιν, 
οὐδέν σε τοῦτο ὀνήσει. Οὐδὲ γὰρ ἐν τοῖς στεφανίταις 
ἀγῶσιν ὁ χατάρξας τῶν παλαισμάτων, ἀλλ᾽ ὁ ὑπερ- 
δαλλόμενος  (1&) στεφανοῦται. Καὶ καταχρίνεται 
τοίνυν οὐχὶ μόνον ὁ χαθηγησάμενος τοῦ δεινοῦ. ἀλλ᾽ 
ὁ x«l πονηρῷ ἡγεμόνι πρὸς τὴν ἁμαρτίαν ἐξαχολου- 
θήσας. ᾿Εὰν πένητά σε προσείπῃ, εἰ μὲν ἀληθῆ 
λέγει, χατάδεξαι τὴν ἀλήθειαν: εἰ δὲ ψεύδεται, τί 
πρὸς σὲ τὸ λεγόμενον ; Μήτε πρὸς ἐπαίνους χαννωθῇς 
τοὺς ὕπὲρ τὴν ἀλήθειαν: μήτε πρὸς ὕδρεις ἀγριανῇς 
τὰς οὐχ ἁπτομένας σον, Οὐχ ὁρᾷς τὰ τοξεύματα, πῶς 
τῶν μὲν στεῤῥῶν χαὶ ἀντιτύπων πέφυχε διεχπίπτειν. 
ἐν δὲ τοῖς ἀπαλοῖς χαὶ ὑπείκουσι τὴν ὁρμὴν ὑπεχλύειν ; 
Τοιοῦτον δή τι νόμιζε εἶναι xal τὸ τῆς λοιδορίας. 
Ὁ μὲν ἀντιδαίνων εἰς ἑαυτὸν χαταδέχεται" ὁ δὲ ἐν- 
διδοὺς χαὶ ὑπείχων ἐν τῇ ἀπαλότητι τοῦ τρόπου τὴν 
ἐπ᾿ αὐτὸν φερομένην πονηρίαν διῶνσ:. Τί δέ σε 


lentium regnum preparavit. Qui enim sustinuerit 
usque ad finem, hic salvus erit **. Quodsi par pari 
referas, eL ex cequo insurgas adversus conviciato- 
rem,quam tandem pretendesexceusationem? Quod 
te prior ad iram provocavit? Sed hoc qua venia 
dignum ? Neque enim scortator qui culpam in me- 
retricem transfert, tanquam qui ad peccatum im- 
pulerit, remissius condemnatur. Neque corone 
habentur sine adversariis, neque strages sine hos- 
tibus. Audi David dicentem : Dum consisteret 
peccator adversum me, non sum exasperatus, nec 
ultus sum, sed Obmutui et humiliatus sum, et silui 
G bonis ", Tu vero exacerbaris quidem ob convi- 
cium velut malum : sed tamen imitaris illud uti 


B bonum. Ecce enim facis quod reprehendis. An 


alienum malum diligenter intueris ? ducis vero pro 
nihilo tuam ipsius turpitudinem ? Nonne malum 
contumelia ? Cave imiteris. Nam incepisse alium, 
non sufficit ad excusationem. Imo vero &quius est, 
ut mihi persuadeo, intendi etiam adversum te 
querelam, quod ille exemplum quo emendaretur, 
nequaquam habuerit. Tu tamen videns irátum in- 
decore se gerentem, nonillius vitasti similitudinem: 
sed indignaris, et egre fers, et vicissim irasceris: 
ideoque tua ipsius perturbalio aggredientis exor- 
dientisque defensio fit et excusatio. Nam per ea que 
ipse facis, tum 87 illum liberas culpa, tum te 
ipse condemnas. Etenim si malum ira est, cur 
malum non declinasti ? Sin: autem quidpiam est 


C venia dignum, cur infensus es irascenti ? Quare 


etsi posterior par pari retulisti, nihil inde capies 
emolumenti. Neque enim in certaminibus in qui- 
bus premium corona proponitur, certanjinis in- 
ceptor, sed victor coronatur. Idcircoque non solum 
qui mali auctor fuit, sed etiam qui malum ducem 
ad peccatum secutus est, condemnatur. Si te pau- 
perem appellaverit, si verum loquatur, perfer ve- 
ritatem ;sin mentitur, quid adte quod dixit? Neque 


efferaris ob eas qui verum excedunt laudes ; ne- 


que ob contumelias que te non attingunt, exaspe- 
reris. An non vides quomodo sagitte duriora, et 
que renituntur, soleant penetrare, in mollibus 
vero et quie cedant, impetum suum frangere? Con- 
simile quiddam, convicium esse puta. Qui contra 


ταράσσει à προσηγορία τοῦ πένητος ; Μνήσθητι τῆς p) tendit, id in se recipit: qui vero remisse agit ac 


φύσεως σεαυτοῦ" ὅτι γυμνὸς εἰς τὸν χόσμον εἰσῆλθες 
γυμνὸς καὶ ἀπελεύσῃ. Τί δὲ γυμνοῦ πενιχρότερον ; 
Οὐδὲν ἥχονσας δεινὸν, ἐὰν μὴ σεαυτῷ οἰκειώσῃς (15) 


cedit, morum lenitate illatam sibi injuriam dissol- 
vit. Quid autem te perturbat pauperis cognomen? 
in mentem veniat tuss nature, quod nudus ingres« 


461 Cor. iv, 10, 346 Matth. x,22. 31 Psal. xxxviit, 2, 3. 


(10) Reg. primus ἡτοίμασε τὴν σωτηρίαν $, pra- 
paravit salutem. 

(11) Codex Coisl. et Colb. tertius τῆς χρίσεως. 
Statim ubi et in editis et in mss. magno inter se 
consensu legitur πτώματα, legi debere τρόπαια su- 
spicatur vir doctissimus Combetfisius cujus nos 
conjecturam, nisi libri veteres prohiberent, haud 
invitisequeremur. Quodsi quispiam,reluctantibus 
veteribus libris, τρόπαια legere malit, sic vertere 
poterit neque tropaea sine hostibus. ἶ 

ATROL. GR. XXXI. 


bidem duo 


Colbertini dxovt. 

(12) Editi goy«. At mss, nonnulli φεῦγε; 

(13) Sic raulti libri veteres. Editi γένεταί aot, 

(18) Reg. priinus ὑπερδαλόμενος. Aliquanto post 
mss. nonnulli ἀλλ᾽ ὁ xai πονηρῷ, Articulus in editis 
non invenitur. Subinde duo mss. ἁμαρτίαν &xo)ov- 
01225. u 

(13) Editi otto. At mss. non pauci οἰχειώσης, 
Mox Colb. primus φέρειν tratos; 


12 


“ὅς 
ΠῚ 5t JL IDZDZ2zIL. PudusTu- e: eg-essn-ns 5: A 
(nLnloeNkREE Στ paupetiu: esl! Nin. δτετε Dude 
vil Lus. σὰς && Cue C^L SUDLSIUL BUQUI δὲ 
JrDULRÉLIet. Qus unccaz Οὐ paupetuer al- 
0 f]DS esl IL Catceeten " DuüneTelr essí LOL Dt- 


leo. esl Se. DLULDeTnnueIL PDenerpsé nor [erre. 
M27 esi Donmun. un cum. Gne. 98$s] Jme0pteT 
7,.τ δι πε "eius es? S δαὶ ΣΌΣ, ue δὲ maoetum s 


&lDeLü"LL Inemunev.s eu"UImL σὰ e Judeur Σ ve- 
"EIL Sapier unm jacte sunl. jn;iur;avum : Samari- 
f6rnvs £x. €) PT UTHiUT. lcbeos Β΄, τος S, IrBsceris, 
cori"mast proie. Eeguic enim sicülüu: esi ira? 
Sit num. Iranquilius e: s:n« ir& permcenser:c. 1n- 
συλ puaorem convicizior. cum prugQenuarm Tt- 
ipse ostenderis aique mo3estiam. Cesns uit;us ec? 
At enim Dominus quoque. πίθοιο: es sputs " Sed D 
et Dominur nosicr. Ns enim gvrertit freiem suem 
6 cnufusione sputorum δ᾽. Strucig ti». SUD; 5Treo- 


puani;s ? Diique ei ;udüc. Diseiservrzi tac 


8. EASILI MAGNI 366 


Tí orcTfuren Tn veu grryUr δια Tswm» δὲς JrTae- 
—IDLtfol D ct πεύξσῦα. ITOWEDDIETO., EAR τὸ zi 
LTisin f. i502 TT. TI4um. Murcbr- τὸν ϑεςσυτου" 
C Dot0710c en. Ie YyI6si D: ἑμᾶς, CE» Sese 
τι καὶ  &nmti  cLoDUVULLIVCT. ὑπξοινεόθχτι ET 
ἐπ ίσως 5nfen. Wn τὴν ἄλτδινεν συτέαν sel 
L:T€—.  Lens.tTr] εἰ καὶ δαιμπονεῶν ἔχει: Ἐπὰν 
περ οὖν tItiTLRI.s εἰπξαιωσα: τὰ  DwAZz- τὶ 7us 
ry P: GLLTCITTILUL. 2 IU. ÜI μευ: EDD)ET.. ξσχυ- 
wx σοὶ 25:.7UV—7E. ice τῦν UwLDDTUVER gz1d erzs- 
ure. CLlnecocirl xx vur καὶ v κύριος CE»raT)- 
cri: m&vmf D ArtTUTTI Lu&n. ὧν γὰρ ἀΞξέστρενι 
το τρυσωξο — Ó[.— κἀπὸ gufyuvE £2T7,713795, 
E-oxuzm tr: χα var καὶ b xpt uu. Desucixie 
TI. τὸν ἡττῶντο lo ATZÜVvUEY BDy καὶ τὸν K 22i», 
Xi ÜGENILDITCVTL τὰ i1uD74B αὐτὸ εκυτεῖς. Οὔπω χα-- 
τυ: Url εἴπου cif—Eotetr. loss fu λεῖπτι Dx 
$ULTTIEBSTL. VCIUCITTI πῶσ. 


:unitAm:* Pxuer-zi ezar Dom;aum meum, el divise- 


'uLiinier se ejus vesumeniu *. Nonium coniemnk:zs es. nonirm crocífxos. Desunt tibi multa, 


Ὁ perveni&s al ipsius imitauonem. 

v. Szbeasianimum zumlorum s:mnzuja. z!que 
excenlescentiam aec turorem eompr.mazt ἔλα 
Iu.oiienim preparatioz-s affectoresque. cordis 
quasi saltus ac pulsus rescindentcs. meriem ad 
constantiam ac tranquiitatem redacunt. Et sane 
lioc est quod dictum est a Davide : Parctus sum, 
et non sum turbatus ?. Oportet ig;tur comp:scere 
te insanum ac vecordem animi motum, exemplo- 
rum qua& a beatis viris relicta sunt, memorem : 
quomodo scilicet magnus ille David petulantiam. 
Semei mensuete pertulerit. Non enim tempus dabat 
commotioniire,siquidem cogitationem suam trans- 
ferebat in Deum. Ait nimirum : Dominus dix:t Se- 
mei, ut malediceret Davidi . Quapropter cum vo- 
caretur vir sanguinum, 88 οἱ vir iniquus. haud- 
quaquam ei succensuit : sed se ipse humiliabat, 
quasi jure ac inerito inaledictis contuimeliisque la- 
cessitus. Jam vero duo hiec ex animo tuo exime, 
nec teipsum judicaveris inaznis rebus dignum. nec 
qucmquaim bhorminurm duxeris tibi dignitate longe 
inferioretn esse, Sic enim, licet ignominia appetiti, 
nuuquamadiram concitabimur. Grave quidem fue- 
rit, hoinineim beneficiis affectum, donisque ac gra- 
tiis maximisolligaturm, priter ingratianimi vitium 
&ii,uc quoque ad convicium atque ad ignominiam, 
pli recurrere. Grave plane est : sed illud ma- D 


δὲ joi, 1, 21. ?* JL Cor, vin, 9. 39 Joan. viu, 48. 


(2 yit, 60. 9* 1| Heg. xvi, 10. 

(4t, "ιν. primus πρόσωπον αὐτοῦ, Mox idem ms. 
wt5pp, tut 1 vl pat, 
|. As, Antiqui duo libri ἔχαστον ὑποτρέχον σον vi» 
0) 4 Hu t) n. 

(45, Veteres aliquot libri παρὰ τοῦ, Nec ita multo 
μ““ἰ duo 168, καὶ (um nxT?» χίνημα, Subinde editi et 
! db. tertius. et Coisl, μνήμη τῶν μακαοίων ὑποϑει- 
(2514, recordatione. beatorum exemplorum. At 
vero Colb, primus et duo Regii μνήμῃ τῶν μακαρίων 
παρ γε μώτῳν, recardatiune beatorum documento- 
Pun Denique €o0lb.. secundus μνήμῃ τῶν μακα- 
loo Idus ὑπφἥειγμάτων, recordatione relictorum 


$. Tz.ce& ἔχασεν τπτετοεχέτω δου cà» due 
νοι 17. xz; rECETTLOIT€ Ti» φιξγαδγὲν. Ai 7p 
τοια.τε: TlfTfIBTIISR: Xil δ}εκδέξεις, οἷον zzdi- 
2 τῆς zclfon ium T37YyR£B2. πφαιοτῦσαι, εἰς 
εἰττοξει κι £i) vIsT&Tó τῆὺς ἀυγισποὺς ἐπανάγουσι' 
Rz: 7I.Tf στο δὲ τὸ Ti τὸῦ (48) Δαδιδ tiov εἐέ- 
νει ino τοι ετῖχι, χαὶ δὺς ἐταραάχϑθχν. — Agi 
Ting, τὸ οαιιχῖν χα ÉITOXETEUS κῶχπα τὸὖς ψυχὲς 
χαταττενν τ ΤΣ ὐτων τῶν BERERMAD ἀνδρῶν ὑπο- 
δεν ἀΣΤαν πὰς i τᾶς Αχξιδ reda ξνείχετο «ὃς 
cxilnizQ TI. Σξξες, Οὐ "δ ἐδιϑου Σαιρὸν τῇ 60 
xi zilvxn πῖςς τὸν Οεξνρ arTRL&D£s τὴν ἔννοιαν (19). 
TtOR.Isg. εἴπει ἀττὶ, τῷ Cras καταρᾶσθαι τὸν 

εδι Δινπς Gxis4» διματων ἀνὲρ, καὶ ἀνὲρ 
ππξαν: το, οὐχ ἔχειν ἔχαλεξαινῖν, ἀλλ' ἐχυτὸν 
£7x-7tiw29. ὡς κατὰ τῆν δξικν αὐτὼ τῆΠς ὕδρεως 
ἁπαντωττς (2041 Ass δὲ ταῦτα Ξερίελε σεαυτοῦ, 
μέτε φεχυτὸν uryi2wv ἄξιον χεύνξς, αξτε ἀνθρώπων 
τινὰ παρὰ πολὺ ἐραττοῦσίδι σου χατὰ τὲν ἀξίαν 
»2a2ig7ri. Οὐτω 5χλ5 οὐδέποτε ὁ θυμὸς ἐν ταὶς ἐπ- 
αὐγήμεναις ζαῖν δτιμίχις ἐπαναστέσεται" Δεινὸν μὲν 
τὸν τὐξογετχθέντα, χαὶ ταῖς πεγίσταις ὑπόχρεων x* 
ptt ποὸς τῷ igatig7$ ἔτι χαὶ ὑξοεως xal ἀτιμίας 
χατάρξαι. Δεινὲν αν, ἀλλὰ T€ ποιοῦντι μεῖόν ἐστι 
χαχὸν Lt τῷ πασχοντι. Ἐχεῖνος ὑδοιζέτω" σὺ δὲ μὴ 
ὑδοίτου. Γυμνάτιον σοι πρὸς φιλοσοφίαν ἔστω τὰ 


δι Isa, 1, 0. ** Matth. xxvir, 31, 3ὅ. 33 Psal. 


a beatis viris exemplorum : qus scriptura verior 
videri potest. 

(19) Editio Basil. et nostri seplem mss. μεταφέ- 
ὧν τὴν ἔννοιαν, cogitationem (ransferens in Deum. 
ditio Paris. μεταφέοων tiv» αἰτίαν, rei causam 

transferens in. Deum : quod melius esse non 
nego. Sed quo melior est hzc lectio, eo magis 
mihi diuspecta este Maui enim, ne typograpki 
tà idoneam aliae 
de suo commutaiiE ἃ et meliore et aptiore 
(20) Colb. primus ὑπαντώσης. 


365 HOMILIA ADVERSUS IRATOS | 366 
ῥήματα. 'E&v μὴ δηχθῇς, ἄτρωτος t Ἐὰν δὲ xci A lum majus est facienti quam patienti. Convicietur 


παθης τι τὴν ψυχὴν, ἐν σεαυτῷ χάτασχε τὸ λυπηρόν. 
'Evíuol γὰρ, φησὶν, ἐταράχθη ἡ χάρδία μον. τοντ- 
ἐστιν, οὐ διεδόθη πρὸς τὸ ἔξω τὸ πάθος, ἀλλ᾽ * οἷόν 
τι χῦμα εἴσω τῶν αἰγιαλῶν χαταχλασθὲν ἐστορέσθη. 
Καθησύχασόν μοι τὴν χαρδίαν ὑλαχτοῦσαν. χαὶ ἀγριαί- 
νουσαν. Αἰδείσθω τὰ πάθη τοῦ ἐν σοὶ λόγον τὴν ἐπι- 
φάνειαν, ὥσπερ τὸ ἐν παισὶν ἄταχτον ἀνδρὸς αἰδεσί- 
μου παρουσίαν. Πῶς ἂν οὖν ἐχφύγοιμεν τὴν ἐχ τοῦ 
ὀργίξεσθαι βλάδην ; ᾿Εὰν πείσωμεν τὸν θυμὸν μὴ 
προλαμβάνειν τοὺς λογισμοὺς, ἀλλὰ τούτου πρῶτον 
ἐπιμελώμεθα, ὡς μηδέποτε αὐτὸν προεχτρέχειν τῆς 
διανοίας. ἔχωμεν δὲ ὥσπερ ἵππον ὑνεξευνγμένον 
ἡμῖν, καὶ οἷον χαλινῷ τινι τῷ λόγῳ χαταπειθῇ, wn- 
δαμοῦ τῆς τάξεως ἐχδαίνοντα τῆς οἰχείας, ἀγόμενον 
δὲ ὑπὸ τοῦ λόγου, ἐφ᾽ ὅπερ ἄν χαθηγῆται (21). Ἔτι 
γὰρ πρὸς πολλὰ τῶν τῆς ἀρετῆς ἔργων ἐπιτήδειον 
ἡμῶν τῆς ψυχῆς τὸ θυμοειδὲς, ὅταν, ὥσπερ τις στρα- 
τιώτης, παρὰ τῷ στρατηγῷ τὰ ὅπλα θέμενος, ἑτοίμως 
ἐπὶ τὰ παραγγελλόμενα τὰς βοηθείας παρέχηται, xol 
σύμμαχος T) τῷ λόγῳ χατὰ τῆς ἁμαρτίας. Νεῦρον 
γὰρ ἐστι τῆς ψυχῆς ὁ θυμὸς, τόνον αὐτῇ πρὸς τὴν 
τῶν χαλῶν ἔνστασιν ἐμποιῶν. Εἰ γὰρ ποτε λάθοι αὐὖ- 
τὴν ὑφ᾽ ἡδονῆς ἐχλυθεῖσαν, οἱονεὶ βαφῇ σιδήρον (22) 
στομώσας, αὐστηρὰν αὐτὴν χαὶ ἀνδρείαν ἐκ μαλακῆς 
ἄγαν χαὶ ἀνειμένης ἐποίησεν. Οὐ γὰρ, εἰ μὴ (23) 
θυμωθείης χατὰ τοῦ πονηροῦ, δυνατόν σοι μισῆσαι 
αὐτὸν ὅσον ἄξιον. Δεῖ γὰρ, οἶμαι, τὴν ἴσην σπουδὴν 
ἔχειν περί τε τὴν ἀγάπην τῆς ἀρετῆς καὶ περὶ τὸ 
μῖσος τῆς ἀμαρτίας. Πρὸς ὅπερ μάλιστα χρήσιμος 
ὁ θυμός - ἐπειδὰν οἷον χύων ποιμένι, οὕτως ὁ θυμὸς 
τῷ λογισμῷ παρεπόμενος, πρᾶος μένῃ (24) χαὶ χει- 
ροήθης τοῖς ὠφελοῦσι, x«l εὐανάχλητος τῷ λογισμῷ, 
πρὸς μὲν τὴν ἀλλοτρίαν χαὶ φωνὴν χαὶ ὄψιν ἐξ- 
αγριούμενος, xxv. θεραπείαν ἔχειν δοχῇ, τοῦ δὲ συν- 
ἦθονς αὐτῷ xci φίλον ἐμδοήσαντος, ὑποπτήσσων. 
Αὕτη ἀρίστη ἐστὶ xol ἔμμετρος (25) τῷ φρονίμῳ τῆς 
ψυχῆς μέρει παρὰ τοῦ θνμοειδοῦς ἡ συνεργία. Ὁ γὰρ 
τοιοῦτος ἀδιάλλαχτος ἔσται τοῖς ἐπιδούλοις χαὶ ἄσπον- 
δος μηδέποτε τὴν πρὸς τὸ βλάπτον gy καταδε- 
χόμενος, ἀλλὰ τὴν ἐπίδουλον ἡδονὴν ὥσπερ τινὰ 
λύχον ὑλαχτῶν ἀεὶ χαὶ σπαράσσων. Τοιοῦτον μὲν δὴ 
τὸ ἀπὸ θυμοῦ ὠφῶιμον τοῖς εἰδόσι μεταχειρίξεσθαι, 
Ἐπεὶ x«i τῶν ἄλλων δυνάμεων ἐχαστὴ παρὰ τὸν 
τρόπον τῆς χρήσεως à χαχὸν ἢ ἀγαθὸν τῷ χεχτημένῳ 
γίνεται. Οἷον, τῷ ἐπιθυμητιχῷ τῆς ψυχῆς ὁ μὲν 
εἰς ἀπόλαυσιν σαρχὸς χαὶ τῶν ἀχαθάρτων ἣδονῶν 
ἀποχρησάμενος βδελυχτὸς χαὶ ἀχόλαστος͵ ὁ δὲ ἐπὶ 
τὴν ἀγάπην τοῦ Θεοῦ τρέψας, x«l τὴν ὄρεξιν τῶν 


85 Psal. 0Χ11}, &. 


(21) Veteres aliquot libri 4v χατηγῆται. Alius 
ms. et editi χαθηγεῖται. Ibidem Heg. primus ἔστι 
γὰρ οὖν πρός. Colb. primus ἔστι γὰρ πρός. 

(22) In editione Paris. oscitantia operarum cor- 
rupte legitur σίδηρον, ubi ex mss. legendum est 
Gto pov. 

(23)lllud, o? γὰρ si p, etc.,sicinterpretatus est Vo- 
laterranus Nec enim δὲ contra iniquitatem desit 
indignatio et ira, satiseam odio quo decet persequi 
poteris; quibus ex verbispatetinterpretem vocem 


ille: tu vero me conviciare. Sint tibi ejus verba 
exercitatio ad philosophiam. Si iniquo animo non 
feras, vulnus nullum accepisti ; sin quidpiam ani- 
mo pateris, tristitiam intra teipsum contine. In 
me, enim, inquit, turbatum est cor meum*5 ; hoc 
est, non foras prodiit affectus, sed quasi fluctus 
quidam intra littora diffractus consedit. Allatran- 
tem etexacerbatum animum velim sedes.Reverean . 
tur affectus tui aspectum rationis, non secus ac 
pueri, si immodestius se gerant, viri venerabilis 
presentiam. Qui igitur iracundie noxam effugere 
poterimus ? Si ire suaserimus, ut ne rationem 
prevertat, imo in primum ^uram diligentiamque 
ponamus, ut nunquam preecurrat mentem, sed po- 


B tiushabeaimusillam velutiequum nobis subjectum, 


et rationi tanquam cuidam freno obtemperantem, 
nec usquam extra suum ipsius ordinem egredien- 
tem, sed a ratione, quoviscunque preeat,abduci se 
sinentem. Nam animi nostri ira idonea est et utilis 
ad multa virtutis opera, cum scilicet velut miles 
aliquis, depositis apud ducem armis, prompte, quo 
preceptum fuerit, venerit suppetias, et rationi ad- 
versus peceatum opem tulerit. Est enim animx 
nervusira, robur ei et vires ad bonas res instanter 
perseveranterque agendas ministrans. Nimirum si 
quando animam pre voluptate exsolutam offende- 
rit, eam consolidans ferri quesi tinctura quadam, 
austeram et fortem ex valde molli exque remissa 
reddit. Neque enim, nisi jira excandueris adversus 
diabolum, fieri unquam potest, ut eum pro merito 
oderis. Oportet enim, opinor, tanto studio virtutem 
amari, quantoodiooportet peccatum haberi.Quam 
in rem ira utilis est maxime ; cum ut canis pasto. 
rem, ita ira rationem secuta, mitis permaneat, et 
morigera juvantibus, possitque facile a ratione re- 
duci: contra ad alienam tum vocem, tum faciem 
exasperetur, eliamsi utraque obsequiosa esse vi- 
deatur. Sed si inclamet familiaris et amicus, pavet 
formidatque. Optimum atque 89 prudenti anime 
parti accommodatissimumest auxilium illud quod 
&b irascente animi parte confertur. Nam qui talis 
fuerit, nunquam cum insidiantibus in gratiam ac 
concordiam reducetur, nullam unquam cumre ulla 
noxiaamicitiam admittens,sed insidiosam volupta- 
tem quasi lupum quemdam jugiter allatrans, dila - 
niansque. Hzc est igitur ire utilitas iis, qui tra- 
ctare eam ac moderari noverint. Nam et aliarum 


facultatum quelibet pro utendi molo aut male, aut 


ftovnpoo $umpsissé pro re mala et iniqua. Sed non 
animadvertit vir alioqui doctus vocem αὐτόν, qute 
et in editis et in mss. legitur, aliud suadere. Et 
enim si hoc loco vox, πονηροῦ accipi deberet pro re 
iniqua, αὐτό, non αὐτόν scriptum fuisset. Dubium 
igitur non est, quin voce πονηροῦ intelligi debeat 
totius iniquitatis parens diabolus. 

. (24) Editio utraque πρᾶος μένῃ. Veteres quatuor 
libri πρᾶος μὲν 3. . 

(25) Reg. primus καὶ εὕμετρος. 


367 S. BASILII MAGNI 208 


bene cedit possidenti. Exempli causa, quisquis Α αἰωνίων ἀγαθῶν, ζηλωτὸς καὶ pexetosec (36). Kei 
concupiscenti animi parte ad carnis delectationem πάλιν τὸ λογιστιχὸν ὁ μὲν καλῶς μεταχειρεξόμενος 
et ad impurarum voluptatum usum abutitur,exse- φρύνιμός ἐστι xoi συνετὸς - ὁ δὲ ἐπὶ βλώδῃ τῶν πλη- 
crabilis est et impudicus; qui vero eam ad Dei di- σίον zxov4aívo; τὸν νοῦν, χαχεντρεχίός ἔστι xm 
lectionem verterit,etadcteinorumbonorumappe- — x«xo2070;. 
titionem, is dignus est emulatione, et beatus. Et rursus qui rationalem animi partem probe regil, 
prudens est ac sapiens ; qui vero in proximi perniciem mentem acutam habet, vafer est et maleficus. 
6. Absitigitur, ut ea quie nobis data sunt ad sa- 0. Mà δὲ οὖν rà ποὸς σωττρίαν ἡμῖν δεδομένε 
lutem a Conditore, occasionem nobis ipsis peccati παρὰ τοῦ χτέσαντος ἀφορμὴν ἑαυτοῖς ἁπαοτέας ποιή- 
faciamus ! Itaira quoque cum oportet et utoporlet σωμεν. Οὕτω δὴ xat ὁ θυμὸς, ὅτε δεῖ, καὶ ὡς δεῖ χινού. 
commota, efficit robur, patientiamque et continen- μενος, ἀνδρίαν ποιεῖ xoi ὑπομονὴν καὶ ἐγπροίτειαν" 
liam : sed cum agit preter rectam ralionem, insa- παρὰ ói τὸν ὀρθὸν λόγον ἐνεργῶν, μανία γένεται. 
nia fit. Quapropter nos etiam Psalmus admonet: Διὰ τοῦτο χαὶ ἡμᾶς ὁ Ῥαλμὸς νουθετεῖ (27)- "Oei 
Irascimini, et nolite peccare?*. Quin et Dominus ἔξελθε, x«i ui ἀμαοτάνετε. Καὶ ὁ Kópto; τῷ up 
ut frustra irascenti judicium minitatur?': sic ira, B o»7(Sou£»o tix τὴν χροίσιν ἐπανατείνεται - τὸ di 
ut ita dicam, vice medicamenti ad ea qure oportet, ἐφ᾽ ὦ δεῖ χεχοῆσθαι τῇ ὀργῇ, ὡς £v pupusxeo εἶδα 
uti non prohibet. Illud enim : Inimicitiam ponam οὐ παραιτεῖται. Τὸ γὰρ, Ἔχθραν θόσω ἀνὰ μέσον 
inter te et serpentem?*; item illud: Inimici sitis σον xai τοὺ ὕφεως " x«i τὸ, ᾿Ἐχθραένετε Tot; Me- 
Madianitis*?, docentis est, iracundia velutarmis διηναίοις,  didágxov:ó; ἔστι κεχρᾷσθαι τῷ θυμῷ 
utendum esse. Quare Moyses hominum omnium ὥσπερ ὅπλω, Διὰ τοῦτο ΜωῦσᾷξεἪι ὁ πάντων ἀνθοώπων 
mansuetissimus "0, idololatriam ulturus,Levitarum πραότατος, ἐχδιχῶν τὴν εἰδωλολατρείαν, τὰς τῶν 
manus ad fratrum ez:dem armavit. Ponat, inquit, Λευϊτῶν χεῖρας πρὸς τὸν τῶν ἀδελφῶν φόνον ἐξ- 
unusquisque gladium super femur suum, οἱ transite ὠπλισε. Θέσθω, φησὶ, τὴν ῥοπφαίαν ἕχαστος ἐπὶ 
a porta ad portam, et redite per castra : οἱ occidite τὸν μυρὸν αὐτοῦ, χαὶ διέλθετε ἀπὸ πύλης εἰς πύ- 
unusquisque fratrem suum,et unusquisque propin- — ^v», xoi ἀναχάμψατε διὰ τῆς παρεμθολξς καὶ &xo- 
quum suum, οἱ unusquisque prorimum suum *!. Et χτείνατε ἔχαστος τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, καὶ ἕκαστος 
paulo post, Et dizit, inquit, Moyses: Implevistis τὸν πλησίον αὐτοῦ, χαὶ ἕκαστος τὸν ἔγγιστα (98) 
manus vestras hodie Domino,unusquisqueinfilio,et αὐτοῦ. Καὶ μετ᾽ ὀλίγα " Καὶ εἶπε, φυσὶ, Ιωυσᾷς " 
in fratre suo, ut detur super vos benedictio *. Quid ᾿Ἐπληρώσατε τὰς χεῖρας ὑμῶν (29) σέμερον τῷ 
vero Phineemjustificavit? Nonnejusta iraadversus c Fits, ἔχαστος ἐν τῷ υἱῷ αὐτοῦ, xel ἐν τῷ 
scortatores? qui alioqui perquam mitis ac mansue- ἀϑελφῷ αὐτοῦ, δοθῆναι ἐφ’ ὑμᾶς εὐλογίαν. Τί δὲ 
tus, posteaquam Zambri cum scorto Madianitide τὸν Φινεὶς ἐδιχαίωσεν; Οὐχ à ϑεκαία ὀργὴ κατὰ τῶν 
palam et sine verecundia coeuntem vidisset, adeo πορνευσάντων ; ὃς, τὰ πολλὰ ἐπιεικὴς ὧν καὶ πρᾶος, 
utne contegerent quidem turpitudinis suee infame ἐπειδὰ εἶδε τὴν πορνείαν τοῦ Ζαμβρὶ καὶ τῆς Μαδια- 
spectaculum, hocnon perferens,iraopportune usus νίτιδος ἀναψανδὸν xal ἀπεηρυθριασμένως γινομένην, 
est, utroque hastatransfixo V, Samuel autem Agag οὐδὲ συγχαλυπτόντων αὐτῶν τῆς mic Ure, τὰν ἀσχέ- 
*egem Amalec, a Saule preter mandatum Deiser- μονα θέχν, οὐχ ἀνασχόμενος, εἰς δέον ἐχράσατο τὼ 
valum,nonnein medium productumirajusta intere θυμῷ, δι᾿ ἀμφοῖν cn; τὸν σειρομάστην. Σαμουὲλ 
emit**? Sic ira plerumque actionum bonarum est δὲ τὸν ᾿Αγὰγ τὸν βασιλέα τοῦ ᾿Αμαλὴκ ὑπὸ τοῦ Σαοὺλ 
ministra. Rursus zeloles ille Elias quadringentos παρὰ τὸ ποόσταγμα τοῦ Θεοῦ πεοισωθέντα οὐχ ὑπὸ 
quinquaginta viros confusionis sacerdotes, et qua- δικαίας ὀργῆς εἰς μέσον ἀγαγὼν κατεφόνευσιν; 
dringentos viros sacerdoteslucorum, mensam Je- Οὕτω γίνεται πολλάκις ὁ θυμὸς ἀγαθῶν πράξιων 
zabel comedentes, consultissima ac sapienti ira ὑπηρέτης. "Hia; δὲ ὁ ζξηλωτὴς, πεντύχοντα κεὶ 
in totius Israelis commodum interfecit 45, Tu vero τετραχοσίους ἄνδρας ἱερεὶς τῆς αἰσχύνης, καὶ Tz-om- 
fratri tuo irasceris temere, ac sine causa. Quomodo p χοσέους ἄνδρας ἱερεῖς τῶν ἀλσῶν, ἐσθίοντας (38) 
enim sine causa,cum,altero afflante acprovocante, τράπεξαν ᾿Ἰεξάξελ, λελογισμένῳ θυμῷ καὶ φώφρονι 
alteritamen tu succeneeas? Atque quod canes fa- εἰς ὀφελος παντὸς τοῦ Ἱσραὴλ ἐθανάτωσε. Σὺ δὲ 
ctitant, facis: quilapides mordent, cum non attin- ὀργίξῃ τῷ ἀδελφῷ σου εἰκῇ. Πῶς γὰρ οὐχ εἰχῷ, ἄλλου 
gant projicientem. Quiinstigatur, miserabilis est; ἐνεργοῦντος ἄλλῳ χαλεπαίνων αὐτός ; Καὶ ποιεῖς τὸ 


8 Psal. rv, 5. *' Matth. v, 22. ?* Gen. m, 15. 9 Num, xxv, 17. Num. ΧΙ, 3. M Exod. xxxi, 
27, "ibid.29. '5* Num.xxv, 8. "IReg.xv,33. " Ill Reg. xvin, 22-40. 


(26) Colb. tertius χαὶ paxaow:ó;, beatus predi-  eratet mancum, 

candus. (29) Hunc locum, Ἐπληοώσατέε τὰς χεῖρα- 
(27, Reg. primus et Colb. tertius Διὰ τοῦτο χαὶ ὁ οἷαι, implevistis manus vestras, eim elus teal 

Ὑαλμῳδὸς ἡμᾶς νονθετεῖ ὀργίξεσθαι, καὶ μὴ ἁμάρτά- — Ducimus in suis notis. Ι 

νειν. il (30) Regil duo et Colb. primus πεντύκοντα xal 
(28)Sie mss. plerique omnes. Editi ἀδελφὸν «3- τετραχοσίους ἄνδρα; ἱερέων τῶν ἀλσῶν, ἐσϑίοντας, 


τοῦ πλησίον καὶ ixxc*o; τὸν ἔγγιστα : Quod mutilun — Alii duo mss. et editi ut in contextu, fusius, 


369 


HOMILIA ADVERSUS IRATOS 


370 


τῶν χυνῶν * οἱ τοὺς λίθους δάχνουσι, τοῦ βάλλοντος À quiveroinstigat,odioesthabendus.Illuciram trans- 


οὐ προσαπτόμενοι. Ὁ ἐνεργούμενος ἔλεεινός “ ὁ δὲ 
ἐνεργῶν μισητός. ᾿ἜἜχεῖ τὸν θυμὸν μετάθες ἐπὶ τὸν 
ἀνθρωποχτόνον, τὸν τοῦ ψεύδους πατέρα, τὸν ἐργάτην 
τῆς ἁμαρτίας" τῷ δὲ ἀδελφῷ καὶ συμπάθησον, ὅτι, 
ἐὰν ἐπιμείνῃ τῇ ἁμαρτίᾳ, μετὰ τοῦ διαδόλου παρα- 
δοθήσεται τῷ αἰωνίῳ πυρι. Ὥσπερ δὲ τὰ ὀνόματα 
διάφορα θυμοῦ καὶ ὀργῆς, οὕτω χαὶ τὰ ὑπ᾿ αὐτῶν ση- 
μαινόμενα πλεῖστον ἀλλήλων διαφέρει. Ἔστι γὰρ 
θυμὸς μὲν οἷον ἔξχψιίς τις x«i ἀναθυμίασις ὀξεῖα τοῦ 
πάθους" ὀργὴ δὲ ἔμμονος λύπη xai ὁρμὴ διαρχὴς 
τρὸς τὸν τῶν ἡδικηχότων ἀντίδοσιν, ὥσπερ ὀργώαης 
τἧς ψυχῆς πρὸς τὴν ἄμυναν, Εἰδέναι οὖν χρὴ, ὅτι 
χατ᾽ ἀμφοτέρας τὰς διαθέσεις πλημμελοῦσιν oi Gv- 
Operot* ἣ μανιχῶς xxl ἐμπλήχτως χατὰ τῶν παρ- 


fer in homicidam, mendacii patrem, artificem pec- 
cati; fratris vero potius commiseresce, 90 eo 
quod si in peccato permanserit, una cum diabolo 
igni eterno tradendus sit. Quemadmodum autem 
diversa sunt indignationis et ire nomina : ita quo- 
que subjecti ipsius notiones, plurimum inter se 
differunt. Indignatio enim quasi quiedam incensio 
est ac repentina affectus exhalatio; ira vero, dolor 
constans,perpetuusque appe'itus vicis rependende 
nocentibus, ahima velut in vindictam pruriente. 
Scire itaque opere pretium est, quod affectu utro- 
que peccant homines, aut furiose ac temere adver- 
sus irritantes commoti, aut per dolos ac insidias 
eos qui ipsis molestiam exhibent, cireumvenien- 


οξυνάντων (31) χινούμενοι, ἢ δολερῶς xai ἐπιβούλως Β (68: quia duo cavenda nobis sunt. 


τοὺς λυπήσαντας ἐνεδρεύοντες * ἅπερ ἀμφότερα φνλη- 
X160» ἡμῖν. 

7. Πῶς ἂν οὖν μὴ κινοῖτο πρὸς ἃ μὴ δεῖ τὸ πάθος ; 
Πῶς ; Εἰ προπαιδευθείης (32) τὴν ταπεινοφροσύνην, 
ἣν ὁ Κύριος χαὶ λόγῳ διετάξατο, χαὶ ἔργῳ ὑπέδειξε * 
γῦν μὲν λέγων " 'O θέλων ἐν ὑμῖν εἶναι πρῶτος 
ἔστω πάντων ἔσχατος * νῦν δὲ πράως xxv ἀχινήτως 
τοῦ τύπτοντος ἀνεχόμενος. Ὁ γὰρ οὐρανοῦ χαὶ γῆς 
ποιητὴς χαὶ δεσπότης, ὁ παρὰ πάσης τῆς νοητῆς 
χαὶ αἰσθητῆς χτίσεως προσχυνούμενος͵ ὁ Φέρων τὰ 
σύμπαντα τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως (33) αὐτοῦ, 
οὐχὶ ζῶντα ἔπεμψεν αὐτὸν εἰς τὸν ἄδην, τῆς γῆς 
ὑποῤῥαγείσης τῷ δυσσεθδεῖ, ἀλλὰ νουθετεῖ χαὶ διδάσχει" 
Ei χαχῶς ἐλάλησα, μαρτύρησον περὶ τοῦ χαχοῦ " 
εἰ δὲ χαλῶς, τί με δέρεις ; ᾽Εὰν γὰρ ἐθισθῇς πώντων 
ἔσχατος εἶναι χατὰ τὴν ἐντολὴν τοῦ Κυρίον, πότε 
ἀγαναχτήσεις ὡς παρὰ τὴν ἀξίαν χαθυδρισμένος (34) ; 
Ὅταν σε παιδίον νήπιον λοιδορήσῃ, γέλωτος ἀφορμὴν 
ποιῇ τὰ λοιδορήματα " καὶ ὅταν ὑπὸ φρενίτιδος ἐξ- 
ἐστηχὼς τὴν διάνοιαν φθέγγηται ῥήματα ἀτιμίας, 
ἐλεεινὸν ἡγῇ μᾶλλον ἢ μίσους ἄξιον. Οὐ τοίνυν τὰ ῥή- 
ματα πέφυχε τὰς λύπας χινεῖν, ἀλλ’ ἢ χατὰ τοῦ λοι- 
δορήσαντος ἡμᾶς ὑπεροψία, καὶ ἡ ἑκάστου περὶ ἑαυ- 
τὸν φαντασία. Ὥστε ἂν ἀφέλῃς τῆς ἑαυτοῦ (33) διανοίας 
τούτων ἑχάτερον͵ ψόρος ἐστὶν ἄλλως διαχενῆς ἡχῶν τὰ 
φιρόμενα. Παῦσαι οὖν ἀπὸ ὀργῆς, καὶ ἐγχατάλιπε 
θυμὸν, ἵνα φύγῃς τῆς ὀργῆς τὴν πεῖραν, τῆς 'Amo- 
χαλυπτομένης ἀπ’ οὐρανοῦ ἐπὶ πᾶσαν ἀσέδειαν 
xai ἀδικίαν ἀνθρώπων. ᾿Εὰν γὰρ λογισμῷ σώφρονι 
ἐχτεμεῖν δυνηθῇς τὴν πιχρὰν ῥίξαν τοῦ θυμοῦ, πολλὰ 
τῶν παθῶν τῇ ἀρχῇ ταύτῃ συναναιρήσεις. Καὶ γὰρ 
τὸ δολερὸν x«i ὕποπτον, xal ἄπιστον xal χαχόηθες, 
x«i ἐπίθονλον χαὶ θρασὺ, xai πᾶν τὸ τῶν τοιούτων 


6 Marc. Ix, 34. 
5! Rom. 1, 18. 


(31) Antiqui duo libri παροξυνάντων, 

. (32) Sic in quatuor mss, legitur, in editis vero 
εἰ παιδευθείης. Mox reg. primus xai ἔργοις. 
.. (33) Utraque editio et Coisl. et Colb. tertius per- 
inde ut textus sacer τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως, verbo 
virtutis suz. At Regii secundus et tertius cum 
Colb. primo τῷ νεύματι τῆς δυνάμεως, nutu virtutis 
διῶ, seu potentie sug. 


" Joan. xvin, 22, 23. 


ἐδ Hebr, 1, 3. 


1. Qui igitur fieri poterit, ut turbulentus ille 
affectus ad ea quae non oportet, non cieatur ὃ 
Quomodo ?Si fueris prius humilitatem edoctus, 
quam Dominus et verbis precepit, et re ostendit. 
Quippe modo dicit : Qui vult inter vos primus esse, 
sit omnium postremus**: modo vero toleravit ce- 
dentem leni animo atque immoto "1. Nam coli ter- 
reque conditor ac dominus, qui ἃ creatura omni 
tam spirituali quam in sensum caderti adoratur, 
Portans omnia verbo virtutis suz*, percussorem 
non misit vivum in inferos, terra ad impium de- 
glutiendum dehiscente, sed commonefacit ac do- 


( cet: Si male locutus sum, testimonium perhibe de 


malo; si autem bene, quid me cadis"? ? Etenim si 
juxta preceptum Domini postremus omnium esse 
assueveris,quandonam indignabere, quasisis pra- 
ter dignitatem contumeliis divexatus? Cum puer 
parvulus tibi conviciatur, convicia facis ridendi 
materiam: quinetiam cum quis pre phrenitide 
mente lapsus, verba ignominiosa loquitur, ducis 
illum misericordia quam odio digniorem. Non igi- 
tur verba ipsa, sed insurgens adversus conviciato- 
rem superbia, et cujusque de se ipso existimatio 
molestiam ac negotium solent facessere. Quare si 
utrumque horum ex animo exemeris ; ea quc pro- 
feruntur, nil aliud sunt, nisi sonitus frustra ac te- 


D mere editus. Desine igitur αὐ ira, et derelinque fu- 


rorem ?? ; ut ire periculum effugias, que De ccelo 
revelatur super omnem impietatem, et injyustitiam 
komin::m ?!, Nam si consilio prudenti amaram irc 
radicem exscindere poteris, vitia non pauca una 


*9 Joan. xvi, 239. 50 Psal. xxxvi, 8. 


(34) Reg. primus,Zi«v χαθυδριξόμενος. Aliquanto 
post idem eodex ἐλεεινὸν ἥγησαι. Reg. secundus 
yov. 

(35) Tres saltem antiqui libri τῆς σεαυτοῦ, Editi 
et Reg. tertius ἑαυτοῦ. Mox unus mss. Παῦσαι τοίνυν 
ἀπό. Ibidem Colb. tertius xat ἐγχατάλειπε. Subinde 
idem codex et Reg. primus ἀποχαλυπτομένης ἐξ 
ουρανῶν. 


311 


S. BASILII MAGNI 


cum hoc principio exstirpabis. Nam dolus, suspi- A πονηρῶν (36) σμῆνος, ταύτος τὸς κακέαις dort» &m- 


cio, infidelitas, malignitas insidie, audacia, et 
omne similium malorum examen, vitii hujus ger- 
mina sunt.Quare ne accersamus nobis malum tan- 
tum, anime  &gritudinem, rationis caliginem, 
abalienationem a Deo, nevessitudinis ignorantiam, 
belli principium, calamitatum cumulum, malum 
demonem ipsis animis nostrisinnascentem, et vel- 
utimpudentemquemdaminquilinum interiora no- 
stra occupantem,atqueSpiritui sanctoaditum pre- 
cludentem. Ubi enim sunt inimicilie, lites, ire, 
rixie, contentiones, tumultus irrequietos 91 in 
animabus gignentes: ibi mansuetudinis Spiritus 
haud requiescit. Sed beati Pauli admonitioni ob- 
temperantes, omnem iram et indignationem et cla- 
morem cum malitia omni a nobis tollamus 52, effi- 
ciamurque in nos invicem humani ac misericor- 
des, expectantes beatam spem mansuetis promis- 
sam (Deali siquidem mites, quoniam ipsi possi- 


δλαστήματα. Mà δὴ οὖν ἐπεισάγωμεν ἑαυτοῖς κακὸν 
τοσοῦτον * ἀὸῤωστίαν ψυχῆς, σκότωσιν λογισμῶν, &xi 
Θεοῦ ἀλλοτρίωσιν, οἰχειότητος ἄγνοιαν, ἀρ χὴν καλέ- 
μον, συμφορῶν πλήρωμα, δαίμονα wovupé» αὐταῖς 
ἡμῶν ταῖς ψυχαῖς ἐντιχτόμενον, καὶ ὥσπερ ro 
ἔνοιχον ἀναιδῇ προχατέχοντα ἡμῶν τὰ ἔνδον, καὶ τῷ 
ἁγίω Πνεύματι τὴν πάροδον ἀποχλείοντα. Ὅπου γὰρ 
ἔχθραι, ἔρεις, θυμοὶ, ἐριθεῖαι, φιλονεικέαε, θορύθους 
ἀσιγήτους ταῖς ψυχαῖς ἐμποιοῦντα " ἐχεὲ τὸ πνεῦμα 
τῆς πραύτητος οὐκ ἀναπαύεται. Πεισθέντες δὲ τί 
παραινέσει τοῦ μαχαρίου Παύλον, πᾶσαν ὀργὸν καὶ 
θυμὸν x«i χραυγὴν ἄρωμεν ἀφ᾽ ἡμῶν σὺν πάσῃ x«xis, 
x«i γενώμεθα εἰς ἀλλήλους χροστοὶ καὶ εὔσπλαγχνοι, 
ἀναμένοντες τὴν μαχαρίαν ἔλπίδα τὸν τοῖς πραέΐσυν 

Β ἰπηγγεμένην (Μαχάριοι φὰρ οἱ πραεῖς, ὅτι αὐτοὶ 
χληοονομήσουσι τὴν γᾷ"), ἐν Χριστῷ ᾿ἔκσοῦ τῷ 
Κυρίω ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα χαὶ τὸ χράτος (37) sic τοὺς 
αἰῶνας. ᾿Αμήν. 


debunt terram 88), in Christo Jesu Domino nostro, cui gloria et imporium in secula. Amen. 





HOMILIA XI. 
2e invidia. 

1. Bonus est Deus, et bonorum iis qui digni sunt 
largitor ; malusestdiabolus, etcujuscunque iniqui- 
tatis artifex. Et quemadimnodum ex bono conse- 
quens est, ut invidia careat : sic invidia diabolum 
sequitur. Caveamus igitur, fratres, invidiee vitium, 
ne socii operum adversarii efficiamur, neve cum 
ipsoinveniamur judiciocodem condemnati. Etenim 
si superbus in judicium incidit diaboli, quomodo 
invidus paratum diabolo supplicium effugiet ! Nam 
perniciosius nullum vitium innascitur in hominum 
animis, quam invidia que extraneos minime ]86- 
dens,primum malum est et domesticum habenti.Ut 


5! Ephes. 1v, 31. 9? Matth. v, 4. 


(36) Colb. primus; τοιούτων πονηριῶν, Alii mss, 
πονηρῶν. 

(37) In utraque editione post vocem χράτος se- 
quuntur illa, σὺν τῷ ἀνάρχω αὐτοῦ Πατρὶ, xai τῷ πα- 
ναγίῳ x«l ἀγαθῷ x«t ξζωοποιῇῷ αὐτῶν Πνεύματι, cum 
Patre ipsius experte principii, οἱ sanctissimo bo- 
noque et vivifico ipsorum Spiritu: sed mihi du- 
bium non est, qui totum illud, σὺν τῷ, elc., haben- 
dum sit pro additamento librariorum. Nam pre- 
terquam quod he voces in nostris sex mss. desunt, 
orationes suas tanto verborum ambitu concludere 
non solet Basilius. Accedit etiam, quod vox πανά- 
γιος, Si benecommemini, nunquam apud Basilium 
inveniatur. 

(38) Vide infra Rufini interpretationem, p. 726. 

(39) Reg. primus οὐδὲν ἀθλιώτερον, 

(40) Combefisius asseveranter in suo Ecclesiaste 
Greco dixerat scripsisse Basilium οὐχ ἐλάχιστα : sed 
in suo Dasilio recensito modestius loquitur, nempe 
hoc modo: Num ὃς οὐχ ἐλάχιστα, Postquam autem 
hunc locum bene, ut putabat, eo quo diximus modo 
emendaverat, sic interpretatus est, quz [invidia] 
cum non minimum eos ledat, quieztra sunt, pri- 

mum malum atque proprium habenti exsistit. Sed, 


OMIAIA IA, 
Περὶ φθόνον (38). 

4, ᾿Αγαθὸς ὁ Θεὸς, xal ἀγαθῶν τοῖς ἀξίοις παρῖκτι- 
χὸς πονηρὸς ὁ διάθολος, καὶ καχίας παντοίας dr- 
μιουργός. Καὶ ὥσπερ ἕπεται τῷ ἀγαθῶ ὃ ἀφθονία, 
οὕτως ἀκολουθεῖ τῷ διαδόλῳ à βαδκανία. Φυλαξώ- 
μεθα οὖν, ἀδελφοὶ, τὸ πάθος τοῦ φθόνου, μὲ κχοινω- 
γοὶ τῶν ἔργων τοῦ ἀντιχειμένου γενώμεθα, καὶ εὑρι- 
τῷ αὐτῷ συγχαταδιχαξόμενοι xplpart. Ei 
Jkp ὁ τυφωθεὶς tig χρῖμα ἐμπίπτει τοῦ διακθόλου, 
πῶς ὁ φθονερὸς τὴν ἡτοιμασμένην τῷ διαθόλῳ τι 
μωρίαν ἐχφεύξεται ; Φθόνον γὰρ παθὸς οὐδὲν ὀλι- 
θριώτερον (39) ψυχαὶς ἀνθρώπων ἐμφύεται. ὃς, ἐ)αά- 
χιστα (40) λυπῶν τοὺς ἔξωθεν, πρῶτον χαχὸν xoi 


θῶμεν 


nisi omnia mo fallunt, tantum abest ut vocula 
οὐχ, quam addendam censet Combefisius, neces- 
saria sit, ut etiam ejus loci preeclaram sententiam 
prorsus corrumpat, Docet enim Basilius, extre 
Deos, seu eos quibus invidetur, nullo modo lredi 
invidia aliorum, nedum dicat ipsos aliorum invi- 
dia leedi maxime, seu,ut Combefisii verbis utar, 
non minimum.lgitur vocem ἐλάχιστα hic apud Ba- 
silium idem valere, quod apud Latinos vocem mi- 
nime, obscurum non est. Unde sicinterpretabi- 
mur,que [invidia] extraneos minine lzedens, hoc 
est, non ledens. Vox πρῶτος, que sine dubio er- 
randi causa fuit Combefisio, non ita intelligi de- 
bet, ut invidia primum leedat invidentem, deinde 
eum cui invidetur: sed sic, utinvidija malum sit 
maximum, et quod inter mala primas obtineat. Id 
enim siita non esset, pugnaret secum Basilius, 
qui aliquanto post, num. &, sicloquitur: Οὕτω x«l 
τὰ τοῦ φθόνον κινήματα, οὐδὲν λνποῦντα, τὸν βασκαι- 
γόμενον, αὐτοῦ πληγαὶ γίνονται τοῦ βασχᾶνου,͵ ita quo- 
que invidie motus nihil ledentes eum cut invide- 
(ur, plage fiunt invidentis. Nec pretereundum 
silentio, voculam οὐχ et in editis et in mss. pari- 
ter deesse. 


D 


373 


HOMILIA DE INVIDIA. 


375 


οἰχεῖόν ἐστι τῷ χεχτημένῳ, Ὥσπερ γὰρ ἰὸς (44) σί- A enim rubigo ferrum, ita invidia infectam ipsa ani- 


δηρον, οὗτῶς ὁ φθόνος τὴν ἔχουσαν αὐτὸν ψυχὴν ἐξ- 
αναλίσχει. Μᾶλλον δὲ ὥσπερ τὰς ἐχίδνας φασὶ τὴν 
κυήσασαν αὐτὰς γαστέρα διεσθιούσας ἀπογεννᾶσθαι, 
οὕτω x«l ὁ φθόνος τὴν ὠδίνουσαν αὐτὸν ψυχὴν πέ- 
φυχε δαπανᾶν. Αὐπὴ γάρ ἐστι τῆς τοῦ πλησίον εὖ- 
πραγίας ὁ φθόνος. Διόπερ οὐδέποτε ἀνίαι, οὐδέποτε 
δυσθυμίαι τὸν βάσχανον ἐπιλείπουσιν (42). Εὐφόρη- 
σεν ἣ χώρα τοῦ πλησίον ; εὐθηνεῖται πᾶσι τοῖς χατὰ 
τὸν βίον ὁ οἶχος ; θυμηδίαι τὸν ἄνδρα οὐκ ἐπιλείπουσι; 
ταῦτα πάντα τροφὴ τῆς νόσον, χαὶ προσθήχη τῆς 
ἀλγηδόνος ἐστὶ τῷ βασχάνῳ. Ὥστε οὐδὲν διαφέρει 
ἀνθρώπον γυμνοῦ παρὰ πάντων τιτρωσχομένου. 
᾿Ανδρεῖϊὸς τίς ἐστιν ; εὐεχτεῖ (A9) ; ταῦτα πλήττει 
τὸν βάσχανον. Ἕτερος χαριέστερος τὴν μορφήν ; 
ἄλλη πληγὴ τῷ βασχάνῳ, 'O δεῖνα τοῖς τῆς ψμχῆς Β 
προτερήματι τῶν πολλῶν ὑπερέχει ; ἐπὶ φρονήσει 
καὶ δυνάμει λόγων ἀπούλέπεται χαὶ ξηλοῦται ; ἄλλος 
πλουτεῖ x«l φιλοτιμεῖται λαμπρῶς ἐν ἐπιδόσεσι xol 
χοινωνία τῇ πρὸς τοὺς ἐχδεεῖς, χαὶ πολὺς αὐτῷ παρὰ 
τῶν εὐεργετουμένων ὁ ἔπαινος ; ταῦτα πάντα πληγαὶ 
χαὶ τραύματα, μέσην αὐτοῦ τύπτοντα τὴν χαρδίαν. 
Καὶ τὸ χαλεπὸν τῆς νόσον, ὅτι οὐδὲ ἐξειπεῖν αὐτὴν 
δύναται: ἀλλὰ χύπτει (Ak) μὲν, x«l χατηφής ἐστι, 
χαὶ συγχέχυται, x«l ποτνιᾶται, χαὶ ἀπόλωλεν ὑπὸ 
τοῦ χαχοῦ, ᾿Ερωτώμενος δὲ τὸ πάθος, ἐρυθριᾷ δὴη- 
μοσιεῦσαι τὴν συμφορὰν, Ort Βάσχανός εἶμι xol 
πιχρὸς, xai ἐπιτρίδει με τὰ τοῦ φίλου χαλὰ, χαὶ 
τοῦ ἀδελφοῦ τὴν εὐθυμίαν ὀδύρομαι, χαὶ οὐ φέρω 
τὴν θέαν τῶν ἀλλοτρίων χαλῶν, ἀλλὰ συμφορὰν ποι- 
οὔμαι τὴν τῶν πλησίον εὐημερίαν. Ταῦτα γὰρ ἂν 
timot, εἰ τὰ ἀληθῆ λέγειν βούλοιτο. "Qv οὐδὲν (45) 
ἐξειπεῖν αἱρούμενος, ἐν τῷ βάθει χατέχει τὴν νόσον 
σαν. 

2. Οὐχοῦν οὔτε ἰατρὸν τῆς νόσον παραλαμβάνει, 
οὔτε τι φάώρμαχον ἐξευρεῖν δύναται τοῦ πάθους ἀλε- 
ξητήριον, χαίτοι πλήβεις αἱ Γραφαί τῶν ἱαμάτων 
τούτων" ἀλλὰ μίαν ἀναμένει τοῦ χαχοῦ ῥᾳστώνην, 
εἴ πού τινα ἴδοι χαταμεσόντα τῶν φθονουμένων, 
Οὗτος ὅρος τοῦ μέσους. ἄθλιον ἰδεῖν ἐχ μαχαρίον τὸν 
βασχαινόμενον, ἐλεεινὸν γενέσθαι τὸν ζηλωτόν, Τότε 
σπένδεται, καὶ φίλος ἐστὶν, ὅταν δαχρύοντα ἴδῃ, 
ὅταν πενθοῦντα θεάσηται. Καὶ εὐθυμοῦντι μὲν οὐ 
συνευφραίνεται: ὀὁδυρομένῳ δὲ συνδαχρύει. Καὶ τὴν 
μεταδολὴν τοῦ βίου, ἐξ οἵων εἰς οἷα μεταπέπτωχε, 
χκατοιχτίξεται, οὐχ ὑπὸ φιλανθρωπίας, καὶ τοὺ συμ- 
παθὴς εἶναι, ἐξαίρων τῷ λόγῳ τὰ πρότερα, à) ἵνα ἢ 
βαρυτέραν αὐτῷ χατασχευάσῃ τὴν συμφοράν. Τὸ 
παιδίον μετὰ τὸν θάνατον ἐπαινεῖ, χαὶ μυρίοις ἐγχω- 
μίοις ἀποσεμνύνει, ὡς μὲν χαλὸν ἰδεῖν, ὡς δὲ εὐμα- 
θὲς, ὡς δὲ πρὸς πάντα εὐάρμοστον: οὐκ ἂν αὐτῷ 
πιριόντι γλῶσσαν εὔφημον χαρισάμενος. ᾿Εὰν μέν- 
τοι πολλοὺς ἴδῃ συντρέχοντας τῷ ἐπαίνῳ, μεταδαλὼν 
πάλιν, βασκαΐίνει τῷ τεθνεῶτι, Τὸν πλοῦτον θαυμάζει 
μετὰ τὴν ἔχπτωσιν. Τὴν ὥραν τοῦ σώματος, ἣ τὴν 


( ET: ὁ ἰός. Sed in mss. non legitur articulus. 
(42) Colb. tertius ἀπολεέπονσιν. 

k3) Editi 2 εὐεχτεῖ. 

"m Colb. primus pro χύπτει habet χρύπτεται. 


mam absurit. Imo vero quemadmodum viperas 
tradunt exeso materno utero nasci ; ita quoque so- 
let invidia parientem se animara vorare. Est enim 
invidia dolor de proximisuccessu felici ac prospero. 
Quamobrem nunquam moror, nunquam molestia 
deest invidenti. Estne proximi ager fertilis ? vitene 
commodis omnibus abundat domus?an ipsis animi 
oblectamentis vir non caret? llec omnia pabulum 
sunt morbi, et accessio doloris invido. Quare ab 
homine nudo qui ab omnibus sauciatur, nihil dif- 
fert.Fortis est aliquis et robustus ? bona est corpo- 
ris habitudine? hec vulnerant invidum. Alius est 
forma elegantiori ? alia hec.est invidi plaga. 
Prestat animi dotibus quispiam plerisque ὃ pru- 
dentia ac dicendi facultate spectandus est atque 
emulandus ? Alius dives est, atque splendide mu- 
nificus in largitionibus et in stipis erogatione erga 
egenos, multumque ab iis quos beneficiis affecerit, 
laudatur ? omnia hec plage sunt et vulnera, me- 
dium cor ipsius percellentia. Etillud in hoc morbo 
gravissimum est, quod ne detegere quidem ipsum 
possit : sed demissis oculis, vultu tristitiam pre se 
ferente, confunditur, queritatur, atque hac lue pe- 
rit : interrogatum autem 994 de animi affectione, 
prodere pudet infortunium illud suum: Invidus 
sum et amarulentus, affligunt me amici bona : do- 
leo de fratris letitia, non queo aliena bona intueri : 
sed proximi secundam fortunam calamitatem duco. 
Hec enim dicturus est, si vera loqui velit. Quorum 
dum nihil vult patefacere, morbum intus detinet, 
absumentem ejus viscera, atque corrodentem. 

ὑποσμύχουσαν αὐτοῦ τὰ σπλάγχνα xol χατεσθίου- 


2. Itaque neque ad mittil medicum morbi, neque 


medelam ullam hujus vitii expultricem invenire po- 


test, quanquam Scripture medicamentis ejusmodi 
sunt referie: sed unicum miserie suc levamen 
exspectat, sicubi videat quempiam ex iis quibus 
invidet, ruentem. ἤς est odii meta, eum cui invi 
detur, miserum ex felici videre, et eum qui beatus 
habebatur, infelicem fieri. Tunc initur feedus, et fit 
amicus cum viderit lacrymantem, cum lugentem 
conspexerit. Et vero non letatur cum hilari, sed 
cum lugente laerymatur. Atque vite mutationem, 
ex quibus in qu& exciderit, miseratur, non huma- 
nitate quapiam, nec ullo commiserationis sensu 
prioremstatu.n verbis efferens, sed ut eum calami- 
tate graviore efficiat. Laudat filium post obitum, et 
innumeris priconiis condecorat, quam fuerit for- 
mosus visu, quam ingeniosus, quam idoneus ad 
omnia ; cui, dum viverct, ne verbum quidem bene 
ominatum dixisset. Sed si multos viderit ad laudan- 
dum concurrentes,rursus mutata sententia invidet 
mortuo. Miratur perditas opes. Elegantiam cor- 


(45) Editi οὐδὲν πλέον. Vox ultima in iis quos le- : 


imus codicibus non legitur ; ideircoque eam de- 
evimus, 


375 


S. BASILII MAGNI. 


316 


poris aut robur, et bonam habitudinem post mor- A δύμτν xai ziv εὐεξίαν μετὰ τὰς νόσους ἐπαινεῖ καὶ 


bos laudat et extollit. Et in summa, eorum quae 
suppetunt, inimicus est ; eorum que periere, ami- 
cus. 

3. Quid igitur hac lue exitiosius esse possit ? 
Corruptela vitee, perniciesnature, eorum que nobis 
a Deo data sunt bonorum odium, adversa Deoindo- 
Jes. Quid malorum auc!orem dzemonem ad bellum 
adversushomines tanto cum furore impulit? Nonne 
invidia? per quam et cum Deo ipso pugnare palam 
dep-ehensus est. Qui infensus quidem Dco erat 
pro»:er munificentiam erga hominem : sed homi- 
nem. cum Deum non posset, ulciscebatur. Eadem 
et Cain fecisse perhibetur, primus ille diaboli disci- 
pulus, edoctus ab ipso et invidiam et ceedem, ger- 
mana scelera, que et Paulus conjunxit his verbis: 
Plenos inridia, homicidio**. Quid igitur erat quod 
fecit? Vidit delatum a Deo honorem, et exarsit 
aemulatione, occiditque honoratum, honorantem ut 
perstringeret. Nam cum imbecillis esset ad Deum 
impugnandum, in fraternam cedem animum trans- 
tulit. Fugiamus, fratres, segritudinem ejus qui in 
Deum fit pugne magistram, homicidii matrem, na- 
ture confusionem, necessitudinis ignorationem, 
molestiam absurdissimam. Cur afflictaris, homo ἢ» 
hil grave passus ? quid bello petis fruentem bonis 
aliquibus, nihilque de tuis imminuentem? Quodsi 
vel beneficiis affectus indignaris, nonne palam tuis 
ipse commodis 93 invides ? Ejusmodi Saul erat 
cul beneficiorum magnitudo bellum Davidi infe- 
rendi ansa erat et origo. Primum quidem modula- 
tissima illa ac divina musica ab insania liberatus, 
conabatur accepti beneficii auctorem hasta trans- 
figere. Deinde una cum ipso exercitu ex hostium 
manibus incolumis ereptus, et eo quia Goliath in- 
urebaturdedecore liberatus,cum tamen saltatrices 
quidam decemplicem partem rerum gestarum Da- 
vidi in epiniciis tribuerent, canentes, Percussit Da- 
vid in decem millibus, οἱ Saul in millibus suis 55. ob 
unam hanc vocem, et ob redditum ab ipsa veritate 
testimonium primum suam eum manu interimere, 
atque insidiis de medio tollere agressus est : exinde 
Davide in fugam acto, ne sic quidem odio finem 
imposuit, sed postremum expeditione cum tribus 
electorum milibus adversus illum suscepta, deserta 
lo2a perserutabatur $5. Quodsi fuisset belli causam 
interrogatus, respondisset plane viri esse benefi- 
cent:am. lile scilicelipso persecutionis tempore cum 
dormiens deprehensus fuisset, possetque ab hoste 
facile occidi, et cum iterum a justo qui injicere in 
eum mnanus nolebat, servatus esset incolumis 9, 
nequaquam flexus est hoc beneficio : sed et rur- 
sus colligebat exercitum, et rursus illum perseque- 
batur, quoad iterum ab eodem in spelunca in- 


** Rom. 1,29. ** I Reg. xvin. 7. 


(δι Colb. tertius τῷ ἐπ᾿ ἀγαθοῖς. Mox mss. ali- 


ἑξαίοει. Καὶ ὅλως, £4 525; μέν ἔστι τῶν παρόντων, 


φῦος di τῶν ἀπολλυπένων, 


3. Τί & οὖν γένοιτο τῆς νόσου ταύτος ὀλεθρεώτερον; 
$65ox τῆς ζωξς, λύας τῆς φύσεως, ἔχθρα τῶν παρὰ 
Θεοῦ δεδομένων ξζιιῖν, ἐναντίωσις πρὸς Θεόν. Τί τὸν 
ἀρχέκαχον δαίμονα εἰς τὸν χατὰ ἀνθρώπων ἐξέμκνε 
πόλεμον ; Οὐχ ὁ φθόνος; δε οὗ χαὶ θεομάχος φανερῶς 
ἀπχλέγχῆςκ, ny Sonate; ut» Θεῶ Exi τῇ μεγαλοδωρεξ 
τῇ εἰς τὸν ἀνόρωπον, τὸν ἄνϑρωπον δὲ ἀαυνόμενος, 
ἐπεισ Θεῖν οὐχ ἐδύνατο. Τὰ αὐτὰ δὲ ταῦτα ποιῶν 
χαὶ ὁ Καὼν δείκνυται, ὁ Ξξρῶτος μαθητὴς τοῦ διαβό- 
λον, χαὶ φόονον καὶ φόνον zz0 αὐτοῦ διδαχθεὶς, τὰς 
ἀϑελφὰς ἀνομίας, ἃς xxi Παῦλος συνέξευξεν, εἰπὼν- 
Μεστοὺς φθόνου, φόνον. Ti οὖν E» ὃ ἐκοΐξσεν - 
Eids zi» παρὰ Θεοῦ τιμὲν, χαὶ ἐξεχαύθῃ ποὸς ζὅλον. 
χαὶ ἀνεΐλε τὸν TtuxÜévim, ἵνα χαθάψηται τοῦ ciui- 
σαντος. Ποὸς γὰρ τὴν θιοπαχέαν ἀδυνατῶν, εἰς ἀϑδελ- 
φοχτονίαν ὑετέπεσε. Φύγωμεν, ἀϑελφοὶ, νόσον θεο- 
μαχίας διδάσκαλον, ἄνδοοφονίας μετέορα, σύγχυσιν 
φύσεως, οἰχειότττος ἄγνοιαν, συμφορὰν ἀλογωτάτεν. 
Τί λυπῇ, ἀνύοωπε, utÓt» δεινὸν πεπονθώς - τί πο- 
λεμεῖς τὸ ἐν ἀγαδοῖς (16) τισὶν ὄντι, pxde τῶν 
cA» ἔλαττώσαντι ; Ἐὰν δὲ δὰ xmi εὐεογετούμενος 
ἀγαναχτῆς, οὐχ ἀντιχους τῆς ἑαυτοῦ ὠφελείας βα- 
σχαίνεις ; Ὁποῖος ὧν ὁ Σαοὺλ, ὃς τῶν εὐεργεσιῶν 
τὰς ὑπεοδολὰς ἀφοριαὲν τοῦ πολέξου τοῦ πρὸς τὸν 
Ax6id ἐποιζσατο. Ποῶτον μὲν γὰρ, τῇ παναομονέῳ 
ἐχενε καὶ δείᾳ μουσιχξ τς. μαιξας ἀπαλλαγεὶς, 
ἐπιιοᾶτο σόρατι σιαπεῖραι τὸν εὐεργίτεν. ἔπειτα 
σὺν αὐτὸ τὸ στοατῷ (x τῶν πολειρίῳν» πεοιτωθεὶς, 
χαὶ τῆς ἐπὶ τὸ (11) Tox) αἰσχὺνες ἀκαλλαγεὶς, 
ὅλως ἐπειδὰ ἔν τοῖς ἐπινιχίοις τὸ δικαπλάσιον τῆς 
τῶν συκύχντων αἰτίας τὸ Δαξὶδ ἀνέθεσαν αἱ χορεύ- 
οὐσαι" Ἑπαταξε Δαδὶ ἐν μυριάσι, καὶ Σαοὺ) ἐν 
χιλιάσιν αὐτοῦ dix πίαν ταὐτον φωνὰν, χαὶ τὴν 
ἐξ αὐτῆς τῆς ἀλχϑείας ὑπίοξασαν μαοτυοίαν, ποῶ- 
τὸν (575/802 ηενῖτόχι, xai ἐξ ἐνέδοας ἀνελεῖν ἔπ- 
ἐχείοη Tiv εἶτα φυγαϑα χαταστζσας, οὐδὲ οὕτω TÀYy 
ἔχηοαν ἔστετεν, ἀλλὰ τὸ τελευταῖον ἐχστοατεύσας 
ἐπ᾿ αὐτὸν (48) τοιτχιλίοις λογάσι, τὰς ἐἑοκμίας δὲ- 
χοτυνᾶτο. Εἰ δὲ χουτξῦς τοῦ πολέμου TÉ? ποόφασο, 
εἶπεν ἂν παντως τὰς τοῦ ἀνθοὸς εὐποιίὰς. Ὅς γε παρ᾽ 
αὐτὸν τὸν χαιοὺὸν τῆς θινξεως χαθεύδων χαταλχφθεὶς, 
ἔτοιμος εἰς σφαγὶν ποοχείμενος τῷ ἐχθοῦ, καὶ κάλιν 
πεοιτωθεὶς ὑπὸ τοῦ δικαίου, ἐπαγαγεῖν αὐτῷ τὰς χεῖοας 
φυλαξαμένον, οὐδ᾽ ὑπὸ ταύτες τῆς εὐεογεσίας ἐχάμφθε" 
ἀλλὰ χαὶ παλιν ἑστοατολόγει, χαὶ πάλιν ἐδίωχεν" ἕως, 
χαὶ δεύτερον ἁλοὺς ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ ἐν τῷ σπηλαίῳ, 
τοῦ μὲν Tí» ἀοετὲν λαμποοτίοαν ἀπέδειξεν, ἑαυτοῦ 
δὲ τὰν πον οἷαν χαταφανεστίοαν ἐποίχσε. Δυσκετα- 
χειριστότατον ἔχθοας εἶδος ὁ φθόνος, Τοὺς ui» γὰο 
ἄλλως δυσαενεῖς ζμεοωτέρους ποιοῦσιν αἱ εὐποιέαι" 


5 [ Reg. xxiv, 3. " I Reg, x1vi, 7. 


(11) Reg. primus xai τὸς ἐπὶ τοῦ. 
(48) Editio utraque κατ᾽ αὐτοῦ. Veteres quinque 


libri ἐπ᾿ αὐτόν. eadem plane sententia. 


» 


371 


HOMILIA DE INVIDIA. 


418 


τὸν βάσχανον δὲ xai χαχοήθη τὸ χαλῶς παθεῖν πλέον A. terceptus, etejus virtutem preestiterit illustriorem, 


προσερεθίξει - xol ὅσῳπερ ἂν μειξόνων τύχη, μειξό- 
νως ἀγαναχτεῖ χαὶ ἀνιᾶται, χαὶ δυσχεραίνει. Πλεῖον 
γὰρ ἄχθεται τῇ δυνάμει τοῦ εὐεργέτου, ἣ χάριν ἔχει 
τοῖς εἰς αὐτὸν γινομένοις. Ποῖον οὐ νικῶσι θηρίον τῇ 
χαλεπότητι τῶν τρόπων ; Τί τῶν ἀνημέρων οὐχ ὑπερ- 
θάλλουσιν ἀγριότητι; Οἱ χύνες τρεφόμενοι ἡμεροῦν- 
ται. οἱ λέοντες χειροήθεις γίνονται θεραπευόμενοι * 
οἱ δὲ βάσχανοι ταῖς θεραπείαις πλέον ἐξαγριαί- 
γονται, 


et suam ipsius nequitiam manifestiorem reddide- 
rit. Immmansuetissimum odii genus invidiaest. Nam 
beneficentia ceteros quidem qui nobis alioquin in- 
fensi sunt, mitiores mansuetioresque reddit ^ sed 
collata in invidum et malignum beneficia, ipsum 
amplius irritant. Et quanto majora acceperit, tanto 
magis indignatur, doletque et stomachatur. Magis 
enim afflictaturde potentia benefacientis, quam pro 
datis sibi beneficiis gratiam habet. Quam belluam 


non superant morum acerbitate ? Quas feras feritate non vincunt ? Canes alimento oblato mansues- 
cunt, leones cum curantur, tractabiles fiunt : sed invidi obsequiis et officiis evadunt agrestiores. 


4, Τί τὸν γενναῖον ᾿Ιωσὴφ δοῦλον ἐποίησεν ; Οὐχ 
ὁ φθόνος τῶν ἀδελφῶν ; Ἔνθα χαὶ θαυμάσαι ἄξιον 
τὴν ἀλογίαν τῆς νόσον. Φοδηθέντες γὰρ τῶν ὀνειρά- 
τῶν τὴν ἔχόασιν, δοῦλον ἐποίουν τὸν ἀδελφὸν, ὡς 
οὐχ ἄν ποτε δούλον προσχυνηθέντος. Καίτοι εἰ μὲν 
ἀληθῆ τὰ ἐνύπνια, τίς μηχανὴ μὴ οὐχὶ πάντως 
ἐχδῆναι τὰ προῤῥθέντα ; εἰ δὲ ψευδεῖς αἱ τῶν ὀνει- 
pxro» ὄψεις, ἀντὶ τίνος βασχαίνετε τῷ σφαλλομέ- 
γῳ ; Νυνὶ δὲ ὑπὸ τῆς τοῦ Θεοῦ οἰχονομίας περιτρέ- 
πεται αὐτοῖς τὸ σοφόν. Δι’ ὧν γὰο ἐνόμιξον ἐμπο- 
δίξειν τῇ πορῤῥήσει, διὰ τούτων ἐφάνησαν ὁδο- 
ποιοῦντες τὴν ἔχθασιν. Ei γὰρ μὴ ἐπρώθη, οὐκ ἂν 
ἦλθεν εἰς Αἴγυπτον, οὐχ Xv δια σωφροσύνην ταῖς 
ἐπιδουλαῖς τῆς ἀχολάστον γυναιχὸς περιέπεσεν, οὐχ 
ἂν ἐδλήθη εἰς δεσμωτήριον, οὐκ ἂν ἐγένετο συνήθης 
τοῖς ὑπηρέταις τοῦ Φαραὼ, οὐδ᾽ ἂν συνέδαλε τὰ 
ὀνείοατα, ὅθεν τὴν ἀρχὴν ἐδέξατο τῆς Αἰγύπτον, καὶ 
ϑιὰ τὴν σιτοδείαν ὑπὸ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ πρὸς αὖ- 
τὸν ἐλθόντων προσεχννήθη. Μιτάδα τῷ λόγω ἐπὶ 
τὸν μέγιστον φθόνον, χαὶ ἐπὶ μεγίστοις συστάντα, 
ὃς ἐκ τῆς ᾿Ιονδαίων μανίας χατὰ τοῦ Σωτῆρος ἐγέ- 
νετο, Διὰ τέ ἐφθονεῖτο; Διὰ τὰ θαύματα. Τίνες δὲ 
ἦσαν αἱ θαυματοποιΐαι; Σωτηρία τῶν δεομένων " 
ἐτρέφονυτο οἱ πεινῶντες, χαὶ ὁ τρέφων ἐπολεμεῖτο " 
ἠγείροντο οἱ νεχροὶ, xal ὁ ξωοποιῶν ἐδασχαίνετο " 
δαίμονες ἀπηλαύνοντο, x«i ὁ ἐπιτάσσων ἐπεθου- 
λεύετο * λεπροὶ ἐχαθαρίξοντο, xal χωλοὶ περιεπά- 
Tov», χωφοὲ ἤχονον, χαὶ τυφλοὶ ἀνέδλεπον, x«i 0 
εὐεργέτης ἐφυγαδεύετο. Καὶ τὸ τελευταῖον θαγάτῳ 
παρέδωχαν τὸν τὴν ξωὴν χαοισόμενον, χαὶ ἐμαστί- 
qou» τὸν ἐλευθερωτὴν τῶν ἀνθρώπων, xxi χατεδίχα- 
Go)» τὸν χριξζὴν τοῦ χόσμον. Οὕτω- μέχρι πάντων 
διεξῆλθε (49) τὰ τοῦ φθόνον χαχά, Καὶ ἑνὶ τούτω 
ὅπλῳ ἀπὸ χαταδολῆς ἀρξάμενος χόσμου μέχρι συν- 
τελείας αἰῶνος πάντας τιτρώσχει χαὶ χαταδάλλει ὁ 
λυμεὼν τῆς ζωῆς ἡμῶν διζδολος, 6 χαίρων (30) 
ἡμῶν τῇ ἀπωλείᾳ, ὁ χαταπεσὼν διὰ τοῦ φθόνου, καὶ 
ἡμᾶς ἑαυτῷ διὰ τοῦ ἴσον πάθους συγχαταδάλλων. 
Σοφὸς ἄρα ἦν ὁ τῷ βασχάνῳ ἀνδρὶ μηδὲ συνδειπνεῖν 
ἀπὸ τῆς ἐν τῷ δείπνῳ συνουσίας πεοὶ 
πάσης ὁμοῦ τῆς κατὰ τὸν βίον χοινωνίας διαλεγόμε- 
voc. Ὥσπερ γὰρ τὴν εὐχατάπρηστον ὕλην ἐπιμελὲς 
ἡμῖν ὅτι ποῤῥωτάτω τοῦ πυρὸς ἀποτίθεσθαι, οὕτω 


ἐπιτρέπων . 


55 Gen, xxxvn, 28. ** Prov. xxu, 6. 


(49) Colb. primus πάντων διῆλθεν. 
(50) Colb primus ὁ ἐπεχαίρων. Nec ita multo post 


&. Quid generosum illum Joseph redegit in ser- 
vitutem ?*? Nonne invidia fratrum ? Ubi et mirari 
opere pretium est morbi stultitiam. Nam veriti 
somniorumexitum,fratremin servitutem addixere, 
quasi servus ab eis nunquam fuisset adorandus. 
Sed si vera sunt somnia, qua arte fieri possit, ut 
non omnino eveniant prenuntiat ? Sin autem falsa 
somniorum visa,curinvidetis aberranti? Nunc vero 
solers illorum consilium Dei providentia in contra- 
riui ipsis vertitur. Quibus enim putabant se vati- 
cinium impedituros, iisdem viam eventui stravisse 
comperti sunt. Etenim si venditus non fuisset, non 
venisset in /Egyptum, non ob pudicitiamininsidias 
impudicam mulieris incidisset, non conjectus fuisset 
in carcerem,non lamiliaris evasisset ministris Pha- 
raonis, neque somniorum fuisset conjector, unde 
principatum Egypti obtinuit, et a suis fratribus ob 
frumenti inopiam ad se convenientibus adoratus 
est. Transi animo ad invidiam illam maximam, 
maximisque in rebus sitam, que ex Judeeorum in- 
sania contra Servatorem emersit.Cur invidebatur? 
Ob miracula. Que vero erant ea miracula ? Salus 
egentium : nutriebantur esurientes, 944 et qui nu- 
triebat, oppugnabatur : suscitabantur mortui, et 
invidiosus erat qui eos revocarat ad vitam: fuga- 
bantur demones, et qui eis imperabat, insidiis pe- 
tebatur; leprosimundabantur,obambulabant clau- 
di, surdi audiebant, videbant ceci, et fugabatur 
qui hec beneficia conferebat. Ac postremo morti 
vite largitorem tradiderunt, flagris cedebant ho- 
minumliberatorem,condemnabant mundi judicem 
Sic invidie mala pertigere ad omnia. Atque unis 
his armis, a jactis mundi fundamentis exorsus,us- 
que ad sceculi consummationem omnes sauciat et 
dejicit perditor vitee nostre diabolus, qui interitu 
nostro gaudet, qui per invidiam lapsus, nos etiam 
simul per idem vitium sternit. Sapiens ergo erat, 
qui cum invido viro ne cenare quidem sinebat 59, 
ita per ccenc;e consortium de omni simul vite so- 


. cietate submonens.Quemadmodum enim cure no- 


bia est materiam qua facile ignem concipit, quam 
longissime ab igne submovere: sic opere pretium 
est, quoad ejus fieri potest,amicitias ex invidorum 


codex Combef. συγχαταδάλλοι. Alii tres mss. qvyxa- 
ταδάλλων. Editi σνγκαταθαλῶν. 


379 


S. BASILIT MAGNI. 


consuetudine subducere,ut extra invidiee tela con- À xoz, x«0' ὅσον olo» τε, τῆς τῶν βασκάνων ὁμελίας 


stituamur.Neque enim fieri potest, ut aliter invidia 
irretiamur, nisi per familiaritatem consuetudinem- 
que ad eam accesserimus. Etenim,juxta Salomonis 
sententiam, Viro emulatio a sodali ipsius 9. Et vero 
sic se res habet. /Egyptio Scytha non invidet, sed 
unusquisque habenti nationem eamdem ; et inter 
nationis ejusdem incolas, ignotis non invidetur, 
sed familiarissimis: et inter familiares, vicinis, et 
eamdem artem exercentibus, aut alia quavis ne- 
cessitudine conjunctis, imo inter hos rursum, coc- 
taneis, consanguineisque, et fratribus. Et in sum- 
ma, ut rubigo lues est frumenti propria; sic invi- 
dia amicitie morbus. Illud tamen in hoc molo lau- 
dare quis poterit, quod quanto vehementius cietur, 
tanto homini qui eo laborat, gravius est. Quemad- 
modum enim jacula ingenti vi emissa, ubi in quid- 
piam durum ac renitens inciderint, revertuntur in 
jaculatorem ; ita quoque invidie motus nihil le- 
dentes eum cui invidetur, plage fiunt invidentis. 
Quis enim,quod se angoribus dedat, bona proximi 
unquam imminuit? Sed morore contabescens, se 
ipse confecit. Jam vero qui invidie morbo labo- 
rant, ipsis etiam venenatis bestiis existimantur 
exitiosiores esse: siquidem ille vulnere inflicto 
immittunt virus,et commorsa pars paulatim putre- 
dine exeditur. Invidos vero putant quidam vel solis 
oculis labem inferre, adco ut corpora bona habi- 
tudine preedita, et ex etatis vigore maxime efllo- 
rescentia, per eorum invidiam tabescant, conci- 
datque confestim moles omnis, exitioso quodam 
quasi flluento ex invidorum oculis diffluente, et ta- 
befaciente atque corrumpente. Ego tamen hane fa- 
bulam rejicio ut popularem, utque ab aniculis in- 
troductam in mulierum cetum: sed illud dico, 
demones boni 5 cujusvis osores, ubi voluntates 
sibi familiares ac necessitudine conjunctas repere- 
rint, modis omnibus uti eis ad suum arbitrium, sic 
ut ipsos etiam invidorum oculos adhibeant suce 
voluntatis ministros. Itane vero non hortes tei- 
psum exitiosi demonis administrum constituere, 
sed vitium admittis, quo eorum qui te injuria 
nulla affecere, futurus sis inimicus, imo hostis Dei, 
qui bonus est, et omnis invidie expers ὃ 


5. Fugiamus vitium intolerabile. Serpentis est 
documentum, demonum inventum, satio inimici, 
arrhabo supplicii, pietatis impedimentum, via ad 
gehennam, privatio regni. Ceeterum invidi vel ipsa 
facie manifesto agnoscuntur. His oculi sunt aridi 
et obscuri, gena demissa, supercilium contractum, 


68 Eccle. 1v, 4. 


(51) Quod ait Basilius, vicinos. vicinis, familiares 
familiaribus invidere, ejus non dissimilia apud He- 
siodum in Operib. inveniri notavit Duczeus. 

(32 Reg.primus zat τοῖς 22256 οἰχείοις. 

(53, Idem codex zzi τὸν ποοεέμενον. Alii duo mss. 
et editi AA REM. 

ι2 8) Antiqui duo libri $4362» ἑωδαλγεω. 


τὰς φιλίας &rrjitw, ἔξω τῶν τοῦ φθόνου βελῶν éav- 
τοὺς ποιοῦντας. Οὐδὲ γὰρ ἄλλως δυνατὸν συμπλαχξᾷ- 
wxt τῷ φθόνν, μὲ δι οἰχειότετος αὐτῷ προσεγγί- 
σαυτα. ᾿Επιίπεο χατὰ τὸν Σολομῶντος λόγον, Τῷ 
ἀνδοὶ ὁ ἔξλος παοὰ τοῦ ἑταίοου αὐτοῦ. Καὶ y?p 
οὕτως ἔχει. (51) Οὐχὶ τῷ λὲγυπκτίῳ βασχαένει ὁ Σχύ- 
θᾳς, ἀλλὰ τῷ ὁμοεθνεῖ ἕκαστος " χαὶ ἐν τῷ ὁμοεθνεῖ 
μέντοι οὐ τοῖς ἀγνοουμλέίνοις φθονεῖ, ἀλλά τοῖς σὺυν- 
κθεστατοις ^ χαὶ τῶν τυνζθων τοῖς γείτοτι καὶ Ouoci- 
Xo, καὶ τοῖς ἄλλως οἰχείοις (52) - x&» τούτοις πεί- 
λιν, δλιχεῶταις xai συγγενέσι χαὶ ἀδελφοῖς. Καὶ 
ὅλως ὠτπίο X ἐουσιός (3i» ἐστ! τοῦ σέτον vécu us, 
οὕτως: ὁ 95ovo; φιλίας ἐστὶν ἀῤῥώστχυα, 'Exsivó γε 
ui» xX) ἐπαινέτειέ τις τοῦ χαχοῦ, ὅτι ὅσωπερ ἄν 
σγοδούτεοος xtX& 2, τοσούτῳ χαλιπώτεοός ἔστε cà 
χεχτχ μένῳ, Ὥτπε γὰθ τῶν δελῶν τὰ Swiec φερό- 
μενα, ἐπειδὰν χαστεοὺ τινι χαὶ ἀντιτύπῳ προσπέσῃ, 
ἐπὶ τὸν ποοέμενον 133) ἐπανέρχεται ^ ὀύὕτω χαὲ τὰ 
τοῦ eÓovou χιυζλατα, οὐδὲν λυποῦντα τὸν βασχαινὸ- 
μενον, αὐτοῦ πλχγαὶ γένονται τοῦ βασκάνου. Τίς 
)ὰο λυπούμενος ζλαττωτέ ποτε τὰ τοῦ πκλεσίον 
χαλα; Ἐχυτὸν αὖτοι ποοτανάλωσε ταῖς λύκαις χα- 
Ἢ -π δὲ xai τῶν ἑοβόλων αὐτῶν ὅλε- 
θοιύτεϑοι εἶναι οἱ νοσοῦντες τὸν βασκανίαν Jjxww- 
γόχυσαι - εἴπεο τὰ uk» διὰ πληγὲς ἐνέςσι τὸν ἰὸν, 
χαὶ χατὰ κιχοὸν στπεθότι τὸ ὄεχθϑὲν ἐξινέαεται" 
τοὺς δὲ “φήϑνεηύς τινὲς οἴονται χαὶ du ὀρϑθαλωῶν 
μόνων T$» Oaz5n» ἐπιβάλλειν (54)" ὥστε 
ἐχτιχὰ σώχατα, xxi ix τὸς χατὰ ri» ἡλικίαν ἀχμῶς 
Ο εἰς τὲν 4xox» ὥδχν ὑπεοανσέσαντα, τήκεσθαι παρ᾽ 
αὐτῶν χαταβασχαινόμενα, xxi ὅλον ἀθρόως συναναι- 
ptizüzt (55) τὸν ὀγχον, eio» δεύματός τινος ὅλε- 
6oio) 6x τῶν φθονιοῦν da aladys ἀποάδέοντος, χαὶ 
λυμαινομένου xxi διχφθείοουτος. Ἐγὼ δὲ τουτον 
μὲν τὸν λῆγον &rozínazoust ὡς δεπωδὲ χαὶ τῇ γυ- 
ναιχυνίτιϑι παορεισαχθϑέντα ὑπὸ vomidiem - ἐκεῖνο δέ 
φζαι, ὅτε οἱ ut7oxziot δαίμονες, ἐπειδάν οἰκείας 
ἑαυτοῖς £2297t ποοαχιρέτεις, παντοίως αὐταῖς ποὺς 
τὸ ἴδιον ἀποχέχοενται ϑδούλχμα " ὥστε καὶ τοῖς 
09 "aÀuoi, τῶν ϑατχνων εἰς ὑπτοισίαν χοῦσϑαε (56) 
τοῦ ἰλίον "rax; Εἶτα οὐ φοίσσεις ὑπκοέτεν 
σιχυτὸν πονῶν δαίμονος ὀλεϑοίου, ἀλλ᾿ ὑποδέχη χα- 
κὸν, δι᾽ οὐ ἐχθοὸς ut» γινᾷτε τῶν χδὲν ἀδιχούν- 
των, 64509; δὲ Θεοῦ 702 ἀγαθοῦ xai ἀφθόνου ; 

ὅ. Φύγνμςν χαχὸν ἀφόοττον. Ὄφευς ἐστε δίδαγμα, 
δαιμόνων εὔοχαα, ἐχθοοῦ ἐπισπορὰ, ἀῤῥαβὼν χο- 
Axjgiw;, üanxodio» εὐσεδείας, οδὸς ἐπὶ γέενναν, στέ- 
ἀχτις βασιλείας. ΔΑξλοι δὲ πως χαὶ αὐτῷ τῷ προῦσ- 
πὸ (51) τυγχάνουσιν οἱ φθονοῦντες. Ὅασμα τούτοις 
ξκρὸν χαὶ ἀλαμπὶς, παρειὰ κατχγὰς, ὀφρὺς σνμπε- 


τατεχοιενς. 


τὰ εὖ- 


D 


(53) Ia duobus mss. scriptum invenimus ἀθρό- 
ὡς, συναιοεῖσθαι. Aliquanto post Reg. primus ὅς - 
αὐδς xxi yosxURmdm. 

( $61 Colb. tertius χρέτσαφσθαι. 

151) Editi et Reg. tertius αὐτῷ τῷ προσώπῳ. At 
mss. Combefisiani uno verbo αὐτοκοοσώπκως. Nec 
ita multo post Reg. primus παρειαὶ χατεφεῖς. 


381 


HOMILIA DE INVIDIA. 


382 


πτωχυῖα, ἡ ψυχὴ τῷ πάθει συγχεχυμένη, τὸ τῆς À animus turbulento affectu perturbatus, carens in 


ἀληθείας χριτήριον ἐπὶ τῶν πραγμάτων οὐχ ἔχουσα. 
Οὐ πρᾶξις xar ἀρετὴν ἐπαινετὴ παρ᾽ ἐχείνοις, οὐ 
λόγου δύμανις σιμνότητι χεχοσμημένη xoi χάρισιν, 
οὐχ ἄλλο τι τῶν ξηλωτῶν χαὶ περιδλέπτῶν οὐδέν, 
Ὥσπερ δὲ οἱ γῦπες πρὸς τὰ δυσωδὴ φέρονταί, πολ- 
λοὺς μὲν λειμῶνας, πολλοὺς δὲ ἡδεῖς χαὶ εὐώδεις 
τόπους ὑπεριπτάμενοι" xal αἱ μνῖαι τὸ μὲν ὑγιαῖνον 
παρατρέχουσι, πρὸς δὲ τὸ ἕλκος ἐπείγονται" οὕτως 
οἱ βάσκανοι τὰς μὲν τοῦ βίου λαμπρότητας χαὶ τὰ 
μεγέθη τῶν χατορθουμένων οὐδὲ προσδλέπουσι, τοῖς 
δὲ σαθροῖς ἐπιτίθενται: xdy τι προσπταῖσαι συμβῇ, 
οἷα πολλὰ τὴ ἀνθρώπινα, τοῦτο δημοσιεύουσι, χαὶ 
ἀπὸ τούτων τοὺς ἄνδρας γνωρίξειν βούλονται" 
ὥσπερ οἱ (58) πονηροὶ τῶν ζωγράφων ἀπὸ τῆς ivdia- 
στρόφου ῥινὸς, ἢ ἀπό τινος οὐλῆῇς ἣ xoloGoparos, 
ἐχ φύσεως ἢ ἐχ πάθους ἐπισυμθάντος, τὰς μορφὰς 
τῶν γραφομένων ἀποσημαίνοντες. Δεινοὶ δὲ ταῖς εἰς 
τὸ χεῖρον παρατροπαῖς τὸ ἐπαινετὸν διαπτύσαι, χαὶ 
ἐκ τῆς γείτονος χαχίας τὴν ἀρετὴν διαθαλεῖν, Θρασὺν 
μέν γὰρ λέγουσι τὸν ἀνδρεῖον, ἀνάλγητον δὲ τὸν σώ- 
φρονα"' τὸν δίκαιον ἀπηνῆ χαχοῦργον τόν φρόνιμονς 
Καὶ τὸν μεγαλοπρεπῆ μὲν ὡς βάναυσον (59) δια- 
ὄάλλουσι, τὸν ἐλευθένιον δὲ ὡς ἄσωτον: πάλιν τὸν 
οἰκονομιχὸν φειδωλόν. Καὶ ὅλως, πάντα τὰ τῆς ἀρε- 
τῆς εἴδη οὐχ ἀπορεῖ παρ᾽ αὐτοῖς ὀνόματος ἐχ τῆς 
ἀντιχειμένης χαχίας μετενεχθέντος. Τί οὖν | ἐν τῇ 
χατηγορίᾳα (60) τοῦ χαχοῦ τὸν λόγον στήσομεν ; 
᾿Αλλὰ τούτο ὥσπερ ἡμισύ τί (61) ἐστι τῆς ἰατρείας. 
Τὸ μὲν γὰρ δεῖξαι τῷ χάμνοντι τῆς νόσου τὸ μέγε- 
θος, ὥστε ἀξιαν ἐμποιῆσαι αὐτῷ τοῦ καχοῦ τὴν Q 
φροντίδά, οὐκ ἄχρηστον" τὸ δὲ ἄχρι τούτου χαταλι- 
πεῖν, μὴ πρὸς τὴν ὑγίειαν χειραγωγήσαντα, οὐδὲν 
ἑτερόν ἐστιν ἢ ἔκδοτον ἀφεῖναι τῇ ἀῤῥωστίᾳ τὸν 
χάμνοντα. Τί οὖν ; πῶς ἂν μὴ πάθοιμεν ἐξ ἀρχῆς 
τὴν νόσον, ἣ ὑπαχθέντες ἐχφύγοιμεν ; Ei πρῶτον 
μὲν μηδὶν μέγα, μηδὲ ὑπερφυὲς τῶν ἀνθρωπίνων 
χρίνοιμεν (602): μὴ εὐπορίαν τὴν ἐν ἀνθρώποις" μὴ 
δόξαν τὴν ἀπανθοῦσαν (63) μὴ σώματος εὐεξίαν. 
Οὐ γὰρ ἐν τοῖς παρερχομένοις ὀριζόμεθα εἶναι τὸ 
ἀγαθόν, ἀλλ᾽ ἐπὶ αἰωνέων ἀγαθῶν καὶ ἀληθινῶν μετ- 
ουσίαν χεχλήμεθα. Ὥστε ὁ πλουτῶν οὕπω ζηλωτός 
ἐστι διὰ τὸν πλοῦτον’ οὐχ ὁ δυνάστης διὰ τὸν Óyxoy 
τοῦ ἀξιώματος, οὐχ ὁ ἰσχνρὸς διὰ τὴν ῥώμην τοῦ 
σώματος, οὐχ ὁ σοφὸς διὰ τὴν τοῦ λόγον περιου- 
σίαν. Ὄργανα γὰρ ἐστι ταῦτα τῆς ἀρετῆς τοῖς χα- p 
λῶς χεχρημένοις, οὐκ αὐτὰ ἐν ἑαυτοῖς ἔχοντα τό μα- 
χάριον. Ὁ μὲν οὖν xax&q αὐτοῖς χεχρημένος, ἐλεει- 
νὸς, ὡς ὁ τῷ ξίφει, ὃ «6s πρὸς τὴν τῶν πολεμίων 
ἄμυναν, τούτῳ ἐχουσίως ἑαυτὸν χατατιτρώσχων " εἰ 


(88) Reg. primus ὥσπερ γὰρ οἱ. Aliquanto post 
Colb. primus ἀποσημαίνονται, Reg. primus ἐπιση- 
μαίνοντες. 

(59) Vocem βάναυσος aliter ab aliis interpretibus 
reddi notat vir eruditissimus Duceus, sic ut alii 
eam accipiant pro inepte magnifico, alii pro arro- 
ganti, alti pro profuso, alii alio modo. 

. (60) Ejus loci heec est sententia. Satis non esse, 
si invidi morbus reprchendatur. 

(61) Editi ὕμισν τῆς. At mss. uti in contextu. 


rebus veritatis judicio. Neque vero laudabile fuerit 
apud illos ullum virtutis opus, neque dicendi facul- 
taslicet gravitate ac gratia ornata, neque quidquam 
aliud ex iis que optanda sunt et spectanda. Quem- 
admodum autem vultures prata multa, multaque 
loca gmona et odorata pretervolantes, feruntur ad 
graveolentia ; et quemadmodum musce quod sa- 
num est preetereuntes, ad ulcera properant : ita in- 
vidi vitee splendorem, et recte factorum magnitudi- 
nem neaspiciunt quidem, sed in marcida et putrida 
Írruunt; et si in aliquo erratum sit (cujusmodi sunt 
res hominum non pauc&;, idipsum divulgant, et 
ex his viros fleri notos volunt ; non secus ac mali 
pictores, qui ex distorto naso, aut ab aliquo tu- 
bere, aut mu'tilatione natura seu casu facta pictu- 
rarum suarum formas insigniunt efflüguntque. Ad- 
hec periti sunt rem laudabilem in pejus detortam 
despuendi,exque vicino vitio virtutem calumniandi. 
Fortem enim dicunt audacem et temerarium ; tem- 
perantem, stupidum ; justum, crudelem ; pruden- 
tem, fraudulentum. Et magnificum quidem tradu- 
cunt velut ineptos sumptus facientem ; liberalem, 
velut prodigum ; rursus peritum rei familiaris ad- 
ministratorem, parcum ; denique quodlibet virtutis 
genus apud ipsos nomen obtinet ab opposito vitio 
mutuatum. Quid igitur? in accusatione hujus vitii 
orationem sistam ? Sed heec est velut dimidia cura- 
tionis pars. Nam ostendere &esgroto morbi magnitu- 
dinem, ut dignam curam suspiciat fugandi mali, 
non fuerit inutile : sed eum necdum ad sanitatem 
perductum hic derelinquere, nihil aliud est nisi 
esgrotanlem morbo deditum et desperatum dimit- 
tere. Quid igitur? qui fieri poterit ut morbum hunc 
aut initio non contrahamus, aut eo correpti, cavea- 
mus ? Primum quidem si nihil magnum, nihil exi- 
minium inrebus humanis putaverimus,non humanas 
opes, non gloriam marcescentem, non corporis bo- 
nam habitudinem. Neque enim in fluxis rebus ac 
caducis summum bonum constituimus: sed sumus 
96 ad eternum verorumque bonorum partizipa- 
tionem vocati. Quare dives nondum beatus haben- 
dus estob divitias: non potens propter auctoritatis 
dignitatisque amplitudinem: non fortis propter cor- 
poris robur : nonsapiens ob eximiam dicendi facul- 
tatem. Heec enim virtutis instrumenta sunt iis qui 
recte utuntur, non autem ipsa in seipsis felicitatem 
continent. Quisquis igitur male eis utitur, miserabi- 
lis est, non aliter quam qui aecepto ad hostes ulcis- 
cendos gladio, semetipsum sua sponte et voluntate 


(62) Editi τι χρίνοιμεν. Sed voculam τι, quse in 
mss. non legitur, delendam censuimus. In mss. 
Combefisianis post verbum χρίνοιμεν legitur ποτέ. 

(63) Illud, δόξαν τὴν ἀπανθοῦσαν, ita interpreta- 
tus est Combefisius : florentem gloriam; sed ἀπαν- 
θεῖν, ut vel ex lexicis constat, non est /lrorere : imo 

otius est deflorescere et marcescere. Docet igitur 

asilius nihil caducum magni faciendum esse,non 
opes humanas, non gloriam marcescentem neo, 
alia ejusdem generis. 


383 


S. BASILII MAGNI 


sauciat. Quod si bene etjuxta rectam rationem pre- Α δὲ χαλῶς καὶ χατὰ τὸν ὀρθὸν λόγον τὰ παρόνται μο- 


sentia tractet, sitque dispensator bonorum a Deo 
collatorum, nec ea, suis ipsius commodis ac volu- 
ptati inserviturus, congerat, laude et amore dignus 
est ob dilectionem in fratres suam, et ob liberalem 
ac beneficamindolem. Rursus aliquis praestat pru- 
dentia, estque cohonestatus facultate loquendi de 
Deo, et explanator est sacrorum eloquiorum, huic 
ne invideas ; neque velis ut taceat unquam sacra- 
rum Scripturarum interpres, quod hinc, Spiritu 
dante, commendationem aliquam laudemque ab 
audientibus consequatur. Tuum enim est bonum, 
et tibi missum est per fratrem doctrine munus, si 
modo suscipere velis. Adhzec, fontem scaturientem 
obturat nemo, nec quisquam est, qui sole illuce- 


scente obveletoculos ,aut conspicientibusinvideat: B 


sed precatur ut sibi quoque liceat his uti. Atque 
adeo cur spirituali sermone in Ecclesia scaturiente, 
pioque corde ex Spiritus donis se in modum fontis 
effundente, non prebes aures cum letitia ? quid 
grato animo non capis utilitatem ? Imo te plausus 
pungit audientium, vellesque neque esse qui utili- 
tatem perciperet, neque qui laudaret. Quam heec 
habitura sunt excusationem apud cordium nostro- 
rum judicem? Igitur anime bonum natura bonum 
esse putandum est. At vero eum qui divitiis affluit, 
εἰ ob potentiam et corporis bonam habitudinem 
magnum quiddam sapit, atque his que habet probe 


utitur, diligere par est et observare, ut communi- C 


bus vite instrumentis instructum, si modo hec ex 
recta ratione dispenset : ita ut pecuniarum eroga- 
tione liberalissit in egenos, infirmisque det operam 
corpore, ac totam reliquam supellectilem non ma- 
gis suam esse ducat quam alterius cujusvis indi- 
gentis.Contra, hominem qui non ita erga heec affe- 
ctus est, miserum potius quam invidiadignum exi- 
stimare convenit, quod ad hoc ut malus sit habet 
occasiones majores. Hoc est enim cum majori appa- 
ratu ac labore perire Etenim si divitite adminicula 
sunt ad injustitiam, miserabilis est dives ; sin au- 
tem inserviunt virtuti excolend:e, nullus est locus 
invidiv, cum earum 97 communis utilitas omni- 
bus proponatur, nisi quis forte tanta sit maligni- 


tate, ut eliam sibi ipse bona invideat. Et uno D 


verbo, mente supra res humanas evecta, atque ad 
verum et laudabile bonum intentis oculis, multum 
abfuerit ut quidquam periturarum ac terrenarum 
rerum beatum ac invidendum judices. Nam fieri 
non potest utis qui ita animatus est, nec res mun- 
danas tanquam eximias admiratur, unquam invi- 


(605) Reg. primus ἐστὶ τῶν θείων oy. Editi ἐστὶν 
ἱερῶν λογίων : pro qua ultima voce alii duo mss. 
habent λόγων. 

(63) Illud, οὐδὲ βασκαίνει ἐχείνοις, neque illis invi- 
det, subobscurum videri potest: sed quisquis hunc 
locum paulo attentius legeril, facile intelliget hoc 
dici a Basilio, neminem invidere iis qui solem con- 
spiciunt. 

(66) ΕΒ. primus εὐχαρίστως δέχῃ. 

(67) Colb. tertius μεγαλοφρονοῦντα. 


ταχειοίξεται, καὶ οἰκονόμος ἐστὲ τῶν παρὰ Θδοῦ, 
οὐχὶ δὲ ποὸς ἰδίαν ἀπόλαυσιυ θῃσαυρίξει, ἑπαενεῖσθαι 
xai ἀγαπᾶσθαι δίχαιός ἔστι διὰ τὸ φιλάδελφον παὲ 
χοινωνιχὸν τοῦ τρόπου. Πάλιν φρονύσει τις διαφέ- 
ρει, χαὶ λόγῳ Θεοῦ τετίμηται, χωὶ ἐξηγητῶς ἔστεν 
ἱερῶν λογίων (64)" uà φθονέσης τῷ τοιούτῳ, μεδὲ 
βουληθξς ποτε σιωπῆσαι τὸν τῶν ἱερῶν ὑποψήτην, 
εἰ τῇ τοῦ Πνεύματος χάοιτι &modoyd τις καὶ ἕἔπαενος 
ἐκ τῶν ἀχονόντων ἀκολουθεῖ, Σὸν γὰρ ἔστε τὰ ἄγα- 
60», χαί σοι ἐπέμφθη διὰ τοῦ ἀδελφοῦ τῆς ϑιδασχα- 
λίας τὸ δῶοον, ἐὰν ὑποδέξασθαι θῶςς. Εἴτα, πυγὰν 
μὲν βρούουσαν οὐδεὶς ἐμφράσσει" καὶ Qoo λάμπον» 
vog οὐδεὶς τὰς ὄψεις ἔπιχαλύκτει, οὐδὲ βασχαένεε 
ἐχείνοις (65), ἀλλ᾽ ἑαυτῶ συνεύχεται τὴν ἄπκόλαυσεν" 
λόγου δὲ πνευυατιχοῦ ἐν Ἐχχλησία βρύοντος, καὶ 
χαρϑίας εὐσιδοῦς ἐκ τῶν χαρισμάτων τοῦ νεύματος 
πηγαξούσης, οὐχ ὑπέχεις τάς ἀχοὰς μετ᾽ εὐφροσύ- 
yn; ; οὐχ εὐχαρίστως ὑποδέχῃ (66) ri» ὠφέλειαν ; 
᾿Αλλὰ δάχνει Gt ὁ χρότος τῶν ἀχονόντων, παὶ ἐθου- 
Axür; ἂν μήτε τὸν ὠφελούμενον εἶναι͵, μήτε τὸν ἔπαε- 
γοῦντα, Tiva ταῦτα ἀπολογίαν ἔξει ἐπὶ τοῦ χριτοῦ 
τῶν χαρθιῶν μῶν ; Φύσει μὲν οὖν εἶναι καλὸν 
ἡγεῖσθαι χοὴ τὸ τῆς ψυχῆς ἀγαθόν" τὸν δὲ ὑπεραν- 
θοῦντα τῶ πλούτῳ, xci δυναστεία μέγα φρονοῦν- 
τα (61), x«i εὐεξία σώματος, καὶ χαλῶς μὲν χεχρῃ- 
μένον οἷς ἔχει, ἀγαπᾶν xoi περιέπειν, ὡς χοινὰ τὰ 
τοῦ βίον ὄργανα χεχτημένον, εἴπερ dà ταῦτα (68) 
χατὰ τὸν 6000» λύγον μεταχειρέξθετο' ὡς τῇ μὲν 
τῶν χρημάτων χορηγία ἄφθονος εἶναι τοῖς δεομένοις, 
τῷ σώματι δὲ ὑπηρεσίαν παρέχειν τοῖς ἀσθενοῦσι. 
πᾶσαν δὲ τὴν λοιπὴν πεοιουσίαν οὐ μᾶλλον ἑαυτοῦ 
vouistt;, ἢ καὶ οὑτινοσοῦν τῶν ἐκιδεομένων' τὸν di 
μὴ οὕτω πρὸς ταῦτα διαχείμενον ἄήλιον τίθεσθαι 
μᾶλλον ὃ ἐπίφθονον, εἰ μείζονας ἔχει (69) πρὸς τὸ 
χαχὸς εἶναι τὰς ἀφορμάς, Τοῦτο γάρ ἔστιν ἐκ πλείο- 
γος τῆς παοασχινῆς xai πραγματείας ἀπόλλυσθαι. 
Εἰ μὲν γὸρ ἐφόδιον πρὸς ἀδικίαν ὁ πλοῦτος, ἐλεεινὸς 
ὁ πλουτῶν" εἰ δὲ ὑπηρεσία πρὸς ἀρετὰν, οὐκ ἔχει 
χώραν n βασκανία, χοινᾷς τῆς ἀπ᾽ αὐτῶν ὠφελείας 
ἅπασι προχείωΐνης πλὴν εἰ μῇ τις ἄρα τῇ περιου- 
σία τῆς πονηοίας xai ἑαυτῷ βασκχαίνοι τῶν ἀγαθῶν. 
Ὅλως δὲ, ὑπερχύψας τῷ λογισμῷ τὰ ἀνθρώπινα, καὶ 
πρὸς τὸ ὄντως χαλὸν χαὶ ἐπαινετὸν ἀπιδὼν πολλοῦ 
ἂν τι δέοις (Ἴ0) των φθαρτῶν xai γηΐνων μακχα- 
ριστὸν (71) χρῖναι xai ξηλωτόν' Οὕτω δὲ ἔχωντι, 
χαὶ μὴ ὡς ἐπὶ μεγάλοις ἐχπεπληγμένῳ τοῖς χοσμι- 
κοῖς, ἀμήχανόν ποτε παραγενέσθαι τὸν φθόνον. Εἰ 
δὲ πάντως δόξής ἐπιθυμεῖς, χαὶ βούλει τῶν πολλῶν 
ὑπερφαίνεσθαι, χαὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἀνέχῃ δεύτερος 


(68) Editi εἴπερ δὴ αὐτά. At mss. εἴπερ δὴ ταῦτα. 
Haud longe editi ἄφθονον εἶναι. Veteres quinque 
libri ἄφθονος. Subinde unus ms, τῶν δεομένων" 
τὸν δὲ. 

(69) Antiqui duo libri ἔχοι. 

(70) Cod. 476 πολλοῦ ἂν δεήσοι. Coisl. 230 πολλοῦς 
ἂν δέοις. Scripsi πολλοῦ dy τι δέοις, pro vitio Gar- 
neriano πολλοῦ ἀντὶ δέοις. 

(71) Cave imiteris interpretem veterem, qui 
VOCeS μαχαριστόν et ζηλωτόν de personis acoepit. 


385 


HOMILIA IN PRINCIPIUM PROVERRIORUM. 


386 


εἴναι (ἔστι γὰρ οὖν δὴ xai τοῦτο πρὸς τὸ φθονεῖν À dim obnoxius sit. Quodsi omnino glorie cupidus 


ἀφορμὴ), σὺ δὲ ἐπὶ τὴν χτῆσιν ἀρετῆς, ὥσπερ τι 
ῥεῦμα, μετάθες σεαυτοῦ (72) τὸ φιλότιμον. Μὴ yàp 
πάντως πλουτεῖν £x παυτὸς τοόπου βούλου, μηδὲ εὖ- 
δόχιμος εἶναι £X τῶν τοῦ χόσμου πραγμάτων. Οὐ γὰρ 
ἐπὶ σοὶ ταῦτα * ἀλλὰ δίχαιος ἔσο, xai σώφρων, καὶ 
φοόνιμος, χαὶ ἀνδρεῖος, χαὶ ὑπομονητιχὸς ἐν τοῖς 
ὑπὲρ εὐσεθεία: παθήμασιν. Οὕτω γὰρ x«l σεαυτὸν 
σώσεις, χαὶ ἐπὶ μείξοσιν ἀγαθοῖς μείζονα ἕξεις τὴν 
περιφάνειαν. Ἢ uiv γὰρ ἀρετὴ ἐφ᾽ ἡμῖν, x«i du- 
vat) χτηθῆναι τῷ φιλοπόνῳ " ἢ δὲ τῶν χρημάτων 
περιδολὴ, xai ὥρα σώματος, x«i ὄγχος ἀξιωμάτων, 
οὐχ £9 ἡμῖν. Eb τοίνυν xal μεῖξον ἀγαθὸν ἢ ἀρετὴ 
ἀαὶ διαρχέστεοον, χαὶ ὁμολολυμένην παρὰ πάντων 
ἔχουσα τὴν προτίμησιν, ταύτην ἥμῖν διωχτέον “ ἣν 


es, visque magis quam vulgus clarescere,ob idque 
secundo loco esse non sustines ; nam heec est quo- 
que occasio invidendi: tu igitur studium tuum vel- 
ut fluentum quoddam converte ad virtutem acqui- 
reudam. Absit enim omnino ut ullo modo velis di- 
tescere, laudemque ex mundanis rebus querere ! 
Non enim in te ista sunt sita: sed justus sis, et 
temperans, et prudens, et fortis, et in susceptis 
pro pietate laboribus patiens, Ita enim et tibi ipse 
comparabis salutem, et ob bona majora majorem 
claritatem consequere. Nam penes nos est virtus,et 
a studioso potest acquiri: contra, divitiarum co- 
pia, elegantia corporis,et dignitatum amplitudo in 
nostra non sunt potestate. Si igitur virtus et majus 


δγγενέσθαι τῇ ψνχῇ, ἀπό τε τῶν ἄλλων παθῶν xxi B bonum sit et perennius, atque confitentibus omni- 


μάλιστα δὴ πάντων (73) ἀπὸ τῆς βασχανίας μὴ x«- 
θαρενούσῃ, ἀμήχανον. 


bus, majori in pretio habeatur, ea nobis perse- 
quenda est: que nisi cum areliquis vitiis, tum 


omnium ab invidia purgetur, animo ingenerari non potest. 


6. Οὐχ ὁρᾷς ἡλίχον χαχὸν ἢ ὑπόχοισις ; Καὶ «Unt 
καρπός ἐστι τοῦ φθόνον. Τὸ γὰρ διπλοῦν τοῦ ἤθους 
ἐχ φθόνου μάλιστα τοῖς ἀνθρώποις ἐγγίνεται, ὅταν, 
τὸ μῖσος ἐν τῷ βάθει χατέχοντες, ἀγάπῃ δειχνύω- 
σι (14) καταχεχρωσμένην τὴν ἐπιφάνειαν * χατὰ τὰς 
ὑφώλους πέτρας, αἴ, βραχεῖ ὕδατι καλυπτόμεναι, 
καχὸν ἀπροόρατον τοῖς ἀφνλάκτοις γένονται, Ei τοί- 
νυν χαὶ θάνατος ἡμὶν ἐχεῖθεν ὥσπερ ἐχ πηγῆς 
ἐπεῤῥύη, ἀγαθῶν ἔχπτωσις, Θεοῦ ἀλλοτρίωσις, θε- 
σμὼν σύγχυσις, χαὶ ἀνατροπὴ πάντων Óu00 τῶν X&- 
τὰ τὸν Dio» χαλῶν * πεισθῶμεν τῷ ᾿Αποστόλῳ, xci 
Μὴ γενώμεθα χενόδοξοι, ἀλλήλους προχαλούμενοι (75), 
ἀλλήλοις φθονοῦντες * ἀλλὰ μᾶλλον χρηστοὶ, εὔσπλαγχ- 
vot, χαοιζόμενοι ἑαυτοῖς, ὡς x«i ὁ Θεὸς ἐχαρίσατο 
ἡμῖν, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίω ἡμῶν, μεθ᾽ οὗ ἢ 
δόξα τῷ Πατρὶ σὺν τῷ ἀγίῳ Πνεύματι εἰς τοὺς αἰῶνας 
τῶν αἰώνων. ᾿Αμήν. 


6. Annon vides quantum malum hypocrisis sit? 
Et hec invidie fructus est. Nam invidia maxime 
animum duplicem indit hominibus, quoniam cum 
odio intus detento, superficiem quamdam colore 
&c specie charitatis obductam ostendunt,non aliter 
atque latentes in mari scopuli, qui modica aqua 
contecti, improvisum malum incautis inferunt.Ita- 
que si illinc quasi ex fonte emanat in nos mors, 
bonorum jactura, abalienatio a Deo, legum confu- 
sio, et omnium simul bonorum ad vitam perti- 
nentium eversio, morem geramus Apostolo, et Ne 
efficiamur inanis gloriz cupidi, invicem provo- 
cantes, invicem invidentes *! ; sed potius Benigni, 
misericordes, donantes mobismelipsis, sicut et 
Deus donavit «obis **, inChristo Jesu Domino nos- 
tro, quocum sit gloria Patri una cum sancto Spi- 
ritu, in secula seculorum. Amen. 


[m ———————— ————— HUMUM MM MU ne ——————— P ———————— ————Ó d 


OMIAIA IB' (76). 
Εἰς τὴν ἀρχὴν τῶν Παροιμιῶν (71). 

1. ᾿Αγαθὸς ὁ τῆς εὐπειθείας μισθός, Ὑπαχούσωμεν 
τοίνυν χρηστῷ Πατρὶ, προθάλλοντι ἡμῖν ἀγωνίσμα- 
τα (x τῶν λογίων τοῦ Πνεύματος " ὃς χατὰ τοὺς ἐμ- 
πείρους τῶν θηρευτῶν ἐν δυσδάτοις χωρίοις, οἷον 
σχύλαχός τινος, τὴν πεῖραν τοῦ δρόμον λαμθάνειν 
βούλεται. ΤΙιροέδαλε δὲ ἡμῖν εἰς ἐξήγησιν τὸ προοί- 
βίον τῶν Παροιμιῶν, Ὅπως δὲ ϑυσθήράτος τῆς λέ- 


*! Galat. v,26. 55 Ephes. 1v, 32. 


(72) Reg. primus μετάθες σεαυτῷ. 
(13) Colb. primus μάλιστά γε πάντων, 
(74) Antiqui duo libri δεικνύουσι. 
.. (18) Reg. primus ἀλλήλονς παρακαλούμενοι. Editi 
ἀλλήλους φθονοῦντες, At mss. tres ἀλλήλοις, In fine 
orationis sic hic habet Reg. secundus : Κυρίῳ 
ἡμῶν, ᾧ ἢ δόξα xal τὸ χράτος νῦν xal εἰς τοὺς αἰῶνας. 
(76) In quodam codice Colbertino,numero 499, 
scholium notatu dignissimuminvenimus.Primum 
In ima marginis parte ita legitur,cyóXov ; deinde 
sequitur : Οὗτος ὁ λόγος ἐῤῥήθη ἐπὶ παρονσία τοῦ 
ἅγιον, Μελετίον, αὐτοῦ προτρέψαντός " ἔτι τοῦ ἀγίον 


HOMILIA XII. 
In principium Proverbiorum. 


1. Eximia est obedientie merces. Obediatmus igi- 
tur benigno Patri, certamina nobis atque exercitia 


p ex Spiritus oraculis proponenti : qui iore perito- 


rum venatorum in locis dtfficilem aditum habenti- 
bus,vult quasi catuli alicujus cursum experiri. Pro- 
verbiorum autem principium nobis proposuitexpo- 
nendum.Quam autem horum verborum intelligen- 


Βασιλείου διαχόνον" ὄντος, Hic sermo dictus est co- 
rum sancto Meletio, ipsius hortatu, cum sanctus 
Basilius adhuc diaconus esset. Ejus autem sclio- 
lii auctoritas eo major videri debet, quod codex 
Colbertinus, ut in fine libri notatur, decimo sce- 
culo scriptus sit, anno videlicet 971. Nolim ta- 
men propterea statim credas Basilium diaconum 
fuisse, cum dubia res sit et incerta. De his fusius 
in Vita Basilii, 

(77) Veterem translationem Rufini habes infra, 
Xomi hujus p, 730. 


387 


S. BASILII MAGNI 


tia captu difficilis sit, cuilibet vel paululum atten- À ξεως ταύτης ὁ νοῦς, παντὶ γνώριμον τῷ καὶ με- 


denti perspectum est. Verumtamen sine mora el 
cunetatione oportet rem aggredi, spe in Domino 
collocata,qui pastoris precibus dabit nobis sermo- 
nem in apertione oris nostri *. Non amplius tres 
sapientissimi Salomonis libros novimus, Prover- 
biorum, Ecclesiaste et Canlici canticorum, unum- 
quemque ad proprium scopum spectantem,quan- 
quam omnes $98 ad hominum utilitatem cons- 
cripti sunt.Proverbium enim morum estinstitutio, 
et correctio affectuum ; et in summa, vite est disci- 
plina,eorum que agenda sunt,praceptiones sanas 
ac cordatas complectens.Ecclesiastes vero physio- 
logiam attingit,nobisque eorum que in hoc mundo 
sunt vanitatem patefacit ; ut ne putemus res fluxas 
expetendas esse, aut animi curas in res futiles in- 
sumendas. Canticum autem canticorum modum 
ostendit animarum perficiendarum.Continet nam- 
que sponsa et sponsi concordiam, hoc est, anime 
cum Deo Verbo familiaritatem ac consuetudinem. 
Sed ad propositum revertamur. 


2. Proverbia Salomonis filii David, qui regnavit 
in Israel **. Proverbiorum nomen ab externis de 
sermonibus vulgatioribus usurpatum est, et de iis 
que in viis ut plurimum dicuntur.Nam apud ipsos 
οἶμος via dicitur; unde etiam parzmiam definiunt, 
verbum triviale vulgi usu trituin,et quod a paucis 
ad plura similia transferri potest. Apud nos vero 
parcmia est sermo utilis, cum temperata obscuri- 
tate expressus, secundum ipsam litteram multum 
complectens utilitatis, et multum intus intelligen- 
tie occultans. Unde etiam Dominus, Zzc, inquit, 
in paramiis vobis locutus sum. Venil hora,cum jam 
non in paramiis, sed palam loquar vobis 55, quod 
sermo qui in parcemiam cessit,sensum apertum et 
vulgo notum non habet,sed oblique intelligentiam 
suam indicat sagacioribus. Parcmia itaque Salo- 
monis, hoc est,sermones exhortatorii, ad omne vi- 
te genus ac institutum utiles. Apposuit autem no- 
men scriptoris, ut personce claritate alliceret audi- 
torem. Nam auctoritas docentis et dignitas, ut ser 
monem efficit receptu facilem, ita attentiores di- 
scipulos reddit. Sunt igitur parceruie Salomonis, 


Salomonis illius ad quem dixit Dominus : Ecce D 


dedi tibi cor prudens et sapiens : sicut (u,non fuit 
ante te: et post te non exsurget similis tibi**, Ac rur- 
sus: Dedit Dominus sapientiam et prudentiam Sa- 


9 Ephes. vi, 19, δὲ Prov, 1,1. *3 Joan, xvi, 25. 


(1) Editio Paris. τῷ xv μιχρόν. 
79) Reg. primus ὑποθήχας ἔχουσα. Nec ita multo 
post duo Colbertini τῶν ἐν τῷ Bio, in hac vita. 
(80) Antiqui tres libri προκείμενον ἐπανίωμεν. 
. , (81) Ait vir doctissimus Combefisius, pro ᾿Ισραήλ 
legi debere Ἱερουσαλήμ, in Jerusalem ; et ita ei sua 
conjectura placet, ut affirmet confidenter, Basi- 
lium non aliter scripsisse. Sed si vox 'I σραήλ in Ba- 
silio corrigenda est, interpretatio LXX Interpretum 
leorrígatur quoque necesse est; in qua Ἰσραήλ 
egitu Prov. 1, 4 ; corrigatur etiam oportet Vul- 


xpó» (78) ἐπιστήσαντι. Πλὴν οὐχ ἀποχνυτέον πρὸς 

τὴν ἐγχείρησιν, τὴν ἔλπίδα θεμένους ἐπὶ τὸν Κύριον, 

ὃς, διὰ τῶν προσευχῶν τοῦ ποιμένος, δώσει λόγον 

&piv ἐν ἀνοίξει τοῦ στόματος ἡμῶν. Τρεῖς τὰς πώ- 

σας ἔγνωμεν πραγματείας τοῦ σοφωτάτον Σολομῶν- 

τος" τὴν τε τῶν Παροιμιῶν τούτων, χαὶ τὴν τοῦ Ex- 
χλησιαστοῦ, χαὶ Ti» τοῦ Ἄσματος τῶν ἀσμάτων " 
ἑχάστην πρὸς ἴδιον σχοπὸν συντεταγμένον * πᾶσαι 

μέντοι ἐπ᾿ ὠφελεία τῶν ἀνθρώπων ἐγράφησαν. Ἢ 

μὲν γὰο Παροιμία παίδευσίς ἐστιν ὀθῶν, xal παθῶν 

ἐπανόρθωσις, χαὶ ὅλως διδασκαλία βίον, πυχνὰς τὰς 

ὑποθήχας περιέχουσα (79) τῶν πραχτέων * ὁ δὲ Ἐχ- 

χλησιαστὴς φυσιολογίας ἅπτεται, χαὶ ἀποχαλύπτει 

ἡμῖν τῶν ἐν τῷ χόσμω τούτῳ τὴν ματαιότητα " ὥστε 
B μὴ ἡγεῖσθαι περισπούδαστα εἶναι τὰ παρερχόμενα, 
μηδὲ τοῖς ματαίοις προσαναλίσχειν τῆς ψνυχᾷς τὰς 
φροντίδας. Τὸ δὲ Ἄσμα τῶν ἀσμάτων τὸν τρόπον 
ὑποδείχνυσι τῆς τελειώσεως τῶν ψυχῶν. Περιέχει γὰρ 
συμφωνίαν νύμψης καὶ νυμφίου * τουτέστι, ψυχᾷς 
οἰχείωσιν πρὸν τὸς Θεὸν Λόγον. ᾿Αλλ᾽ ἐπὶ τὸ προκεί- 
μᾶῆνον ἐπανέλθωμεν (80). 

2. Παροιμίαι Σολομῶντος υἱοῦ Δαβὶδ, ὃς ἐκασῶ- 
ευὐσεν £v Ἰσραήλ (81). Τὸ τῶν παροιμιῶν ὄνομα ἐπὶ 
τῶν δημωδεστέρων λόγων παρὰ τοῖς ἔξωθεν τέτακται, 
καὶ ἐπὶ τῶν ἐν ταῖς ὁδοῖς λαλουμένων, ὡς τὰ πολλά " 
οἶμος γὰρ παρ᾽ αὐτοῖς ij ὁδὸς ὀνομάξεται, ὅθεν χαὶ 
τὴν παροιμίαν (83) ὡρίξοντο, püpe παρόδιον τετριμ- 
μένον ἕν τῇ χρήσει τῶν πολλῶν, καὶ ἀπὸ ὀλίγων ἐπὶ 
πλείονα ὅμοια μεταληφθῆναι δυνάμενον. Παρὰ δὲ 
ἡμῖν παροιμία ἐστὶ λόγος ὠφῶλεμος, μετ᾽ ἐκιχρύψεως 
μετρίας ἐχδεδομένος, πολὺ μὲν τὸ αὐτόθεν ypict- 
μὸν περιέχων (83), πολλῶν δὲ καὶ ἐν τῷ βάθει τὰν 
διάνοιαν συγχαλύπτων. Ὅθεν x«l ὁ Βύριος, Ταῦτα, 
φησὶν, ἐν παροιμίαις ὑμὶν λελάληχα. Ἔρχεται 
ὥρα, ὅτε οὐχέτι ἐν παροιμίαις, ἀλλὰ παῤῥησία 
λαλήσω ὑμῖν - ὡς τοῦ παροιμιαχοῦ λόγον τὸ πε- 
παῤῥησιασμένον καὶ δεδημοσιευμένον τῆς διανοίας 
μὴ ἔχοντος, ἀλλὰ πλαγίως ἑαυτοῦ τὸ βούλημα τοῖς 
ἐντρεχεστέροις παραδηλοῦτος. Παροιμίαι τοίνυν Σο- 
λομῶντος " τοντέστι, λόγοι προτρεπτιχοὶ, παρὰ πᾶ- 
σαν του βίον τὴν ὁδὸν χρησιμεύοντες. Προσέθυχε δὲ 
τὸ ὄνομα τοῦ συγγραφέως, ἵνα τῇ τοῦ προσώπον πε- 
ριφανείᾳ τὸν ἀχροατὴν ἐφελχύσηται. ᾿Αξιοπιστέα γὰρ 
τοῦ δίιδάσχοντος εὐπαράδεχτον μὲν τὸν λόγον καθ- 
(atat, προσεχεστέρους δὲ τοὺς διδασχομένους παρα- 
σχενάξει. Παροιμίαι οὖν Σολομῶντος, Σολομῶντος ἐχεί- 
νου πρὸς ὃν εἶπεν ὁ Κύριος - Ἰδοὺ δέδωχά σοι καρ- 


66 [II Reg. 1117, 12. 


gata, in qua Israel legimus eodem loco. Et ipsi 
quoque nostri libri veteres emendatione indige- 
bunt, in quibus omnibus scriptum invenimus ἐν 
'I22, tn. Israel, non autem ἐν Àj» quod esset ἐπ 
Jerusalem. 

(82) Vulgo dicuntur Proverbia Salomonis, sed 
nomine proverbii uti noluimus, cujus loco usi 
sumus voce paraemis, ut Greca proverbiorum 

etymologia magis appareret. 

(83)Colb.primus χρήσιμον ἔχων, Haud longe editi 
ἔρχεται δέ ὥρα. Vocula dé abest ἃ veteribus libris. 


389 


HOMILIA IN PRINCIPIUM PROVERBIORUM. 


390 


δίαν φρονίμην xat σοφήν" ὡς σὺ, οὐ γέγονεν ἔμ- À lomoni multam valde, et latitudinem cordis velut - 


προσθέν σον" x«l μετὰ σὲ οὐχ ἀναστήσεται ὅμοιός 
σοι" xoci πάλιν. Ἔδωχεν ὁ Κύριος σοφίαν χαὶ φρο- 
νησιν τῷ Σαλωμὼν (84) πολλὴν σφόδρα, χαὶ χύμα- 
καρδίας ὡς ἡ ἄμμος ἡ παρὰ τὴν θάλασσαν: Καὶ 
ἐπληθόνθη ἡ σοφία Σαλωμὼν ὑπὲρ τὴν φρόνησιν 
πάντων ἀρχαίων ἀνθρώπων, x«l ὑπὲρ πάντας φρονί- 
μους Αἰγύπτον. Οὕτως ἀναγκαία ἢ τοῦ ὀνόματος 
προσθήχη * Παροιμίαι Σολομῶντος νίοῦ Δαβίδ, 
Πρόσχειται xoi ὁ πατὴρ, ὥστε σε γνῶναι, ὅτι σοφὸς 
ἦν ὁ Σολομὼν £x σοφοῦ χαὶ προφήτον πατρὸς, 6x 
βρέφους τὰ ἱερὰ γράμματα πεπαιδευμένος, xoi οὐχὶ 
χλήρῳ τὴν ἀρχὴν λαχὼν (85), οὐδ᾽ εἰς οὐδὲν αὐτῷ προ- 
σήχουσαν τὴν βασιλείαν εἰσδιασάμενος, ἀλλὰ χρίσει 
διχαίᾳ πατρὸς, χαὶ ψήφῳ Θεοῦ rd πατρῷα σχῆπτρα 
παραλαδών. Οὗτος βασιλεὺς ἐγένετο τῆς ᾿Ἱερουσα- 
λήμ (86). Οὐδὲ τοῦτο ἀργόν" μάλιστα μὲν πρὸς τὴν 
τῶν ὁμωνυμιῶν διάχρισιν, ἔπειτα δὲ χαὶ διὰ τὴν 
χατασχευὴν τουῦ πολυθρυλλήτου ναοῦ " ἵνα γνωρίσῃς 
αὐτοῦ τὸν δημιόυργὸν, x«l πάσης τῆς χατὰ τὴν 
πόλιν οἰχονομίας (87) χαὶ τῶν θεσμῶν χαὶ τῆς εὐταξίας 
τὸν αἴτιον. Μέγα δέ συμθδάλλεται πρὸς τὴν τῶν 
παραινέσεων παραδοχὴν xai τὸ βασιλέα ἐΐναι τὸν 
συγγραφέα τοῦ λόγον. Ei γὰρ βασιλεία ἐστὶν ἔννο-- 
μος ἐπιστασία, δῆλον, ὅτι αἱ (88) παρὰ βασιλέως δι- 
. δόμεναι ὑποθῆχαι, τοῦ γε ὡς ἀληθῶς τῆς προσηγο- 
ρίας ταύτης ἀξίου, πολὺ τὸ νόμιμον ἔχουσι, τὸ χοινῇ 
πᾶσι λυσιτελὲς σχοποῦσαι, xxl οὐχὶ πρὸς τὸν σχοπὸν 


arena qua juxta mare. Et multiplicata est sapien- 
tia Salomonis super prudentiam omnium antiquo- 
rum hominum, et super omnes prudentes Egypti. 
Sic necesse fuit nomen apponi: Paremiz Solomo- 
nis filii David. Additur et pater, ut cognoscas sa- 
pientem fuisse Salomonem ex sapienteac propheta 
patre, a puero sacris litteris eruditum, nec sorte 
adeptum principatum : nec vi ulla potitum regno 
ad se nihil attinenti, sed justo patris judicio et Dei 
suffragio paterna sceptra consecutum. Hic rex erat 
Jerusalem. Nec hoc quidem otiosum est. Maxime 
quidem facit ad eorum qui ejusdem nominis sunt 
99 distinctionem ; deinde etiam adhibitum est ob 
celeberrimi templi edificationem, ut notum habe- 


p res ejus opificem, et totius in urbe gubernationis 


legumque etdiscipline auctorem. Preterea multum 
conducit ut monita suscipiantur, regem esse eum 
qui sermonem conscribit. Etenim si regnum domi- 
nium est legitimum, perspicuum est documenta a 
rege data (qui scilicet hoc nomine vere dignus sit) 
eequitatis multum et juris habere; cum ad com- 
munem omnium utilitatem spectent, non ad pri- 
vati utilitatis scopum referantur. Nam tyrannus ἃ 
rege.in hoc differt, quod ille commoduvm suum 
undecunque attendit: hiec vero subditorum con- 
sulit utilitati. Enumerantur autem et lib:i utilita- 
tes, que et quante inde accedant discentibus. 


τῆς ἰδίας ὠφελείας συντεταγμέναι. Τοῦτο γὰρ (89) διαφέρει τύραννος βασιλέως, ὅτι ὁ μὲν τὸ ἑαντοῦ πανταχόθεν 
σχοπεῖ ὁ δὲ τὸ τοῖς ἀρχομένοις ὠφέλιμον ἐχπορίξει. ᾿Απαριθμεῖται δὲ χαὶ τὰ ἐχ τῆς βίδλον χρήσιμα, τίνα xal 


πόσα τοῖς διδασχομένοις προσγίνεται. 


8. Καὶ πρῶτον ἐκ τῶν Παροιμιῶν ἔστι γνῶναι 5 3, Primum quidem sapientiam et disciplinam ex 


σοφίαν χαὶ παιδείαν, Ἔστι δὲ σοφία ἐπιστήμη θείων 
τε (60) x«i ἀνθρωπίνων πραγμάτων, xal τῶν τούτοις 
αἰτιῶν. Ὁ οὖν (94) ἐπιτετευγμένως θεολογῶν ἔγνω 
σοφίαν, ὡς χαὶ ὁ μαχάριος Παῦλος λέγει" Σοφίαν 
δὲ λαλοῦμεν ἐν τοῖς τελείοις " σοφίαν δὲ οὐ τοῦ αἱῶ- 
νος τούτον, οὐδὲ τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τού- 
tou τῶν κχαταργουμένων " ἀλλὰ λαλοῦμεν Θεοῦ 
σοφίαν ἐν μυστηρίῳ, τὴν ἀποχεχρυμμένην, Qv 
προώρισεν ὁ Θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων. Καὶ ὁ ἐκ τῆς 
τοῦ χόσμον δὲ χατασχενῆς τὸν δημιουργὸν ἐννοῶν, 


51 ]II Reg. 1v, 29,30. 68 Prov. 1, 2. 
. (81) Modo Σαλομών aut Σαλωμών, modo Σολομών, D 
in antiquis libris scribitur. Vox ἀρχαίων, que 
mox sequitur, in mss. Combefisianis deest. 

. (85) Editi ἀρχὴν λαχών. Veteres quinque libri 
ἀρχὴν ἄρχων. 

(86) Ita hoc loco habent veteres tum manu 
exarati, tum typis excusi libri, cum tamen ali- 
quanto ante in iis omnibus scriptum sit ἐν Ἰσραήλ, 
tn Israel. Lege unam notam e superioribus. 

(87) Codices Combefisiani πόλιν οἰκοδομίας. Editi 
et duo Colbertini οἰκονομίας, rectius. 

(88) Sic mss. non pauci. Illud «i deerat in vulg. 

(89) Editi et duo mss. τοῦτο γάρ. Alii duo τούτῳ. 
nec valde admodum dubito quin utrumque dici 
possit. Aliquanto post Reg. primus exorti μόνον, 
attendit duntazat. 

(90) Addita est vocula τε ex tribus Colbertinis 


codicibus. 


Parcmiis cognoscere licet**, Est enim sapientia 
scientia divinarum ac humanarum rerum, et causa- 
rum earumdem. Qui igitur theologie dat operam 
rite ac feliciter, novit sapientiam, uti et beatus Pau- 
Ius dicit: Sapientiam autem loquimur inter perfec- 
tos: sapientiam vero non szculi hujus, neque prin- 
cipum hujus seculi, qui destruuntur : sed loqui- 
mur Deisapientiam in mysterio,qua abscondita est, 
quam pradestinavit Deus ante secula*?. Sed et qui 
ex mundi structura opificem considerat, novit et 


69 [ Cor. i1, 6, 7. 


(91) Duceus, quem Combefisius in suo Zccle- 
siaste Greco secutus est, suspicatur legendum 
ἐπιτεταμένως͵ vehementer admodum.Sed tamen cum 
mss. et editi constanter habeant ἐπιτετευγμένως, 
eam vocem retinendam judicavi : eo magis, quod 
huic loco non male conveniat. Nam ἐπιτετευγμένως 
θεολογεῖν est studere theologie cum eo successu, ut 
eam assequamur. Unus codex Combel, ἐπιτεταγμέ- 
vec, recto ordine ac rite. Jam quod ad ejus loci. 
sententiam perlinet, putat vir eruditissimus Com- 
befisius, sapientiam quam ὁ ἐπιτετευγμένως θεολογῶν 
cognoscit, Verbum eternum esse : mundi vero sa- 

ientiam, per quam Deum cogvoscimus ex iis quee 

acia sunt, nihil aliud esse, quam primordiales 
quasdam rationes, secundum quas res a Deo ema- 
narunt; fateturque ejusmodi sapientiam esse crea- 
tam. Plura qui cupit, notam Combefisii legat. 


391 


S. BASILII MAGNI 


ipsi Deum per mundi sapientiam. Invisibilia enim Α ἔγνω xzi αὐτὸς διὰ τῆς τοῦ χόσμου σοφίας τὸν 


ipsius, a creatione mundi, per ea qua facta sunt 
intellecta. conspiciuntur *^. Adducit autem nos ad 
Dei cognitionem, cum dicit : Deus sapientia fun- 
dacit terram. Kem : Quando preparabat celum, 
cum eo eram^! ; et: Eram apud ipsum coaptans; et 
ego eram, qua delectabatur** Nam effingens nobis 
sapientia personam, heec omnia de ea profert, ut 
cogn:tionem ejus claram ac consp icuam reddat. Ac 
omnino illud : Dominus creavit me initiun viarum 
suarum ?, de sapientia in mundo apparente dicil: 
quz voce per ea quz videntur tantum non emissa, 
conclamat factam se esse a Deo, non autem in iis 
quz condita sunt, sapientiam tantam casu relu- 
cere. Ut enim Cali enarrant gloriam Dei, et opera 
manuum ejus annuntiat firmamentum narrant au- 
tem absque voce): non sunt enim loquele, neque 
sermones, quorum non audiuntur voces eorum^"* : 
ita quidam 1090 sermones sunt illius sapientia 
primigenie, cujus fondamentum ante reliqua in 
mundi opificio una cum rebus creatis jactum est. 
Hzc tacens clamat conditorem ac Dominum suum, 
ut per ipsam ad cognitionem ejus, qui solus sa- 
piens est, recurras. 

&. Estet humana quaedam sapientia, ipsi scilicet 
rerum ad vitamatlinentüumexperiertia,juxtaquam 
sapientes dicimus eos, qui artium quarumvis uli- 
lium periti sunt. Quapropter etiam scriptor ma- 
gnamlibripartemin id insumpsit,ut ad sapientiam 
exhortaretur. Sapientia in exitibus viarum canitur, 
in plateis aulem cum libertate agit, et in summis 
manibus przdicatur**. Cum enim videathominum 
in se studium, nosque omnes ejus splendorem na- 
turaliter amare, per sapientie laudes animas exci- 
tat ad eam impigre diligenterque consequendam. 
Sermcnem ipsius ubique multum esse ait in viis, 
in foro, in arcibus civitatis. Idcirco dicti portas, 
p'ateasque et monia, sic ut per exitus quidezn ac 
plateas claritatem ejus indicet: per mcenia vero, 
utilitatem ejusdem ac cetera, que ad omnem vite 
securitatem sufficiant. Et cum vellet nos ei consue- 
tudine ac necessitudine conjungere : Dic, inquit, 
sapientiam (uam sororem esse**. Ac rursus: Ama 
eam, et sercabit te**. Deinde communem ipsius uti- 
litatem ostendens, quod utilitas ipsius se pereque 
ad omnes extendat: Mactavit,inquit,vicLimas suas'*: 


Θεόν. Τὰ jx» ἀόρατα αὐτοῦ ἀπὸ χτίσεως x$g2s 
τοῖς ποιζματσι νοούμενα χαθορᾶται. Προσδεθάπεε δὲ 
ζιᾶς τὸ iot Θεοῦ ἐννοίᾳ (93), 0v ὧν φεσιν- Ὃ 
Θες: τῷ σονία ἐθεμελίωσε τὴν yi»; xxi τὸ, Hoi- 
χα ζτοίματε τὸν οὐρανὸν, συμπξαρζηζν αὐτῷ " χαὶ 
τὸ, iux» παρ αὐτῷ ἀρμόξουσα" χαγὼ ἔμχν, ἔἑ 
ποοσέχαιος Ταῦτα 7*2 πχυτα, ποοσωποποιζ σας xpi» 
τῶν σοτίαν, ὑπῖο τοῦ ἐναργῶς αὐτὲς πκαραστῇ- 
σαι τῶν νῶσιν, ἀπ αὐτῆς διαλέγεται. Καὶ ὅλως τὸ, 
Εύρεος ἔχτισέ ut.93) ἀρχὸν ὁδῶν αὐτοῦ, πεοὶ τῆς 
εἰνχουοιξνκ: σογία:; T χόσαω φξχσὶ, μονονουχὶ 
φωνῶν ἀτφιείτος διὰ τῶν ὁρωμένων, ὅτε παρὰ Om 
“τονε, χαὶ οὐχ αὐτομάτως L τοσαῦτ σοφία τοῖς 
ἀποτελεσθεῖτιν ἐμποέπει. Ὡς γὰρ Οἱ οὐρανοὶ di- 
κγουνται ὀόξαν Θιοῦ, χαὶ ποίξσιν τῶν χειρῶν 
αὐτοῦ ἀνχγγζλει τὸ στερέωμα (θεςγοῦνται δὲ ἄνευ 
φωνξι)" οὐ γὰο εἶσι λαλιαί, οὐδὲ λόγοι, ὧν οὐχέ 
ἀχούουται (92) αἱ φωναὶ αὐτῶν οὕτως SiGi τινὲς 
χαὶ σοφίας Av/0t τῆς ἀρχεγόνον, τὸς πρὸ τῶν ἄλλων 
ὃν 7E ὀχμιουνογία συγχαταδακθείσκ: τῇ κτίσει. AUT 
σιωπῶτα βοᾶ τὸν ἑαυτῆς: χτίσττν καὶ Κύριον. ἕνα 
δι αὐτῆς; ἀναθοωμτς ἐπὶ τῶν ἔννοιαν τοῦ μόνον 
05252. 

4. Ἔστι δὲ τις καὶ ανθοωπὸνς δοφέα" ἃ biprupim 
τῶν χατὰ τὸν δέον πραγμάτων, xxÜ' ἕν σογοὺς )i- 
“δεν τοὺς xa5' ἐχαστχν τῶν ὠφελίμων τεχνὼ» ERL- 
στζμονας. Διπεο χαὶ τὸ πολὺ τὸς péass e τὸὰ πεοί 

3 τοφία: προτοοπὶῷ τὼ σνγγοαφεῖ “α:΄ πνελοται, 
Xozix ἐν ἔξοϑοι; ὑανεῖται (95). ἔν ὧς πλχτεισος 
C Ξαῤῤητίαν ἄγει" ἐπ᾿ ἄχοων δὲ τειχέων ἂς χσ.- 

σεται. νῶν γὰρ τὸ φιλοτικον τῶν ἀνθρώπων, χαὶ 

ὅτι πάντες φυτιχῶς τὸ πεοριρανὶς αὐτῆς ἀσκαϊοιεϑα, 
διὰ τῶν ἐπαίνων τῆς σοξίας ἐπεγείρει τὰς ψυχὰς τοϑὸς 
τὸ μὲ νωθρῶς uxdt παρέργως αὐτξς ἀντιξοιεῖξθαι. 

Πανταχοῦ αὐτς πολὺν εἶναι τὸν λόγον φχασίν, ἂν 

ὁδοῖς, ἐν ἀγοραῖς, ἕν τοῖς ὀχυρώμασι τὸς πύλεως. 

Διὰ τοῦτο πύλα: λέγει χαὶ πλατείας χαὶ τείχη, διὰ 
πλατειῶν τὸ περιφανὲ; Ku- 
τῶν τειχῶν τὸ Kx ^ αὐτὲς 
ὡφώλεον, χαὶ ποὸς πᾶσαν ἀσφάλειαν τοῦ βίον αὕταρ- 
xt;. Καὶ ὀουλύμενος ὑμᾶς αὐτῷ προοσοιπειῶσαι" 
Εἶπον, φεσί, τὴν σοφίαν ci» ἀθελφὲν εἶναι" χαὶ 
πάλ" 'EoXGUt-t αὐτῆς, xxi τερέσει σε. Εἶτα τὸ 
χοινωφέλες αὐτῆς ἐνδειχνύμενος, χαὶ ὅτι πᾶσιν ὁμοίως 
ἀνεῖται τὸ ἀπ᾿ αὐτῷ: ὠφῶιμον" Ἔσφαξε, pxUu τὰ 


μὲν τῶν ἐξόϑων χαὶ τῶν 
τῶν ὑποφαίνων, διὰ δὲ 


** Rom. 1,20. 7! Prov. 11,19. 15 Prov. virt, 27-30. 13 1014. 95. ** Psal. xvin, 2, ὁ. *? Prov. 1, 20, 


** Prov. vit, 4... ** Prov. 1v, 6. 78 Prov. ix, 2. 


«. 
ot 


(32, Colb. tertius z2o5:i6z7« 
t^» ἔγνοια). 
. (93, *ic quidem editum invenitur apud LXX, 
ἔχτιτί 41, Creavit me : sed apud alios interpretes 
[ro ἔκτισε legitur ἐχτέ σατο, possedit me, nec secus 

abest Vulgata. Ducieus multa in hunc locum 
notasit 

19$, 
Sírans 


Z gi τὴν πεοὶ 


; Dec certe indigna sunt quae legantur. 
Hunc locum ὧν οὐχὶ ἀχούονται, etc., illu- 
ens Ducd&us in suis nolis, ait ita vertendum 
diuntu E Couario,quorum ipsorum voces non au- 
Servar Aut certe, si llebraismum et pleonasmum 
€ *elimus, hoc modo, quorum non audiun- 


tur voces eorum; quasi, inquit, dicat David : Nos 
sunt loquelz celorum ille, neque sermones, utpote 
quorum voces non audiuntur, et tamen in omnem 
terram ezivit sonus eorum. Et ne heec interpre- 
tatio nova videatur, ejus profert veteres duos ac 
idoneos auctores, Theodotionem et Theodoretum. 
(93) llla, ὑμνεῖταε.... χχούσσεται, active an passive 
accipiantur, nihil, quod ad sensum attinet, ceferre 
arbitramur. Etenim si active sumantur, hec ent 
sententia, Sapientia seipsam canit ac preedicat : 
si passive, hiec verba ita intelligenda erunt, Sa- 
pientia capitur ac predicatur a semetipsa. 


303 


HOMILIA IN PRINCIPIUM PROVERBIORUM. 


39i 


ἑαυτῆς θύματα " τουτέστι, στερεὰν τροφὴν ἥτοιμασε Α hoc est, solidum cibum preparavit iis, qui anim Ὁ 


τοῖς διὰ τὴν ἕξιν γεγυμνασμένοις τὰ αἰσθετήρια τῆς 
ψυχῆς. Ἐχέρασεν εἰς χρατῆρα τὸν ἑαντῆς οἶνον, 
τὸν εὐφραίνοντα χαρδίαν ἀνθρώπον. Κρατῆρα δὲ 
λέγει τὴν χοινὴν χαὶ πάνδημον τῶν ἀγαθῶν μετου- 
σίαν * ὅθεν ὁμοτίμος πᾶσιν ἔξεστι τὸ ἐχώστῷ δυνατὸν 
καὶ σύμμετρον ἀπαρύεσθαι. Καί ἡτοιμάσατο τὴν 
ἑαυτῆς τράπεζαν. Πάντα δι᾽ ἐμφάσεως λέγει, διὰ 
τῶν σωματιχῶν τὰ πνευματιχὰ ἡμῖν παραδεικνύς. 
Τὴν γὰρ λογικὴν τρογὴν τῆς ψνχῆς τράπεζαν ὀνομά- 
Get, πρὸς ἣν συγκαλεῖ μετὰ ὑψηλοῦ χηρύγματος, τουτ- 
ἐστι, μετὰ δογμάτων οὐδὲν ταπεινὸν οὐδὲ κχαταῦε- 
ὄλημένον ἐχόντων. Ὅς ἐστιν ἄφρων, ἐχχλινάτω 
πρὸς μέ. Ὡς γὰρ οἱ ἀσθενοῦτες χρήζουσιν ἰατρικῆς, 
οὕτω σοφίας οἱ ἄφρονες ἐπιδέονται. Καὶ τό" Κρεῖσσον 


sensus habent exercitatos ob assuetudinem?*,. Mi- 
scuit in craterem suum vinum ^, latificans cor λο- 
minis, Craterem autem appellat communem 
generalemque bonorum participationem: unde 
omnibus licet, quantum quisque potest, et quan- 
tum cuique congruit, equaliter haurire. Et para- 
vit suam mensam**. Omnia per emphasim dicit, 
spiritualia nobis per corporalia significans. Nam 
rationalem anime cibum mensam nominat, ad 
quam alto cum preconio convocat, hoc est, cum 
decretis ac institutis nihil humile aut abjectum ha- 
bentibus. Qui insipiens est, declinet ad met** 
Quemadmodum enim ars medica infirmis necessa- 
ria est, sic insipientes sapientia indigent. Et illud: 


γὰρ αὐτὴ» ἐμπορεύεσθαι, $ χρυσιον (906) χαὶ &p- B Melius est enim illam mercari, quam auri et ar- 


γυρίον θησαυρούς" xai τό Τιμιωτέρα δέ ἐστι 
λίθων πολυτελῶν: πᾶν δὲ τίμιον οὐχ ἄξιον αὐτῆς 
ἐστι" χαὶ τό" Υἱὲ, ἐὰν σοφὸς γενῃ σιαντῶ, σοφὸς 
ἔσῃ xai τοῖς πλησιον (07) σὸν" xai τό" Υἱῷ δὲ 
σοφῷ εὔοδοι ἔσονται πράξεις. Καὶ ὅλως ἔξεστι σοι 
γνῶναι τοῦ λόγου τὴν ἀλήθειαν, ἀναλεξαμένῳ κατὰ 
σχολὴν τὰ περὶ τῆς σοφίας εἰρημένα τῷ Σολομῶντι, 
Ἐπειδὴ δὲ εἰς χαχότεχνον ψνχὴν οὐχ εἰσελεύ- 
σεται σοφία, καθαίρει πρότερον διὰ τοῦ θείου φόδου 
τὰς ψυχὰς τῶν μελλόντων τῇ σοφίᾳ προσομιλεῖν. Τὸ 
γὰρ εἰς τοὺς τυχόντας ῥίπτειν τὰ τῆς σωτηρίας μν- 
στήρια, καὶ πάντας ὁμοίως παραδέχεσθαι, τοὺς μήτε 
βίῳ χαθαρῷ, μήτε λόγῳ ἐξητασμένῳ xai ἀχριθεῖ χε- 
χρημένονς, ὅμοιόν ἐστιν ὥσπερ ἂν εἰ x«l ἐν ἀγγείῳ 
τις ῥυπαρῷ τὸ πολυτίμητον μύρον ἐμθδάλλοι, Δια 
τοῦτο, ᾿Αρχὴ σοφίας, φόδος Κνρίον. Φόδος δὲ χα- 
θάρσιον ψυχῆς χατὰ τὴν εὐχὴν τοῦ προφήτον λέγον-- 
τος" Καθήλωσον ἐχ τοῦ φόδου cou τὰς σάρχας 
μον. Ὡς ὅπου φόθος ἐνοικεῖ, ἐχεῖ ψυχῆς ἅπασα χα- 
θαρότης ἐνίδρνται, πάσης πονηρίας x«l ἀνοσίον πρά- 
ξεως (98) ὑποφευγούσης, τῶν τοῦ σώματος μελῶν xt- 
νηθῆναι πρὸς ἀτοπους ἐνεργείας, διὰ τὸ τῷ φόδῳ 
καθηλῶσθαι, μὴ δυναμένων. Ὥσπερ γὰρ ὁ ἐμπεπη- 
γότας ἔχων ἐν ἑαυτῷ τοὺς σωματιχοὺς ἥλους ἀνενέρ-- 
γητὸς ἐστιν ὑπὸ τῶν ὀδυνῶν χατεχόμενος " οὕτως ὁ 
τῷ φόδῳ τοῦ Θεοῦ χατειλημμένος, οὐχ ὀφθαλμῷ χρη- 
σασθαι πρὸς ἃ μὴ ϑεῖ, οὐ χεῖρας χινῆσαι πρὸς ἀπ- 
Ὡγορευμένας πράξεις, οὐχ ὅλως μιχρὸν ἣ μεῖζον ἐνερ- 
γῆσαι παρὰ τὸ χαθῆχον δύναται, οἷον ὀδύνῃ τινὶ τῇ 
προσδοχίᾳ τῶν ἀπειληθέντων συμπεπαρμένος. 

ὅ. Τοὺς δὲ βεδήλους καὶ συρφετώδεις ἀποπέμπεται 
τῶν θείων διδασχαλιῶν, λέγων. "AgpoGor δὲ (99) ἐν 
πύλαις αὐλισθήσονται. χαὶ τός Ζητήσετε παρὰ 
χαχοῖς σοφίαν, x«l οὐχ εὑρήσετε" xci πήλιν" 


19 Hebr. v. 14. 
86 ibid. 15. 86 Prov. ix, 12. 
.9! Eccli. 1, 38. *! Prov. xiv, 6. 


9? Prov, 1x, 2. 
, Prov, vir, 13. 


(06) Sic tres mss., nec aliter legitur apud LXX. 
- Àt editi et Colb. primus ordine inverso ἢ ἀργυρίου 
καί y pudtov. 
(os Colb. tertius x«i τῷ πλησίον. . 
98) Colbertini primus et tertius πάσης πονηρᾶς 


PATROL. Gn, XXXI, 


δ Psal. cii, 19. 


genti thesauros?**, ]tem illud: Pretiosior est lapi- 
dibus pretiosis " omne autem pretiosum non est ilia 
dignum**. Et: Fili, si sapiens fueris tibi, sapiens 
eris et proximis (uis**, ]llud quoque: Filio sa- 
pienti prospere cedent actiones", Et in summa, tibi 
licet sermonis veritatem cognoscere, per otium 
ea que de sapientia a Salomone dicta sunt colli« 
genti. Quonium vero in malevolam animam non 
éntroibit sapientia**, prius animas eorum qui sunt 
cum sapientia collocuturi, per divinum timorem 
expurgat. Nam projicere in vulgus mysteria salu- 
lis, et omnes ex equo recipere, neque vita pura 
ornatos, neque exquisita et accurata ratione usos, 
perinde est ac si quis unguentum pretiosissimum 
in vas sordidum infuderit. Quamobrem Znitivm 
sapientiz, timor Domini, Anime autem expur- 
gatio timor est, 101 juxta prophete votum, qui 
ait: Confige timore tuo carnes meas??, Nam ubi 
timor inhabitat, ibi tota anime  mundities residet 
aufugitque omnis pravitas atque actio impia, si- 
quidem membra corporis, quod timore quasi qui- 
busdam clavis confixa sint, ad turpia opera non 
queunt moveri. Sicut enim qui corporales clavos 
habet in seipso confixos, nihil agere potest ob 
eos quibus detinetur dolores: sic qui timore Dei 
correptus est, non oculo uti ad ea que non opor- 
tet, non manus movere ad vetitas actiones, non de- 
nique quidquam parvum aut magnum preter offi- 
cium peragere poterit, expectatione minarum pere 
inde ut dolore quodam transfixus. | 

5$. Porro profanos ac vulgus a disciplinis divinis 
arcet, his verbis: Qui sine timore sunt, in. portis 
morabuntu»?'!. lllud itidem : Quaretis apud malos 
sapientiam, et non invenietis?! Et rursus : Quarenj 


88 ibid. &.  ** Prov. 1, 14. 


1*3 Prov, ix, 2. 
*0 Psal. cxvin, 120. 


88 Sap. 1, &. ** Prov. 1, 7. 


xal ἀνοσιὰς tp tod, ! 

(99) lllud, ἄφοξοι δέ, etc. Qui sine limore sunt, 
in portis morabvntur, in Proverbiis invenire non 
potuimus. 


i$ 


AS 


πὸ τὰς H3*07z rEDDRCL M δὰ TDCC σα ΣῈ: DULL Δ τοι: 


&ul. LCUIP ZZCPW. χρετ TL Σὲ fSDTIaÓl συ £&- 
τισί ACC wSSlITIS ADOS E DATIIOE QDLICL τος 
Tel ALUDL"UTm LIRIDSIL SIICTTDülIs kDCSIAL i Jner- 
πο ΌΣΟΩΣ ΣΟ ἃ ΩΣ SI24Zr τσ τὰς ὁ f—ITsmalI- 
Tn IOCCUIA LIB]OCOR τους LISICc. DLE τιζώως 
Ier MIIatmIL ITDCID M€s4é IOGDIACILACIOR σας 
eri. Ala COL OSSA 77 ΣῊ Σ᾿ ὩΣ τ τος LL 
τῶςς qQUUMLII LLILB το Ξ cg8TIIIOS LOI icm 
το: AC: éeR£z Ol IlAIILIB ILLDLl: SIlIc TIDRIS. 
QLE S€E τγχεσπε DLLLCUR Xl τοῦτα i8$$ [ILE 
4 LOJNIAEKDGL TUS ἐς OCLCIALHROITIEILILAOA COLEX 
π᾿ ὡς £ül d^ SIR Jani] Στ τ". 
ITO GXSGRIIAOLAZI IC0usél. I8 ἐξ ILLlN 


. o - a-- -. . 8... .- 
δ» sAISIIP. *Áe e ance. aas XEM 


HE 
EAI: 
ASSIÍILZTIIALOIÉÍLII li$£RO 
(SITE CUOÍDCOAkl: δὶ OIDRLIIZIRICESULQIIILIT: τὲ 
IDBERBuS DITALIILOR AOSCLTOCAiCLI.lIL ΤΩΣ LE 
ILSCILDSALIOS DM illI QILICIIORTOG Me IX 
TILILRLLI LLr LIOTB.OILSGOWILIINX ΠΡΌΣ, χε, 
*fcX AkRUSTN OCA IÍ7ILaA TYUL* το’ τς ITI IkL DET 
“ΣΙΣΕ ΜΕΤ ΟΝ Σ ELIT IHCOSCIIIS IT LOXnILOLAUOL. 
&RLOTRID ΞΟ προ σι ἐξ ἐπ ΚΣ . πὴ. tug 
Iumcer τὸ ἀσπαλῦταρε τῷ τμρεα. ££ «DL τ Στὸ 


-» -- 
"-— dee 


-—  --.“ὦ" ΓΕ ὦ - 


«—— db ὦ 


A DL IGSADM τὰκ χε Σὰ IDUTETLO DOC ἀπε ἘΣ 
τὴ τ I. RBIOND τὰῶστ ΤΙ (ID σα τ σι TBDEB- 


lc DONGIKLLID LRILLIDGCTN LLOT4ALETUI LAETI 
C€MOocuL. στο ἘΞ ἐδ: TONECHBIGGIISÉS lAM- 


ὭΣΤ (ilL DCLIGIZGLI Ela UEDICT IMEL 


T. 
σις ὦ ox LLICUDLZH llanceI LLCIIN 
TLiA TCecMEDS LI€DLTA LLLZI Ro cIC0 IIT AD Ine 


DIDI CMILDRID C δ’... UM lI DL DQOCTILLLIL 


IDCILLE IEeCGAITLL. iD CORCTuGixeTcciLcluT DIS 


TLLI ALIR Ἐξξεῦ: ἐὰ lel nUMIIIGGI BI Lu- 
IDÓTBICGIL CLIC LOLILIZRS les LGI£ LACOR LDLE ASI 


OEIL L-L€he 
ST 4a 


τ πὰ [hsc Devtuk. Τσ I 


T TI wEBICeUP.H 
S c cade V la bd. ἡ " LIA — μὲ rug 


mST ΟΣ ΩΣ ΠΩ τ ΩΣ SOUUUSCa. d lLIL ILL 
- * ".,. *-* ww- Tu- - 

- - t lo s2-aent «τις « & 904. « abe o2 $ cs Qu a. IR- 

iN «CTI νος TLICTL.LIA DASLIILO AOTT22DlI 


Ὡ. Ὡς τ τἰς QD. a lue aal. 
AI cM. δι. βιό τ. ὦ 


RODQIDLICGUELILAORIL 


o XOLLEI Celcnc ὡς DU 
AS CUM LTMMNDTULLDOH S42 ΒΦ τσ 3o. 


πΝ τὸ ΣΟ ΞΟΣ ΩΣ τὰς δὲ ZNcCIu n8 Péf 


ἘΞ περὶ σι DZOA S AIO UCLLILIDDLSGS AT ΠΑ ῚΝΣ 
τ τ ΣᾺ Ξ F£TIDTE A&S ὩΣ, ooLÍlanmoans. Ἃς 
Il7C.7 Tuc ΣΌΣ δος ξΣπ κα DOMDZ CLE 
-e-2sTe mCo-Guocáuücut ORC τ ΠΣ onim χα 
uc Jum c0 222íf QOUUMDAD I G€ECCOS Quam 
- -— cuu Cae o0 0M *XVllIT— C im QW 
Toll lo Ils LIIISTUUESLIICTAIGS. uns ΩΣ 
MDILDITMEOILLICR ID DET COCA & Eb SQaMEML. 


€ 7T.— | t" VL Lo oc fd oL 
. .- Ε- Ὡς οὐτῷ ien da 4. T Tn “ Ὡς. Φ Ἃἃ "ἃ. 
ΤΩΣ, ULIS τις ας 
- ,.Σ»Ὡς sU E Ν "P Ξι € 
Aum  XL—ERLIE vA £cl 


&. Saw M Man. 


πε LLOCARILOIDG GgI- Σ 


A-— 
e 


- δε τὺ ς xEeilIZLZML TLMCE. rfÉm. 
ΕΞ τ τ τὰ ἐπ ἐξ κα εε Tl cia 
Σεσν πῶ αὶ ξετεχ. ἐ- T τὸ ταΐκο Gago du 


Σεπ τε Ξεσε. AcSCX£S-A ἴ δ τοῖς 


ῷ; ETI σῶν: IT. ez Στὰ Uxxxkhaemwroem ξτι; 
ποῖ L2 71 TCuLL S ID ζεῖ χεοξς ἐξα: ἃ 


“ς--- τ Ὥς το: τὸῖῖσις colwE EL τὸς; Ξυχτξοτς: 
STU. :-κὶὰς- το TLOGL τὸς: τὰ Tà γενξαξνιο 
Στ τῶξῷὸ am Dua — τῆς mierme; seenuan 
- — ^2 --. - ὦ ᾿ ? : 

πε ἔξει IO ÉLOX.TLS καὶ EVBENETYI-&22- 
-O€mL o τὸς τῶ: Ὡς: DIZAQ τὰς: τῆς &as- 


- αι σι Ὡςξο σα Au o CE» bras. 


ZLAUL τὰ o LEUTIITUM. LL τες ERBZE-YyEI EDO 
DIILLECL 12... 3 TEIG"ATA TOGMEDyRWTI. *393- 


Ξ τω 
DIB—LU-eL τῷ τοῖς ΤΣ τῷὸή amem Gm ταν, ἐ. 
τς TU ὡς Ica ZR IT an TERNMENTPVPII(u 
D. ως. ΞΞΊΞΩΣ Ξε τατος Gn T2»; 7E 
TU. τῶ τὴ o ToLLERIMLO — Ecl Eme )pme £5 


Tx. ETELI Q2 UIT τ τ ——À UR CE TaEEuEg É 

-- —RDU.S ΠΩΣ κα τῷ ac X- am ς συ- 
Ln ecumEO τὶ ἘΞ Ξ.- ὦ L——cáÀl à Tisramw; zx» 
Dto. πὸ LITE 422 lol nm fLIlAEENC- XE 
“Πρό πὶ 2E TCucoiÉcav oil fI m - AK 
δεν αὶ τ Ἔσο. a TEL ID zi τ τὰ Em TIER 


To Ru -kectuno— ESO. ὩΣ πος TUN. an. 
UO σὺν TAsd.R UI- DOWD τας amm ape er 
TOT. ξν ως εὐ 7A RET στο annii t Ὅτ: 
UCilmes Wu  £r——u τῷ Taura. ἐς. ὅδ 
τοσοῦ & o nox nA JUMRI-NS ἂχ cO 
καττὰ CET. Lou o —— XM WUyIA) GS 
O70 c4 T. 1 coo hor τοῦς 3 
Uic li nk τος lLSTaumm Ep CE; 


CA Cv Dee. TILIATIOL am EIER x Somme 
* . 


ΒΕ. ἴσα, 


fe 


SSTENEL τ. TNR L3 


* TO Raw D Inn AIT-O 39985 
(e SU INS P arcs ar CLP RR 


τὰ δῷ Quaenam fessa. JurHaNE, 


397 


BHOMILIA IN PRINCIPIUM PROVERBIORUM 


398 


Λάδετε παιδείαν, xol μὴ ἀργύριον: ἵνα ἐν καιρῶ ἃ Accipite disciplinam, et non. argentum * : ut in 


περιστάσεων (6) à τοῦ σώματος χάμνοντος, ἢ τῶν 
χατὰ τὸν οἶχον πεπονηχύτων, μὴ ποτε πονηράν 
ἔννοιαν λάδῃς περὶ Θεοῦ, ἀλλ᾽ ἐν ὑπομονῇ πολλῇ 
δέχῃ αὐτοῦ τὰς πληγὰς, παιδενόμενος ἐφ’ οἷς 
ἥμαρτες, χαὶ λέγῃς xui σὺ, διὰ τὸ γνῶναι παι- 
δείαν, τὸ" ᾿Οργὴν Κυρίον ὑποίσω, ὅτι ἥμαρτον 
αὐτῷ" xal τὸ" ᾿Αγαθόν μοι, órl ἐταπείνωσάς με. 
Οἷος ἦν ὁ Παῦλος λέγων * Παιδευόμενοι, x«l μὴ 
θανατούμενοι * χαὶ τὸ " Ἐλεγχόμενοι, ὑπὸ Κυρί- 
ον παιδενόμεθα, ἵνα μὴ σὺν τῷ χόσμῳ χαταχρι- 
θῶμεν. | 
6. Ἐπειδὴ δὲ καὶ ἣ τῶν μαθημάτων ἀνάληψις παιδεία 
λέγεται, χατὰ τὸ γεγραμμένον περὶ τοῦ Μωύσέως, 
ὅτι ᾿Επαιδεύθη ἐν πάσῃ σοφίᾳ Αἰγνπτίων, τὸ μὴ 


tempore calamitatum, aut cgrotante corpore, aut 
domesticis rebus se male habentibus, nihil un- 
quam pravi de Deo cogites, imo in multa patientia 
inflictas ab ipso plagas accipias, tanquam ob tua 
peccata castigatus, utque tu quoque ob cognitam 
disciplinam dicas illud : Iram Domini sustinebo, 
quia peccavi ei?. Et illud : Bonum mihi, quia hu- 
miliasti me*. Qualis erat Paulus, dicens : Casti- 
gati, el morti non traditi ?. Et illud : Dum redar- 
guimur, a Domino corripinur, ut ne cum hoc 
mundo damnemur *. 

6. Quouiam autem ipsa etiam doctrinarum per» 
ceptio disciplina dicitur,uti scriptum est de Moyse, 
quod Eruditus essetomni sapientia ZZgyptiorum?, 


Toig τυχοῦσιν ἑαυτὸν μαθήμασιν ἐπιδάλλειν (7), ἀλλὰ B non idcirco tamen quibusvis disciplinis animum 


γνῶναι τὴν χρησιμωτάτην παιδείαν, οὐ μικρὸν πρὸς 
σωτηρίαν. Ἤδη γάρ τινες, à γεωμετρίᾳ σχολάξον- 
τες, ἣν ἐξεῦρον Αἰγύπτιοι, ἢ ἀστρολογίᾳ τῇ παρὰ 
τῶν Χαλδαίων τετιμημένῃ, ἣ ὅλως περὶ σχήματα 
καὶ σχιὰς τὴν μετεωρολογίαν ἔχοντες (8), τῆς ἐχ τῶν 
θείων λογίων παιδεύσεως ὑπερεῖδον. " Αλλὰ xoi ποιη- 
τιχὴ, χαὶ ῥητοριχὴ, xxl à τῶν σοφισμάτων εὕρεσις 
πολλοὺς ἀπησχόλησεν * ὧν ὕλη τὸ ψεῦδός ἐστιν. Οὔτε 
γὰρ ποιητιχὴ συστῆναι δύναται ἄνευ τοῦ μύθου * οὔτε 
ῥητορικὴ ἄνεν τῆς ἐχ τῷ λέγειν τέχνης " οὔτε σοφι- 
στιχὴ ἄνευ τῶν παραλογισμῶν. Ἐπεὶ οὖν πολλοὶ τῇ 
περὶ ταῦτα σπουδὴ τῆς περὶ Θεοῦ γνώσεως χατημέ- 
λησαν, ἐν τῇ τῶν ματαίων ἐρεύνῃ χαταγηράσαντες, 
ἀναγχαία ἡ τῆς παιδείας ἐπίγνωσις, πρός τε τὴν αἷ- 
ρέσιν (9) τῆς ὠφελίμου παιδείας; xal πρὸς τὴν ἀπο- (i 
φυγὴν τῆς ἀνονήτου (10) χαὶ βλαδερᾶς. Ἔστι xol 
νοῆσαι λόγους φρονήσεως τῷ προσέχοντι ταῖς Παροι- 
μίαις, καί τὸ ἀπ᾽ αὐτῶν ὠφέλιμον μὴ ἀργῶς δεχο- 
μένῳ (11). Τὴν φρόνησιν τοίνυν ἐπιστάμεθα οὖσαν 
μίαν τῶν γενιχῶν ἀρετῶν, χαθ᾽ ἦν ἐπιστήμονες γι- 
νόμεθα ἀγαθῶν xxi χαχῶν χαὶ οὐδετέοων οἱ ἄνθρω-- 
ποι. Ὁ δὲ φρόνιμος δηλονότι παρωνύμως ἐκ τῆς φρο- 
νήσεως προσηγόρευται. Πῶς οὖν φρονιμώτατος ὁ 
ὄφις πάντων τῶν θηρίων μεμαρτύρηται γεγενῆσθαι ; 

*^ Prov. viu, 10. 5 Mich. vii, 9. 
vii, 32. !? Genes. r1uij, 1 

(6) Antiqui duo libri περιστάσεως, 

(7) Editio Paris. περιδάλλειν. Editio Basil. et mss. ὃ 
multi ἐπιδάλλειν, rectius. 

(8) Utraque editio et aliquot mss. σχιὰς καὶ με- 
τεωρολογίαν ἔχοντες. Oolb. tertius σχός τὴν μετεω- 
ρολογίαν ἔχοντες, etita legi oportere arbitror. Non 
enim mihi dubium est, quin vocula x«i redundet 
in vulgatis. Colb secundus χαὶ μετεωρολογίαν τήν 
ματαιολογέαν ἔχοντες, ac de sublimium rerum tra- 
ctatione vana disserentes: que scriptura vera esse 
etgermana primo aspectu credi potest.Mihitamen 
verisimilius fit παρέλκειν aut vocem μετεωρολγοίαν, 
aut vocem ματαιολογέαν, sed utram, non facile 
dixerim. Puto autem id ex eo evenisse,quod cum 
librarius in aliquo exemplari legisset, μετεωρολο- 
γίαν, in alio vero ματαιολογέαν, utramque vocem 
posuerit. ] 

.(9) In Colb. tertio pro «ipse corrupte legitur 
εὕρεσιν. 

(10) Editio utraque ἀποφυγὴν τῆς ἀνονήτον. 
Veteres quinque mss. τῆς ἀνοήτου, ad stultam dis- 


5 Psal. cxvin, 71. 


appellere,sed utilissimam disciplinam cognoscere, 
plurimum confert ad salutem. Jam enim quidam 
dediti aut geometric, quam invenerunt JEgyptii, 
aut astrologie, qu& apud Chaldaeos in pretio fuit, 
aut denique de figuris umbrisque sublimi quadam 
ratione disputantes, divinorum oraculorum disci- 
plinam doctrinamque contempsere. Quin etiam 
poetica,rhetoricaque,etsophismatum inventio mul- 
tos occupavit, quarum materia mendacium est. 
Neque enim poetica consistere potest sine fabulis : 
neque rhetorica sine arte dicendi : neque sophi- 
stica sine paralogismis. Quoniam igitur multi ob 
horum studium Dei notitiam neglexerunt, in vanis 
rebus investigandis senescentes,idcirco necessaria 
est discipline cognitio, tum ad utilem disciplinam 
seligendam,tum ad eam que inutilis est et noxia, 
fugiendam. Licet quoque intelligere prudentis ser- 
mones ei,qui attendit Proverbiis,ex eisque impigre 
utilitatem capit. Prudeatiam itaque unam esse sci« 
mus ex generalibus virtutibus, qua nos homines 
bona malaque et indifferentia edocemur. Prudens 
enim utique a prudentia per derivationem appella- 
tus est.Quomodo igitur serpens bestiarum omnium 
prudentissimus fuisse perhibetur 192 Et rursus Do- 


111 Cor.v, 9. *ICor. x1 32, * Act, 


ciplinam fugiendam. Sed vix dubitari potest,quin 
Basilius scripserit &vovárov, ad fugiendam discipli- 
nam qua inulilis est, cum voces ὠφελίμου et ἀνονή- 
του sibi invicem respondere vel cc&co appareat. 

(11) Utraque editio et Colb. primus δεχομένῳ τὴν 
φρόνησιν. Ἔστι γὰρ τὸ συμφέρον νοῆσαι. Τῇ x«xía, 
φησὶ, νηπιάξετε, ταῖς δὲ φρεσὶ τέλειοι γίνεσθε. Τὴν 
φρόνησιν τοίνυν, etc. Licet. enim utilitatem ejus in- 
telligere.Malitia,inquit,parvuli estote,sensibus au- 
tem perfecti estote. 1 Cor. xiv, 20. Sed totumillud, 
τὴν φρόνησιν. Ἔστι yàp... τέλειοι γίνεσθε, in Regiis 
primo et sécundo et in Colb. tertio non legitur, 

ihi autem dubium non est, quin hec omnia que 
in his mss. desunt, abesse debeant, sic tamen, ut 
affirmare quidem possim, illud, τὴν epóvnev,quod 
primo loco positum est in editis et in uno Colber- 
tino, prorsus παρέλκειν, suspicer vero illa, ἔστι 
γάρ, etc.,addita esse primum in ora libri ab aliquo, 
qui prudentire utilitatem ostendere vellet, postea- 
que has easdem voces in contextum ab aliquo alio 
librario translatas fuisse. 


S. BASILII MAGNI 


400 


minus: Esíole prudentes, sicut serpentes!!. Imo À Καὶ πάλιν ὁ Κύριο; - Γίνεσθε φβόνιμοε, ὡς οἱ 


vilicus iniquitatis prudens voeatus est !?*. An non 
Eqzet prudentie nomen 103 dup:ex esse? Una 
en.m suum ipsius commo-dum tuetur, sic tamen, 
ut simul struat proximo insidias,qualis 65 serpen- 
tis ;rudentia,caput suum custodientis.Bzec ista vi- 
detur astuta quaedam esse morum malignitas,quze 
eito quod sibi utile est comminiscitur.ac simplicio- 
res depreedatur: quali prudentia fuit villicusiniqui- 
tatis. Vera aulem prudentia,agendorum et non agen- 
dorum cognitio est et secretio: quam qui sequitur, 
nunquam secedet a virlutis operibus, nunquam 
exitioso vitii jaculo transfigetur. Itaque qui intelli- 
git prudentize sermones, novit qui captiosi sint et 
ad decipiendum compositi, quinam quoque,qui de 


optimis in vita agendis nos submoneant : atque B 


mensarii boni more, ut retinebit quod bonum fue- 
rit, ita ab omni specie mala abstinebit !*. δα 
prudentiz tribuit edificanti domum suam,ut fun- 
damentum ipsius supra petram ponat'*, hoc est, 
Christi fide suffulciat, ut in imbribus ventisque et 
fulminum incursibus permaneat immota.lmmobi. 
lem enim in tentationibus constantiam, tam in iis 
qui humane sunt, quam in iis quz nobis e su- 
pernis inducuntur, Dominus nobis hujus parabole 
verbis ostendit.Protereaque nos docet, necessaria 
non negligere, sed vitze viaticis premature instru- 
ctos, in cordis alacritate sponsi adventum ex- 
spectare. Nam, inquit, prudentes virgines, quod 
oleum in lampadibus haberent,ingressee sunt cum 


sponso : stulte autem, quod imparatzjessent, a ( 


thalami gaudio excluse sunt 15. 


7. Sub hsec, videamus quid sit suscipere ver- 
sutias sermonum !*. Sermo quidem verus et a 
sana rrente proficiscens,simplex est et unius ejus- 
demque rationis, eadem de iisdem semper affir- 
mans: varius vero et artificiosus, cum multum 
implexus sit et preparatus, sezcentas formas 
assumit, seque ad gratiam colloquertium conci- 
liandam transformans,versutias innumeras animo 
versat. Ergo, ut artificiosorum sermonum assultui 
fortiter resistere possimus, adjumento magno sunt 


Parcemie. Nam qui ipsis intentus etl, nec negli- p 


genter earum monita auscultat, velut experientia 
obarmatus,versutias verborum citra noxam ullam 


1!! Matth. x, 16. 1? Luc. tvi, ἃ. 
16 Prov. 1, 3, juxta LXX. 


^ M2) Editio Basil. et quinque mss. ὅτι διπλοῦν, 
duplex : que scriptura quin sit integra et incor- 
rupta,nemo dubitabit.qui rem paulo attentius con- 
siderarit. Sed ecce Duczus, qui, cum triplicem 
prudentiam hoc loco describi falso sibi persuasis- 
set, in editione Paris. pro διπλοῦν edendum cura- 
vit 722272, lriplez : que mutatio nobis probari 
nulio modo potest. His 1gitur vocibus, ὅδε τις. etc., 
arbitramur non secundum quamdam prudentiam 
describi : sed quz sit prior illa, de qua jam sermo 
babitus est, declarari. Ex quo fit, ut vertendum 
non sit,altera vero improbitas morum esse videtur, 


1? [| Thess. v, 21. 


ὄφεις. Καὶ o25»tu5; ὁ oue»$us.; TE. ἀδεκίας Ἢ 
δ ξιον, $7t διπλοῦν 13. ἐστι τὸ τῆς φοονυζδεως ὄνομα: 


Ἢ ui 7Χ32 τις ἔττι τυλαχὶὲ τοῦ euntis) συπφέρο»- 
To; μετὰ τῆς τοῦ παχσίου ἐξιξουλξς, οἷα E τοῦ ὄφεως, 
τὴν XiQ3AR? ἑαυτοῦ συυτχορῦντος. "Hóa τις dean 
£21. χαχεντοῖ εια τούπων, ὀξέως τὸ ἴδιον λυσετελὲς 
ESI, 20722722, χαὶ συυχοπαάτουσα τοὺς ἀχεραιοτέρους - 
ὁποία X τοῦ οἴχονοκου τῆς ἀϑδιχίας. Ἢ δὲ ἀλχθὴς 
φοῦνχτι; διχηνωτὶς ἔπτι τῶν ποιχτέων xxl οὐ 
ποιχτέων" E ὁ χατχχολουθῶν οὐδέκοτε μὲ» τῶν τῆς 
αοετξς i249 ἐχστέσεται, οὐδέποτε δὲ τὼ δλέθρῶ 
TÉ; πιοιπαόζτεται. Ὁ τον γοῶν λό. 
794 (43) φρουχσεως οἷδε ur» τῶνες σοφισματώδεις 
X2i ἀπατχλοὶ τόνε: 91 Gi πεοὶ τῶν χατὰ τὸν βίον 
πραχτέων τὰ βῶτιττα ταῖν ὑποτιθέμενοι ^ χαὶ ὡς 
Goxta5$ τοαπετίτες, τὸ ub δοχιμὸν καθέξει. ἀπκὺ 
Qi παντὶ; εἴδους πουχοοῦ ἀφέξεται. Αὔτε X φϑόχσις 


χαχια: 


χαρίξεται τῷ οἰχοθομοῦντε Ti» ἑαυτοῦ οἰχέαν, τὸν θε- 
μέλιον αὐτοῦ τιθέναι ἐξὶ Ti» πέτοιν, τουτέστι, τῇ 
πίστεε τὸ εἰς Χοιστὸν ἐπεοείδετθαι. ὥστε ἀσειστον 
διαμένειν ὃν 55. χαῖς καὶ ἀνέληις xxi ποταμῶν προσ- 
βολαῖς. Τὸ 722 i» πειρασαοῖς ἀσαλευτον, τοῖς τε 
ἀνύρωπίνοις χαὶ τοῖς ἄνωθεν Cui ἐπαγορένοις, διὰ 
τῶν τοιούτων τῆς παιαξολζς λόγων ὁ Κύριος ἡμῖν 
ἐνεδείξατο. Διδάσχει δὲ xai ui χαταπελεῖν τῶν ἀναγ- 
χαίων, RAAX ποὸ χαιροῦ παρετχευασπένους τῆς ζωῆς 
τὰ ἐφόδια, ὦ τῷ ἐτοιμασιᾳ τῆς χαρδίας ἀναμένειν τοῦ 
γυμφίην τῶν παρουτίαν. Αἱ φρούνεοι 45 καὶ 
παρθένοι, διὰ τὸ ἔχειν ἐν ταῖς laarin τὸ Dans 
συνεισζλθον τῷ νυμφίω * αἱ δὲ μωραὶ διὰ τὸ ἀνέτοι- 
μον ἑαυτῶν, τῆς χαρᾶς τοῦ νυμφῶνος ἀκτλλοτριώ- 
6x22» (14*. 

7. Μετὰ τοῦτο, ἴδωμεν τέ ἐστε δέξασθαι στροφὰς 
λόγων. O μὲν ἀλζόςς λόγος, χαὶ ἀπὸ ὑγιοῦς διανοίας 
ποοίων, αἀπλοὺς ἔστι χαὶ μονότροπος, τὰ αὐτὰ λέγων 
παντοτε πεοὶ τῶν αὐτῶν" ὁ δὲ ποιχίλος χαὶ ἔντεχνος 
πολὺ τὸ ἐπίπλοχον χαὶ ἐγχατάσχευον ἔχων, μυρία 
χατασχεματίξεται, χαὶ στοέφεται στοοφας ἀπυθΚ- 
τους, ποὺς τὸ τῶν ἐντυγχανόντων ἀοέσχον μεταμορ- 
φούμοος. Πρὸς οὖν τὸ δύνασθαι ζωᾶς ἰσχυρῶς ἀντ- 
ἐχειν TÉ ἀπὸ τῶν τεχνιχῶν λόγων προσθολᾷ μέγα ὀφε- 
49; «t Παροιμίαι χαρίζονται" Διότι ὁ ποοσέχων αὐ- 
ταῖς, χαὶ τὰς ἀπ᾿ αὐτῶν παραινέσει; uà ἀογῶς προσ- 
τέμωνος οἷονεῖ χαθωπλισμένος τὸΈ ἐμπειρία, δέχεται 
ἀξλαξως τὰς στροφὰς τῶν λόγων, pit περιτρεκό- 


1 Matth. τιι,25. [15 Matth. xxv, 10 sqq. 


sed hoc modo, hzc autem prudentia improbitas, 
etc. Bosilius enim non de novo quodam pruden- 
tie genere loquitur : sed ait solum, eam pruden- 
tiam cujus jam mentionem fecit, nihil aliud vi- 
deri prieter improbitatem morum. Velim legantur 
commentarii hominis Greece doctissimi Gulielmi 
Dudei pag. 963, ubi docet o δέ ὀξύτονον dici pro 


: € δέ, hoc est, alter,vel alius : at vero ὅδε τις βαρύ- 


τόνον Su mi pro οὗτος, hoc est, is aut Aic. 
(13) Colb. tertius νοῶν λόγον. Nec ita multo post 
duo mss. βίον πραχταιων. 


(*&) Reg. primus αλλοτριώθκ σαν. 


401 HOMILIA IN PRINCIPIDM PROVERBIORUM. 403 


μενος ὑπ᾽ αὐτῶν, μήτε ἐξανιστάμενός πον τῆς À excipit, adeo ut neque ab ipsis pervertatur, ne- 
ἀληθείας. Ὅταν γὰρ ἄλλως μὲν φύσεως ἔχῇ τά  queunquam a vero discedat. Cum enim aliter na- 
πράγματα, ἄλλως δὲ oi λόγοι περί αὐτῶν ἀναπεί- tura se res habent, aliter vero de eis suadent ver- 
θωσι, στροφή τίς ἐστι, μᾶλλον δὲ διαστροφὴ, ὑπὸ τοῦ ba, versulia quredam est, vel potius inversio 
λόγου περὶ τὴν ἀλήθειαν γινομένη. Καὶ ὁ ἄλλος μὲν —Vveritalis per sermonem facta. Et qui alius quidem 
φαινόμενος, ἄλλος δὲ ὧν χατὰ ἀλήθειαν, στροφαῖς xé- — videtur, alius res ipsa est, strophis sermonum uti- 
χρῆται λόγων, ἀπατῶν τοὺς συνόντας, ὥσπεο τοὺς tur, fucum faciens iis quibuscum versatur, perin- 
χύνας λαγωοὶ x«i ἀλώπεχες, ἑτέραν δειχνύντες, xxi — de ut lepores vulpesque canibus, aliam viam 
ἑτέραν τρεπόμενοι. Ἢ στροφαί τινές εἰσι λόγων αἱ — commonstrantes, aliam carpentes. Quin οἱ false 
ix τῆς ψευδωνύμου γνώσεως ἀντιθέσεις. Οὐ χαταδὲ- — scientie antitheses strophe quedam sunt verbo- 
χόμενοι γὰρ τὸ ἁπλοῦν τῆς πνευματικῆς διδασχαλίας, rum. Etenim cum spiritualis doctrine simplicita- 
οἱ ἐκ τῆς διαλεχτικῆς πρὸς τὰς ἀντιλογίας ἤχονη- tem non recipiant ii, qui dialectica ad contradi- 
μένοι, περιτρέπουσι πολλάκις τὴν ἰσχὺν τῆς ἀλη- — cendum acuti sunt, iidem vim veritatis non raro 
θείας τῇ πιθανολογίᾳ τῶν σοφισμάτων. Δέχεται οὖν — sophismatum verisimilitudine 1044 evertunt. Has 
ταύτας τὰς στροφὰς τῶν λόγων ὁ ταῖς Παροιμίαις — igitur sermonum strophas excipit qui Parcmiis 
ὠχυρωμένος, Κἂν εὑρῃ ποτὲ προδλήματα, ἰσοπαλεῖς B munitus est. Imo si quando offendat problemata, 
τὰς ἐφ᾽ ἑκάτερον ἐπιχειρήσεις ἔχοντα, ἐν οἷς δυσδιά-. — tequas utrinque probationes habentia, in quibus 
χριτος τοῦ πιθανωτέρον ἡ εὕρεσις " ὅμως διὰ τὸ ἐγγε- — verisimilioris inventio judicatu difficilis sit: quo- 
γυμνάσθαι (15-16) ταῖς Παροιμίαις, οὐ συγχυθήσεται — niam tamen exercitatus in Proverbiis est, animo 
τὸν νοῦν, x&v ὅτι μάλιστα δοχῶσιν οἱ προσδιαλεγόμε- non. confundetur, etiamsi disceptantes quam ve- 
vot ἐξίσου τὰς Ex τῶν ἐπιχειρημάτων πληγὰς ἀλλή-  hementissime cquales argumentorum plagas sibi 
λοις ἀντεπιφέρειν. invicem inferre videantur. 

8. Χαοίξεται ἡ Παροιμία xoi τὸ νοῆσαι διχαιοσύνην 8. Id quoque Paromia largitur, ut intelligatur 
ἀληθῆ. Ἐπεὶ οὖν ἐστι δικαιοσύνη ἔξις ἀπονεμητιχὴΠ justitia vera. Quoniam igitur justitia habitus est, 
τοῦ χατ᾽ ἀξίαν" δυσθήρατον δὲ τοῦτο, τῶν μὲν διὰ — qui pro merito suum cuique distribuit, difficile 
τὸ περὶ τὴν φρόνησιν ἔλλειπὲς, οὐχ ἐξευρισχόντων — autem est hoc assequi, partim quod alii ob pru- 
ἐχάστῳ διανεῖμαι τὸ ἴσον, τῶν δὲ, διὰ τὸ mpoxar- — dentie inopiam noninveniant quomodo cuique dis- 
ἔχεσθαι ὑπὸ παθῶν ἀνθρωπίνων, ἀφανιξόντων τὸ δί- tribuant quod equum est, partim quod alii, 
xatov, ὅταν πενήτων μὲν χαταφρονῶσι, δυνάστας δὲ — affectibus humanis prwoccupati, jus aboleant et 
ἀδιχοῦντας μὴ διελέγχωσι (17), δώσειν ὑπισχνεῖται — abrogent tum, cum spretis pauperibus dynastas 
τοῖς ἑαυτὴς μαθηταῖς ἢ βίδλος τῶν Παροιμιῶν τῆς (; injuriosos non redarguunt, idcirco Proverbiorum 
ἀληθοῦς διχαιοσύνης τὴν γνῶσιν. Καὶ ἐπειδὴ πολλοὶ, liber suis se discipulis justitie vere cognitionem 
τὸν παρὰ τῶν πολλῶν ἔπαινον θηρώμενοι, ἔργῳ μὲν daturum pollicetur. Et quia plerique laudem vulgi 
τὴν ἀδιχίαν χαὶ τὸ πλεονεχτιχὸν ὡς ὠφέλιμον προτι- — venanles,reipsa quidem injustitiam avaritiamque 
μῶσι, σχήματι δὲ καὶ λόγῳ τὴν ἱπότητα xci τὴν δι’ — lanquam quiddam utile praeferunt, specie vero et 
χαιοσύνην ὑπερθαυμάζξουσιν " οὐδὲ τούτους ἀγνοήσιει — verbis equitatem ac justitiam valde admirantur: 
ὁ τὰς Παροιμέας πεπαιδευμένος, ἀλλὰ γνώσεται rig ne hos quidem ignorabit vir Parcemiis eruditus, 
ἡ χίῤδηλος καὶ νενοθευμένη, x«l τίς ἢ ἀληθινὴ xci — sed cognoscet qua: adulterina ac spuria, quee vera 
ἄδολος δικαιοσύνη. ᾿Επεὶ μέντοι πολλοὺς xoi oi ibo- ac sincera sit justitia. Quoniam autem externi 
θεν σοφοὶ χατεβάλοντο (18) λόγους περὶ δικαιοσύνης, — quoque sapientes multum de justitia disseruere, 
x«i πιθανῶς παραχρούονται τοὺς μὴ δυναμένονς rà — et probabilibus verbis fallunt eos qui ejus rei quae 
ἀληθεῖ λόγῳ περὶ τοῦ σχέμματος τούτου ἐπαχολουθῆ- ^ expendenda proponitur, ralionem veram assequi 
σαι, ἐπαγγέλλεται γνωρίσειν ἡ βίδλος τὴν ἀληθῆ δι- — non possunt, indicaturum se justitiam veram pol- 
χκαιοσύνην, ὥστε τὸ ἐχ τῶν σοφισμάτων ἡμᾶς βλαι- — licetur liber illeeutnoxam caveamus sophismatum. 
δερὸν διαδρᾶναι. "Hd δὲ xci τὰ νόμιμα τῶν ἐθνῶν, — Jam vero gentium etiam jura haud parum inter se 
πολλὴν πρὸς ἄλληλα ἔχοντα τὴν διαφορὰν, σύγχυ- p diversa,animiseorum qui accuratam justitiee ratio- 
σιν ἐμποιεῖ ταῖς διανοίαις τῶν μὴ τὸν ἀχριδῆ τῆς — nem non comprehenderunt, perturbationem con- 
δικαιοσύνης λόγον χατειληφότων. Ἔνια μὲν γὰρ τῶν — fusionemque afferunt.Etenim gentesnonnulle par- 
ἐθνῶν (19) τὴν πατροφονέαν δικαίαν τίθενται - ὥλα — ricidium justum eteequum ducunt; alique omnem 
δὲ τῶν ἐθνῶν πάντα φόνον ὡς ἀνόσιον ἀποτρέπεται. — cedem uli sceleslam aversantur. Alie maxime 
Καὶ τὰ μὲν σωφροσύνην ὑπερτιμᾷ" τὰ Ot μητράσι — colunt pudicitiam : alie in matres filiasque et so- 
x«t θυγατράσι καὶ ἀδελφαῖς ἐπιμαίνεται. Καὶ ὅλως — rores libidine furunt. Denique plerique prisca con- 
πολλοὶ, ἀρχαίῳ ἔθει χεχρατημένοι, τὸ μυσαρὸν τῶν —sueludine vicli, ausorum suorum exsecrationzm 
γινομένων οὐ διαχρίνουσιν. Ἢ δὲ βίθδλος αὕτη, διδά- — ac ignominiam non dignoscunt. Sed hic liber" 
σχουσα τὰ περί τῆς ἀληθοῦς διχαιοσύνης, ῥύεται τῶν justitiam veram docens, homines a belluinis illis 
ἐξ ἀλογίας παθῶν τοὺς ἀνθρώπους. Ἔστι δὲ διχαιο- — et insulsis affectibus liberat. Est autem justitia 


(15-16) Antiqui duo libri τὸ γεγυμνάσθαι. 18) Reg. pimus κατεθάλλοντο. 
(17) παρα in duobus mss. legitur μὴ ἐλέγχωσι. ΤΩ Unus eie Beg. μὲν γὰρ ἔθνη. 


403 


S. BASILII MAGNI. 


40& 


quaedam, que inter nos versatur, equi videlicet A σύν, z μέν τις iv tui» στοιεφομένς, X τοῦ ἔσου διανο- 


distributio. Quanquam etenim id non omnino as- 
sequimur ; tamen si justissimo consilio in agendo 
utamur, non aberramus scopo. Est et alia a justo 
judice coelitus inducta, tum emendans, tum vicem 
rependens, 48 ob reconditorum in se dogmatum 
sublimitatem cognitu valde difficilis est. Hoc enim, 
opinor, Psalmista dicit: Justitia tua sicut montes 
Dei"', Hanc igitur plane veram divinamque justi- 
tiam manifestaturum se promittit iis, qui fuerint 
in Parcemiarum doctrina exercitati. 

9. Rursus cum peccata alia sint involuntaria, 
alia a pravo animo oriantur, non eadem quoque 
in his regula est &qui. Ponamus enim fornicatio- 


nem esse judicandam, duasque esse meretrices. . 
Sed una quidem lenoni vendita,necessario in malo B 


versatur, queestum per corpus hero malo afferens : 
altera vero sponte se peccato ob voluptatem man- 
cipat. Aliter utique 10 5 datur venia involunta- 
tiis : aliler ea que ex prava voluntate fiunt, con- 
demnantur. Rursus unus aliquis peccavit, prave 
ab initio educatus ; quippe eta parentibus injustis 
procreatus introivit in vitam, et inter verba facta- 
que iniqua nutritus fuit; alter vero multa habens 
virtutis incitamenta, educationem honestissimam, 
admonitionem parentum, magistrorum discipli- 
nam, auditionem divinorum sermonum, castiga- 
tam moderatamque dietam, et alia quibus anima 
ad virtutem instituitur ; postea tamen delapsus est 
et ipse in simile peccatum ; nonne jure ac merito 
qui ejusmodi est, supplicio graviori punietur? 
Nam ille quidem de solis salutaribus subsidiis 
animo nostro inspersis accusabitur, quod eis non 
probe sit usus : sed hic insuper, quod omne auxi- 
lium sibi datum prodiderit, imprudenterque in 
pravam vitam abreptus sit. Itaque justitiam ve- 
ram intelligere, animi est vere magni, mentisque 
perfectissimee. Fortasse autem habet et promis- 
sionem, fore, ut qui in Proverbiis eruditus fuerit, 
possit de czetero ad accuratam theologis: contem- 


plationem animum adjungere. Nam vera justitia 
Christus est, Qui factus est nobis sapientia a Deo, 
et justitia, et sanctificatio, οἱ redemptio !*. Accedit 


etiam ad vere justitie cognitionem, ut jud cium 
dirigatur 13. Nam fieri non potest, ut qui prius in 


jusutie cognitione erudilus non fuerit, ambiguas D 


res recte dijudicare possit. Neque enim Salomon 
ipse, nisi in seipso cqui ac recti rationes exqui- 
sitas habuisset, celeberrimum illud judicium quod 
de puero inter meretrices protulit, tam recte ap- 
positeque potuisset efferre. Cum enim testibus ca- 
rerent qua ab utraque dicebantur, ad naturam 
cucurrit; ejusque ope que ignorabantur invenit. 


15 ] Cor. 1, 30. 


(30: Hic vox $i$2^; subaudienda, fortasse el 
habet promissionem hic liber, Proverbiorum vide- 
licet. Mox Reg. primus λοιπὸν ἐπιβάλλειν. Nec ita 
multo infra (00. tertius à; ἔγεννξός aozíix &uiv. 

?1) Colb. tertius συνέξευχται δὲ τῷ. Staüm editi 


!* Psal. xxxv, 7. 


C 


μὴ. Ex» γὰρ xxi μὲ τυγχάνωμεν αὐτοῦ χατὰ ἀκχρέ- 
ὄειαν, ἀλλὰ γνώμς TR διχαιοτάτῃ ποιοῦντες, οὐχ 
ἀποπίπτομεν τοῦ σχοποῦ; Ἢ δὲ τις οὐρανόθεν ἐκ.- 
αγομένη παρὰ τοῦ δίχαίου χοιτοῦ, ἃ τε ἐπανορθωτιχὴ 


χαὶ ἡ ἀνταποδοτιχξ, ἧς πολὺ τὸ δυσθεώρχτον διὰ τὸ 
ὕψος τῶν ἐναποχειμένων αὐτῇ δογμάτων. Τοῦτο γὰρ 


οἷλαι λέγειν τὸν Vohuwdé»- Ἢ δικαιουσύνῃ σον ὡς 
ὃρᾳ Θεοῦ. Ἐπαγγέλεται οὖν ταύνῃην τὲν ὄντως ἀλχθῃ 
χαὶ θείαν δικαιοσύνεν φανερὰν χαταστύσειν τοῖς 
ἐγγεγυμνασμίνοις τῇ παοοιμιώδει διδασχαλία. 

9. Πάλιν ἐπειλὰ τῶν ἀλαοτανομένων τὰ μὲν ἀχούσιά 
πονχοᾶς ἁμαοτάνεται, xai ὁ 
αὐτὸς ἐπὶ τούτοις, Ὑποθώ- 
τὸ χοινόμενον, x«l πόρνας 
δύο. ᾿Αλλ & μὲν, πορνοβοσχῦ πραθεῖσα, πρὸς ἀνάγ- 
χὴν ἐστὶν ἐν τῷ xzxÀ, τὰν ἐχ τοῦ σώματος ἐργασίαν 
τῷ πονυχοῦὺ θετπότη παοεχοιένς * ἢ dt διὰ τὴν κα δο- 
vi» ἐχουτίως ἐχυτὲν ἐπιδοῦσα TE ἀμαρτία, Ἄλλως 
οὖν τὰ ἀχούσια τυγχάνει συγγνώμκς, καὶ ἄλλως τὰ 
ἐχ μοχηχοᾶς ποοχιοέσίως χαταχοίνεται, Παλιν ὁ 
μὲν τις ὅμπαοτε, πονχοὺς τὸ ἐξ ἀοχξς τεθραμμένος - 
xai γχο xxi ὑπὸ γονέων ἀϑίχων εἰς τὰν βίον παρ- 
£751, καὶ ῥέωματι x«l πράξεσι 
παρανόμοις " ἄλλος δὲ πολλὰ ἔχων τὰ προχολού- 
ατα αὐτὸν εἰς ἀρετῶν ἀνατοοφὲν σεωνοτάτεν, νου- 


ἐστι, τὰ δὲ ἀπὸ uS 

- " "n - » . 
τοῦ οιχαίου Goo; οὐχ ὃ 
μεθα γὰρ ποονείαν εἶναι 


συνετοῦτη χαὶ 


θέτεσιν ἡονέων, διατχάλων ἀχοίθειαν, ἀχοόασιν 
ἂ 
λόγων δθειοτέρων, δίαιταν χατεσταλμένχν, τὰ ἄλλα 


Di, ψυχὰ παιϑαγυγεῖται ποὺς ἀρετὲν - εἶτα χαὶ αὐτὸς 
εἰς τὴν ὁμοία» ἁμαρτίαν ὑπώλισϑε" κῶς οὐχὶ βαουτέρας 
διχαΐως ὁ τοιοῦτος τῆς τιπωοίας ἀξιωθξσεται ; Ὁ uiy 
q*2 ἐπὶ αὖναις ταῖς χατετπαομέναις ἐν ταῖς ἐγνοέαις 
Lud? σωτηοίοις ἀνοολαῖς ξγχλκόκξτεται, ὡς οὐ χϑοκσα- 
* 6 δὲ ποὺς τούτω, χαὶ ὡς προδι- 
θωχὼς πᾶσαν τὴν δεθομένχν αὐτῷ συνέογειαν, καὶ δι᾽ 


ai 
μενὴς αυταῖς υγιῶς 


ἀποοτεξίαν εἰς τὸν πουχοὸν Sio» χατασυοείς. Τὸ 
οὖν νοῦῖσαι Ti» ἀλχύξ διχαιοσύνχν μεγάλχς ὄντως 
διχνοίας χαὶ φοενὸς τελειοτάτας, Miro:t δὲ χαὶ ἐπ- 
αἡγγελίαν ἔχει 430), τὸν cx παοοιμιαχὰ παιδευθέντα 
δυνέσετται λοιπὸν ἐπεβαλεῖν τῇ ἀχοιδεία τῆς θεο- 
λογίας. Ἢ γὰρ αὐχϑὰς διχαιοσὺνς ἐστὶν ὁ Χριστὸς, 
Ὃς ἐγενζός σοτία 
τε χαὶ ἁγιατιὸς, χαὶ 


X aiv ἀπὸ Θεοῦ, διχαιοσύνη 
ἀπολύτρωσις. Συνεξευχται 
τῷ .3}) γνῶναι διχαιοσύνχν ἀλχήξ τὸ xoi4* χατεὺυ- 
62921. ᾿Αμήχανον γὰρ τὸν ui ποοπαιϑευθῖντα περὶ 
τοῦ διχαίου δύνασθαι τὰς ἀμφισόκτετσεις ὀρθῶς δια- 
χοῖναι. Οὐδὲ γὰο αὐτὸς Σολομῶν, δὶ μὴ εἶχε τοὺς 
πεοὶ τοῦ διχαίου λόγους ἀχοιδεῖς ἐν ἑαυτῶ, ἐδύτατο 
τὴν πολυθούλλχτον ἐχεῖνχν χοίτιν οὕτως ὀρθῶς xai 
εὐθυβόλως ἐξενεγχεῖν, Rv ἔχοινε ταῖς πόρναις περὶ 
τοὺ παιϑίου. Ἐπειδὲ γὰρ ἀμαοτυρα E» τὰ παρ᾽ ἔχα- 
τέρας λεγόμενα, ἐπὶ τὸν φύτιν ἐχώρχσε, χαὶ δι᾽ 
mE. εἷος τὰ ἀγνοούμενα (93)- τῆς μὲν ἀλλοτρίας 


1 Prov. 1, 3, juxta LXX. 


ἀμέχανον γὰρ xxi ui. Veteres quatuor libri γὰρ 
p. Colb. tertius «o τὸν μὲ, recte. Subinde idem 
codex 2550; d ιαχοίνειν. 


(22) Regii primus et secundus τὸ ἀγνοούμενον. 


405 


HOMILIA IN PRINCIPIUM PROVERBIORUM. 


&00 


ἀπαθῶς χαταδεξαμένης τοῦ παιδίου τὴν ἀναίρεσιν, A'Et vero aliena sine ulla commiseratione pueri ne- 


τῆς δὲ ἀληθοῦς μητρὸς διὰ τὴν φυσιχὴν φιλοστορ- 
γίαν οὐδὲ τὴν ἀχοὴν ἀνασχομένης τοῦ πάθους. Ὁ 
οὖν εἰδὼς τὴν ἀληθῆ δικαιοσύνην, x«i δι’ αὐτῆς δι- 
δαχθεὶς τὸ οἰκεῖον ἀπονέμειν ἑχάστω, οὗτος δύναται 
χατευθύνειν τὸ χρῖμα. Ὥσπερ γὰρ ὁ τοξότης πρὸς 
τὸν σχοπὸν ἀπευθύνει «τὸ Boc, οὔτε ὑπερθολαῖξς, 
οὔτε ἐλλείψεσιν, οὔτε ταῖς ἐφ᾽ ἐχάτερα παρατροπαῖς 
ἀποπλανῶν τὴν τοξείαν * οὕτως ὁ χριτὴς τοῦ διχαίου 
χαταστοχάξεται, οὔτε πρόσωπα λαμανων᾽ (γνωρί- 
ζειν (23) γὰρ πρόσωπον ἐν χρίσει οὐ χαλόν), οὔτε 
ποιῶν χατὰ πρόσχλισιν (24), ἀλλ᾽ εὐθείας χαὶ ἀδια- 
στρόφους ἐχφέρῳν τὰς χρίσεις. Καὶ δύο χρινομένων 
παο' αὐτῷ, τοῦ τε πλεονεχτοῦντος χαὶ τοῦ τὸ ἔλαττον 
ἔχοντος, ἔστηχεν ὁ χριτὴς ἐπανισῶν αὐτοὺς πρὸς 


cem approbabat: vera autem mater ob naturalem 
caritatem ne cedem quidem audire sustinuit 30, 
Qui igitur novit justitiam veram,atque ab ea suum 
cuique distribuere didicit, is judicium dirigere 
potest. Ut enim sagittarius jaculum ad scopum 
dirigit, si neque excedens, neque deficiens, neque 
in alterutram partem declinans a sagittariorum 
arte aberrat ; sic judex ad id quod justum est col- 
lineat, si nullam habeat personarum rationem 
(personam enim in judicio cognoscere bonum non 
est ?!*), et si in agendo nullo modo in alterutram 
partem declinet,sed proferat judicia recta nihil- 
que obliqui habentia. Jam si fuerint duo ab ipso 
judicandi, quorum alter plus &quo, alter minus 


* ἀλλήλους, καὶ τοσοῦτον ἀφαιρῶν τοῦ ὑπερέχοντος, B' habeat, stat judex ambos inter se exsquans, et 


ὅσον ἐλαττούμενον εὑρίσχει τὸν ἀδιχούμενον, Ὁ δὲ 
τὴν ἀληθῆ διχαιοσύνην μὴ ἔχων προεποχειμένην 
αὐτοῦ τῇ ψυχῇ, ἀλλ᾽ ἢ χρήμασι διεγθαρμένος, à. φι- 
λίᾳ χαριξόμενος, ἣ ἔχθραν ἀμυνόμενος, ἣ δυναστείαν 
δυσωπούμενος, τὸ χρῖμα χατευθύνειν οὐ δύναται. 
Πρὸς ὃν ἐρεῖ ὁ ψαλμὸς τό. Εἰ ἀληθῶς ἄρα δικαιο-- 
σύνην λαλεῖτε, εὐθείας χρίένατε (25), υἱοὶ τῶν 
ἀνθρώπων. Ἔλεγχος γὰρ τῆς τοῦ δικαίου διαθέσεως 
$ περὶ τὸ χρένειν ὀρθότης. Ὅθεν καὶ αὐτὸς προϊὼν 
ἀπαγορέύει λέγων * Στάθμιον μέγα xal μιχρὸν (26), 
βδελυχτὰ παρὰ Κυρίῳ, τὸ περὶ τὴν χρίσιν ἄνισον 
τῇ τῶν σταθμίων προσηγορίᾳ παροιμιαχῶς αἰνισσό- 
μένος. Οὐ μόνον δὲ τοῖς διχάξουσι τοῦτο χρήσιμον, 
ἀλλὰ x«i ταῖς περὶ ἐχάστον τῶν χατὰ τὸν βίον ἐχ-- 


tantum aufert ei qui plus satis habet, quantum ei 
qui injuriam accepit, deesse deprehendit. Sed qui 
justitiam veram non habet, in anima sua prius in- 
sitam, sed aut pecuniis 106 corruptus est, aut 
amicitie favet, aut inimicitiam ulciscitur, aut po- 
testatem reveretur,is judicium dirigere non potest. 
Cui in psalmo dicitur: S? vere utique justitiam lo- 
quimini, recta judicate, filii hominum?*. Indicium 
enim animi ejus, qui erga equum ac jus bene 
afficitur, rectitudo est inter judicandum. Unde et 
ipse in sequentibus prohibet, dicens : Pondus ma- 
gnum et parvum, abominabilia apud Dominum, 
inequalitatem judicii per ponderum appellationem 
in proverbii modum adumbrans:Nec- hoc solum ju- 


λογαῖς, ᾿Επειδή τι ἔχομεν παρ᾽ εαυτοῖς χριτήριον (7. dicantibus utile est, sed idem confert etiam ad sin- 


φυσιχὸν, δ᾽ οὗ τὰ χαλὰ τῶν πονηρῶν διαχρίνομεν, 
ἀναγχαῖον ἡμῖν ἐν τῇ ἐχλογῇ τῶν πραχτέων ὀρθὰς 
ποιεῖσθαι τῶν πραγμάτων τὰς διαχρίσεις * xal, οἷόν 
τινα διχαστὴν ἴσῃ x«l δικαιοτάτῃ γνώμῃ τοῖς ἔναν- 
téot; βραδεύοντα, πείθεσθαι μὲν τῇ ἀρετῇ, χαταδικώ- 
ζξειν δὲ τὴν xaxíxv (27). Οἷον πορνεία xal σωφρο- 
σύνη παρὰ σὸὶ χρένεται, χαὶ ὑψηλος προχαθέζεται 
σον ὁ νοῦς πεπιστευμένος τὸ δικαστήριον ' xol ἡ μὲν 
ἡδονή συνηγορεῖ τῇ πορνείᾳ, ὁ δὲ oó6oc τοῦ Θεοῦ 
τῇ σωφροσύνῃ συνίσταται. 'Ekv μὲν οὖν x«tadux- 
σὴς τὴν ἁμαρτίαν, das δὲ νιχῆσαι τὴν σωφροσύνην, 
εὐθεῖαν ἐποιήσω τὴν χρίσιν τοῦ πράγματος " ἐὰν δὲ, 
τῇ ἡδονῇ δοὺς τὴν ῥοπὴν, προτιμοτέραν ἀποφήνῃς 


gulas res in vita seligendas. Cum enim habeamus 
in nobis judicium quoddam naturale, quo bona ἃ 
malis secernimus ; necesse nobis est in iis que 
agenda sunt eligendis, recte quasque res discer- 
nere; et, quasi judicem aliquem, qui equabili ac 
justissimo animo de contrariis judicet, tum vir- 
tuti obsecundare, tum vitium condemnare. Exem- 
plicausa,scortatio et pudicitia apud te judicantur, 
et excelsa tua. mens ejusmodi judicio sibi com- 
misso presidet; atque voluptate scortalioni fa- 
vente,timor Dei suppetias venit castimonie. Quod 
si damnato peccato, victoriam pudicitiie dederis, 
de re sententiam rectam tulisti: sin autem ad vo- 


τὴν ἁμαρτίαν, σχολιὸν ἐποιήσω τὸ χρῖμα, ὑπόδιχος, Ὁ luptatem inclinans, preeferendum esse peecatum 


γενόμενος τῇ ἀρᾷ τοῦ timóvtoc* Οὐαὶ οἱ λέγοντες 


pronunties, obliquum fecisti judicium, obnoxius 


0 |I] Reg. 1, 25 seqq. 5: Prov.xxiv, 23. 3 Psal. Lvit, 2. ,3? Prov. xx, 10. 


(23) Apud LXX pro γνωρίξειν legitur. αἱδεῖσθαι, 
revereri personam in judicio non est bonum. Eo- 
dem sensu alius interpres scripsit «icy vvea0at.Sed 
Aquila, Symmachus et Theodotio habent ἐπιγινώ- 
ext», cognoscere, etc. Colb. tertius γνωρέξειν γὰρ 
προσωπα, nam cognoscere personas, etc. 

(24) Editio Paris. xar mpóx)ncw, male. Editio 
Basil. et codex Oliv.cum aliis quatuor mss.mpóc- 
κλῆσιν, non multo melius.Reg. primus cum sacro 
textu πρόσχλισιν, optime. Notat vir eruditissimus 
Duc&us, emendatum fuisse codicem Oliv. in eo- 
que additam fuisse vocem πρόσχλισιν. 

(25) Reg. secundus χρίνετε. 


(26) Editio Paris. στάθμιον μέγα καὶ μιχρὸν, xat 
μέτρα δισσὰ, βδελνκτὸ παρὰ Κυρίῳ, pondus magnum 
et parvum,el mensura duplices,abominabilia apud 
Dominum : sed illud, xai μέτρα δισσώ, deest in edi- 
tione Basil. et in nostris quinque codicibus ; ob 
idque has voces delevimus. Pro βδελυχτά apud LXX 
legitur ἀχάθαρτα, immunda sunt : sed lectioni Basi- 
liane favet Vulgata, in qua sic legimus, Pondus et 
pondus, mensura et mensura, utrumque abomina- 
6ile apud Deum. 

(27) Colbertini duo codices τῆς χαχίας : quorum 
unus aliquanto post habet χαταδικάσῃς τῆς &pap- 
ties, alter τὴν ἁμαρτίαν. 


407 


S. BASILII MAGNI 


408 


exsecrationi ejus, qui dixit: γὼ qui dicitis ama- À τὸ πιχρὸν γλυχὺ, xol τὸ γλυχυ mtxoóy * οἱ λέγοντες τὸ 


rum dulce, et dulce amarum : qui dicitis lucem 
tenebras, et tenebras lucem 3". 

10. Quoniam igitur, juxta ipsum Salomonem, 
Cogitationes justorum judicia sunt **, opera est se- 
dulo danda, ut intus in abdito cogitationum foro 
recta de rebus judicia feramus, habeamusque 
mentem trutine similem, que citra inclinationem 
ullam agenda queque appendat. Quando quodvis 
mandatum et oppositum ei vitium judicio tuo per- 
mittitur, da victoriam legi Dei contra peccatum. 
Habendi appetentia major et equitas judicantur? 
Pronuntia adversus alienorum cupiditatem, da 
calculum potiorem virtuti. Dissident inter se con- 
vicium et lenitas? Pudorem incute convicio, et 


antepone lenitatem.Odium ei dilectio contendunt? B 


Illud ignominia affectum, quam longissime able- 
gato, dilectionem vero honore decoratam, tibi ipsi 
facito familiarem.Simulatio et simplicitas,fortitudo 
et timiditas, prudentia et stultitia, justitia et inju- 
stitia, pudicitia et impudicitia, et, ut brevi dicam, 
virtus quilibet cum quolibet vicio judicium subit? 
Tunc igitur judiciorum rectitudinem ostendito in 
occulto animse tue judicio, preceptumque quasi 
assessorem adhibens tibi, odium in nequitiam 
tuum commonstrato, aversans peccata, virtutes 
preferens. Si enim facis ut in singulis actionibus 
vincant apud te meliora, beatus eris In die ilia, 
cum judicabit Dominus occulta hominum secun- 
dum Evangelium nosirum, cogitationibus inter se 
et accusantibus, aut et defendentibus**, nec abi- 
bis condemnatus ob ullam ad mala inclinationem: 
sed justitie coronis honorabere 107 quibus vir- 
tutem per omnem tuam vitam coronaveris. Quot 
bona conciliabit tibi Proverbiorum liber,qui docet 
et veram colere justitiam, et judicium dirigere ? 


11. Ecquid igitur his amplius? Ut det, inquit, 
innocentibus astutiam,ac puero juveni et sensum et 
intelligentiam 31. Dupliciter intelligimus innocen- 
tiam. Aut enim quamdam a peccato alienationem, 
que ratione fit, excogitamus ; vitiique velut qua- 
dam radice per longam attentionem bonorumque 


meditationem excisa,ob integram ejusprivationem, D 


innocentis appellationem accipimus: aut innocen- 
tia dicitur, cum mali nondum estexperientia, cum 
sint qui sepe ob puerilem etatem aut vitie alicujus 
institutum vitia quedam non experiantur.Exempli 
gratia, puer non novit superbiam, non novit do- 
lum et fallaciam. Rursus sunt qui ruri degentes, 
non sciunt dolos mercatorum, neque forenses si- 
multates. Qui tales sunt, eos innocentes vocamus ; 


1* [sa, v, 20. 35 Rom. 11, 16, 15. 


(28) Colb. primus. ἕκαστά. Mox duo mss. xaxiev 
ιχάξηται. 

(29) Antiqui duo libri οἰκείαν ποίησαι, 

(30) Reg. primus συνελόντι φάναι. 

(31) Codex idem παρ᾽ ἅπαντα. Mox in Colb. tertio 


35 Prov. xri, 5. 


φῶς σχότος, καὶ τὸ σκότος φῶς, 


10. ᾿Επεὶ οὖν, xat' αὐτὸν τὸν Σολομῶντα, Λογι- 
cuoi διχαίων χρίματα, ἔνδον ἐν τῷ χεχρυμμένῳ 
τῶν λογισμῶν χοιτηρίῳ σπουδάξειν χρὴ τὰς περὶ τοῦ 
πφάγωαατος χρίσεις ἀπαρατρέπτους ποιεῖσθαι, καὶ 
τὸν νοῦν τρυτάνῃ ἔχειν προσεοιχότα, ἀχλινῶς ἔχα- 
στον (28) τῶν πραχτέων ξυγοστατοῦντα. Ὅταν Ex«- 
στὴ ἐντολὴ παοὰ σοὶ πρὸς τὴν ἀντιχειμένην αὐτῇ 
χαχίαν διαδιχάξηται, δὸς τῷ νόμω τοῦ Θεοῦ χατὰ 
τῆς ἀμαρτίας τὰ νιχητήρια. Πλεονασμὸς xai ἰσότης 
χρίνονται ; ἀπόφηνε χατὰ τῆς τῶν ἀλλοτοίων ἐπι- 
θυμίας, δὸς τὴν βελτίονα ψῆφον τῇ ἀρετῇ. Λοιδοοία 
x«i μαχροθυμία ἀλλήλαις ἀντιχαθίστανται ; χαταί- 
σχυνον τὴν λοιδορίαν, xai προτίμησον τὸ μαχρόθυ- 
μον. Ἔχθρα χαὶ ἀγάπη; τὴν μὲν ἄτιμον ποιήσας, 
ὑπερόρισον ὡς ποῤῥωτάτω * τὴν δὲ ἀγάπην σεμνύνας, 
οἰχείαν ποέησον (29) σεαυτῷ. Ὑπόχρισις xal ἀπλό- 
τῆς, 
δικαιοσύνη xat ἀδιχία, σωφροσύνη xci ἀκολασία, 


ἀνδρία χαὶ δειλία, φρόνησις χαὶ ἀφροσύνη, 


xai συνελόντι φῆσαι (30), πᾶσα ἀρετὴ πρὸς πᾶσαν 
χαχίαν δαδιχάξεται; Τότε δὴ οὖν ἐπίδειξαι τὴν εὑ- 
θύτητα τῶν χριμάτων, ἐν τῷ ᾿χρυπτῷ σοὺ τῆς ψυ- 
χῆς κριτηρίῳ, καὶ οἱονεὶ πάρεδρον σεαντῷ τὴν ἐντο- 
λὴν ποιησάμενος, δεῖξον τὸ μισοπόνηρον " ἀποστρεφό- 
μένος "μὲν τὰς ἁμαρτίας, ὑπερτιμὼν δὲ τὸς ἀρετάς. 
Ἐὰν γὰρ ἐφ᾽ ἐχάστης πράξεως vtxüv ποιήσῃς παρὰ 
σοὶ τὰ βελτίονα, μαχάριος ἔσῃ Ἔν τῇ ἡμέρα ἐχεί- 
νῃ, ὅτε χρινεῖ ὃ Θεὸς τὰ χρυπτὰ τῶν ἀνθοώπων 
χατὰ τὸ Εὐαγγέλιον ἡμῶν, χαὶ μεταξὺ ἀλλήλων 
τῶν λογισμῶν χατηγορούντων ἢ xai ἀπολογουμέ- 
νων, οὐχ ἀπέρχῃ καταδεδιχκασμένος διὰ τὴν πρὸς 
τὰ φαῦλα ῥοπὴν, ἀλλὰ τοῖς τῆς δικαιοσύνης τιμηθήση 
στεφάνοις, οἷς παρὰ πάντα (31) σον τὸν βίον τὴν 
ἀρετὴν ἐστεφάνωσας. Πηλίχων Got πρόξενος ἀγαθῶν 
γενήσεται 3 βίδλος τῶν Παροιμιῶν, διδάσχουσα τὴν 
τε ἀλῆθῇ διχαιοσύνην χαὶ χρῖμα κατευθύνειν ; 

11. Τὶ οὖν πρὸς τούτοις ἔτι; Ἵνα (32) δῷ, φησὶν, 
ἀχάχοις πανουργίαν, παιδὲ δὲ νέῳ αἴσθησίν τε 
χαὶ ἔννοιαν. Διττῶς νοοῦμεν τὴν ἀχαχίαν. Ἢ γὰρ 


C 


τὴν ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας ἀλλοτρίωσιν λογισμῷ χατορ- 
θουμένην, καὶ διὰ μαχρᾶς προσοχῆς xol ὑελέτης τῶν 
ἀγαθῶν οἷόν (33) τινα ῥίξαν τῆς χαχίας ἐχτεμόντες, 
χατὰ στέρησιν αὐτῆς παντελῆ τὴν τοῦ ἀχάχου ποοσ- 
ηγορίαν δεχόμεθα - $ xxxix ἐστὶν ἢ μήπω τοῦ 
χαχοῦ ἐμπειρία, διὰ νεότητα πολλάχις ἣ βίον τινὸς 
ἐπιτήδευσιν ἀπείρως τινῶν πρός τινας χαχίας διχ- 
κειμένων. Οἷον ὁ παῖς οὐχ οἶδεν ὑπερηφανίαν, οὐχ 
οἷδε δόλον καὶ ῥᾳδιουργίαν. Πάλιν εἰσι τινες τῶν τὴν 
οἰχούντων, οὐχ εἰδότες τὰς ἐμποριχὰς χα- 
οὐδὲ τὰς ἐν δικαστηρίῳ διαπλοχάς. Τοὺς 
ἀκάχους λέγομεν, οὐχὼς ἐκ προαιρέσεως 


ἄγρο ιχίαν 
χουργίας, 
τοιούτους 


*! Prov. 1, 4. 


pro ἀρετήν seriptum invenimus vx. Aliquanto 
post editi γεννήσειαι. At duo mss. γενήσεται. 

(32) Reg. tertius τούτοις ἐστίν ; ἵνα. 

(33) Veteres duo libri οἱονεί, 


409 


HOMILIA IN PRINCIPIUM PROVERBIORUM. 


410 


τῆς χαχίας χεχωρισμένους, ἀλλ᾿ ὡς μήπω tig πεῖραν À non quod voluntate a malitia secesserint, sed quod 


τῆς πονηρᾶς ἕξεως ἀφιγμένους: "Axaxog δὲ χυρίως, 
ὁποῖος ἦν Δαδὶδ, λέγων: Ἐγὼ δὲ ἐν ἀχαχίᾳα μου 
ἐπορεύθην - ὁ πὰσαν πονηρίαν διὰ τῆς χατ᾽ ἀρετὴν 
ἀσχήσεως τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς ἀποστήσας, ὃς χαὶ τῆς 
χληρονομίας τῶν ἀγαθῶν ἀξιοῦται. Διότι Κύριος οὐ 
στερήσει τὰ ἀγαθὰ τοὺς πορενομένους ἐν ἀχα- 
χίᾳ (84). Ὁ τοιοῦτος πεποιθὼς ἐρεῖ " Κρῖνόν us, Κύριε, 
ὅτι ἐγὼ ἐν ἀχαχίᾳ μου ἐπορεύθην " καὶ πάλιν * Κρῖνόν 
με (35) κατὰ τὴν δικαιοσύνην μου xai xata τὴν ἀχα- 
χίαν μὸν ἐπ᾽ ἐμοί. Χαραχτηρίξει δὲ τὸν ἄχαχον ἡ ἀπλό- 
τῆς τοῦ ἤθους, τὸ γενναῖον, τὸ ἀχατάσχευνον. Orvios 
ἦν Ἰαχώδ- Γ!Απλαστος, φησὶν (36), οἱχῶν οἰχίαν " 
τουτέστι, τῇ ix τῆς φύσεως ἀπλότητι χεχρημένος, οὐδὲν 
ἐν τέχνης ἐπίπλαστον σχῆμα οἷον προσωπεῖον, ἑαυ- 


nondum habitum malum fuerint experti. Innocens 
autem proprie est, qualis erat David, cujus hec 
sunt: Ego autem in innocentia mea ambulavi 38 : 
qui videlicet omnem nequitiam per virtutis exer- 
citationem ab anima sua amoverat, qui et bono- 
rum hereditatem consequitur. Dominus enim bonis 
non privabit eos, qui ambulant in innocentia 33 
Quisquis ejusmodi fuerit, fidenter dicturus est : 
Judica me, Domine, quoniam ego in innocentia 
mea ambulavi?*?, Ac iterum : Judica me secundum 
Justitiam meam, et secundum innocentiam meam 
super me?!. Morum autem simplicitas, generositas, 
carens artificio indoles, character sunt innocentis 
atque insigne. Cujusmodi erat Jacob: Fuco carens, 


τῷ πρὸς τὴν τῶν ἐντυγχανόντων ἀπάτην περιτιθείς. B inquit, habitans domum?*: hoc est, utens naturali 


᾿Ενταῦθα μέντοι ἄχαχον ἔοιχς λέγειν τὸν ἀπειρόχα- 
χον, ὃν χαὶ χρείαν ἔχειν φησὶ τῆς ἐπαινετῆς πανουρ-- 
γίας, ἵνα πρὸς τῇ ἐκ φύσεως ἀχεραιότητι χαὶ τὸ ἐξ 
ἐμπειρίας συνετὸν ἐπιχτήσηται, x«i οἷον ὄπλῳ τινὶ 
τῇ χαλῇ πανουργίᾳ πεφραγμένος, δυσάλωτος ἧ ταῖς 
ἐπιθουλαῖς τῶν ὑπεναντίων" Δεῖ γὰρ, οἶμαι, τὸν τέ- 
λειον φρόνιμον μὲν εἶναι πρὸς τὸ ἀγαθὸν, ἀχέραιον δὲ 
πρὸς τὸ χαχὸν. Ἐντεῦθεν ὥσπερ (37) ἐκ πηγῆς τινος 
ἀρνέσθωσαν οἱ ἄχαχοι τὴν σώξονυσαν πανονργίαν. 
᾿Ανὴρ γὰρ πανοῦργος θρόνος αἰσθήσεως " x«i Πα- 
γοῦργος δὲ, χαχῶν ἐπερχομένων, ἀπεχρύδη" xal, 
Ο δὲ (38) φυλάσσων ἐλέγχους, πανουργότερος. Ἔστιν 
οὖν ἡ πανουργία ἐνέργεια πάντων xaT ἐπιτηευσιν 
τεχνιχήν" ὥσπερ ἣ xaxoupyix * μόνου ἐστὶ τοῦ 
χαχοῦ ἐργασία, Ἐπεὶ οὖν πᾶσαν ἐργασίαν παρα- 
δέχεται ὁ πανοῦργος, ἐν τοῖς πᾶσι δέ καὶ τὰ φαῦλὰ 
ἐστι, δύο σημαίνει ἡ τοῦ πανούργου προσηγορία. 
Καὶ ὁ μὲν ἐπὶ βλάθῃ ἑτέρων τῇ ἐπινοίᾳ χρώμενος 
τῶν ἔργων, πονηρός." ὁ δὲ ἐπαινετὸς πανουργος ὁ 
ὀξέως χαὶ συνετῶς τὸ οἰχεῖον ἀγαθὸν ἐξευρίσχων, καὶ 
τὰς δολίως χαὶ ἐπιδούλως παρ᾽ ἑτέρων αὐτῷ βλάδας 
σχευωρουμένας ᾿ἀποδιδράσχων. Πρόσεχε οὖν ἀχριδῶς 
τῷ τῆς πανουργίας ὀνόματι " xai γίνωσχε, ὁτι μέση 
τις ἕξις ἐστέ, xa0' ἣν ὁ μὲν ἐν προθέσεως (39) ὑγιοῦς 
ἐπ᾿ ὠφελείᾳ ἑαντοῦ xaí τῶν πλησίον αὐτῇ χεχρημένος 
ἀποδεχτὸς, ὁ δὲ ἐπὶ βλάδῃ τῶν πέλας μεταχειριξόμενος 
αὐτὴν χατεγνωσμένος, ἀφορμῇ πρὸς ἀπώλειαν τῷ ἐτι- 
τηδεύματι χρώμενος. 


C 


simplicitate, nullamque speciem ab arte confi- 
ctam, quasi quamdam larvam, ad obvios quosli- 
bet decipiendos sibi ipsi circeumponens. Hic tamen 
innocentem dicere videtur hominem maliinexper- 
tum : cui etiam laudabili astutia opus esse ait, ut 
preter naturalem simplicitatem comparet quoque 
prudentiam in experimento sitam, bonaque astu- 
tia quasi quodam telo communitus, vix possit ini- 
micorum insidiis cireumveniri. Oportet enim, puto, 
perfectum virum, prudentem quidem esse ad bo- 
num, simplicem vero ad malum. Hinc velut ex 
fonte quodam hauriant innocentes salutarem astu- 
tiam. Vir enim astutus thronus est sensus 9. Et, 
Astutus, malis supervenientibus, abscondit. se 5", 
Et, Qui autem cavet reprehensiones, astutior est**. 
Est igitur astutia id quo aguntur omnia per artifi- 
ciosam quamdam industriam, quemadmodum 
maleficium'est id quo malum solum perpetratur. 
Quoniam igitur actio omnis in astutum 108 cadit, 
itemque ita omnibus mala occurrunt, duo signifi- 
cat astuti nomen. Et qui quidem in sliorum perni- 
ciem solertia et artificio utitur, malus est; qui vero 
actutum ac prudenter suum ipsius bonum depre- 
hendens, noxas dolose ac insidiose sibi ab aliis 
pre paratas evitat, est astutus laude dignus. Itaque 
ad vocem astutie animum diligenter attende ; no- 
verisque medium quemdam esse habitum, quo 
alter quidem astutia ex sano consilio usus in rem 


suam, et proximi usus, laudandus est: alter vero ipsam ad proximi perniciem adbibens, reprehen- 
sioni fit obnoxius, ut qui industria sua ceu quadam perdendi occasione utatur. 


12. Πλήρης δὲ ἡ ἱστορία τῆς ἐφ᾽ ἕχατερα χρήσεως D 


38 Psal. xxv, 114. 


39 Psa], Lxxxi, 13. 
xit, 93. 


δὶ Prov. xxvii, 12... 9 Prov. xv, 5. 

(34) Editio utraque et Colb. primus οὐ στερήσει 
τὰ ἀγαθὰ τοῖς πορενομένοις ἐν ἀχαχία. At Reg. se- 
cundus et Colb. tertius pro τοῖς πορευομένοις 
habent τοὺς πορευομένους, quod sanum et verum 
judico. Grammatici enim docent duos accusati- 
vos cum verbis privandi non raro reperiri. Colb. 
secundus οὐχ ὑστερήσει τὰ ἀγαθὰ τοῖς πορευομέ- 
νοις, etc.. non prohibebit bona ambujantibus in 
innocentia ; nec aliter legitur apud LXX. 

($8) Editi Κρῖνόν με, Κύριε. Vox ultima in mss. 


30 Psal], xxv, 1. 


12. Porro hujusce dexteritatis usu plena est 


3! Psal. vir, 9... 9* Gen. xxv, 27. ?* Prov. 


non invenitur. 

(36) Colb. tertius 'O Ἰαχὼδ ἄπλαστος ἦν, φησί. — 

(37) Editi Ἐντεῦθεν οὖν ὥσπερ. lllud οὖν in anti- 
quis deest, idcirceoque eam voculam delevimus. 

(38) Editi x«i τό * ὁ δέ. At mss. nostri omnes xal: 
ὁ dé. Hic LXX pro ἐλέγχους habet ἐντολάς qui custo- 
dit mandata. Basilius secutus est Aquilam. 

(39) Editi ἐκ προαιρέσεως. At quinque mss. ἐκ 
προθέτιως, eadem plane sententia. Ibidem Colber- 
tinj duo libri ὠφελείᾳ ἑαντοῦ, Editi αὐτοῦ, 


413 


HOMILIA IN PRINCIPIUM PROVERBIORUM. 


44: 


πρὸς τὸ τέλειον, ὁ τῷ πνεύματι ζέων, ὁ σφριγῶν πρὸς Α, pietatis actiones strenuus esf, et ad omnia opera 


τὰς πράξεις τῆς εὐσεδείας, χαὶ ἀχμάζων πρὸς πᾶσαν 
εὐτονίαν ἀγαθῶν ἔργων " ὃν xmi βιαστὴν τὸ Εὐαγγε- 
λιον λέγει, δυνάμενον διαρπάσαι τὴν βασιλείαν. τῶν 


οὐρανῶν * ὃν x«l εἰς τοὺς ὕμνους, ὡς ἐπιτήδειον, τὸ. 


ἅγιον Πνεῦμα παραλαμθάνει - Νεανίσχοι γὰρ, φησὶ, 
χαὶ παρθένοι αἰνεσάτωσαν τὸ ὄνομα Κυρίον. Καὶ 
ἐν τῷ Ἰωὴλ ἐπαγγελίας ἔχονσι οἱ νεανίσχοι ὁράσεις 
ὄψεσθαι. Πρεσδύτερος δὲ χατὰ ψυχὴν ὁ τετελειωμέ- 
νος (435) χατὰ τὴν φρόνησιν * ὁποῖος ἦν Δανιὴλ, ἐν 


νεαρῷ τῷ σώματι τὸ ἐχ τῆς συνέσεως σεμνὸν πολιᾶς 
πάσης αἰδεσιμώτερον ὑποφαίνων: Διὸ φασι πρὸς αὖ-. 


τὸν ἐχεῖνοι οἱ πλήρεις ἡμερῶν πονηρῶν. Δεῦρο, χάθ- 
ἐσον (k&$) ἐν μέσῳ ἡμῶν, 
ὅτι Got ἔδωχεν ὁ Θεὸς τὸ πρεσθυτέριον, Οὐχοῦν 
xal ἐνταῦθα παῖδα νέον pnci τὸν διὰ τοῦ λουτροῦ τῆς 
παλιγγενεσίας ἀναγεννηθέντα, χαὶ τραφέντα (44), 
χαὶ γενόμενον ὡς παιδίον, χαὶ διὰ τῆς τοιαύτης χα- 
ταστάσεως εὔθετον ὄντα τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν 
Τῷ δὴ οὕτως ἀρτιγενεῖ βρέφει, τὸ λογιχὸν καὶ ἄδολον 
γάλα ἐπιποθήσαντι, δίδωσιν ἡ βίδλος τῶν Παροιμιῶν 
δι’ αὐτῆς γεγυμνασμένῳ (ἀδ) αἴσθησιν x«i ἔννοιαν * 
αἴσθησιν μὲν τῶν παρόντων, ἔννοιαν δὲ τῶν μελλόν- 
των. Παιδεύει μὲν γὰρ τὰ ἀνθρώπινα, x«l αἰσθητι- 
χοὺς ποιεῖ τῶν πραγμάτων, ὡς μήτε ἀτόποις ἡδοναῖς 
δουλεύειν, μήτε περὶ τὰς ματαίας τοῦ κόσμου τού- 
του δόξας διεπτοῆσθαι. Ἐμποιεῖ δὲ χαὶ τοῦ μέλλον- 
τος αἰῶνος ἔννοιαν, xxi προσθδιδάξει (Á5*) δι᾿ ὧν 
λέγει τῇ πίστει τῶν ἐπηγγελμέγων. 

14, Ἐπειδὴ δὲ τὰς τῶν. ἡλιχιῶν διαφορὰς ἐπὶ τὸν 
ἔσω ἄνθρωπον μετελάδομεν, ἀχόλονθόν ἐστι χαὶ τὰ 
τῶν αἰσθήσεων ὀνόματα ἐπὶ τὰς δυνάμεις τῆς ψνχῆς 
μεταφέρειν. Ὥστε. ὅταν λέγῃ, ὅτι Ἐμοῖς λόγοις 
παράθδαλε σὸν οὕς, εἰδέναι ἡμᾶς χρὴ, ὅτι τὸ εὖ- 
ἥχοον τῆς ψνχὴῆς ἐπιξητεῖ, ὡς ὁ (46) Κύριος * Ὁ 
ἔχων ὦτα ἀχούειν, ἀχονέτω * χαὶ τὸ, Λόγος σοφὸς 
tig οὐς εὐήχοον, Διὰ τούτων οὖν χαὶ τῶν τοιούτων 
δίδωσι τῷ νέῳ παιδὲ τὴν τῆς ἀχοῆς αἴσθησιν ὑγιαί- 
νουσαν. Ὅταν δὲ λέγῃ, Μὴ πρόσεχε φαύλῃ γυναιχί " 
xai πάλιν, Μὴ ἐρείσῃης σὸν ὄμμα πρὸς αὐτήν" 
xxi, Οἱ ὀφθαλμοί cou ὀρθὰ βλεπέτωσαν - δῆλός 
ἐστι (&0*) τὴν οἱονεὶ ὅρασιν τῆς ψυχῆς τῷ παιδὶ χαρι- 
ζόμενος. Καὶ ὅταν παραινῇ, ὅτι Φάγε μᾶλι, vit, ἵνα 
γλυχανθῇ ὁ φάρνγξ cou (μέλι τροπιχῶς ὀνομάξων 
τὴν θείαν διδασχαλίαν - Ὡς γλυχέα γὰρ, φησὶ, τῷ 
λάρυγγί μον τά λόγιά σον, ὑπὲρ μέλι τῷ στόματί 
μου)" διὰ τῆς παραινέσεως ταύτης τὴν πνευματιχὴν 
γεῦσιν τῆς ψυχῆς χαταρτίξει, περὶ ἧς εἴρηται" 

1 Matth. xj, 13. ** Psal. ΟΧΙΥ͂ΣΙ, 12. 
Xil, 9. ὅδ Prov, xxv, 12. 9* Prov. v, 2. 
cx vni, 103. 

(43*) Antiqui duo libri τετελειωμένος. Statii duo 


InSS. αἰδεσιμώτερον ἐπιφαίνων. Alius ἀποφαίνων. 

Editi ὑποφαίνων. 

. . (&£) Regii duo mss. Δεῦρο καθίσας. Unus codex 
Colb. κάθισον. Alii duo itidem Colbertini et editi 

χάθησον. 

( Sr) In utraque editione Basil. et Paris. incor- 
rupte legitur τραφέντα, sed corrupte in veteribus 
quinque libris scriptum fuil στραφέντα. Mox unus 
Ins. τῷ δὴ οὖν οὕτως, 


χαὶ ἀπάγγειλον ἡμῖν, 


*9 Joel n, 28. 
53 Eccli. jx, 3. 


bona fortiter peragenda vegetus : qni et violentus 
ab Evangelio vocatur ", valens soilicet rapere 
regnum colorum : quem et sanctus Spiritus velut 
ad hymnos oanendos idoneum assumit: Juvenes. 
enim, inquit, et virgines laudent nomen Domini**. 
Et in Joele promissum est, fore, ut juvenes visio- 
nes videant ?. Senex autem animo est, qui pru- 
dentia perfectus est: qualis erat Daniel, qui in 
juvenili corpore sapientiam. gravitatemque omni- 
canitie venerabiliorem pre se ferebat. Quapropier 
ei dicunt viri illi pleni dierum malorum: Veni, 
sede in medio nostrum, et nuntia nobis, quod tibi 
Deus dederit honorem senectutis ?. Itaque. et hic: 
puerum novum dicit eum, qui per lavacrum rege- 


B nerationis renatus est et educatus atqueut parvu- 


lus effectus, quique per ejusmodi statum idoneus 
est ad regnum colorum. Proverbiorum igitur liber 
infanti sic recens nato, rationale lac et sincerum 
appetenti, ubi perseexercitatusest, sensumet intel-- 
ligentiam impertit : sensum quidem preesentium,. 
intelligentiam vero futurorum. Erudit enim in. 
rebus humanis, tribuitque rerum sensum ; sic ut 
neque turpibus voluptatibus quisquam  inser- 
viat, neque mundi. hujus inani glorie inhiet. 
Pretereaque futuri seculi intelligentiam confert, 
ac sermonibus suis ad promissorum fidem pro: 
vehit. ) 


4. Sed quoniam etatum differentias ad inter- 
num hominem transtulimus, consequens etiam 
fuerit, ut sensuum nomina ad anime potentias 
transferamus. Itaque cum dicit !!: Sermonibus 
meis admove aurem tuam, scire nos convenit quod . 
obsequentem animum requirat, haud secus ac 
Dominus : Qui habet aures audiendi, audiat ?* ; et 
illud ; Sermo sapiens in aurem obedientem'*. Per. 
hec igitur et consimilia sanum auditus sensum 
puero novo dat. Cum vero dicit, Noii attendere 
prava mulieri** ; ac rursus: Noli defigere in eam 
obtutum tuum? ; item : Oculi tui recta videant** ; 
largirise puero anime quasi visum aperte ostendit. . 
Et cum admonet, Comede, fili, mel, ut dulcescat. 
guttur tuum?! (doctrinam divinam tropice mel ap- 
pellans : Quam dulcia enim, inquit, faucibus meis 
eloquia tua, super mel ori meo**); per hanc admo- 
nitionem perficitspiritualem anime gustum, de quo 
dictum est: Gustate el videte, quoniam suavis est 
5? Dan. xir, 50. 5! Prov. xxu, 11. ὅΣ Matth. 
ὅδ Prov. 1v, 25, 9' Prov. xxiv, 13. δ᾽ Psal. 


(&5) Editi ἐγγυμνασαμένῳ. Reg. primus γυμνασα- 
μένῳ. At Colbertini secundus et tertius γεγυμνα- 
σμένῳ, recte. " 

(&5*) Editi et Reg. secundus προδιδάζει. Alii mss. 
προσθιδάζξει. . 

(46) Editi ὡς x«t ὁ, Vocula x«t in nostris mss. 
non invenitur.  . . 

(&6*) Reg. secundug δῆλόν ἐστι. Infra idem codex 


τροπιχῶς ὀνομάζει. 


415 


S. BASILII MAGNI. 


416 


Dominus*?. Est autem et tactus quidam anime, À Γεύσασθε x«i ἴδετε, ὅτι χρηστὸς ὁ Κύριος. Ἔστι 


quo sapientia eam attingit, amatorem suum velut 
amplectens. Ama enim, inquit, ?psam, ut te am- 
plexetur*?. Et rursus Ecclesiastes, Tempus est am- 
plectendi et tempus longe discedendiab amplexu *!. 
Corpora quidem amplexibus impuris coinquinan- 
tur: anima vero sapientie amplexu tota ex toto ei 
conjunct^, sanctimonia completur ac puritate. Sic 
igitur puero juvenculo sensum tribuit. Quomodo 
llQverointelligentiamindit? Nimirum cum dicit: 
Non proderunt facultates in die mala **.Injicitenim 
cordi tuo cogitationem de die illa, in qua tibi pe- 
cuniarum copia adjumento non erit, neque eximet 
te eterna poena. Aut cum dicit: Innocentes autem 
hareditabunt terram 9? : terram videlicet illam, cu- 
jus etiam mites sunt heredes, tum juxta Psalmi- 
stam dicentem: Mitesautem hzreditabunt terram**, 
tum juxta predicatam ἃ Domino beatitudinem, 
Beati enim,inquit,mites,quoniam ipsi possidebunt 
terram**, Et rursus: Gloriam sapientes haredita- 
bunt **. ]ta ad bona que promissa sunt deside- 
randa exstimulat animam. Hanc intelligentiam 
puero novo dat, metum quidem minarum que pec- 
catoribus intentatur,desiderium vero eorum que 
justis sunt parata. Hc enim audiens sapiens, sa- 
pientior erit 51, Magnam vim ProverLiis ascribit 
Scriptura, videlicet quod superant sapientum sa- 
pientiam, et quod documenta in hoc libro tradita, 
majorasuntquam qua apud sapientes reperiuntur. 
Quare aliorum quidem magistrorum discipuli in- 
numeri exsistunt: ejus vero libri auditores, sapien- 
tes sunt. Quoniam autem ambiguum est sapien- 
tum nomen (sapientes enim dicuntur etiam mundi 
hujussapientes*?, itemque sapientes vocantur5?,qui 
sapientiam veram Dominum nostrum Jesum Chri- 
stum per fidem in ipsum receperunt), eos qui ἃ 
doctrina nostra alieni sunt, ubi ad sanam Parc- 
miarum doctrinam accesserint, sapientiores fore 
Scriptura pollicetur, sic ut rerum inanium spreta 
cognitione,admirationem suam in veritatem trans- 
ferant. Aut quoniam multis modis sapiens dicitur 
(etenim et qui sapientie desiderio tenetur, et qui 
jam proficit insapientie contemplatione,etquijam 
in eo habitu perfectus est, eodem nomine appel- 
lantur), hec ubi audierit sapiens, sive qui sapien- 
tie fuerit amator, sive qui jam in ipsa profecerit, 
futuri sunt sapientiores. Et vero ut multa de rebus 
divinis dogmata discent, ita multa de humanis 
docebuntur,hocipso libro varie vitium profligante, 
et rursus multis modis virtutem inducente. Lin- 
guam iniquam frenat,oculum erudit prava intuen- 


59 Psal. xxxii, 9. 
11. $5 Matth. v, 5. 


(4.7) Colb. primus σῶμα. 

c1) 18, οὐχ ὠφελήσει ὑπάρχοντα iv ἡμέρᾳ χαχῇ, non 
proderunt facultates, in die mcla, desunt in edi- 
tione Romana. Lege Nobilii notas et Hezapia. 

(&8) Illud, ἄχκαχοι δὲ χληρονομήσουσι γῆν, innocen- 
tes autem hareditabunt terram, reperire non est 


60 Prov. IV, 6, 8. 


$6 prov. 11, 39. 51 Prov. 1, 5. 


B 


$! Eccle. ri, 5. 
687 Cor. 1, 20. 


δὲ τις χαὶ ἀφὴ τῆς Ψυχῆς, x«0' ἣν ἐφάπτεται αὐ- 
τῆς ἢ σοφία, οἱονεὶ πεοιπτυσσομένη τὴν ἑαυτῆς ἀρε- 
τήν. Ἑράσθητι 4&o, φησὶν, αὐτῆς, ἵνα Gt περι- 
λάδῃ - χαὶ πάλιν ὁ Ἐχχλησιχστὴς, Καιρὸς τοῦ πε- 
ριλαθεῖν, x«i χαιρὸς τοῦ μαχρυνθῆναι ἀπὸ πεοι- 
λήψεως. Σώματα (47) μὲν γὰρ περιπλοχαῖς ἀχα- 
θάρτοις χαταμιαίνεται - ψυχὴ δὲ, τῇ τῆς σοφίας 
περιπλοχῇ ὅλη δι’ ὅλης πρὸς αὐτὴν ἐνωθεῖσα, ἀγια- 
σμοῦ πληροῦται χαὶ χαθαούτητος. Οὕτω μὲν οὖν 
αἴσθησιν παιδὶ χαρίξεται νέῳ. Ἔννοιαν δὲ πῶς 
ἐμποιεῖ; Ὅταν λέγη * Οὐχ ὠφελήσει ὑπάοχοντα ἐν 
ἡμέρᾳ χαχῇ (47"). Ἐμδάλλει γὰρ ἐνθύμιον τῇ xxo' 
δία σου πεοὶ τῆς ἡμέρας ἐχείνης, ἐν ὦ σοι τὸ πλῆθος 
τῶν χρημάτων οὐχ ἐπαρχέσει, οὐδὲ ἐξαιοήσεταί σε 
τῆς αἰωνίου χολάσεως. Ἢ ὅταν λέγῃ * Ἄχαχοι δὲ 
χληοονομήσουσι γῆν (kB): γῆν ἐχείνην, ἧς χαὶ οἱ 
πραεῖς εἰσι χληρονόμοι, χατά τε τὸν  αλμῳδὸν τὸν 
λέγοντα * Oi δὲ πραεῖς χληρονομήσουσι τὴν γῆν" 
x«i χατὰ τὸν μοαχαοισμὸν τοῦ Κυρίου, Μαχάοιοι 
γὰρ, φησὶν, οἱ πραεῖς, ὅτι αὐτοὶ χληρονομήσουσι 
τὴν γῆν" χαὶ Δόξαν σοφοὶ πληρονομῇ - 
couct, ἸΙοὸς τὴν ἐπιθυμίαν τῶν ἐν ἐπαγγελίαις 
ἀγαθῶν τὴν ψυχὴν διανίστησι. Ταύτην δίδωσι τῷ 
παιδὶ τῷ νέῳ τὴν ἔννοιαν, φόβον μὲν τῶν τοῖς ἀμαο- 


πάλιν * 


τωλοῖς ἀπειληθέντων, ἐπιθυμίαν δὲ τῶν τοῖς διχαίοις 
ἡτοιμασμένων. Τώνδε γὰρ ἀχούσας σοφὸς σογώ- 
τερος ἔσται. Μεγάλην μαρτυρεῖ δύναμιν ταῖς Παο- 
οιμίαις ὁ λόγος, ὅτι ὑπερδαΐνει τῶν σοφῶν τὴν 
σοφίαν, χαὶ τῶν ἐναποχειμένων αὐτοῖς παιδευμάτων 
μείξονα ἐστι τὰ Ex τῆς βίδλον ταύτης παοαδιδόμενα. 
Ὥστε τῶν μὲν ἄλλων διδασχάλων οἱ ἄπειροί εἶσι 
μαθηται" τῆς δὲ βίδλου ταύτης ἀχοοαταί εἰσιν οἱ 
σοφοί. Ἐπειδὴ δὲ ὁμώνυμόν (185) ἐστε τὸ τῶν σοφῶν 
ὄνομα (σοφοὶ γὰρ χαὶ οἱ τοῦ χόσμον τούτου λέγονται, 
σοφοὶ χαὶ οἱ τὴν ἀληθινὴν σοφίαν τὸν Κύριον nuo 
Ἰησοῦν χριστὸν ἐχ τῆς εἰς αὐτὸν πίστεως ὑποδεξάώ- 
psvot), τοὺς ἔξωθεν ὄντας τοῦ χαθ᾽ ἡμᾶς λόγον, ἐπει 
δὰν προσξλθωσι τῇ ὑγιαινούση τῶν Παροιμιῶν διδα- 
σχαλίᾳ, σοφωτέρους ἔσεσθαι ὁ λόγος χατεπαγγῶλ- 
λεται " ἀτιμάξοντας μὲν τὴν τῶν ματαίων “νῶσιν, 
μετατιθέντας δὲ τὸ θαῦμα πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Ἤ 
ἐπειδὴ πολλαχῶς λέγεται ὁ σοφὸς (ὃ τε γὰρ ἐπιθυμῶν 
σοφίας, χαὶ ὁ ἐν προχοπῇ ἤδη ὧν τῶν τῆς σοφίας 
θεωρημάτων, χαὶ ὁ τετελειωμένος χατὰ τὴν ἔξιν, 
ὁμοίως προσαγορεύονται [49], τούτων ἀχούσας ὁ 
σοφὸς, εἴτε ὁ ἐραστὴς τῆς σοφίας, εἴτε x«l ὁ ἥδη 
διαδεδηχὼς ἐν αὐτῇ, σοφώτεροι ἔσονται, πολλὰ μὲν 
περὶ τῶν θείων παιδευθέντες δογμάτων, πολλὰ δὲ χαὶ 
περὶ τῶν ἀνθρωπίνων ἐχδιδασχόμενοι, mots μὲν 
τὴν χαχίαν ἐξοριξούσης τῆς βίδλον, πολυτρόπως δὲ 


93 Prov. xt, &. 5$? Prov. ir, 21. 
69 |I Cor. xi, 19. 


apud LXX, qui ita habent, ὅτι εὐθεῖς χατασχηνώ- 
σουσι γῆν, quoniam recti inhabitabunt terram. 
Basilius credi potest Symmachum secutus fuisse. 
Lege notas Nobilii. 

ἮΝ Colb. tertius ἐπειδὴ δὲ ἐπώνυμον. 

49) Colbertini duo libri προσαγορεύεται. 


** Psal. xxxv, 


i1 


χαλινοῖ, ὀφθαλμὸν παιδεύει πονηρὰ βλέποντα, χειρῶν 
ἀδίχων ἄρχειν οὐχ ἐπιτρέπει’ ἀργίαν ἀποδιώχει, 
ἐπιθυμίας ἀτόπους χολάξει, διδάσχει φρόνησιν, δι- 
δώσχει ἀνδρίαν, σωφροσύνην ἀποσεμνύνει. Ὃ οὖν 
ταῦτα παιδευθεὶς, χαὶ τὴν τε πρὸς τὰ χείρονα δια- 
Go)àv ἰσχυρὰν ἔχων παρ᾽ ἑαυτῷ, χαὶ τὴν τοῦ ἀγαθοῦ 
ἔφεσιν μείξονι τῇ ὁρμῇ, οἷον διώ τινος ὑποφωνήσεως, 
προσχτησάμενος, σοφὸς ὧν διὰ τὴν οἰχείαν ὁρμὴν, σοφώ- 
Tipos γέγονε διὰ τὴν Ex τῆς διδασχαλίας τελείωσιν. 

19. 'O δὲ νοήμων χυδέρνησιν χτήσεται. Χρὴ τὸν 
μέλλουτα προσιέναι τέχνης τινὸς ἀναλήψει τὰς ἔχ 
τῆς φύσεως ἐπιτηδειότητας ηὐτρεπισμένας ἔχειν" 
τὸν παλαιστὴν τὴν τοῦ σώματος διάπλασιν xci τὴν 
ἰσχύν: τὸν δρομιχὸν τὴν εὐαρμοστὶαν τῶν μελῶν 
x«i τὴν χουφότητα' οὕτω xai τὸν χυδερνήτην τὸ B 
τῆς διανοίας ὀξὺ χαὶ εὐπαραχολούθητον. Διὰ τοῦτο 
οὐ τὸν τυχόντα χαλεῖ πρὸς τὴν χυδέρνησιν ὁ λόγος, 
ἀλλὰ τὸν νοήμονα. Tt δέ ἐστιν ἡ χυδέρνησις, ἣ 
πάντως ἐπιστήμη ψυχῆς περὶ τὴν ἄστατον φύσιν 
τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων, ὅπως αὐτὴν διαπε- 
ραιούσθαι προσήχει ; Πολλαχοῦ yap ὕδατα χαὶ θάλασ- 
σαν τὸν βίον τοῦτον εὑρίσχομεν ὑπὸ τῆς Γραφῆς ὧνο- 
μασμένον, ὡς ἐν τῷ epa ᾿Κξαπέστειλεν ἐξ 
ὕψους, χαὶ ἔλαδέ με' προσελάδετό με ἐξ ὑδάτων 
πολλῶν. Πρόδηλον γὰρ, ὅτι τὴν ταραχὴν τοῦ βίον, 
ὕδατα λέγει. Οὔτε γὰρ τὰ δεξιὰ χαὶ περισπούδαστα 
τοῖς πολλοῖς τὸ ἑστὼς χαὶ μόνιμον ἔχει, οὔτε τὰ πέρι- 
στατιχὰ τῶν πρα μάτων x«i χατήφῇ παγίως ἥδρα- 
grav ἀλλὰ πάντα σάλῳ τινὶ x«l χλόνῳ xal μεταθδολαῖς 
ἀδοχήτοις ὑπόχειται. Ὥσπερ οὖν θάλασσαν ἀμήχανον 
τὴν αὐτὴν ἐπὶ πολὺ διαρχέσαι (τὴν γὰρ νῦν λείαν 
x«i σταθερὰν μιχρὸν ὕστερον ὄψῃ (50) βίαις ἀνέμων 
τραχνυνομένην, xci μέντοι xal τὴν ἀγριαίνουσαν, καὶ 
βρασσομένην τῷ χλύδωνι, βαθεῖα γαλήνη ταχὺ χατ- 
ἐστόρεσεν)" οὕτω xal τὰ τοῦ βίον πράγματα ῥαδίως 
λαμθάνει τὰς περιστροφὰς ἐφ᾽ ἑχάτερα. Διὰ τοῦτο 
χυδερνήτου χρεία, ἵνα xai ἐν γαλήνῃ τοῦ βίου πάν- 
των αὐτῷ χατὰ ῥοῦν (51) προϊόντων, τὰς μεταδολὰς 
ἐχδέχηται, χαὶ μὴ ὡς ἀθανάτοις ἐπαναπαύηται τοῖς 
παροῦσι, xui ἐν τῇ σχυθρωποτέρᾳ χαταστάσει μὴ 
ἀπὼπίξηῃ ἑαυτὸν, μηδὲ τῇ περισσοτέρᾳ λύπῃ χατας- 
ποθεὶς ὑποδρύχιος φέρηται. Οὔτε γὰρ (52) ὑγεία σώ- 
ματος, οὔτε νεότητος ἄνθος, οὐχ εὐθηνία οἴχον, οὐχ D 
ἡ λοιπὴ τοῦ βίου εὐημερία ἐπιπολὺ διαμένει" ἀλλ᾽ ἐν 
τῇ εὐδίᾳ ταύτῃ τοῦ βίον ὧν, ἐχδέχον ποτὲ xoci χει- 
μῶνα πραγμάτων. Ἥξει γὰρ νόσος, χαὶ ἥξει πενία" 
οὐκ ἀεὶ χατὰ πρύμναν ἱσταμένου τοῦ πνεῦματος" ἀλλὰ 
χαὶ τὸν περίδλεπτον ἐν πᾶσι χαὶ ζηλωτὸν ἀδόχητοι 
πολλάκις ἀδοξίαι χαταλαμδάνουσι' x«l πᾶσαν τὴν 
εὐημερίαν τοῦ βίον, οἷον σπιλάδες τινὲς, περιστάσεις 
ἀδούλητοι συνετάραξαν. Καὶ ἡ συνέχεια τῶν χαχῶν 


70 Prov. 1, ὅ. 1! Psal. xvn, 17. ?* II Cor. 11, 7. 


(50) Editi et Colb.tertius ὄψῃ, Alii duo mss. ὄψει. 
Mox Reg. primus et secundus ῥᾳδίας λαμθάνει, Sed 
alii duo mss. Colb. et editi ῥᾳδέως. 

(51) Veteres quatuor libri χατὰ γοῦν, ex sententia, 
Utraque editio x«t& ῥοῦν, secundo flumine. Quan- 


quam he due lectiones prima fronte videri pos- 


C 


HOMILIA ÍN PRINCIPIUM PROVERBIORUM 


παλιν ἀντεισαγούσης τήν ἀρετὴν Γλῶσσαν ἄδιχον Α. 


418 
lem, manus violentas neminem sinit priorem in- 
ferre,otium abigit, desideria turpia reprimit, docet 
prudentiam, docet fortitudinem, temperantiam 
adornat. Quare hec qui edoctus fucrit, oderitque 
fortiter in semetipso deteriora, et boni desiderium 
impetu majore velut acclamatione quadam fuerit 
adeptus, sapiens cum sitsuo ipsius impetu, tamen 
per perfectionem ex doctrina accedentem sapien- 
tior efficitur. 


15. Intelligens autem gubernationem obtinebit ^, 
Quiad artem aliquam assumendam accessurus est, 
eum oportet aptam expeditamque naturam ad eam 
exercendam habere ; luctatoreu:, corpus bene 
constitutum et robustum ; cursorem, concinnila- 
tem membrorum atque levitatem: ad eumdemque 
modum gubernatorem, acumen mentisac sagacita- 
tem. Quamobrem nonquemlibetad gubernationem 
vocat Scriptura, sed intelligentem, Quid autem est 
gubernatio, 11 1 nisi omnino animi scientia atque 
ars, circa rerum humanarum instabilitatem, quó- 
modo par sit eam trajicere? Nam locis mullis invé- 
nimus vitam hanc aquas et mare a Scriptura ap- 
pellatam, ut in Psalmo : Misit de summo, et acce- 
pit me - assumpsit mede aquis multis?!. Etenim vitae 
tumultum aquas aperte vocat. Neque enim res se- 
cundes, et quarum studio plerique tenentur, stabi- 
litatem ac diuturnitatem habent, nequeres adverse 
ac tristes constanter perseverant: sed agitationi 
cuidam motuique et inopinatis mutationibus ob- 
noxia sunt omnia. Quemadmodum igitur fieri non 
potest, ut mare diu idem permaneat (quod enim 
nunc tranquillum ac stabile vides, paulo post con- 
spicies ventorum vi exasperatum : quod vero effe- 
ratum est, et estu effervescens, mox tranquillitas 
alta sedat) : sic etiam res mundane in utramque 
partem facile convertuntur.Eam ob causam guber- 
natore opus est, utet in vite tranquillitate omni- 
bus ex animi sententia procedenlibus, mutationes 
preestoletur, nec in presentibus tanquam semper 
permansuris conquiescat, neque de se desperet in 
statu mosstiore, neque abundantiore tristitia absor- 
ptus?! submergatur. Nequeenim corporis valetudo, 
neque juventutis flos, neque domus felicitas, neque 
reliqua vite prosperitas, diu durat : sed si in hac 
vite serenitate versaris, tamen rerum procellam ac 
tempestatem aliquando exspecta, Veniet enim mor- 
bus, veniet et paupertas, vento non semper à 
puppi surgente. Sed et virum in omnibus specta- 
bilem ac emulandum invadunt inexspectata ple- 
rumque dedecora, atque improvisi casus quasi qui- 
dam turbines omnem vite felicitatem interturbant 


sint multum a se differre, constat tamen eig 

unam et eamdem potionem subjectam esse, 

eodemque redire. 
(82) Utraque editig 


4 À οὔτε γὰρ. Vocula γάρ in nostris 
mss. non invenitur. 


419 


Imo etiam assidua mala sunt tibi fluctuum loco, 
quorum aliialiis succedentes vitam tibi exasperant, 
ac horrendam vite tempestatem tibi inducunt. Vi- 
debis aliquando et hac preeterlapsa, vitamque in 
hilaritatem et in vere jucundam tranquillitatem 
transmutatam. Hic igitur est intelligens guberna- 
tor qui subjects nature habita ratione, ea que 
accidunt, tractat, quique sibi ipse similis semper 
permanens, neque rebus letis effertur, neque in 
serumnis animo concidit. Rursus etiam ad alia no- 
bis utile est gubernationis beneficium. Novi enim 
et alios fluctus, et horrendam tempestatem adver- 
sus animam insurgentem, tempestatem videlicet, 
qu& ex vitiosis carnis affectibus oritur. Nam iree, 
et timores, et voluptates, et molestie ex carnis 


sensu velut ex violento quodam turbine erumpen- B 


tes, siepenumero ànimam gubernatore carentem 
submerserunt. Oportet igitar mentem quasi quem- 
dam gubernatorem affectibus presidentem, car- 
nemque navigii instar 119. conscendentem, et 
cogitationes quasi clavos perite cireumvertentem, 
fluctus strenue conculcare : itemque in altitudine 
permanentem, et affectibus prope inaccessam, ne- 
quaquam eorum amaritudine veluti salsugine qua- 
dam compleri, sed semper orantem dicere : Eruar 
ab iis qui oderunt me, et de profundis aquarum. 
Non me demergat tempestas aqua : neque absor- 
beat me profundum 18. 

16. Vis enarrem tibi et aliam navigationem, ad 
quam necessarium est nobis gubernationis donum? 
Regnum colorum simile est homini negotiatori "*, 
Quotquot igitur evangelicam viam ambulamus, 
mercatores sumus, observandis preceptis compa- 
rantes nobis ccelestium possessionem. Oportet igi- 
tur nos multas et varias divitias coelestes colli- 
gere, si nolimus affici pudore in lucro exhibendo, 
perinde atque ii qui talenta acceperant, nolimus- 
que audire : Serve male et piger τ : itemque ni- 
tendum, ut impositis mercibus hanc vitam tuto 
transeamus. Nam multi multa a juventute colligen- 
tes, ubi ad mediam fere etatem progressi sunt, 
nequitic spiritibus adversus eos tentationes exci- 
tantibus, tempestatis onus, utpote gubernatione 
destituti, non sustinuerunt ; sed omnium illaruin 
rerum jacturam fecere. Unde alii Circa fidem nau- 
fragaverunt 15, alii, prava voluptate in. rbodum 
inexspectatee cujusdam procelleingtuente, compa- 


13 Psal. nxvin. 15, 16. 7* Matth. xir, 45. 


(53) Reg. primus ξωῆς σὸν τὸν. 

(54) lllud, ὁ ἐστοχασμένως τῆς ὑποκειμένης φύσεως 

εταχειριξόμενος τὰ συμπίπτοντα, male  verterat 
Volaterranus ; quee causa fuit, cur Combefisius ita 
interpretatus sit: Ea qua subjecte natura obve- 
niunt, mentis solertia tractans. Sed non animadver- 
tit vir doctissimus, se ita vertisse, quasi scriptam 
esset, ὁ ἐστοχασμένως μεταχειριζόμενος τὰ συμπί- 
πτοντὰ τῇ ὑποχειμένῃ φύσει, cum tamen scriptum 
Sit, τῆς ὑποχειμένης φύσεως, ex quo fit ut dubitari 
non possit, quin hic genitivus, τῆς ὑποχειμένης φύ- 
σεως, regatur voce ἐστοχασμένως, considerata na- 


S. BASILII MAGNI 


75 Matth, xxv, 26. 


490 
Α ὥσπερ χύματά σοί ἐστιν, ἄλλα ἐπ᾽ ἄλλοις ἐπεγει-- 
βόμενα, τραχύνοντά σοι τὸν βίον, χαὶ περιϊστῶντα 
φοδερὸν τῆς ζωῆς σοι τὸν (53) χλύδωνα. ὍὌψει ποτὲ 
x«i ταῦτα πάραδραμόντα, xxl πρὸς ἑλαρότητα καὶ 
λευχὴν ὄντως γαλήνην τὸν βίον μεταθδληθέντα. Οὖ- 
τος οὖν ἐστιν ὁ νοήμων χνδερνήτης, ὁ ἐστοχασμέ- 
νως τῆς ὑποχειμένης φύσεως μεταχειριξόμενος τὰ 
συμπίπτοντα (584), χαὶ ὅμοιος ἀεὶ αὐτὸς ἑαυτῷ δια- 
μένων, μήτε ἐπαιρόμενος ἐν ταῖς εὐθυμίαις, μήτε 
καταπίπτων ἐν ταῖς συμφοραῖς. Πάλιν χαὶ πρὸς ἕτερα 
χρήσιμον ἡμῖν ἐστι τὸ ἐκ τῆς χυδερνήσεως ἀγαθόν, 
Οἶδα γὰρ καὶ ἄλλα χύματα xoi χλύδωνα φοθερὸν ἐπαν- 
ἐστάμενον τῇ ψυχῇ, τὸν ix τῶν παθῶν τῆς σαρχός. 
Θυμοὶ γὰρ x«i φόθοι, καὶ ἡδοναὶ (58) xai λύπαι, οἷον 
ἔχ τινος ζάλης βιαιας τοῦ τῆς σαρχὸς φρονήματος 
προσπεσόντες, πολλάχις τὴν ἀχυδέρνητον ψυχὴν χατο- 
ἐπόντισαν. Δεῖ τοίνυν τὸν νοῦν ὥσπερ τινὰ χυδερνή-- 
τὴν ἄνω χαθήμενον τῶν παθῶν (56), x«l οἱονεὶ πλοίου 
τῆς σαρχὸς ἐπιδάντα, x«i ἐμπείρως τοὺς λογισμοὺς 
οἷον οἴαχας περιστρέφοντα, χαταπατεῖν μὲν γενναίως 
τὰ χύματα, ὑψηλὸν δὲ διαμένοντα, χαὶ δυσπρόσιτον 
ὄντα τοῖς πάθεσι, μηδαμῶς τῆς ἀπ᾽ αὐτῶν πιχρίας 
ὥσπερ ἅλμης τινὸς ἀναπίμπλασθαι, ἀλλ᾽ ἀεὶ προσευ- 
χόμενον λέγειν: Ῥυσθείην ix τῶν μισούντων με, 
xxi ix τῶν βαθέων ὑδάτων. Μή με χαταποντισὰ- 
τω χαταιγὶς ὕδατος, μηδὲ χαταπιέτω με βυθός. 


16. Βούλει σοι xal ἕτερον πλοῦν διηγήσωμαι, πρὸς 
ὃν ἀναγχαῖον ἡμῖν ἔστι τὸ δῶρον τῆς χυδερνήσεως ; Ἢ 
C βασιϑλείατῶν οὐρανῶν ὁμοία ἐστὶν ἀνδρὶ ἐμπόρῳ. 
Πάντες οὖν οἱ tà» εὐαγγελικὴν ὁδὸν πορευόμενοι &u- 
ποροί ἐσμεν, διὰ τῆς ἐργασίας τῶν ἐντολῶν τὴν χτῆ- 
σιν ἐαντοῖς τῶν οὐρανέων πραγματευόμενοι" Δεῖ οὖν 
ἡμᾶς πόλὺν x«i ποιχέλον τὸν οὐράνιον πλοῦτον συν- 
αγαγεῖν, εἰ μὴ μέλλοιμεν χαταισχύνεσθαι ἐν τῇ ἐπι- 
δείξει τῆς ἐργασίας, ὡς οἱ λαθόντες τὰ τάλαντα, μηδὲ 
ἀχούειν, Δοῦλε πονηρὲ x«i ὀχνηρέ" ἐνθεμένους δὲ τὰ 
ἀγώγιμα, ἀσφαλῶς πειρᾶσθαι τὴν ζωὴν ταύτην δια- 
περᾷν. Πολλοὶ γὰρ πολλὰ συναθροίσαντες ix νεότητος, 
περὶ τὰ μέσα τοῦ βίου γενόμενοι, ἐπαναστάντων αὐτοῖς 
πειρασμὼν ix τῶν πνευμάτων τῆς πονηρίας, οὐχ 
ἤνεγχαν τοῦ χειμῶνος τὸ βάρος, διὰ τὸ τὴν χυδέρνη- 
σιν αὐτοῖς μὴ παρεῖναι, ἀλλὰ πάντων ἐχείνων τὴν 
ξημίαν ὑπέμειναν" "Ὅθεν xai oi μὲν Περὶ τὴν πίστιν 
ἐνανάγησαν: ἄλλοι δὲ σωφροσύνην, ἥν συνήγαγον 
ἐχ νεότητος, ὥσπερ χαταιγίδος τινὸς ἀδοχήτον (91) 


161 Tim. 1, 19. 


tura qua subjicitur: hoc est, ratione Aabita ejus 
qum subjicitur natura. Sic igitur interpretari 
icet, qui qua accidunt, ita tractat, ut subjectam 
naturam consideret. 
(65) Codices Combefisiani x«t ἡ δοναί. Vocula x«t 
ἃ vulgatis aberat. 
(60) Illud, ἄνω x«üóurvo» τῶν παθῶν, omnes, 
opinor, sic accipiendum vident, quasi ez aito vi- 


tiosis affectibus przsidentem ac imperantem. 
(57) Sic tres mss. Colbertini. Vox ἀδοχήτον in 
editis desiderabatur. 


A21 


HOMILIA IN PRINCIPIUM PROVERBIORUM. 


429 


τῆς πονηρᾶς ἡδονῆς ἐπιδραμούσης, ἀπώλεσαν. 'E«- A ratam ab juventa castitatem amiserunt. Misera- 


εινότατον θέαμα μετὰ νηστείαν, μετὰ σχληραγωγίαν, 
μετὰ πρασευχὴν ἐκτενῆ, μετὰ δάχρυον δαψιλὲς, μετὰ 
ἐγχράτειαν ἐτῶν εἴχοσί πον ἢ xal τριάκοντα (88), δι᾽ 
ἀπροσεξίαν ψνχῆς χαὶ ἀμέλείαν γυμνὸν ἁπάντων 
ἀποδειχθῆναι, χαὶ παραπλήσιον γενέσθαι τὸν τῇ ἐρ- 
γασίᾳ τῶν (59) ἐντολῶν εὐθηνούμενηον ἐμπόρῳ τινὶ 
μεγαλοπλούτῳ, ὃς τῷ πλήθει τῶν ἀγωγίμων ἐπαγ- 
γελλόμενος, ἐξ οὐρίας αὐτῷ τῆς νεὼς φερομένης, τὰ 
, φοδερὰ πελὰγὴ διαδραμὼν, πρὸς αὐτοῖς τοῖς λιμέσι 
διαῤῥαγέντος τοῦ πλοίου, πάντων ἀθρόως ἔρημος 
ἀπεδείχθη" ἐὰν χαὶ οὗτος τὰ μυρίοις πόνοις xai ἐδρῶσι 
χτηθέντα μιᾷ προσδολῇ δαίμονος ἀπολέσῃ, ὥσπερ 
τινὶ ἀγρίᾳ λαῦλαπι, τῇ ἁμαρτίᾳ βυθισθείς. "Πρέπονσα 
φωνὴ τῷ πᾶσαν (60) ὁμοῦ τὴν ἀρετὴν ναναγήσαντι" 
Ἶλθον εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης, καὶ καταιγὶς κατε- 
πόντισέ με. 

17. Ἔχε οὖν ἀσφαλῶς τῆς ξωῆς τὰ πηδάλια’ χυ- 
δέρνα τὸν ὀφθαλμόν σον, μήποτέ cot dv ὀφθαλμῶν 
λάδρον ἐμπέσῃ τῆς ἐπιθνμίας τὸ χῦμα'" τὴν ἀκοὴν, 
τὴν γλῶσσαν, μὴ παραδέξῃ τι βλαδερὸν, μηδὲ φθέγξῃ 
τιτῶν ἀπηγορευμένων. Μή σε ἀνατρέψῃ τοῦ θυμοῦ 
$ ξῴλη" μή πού σε ἐπιχλύσωσι τῶν φόδων αἱ χατα- 
πλήξεις (01), μή σε χαταδαπτίσῃ τῆς λύπης τὸ βά- 
ρος. Κύματά ἐστι τὰ πάθη, ὧν ὑψηλότερον σεαυτὸν 
ἀνέχων, ἀσφαλὴς ἔσῃ χνθερνήτης τοῦ βίον. ᾽Εὰν δὲ 
μὲ ἐπιστημόνως x«i εὐσταθῶς ἕἔχαστον τούτων ἐχ- 
χλίνης, ὥσπερ τι πλοῖον ἀνερμάτιστον ὑπὸ τῶν ἀεὶ 
προσπιπτόντων περιφερόμενος, ἐναφανισθήσῃ τῷ πε- 
λώγει τῆς ἁμαρτίας. "Axout τοίνυν πῶς ἄν Got χαὶ i) 


Β 


bile spectaculum : aliquem post jejunium, post 
durum vite genus, post prolixas preces, post 
lacrymas large profusas, post continentiam anno- 
rum viginti, aut forte triginta etiam, per animi 
inconsiderantiam ac incuriam,nudum et spoliatum 
omnibus inveniri". Item, eum, qui preceptorum 
questu opulentus est, consimilem fieri prediviti 
cuipiam mercatori, qui ob copiam mercium letus, 
secundo vento navigante nave, horrenda matia 
emersus, diffracto ad ipsos purtus navigio, dere- 
pente fuisse nudatus omnibus: siquidem et iste 
laboribus ac sudoribus parta bona unico demonis 
assultu perdidit,peccato tanquam immani quadam 
procella immersus.Conveniens vox ei qui omnem 
simul] virtutem naufragio amisit: Veni in aititu- 
dinem maris, οἱ tempestas demersit me 18. 

17. Tene igitur quam diligenter vite guberna- 
cula; guberna oculum tuum, ne quando tibi impe- 
fuosus libidinis fluctus per oculos illabatur ; au- 
rem, linguam, ne quid excipiat noxii, ne quid eo- 
Tum que vetita sunt loquatur. Cave evertat te irc 
&stus ; cave obruant te ictus formidinum ; cave 
immergat te onus tristitiee. Fluctus affectiones sunt 
animi, quibus altiorem te si constituas, eris secu- 
rus vite gubernator. Sed, si non scite ac constan- 
ter horum quodlibet declinaveris, velut navigium 
quoddam non saburratum, continuis vite casibus 
circumactus, in peccati pelago submergere. Audi 
igitur qui fieri possit, tibi ut accedat gubernandi 


τῆς χυδερνήσεως ἐπιστόμη προφγένηται (62). Ἔθος αὶ peritia. Mos est navigantibus in colum suspicere, 


τοῖς ναυτλλομένοις πρὸς οὐρανὸν ἀναθλέπειν, χἀχεῖ- 
θεν λαμδάνειν τὴν ὁδηγίαν τοῦ πλοῦ, ἐν ἡμέρᾳ μὲν 
ἀπὸ τοῦ ἡλίον, ἐν νυχτὶ δὲ ἀπὸ τῆσ Ἄρχτου, ἤ τινος 
ἄλλον τῶν ἀειφανῶν ἀστέρων: xal τούτοις ἀεὶ τι- 
χμαίρεσθαι τὸν εὐθύτητα. Καὶ σὺ τοίννν πρὸς οὐρα- 
νὸν ἔχε τὸ ὄμμα (03) xarà τὸν εἰπόντα" Πρὸς σὲ 
ἦρα τοὺς ὀφθαλμούς μον, τὸν χατοιχοῦντα ἐν τῷ 
οὐρανῷ. ᾿Απόδλεπε πρὸς τὸν ἥλιον τῆν δικαιοσύνης" 
χαὶ οἷόν τισιν ἄστροις περιφανέσι (64) ταῖς ἐντολαῖς 
τοῦ Κυρίου χατευθυνόμενος, ἀχοίμητον ἔχε τὸ ὄμμα, 
μὴ διδοὺς ὕπνον τοῖς ὀφθαλμοῖς cov, μηδέ τοῖς βλε- 
φάώροις σου νυσταγμὸν, iv' ἔχῃς διαρχῇ τὸν ἐχ τῶν 
ἐντολῶν ὁδηγίαν. Λύχνος γὰρ, φησὶ, τοῖς ποσί μὸν 
ὁ γόμος σον, xal φῶς ταῖς τρίδοις μον. ᾿Εὰν γὰρ 
μηδέποτε ἐπινυστάξης τοῖς οἴαξιν, ἕως εἶ ἐν τῷ βίῳ 
τούτῳ, ἐν τῇ ἀστάτῳ φύσει τῶν τοῦ χόσμου πραγμά- 
των, xal τὴν παρὰ τοῦ Πνεύματος σννέργειαν (65) 


indeque navigationis cursum instituere, interdiu 
quidem ope solis, noctu vero 113 ope Ursz, aut 
alterius cujusvis ex iis quee semper lucent stellis, 
horumque ductu semper rectum conjectare. Et tu 
igituroculosin ccelum attolle, juxta eum qui dixit: 
Ad te levavi oculos meos, qui habitas in calis 19. 
Respice ad solem justitie, teque Domini mandatis, 
instar splendidissimorum quorumdam astrorum, 
dirigentibus, habe oculum insomnem, oculis tuis 
non prebens somnum,neque palpebris tuis dormi- 
tationem *?, ut te perpetuo deducant mandata. 
Lucerna enim, inquit, pedibus meis lex tua, et lu- 
men semitis meis?!. Etenim, si clavo nunqvam in- 
dormieris, dum in hac vita versabere, in instabili 
scilicet rerum mundanarum statu, Spiritus opem 
consequere, qui te ulterius deducet, et lenibus au- 
ris atque pacificis tuto transvehet, donec incolumis 


. ^ H Cor. v, 3. ?* Psal. 1xviui, 3. 19 Psal. exxir, 1. 39 Psal. cxxxi, 4. *! Psal. cxviu, 105. 


(58) Editi $ τριάκοντα. At mss. tres $ καὶ τριάκχ. 

(59) Colbertini duo codices τῆς ἐργασίας. Nec ita 
multo post editi et Colbertinus secundus τῆς νηός. 
Colb. tertius voco;. Reg. secundus νεώς, Attico 
more, 

(60) Legitur corrupte in vulgatis τῶν πᾶσαν, at 
incorrupte in mss. τῷ τᾶσαν. 

(61) Hic in vulgatis legitur χαταιπλύξεις. At mss. 
multi habent χαταπλήξεις, Ομ δαβ 9188 velit potius 
χαταιγέδες, procellas. sed hano oonjeeturam quam- 
libet bonam, quod nullo veterum librorum testi. 
monio nixa sit, sequi noluimus. 


(62) Regii duo mss. προσγένοιτο. Subinde duo 
mss. Colbertini ὁδηγίαν τοῦ πλοίον. Alii duo mss. et 
editi τοῦ πλοῦ, recte. 


(63) Sie duo Colbertini et Reg. secundus. Editi 
ἔχων τὸ βλέμμα. Colb. tertius ἔχων τὸ ὄμμα. 


(64) Editi προφανέσι, Veteres aliquot libri περι. 
φανέσι. 

66) Reg. primus παρὰ τοῦ Σωτῆρος σνγέργίαν 
0 em Salvatoris. Aliquanto post idem code ἕως 
ds. Vox ἀτελεντότους, que) mox. sequitur, deest in 
aliquibus codicibus, 


423 


S: BASILII MAGNI 


4*4 


evadas ad tranquillum illum ac serenum portum A λήψῃ, προπέμποντος sig τὸ ἔμπροσθεν, καὶ πραείαις 


voluntatis Dei, cui gloria et imperium in seterna 
secula seeculorum. Amen. 


ἀὔραις x«l εἰρηνιχαῖς ἀσφαλῶς σε διαχομίζοντος, 
LÀ ? - 4 * », - * αὖ 
ἕως ἀποσωθῆῇς πρὸς τὸν ἀχύμονα ἐχεῖνον χαὶ εὖ- 


dto» λιμένα τοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ" ᾧ ἡ δόξα καὶ τό χράτος εἰς τοὺς ἀτελευτήτους αἰῶνας τῶν αἰώνων ᾿Αμὴν. 





HOMILIA XIII. 
Ezxhortatoria ad sanctum baptisma. 


1. Sapiens ille Salomon, rerum in vita gerenda- 
rum tempora distinguens, et singulis que fiunt 
idoneum assighans, ait: Omnibus tempus est, et 
tempus omhfi vei est : tempus pariendi, et tempus 
moriendi*!, Ego vero immutata paululum sapientis 
sententia, dixerim vobis inter annuntiandum sa- 
lutare praeconium, tempus moriendi esse, et tem- 
pus nascendi. Quorsum hic sermo mutatus? Quia 
ille quidem de ortu interituque disserens, corpo- 
ream naturam secutus, ortum morti preposuit 
(fieri enim non potest, ut mortem experiatur qui 
prius natus non sit) : ego vero de generatione spi- 
rituali verba facturus, mortem vitee prepono.Cum 
enim carne morimur, contingit nobis ut spiritu 
nascamur, utiipse quoque Dominus ait: Ego occi- 
dam,et vivere faciam **. Moriamur igitur, ut viva- 
mus. Perimamus affectum carnis,qui Dei legi sub- 
jici non potest **, ut valida spiritus affectio in 
nobis gignatur, unde vita paxque solet oriri. Se- 
peliamur una cum Christo, qui pro nobis mortuus 


est, ut etiam una cum Christo, qui nobis resurre- C 


ctionis auctor fuit, resurgamus. Tempus aliud aliis 
quidem rebus idoneum est: proprium somni, pro- 
prium vigiliarum, proprium belli, proprium pacis: 
sed baptismatis tempus tota hominum vita est.Ne- 
que enim corpus quod non respirat, vivere, neque 
anima que& Conditorem non cognoscit, consistere 
potest. Dei enim ignoratio animze mors est. Qui 
autem non baptizatus, ille nec illuminatus est. Rur- 
sus sine luce, nec oculus que sua sunt cernit, nec 
anima Deum contemplari potest. Itaque tempus 
omne ad salutem per baptisma adipiscendam op- 
portunum est : sive 11/4 noctem dicas, sive 
diem, sive horam, sive temporis punctum, sive 
quidvis minutissimum. Credere tamen par est, id 
tempus opportunius esse, quod fuerit magis pro- 
prium magisque affine. Quid autem majorem ha- 
berepotestcumbaptismatecognationem,quam dies 
Paschatis? Hiec enim dies monumentum est resur- 
rectionis : baptisma vero vis est atque facultas re- 


OMIAIA IT". 
Προτρεπτιχὴ εἰς τὸ ἅγιον βάπτισμα. 


1. Ὁ μὲν σοφὸς Σολομὼν, τῶν χατὰ τὸν βίον πρα- 
γμάτων τοὺς χαιροὺς διαιρῶν, x«i ἑχάστῳ τῶν γινο- 
μένων τὸν ἐπιτήδειον ἀφορίζων, ἔφη" Τοῖς πᾶσιν 
ó χρόνος, xoi χαιρὸς τῷ παντὶ πράγματι" χαιρὸς 
τοῦ τεχεῖν, xal χαιρὸς τοῦ ἀποθανεῖν: ἐγὼ δὲ, μι- 
xpó» τοῦ σοφοῦ τὸν ἀπόφασιν ὑπαλλάξας, εἴποιμι ἄν 
χηρύσσων ὑμῖν τὸ σωτήριον χήῤυγμα, δὲι χαιρὸς τοῦ 
ἀποθανεῖν, xal χαιρὸς τοῦ γεννηθζναι. Τίς δὲ ὁ λό- 
γος (66) τῆς ἐναλλαγῆς ; "Oft ὁ μὲν περὶ τῶν ἐν γε- 
νέσει χαὶ φθορᾷ διαλεγόμενος, ἐΐ σωματιχῇ trópt- 
νος φύσει, τὴν γένεσιν προέταξε τοῦ θανάτου (ἀδύνα- 
τον γὰρ θανάτου πεῖραν λαθεῖν τὸν μὴ πρότερον γεν- 
νηθέντα)" ἐγὼ δὲ, περὶ τῆς πνευματικῆς ἀναγεννήσεως 
τὸν λόγον ποιεῖσθαι μέλλων, τὸν θάνατον προτίθημι 
τῆς ζωῆς. Διὰ γὰρ τοῦ ἀποθανεῖν τῇ σαρχὶ περιγίνεται 
ἡμῖν τὸ γεννηθῆναι τῷ πνεύματι, χαθά φησι xci ὁ 
Κύριος" Ἐγὼ ἀποχτενῶ, χαὶ ξῇν ποιΐζσω. ᾿Αποθάνω- 
pt» οὖν, ἵνα ζήσωμεν. ᾿Αποχτείνωμεν τὸ φρόνημα (67) 
τῆς σαρχὸς, τὸ μὴ δυνάμενον ὑποταγῆναι τῶ νόμῳ 
τοῦ Θεοῦ, ἵνα τὸ φρόνημα τοῦ πνεύματος ἱσχυοὸν 
ἡμὶν (68) ἐγγένηται, dU οὗ ζμὴ xal εἰρήνη περιγίνεσθαι 
Tí9uxt. Συνταφῶμεν τῷ Χριστῷ τῷ ὑπὶρ ἡμῶν ἀπο- 
θανόντι, ἵνα xal συναναστῶμεν τῷ ἡμῖν τὴν ἀνώστασιν 
προξενήσαντι. Καιρὸς μὲν οὖν ἄλλοις ἄλλος ἐπιτήδειος" 
ἴδιος ὕπνου, χαὶ ἴδιος ἐγρηγόρσεως" ἴδιος πολέμου, 
xxi ἴδιος εἰρήνης" χαιρός δὲ βαπτίσματος ἅπας ὁ 
τῶν ἀνθρώπων βίος" Οὔτε γὰρ σώματι ξῇν μὴ ἀνα- 
πνέοντι δυνατόν, οὔτε ψυχῇ συνεστάναι, μὴ γνωρι 
ξούσῃ τὸν χτίσαντα. Θεοῦ γὰρ ἄγνοια θανατός ἐστι 
ψυχῆς. Ὁ δὲ μή βαπτισθεὶς οὐ περώτισται. Ανευ 
δὲ φωτὸς οὔτε ὀφθαλμὸς τὰ ἑαυτοῦ χαθορᾷ, οὔτε ψυχὴ 
Θεοῦ δέξασθαι δύναται θεωρίαν. Πᾶς μὲν οὖν χρόνος 
εὐχαιρίαν ἔχει πρὸς τὴν διὰ τοῦ βαπτίσματος σωτυ- 
pixw xk» νύχτα εἴπῃς, xx» ἡμέραν, xxv ὥραν, x&v 
στιγμὴν χρόνου, x&v τι (09) βραχύτατον. Πολλῷ δὲ 
D ϑύπου εἰχὸς ἐπιτηδειότεοον εἶναι τὸν οἰχειότερον. Τί 

δ᾽ ἂν γένοιτο τῆς ἡμέρας τοῦ Πάσχα σνγγινέστερον 

πρὸς τὸ βάπτισμα; Ἢ μὲν γὰρ ἡμέρα μνημόσυνόν 
ἐστιν ἀναστάσεως" τὸ δὲ βάπτισμα δύναμίς ἐστι πρὸς 
τὸν ἀνάστασιν. Ἐν τοίνυν τῇ ἀναστασίμῳ ἡμέρᾳ τῆς 


ὃΣ Eccle, 11, 1, 2. 33 Deut. xxxit, 39. ** Rom. viui, 7. 


(66) Codices quidam Combefisiani pro λόγος ha- 

ent τρόπος, Legitur quidem et in nostro Reg. pri- 
mo τίς δὲ ὁ τρόπος, sed additum fuit in ora libri 
7p: o λόγος. 

(67) Illud, ἀποχτείνωμεν τὸ φρόνημα, etc., sio in 
fi Bata conversum legimus. Occidamus pruden- 
bis- carnis,ut prudentia spiritus genereturin no- 

* Quam interpretationem ascripsimus, ut quis- 


que seligere possit quod sibi magis placiturum sit. 

(68) Colb. primus χαθαοὸν ἐν ἡμῖν. Editi icy vpév 
ἐν ἡμῖν ἐγγένηται. Reg. tertius ἐν ἡμῖν γένηται. Alii 
duo mss. ἰσχυρὸν ἡμῖν ἐγγένεται, 

69) Editi x&» τι. Veteres quinque libri κᾶν τό. 
Aliquanto post Colb.primus et editio Paris.t$ &ve- 
στασίμῳ ἡμέρᾳ. Vox ultima in aliis quatuor mss.et 
in editione Basil. non invenitur. 


425 


HOMILIA IN SANCTUM BAPTÍSMA 


426 


ἀναστάσεως τὴν χύριν ὑποδιξώμεθα. Διὰ τοῦτο móp- À surgendi. Itaque in resurreclionis dic suscipiamus 


ῥωθεν ἢ 'Exx)ncía τοὺς ἑαυτῆς τροφίμους ὑψηλῷ 
χηρύγματι συγκαλεῖ, ἵν᾿ οὖς πάλαι ὥδινεν (10), ἀπο- 
χνήσηῃ τότε, χαὶ ἀπογαλαχτίσασα αὐτοὺς τῶν λόγων 
τῆς χατηχήσιως, γεύσῃ τῆς στεριᾶς τῶν δογμάτων 
τροφῆς. Ἰωΐννης ἐχήρυσσε βάπτισυα μετανοίας, καὶ 
ἐξεπορεύετο πρὸς αὐτὸν πᾶσα ἢ ᾿Ιονδαία' Κύριος 
χηρύσσει βάπτισμα νἱοθεσίας" καὶ τίς TOV εἰς αὐτὸν 
ἠλπιχότων οὐχ ὑπαχούσεται; Ἐχεῖνο εἰσαγωγιχὸν 
τὸ βάπτισμα" τοῦτο τελειωτιχόν. ᾿Εχεῖνο ἁμαρτίας 
ἀναχώρητις" τοῦτο οἰχείωσις πρὸς Θεόν. “νὸς ἀγ- 
δϑρὸς ἦν Ἰωάννου τὸ χήρυγμα, καὶ πάντας εἴλχε πρὸς 
τὴν μετάνοιαν: σὺ δὲ, διὰ προφητῶν διδοισχόμενος" 
Λούσασθε, χαθαροὶ ηίνεσθε' διὰ ψαλμῶν νουθετού- 
μενος. Προσέλθετε πρὸς αὐτὸν, χαὶ φωτίσθητε" óc 


resurrectionis gratiam. Quapropter e longinquo 
Ecclesia alumnos suos preconio alto convocat, ut 
quos pridem parturiit, tum demum pariat, eisque 
a prime institutionis doctrina tanquam a lacte sub- 
motis solidam dogmatum escam prebeat degustan- 
dam. Joannes predicabatbaptisma penitentim,ad 
idque egrediebatur Judea tota : prredicat Dominus 
baptisma adoptionis filiorum ; ecquis eorum qui in 
ipso spem reposuere, morem non geret? Baptisma 
illud vim habebat introducendi: hoc, perficiendi. 
lllud erat secessus a peccato : hoc conjunctio est 
cum Deo. Unius viri erat predicatio Joannis, et 
omnes ad poenitentiam traxit : tu vero, qui per pro- 
phetas doceris: Lavamini, mundi estote 85: qui per 


ἀποστόλων εὐαγγελιξόμενος * Μετανοήσατε, xci βαπ- B psalmos admoneris, Accedite ad eum, et illumina- 


τισθήτω ἔχαστος ὑμῶν ἐπὶ τῷ ονόματι τοῦ Κυρίου 
Ἰησοῦ (71) Χριστοῦ εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, χαὶ 
λήψεσθε τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ ἀγίου Πνεύματος" ὑπ᾽ 
αὐτοῦ τοῦ Κυρίου προσλαμθανόμενος, λέγοντος" Δεῦτε 
πρὸς μὲ, πάντες οἱ χοπιῶντες xal πεφορτισμένοι, 
χἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς (TXUTX γὰρ πάντα σήμερον 
συνέδοαμε πρὸς τὴν ἀνόγνωσιν)" ὀχνεῖς χαὶ βονλεύῃ 
xui duxué)iét; ; Ἔχ νήπιον τὸν λόγον χατηχούμενος, 
οὕπω συνέθου τῇ ἀληθείχ ; Πάντοτε μανθάνων, 
οὐδέπω ἦλθες πρὸς τὴν ἐπίγνωσιν ; Πειραστὴς διὰ 
βίον, χατάσχοπος μέχρι γήρως, πότε γενήσῃ Χρισ- 
τιανὸς ; πότε γνωρίσομέν σε ὡς ἡμέτερον ; Πέρυσι τὸν 
παρόντα χαιρὸν ἐξεδέχον, νῦν πάλιν ἀναμένεις τὸν 
ἐπιόντα. Ὅρα μὴ εὑρεθῇς μαχροτέρας τῆς ξωῆῇς τὰς 
ὑποσχέσεις ποιούμενος. Οὐχ οἶδας τί τέξεται ἢ 
ἐπιοῦσα’ μὴ ἐπαγγῶλον τὰ μὴ σά, Ἐπὶ ζωήν σε 
χαλοῦμεν, ἄνθρωπε’ τί ἀποφεύγεις τὴν χλῆσιν ; 
'Em' ἀγαθῶν μετουσιαν: τί ὑπερδαίνεις τὴν δωρεάν ; 
Βασιλεία οὐρανῶν ἤνοιχται: ὁ χαλῶν ἀψευδής" ἢ 
ὁδὸς ῥᾳδία, οὐ χρόνου, οὐ δαπάνης, οὐ πραγ- 
ματείας χρεία’ τὶ μῶλεις ; τῇ ἀναδύῃ ; τί φοθῇ 
τὸν ξυγὸν, ὥσπερ δάμαλίς τις ἀπειρόξυγος ; Χρηστός 
ἐστιν, ἐλαφρός ἐστιν" οὐ τριδει τὸν αὐχένα, ἀλλὰ 
δοξάξει. Οὐ γὰρ δεσμεῖται ἢ ζεύγλη περὶ τὸν 
τράχηλον, αὐτεξούσιον ἐπιξητεῖ τὸν ὑφέλχοντα. Ὁρᾷς, 
ὅτι χατηγορεῖται  'Epputpy. (72), ὡς παροιστρῶσα 
δάμαλις, ὅτι ἄταχτα περιπλανᾶται τὸν τοῦ νόμου 
ξυγὸν ἀτιμάξων ; Ὑπόθες σου τὸν ἀδώμαστον αὐχένα" 
γενοῦ ὑποξύγιον τοῦ Χριστοῦ, ἵνα μὴ, ἀφιιμένος τῆς 
ξεύγλης, μηδὲ ἐλευθεριάξων τῷ βίῳ, εὐεπιχείρητος ἧς 
τοῖς θηρίοις, ᾿ 


2. Γεύσασθε xoi ἴδετε, ὅτι χρηστὸς ὁ Κύριος. 
Γλυχύτητα μέλιτος πῶς ἀναγγεῦω (73) τοῖς ἀγνο- 
οὔσι ; Γεύσασθε x«t ἴδετε. Αἴσθησις λόγον παν. 
V5 Act, u, 


85 158. 1, 16. 88 Psal. xxxi, 6. 


?! psal. xxxii, 9. 
(70) Editi et. Reg. tertius ὥδινεν. Alii tres mss, 


ὠδίνει. 
71) Regii duo mss. τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰπσοῦ, 
(12) Apud Oseam ιν, 16, pro Ἐφραΐμ legitur 
Ἰσραήλ. Sed mirum videri non debet, si hee due 


ParRoL. Gn. XXXI. 


mini ** ; qui per apostolos faustum illum nuntium 
audis : Agile penitentiam, et baptizelur unusquis- 
que vestrum in nomine Domini Jesu Christi in re- 
missionem peccatorum, et accipietis promissionem 
Spiritus sancti"! : qui ab ipso Domino invitaris, di- 
cente: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati 


. estis, et ego reficiam vos ** (hiec enim omnia hodie 


C 


38. 


in lectione concurrerunt); differs tam deliberasque 
et cunctaris ? Tu qui a puero fidei rudimentis im- 
butus es, nondum assensisti veritati ? Tu qui sem- 
per ediscis, nondum pervenisti ad cognitionem ? 
Per omnem vitam experimentum capis, ad sene- 
ctutem usque exploras ; quando tandem fies Chri- 
stianusj? quando agnoscemus te ut nostrum? Anno 
superiore hoc tempus prestolabare, nunc rursus 
exspectas venturum. Cave deprehendaris promissa 
facere vita longiora. Ignoras quid sequens dies 
parturus sit; ne tibi promitte que tua non sunt. 
Ad vitam te, homo, vocamus ; quid fugis vocatio- 
nem ? Ad bonorum participationem ; quid donum 
pretermittis ? Apertum est ccelorum regnum : ve- 
rax est qui vocat: via facilis; non tempore, non 
sumptu, non labore opus est; quid differs ? quid 
tergiversaris ? quid jugum perhorrescis, velut ju- 
venca quedam jugum nondum experta ἢ Suave 
est, leve est ** : collum non obterit, sed condeco- 
rat. Neque enim lignum illud quod a jugo pro- 
pendet, circa collum ligatur, sed ultro ac libere tra- 
hentem poscit. Vides incusari Ephraim tanquam 
vitulamasylo percitam,quod legis contempto jugo, 
inordinate oberret *?? Subde indomitam cervicem 
tuam ; Christi fias jumentum, ut ne jugo solutus li. 
beramque vitam degens;,capi a bestiis facile possis. 

5. Gustateet videte quoniam suavis est Dominus ?!. 
Qui fieri poterit, ut mellis dulcedinem exhibeam 
ignorantibus ? Gustate et videte. 115 Sensus ra- 


8. Matth. xi, 28. ** ibid. 30. 599 Ose. iv, 16, 


voces indiscriminatim adhibeantur, cum utraque 
pro decem tribubus sumi soleat. Hic ipse propheta 
voce ' γραῖμ usus est, x, 11. Lege Ducseum. 

(76) Unus codex Co]p, ἀναγγελῶ, annuntiubo. 


14 


491 S. BASILIL X AGNI 498 


tione omni ezrientior estalexoerimentaümn. Iu- À c9: 7:5 5:7. cos τοῦ 0 DHndzxas τὰ - 
- : τὴν πε 


deus circeumeistionem non ditfect propior com 
municationem illam. O:nnis 1n*^n1 43x son δῆς. 
cumcidetur die octavo, peribit de populo suo ?* : 
tu vero cireumeisionem non manu faetam. sed 
qu:e per baptisma in exspoliation? eaenis peztiei- 
tur??, differs, poteaquam Dominum :psuui au- 
divisti: Amen. amen. dico eoóis, nisi quis natus 
fuerit per aquam et Spiritum. non tnir4 t us reg- 
num Dei**. Et illic quidem dolor est et uleus : sed 
hic ros anim:e. et cordis uleerati melela. Adozas 
eum qui pro te mortuus est? Sine igiiur und eun 
inso sepeliri te per baptisimma **. Si ei nou fuerzs iz- 
sertus per similitudinem morti: eius *, quomodo 
resurrectionis eris socius? Israei ille in. Mov«en 
baptizatus est in nube et in mart ", eutu Ubi coar- 
monstraret tvpos, ac veritatem quae in extremus 
temporibus ostendenda erat, quasi siz£mo et eha- 
ractere impresso. cognoscendam prwberet: tu 
vero fugis baptisma. quod non in mart tizuratur, 
seJ in veritate perficitur: non in nube, sed ia Spi 
ritu : non in Movsen conservum. sed in vh:tum 
conditorem. Israel nisi transisset mare, a Phazaone 
sejune:us non fuisset : tu quoque nisi e^ aq: 
trans:eris. ab amara Jisbol tyrannide noa τ τὰ" 
be-e. Non hibisset c'ique ille ex soicituali pet-a, si 
noa ξαξεςρ per fieuram απο σις: neque tti dae 
bi qcisq:am r-xum verum, oisi fuezts vere bap- 
tntus. Comed:tizle panem an zeiocum "ἢ post bap- 
tsma: ta vezo qzomo.1o comede: vivum ranem **. 
cl prs bastisra sisceperis: inzressus est {16 
ad tim p-7omisieuisp2opter bapüsma : tc vero 
(m.6£ cxlo TeVeUer.s in panádbisum. nisi sis Dapts- 
τοι αδνεῖ χε πε An bog post, fammeum zi- 
TOI 1: tI!uOnlam wil igni vie apnpessuw 
ἦν 44.5.5 ἴα πε σαὶ orrendum et Dar: man- 
ULL. 1»16:.-.:8-45 ve76 acussrTl "elem ἐξ neeunde 
ἐμ τ: DL τεῦ τα *ibcr πὼς Domi- 
τε cvm evum 3 wjismt δῦσα Cat: eum 
3:22 TIATDLUI DL6n ele r2alim. iciem clvertit 
τ £443 ὩΣ Ξε DELIS. IENO4«yIIé equos ad se 
τη τι tea LOC FITAT S5: sei ad supera pocdocisid 
“τι λα NZTDLALIR £:40s est abide hte ad- 
δε κν ΤΟ. 9m ORILUS IL eACTA €cvct?9t. eCPT-CS Üim- 
“1, τι δι ἢ, TT, 221 :5.. 558 eurrcsinscen- 


37t σα 
4i. ATI gu vcscaile Ttc) τῇὸ Gairz τῇ ὑγθὸς 
imn.gicuerlrTI) ooi: τ  uzmu Gücdp τὸ δὲ cà 


" -,. — — à N ᾿ ν" 
24742557 1. ώπὲι: Lt 010 τῆι "Tit42, 


*» 


Din1TYTOilcT) TITRCUTRG3 OXEEAALG ἃ τῇ XXiR107E 
τῆς T4331 ἢ Τὰ un Tug—o CLGUA.ADSR3. αὐτοῦ 
—-4 Kur54 ztr,T3:. A&Q? — Ki) Amy" aun». 6E» 
A4 cl Qmenlà PU idacal xxt ibrraaTo; 52 ud 
Κι τε) τἰς Tp» aoa τῇ} m3. Aix Er 
T/uuq χα ἔα"  nmcxadm di aam); ὐχξς, καὶ 
£OvIal o Xx vk. Uxmux.  dirrTxasE. ΤΊΣ 2312 σοῦ 
«πύκτας κα  Ea—cedilz. αὐτῷ τυυνταῦξναι 
τὰ cd ϑαπτιταχτας. Ex3 45 τοανότας γίνς τῷ 
T4JCw&z7. 732 dasa-04 ποτὰ. τὸς iT; J59E 3x 
τὸ; τιαυτχτενς : (0 CTaX3A Ggiina; εἰ: τὴν Mey- 
rj: ὥχπτι τὴς £3 τῇ ἀτνᾶλη υχὸ ἢ τᾷ ἤχλατσε, σοὶ 
τῆς Tucul ὙὩ 7.7: Xl χαλχχτελιῖνν τῆν ἐπ᾿ 
&Tq&Te3 ca χρῶ ἔτι χϑι ΤΊ τσ ΣᾺ εχ" σὺ 
Jio τενιπειταες τῷ ÜanciTax. $22 ἐν ἄχιαττς τυπΊῦ- 
4i4q». αν ἐν πλεῆεια τιλειϑ. τυ) 20.X d» ττοξλς, 
αι ga. [bepsoam-ce δὺς E ΜυΤζυν τῶν 2 7)τώζϑυς 


AM p. Δεστν τὸν πμήτωτα, Ὁ ἰσύπκζυ εἰ ας 
ταιδις τὴν με στχ. 42a ἄν ἐχυδίτῆς τοῦ ali 
t4t Tu. £X? a4 τυλελής: δ1 7392 δ πστῶς, 02 y»2t- 
τίητῃ τὰς Tutji; TurIyXdai τὸ διχδηληω. Οὐκ X» 
ἐτῦν Etre. dx τῆς τουζεαταξςς πέτῆας, εἴ 2X τὸ- 
Trés GYat στ 3244 TU τὸς dw.T*X τῆν χλχϑενν 
T)r3. i δὲ Xapboew δεπτιτῆξ:. CE»ryr τ 
κα λων itio; AGTA 73 S$orT4a^ Tu ἦι mw; ξδυσς 


- . * —- - "* 
ΤΙΣ τσ ΚΕ) £39 AR .à! Ta0Ti3T3 uT0208QN τὸ 


Q crux. üFir;lde σεως εἰς cà γῆν τὲ: ἐπαγ- 


ἄλλας ZA cu Saturae Ta εξ τὸς ἐπαϑέλος: εἰς 
τῶν cugePpTn. a2 τυρκγιτίαις τῷ ϑθαπτισζαστι; Ἢ 
4X GIPAIQ 172 φῶς IULIGLA TICERTID ψυλδέστειν 
-uorfPus το θα Gedi τοῖς aa  ETVIUCAEQ polio 
wx 35 yul)Q r4. cé. Pi τετίττει τ 82122250704 
χα solia 730 ἐτιικκττωξα, À&is r734341234 αὐτὴν 
ἐπτιςτῶ ir διττιττο d033 δῷ 420 dio τιστὸν, τὰ 
τε δ}ιλντοα orta ἔξ toda CA ATS1EXQIT7R. RXCÉ 
τοι Cite. 

ἃ. Huz: Erísa ur καὶ ἱτττς TCu10€5; παὸς αὖ- 
τῷΆ» ἔξιιτας τὰ ες χατετλχγῃ. A ἐτιβυκίᾳ τῆς 
Ere iHi. τὸν υδξετῶν XZTITAAANIRQ BRL μετὰ 
Tregannz. PUT: τῶν  £aMloem ἔχξαχτω» (vi) 9 
i Txixi ζῶν ἔτι σὺ Pd. εὖ τυχών GasEDw» dEC 


pUU.*? τ»: ^4 VTI.IAIL CS τρισιέσαι ad evlumaseea- p £z:r7im xiv». aa $6 ilata; aum Πεεύαατος ἄνα- 


yt ΩΣ ἈΦ ΡΊΣΣ κα ad voeadonem? Elias vim 
DATVLDGTUAMA 4 σὰ holoeanstórum ostendit non 
QE, 111521 τοῦ σι tó'am exar»ns. eum alio- 
Zo Z5. ZALIDR VTIE iivetseinr Postquam enim 
£2. ὍΣΣ LILYC.t& DIA VIDT afagm effusa fuisset, 


1 


(S^ υ 
N 


D» 642. eTIDis τὰ ai. 

C» UT rx (2e. Ve:eres quinque libri zxi 
^ 427v», i5; lamen fot eo?;ezm anctoritas impedit, 
A79 cu priorem scriptaram meliorem aptiorem- 
7." . έτη, Nox Coh, primns jx xxx στοίφεχθκι. 


C5 rr dMex ta ἐν». iz αὑτὸν ἔνόντα-. 


fiar Hi TI) ifliIin. lx usps τῇ xÀQ Ttt; 
'Elnin Hur cul ἐχττιτεχτες τὴν ἐσχὺν ἐπὶ τοῦ 
ϑνατὸ τῶν τιϊαχιτυλατνν QUA :2 uk τυξϑᾶῆς, ἀλλὰ 
jv lixcci» ξυξικν τἰςκαντωτας. ᾿λλλνς wi» οὖν 
K 732 7.2391 3-31 τὸ 23A: aayrac ἐπειδὲ δὲ aAT- 


Gin. X3 ἐν Ἢ €5.538. V, 11. '* Joan. rt, 5. 9? Coloss. vu, 42. ** Rom. vt, 5. ** :Cor. 
s piis LXX37, 5$. U joan. vu 531. : Gen. gm, δὲ. ?*jbid. *1V Rez. pu. did. 


(τ Editi )*;v z:axcw». Ab sex mss. pAogi- 
»ws ὄχξακτων. 

(8) Reg. tertius et utraque editio τῶν ὁλεκκυτω- 
ax-w». Reg. secundus et alii. tres mss. Colbertini 


τῶν 0)jxz3zwuzx-w. ibklem Reg. secundus et 
editi τὰν 5x. Alii quinque ims. τὰς δνεϊας. 


429 
στιχῶς τὸ ὕδωρ τρίτον τότε τοῦ u^) χατεχύθη, À 
ἀρχὴ ἐγένετο τῷ πυοὶ, x«l ἐξῆψε τὴν φλόγα ὥσπερ 
ἔλαιον. Λαδετέ μοι, φησὶν, ὑδρίας, xk ἐπιχέετε 
ἐπὶ τὸ ὁλοκαύτωμα χαὶ ἐπὶ τὰς σχίθαχας. Καὶ 
εἶπε’ Δευτερώσατε, χαὶ ἐδεντέρωσαν' Τρισσώσατε, 
χαὶ ἐτρίσσωσαν (19) δϑικνύντος τοῦ λόγον, ὅτι 
ϑιὰ τοῦ βαπτίσματος τῷ Θεῷ οἰχειοῦται ὁ προσ- 
αγόμενος, χαὶ ὅτι φῶς χαθαρὸν χαὶ οὐοάνιον ἐν (80) 
ταῖς τῶν προσιόντων ψυχαῖς διὰ τῆς εἰς τὴν Τριάδα 
πίστεως ἀναλάμπει. Et χρυσὸν τῇ ἐχχλησίᾳ διένε- 
μον, oUx dy μοι εἶπες" Αὔριον ἥξω, χαὶ αὔριον δώ- 
σεις ἀλλ’ ἀπήτεις ἂν ἤδη τὴν διανοαὴν χατεπεί- 
qo, x«t ἐδυσφόρεις πρὸς τὴν ὑπέρθεσιν" ἐπειδὴ δὲ 
οὐχ ὕλης εὔχροιαν, ἀλλὰ ψυχῆς χαθαρότητα προτεί-- 
νεταί σοι ὁ μεγαλόϑωρος, προφάσεις πλάττῃ καὶ αἱ- 


HOMILIA IN SANCTUM ΒΑΡΤΙΘΜΑ. 


&30 
ignis exstitit origo, atque in modum olei (lammam 
accendit. A ccipitemihi, inquit, Aydrias,et infundite 
super holocaustum, et super segmenta lignorum.Et 
dizit : Secundo facite et secundo fecerunt : Tertio 
facite, el trertio fecerunt *. Quibus scriptura osten- 
dit per baptisma Deo conjungi ac conciliari qui 
venerit, puramque ac coelestem lucem in acceden- 
tium animis per fidem in Trinitatem refulgere. 
116 Quod si aurum eeclesie distribuerem, non 
utique esses mihi dicturus : Cras veniam, et cras 
dabis : scd jam exposceres,urgens distributionem, 
et dilationem animo iniquo ferres. Quoniam vero 
hic ille magnorum donorum largitor non materiam 
pulchre coloratam, sed anime puritatem tibi offert 
comminisceris excusaliones ; atque causas et im- 


τίας ἀπαριθμῇ, δέον ἐπιτρέχειν, τῷ δώρῳ, "1 τοῦ θαύ- p pedimentarecenses, cum ad donum deberes accur- 


ματος | ἀναχαινίξῃ, μὴ χωνευόμινος: ἀναπλάττῃ, 
μὴ συντριθόμενος: θεραπεύῃ, μὴ ὀδυνώμενος, xai 
οὐ λογίξζη τὴν χάριν. Εἰ δοῦλος ἀνθρώπων ἥσθα, mpo- 
ἐγράφη δὲ δούλοις ἐλευθερία, οὐχ ἄν ἐπὶ τὴν χυρίαν 
ἀπήντησας, συνηγόρους μισθούμενος, χαὶ δικαστὰς 
παραχαλῶν ὥστε πάσῃ μηχανῇ πρὸς ἐλευθερίαν 
ἐξαιρεθῆναι ; Ἢ πον χαὶ ῥάπισμα, τὴν τελευταίαν 
τῶν δούλων πληγὴν, ὑπὲρ τῆς μετὰ ταῦτα τῶν αἰχι- 
αμῶν ἀπαλλαγῆς χκατεδέχον. ᾿Επειδὴ δὲ δοῦλον ὄντα 
σε, οὐχ ἀνθοώπων, ἀλλὰ τῆς ἀμάρτίας, χαλεὶ πρὸς 
ἐλευθερίαν ὁ χῆρυξ, ἵνα λύσῃ μέν σε τῆς αἰχμαλω- 
σίας, ἰσοπολίτην δὲ τοῖς (81) ἀγγέλοις ποιήσῃ, καὶ 
νἱὸν μὲν ἀποδείξῃ τοῦ Θεοῦ εἱσποιηθέντα διὰ τῆς χά- 
ριτος, χληρονόμον δὲ τῶν ἀγαθῶν τοῦ Χριστοῦ" οὕπω 
λέγεις εἶναί σοι χαιρὸν δέξασθαι τὰ διδόμενα, Ὦ τῶν e 
πονηρῶν ἐμποδίων | à τῆς αἰσχρᾶς καὶ ἀτελέστου 
ἀσχολίας | "Ἕως πότε ἡδοναί ; ἕως πότε ἡδυπαθειαι ; 
Πολὺν ἐξήσαμεν χρόνον τῷ χόσμῳ, ζήσωμεν λοιπὸν 
xal ἑαυτοῖς. Τί ψυχῆς ἀντάξιον ; Τί ἰσοστάσιον τῆς 
βασιλείας τῶν οὐρανῶν ; Τίς ἀξιοπιστότερός σοι σὐμ- 
Óou)o; τοῦ Θεοῦ ; Τίς φρονιμώτερος τοῦ σοφοῦ ; à) τίς 
ὠφελιμώτερος τοῦ ἀγαθοῦ ; Τίς τοῦ (82) χτίσαντος 
οἰχειότερος ; Οὐδὲ τῇ Εὗὖα συνήνεγχε τῇ τοῦ ὄφεως 
συμθονλῇ πεισθῆναι μᾶλλον [$$ τῇ τοῦ Δεσπότον. Ὦ 
τῆς ἀτοπίας τῶν λόγων Οὐχ ἄγω σχολὴν ὑγιᾶναι" 
᾿μήπω μοι δείξῃς τὸ φῶς" μήπω συνήψης τῷ Βασιλεῖ, 
Οὐ ταῦτα λέγεις ἄντιχρυς ; Μᾶλλον δὲ τὰ τούτων ἀλο- 
γιστότερα. Σὺ δὲ, εἰ μὲν ἧς ἐγγεγραμμένος τοῖς δη- 
μοσίοις ὀφλήμασι, χρεῶν δὲ ἀποχοπαὶ τοῖς ὑπεθύ- D 
vot; κπεριηγγέλθησαν, εἶτά τις ἦν ὁ πρὸς ἐπήρειαν 
ἄμοιρόν σε ποιῆσαι τῆς συγχωρήσεως ταύτης ἐπιχει- 
ρῶν" ἠγανάχτεις ἂν xol ἐδόας, ὡς τὸ ἐπιδάλλον σοι 
μέρος τῆς χοινῆς χάριτος ἀφαιρούμενος. ᾿Επειδὴ δὲ 
οὐ μόνον ἄφεσις τῶν παρελθόντων, ἀλλὰ χαὶ δωρεαὶ 
τῶν μελλόντων προεχηρύχθησαν, αὐτὸς σεαυτὸν ἀδι- 
κῶν, ἃ μηδ' ἂν τῶν ἐχθρῶν σοί τις ἐπηρεάσατο (83), 


* III Reg. xvii, 84. 


(79) Codex Medicteus Tptresócart, xai ἐτρίσσευσαν. 

(80) Addita est vocula ἐν ex libris antiquis. Ibi- 
dem Colb. tertius ταῖς ἡμῶν προσιόντων. 

(81) Colb. primus ἰσοπολέτην δέ σε τοῖς. Aliquanto 
post Colb. tertius δέξασθαί ct. 

(82) Colb. primus ἣ τίς τοῦ, Statim mss. non- 


rere. O rem miram | renovaris, nec conflaris ; re- 
formaris, nec contereris ; curaris, neo sentis dolo- 
rem, et tamen id beneficii tecum non reputas. 
Servus hominum si esses, servisque fuisset propo- 
sitalibertas, nonne occurrisses ad statam diem, 
conducens patronos, judicesque rogans, ut omni 
opera assereris in libertatem ? Quin et alapam, 
postremamservorum prenam perferres, ut in poste- 
ruma verberibus liber fieres etimmunis. Quoniam 
autem te servum, non hominum, sed peccati, ad li- 
bertatem praeco vocat, ut te captivitate solutum ex 
equo cum angeliscivitate donet, teque efficiat per 
adoptionis gratiam.filium Dei, et bonorum Christi 
heredem : nondum tempus esse hec dona exci- 
piendi dicis. O impedimenta prava! O turpem ét 
interminatam occupationem | Quousquetandemvo- 

luptates ?usquequo delicie? Viximus multum tem- 

pus inundo, reliquum vivamus et nobis ipsis. Ec- 

quid anime e&equiparabile ? Quid regno colorum 

comparandum ? Quis tibi consiliarius fide dignior 

quam Deus. Quis prudentior sapiente, aut quis uti- 

lior bono ? Quis conditore conjunctior ἢ Nec Eve 

serpentis consilio credidisse magis quam Domini 

profuit. O inepta verba ! Non vacat sanari nondum 

ostendas mihi lucem, nondum conjungas me Regi. 

Nonne heec aperte loqueris ? Imo etiam his absuft- 
diora. Tu enim si esses tributis publicis obnoxius, 
nuntiareturque undelibet debitoribus rescissio erís 
alieni : deinde esset qui per injuriam privare te hac 
condonatione conaretur ; succenseres utique et cla- 
mares, ut qui ea communis beneficii portione, qute 
ad te attineret, spoliareris. Postquam vero non 
preteritorum modo condonatio, sed futurorum 
etiam largitiones preenuntiati sunt ; te ipse injuria 
afficiens, quantum ne ullus quidem inimicus tibi 
nocuisset, putasne tetibi convenienter consuluisse, 


nuli τῇ τοῦ ὄφεως σνμθουλίᾳ. Necita multo infra 
Colb. tertius pro λόγων habet λογισμῶν. 

(83) Antiqui tres libri izzo4s«ro. Edit et Reg. 
tertius ἐπηρεάσατο, rectc. Ibidem utraque editio οἴει 
προσηχόντως. Al nostrisex mss. προσήχοντα, Sensu 
non dissimili. 


S. EASILII MAGNI 


432 


eo: TV oy 9* Lon adnallas A si προτηλήντος το ει πτῆνγι, xul γυπτιτειὼς ἔχτε- 

ae mu, QV 05 3, n^, Mtforiarie θυ σύαι tut σεγτου, Si γε S2 Ci4E TK» Sli7U, 

so vb ha: TU, Ts wx fü talentorum — v9) gums sut τοῖς ὑφωχαστι; at ταυτα εἴδως, 
VXÉncgAUye j"ao At /niunatenemn, nisl — 676 ὁ τῶν αὐρίων ταν ἀντων 42 TIDETES ἔτυχεν ἂν 

vU πιο DURAM d SV 1 s^ κ΄... anilalem ex- τῆς ὑγίσεως, εἰ μὲ αὐτὸς Ex. Tk» εἴσποχξω ἐκ 
echando US tstufyr sbuts * Fur) fe nobis (quOo- τῆς πρὸς τὸν ὁμκοδουλον ἀπανότωπίας: ἀνενεώσατθ. 
ναι MAH AAA LIA cuts Fanbis, si debitori- — 70 x«i zat) γυγαχτέον αἱ muÓWAate. ἐπειδὰν TES xz- 
eres MA Loi Vi κα νει, ut donum — pies τύχωμεν, μὴ ἁγιῶτες i84 τοῖς ὀφειλέταις 


G0 9 38À€ 2 F6 qi PI pp UE “πὴ Πα, 

vMSSxyt uma pum, revolve 

enm tetro 1a nulia unt pec- 
wo dé τινα Vy Hee Mbnem, Fb enim 

sesto) t RB Cn, rnuprputumianit gratia y κὶ 

ΠΕ Μ᾿. eniin debonti, 

217 παν Hp, αι ἀπ ἡ diligat 1 sin 


, 


TT “.“.»..8 EP 
. 


.4 «48 
.,44 ILES 


eth artes ns de iure, qui baud 
oro des Pea y queas gux V ᾿ς nun needum 
este 9 ode να T apr pda vriut In Irutia 
eg nptietebi, huno nbonnprlila, hits a iine 
ato usn VB ἢ. PD duis, ialida: ΠῚ 
“4. 4“4.4.,)72 ana 1486} 9rd ln. vini ad 7 viluptas eat 
For κα sape supr iniu 7 gans iun ἡ: 
Fs sd) ἢ. “ἀμ ἢ. ! Angrlino £o 818" 
(aput, ua deti unt qui juti bent 2 1i ule idus 
“ἐν Reza 1} sul, ae guililantibius, ud al 
“141 με wc anve eu ni dans at, nd ab n. eontl 
etu. fuerint cun Justus ennuieti, queant citra 
eoulusionen sepung. Ἀμμ t ἢ. noster nn 
Bl», ΜΙ} jurium, Bin) niyslieis ipia nocosaltludi- 
nen ulbytalenuiuec ustedes, uisi sipalupni nid 
super 6e duinen vultus Duinin 5. Quonindo vitii 
culi te ungelus ἡ ipuomuda ernpietes lustilius, nia 
“γε με ἢ} ? “ἢ dicturus es tu, 
με: sum, si gueolas no dnsigniia non exdbilbeas ? An 
μη! απ, eaterminalerenm domos signatas: prister- 
jisse, iti hin vero uan signati non. erant, primo- 
pni oceidisan 2 TFenunrus non obslgnatus di- 
pg n P[uribua [nee polest : ovi signo enveuti tuto 
etrnenniur insidim, 

5. dnvrnpnia (3s 7 Metins juventutem. baptismatis 
frenos Ernst flos ietatiw 7 Cave faceris viutici jü- 
κ᾽ 1, envers uunisersqmunpnimentum, euvo cogites 
qe ondecuntn ora velut de prima !? ; quandoqui- 
ain 0t num qui jm primum editur in lucem, 
main ἢ» ἡ] 5 habere eonveuit, Si quis medi- 
“ὡς Ὁ iba, se artibusquibusdam ac. in- 


*- δίῳ δ. 


np iusti, 


' Mutius riva, V4 sgg, 9 Hom, v. 90, 
e£, 1} 


uet, s nmIisateumetin) μὴ ul udo, ἐπειδὰν 
tet ttt dup tmo, un γι τει olo,, sie vertit inler 


sirxstdut Guad ne patiamur, fratres dilectissimi 
minigneprie aümeiddeertendum: posteaquam. hanc 
qiiitiuim tegi stmt, sed delituribus nostris. ye- 
eniti ut firmiimn ele, autem interpretandi 
íi. ns ganar, 037999 fuil quod. hoe Joco. vocu- 
en rye cx primer non posset. Mox 

50 5, cher (ula rry Gui, 
ess dentis duae on votis A nginque mss ὑπ᾽ 
«e. Un9vb Mj ua etur, iov utut γῆι ῥαδίω: 
VMIér yh, Μὲ Ma vertit Ducwus, Billium 


" * L1 * 
54r. παν, apres ned 1}. 1 fuerint B 04 o: ptr. 


ΤΊ, Joan, v. 17. 


LE d . - » . 
Sio uUy) ἡμῖν παρχιαείνη T? 05257. 


4. T0150: εἰς τὸ ταμιεῖον σου τῆ; ψυγξς, ἀναχίνη TOY 


μων, 029. 


7) 1.9 πιπρημένων τὴν πνχατυ, LU uto πολλὰ 
7^) ἐστι τὰ ἀμαητήκλατα, αἰ αὐνυΐσεης τῷ TÀZÜSU 
"Una “00 ἐπλεύνχσι ὦ ἀμχότιχ, Ὑπεοεπεοίσσευ- 
Gt ἢ ύρις, ἐὰν δέχῃ τὴν χύφοω τῷ zo ὁφγείοντι 
πολὺ πολὺ καὶ ἀγεγήσεται, ἵνα πεοιτστεοῦν GRE TL. 
καὶ εὐτελῆ, χαὶ οὐ πρὸς θάνατὸν σοὺ τὰ 
οὐχ ἀγεν- 


uUuVTLUATA, τὶ ἀγωνιᾶς τὸ υἷλλον, ὃς γε 


: ^n] ^. . 
wax τὰ παρο:θήντα οιήνεγχας, xal ταυταὰ 


- - 
Quo τ » 


yuuta παι ον ούμενος ; Nu) ὥσπεο ἐπὶ τουτανης 
s) “44 νημεξέ σοὺ τὰν ψυχὰν, ἔνθεν ὑπ᾿ ἀγγέλων, 


“ fy) πὴ ἡκιλόνων διξλχομένον, Τίσιν ἄρα δώτεις 
«4 pho τὰν καρδίας ; Τί παρὰ σοὶ νιχήσει ; ἡ )ονὴ 
“μωκὴὸςς ὦ ἀγικταὸς ψυχῆς} ἀπόλαυτις τῶν παοόντων 
δα, nibkuytey ἐπιθυμία ; λγγελοί az παοαλήγον- 
ín, ἡ φσυηέξουσιν οἱ χατέχοντες ; Ἐπὶ παρατάξεως 
(85) δικχυί- 


“ἀν ραν δὲ τὸ σύνθφμα τοῖς 9* αὐτοὺς 
pora tio, Quit χαὶ οἱ γίλοι ῥαδίως ἀ)λήλους ἐναχαλῶνται, 
καὶ πρὸς νος ἐναντίους, ἐὰν ἐν ταῖς συμπλοχαῖς ἀνα- 
μεν U nw, εὐχοινὴς δύνηται ὑπάρχειν ὁ χωρισμός, 
. . "PP Y ov - . 
νος, ἐπε γνυσεταί σε, εἰ φιέτεοος Sl, i τῶν π- 
(ον, ἐὰν μὴ τοῖς μυστιχοῖς σνμθόλοις παράσχῃ 
(n4 καίάν τα, ἐὰν un σηυειωθῇ ἐπὶ σὲ τὸ 9g τοῦ 
“μάν Νυλίον, Πῶς ἀντιποιγθῇ σοὺ ὁ ἄγγελος ; 
νὰν dà ἀρ έται τῶν £4 05d, ἐὰν μὲ ἐπιγνῷ τὴν 
“γον ὗν Πὰς δὲ σὺ ἐρεῖς, Τοῦ Θεοῦ εἶκε, μὴ ἐπι- 
τῆς τὰ νιάτα " Ἢ ἀγνοεῖς, ὅτι τὰς 
VETE MITPEMETEIUE ὁ ολοηρευτὴς ὑπερέθαινεν, ἂν 
τὰ ποωτότοχα ; 


dU ταῖς (pst ἔστοις XXTEVOVEUE 
κλέπταις" 


ÀT 2h epii6; ürzXonóg εὐςπιχείοητος 
aoufy τον ἀπηπείωτην ἀκινδύνως ἐπιδονλεύεται, 

di Νέως εἰν ἀσγήλιται τὴν VEOTETR T τοῦ βαπτί- 
σητὸς hrs. dMaoudoxais ἢ ἀκαΐ p μὴ $us 
τὰ svudiu, μὰ ἀπορέτῃς τὸ νυλαχτήοιον (86), μὲ πιοὶ 
τὴς ἀἐνδεγυτῆς "tug ὡς περὶ πρώτης διανοοῦ" ὅπου 
D: πρόπίαῖι καὶ τὸν ἀογχηῖνον τοῦ βίου ἐν ὀνθα)- 
uus ἔχε τὴν τῶ την. Εἴ τὶς TOW ἐπηγγέλλετό 
σοι μηχάναις τιτι καὶ ἐπινοίαις νέον ποιήσειν EX γέ- 


* Psal. 1v, 7. ? Exod. xi, 933. ! *Matth. 


secutus, ut et amici sese invicem facile revocent : 
quam virorum doctissimorum interpretationem 
hic addenda:n judicavimus, ut si cuipiam magis 
probaretur, ea uti liceret. 

(50) Combefisius, cui interpretatio vetus non 
jdacuit, haec verba, uz ἀπολέσῃς τὸ φυλαχτήοιον, 18 
Interpretatus est, Ne salutis pignus amiseris:quie 
interpretandi ratio videri potest quedam esse de- 
claratio verborim Basilii, non simplex eorum- 
dem. interpretatio. Haud longe vocem «pe; ex 
Colb. primo addidimus. 


433 


βρόντος, οὐχ ἂν ἐπεθύμησας ἐλθεῖν ἐχείνην τὴν ἡμέ- À 
ραν, ἐν f σεαυτὸν ὁρᾷν ἔμελλες πρὸς ἀχμὴν Umo- 
στρέφοντα (87) ; Ἐπειδὴ δὲ τὴν ψυχήν σου ἀναθα- 
λήσειν ἐπαγηέλλεταί σοι τὸ βάπτίσμα, ἣν σὺ ἐπαλαίω- 
σας, χαὶ ῥυσὴν αὐτὴν (88) ἐχ τῶν ἀνομιῶν, χαὶ 
ἐσπιλωμένην ἀπέδειξας, χαταφοονεῖς τοῦ εὐεργέτου, 
xal οὐ προστρέχεις τῷ ἐπαγγέλυματι. Οὐχ ἐπιθυμεῖς 
ἰδεῖν τί το μέγα θαῦμα τῆς ὑποσχέσεως ; πῶς ἄνεν 
μητρὸς ἀνα γεννᾶται ἄνθρωπος, πῶς ὁ παλαιούμενος 
χαὶ φθειρόμενος χατὰ τὰς ἐπιθυμίας τῆς ἀπάτης 
σφοιγᾷ πάλιν, χαὶ ἀνηδᾷ, χαὶ εἰς τὸ ἀληθινὸν ἄνθος 
τῆς νεότητος ἐπανέρχεται ; ἘΒάπτισμα αἰχμαλώτοις 
λύτρον, ὀφληαάτων ἄφεσις, θάνατος ἁμαρτίας, παλιγ- 
“ενεσία ψνχῆς, ἔνδυμα φωτεινὸν, σφραγὶς ἀνεπι- 
χείρητος, ὄχήμα πρὸς οὐρανὸν, βασιλείας πρόξενον, 
νἰοθεσίας χάρισμα. Τοσούτων ἀγαθῶν xci τηλιχού- 
των, ἄθλιε, προτιμοτέραν ἄγεις τὴν ἡδονήν ; Νοῶ 
γώρ σου τὴν ὑπέρθεσιν, χἂν περιστῶλῃ (89) τοῖς 
ῥήμασιν - αὐτὰ βοᾷ τὰ πράγματα, χἂν τῷ φωνὴ 
σιωπᾷᾶς. Ἔασον, ἀποχρήσωμαι τῇ σαρχὶ πρὸς τὴν 
ἀπόλαυσιν τῶν αἰσχρῶν, ἐγχυλισθῶ τῷ βορθόρῳ 
τῶν ἡδονῶν, αἰμάξω τὰς χεῖρας, ἀφῇωμαι τὰ ἀλ- 
λότρια, δολίως πορευθῶ, ἐπιορχήσω, ψεύσωμαι * 
χαὶ τότε τὸ βάπτισμα, ὅταν λήξω ποτὲ τῶν χαχῶν, 
ὑποδέξομαι (90). Ei μὲν οὖν χαλὸν ἡ ἁμαρτία, φύ- 
λασσε ταύτης εἰς τέλος" εἰ δὲ βλαδεοὰ τῷ ποιοῦντι, 
τί ἐπιμένεις τοῖς ὀλεθρίοις ; Οὐδεὶς; χολὴν ἐμέσαι 
ξητῶν, £x πονηρᾶς x«i ἀχολάστου διαίτης πολυπλα- 
σίονα ταύτην ἑαυτῷ σνυναθροίξει. Καθαέρειν προσῆχε 
τῶν λυπούντων τὸ σῶμα, οὐ μέντοι χατασχευάξειν 
τὴν νόσον μείξονα τῆς δυνάμεως. Φαίνεται ἢ ναῦς αὶ 
μέχρι τίνος τὸ βάρος τῶν ἀγωγιμων ὑφίσταται, 

τὸ δὲ ὑπὲρ τοῦτο χαταδαπτίξει. Φοδήθητι μὴ xoci σὺ - 
τὰ παραπλήσια πάθῃς, χαὶ μείξονα τῆς ἀφέσεως 

ποιήσας τὰ ἁμαρτήματα (01), πρὸ τῶν ἐλπισθέντων 

λιμένων ὑποστῆς τὸ ναυάγιον. Οὐ βλέπει Θεὸς τὰ 

γινόμενα ; ἢ οὐ νοεῖ σου τὰ ἐνθυμήματα ; ἢ συνερ- 

γάξεταί σοι τὰς ἀνομίας ; Ὑπέλαθες ἀνομίαν, φησὶν, 

ὅτι ἔσομαί σοι ὅμοιος (92). Σὺ δὲ, ἀνδρὸς μὲν θνη- 

τοῦ φιλίαν πραγματευόμενος, δι’ εὐεργεσίας αὐτὸν 

προσάγῃ, ἐχεῖνα λέγων χαὶ πράττων οἷσπερ ἂν αἴσθῃ 

χαίροντα - Θεῷ δὲ προσοιχειούμενος, χαὶ εἰς τὴν νἱοῦ 

τάξιν Ὠλπίξων παραδεχθήσεσθαι, τὰ ἐχθρὰ τῷ Θεῶ 


!! Ephes. 1v, 22. 


(87) Reg. primus £7:770£20v:«. Mox unus ms. 
ἀναθάλλειυ, 

(88) Editio Paris. χαὶ ῥύσσειν αὐτήν, corrupte. 
Editio Dasil.et mss.aut cum duplici e, zat ῥυσαήν, 
aut cum unico, xci ῥυσήν, emendate : nam utra- 
que scribendi ratione uti solent.Statim duo mss. 
ἐπέδειξας. 

(8) Colb. tertius περιστίλης. 

90) Colb. tertius δέξομαι. 

(91) Miror Volaterranum, qui illud, Φοόήθητι μὴ 
x«t σὺ τὰ παραπλήσια πάθης, x«i μείξονα τῆς ἀγ- 
ἐσέως ποιήσας τὰ ἀμαρτήματα, ita Latine reddidit : 
Vide ne et tu similia patiaris, majora continuo 
admittenda, quam ea qua remittenda tibi per 
baptismum promittebantur. Sed hoc non dicit 
Basilius, nec dicere potuit ; cum nullum sit pec- 
catum quantumvis grave, quod baptismate non 
deleatur, Horum autem verborum,ut mihi quidem 


13 Psal, ΧΙ ΙΧ, 24. 


HOMILIA IN SANCTUM BAPTISMA. 


&34 


dustria juvenem te ex sene facturum esse, nonne 
desiderares illam adesse diem, in qua teipsum vi- 
surus essesad etatis vigorem reversum? Sed cum 
baptismus facturum se spondet ac pollicetur, ut 
anima tua quam vetustate confecisti, ac iniquitati- 
bus rugosam maculosamque reddidisti, ad pristi- 
num florem redeat: aspernaris benefacientem, 
neo aocurris ad promissionem. [tane vero ma- 
gnum pollicitationis miraculum videre non cupis? 
quomodo sine matre regeneretur homo? quomodo 
inveteratus et erroris desideriis !! corruptus, vi- 
geat rursus," repubescatque, et ad verum juventu- 
tis florem revertatur? Baptismus captivis est re- 
demptionis pretium, debitorum condonatio, mors 
peccati, regeneratio animce,indumentum lucidum, 


B sigillum quod conatu nullo frangi potest, vehicu- 


lum ad colum, regni conciliator, adoptionis do- 
num. Tot ac tantis bonis, o miser, voluptatem du- 
cis potiorem ? Novi enim procrastinationem tuam, 
quanquam eam verbis contegis : clamant res ipse, 
tametsi voee taces. Sine, utar corpore ad fruen- 
das turpes libidines, voluter in cceno voluptatum, 
cruentem 'manus, diripiam aliena, 116& dolose 
ambulem, pejerem, mentiar; ettuno cum tandem 
aliquando 8 malis destitero, suscipiam baptisma. 
Quod si peccatum bonum est et honestum, illud 
ad finem usque serva: sin noxium est patranti, 
quid in exitiosis immoraris ? Nemo bilem evomere 
eum vult, mala intemperantique dieta eam sibi 
multo abundantiorem congerit. Par enim fuerit 
corpus a noxiis purgare, non morbum viribus ma- 
jorem efficere. Exstat navis interim dum imposi- 
tarum mercium onus sustentat ; si quid ultra ac- 
cesserit, mergit. Time ne tibi etiam paria aeci- 
dant; neve si peccata committas venia majora, 
ante portus speratos naufragium facias. Non videt 
Deus que fiunt? non agnoscit tuas cogitationes ὃ 
an iniquitates tuas juvat ? Suspicatus est,inquit,ini- 
quitatem, quod ero libi similis 13, Tute mortalis viri 
amicitiam cum ambis,beneficiis eum allicis, dicis- 
que ac facis, quibus gavisurum ipsum intelligis : 
sed Deo conjungi volens, et in filii locum te rcce- 
ptum iri sperans, si interea tamen que Deoinimica 


videtur, sententia hec est: Cave peccata admit- 
tas, que indignum te venia reddant, sic ut justo 
Dei judicio ante moriaris, quam baptisma susci- 
pias. Combefisius posteaquam hunc Basilii locum 
sic interpretatus est, »4270ra peccans quam pro 
veniae ratione, addit, ob quz silicet excludaris a 
baptismi gratia : quam viri ceteroquin doctissimi 
declarationem non puto cuiquam probatum iri, 
cum nemo quamlibet scelestus unquam, quod 
sciam, a baptismi gratia exclusus sit. 

(92) Utraque editio : Ὑπέλαθες, ἄνομε, φησὶν, ὅτι 
ἔσομαί σοι ὅμοιος, ezistimasti, o inique, inquit, quod 
ero (ui similis. Et ita scripsisse quemdam interpre- 


tem,ex Hezaplis discimus. At nostri sex mss. ma- 


gno inter se sensu, ὑπέλαδες, ἀνομίαν, etc. Suspica- 
tus es, Inquit iniquitatem,quod ero tui similis, nec 
aliter legitur apud LXX. 


&35 


cores, unde maxime illum offendis, indene ip- 
sius familiaritatem necessitudinemque tibi pollice- 
ris? Vide ne liberationis spe, sitibi ipse malorum 
copiam congesseris, peccatum quidem coacerves, 
venia vero priveris. Jeus non irridetur?. Cave abu- 
taris gratia ad quasstum. Ne dixeris: Bona est qui- 
dem lex, sed jucundius peccatum. Diaboli hamus 
voluptas est, trahens ad perniciem. Vuluptas,ma- 
ter est peccati : peccatum vero stimulus mortis 
est!*. Voluptas nutrix est eterni vermis: que 
fruentem se ad tempus quidem demulcet : deinde 
vero germina felle amariora producit. Nihil aliud 
clamat procrastinatio nisi illa : Regnet in me pri- 
inum peceatum, postea regnabit aliquando etiam 


Dominus. Exhibebo mea membra arma injustitie p 


iniquitati !? : deinde exhibebo ea aliquando etiam 
arma justitiae Deo. Sio et Cain offerebat sacrificia, 
prima in usum oommodumque suum, secunda 
conditori et largitori Deo.Cum idoneus es qui ope- 
reris, absumis in peocatis juventutem tuam. Post- 
quam elanguerunt organa,tuno ea Deo offers, cum 
non amplius potes his ad ullam rem uli, sed ea ne- 
cesse est torpere ob diutinam tabem, vigore et ro- 
bore resoluto. Continentia in senectute continentia 
non est : sed animus ad lasciviendum invalidus. 
Mortuus non coronatur : nemo ideo justus, quod 
ei mali faciendi facultas non sit. Vires ac po- 
tentia duin tibi suppetunt, fac vincas ratione peo- 
oatum. Hoo enim virtus est, declinare ἃ malo, et 


eflicere bonum !*. Nam cessare a malo, neque 119 C 


Inude, neque castigatione ex se dignum est. leo- 
eare s] desieris ob «wtatem, benelicium est infir- 
mitatis. Laudamus autem eos qui animi proposito 
boni sunt, non eos, qui necessitate aliqua a malo 
arcentur. Caterum quis tibi vite limitem prveefi- 
xit? quis certum senectutis terminum tibi defini- 
vit? quis sponsor futurorum apud te adeo fide di- 
gnus ? An non vides infantes abreptos ? an non vi- 
des eos qui etate vigent, abduci, atque de medio 
tolli? Nullum preetinitum tempus vita habet. Quid 
exspectas, ut beneficio febris et munere baptisma 
accipias? quando neque salutaria verba proferre 
poteris, neque forte tibi clare audire licebit, morbo 
caput ipsum oecupante : non manus ad celum at. 
tollere, non in pedes erigi, non genu flectere ad 
adorandum, non commode doceri, non diligenter 
confiteri,non pacisci cum Deo, non inimico renun- 


15 Galat. vi, 7. !* I Cor. xv, 56. 


(93) Antiqui duo libri ἀμαοτίαν ἀθοοίσος. 

(94) Basilius hoc dicit: Noli dono baptismalis ita 
uti, ut deliciis fruare, genioque indulgeas, et de- 
das te voluptatibus. 

(95) Colb. primus u£z:xo ἐστί. 

(96; Colb. tertius ποιεῖ. Ibidem in Reg. primo 
Pro ἀναδότεις legitur ἀντιδόσεις. Aliquanto post 

lb. tertius pro τῷ 6:5 habet τῷό Κυρίῳ, Donuno: 
que verba ita scripta sunt in Colb, primo, «aoz- 
στέσω αὑτά ποτε XKÀ OR! Li 
ordine, et elarius. 

(97) Beg. primus ὁ Κάϊν, Hoc ipso in loco idem 


ὅπλα διχαιοσύνῃς τῷ Θεῦ, alio 


S. BASILII MAGNI 
sunt perpelres, et per legis violationem eum dede- A 


!s Rom. vi, 13. 


436 
ποαττων, χαὶ διὰ τοῦ νόμου zaoubucte; ἀτιμάζων 
αὐτὸν, ἐξ ὧν μαλιστα προτσχοοῦεις, EX. τούτων ἔλξί- 
δεῖς Tí» οἰχειότχτα ; “Ὅρα μὲ ἐπ᾽ ἐλπίδε τῆς ἀπὸο- 
λυτοωσέως, παξύος χαχῶν σεχυτῶ συλλεξάμενος, τὴν 
uiv ἀμαοτίαν συναθοοίσῃης (93), τῆς δὲ συγχωρήσεως 
ἀποτύχες. Θεὸς οὐ μυχτερίξεται. Μὲ ἐππορεύου (94) 
τὸν χάοιν. MX εἴπῃς " Καλὸς μὲν ὁ νόμος, ἀλλ᾽ κα δίων 
ὁ ἁμαοτῖα. Ἤδονξ ἀγχιστρὸν ἐστι τοῦ διαΐξολον πρὸς 
ἀπώλειαν ἔλχον. "ldovü μύέτορ τῆς ἀμαρτίας (95) " 
ξ δὲ &uaprím τὸ κέντοον ἐστὶ τοῦ ὑανάτου. ᾿Πδενὺ 
τοοφὸς τοῦ αἰωνίου σχώλγχος, LG πρὸς χαιοὸν μὲν 
καταλεκίνει τὸν ἀπολαύοντα, ὕστερον δὲ πιχροτέρας 
χολῆς ποιεῖται (96) τὰς ἀναδόσεις. Οὐδὲν ἄλλο βοᾷ κ᾿ 
ὑπέοθεσις & ταῦτα " βασιλευσάτω ἐν ἐμοὶ ποῶτον ζὶ 
ἀμαοτία, εἶτα βασιλεύσει ποτὲ χαὶ ὁ Κύριος. IIapz- 
στήσω μου τὰ u£AG& ORÀR ἀδικίας τὸ ἀνομία " εἶτά 
παοχστέσω ποτὶ χαὶ ὅκλα δικαιοσύνης αὐτὰ τῷ Θεῷ. 
Οὕτω xxt Καὶν (97) ποοσέφεοε τὰς ὑυσίας - τὰ πρῶτα 
τὰ ἀπολκύτει τῇ ἑαυτοῦ, τὰ δεύτερα τῷ χτίσαντι 
xxi ϑωοςσαμένῳ Ow. Ὅτε ϑυνατὸς ti ἐν ἔργοις, τὸν 
νεότχτὰ σὸν cai; ἀμαοτίαις προσαναλίσχεις. Ὅτε 
ἀποχάμς τὰ ὄόγανα, τότε προσάγεις αὐτὰ τῷ Θεῶ, 
ὅτε εἰς οὐδὲν αὐτοῖς ἔστι χρέσασθαι, ἀλλ᾿ ἀνώγχη 
κεῖσθαι διὰ τὸν £x τοῦ χρόνου μαρασιλὸν παραλυ- 
θέντος (98) τοῦ τόνου. Ἢ ἔν γζοᾳ σωφροσύνη οὐ σω- 
φοοτύνς, ἀλλ' ἀχολασίας ἀθυναμία, Νεχρὸς οὐ στε- 
φανοῦται" οὐδεὶς δίκαιος Gv ἀδυναμίαν χαχοῦ" Ἕως 
ἔττι σοι δύναιις. λογω xouzit τὸς ἀμαρτίας. Τοῦτο 
quo ἔστιν Gotzé ^ ἔχχλισις ἀπὸ χαχοῦ, χαὶ ποίκσις 
ἀγαθοὺ. "ll δὲ ἀογία τῆς πουχρίας οὔτε ἐπαίνων αὐτὴ 
xaÜ' ἑαυτὲν, οὗτε χολάσεων ἀξιοῦται. Ἐὰν δι᾿ LAU 
χίαν παύσες τῆς αμαοτίας, τῆς ἀσθενείας ἢ χάρις. 
᾿Ἐπαινοῦμιν δὲ τοὺς χατὰ προαίρεσιν ἀγᾷθοὺς, οὐ 
τοὺς ἀπὸ τῶος ἀνάγχςς ἐξειογομένους. Τίς δὲ σοι 
x&i τὸν ὅοον τῆς τωξςς ἔπτξε; τὶς σοι τὲν προθεσμίαν 
τοῦ γζοως Otgi; τίς οὕτως ἀξιοπιστος παρὰ doi 
τῶν μελλόντων ἐγγυττες; Οὐχ ὁρᾷς VERUX ἀρπατὸ- 
μενα (99), τοὺς ἕν ἐλιχία ἀπκαγομένους ; Οὐχ ἔχει 
μίαν προθεσμίαν ὁ Sio; Τὲ ἀναμέντι; πνοῖτοῦ σοὶ 
δῶρον γενέσθαι τὸ βάπτισμα; ὅτε οὐδὲ φϑίγξασθαι 
δυντὸς τὰ σωτζοια ὄξματα, ταχα Oi οὐδὲ ἀχοῦσαι 
χαθαοῶς ἐπιτοαπχῖς, αὐτὸ τὸ κχέγαλξ ενοιχούσχ: 
τῆς νόσου " οὐ χεῖρας ἄραι εἰς οὐρανὸν, οὐχ ἐπὶ πόϑας 
διαναττξζναι, οὐ χλῖναι γόνν ti τὲν ποοσχύνῃσιν, 
οὐ διϑαχῦξναι χοχτίπως, οὐχ ὁμοληηξσαι ἀσφαλῶς, 
οὐχὶ συνθέτθαι Θεῦ, οὐχ ἀποταξασήχι τῷ εἐχθοῦ, 
τάχα Oi 0205 συνιτῶς ἐπαχολονύξται μυστα᾽ωγού- 
μῖῆνος, ἀανίξολος ὧν τοῖς παροῦσιν, «ox (1) £200» 


16 1 Petr. 1n, 114. 


codex ποῦτα μὲν... δεύτερα δέ. 

ι98) Veteres quatuor libri πακοαλνθέντα. Editio 
utraque et Reg. tertius z«ox4v6ivzo;. Aliquanto 
post. Colb. terljus οὐδ εὶς δικαιοῦται. 

(99) Colb. primus ἀναοπατοίενα. 

(1) Editio Paris. z «oz, Vocula £& in mss. non 
legitur. Ibidem editio Paris. ἔσθεο... ἔχεις. Editio 
Basil. el sex mss. ξσθετο... ἔχει... Colb. tertius re- 
centi admodum manu habet $6607... ἔχεις : quam 
emendationem, cum nihil melius occurrerit, se- 
qui non dubitavimus, 


491 


τῆς χάριτος, ὃ ἀναισθήτως ἔχεις τῶν γινομένων, Ὅταν Α 
δὲ xai ἐπιστημόνως τὴν χάώριν δέξῃ τότε τὸ μὲν 
τάλαντον ἔχεις, τὴν δὲ ἐργασίαν οὐχ ἐπιφέρῃ. 


6. Μίμησαι τὸν εὐνοῦχον. Εὖρεν ἐχεῖνος τὸν χατ- 
ηχοῦντα, καὶ οὐχ ὑπορεῖδε τὴν μάθησιν, ἀλλ᾽ ἐπὶ τὸ 
ἅρμα ἀνεδιθάσατο τὸν πένητα ὁ πλούσιος, τὸν ἐδιώ- 
τὴν χαὶ εὐχαταφρόνηοτον ὁ σοθαρὸς x«l ὑπέρογχος " 
καὶ διδαχθεὶς τὸ Εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας, ἐδέξατο 
μὲν τῇ χαρδίᾳ τὴν πίστιν, οὐχ ἀνεδάλετο δὲ τὴν 
σφραγῖδα τοῦ Πνεύματος. ᾿Επειδὴ γὰρ ἀπήντησαν (2) 
ὕδατι, Ido), φησὶν, ὕδωρ, 'Ex περιχαρείας ὁ λόγος" 
Ἰδοὺ τὸ ζητούμενον, Τὶ κωλύει με βαπτισθῆναι ; 
πον προαίρεσις ἑτοίμη, τὸ χωλύον οὐδέν. Ὁ γὰρ 
καλῶν φιλάνθρωπος, ὁ διάχονος εὐτρεπὴς (3), ὃ 
χάρις ἄφθονος. ἡ προθυμία ἐνυπαοχέτω, x«l τὸ 
ἐμποδίξον οὐκ ἔσται, Eig ἐστιν ὁ χωλύων, ὁ ἐμφράώσ- 
σὼν ἡμῖν τὰς εἰς σωτηρίαν ὁδοὺς, ὃν νικήσωμεν τῇ 
συνέσει. ᾿Εχεῖνος τὸν ὄχνον ἡμῖν ἐμποιεῖ * ἡμεῖς δια- 
ναστῶμεν πρὸς ἐργασίαν. 'Εχεῖνος διαχένοις ἐπαγγε- 
λίαις τὰς καρδίας ἡμῶν ἐξαπατᾷ " ἡμεῖς αὐτοῦ μὴ 
ἀγνοήσωμεν τὰ νοήματα, Ἢ γὰρ οὐχὶ τὴν μὲν ἁμαρτίαν 
σήμερον ποιεῖν ὑποδάλλει, τὴν δὲ διχαιοσύνην εἰς τὴν 
αὔριον πείθει ἡμᾶς ταμιεύεσθαι; Διὰ τοῦτο ὁ Κύριος, 
ἀναλύων αὐτοῦ τὰς πονηρὰς συμβουλίας, Σήμερον, 
φησὶν, ἐὰν τῆς φωνῆς μὸν ἀχούσητε. Ἑχεῖνος λέ- 
γει" Τὴν σήμερον ἐμοὶ, χαὶ τὴν αὔριον τῷ Οτεῷ. 
'O Κύριος ἀντιθοᾷ - Σήμερον τῆς ἐμῆς φωνῆς ἀχού- 
cart (k). Νόησον τὸν ἐχθρόν " οὐ τολμᾷ συμθουλεῦσαι 
χαθόλον ἀποστῆναι Θεοῦ (οἶδεν, ὅτι βαρὺ τοῦτο ἀκοῦ- 
σαι Χριστιανοῖς), ἀλλὰ τέχναις ἀπατηλαῖς μεθοδεύει 
τὴν ἐπιχείρησιν. Σοφός ἐστι τοῦ χαχοποιῆσαι. Συνορᾷ, 
ὅτι χατὰ τὸ παρὸν ζῶμεν οἱ ἄνθρωποι, χαὶ πᾶσα 
πρᾶξις κατὰ τὸ ἐνεστὼς ἐνεργεῖται. Τὴν οὖν σήμερον 
χλέπτων ἡμῶν διὰ τῆς μεθοδείας, τῆς αὔριον (ὅ) 
ἡμῖν τὰς ἐλπίδας περιαφέησιν. Εἴτα, ined ἢ αὔριον 
ἔλθῃ, πάλιν ἔρχεται ὁ χαχὸς σνμμεριστὴς ἡμῶν, 
ἀξιῶν τὴν σήμερον ἑαντῷ, τὴν δὲ αὔριον τῷ Κυρίῳ " 
καὶ οὕτως ἀεὶ τὸ μὲν παρὸν δι᾽ ἡδονῆς ὑφαιρούμενος, 
τὸ δὲ μᾶλον ταῖς ἐλπίσιν ἡμων προσαφιεὶς, λανθάνει 
ἡμᾶς κποθδουχολῶν τῆς ζωῆς. 


σ 


7. Ταιαύτην εἶδον ἐγώ ποτε πανουργίαν ὄρνιθος (6) 
εὐμηχάνου. Εὐαγώτων γὰρ αὐτῇ τῶν νεοττῶν ὑπαρ- 
χόντων δι’ ἀπαλότῳτα, ἑαυτὴν προδαλλομένῃ ὡς 
ἕτοιμον θήραμα, xal ταῖς χερσὶ τῶν ἀγρενόντων 
ἐνστρεφομένῃ, οὔτε ἁλώσιμος ἦν ix τοῦ προχείρου 
τοῖς θηρενταῖς (7), οὔτε ἀπόγνωσιν αὐτοῖς ἐνεποίει 


1 Act. vit, 27 sqq... 18 Psal. xciv, 8. !* Jerem. 


(2) Colb. primus ὑπάντησαν. Notas eruditissi- 
mas, quibus Duccus totam hanc orationem il- 
lustrat, legas suadeo. 

.(3) In Colb. primo et in Reg. itidem primo pro 
εὐτρεπὴς legitur εὐπρεπής. 

(4) Editio Paris. ἀκούσητε. Editio Basil. et sex 
m85$. ἀκούσατε. υοὰ ait Combeflsius, se hoc loco in 
suis codicibus legisse σήμερον ἐάν, in eo lapsus vi- 
deri potest. Nam verisimile fit, virum doctum vo- 
culam ἐάν, que paulo ante legitur, incaute huc 


HOMILIA IN SANCTUM BAPTISMA. 


438 


tiare, neque forte in recipiendis initiamentis rem 
scienter prosequi ; cum dubitent qui adsunt,utrum 
senseris gratiam, an sine sensu que aguntur acci- 
pias.Imo etiam etsi sciens gratiam susoiperes, tunc 
quidem talentum habes, sed lucrum non refers. 
6. Imitare eunuchum 17. llle invenit qui ipsum 
prima fidei elementa doceret, nec dootrinam ac 
documenta aspernatus est: sed in currum evexit 
pauperem dives, idiotam et aspernabilem magni- 
ficus, et sumptuosus ; atque regni Evangelium 
edoctus, suscepit corde fidem, non sigillum Spiri- 
tus distulit, Cum etiam pervenissent ad aquam, 
Ecce, inquit, aqua. Vox ingentis gaudii: Ecce 
quod quaeritur, Quid prohibet me baptizari? Ubi 
prompta voluntas est, quod impediat nihil] est. 


p Nam;qui vocat, benignus est: expeditus est mi- 


nister, uberrima gratia. Studium insit et alacritas, 
tumque nullum erit impedimentum. Unus est qui 
prohibet, ille videlicet, qui nobis vias ad salutem 
obstruit, quem prudentia vincamus. Ille cunctatio- 
nis ac more nobis auctor est ; nos ad opus facien- 
dum insurgamus. llle inanibus promissis corda 
nostra decipit: nos *ejus cogitata ne ignoremus. 
Nonne suggerit ut hodie perpetremus peccatum, 
suadet e diverso, ut justitiam in erastinum reser- 
vemus? Quapropter Dominus prava ejus consilia 
evertens, ait: :Hodie si vocem meam audieritis 15. 
Ille dicit: Hodiernum mihi, crastinum Deo. Domi- 
nus contra vociferatur : Hodie vocem meam audi- 
te. Considera inimicum; suadere non audet, ut 
omnino a Deo secedas (novit id auditu Christianis 
grave esse), sed fraudulentis artibus atque insidio- 
sis aggreditur. Sapiens est ad malefaciendum !*. 
Intelligit nos homines in presenti solum tempore 
vivere, actionemque omnem in presenti tempore 
fieri. Quamobrem hodierna die nobis fraudulen- 
ter surrepta, nobis spem crastine relinquit. Dein- 
de cum dies crastina venit, rursus accedit malus 
noster divisor, sibique hodiernum, Domino vero 
orastinum posoit, atque sic semper 190 presens 
quidem per voluptatem subtrahens, futurum vero 
spei nostrie proponens, imprudentes nos et incau- 
tos et vita subducit. 

1. Vidi ego aliquando talem oallide cujusdam 
avis astutiam.Nimirum cum pulli ejusessent captu 
faciles ob teneritudinem,se ipsa objiciebat ut para- 
tam predam,atqueante venantium manus versans, 
neque facile poterat a venatoribus capi,nequespem 
capienda prede eis adimebat.Sed interea dum 


ἵν, 22. 


transtulisse, Nec ita multo infra Colb. 4 οἷδε γαρ" 
(8) Sic mss. omnes. Utraque editio εἰς τὸν αὖ- 
ριον, spem nobis in crastinum remittit. 
(6) Duceeus, ut alibi de aliis rebus, ita hoc loco 
de illa ave docte disserit. Hoc ipso in loco Colb. 
imus αὐτῆς τῶν. Subinde Colb. tertius «poc6o)- 
ομόνη. 
(7) Antiqui duo libri τοῖς θηραταῖς. Mox Colb. 
rimus τῇ περὶ αὐτήν. Neo ita multo infra Colb. 
tus Φοθήθητι x«i qo, 


441 


HOMILIA IN SANCTUM BAPTISMA. 


448 


τιμιίων, Τί βέἕχτιον, εἰπέ μοι, πλουτοῦντας ἡμᾶς ὑπὲρ À ne habere quidem initio quidquam quod custodia- 


τῆς φυλχχῆς τῶν τιμίων ἀγωνιᾷν, d μηδὲ ἔχειν 
τὴν ἀρχὴν ὃ φυλάξωμεν; Οὐδεὶς φόόῳ τῶν στερή- 
σέων τὰ ἀγαθὰ ἀπωθεῖται. Οὕτω γὰρ ἂν οὐδὲν τῶν 
ἀνθρωπίνων συνέστη, εἰ ig! ἐχάστῳ τῶν σπονδαζο- 
μένων τὰς ἀποτυχίας ἐλογιξόμ:θα. Παράχειται γὰρ 
τῇ γεωργία μὲν ἢ ἀφορία, ταῖς ἐμπορίαις δὲ τὰ 
γανάγια, τοῖς γάμοις αἱ “χηρεῖκι, ταῖς παιδοτρο- 
φίαις αἱ ἀτεχνώσεις. "AX ὅμως ἐγ χειροῦμεν τοῖς 
ἔργοις, ταῖς χρηστοτέραις ἐλπίσιν ἐπερειδόμενοι . 
τὴν δὲ τῶν ἐλπισθέντων ἔχθατιν ἀνατιθέντες τῷ τὰ 
ἡμέτερα οἰχονομοῦντι Θεῷ. Σὺ͵ δὲ λόγω μὲν ἀπο- 
σεμνύνεις τὸν ἁγιασμόν " ἔοργω δὲ (13) τοῖς xat- 
“νωσμένοις ἐνδιατρίθεις. Ὅρα μή ποτέ got μεταιμε- 
λήσῃ τῶν χαχῶν βουλευμάτων, ὅτε ὄφελός σοι τῆς 
μεταμελείας οὐδέν. Σωγφονισάτω σὲ τὸ τῶν παρθέ- 
γων ὑπόδειγμα. Ἐχεῖναι τὸ ἔλκιον ἐν τοῖς ἀγγείοις 
μὴ ἔχουσαι, ὅτε συνεισελθεῖν αὐτὰς ἐχρῆν τῷ νυμφίῳ, 
τότε ἐνδεῶς ἔχουσαι τῶν ἀναγχαίων ἠσθάνοντο, Διὸ 
x«i μωρὰς αὐτὰς ὁ λόγος ἀπεχάλεσεν, ὅτι, τὸν χαι- 
ρὸν τῆς τοῦ ἐλαίον χρήσεως εἰς τὸ πεμέναι χαὶ 
συυποοίξειν ἔλαθον ἑαυτὰς ἀπο- 
χλείσασαι τῆς φαιδρότητος τοῦ νυμφῶνος. Μήποτε 
xai σὺ, ἐνιαυτὸν ἐξ ἐνιαυτοῦ, xxi μῆνας £x μηνῶν, 
x«i ἡμέραν ἐξ ἡμέρα; ὑπερτιθέμενος * χαὶ μὴ λαμ- 
βάνων τὸ ἔλαιον τὴν τροφὴν τοῦ φωτὸς, ἐμπέσῃς. 
ποτὲ εἰς ἣν οὐ προσδοχᾷς ἡμέραν, ἡνίχα ἂν ἐπιλεί- 
πωσί ((4) σι λοιπὸν αἱ τοῦ ξῇν ἀφορμαί * ἀπορία δὲ 
ἢ παντοῦεν xci θλέψις ἀπαραμύθῃτος, ἀπειρηχότων 
μὲν ἰατρῶν, ἀπειρηχότων δὲ τῶν οἰχείων " ὅτε πυχνῷ 
ἄσθματι χαὶ ξηρῷ συνεχόμενος, πυρετοῦ λάδρον δια- 
χαίοντος τὰ ἔνδον x«i ὑποσμύχοντος, στενάξεις μὲν 
ἀπὸ μέσης χαρδίας, τὸν δὲ σνλλυπούμενον οὐχ εὖτ 
ρήσεις. Καὶ φθέγξηῃ μέν τι λεπτὸν xal ἀδρανὲς, ὁ δὲ 
ἀχούων οὐχ ἔσται (18) * πᾶν δὲ τὸ λαλούμενον παρὰ 
σοῦ ὡς παραφροσύνη χαταφρονεῖται. Τίς δώσει τὸ 
βάπτισμα τότε; Τίς ὑπομνήσει χεχαρωμένον τῷ 
πάθει; Οἱ ποοσήχοντες ἀθυμοῦσιν, οἱ ἔξω τοῦ πάθους 


παραναλώσασαι, 


χαταφρονοῦσιν, ὁ φίλος ὀχνεῖ τὴν ὑπόανησιν ὡς τα- 
ραχὴν ἐμποιοῦσαν, fj που x«i ἱατρὸς ἐξαπατᾷ, καὶ 
σεαυτὸν οὐχ ἀπογινώσχεις διὰ τὸ φύσει φιλόξωον, 
Νὺξ χαὶ tpuui« τῶν βοηθούντων - ὁ βαπτίξων (106) 
οὐ πάρεστιν. Ὃ θάνατος παρέστηχεν - οἱ ἀπάγοντες 
χατεπείγουσι, Τίς ὁ ἐξαιρούμενος ; Θεὸς, ὁ χαταφρο- 


mus? Nemo spoliationis metu repudiat bona. Ita 
enim nihil rerum humanarum consisteret,si in sin- 
gulis quorum studio tenemur, adversos casus at- 
tenderemus.Nam sterilitas agriculturam,naufragia 
mercaturam,nuptias viduitas, liberorum educatio- 
nem orbitas comitatur. Attamen aggredimur opera 
ipsa, meliori spe innixi: rerum vero exitum Deo 
noslra moderanti committimus.Tute verbis quidem 
sanctimoniam,magni facis : re vero ipsa in deplo- 
ratorum perditorumque numero versaris. Vide ne 
quando te ponniteat malorum consiliorum, cum ex 
poenitentia nihil capies utilitatis. Prudentem te red- 
dat virginum exemplum?*. Illae oleum in vasis non 
habentes, cum ingredi illas una cum sponso opor" 


B teret, tum necessariis rebus destitui se animadver- 


terunt.Quapropter Scriptura fatuas etiam eas vocat, 
quod id tempus quo utendum oleo erat,in circum- 
eundo et comparando insumentes, imprudenter et 
incaute a thalami gaudio semetipsas excluserunt. 
Vide ne tu quoque annum de anno, menses de men- 
sibus,diem de die differens, nec oleum luminis ali- 
mentum asstimens,in diem inexspectatam aliquan- 
do incidas, cum jam deficiet te vivendi facultas, 
eritque undique angustia, et af(lictio cujuscunque 
levamenti expers,desperantibus medicis,desperan- 
tibus et propinquis, cum crebro et sicco anhelitu 
pressus ; vehementi febre internas partes inflam- 
mante atque succendente; ingemisces quidem pec- 
tore imo, sed qui condoleat reperies neminem. Ac 


c loquere quidem tenue aliquid et remissum : sed 


non erit qui audiat; quidquid autem proferes, ve- 
lut deliramentum contemnetur. Quis tum conferet 
bapüisma? Quis monebit te, sopore alto et gravi ex 
morbo correptum ? Merent propinqui, morbum 
alieni contemnunt : monita quasi perturbationem 
afterentia negligit amicus, aut forte etiam medicus 
decipit, nec de teipso desperas ob naturalem vite 
amorem. Nox est, nec sunt auxiliarii ulli : non 
adest qui baptizet. Astat mors, urgente qui abdu- 
cant. Ecquis te eripiet ? Deus, qui contemptus est? 
Te scilicet tum exaudiet, tu enim eum nunc audis. 
Tempus preefinitum prorogabit? Scilicet dato tem- 
pore probe usus es. 


νηθείς ; ᾿Αλλ εἰσαχούσεται τότε * σὺ γὰρ αὐτοῦ vüy εἰσακχούεις (17). Προθεσμίαν δώσει; Καλῶς γὰρ ἐχρήσω τῇ 


δεδομένη. 


8. Μηδείς os ἐξαπανάτω χενοῖς λόγοις. ᾿Επιστήσε- D 


ται γάο σοι αἰφνίδιος ὅλεθρος,χαὶ ἡ χαταστροφὴ ὁμοίως 
χαταιγέδι παρέτται. "Ibn ἄγγελος κατηφὴς, ἀπ- 
36 Matth. xxv, 1. sqq. 57 Ephes. v. 6. 


(13) Illud, ἔργῳ δέ, etc., ita accipi debet: sed re 
ro damnato es ac pro reo. Es in deploratis. Vo- 
aterranus sic verterat: Opere vero cum profa- 

nis ac deploratis commercium habes. 
- (14) Veteres quinque libri ἐπιλείπωσι. Editi ἐπι-- 
λίπωσι. Aliquanto post Colb. primus τὰ ξέδοθεν. 

(15,In duobus Colbertinis pro ἔσται legitur ἐστί, 

Mox unus ms. ὡς παραφροσύνη καταφανεῖται, ut de- 
Uiramentum apparebit, lectio non mala. Editi et 
alii duo mss. χαταφρονεῖται, contemnitur. 

(16) Colb. primus εἰ ὁ βαπτίξων. Alii duo mss. 


8. Nemo te seducat inanibus verbis *. Nam re: 
pentinus tibi imminebit interitus 38,υἱ exitium pro- 
cellre simile aderit. Veniet angelus tristis,abducens 


381 Thess. v. 3. 


b ὁ βαπτίζων. Utraque vocula εἰ et à deest in vul- 
gatis etin Reg. primo. lbidem Colb. tertius θάνατος 
πάρεστιν. 

(17) Codices Combefisiani ἀχούεις, Alii tres mss. 
et editi εἰσαχούεις. Colb. tertius ἀλλ᾽ οὐχ εἰσαχού- 
σεται τότε, οὐ γὰρ αὐτοῦ νῦν εἰσαχούεις, Sed non 
exaudiet tunc, non. enim illum nunc audis. Sed 
mihi non dubium est quin vocula οὐ addita sit ab 
aliquo, qui eum non animadverteret hec dici per 
ironiam,negantem parliculam necessariam duxit. 
Hoc ipso in loco Colb. primus προθεσμίαν δέ. 


et 


S. BASILII MAGNI 


zd 


wiugrSr, trahensque animam tuam peccatis vin- À ἄγων βιαίως χαὶ σύρων (18) σον τὴν ψυχὴν δεδεμέ- 


tX. erebro sed ad quelibet presentia obverten- 
semn.ac sine voce gementem,ocoluso jam gemituum 
δὲ iamentorum organo. O quam dilaniabis te ipse! 
quantum ingemisces | Sed te 199 tuorum consi- 
liorum frustra poenitebit, cum videbis hino hilari- 
tatem justorum de egregia donorum distributione 
leetantium, illinc mcerorem peccatorum qui in al- 
tissimis tenebris jacebunt. Que tunc dioturus es in 
dolore cordis tui? Hei mihi, hoo grave peccati onus, 
cum id exuere ita facile esset, non abjeci! sed ho- 
rum malorum acervum traxi.Hei mihi, maculas ao 
sordes non abluil sed sum peccatis commaculatus. 
Nuncessem cum angelis:nunc ocedlestium bonorum 
deliciis fruerer. O prava consilia ! ob temporariam 


peccati delectationem seternum excrucior: ob car- B 


nis voluptatem igni trador. Justum est judicium 
Dei : vocabar, et non obediebam : doocebar, et ani- 
mum non attendebam : obtestabantur me, et ego 
deridebam. Heo et alia ejusdem generis proferes, 
deflens temetipsum,si hino ante baptisma abripia- 
ris. O homo, aut gehennam metue, aut enitere ut 
regnum adipiscare. Vooationem ne sperne. Cave 
dixeris : Habe me excusatum **, ob hano et illam 
rationem. Causa nulla exousare potest. Mihi qui- 
dem subit laorymari,cum hoo mecum reputo,quod 
turpitudinis opera ingenti Dei glorie prefers,quod- 
que peccato firmissime inhwrens ob libidinis dele- 
ctationem a prorrissis bonis te ipse exoludis, sio 
ut tibi coelestis illius Jerusalem bona vidore 89 non 


liceat. Illic innumera angelorum multitudo,primo- (c 


genitorum ocetus, apostolorum throni, propheta- 
rum sedes,patriarcharum sceptra,martyrum coro- 
nae, justorum laudes. Exopta ut eum his numere- 
ris, posteaquam Christi dono ablutus fueris et san- 
clificatus. Ipsi gloria et imperium in seecula secu- 
lorum. Amen. 


νὴν ταῖς ἁμαρτίαις, πυχνὰ μεταστροεφψομένην πρὸς 
τὰ ὦδε, καὶ ὀδυρομένην ἄνευ φωνῇς, τοῦ ὀργάνον 
λοιπὸν τῶν θρήνων ἀποχλεισθέντος. "0 πόσα σπα.- 
ράξεις σεαυτόν πόσα στενάξεις | ἄποαχτα μιτανοῶν 
ἐπὶ τοῖς βουλευθεῖσιν, ὅταν ἰδῇς τὴν φαιδρότητα τῶν 
δικαίων ἐν τῇ λαμπρᾷ διανομῇ τῶν δωρῶν, x«i τὸν 
χατέφειαν τῶν ἁμαρτωλῶν iv τῷ σχότει τῷ βαθυ- 
τάτῳ- Οἷα ἐρεῖς ἐν τῇ ὀδύνῃ τῆς χαρδίας σον τότε ; 
Αἱ μὲ, μὴ ἀποῤῥίψαι τὸ βαρὺ τοῦτο φορτίον τὸς 
ἁμαρτίας, οὕτω ῥᾳδίας οὔσης τῆς ἀποθέσεως, ἀλλὰ 
τὸν σωρὸν τῶν χαχῶν τούτων ἐφώχεσθαι. Αἱ μὲ, τὰς 
κηλῖϑας μὸ ἀποπλύνασθαι, ἀλλὰ ἐστιγμένον εἶναι 
ταῖς ἀμαρτίαις. Νῦν ἂν ὅμην μετὰ τῶν ἀγγέλων " 
νῦν ἂν τοῖς οὐρανίοις ἀγαθοῖς ἐνετούφων. Ὦ τῶν 
πονηρῶν βουλευμάτων διὰ πρόσκαιρον ἁμαρτίας 
ἀπόλαυσιν ἀθάνατα βασανίξομαι - dU ὑϑονὸν σαρχὸς 
τῷ πυρὶ παραδίδομαι. Διχαια ὃ χρίσις τοῦ Θεοῦ " 
ἐχαλούμην, xai οὐχ ὑπήχουον " ἐδιϑασχόμην, x«i οὐ 
προσεῖχον * διεμαρτύραντό μοι, ἐγὼ δὲ χατεγέλων. 
Ταῦτα χαὶ τὰ τοιαῦτα ἐρεῖς, ἀποχλαιόμενος σεαυτὸν, 
ἐὰν προαναρπασθῇς τοῦ βαπτίσματος. “Ανθρωπε, ὃ 
τὴν γέενναν φοθήθητι, ὃ τὸς βασιλείας ἀντιποιήθωητι. 
Μὴ ἀτιμάσης τὴν χλῦσιν. Μὴ simu, Ἔχε με παρ- 
Ὡτομένον διὰ τὸ x«l τό. Οὐδεμία πρόφασις ἰχανὴ 
πρὸς παραίτησιν. 'Euoi δαχρύειν ἐπέρχεται, ὅταν 
ἐνθυμηθῶϊ ὅτι τὰ ἐργα τῆς αἰσχύνης προτιμᾷς τῆς 
μεγάλης δόξης τοῦ Θεοῦ, xal διὰ τὸ τῆς ἀχολασέας 
ἡδὺ δυσαποσπάστως ἔχων τῆς ἁμαοτίας, τῶν ἐν 
ἐπαγγελίαις ἀγαθῶν σεαντὸν ἀποχλείεις, ὡς μὴ 
ἰδεῖν τὰ ἀγαθὰ τῆς Ἱερουσαλὴμ τῷῶς ἐπουρανίον. 
Ἐχεῖ ἀγγέλων μνριάδες, πρωτοτόχων πανηγύρεις, 
ἀποστολὼν θρόνοι, προφητῶν προεδρίαι, σχᾷπτρα. 
πατριαρχῶν, μαρτύρων στέφανοι, διχαίων ἔπαινοι" 
Ἐχείνοις σεαυτὸν ἐπιθύμησον συναριθμηθξναι (19), 
ἀπολονσάμενος x«i ἁγιασθεὶς χατα τὴν δωρεὰν τοῦ 
Χριστοῦ " ὅτι αὐτῷ ἡ δόξα xal τὸ χράτος εἰς τοὺς 
αἰῶνας αἰώνων. ᾿Αμήν. 





HOMILIA XIV. 
In ebriosos. 


1. Movent quidem me ad dicendum vesoertina 


OMIAIA I4'*. 
Κατὰ μεθυόντων. 


1. Κινεῖ μέν με πρὸς τὸν λόγον τὰ ἑσπερινὰ θεά- 


spectacula: sed ex altera parte impetum meum co- D ματα - κατέχει δέ μον πάλιν τὸν ὁρμήν, χαὶ ἀπαμ- 


hibet, alacritatemque retundit priorum laborum 
inutilitas. Nam et agricola si priora semina enata 
non sint, ad aliud semen in iisdem arvis rursus 
spargendum segnior est et tardior. Etenim si ex 
tot exhortationibus, in quibus tum preterito tem- 
pore vos indesinenter adhortati sumus,tum postea 
per has septem jejuniorum hebdomadas nocte ac 
die evangelium gratie Dei sine ulla intermissione 


3? Luc. xiv, 18. ?? Psal. cxxvii, 5. 

(18) Editi χατασύρων. Αἱ mss. x«i σύρων. Haud 
longe duo mss. Colberlini à πόσα στενάξεις. Vooula 
ὦ neque in aliis mss. neque in editis reperitur. 
Reg. primus πόσα δὲ στενάξεις. 


ὄλύνει τὸν προθυμίαν τῶν προλαδόντων πόνων τὸ 
ἄχαρπον. ᾿Επεὶ χαὶ γεωργὸς, τῶν πρώτων αὐτῷ 
σπερμάτων μὴ ἐχφνέντων, ὀχνχρότερός ἔστι πρὸς 
τὸ δεύτερον ταῖς αὐταῖς ἀρούραις πάλιν ἐγκαταθδαλ- 
λειν (20) Ei γὰρ ἐπὶ τοσαύταις παραινέσεσιν, ἃς ἔν 
τε τῷ προλαδόντι χρόνῳ παραχαλοῦντες ὑμᾶς οὐ 
διελίπομεν, x«i ἐγεξᾷς τῶν ἑπτὰ τούτων τς νῃ- 
στείας ἐδδομάδων ννχτὸς xal ἡμέρας διαμαρτυρό- 


(19) Colb. tertius ἐναριθμηθᾶναι. Statim. Colb. 
rimus Χοιστοῦ, à ἡ δόξα. 
(20) Antiqui duo libri ἐγκαταθαλεῖν, 


445 


HOMILIA IN EBRIOSOS. 


M6 


ptvot ὑμῖν (21) τὸ Εὐαγγέλιον τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ À vobis denuntiavimus, fructus nullus nullaque utili 


οὐχ ἐπαυσάμεθα, οὐδὲν γέγονεν ὄφελος * ἐπὶ ποίαις 
ἐλπίσι διαλεχθῶμεν σήμερον ; “Ὦ πόσας νύχτας εἰκῆ 
ἡγρυπνήσατε πόσας ἡμέρας εἰχῇ συνηθροίσθητε ! 
εἶ γε xai εἰχῆ" Ὁ γὰρ ἐν προχοπῇ γενόμενος ἀγαθῶν 
ἔργων, εἶτα παλινδρομήσας πρὸς τὴν ἀοχαίαν συν- 
ἡθειαν, οὐ μόνον τὸν ἐπὶ τοῖς πεπονημένοιῃς (22) μι- 
σθὸν ἐξημιώθη, ἀλλὰ χαὶ βαρντέρας ἀξιοῦται τῆς 
χαταχρίσεως" ὅτι, γευσώμενος καλὸν Θεοῦ ῥῆμα, 
xal γνώσεως μυστηρίων ἀξιωθεὶς, πάντα προέδω- 
xt» (23), ἡδονῇ βραχείᾳ δελεασθείς. Ὁ μὲν γὰρ 
ἐλώχιστος συγγνωστός ἐστιν ἐλέους" δυνατοί δὲ, 
φησὶ, δυηατῶς ἐτασθήσονται. Μία ἑσπέρα, xal 
μέα προσθδολή (34) τοῦ ἐχθροῦ πάντα τὸν πόνον 
ἐχεῖνον διέλυσε καὶ ἠφάνισε. Ποία οὖν προθυμία 
τοῦ νῦν λόγου; Ὥστε χἂν ἐσιώπησα, εὖ ἴστε, εἰ 
μὴ ἐφοθούμην τὸ ὑπόδειγμα τοῦ Ἱερεμίου, ὃς, πρὸς 
ἀπειθῇ λαὸν φθέγγεσθαι μὴ βουλόμενος, ἔπαθεν ἐχεῖνα 
ἅπερ αὐτὸς διηγήσατο" ὅτι ἐγένετο αὐτῷ πῦρ 
ἐν τοῖς ἐγχώτοις, xai παρεῖτο πάντοθεν, x«i οὐκ 
ἀδύνατο φέρειν. Γυναῖχες ἀχόλαστοι, ἐπιλαθόμεναι 
τοῦ φόδον τοῦ O00, τοῦ πυρὸς τοῦ αἰωνίου χατα- 
φρονήσασαι, ἐν ἡμέρᾳ τοιαύτῃ, ὅτε αὐτὰς ἐχρῆν διὰ 
τὴν ἀνάμνησιν τῆς ἀναστάσεως χαθῆσθαι ἐν τοῖς 
οἴχοις, καὶ ἔννοιαν λαμθάνειν τῆς ἡμέρας ἐχείνης, 
xa0' ἣν ἀνοιγήσονται μὲν οἱ οὐρανοὶ, ἐπιφανήσεται 
δὲ ἡμῖν ὁ χριτὴς ἐξ οὐρανῶν, χαὶ σάλπιγγες Θεοῦ, 
x«l ἀνάστασις νεχρῶν, xal χρίσις διχαία, x«l ἀντι- 
δοσις (28) ἐχάστῳ xarà τὸ ἔργον αὐτοῦ" ἀντὶ τοῦ 
ταῦτα ἔχειν ἐν τοῖς διαλογισμοῖς, xal χαθαέρειν μὲν 
ἑἱαντῶν τὰς χαρδίας ἀπό πονηρῶν ἐνθυμήσεων, ἐξ» 
αλείφειν δὲ τοῖς δάχρυσι τὰ προημαρτημένα, ἐτοιμάώ- 
ξεσθαι δὲ πρὸς τὴν ἀπάντησιν τοῦ Χριστοῦ χατὰ 
τὴν μεγώλην ἡμέραν τῆς ἐπιφανείας αὐτοῦ, ἀποσει- 
σάμεναι τὸν ζυγὸν τῆς δουλεὶας τοῦ Χριστοῦ, ῥίψα- 
σαι ἀπὸ τῶν χεφαλῶν τὰ τῆς εὐσχημοσύνης χαλύμ- 
ματα, χαταφρονήσασαι τοῦ Θεοῦ͵, χαταφρονήσασαι 
τῶν ἀγγέλων αὐτοῦ, χκαταναισχυντήσασαι πάσης ἄῤ- 
ῥένος ὄψεως, σοδοῦσαι τὰς χόμας, σύρουφαι τοὺς 
χιτῶνας χαὶ τοῖς ποσίν ἅμα παίξουσαι, ὀφθαλμῷ 
&gi)yti , γέλωτι ἐχχεχυμένῳ (26) πρὸς ὄρχησιν 
ἐχμανεῖσαι,͵ πᾶσαν νέων ἀκολασίαν ἐφ᾽ ἑαυτὰς προσ- 
καλούμεναι, ἐν τοῖς πρὸ (37) τὸς πόλεως μάρτυ- 
ρίοις χοροὺς συστησάμεναι, ἐργαστήριον τῆς οἱ- 
xta, ἀὐτῶν ἀσχημοσύνης τούς ἡγιασμένους τόπους 
πεποίηνται. Ἐμίαναν μὲν τὸν ἀέρα τοῖς ἄσμασι 
τοῖς πορνιχοῖς, ἐμίαναν δὲ τὴν γῆν τοῖς ἀχαθάρτοις 


*! Sap. vr, 7. 83 Jerem. xx, 9. ?* 188, 11. 16. 

(21) Editio Paris. διαμαρτυρόμενοι ἡμῖν. Libri 
veteres ὑμῖν. 

(22) Colb. terlius προπεπονημένοις, Alii mss. et 
editi πεπονημένοις. 

(23) lllud, πάντα προέδωχεν, ita, si mavis, verlo: 
omnia prodidit. 

(24) Colb. tertius μέα προθδολή. 

(23) Unus codex Reg. καὶ ἀνταπόδοσις, sic ta- 
men, ut in ora libri scriptum sit yp. καὶ ἀντίδοσις. 

(26) 01}. tertius éy«sxvuévp.Hunn Basilii locum 
sic expressit Ambrosius lib. De Elia et jejunia, 


cap. 18, num, 46 et 07: iig ín. pia(eis invere- 


tas emersit; qua spe sermonem hodie habebimus? 
O quot noctes frustra vigilastis! quot dies frustra 
convenistis ! si tamen frustra. Nam qui in bonis 
operibus progressum fecit, deinde vero ad consue- 
tudinem antiquam revertitur, non insumptorum 
modo laborum mercedem amittit, sed fit etiam 
pone graviori obnoxius; quod cum Dei verbum 
bonum degustaverit, mysteriorumque cognitione 
dignatus sit, perdidit omnia, brevi voluptate in- 
escatus. Nam minimus quidem venia 1 9 3 ac mise- 
ricordia dignus est - potentes vero,inquit, potenter 
torquebuntur ?!, Vespera una, et unus inimici 88. 
sultus omnem illum laborem dissolvit et evertit. 
Que ergo mihi alacritas nunc ad dicendum? Quare 


B eliam tacuissermo, mihi credite, nisi Jeremie ti- 


muissem exemplum : qui cum ad populum contu» 
macem verba facere nollet, passus est quem ipse 
recenset: quod factus est ignis ut ejus visceribus, 
80 undique dissolvebatur, nec ferre poterat 83, Mu- 
lieres lascive, timoris Dei oblitee, eternum ignem 
aspernate, in illa ipsa die cum ob resurrectionis 
memoriam oportuerat eas in domibus sedere, 86 
recordari diei, illius, in qua eperientur cceli, et ap- 
parebit nobis judex e colis, et tubes Dei, et resur- 
reciio mortuorum, et judicium justum, et redditio 
unicuique juxta opus suum ; cum de his cogitare 
debuissent, suaque corda a pravis cogitationibus 
purgare, et priora peccata laorymis delere, atque 
δα Christi occursum pro magno illo die apparitio- 


( nis ejus sese preparare, servitutis Christi excusso 


jugo, velamentis honestatis a capite rejectis, oon. 
tempto Deo, spretis ipsius angelis, virilem omnem 
aspectum citra pudorem ferentes, comas agitan- 
tes, irahentes tunicas, ac pedibussimul ludentes, 
lascivienti oculo, effuso risu, ad saltandum quasi 
quodam furore concite??, omnem juvenum libidi- 
nem in seipsas provocantoes, in martyrum basilicis 
pro monibus civitatis choros constituentes, loca 
sancta officinam obscenitatis suw effecere. Cantile- 
nis meretriciis ut aerem conspurcarunt, ita terram 
tripudiis pulsatam pedibus immundis feedarunt ; 
spectaculum sibi ipsis juvenum turbam undique 
statuentes, plane inverecunde, prorsusque insi- 
pientes, nullum insaniee modum omittentes. Heo 


p quomodo tacebo? quomodo, ut par est, lugeho? 
 . Vinum nobis harum animarum damnum intulit. 


cundos etiam viris sub conspectu adolescentulorum 
intemperantium choros ducunt, jactantes comam, 
trahentes tunicas.... saltantes pedibus, personan- 
tes vocibus, irrilantes in se juvenum libidinis motu 
histrionico, petulanti oculo, dedecoroso ludibrio. 
Spectat corona adolescentum, et fit. miserabile 
theatrum.... c&lum impuro contaminaltur aspectu, 
terra turpi saltatione polluitur, qug obscenis sal- 
tatibus verberatur. Quomodo patienter loquar, pie 
praleream, convenienler defleam ἢ Vinum nobis 
tantarum animarum damna intulit. 
(31) Lege Duceeum in illud, ἐν τοῖς πρό, eto, 


A1 


S. BASILI!. MAGNI. 


δ48 


Vinum, Dei donum ad infirmitatis levamen sobriis À ποσίν, 5» iv ταῖς ὀρχήσεσι κατεχρότησαν, θέατρον 


datum, nunc lascivi& factum est instrumentum 
intemperantibus. 


ἑαυταῖς νεανίσχων ὄχλον περιστησάμεναι, σοδάδες 
ὄντως καὶ παράφοροι παντελῶς (98), μανίας οὐδεμίαν 


ὑπερδολὴν ἀπολείπουσαι. Ταῦτα πῶς uiv σιωπήσω ; πῶς δὲ xar' ἀξίαν ὀδύρωμαι; Οἷνος ἡμῖν τῶν ψυχῶν 
τούτων τὴν ζημίαν ἐποίησεν * οἶνος, τὸ παρὰ Θεοῦ δῶρον εἰς παραμυθίαν τῆς ἀσθενείας δεδομένον τοῖς σωφοονοῦσιν - 


ὅπλον δὲ νῦν γενόμενον ἀχολασίας τοῖς ἀσελγαίνουσιν. 

9. Ebrietas, voluntarius ille demon, per volupta- 
tem in animas insiliens, ebrietas, nequitiee parens, 
resque virtuti inimica, fortem virum ignavum red. 
dit: Pudicum impudicum; justitiam non novit,tollit 
prudentiam. Quemadmodum enim aqua ignis est 
adversa: sic immodicum vinum rationem ezxtin- 
guit. Quapropter pigrabar quidquam contra ebrie- 
tatem dicere, non quod malum quoddam sit! exi- 
guum, aut contemnendum, sed quod sermo noster 
nihil esset profuturus. Etenim si ebrius desipit, et 
vertigine laborat; frustra loquitur qui increpat non 
audientem. Quos igitur alloquemur? siquidem qui 
194 admonitione indiget, e& que dicuntur, non 
&uscultat: temperanti vero et sobrio opus non est 
serimonis auxilio, cum ab hoc vitio purus sit et 
immunis, Quid igitur capiam consilii in preesenti 
rerum statu, si et sermo inutilis sit, nec silentium 
tutum ? Negligemus curationem ? Sed periculosa 
est negligentia. Dicamne contra ebrios? Sed in 
emortuas aures insonabimus. Fortassis igitur sicut 
in pestilentibus morbis corporum curatores eos 
quidem qui sani sunt, remediis quibusdam mor- 
bum prevenientibus communiunt ; iis vero qui 
morbo jam correpti sunt, manus non adhibent: sic 
etiam nobis media ex parte utilis est sermo, qui 
impertiturus sit tutelam et antidotum sanis et inte- 
gris, non liberationem aut medelam eegrotantibus. 

3. Quid differs, o homo, a brutis animantibus ? 
Nonne rationis dono, qua a tuo conditore accepta, 
creature cujuslibet princeps effectus es et domi- 
nus? Quisquis igitur se ipse intelligentia ac co- 
gnitione privat per ebrietatem, Comparatus est 
Jumentis insipientibus, el similis factus est illis**, 
Imo eliam dixerim ego temulentos rationis magis 
esse expertes quam ipsa pecora: siquidem qua- 
drupedia omnia et bestie, certos ac constantes ad 
coitum motus impetusque habent: quorum vero 
animum temulentia occupat, et quorum corpus ca- 
lor prieter naturam accedens implet, hi omni tem- 
pore etcmnihoraad impuros turpesquecomplexus 


C 


concitantur, atque ad voluptates. Nec hoc modo D 


** Psal. xrvur, 13. 
(28; Colb. primus pro παντελῶς habet ἀλυοθῶς, 


(39) Colb. tertius λογισμὸν χατασδέννυσι σώφρονα, 
prudentem cogitationem eztinguit. 

(30) Colbertini duo mss. οὐδὲν δεῖται. 

(21) Editi ἔχε. Veteres sex libri ἔχει. Aliquanto 
post Colb. primus zz6o»; χοατουμένοις. 

(32) Unus ms. pro ἀναπλζσαντες habet ἀναπλη- 
ρώσαστις. Etinde quoque Ambrosius sumpsit multa, 
quie reperias capite 16. Sic enim loquitur: Hxc 
(ebrietas) 3ensus hominum mutat et formas, per 

fft ex hominibus equi adhinnientes. Siqui- 


2. Μέθη͵ ὁ αὐθαίρετος δαίμων, ἐξ ἡδονῆς ταῖς ψυ- 
χαῖς ἐμδαλλόμενος, μέθη, χακίας μήτῃηο, ἀρετῆς 
ἐναντίωσις, τὸν ἀνδρεῖον δειλὸν ἀποδείχνυσι, τὸν 
σώφρονα ἀσελγῇ " δικαιοσύνην οὐχ οἶδε, φρόνησιν 
ἀναιρεῖ, Ὥσπεο γὰρ ὕδωρ πολέμιόν ἴστι πυρί, οὗ- 
τως ἀμετρία οἴνου λογιςμὸν χατασθέννυσι (29). Διὸ-- 
Tto ὥχνουν τι λέγειν χατὰ μέθης, οὐχ ὡς περὶ μι- 
xpo) τινος χαχοὺ ἢ παροφθξναι ἀξίου, ἀλλ’ ὡς οὐδὲν 
ὄφελος παρεχομένον τοῦ λόγου. Ei γὰρ ὁ μεθύων 
παραφρονεῖ xal ἐσχότωται, εἰχᾷ ῥαψῳωδεῖ ὁ ἐπιπλήτ- 
των τῷ μὴ ἀχούοντι. Τίσιν οὖν διαλεχθῶμεν ; εἴπερ 
6 pi» χρήξων τὸς παραινέσεως οὐχ ἀχούει τῶν λεγο- 
μένων * ὁ dt σωφρονῶν καὶ νήφων οὐ δεῖται (30) τῆς 
ix τοῦ λόγου βορφθείας, καθαρεύων [τοῦ πάθους. T 
οὖν χρήσομαι τοῖς παροῦσιν, εἰ xai ὁ λόγος ἄχρη- 
στος, χαὶ $ σιωπὴ ἄπορος ; Παρίδωμεν τὴν ἐπιμέ- 
λειᾶν ; ᾿Αλλ᾽ ἐπικίνδυνος ὃ ἀμέλεια. ᾿Αλλὰ φθέ,ξο- 
pei τι xarà τῶν μεθυόντων ; ᾿Αλλ᾽ εἰς νεχρὰς ἀχοὰς 
ἐνηχοῦμεν. Μύποτε οὖν, ὡς ἐπὶ τῶν λοιμιχῶν vogu- 
μάτων oi τῶν σωμάτων θεραπευταὶ τοὺς μὲν ὑγιαί- 
νοντας τοῖς προφυλαχτιχοῖς βοχθήμασιν ἀσφαλέξου- 
ται, τοῖς δὲ χεχρατημένοις ὑπὸ τοῦ πάθους οὐχ 
ἐγχειοοῦσιν " οὕτω χαὶ ὑμῖν ἐξ ὡμισείας ἔχει (31) ὁ 
λόγος τὸ χρήσιμον" φυλαχὲν ὑποδειχνὺς τοῖς ἀπα- 
θέσιν, οὐκ ἀπαλλαγὴν καί ἴασιν τοῖς ὑπὸ τοῦ πάθους 
χεχρατημένοις. - 


3. Τίνι διενένοχας τῶν ἀλόγων, ὦ ἄνθρωπε; Οὐ τῇ 
δωρεᾷ τοῦ λόγον, ἂν λαδὼν παρὰ τοῦ χτίσαντὸς σε, 
ἄρχων x«l χύοιος ἐγένου πάσης τῆς χτίσεως , Ὁ 
τοίνυν ἀφελόμενος ἑαυτοῦ τὴν φρόνησιν διὰ τῆς μέ- 
θης. Παρασυοεδλέθῃ τοῖς χτήνεσι τοῖς ἀνοΐτοις͵ 
x«i ὡμοιώθη αὐτοῖς. Μᾶλλον δὲ x«i τῶν βοσχημά- 
των φαίην ἄν ἔγωγε ἀλογωτέοους tivxt τοὺς ἐν T 
μέθη, . εἴπερ τὰ μὲν τετράποδα πάντα χαὶ τὰ θχρία 
τεταγμένας ἔχει τὰς πρὸς τὰν μίξιν ὁρμὰς, οἱ δὲ 
ὑπὸ τῆς μέθης τὸν ψυχὲν χατεχόμενοι, xxi τὸ σῶμα 
τῆς παοὰ φύσιν θερμότετος ἀναπλήσαντες (32), πάντα 
χαιοὸν χαὶ πᾶσαν ὥσαν ποὸς τὰς ἀχαθάοτους x«l 
ασχημονας συυμπλοχὰς χαὶ ἡδονὰς συνελαύνονται, 
Καὶ οὐ τοῦτο μόνον τὸν ἀλογίαν οὐτοῖς ἐμποι:ῖ, 


dem naturali vapore corporis calidi et. preter 
naturam vini calore flammati, cohibere se non 
queunt, et in bestiales libidines excitantur, ut 
nullum tempus prascriptum habeant, quo deceat 
indulgere concubitui.... Umbras sepe transi- 
liunt sicut foveas, nutat his cum facie terra, 
subito erigi et inclinari videtur.... concurrenti- 
bus montibus sibi videntur includi. Murmur in 
auribus tanquam maris fluctuantis fragor... Vi- 
gilantes somniant, dormientes litigant. Vita his 
sommium est. lllud, quod mox sequitur, xoi 
ἡδονάς, ex duobus mss, Colbertinis addidimus, 


440 


HOMILIA IN EBRIÓSOS. ! 


450 


ἀλλὰ x«i à τῶν αἰσθήστων παρατροπὴ χείρονα παν- À 605 brutos reddit et stupidos : sed sensuum etiam 


τὸς χτήνους ἀποδείχνυσι τὸν μεθύοντα. Ποῖον γὰρ 
βόσχημα οὕτω παραθλέπει χαὶ οὕτω παοαχούει ὡς 
ὁ μεθύων; Οὐχ ἀγνοοῦσι μὲν τοὺς οἰχειοτάτους, 
ποοστρέχουσι δὲ πολλάκις τοῖς ἀλλοτρίοις ὡς τοῖς 
συνήθεσιν; Οὐ τὰς σχιὰς διαπηδῶσι πολλάχις ὡς 
ὀχετοὺς ἣ φάραγγας ; "lIIgcv δὲ αὐτοῖς (33) καὶ ψό- 
gov, οἱονεὶ θολάσσης χυμαινούσης, τὰ ὦτα πεπλή- 
ρωται: 5» δὲ γῆ πρὸς τὸ ὄρθιον διανίστασθαι δοχεῖ͵ 
x«i τὰ δοὴ περιτρέχειν ἐν χύχλω. Οὗτοι ποτὲ μὲν 
ἡξλῶσιν ἅἄπανστα, ποτὲ δὲ ὀδννῶνται χαὶ χλαίονσι" 
ἀπαοηγόρητα. Καὶ νῦν μὲν θοασεῖς εἰσι χαὶ ἀπτόη- 
τοι, νῦν δὲ χατάφοθοι χαὶ δειλοί. Τούτοις ὕπνοι 
pt» βαρεῖς καὶ δυσανάφοροι χαὶ πνιγώδεις, xui τῷ 
ὄντι θανάτον γείτονες, αἱ δὲ γοηγορήσεις (34) τῶν 
ὕπνων ἀναισθητότεραι. 'Ενύπνιον ἡὰρ αὐτοῖς ἐστιν 
ὁ βίος, οἵ γε, ἱμάτιον οὐχ ἔχοντες, οὐδὲ τί φάγωσιν 
εἰς τήν αὔριον, βασιλεύουσι χαὶ στρατοπέδων doyou- 
σιν ἐν τῇ μέθη, χαὶ πόλεις οἰχοδομοῦσι, χαὶ χρή- 
ματα διανέμουσι. Τοιούτων φαντασιῶν χαὶ ἀπάτης 
τοσαύτης περιξέων ὁ οἶνος τὰς χαρδίας αὐτῶν πλη- 
poi. Ἕτεροι δὲ ἐὶς τὰ ἐναντία περιάγονται πάθη. 
Δυσξπιδές εἰσι, x«l χατηφεῖς, χαὶ ὀδυνηροὶ, x«l 
δαχρνώδεις, χαὶ ψοφοδεεῖς, x«l εὐπτόητοι. Ὃ αὐτὸς 
οἶνος ἐν διαφόροις σωμάτων ἕξεσι διάφορα τὰ πάθη 
ταῖς ψυχαῖς ἐργαζόμενος, Οἷς μὲν γὰρ ἂν διάχυσιν 
τοῦ αἴματος ἐμποιήσας πρὸς τὴν ἐπιφάνειαν ἐξαν-- 
θήσῃ, φαιδροὺς χαὶ ἡδεῖς χαὶ γεγανωμένους αὐτοὺς 
ἀποδείχνυσιν" ὧν δ᾽ ἂν ὑπὸ τοῦ βάρους καταπιλή Tq 
τὴν ἕξιν, συστέλλων αὐτῶν x«i χαταπιέξων τὸ αἶμα, 
πρὸς τὴν ἐναντίὰάν αὐτοὺς περιάγει διάθεσιν. Καὶ τέ αὶ 
δεὶ λέγειν τῶν λοιπῶν παθῶν τὸν ὄχλον ; τὰς δυσχο- 
λίας τοῦ ἤθους; τὸ εὐπαρόξυντον ; τὸ μεμψίμοιρον; 
τὸ ὀξύῤῥοπον τῆς ψυχῆς, τὴν χραυγήν ; τὸν θόρυδον ; 
τὸ πρὸς πᾶσαν ἀπάτην εὐπαράγωγον ; τὸ πρὸς τὰς 
ὀργὰς ἀταμίευτον ; 


Β 


4, Ἢ δὲ πρὸς τὰς ἥδονας ἀχρασία ἄντιχρυς ὥσπερ 
ἐχ πηγῆς τοῦ οἶνον φέρεται, x«l συνεισπίπτει τῷ 
ἀχράτῳ τῆς ἀσελγείας ἢ νόσος, πᾶσαν βοσχημάτων 
μανίαν ἐπὶ τὸ θῆλν δευτέραν τῆς τῶν μεθνόντων 
ὑέρεως ἀποφαίνουσα" εἴπερ τὰ μὲν ἄλογα γνωρίξει 
τοὺς ὅρους τῆς φύσεως, οἱ δὲ μεθύοντες ἐν ἄῤῥενι 
μὲν τὸ θῆλν, ἐν δὲ τῷ θήλει τὸ ἄῤῥεν ἐπιζητοῦσιν. 
Οὐδὲ ἐπεξελθεῖν τῷ λόγῳ ῥάδιον πᾶσι τοῖς ἐκ τῆς 
μέθης δεινοῖς, Αἱ μὲν οὖν ix τοῦ λοιμοῦ βλάθαι 
χρόνῳ ἐγγίνονται (35) τοῖς ἀνθοώποις, χατὰ μιχρὸν 
τοῦ ἀέρος τὴν παο᾽ ἑαυτοῦ φθηρὰν ἐντιῆέντος τοῖς 
σώμασιν" αἱ δὲ παρὰ τοῦ οἴνου εὐθὺς συνεισπίπτον-- 
σιν. Οὕτο γὰρ τὴν ψυχὴν ἀπολωλότες, ὡς ὑπὸ πάσης 
χκηλῖδος εἶναι χατεστιγμένοι, ἔτι χαὶ αὐτὴν τοῦ σώ- 
ματος τὴν ἔξιν προσδιαφθείρονται' οὐ μόνον τῇ 


(30) Colb. primus ἤχων δὲ αὐτῶν. Mox Reg. pri- 
mus ὦτα πεπλήρωνται. Vox δυσανάφοροι, quie mox 
sequitar, varie a variis scriptoribus accipitur. Alii 
volunt δυσανάφορος 6: valere quod δυσδάτταχτος, 
difficilis porlatu. Aliis δυσανάφορος est δυσαπαλ- 
λαχτος, ἃ QUO quis viz liberaripolest. Videtur mihi 
posterior notio huic loco magis convenire. 

(31) Editi γρηγόρσεις. Antiqui duo libri γρηγο- 
ρήσεις, Reg. primus ἐγρηγόρσεις. Aliquanto postin 


eversio temulentum quovis pecore deteriorem effi- 
cit.Enimvero quodnam brutum animal videndiau- 
diendique sensu languescit ita, ut temulentus? 
Nonne ignorant familiarissimos, et siepe ad alienos 
velutad familiares ac necessarios accurrunt? Nonne 
sepenumeroumbrastanquam rivulosautconvalles 
transiliunt? Rursus eorum aures sonitu ac stre- 
pitu quodam quasi estuantis maris implentur: 
terra vero sursum erigi videtur, et montes in or- 
bem circumverti. Hi aliquando quidem rident in- 
desinenter ; aliquando vero dolent lugentque inso- 
labiliter. Et modo audaces sunt et intrep:di; modo 
trepidi timidique. llis somni quidem graves sunt, 
et excussu difficiles, prope suffocantes, planeque 
morti vicini; vigilie vero somnis stupidiores.Nam 
insomnium quoddam est vita ipsorum, qui cum 
nec vestera. habeant, neque quod in crastinum 
edant, regnant, et exercitibus in ebrietate impe- 
rant, construunt urbes, ac pecunias elargiuntur. 
Visis ejusmodi tantoque errore eorum corda replet 
vinum. Alii vero in contrarios affectus prolabun- 
tur. Despondent animum, tristes sunt, dolentes, 
lacrymis se dedentes, formidolosi, et consternatu 
faciles. Idem vinum pro varia corporum 195 ha- 
bitudine varios ac diversos affectus in animis parit. 
In quibus enim, sanguine diffuso, ad superficiem 
usque effloruerit, eos hilares letosque et gaudio 
perfusos reddit: quorum vero habitudinem pon- 
dere suo obstruxerit, eos contracto ac compresso 
sanguine,ad contrariam affectionem transmovet.Et 
quid opusest reliquarum perturbationum catervam 
recensere? indolem morosam,animum exacerbatu 
facilem,mores querulos,repentinam animi mutatio- 
nem,clamorem,tumultum,proclivitatem ad omnem 
dolum,animum iras recondere ac frenare nescium. 

4. Quin etiam ipsa in fruendis voluptatibus in- 
continentia ex vino quasi ex fonte manifeste 
prorumpit ; atque una cum mero irrepit impudi- 
cie labes, que omnem pecorum in feminas in- 
saniam demonstrat procacitate ac lascivia ebrio- 
rum minorem esse. Et quidem bruta animalia 
nature terminos non ignorant: ebrii vero in 
masculo fominam, in femina masculum requi- 
runt, Sed omnia temulentie mala ne verbis 
quidem persequi ac commemorare facile est. 
Nam pestilentie damna quodam temporis in- 
tervallo accedunt hominibus, aere suam ipsius 
corruptionem paulatim in corpora transferente : 
sed illata ἃ vino detrimenta simul statim ire 
ruunt. Postquam enim animam ita perdidere, ut 


Colb. tertio pro τοιούτων legitur rocovtov. 
(5) Colb. primus γίνονται. Infra in Colb. codice 
193& e regione vocis πεπλαδηχός legilur σεσηπός : 
uam vocem librarius addidit, ut indicaret πεπλα- 
»xós idem valere quod σεσηπός. Ejusdem declara- 
tionurn reperias exempla multa in libris antiquis : 
uod notavi, ut monerem has quarumdam vocum 
eclarationes pro variis lectionibus sumi non de- 
bere. 


401] 


S. BASILII MAGNT. 


462 


sintomnigenis masculiscompuncti, prietereaipsam ἃ »zto5o)Z τῶν Jose» ἐξοιστοουσὼν ἐπὶ λαγνείας 


quoque corporis habitudinem corrumpunt. Etenim 
non ob immodiecas solum voluptates quibus velut 
furore quodam ad salacitatem concitantur, conta- 
bescunt ac diffluunt: sed ob ipsam etiam molem 
ao tumorem, corpus nimio humore repletuin 
Jaxumque et vitali vigore solutum cireumferunt 

Horum lividi sunt oculi, subpallida superficies cu- 
tis, spiritus impeditus ac coagmentatus. lingua 
resoluta, clamor indistinctus, titubantes pedes ve- 
lut puerorum, spontanee superfluitatum gestiones 
quasi ab inanimatis profluentes. Ob luxum mise- 
rabiles, miserabiliores quam qui in mari tempe- 
state jactantur, quos fluctus alii aliis succedentes, 
ao demergentes, ex undis emergere non sinunt. 
Hunc ad modum horum quoque animae vino ma- 
dentes submerguntur.Quapropter ut jactata tempe- 
state navigia cum plus sequo onerantur, onere 
ejecto necesse est allevari: ita et hi ea que ipsos 
gravant, necessario egerunt. Vix enim vomitu et 
dejectione abonere liberantur, tanto miserabiliores 
infeliciter navigantibus, quantum hi quidem ven- 
tos et immare et externa impedimenta causantur: 
ille vero ebrietatis tempestatem sibi ipsis sponte 
asciscunt. Qui ἃ demone obsidetur, miseratione 
dignus est: ebrius vero eadem perpetiens, ne 
dignus quidem est cujus misereamur, quandoqui- 
dem cum voluntario demone colluctatur. Hi pre. 
terea quedam ebrietatis pharmaca componunt, 
operam industriamque in eo ponentes, non ut ne 
196 quid mali a vino patiantur, sed ut ipsorum 
ebrietas jugis sitet assidua. Enim vero, saltem quod 
ad potandi tempus attinet, exigua eis est dies, bre- 
vis itidem nox vel hiberna. Denique hujus mali finis 
nullus est. Nam ipsum se merum promovet ad 
amplius. Nam enim levat necessitatem : sed alte- 
rius potus necessitatem inevitabilem inducit, 
exurens inebriatos, semperque desiderium pius 
bibendi provocans. Sed dum inexplebilem bibendi 
sitim sibi ceomparare cogitant, contra atque animo 
destinarunt aecidit. Nam assiduo deliciarum usu 
suos sensuslanguidog reddunt ac retusos. Sicut 
enim nimius fulgor visum hebetat, et sicut qui ab 
ingenti sono ae fragore obtunduntur, ob immodi- 
eum percussum eo deveniunt, ut nihil omnino 
audiant : sie etiam hi pre nimio voluptatis studio 
imprudentes et ineauti voluptatem amittunt. Vi- 
num namque, etsi merur, ipsis est insipidum et 
aque simile: cum vero vinum recens sumitur, 
videtur tepidum ; id etsi recentissimum est, etsi 
Dix ipsa, tamen flammam ex immodico vino intus 
in ipsis accensam exstinguere non potest. Cui 
vx? cui (tumultus ἢ cui judicia? cwi molestie et 


(36; Legitur zpoz:s197xxé; in editione Paris. pro 
πρυσεστχχύς, Uli | veteres quatuor libri. Reg. 
τος z»poz-t7xxo; Editio Basil. παρεστεχός, 

E Unus ms. duos». 

S451 


veg primus προσάγει, 
£9, p. Ἦν ferus -£; £yx» 90ocis;, prz immo- 


ἐχτετχχότε: χαὶ δικόφέοντες, αὐλὰ καὶ αὐτῷ τῷ 
ὄγκω πιξ πὐτχχὸς χαὶ βουῶϑδες καὶ τοῦ ζωτικοῦ τύνον 
λελυμένον τὸ σῶμα φέοοντες. Τούτων πΞελιδνοὶ οἱ 
ὀφθαλιυῖϊ ὑπώωχϑος δὲ X ἐξιφανεικ" πνεῦπα ποο1- 
ἐστυχος (36) γλῶστα παρειπένς, χαὶ χρανγὰὴ ἄση- 
gos αχοοσφαλεῖς οἱ πύϑες χαδαάξερ οἱ τῶν παίδων" 
ἐχχρίσεις δὲ τῶν περιττωμάτων αὐτύπατοι ὥσπερ 
ἀπὸ «γύχων ῥέουσαι. Ἐλεεινοὶ τῆς τρυφξς, ἐλεεινό- 
τέροι τῶν ἐν πιλάγει χειπαξοκένων. οὑς ἄλλα ἐξ 4) 
λων διαδεχόκμενα χαὶ ἐπιβαπτίζοντα πύματα ἀναφέ- 
pat» οὐχ ἐπκιτοέπει τοῦ χρύϑωνος. Οὕὐτω δὲ ταὶ τού- 
των αἱ ψυχαὶ ὑκοδούχιθι φέοονται βεξαπτισμέναι τῷ 
eire. Διόπεο ὡς τὰ γχεικαξόπενα πλοῖα, ἐπειδὰν 
ὑπέραντλα γένεται, ἀναγχκίως τῇ ἐχέολξ τοῦ φόρ- 
του χουφέτεται" οὕτω χαὶ τούτοις ἀναγχαῖαι τῶν 
βαροννόντων αἱ ἀποθέσεις. Ἔποῦντες Ὑὰρ χαὶ ἀπκοδλύ- 
Vexttt, μόλις ἐλευθεροῦνται τοῦ βθεάρονς- τοσοῦτον 
τῶν δυσπλοούντων ἐλεεινότεοοι, ὅσον οἱ μὲν ἀνέμους 
καὶ θκλατοκν xxi τὰς ἔξωθεν ἀναγχας ἐπαιτιῶνται" 
οἱ δὲ αὐθκιοεῖον ἐξκισπῶνται τὸν ἐκ τὸς αέθης σχει- 
pUvR. O ϑαικπονῶν ἐλεεινός" ὁ δὲ μεθύων, τὰ αὐτὰ 
καάτχων. 623i 792 ἐλεεῖσθαι ἄξιος, αὐθαιρέτω δαΐξονι 
ποοσπιυσκίων. Οὐ χαὶ μέθες συντιθέασι φάρμαχα, 
οὐχὶ τὸ ui παθεῖν τι δεινὸν ἀπὸ τοῦ οἴνον, ἀλλὰ τὸ μὴ 
διαλείκειν (31) μεθύοντες υςχανώμενοι. "O)cyn μὲν 
γὰρ αὐτοῖς ἡ ἐμέρα" πιχρὰ δὲ ξ νὺξ καὶ à χειμέ- 
Bt; πεὸς 96 τὸν τοῦ πῦτουν χρόνον. TÓo; δὲ οὐχ 
ἔστι τοῦ χαχκοῦ. Αὐτὸς γὰρ ἐκυτὸν ὁ οἶνος ἐπί τὸ 


C πλεῖον ποοιγει (38. Οὐ γὰρ cài» χρείαν παραπυθεῖ- 


ται, αλλ ἐτέοον πότον χρείαν ἀπαραίτητον ἐμποιεῖ, 
ἐχχαίων τοὺς κεθύοντας. καὶ ἀεὶ πρὸς τὲν τοῦ πλείο- 
νος ἔφεσιν προχαλούμενος. ᾿Ακλίοωτον δὲ τοῦ rí- 
γεῖν τὲν ὅδεξιν ἔχειν ἐκινονύντες, τὸ ἐναντίον πάσχου- 
σιν i προιξοζνται. Τῷ yk& συνεχεῖ τῆς τονφᾷς τὰς 
«ic Egit; ἀπομαραινουσιν. Ὥς γὰρ τὸ ἄγαν λαμπρὸν 
ἀικυροῖ τὰς ὄψεις, καὶ GSEZO οἱ τοῖς πεγεθες ψό- 
pou; χαταχρονόμονοι τῇ ἀμετρία τῆς πλκγξς εἰς τὸ 
pxJi ἀχούειν παντελῶς περικγονται οὕτω χαὶ οὔτοι 
λελέθασιν ἑαυτοὺς ὑπὸ τῆς ἄγαν φυλχϑονία: (39) civ 
&jovü» πεολέσαντας. Αποιος πὶν γὰρ αὐτοῖς χαὶ 
ὑθκτωῦδςς ὁ οἶνος, κἂν ἄχοατος αὶ χλιχρὰ δὲ τοῦ νοκ- 
βοὺ t αντύτφις, κἂν τὸ ἀκρκιφνίστατον t, χᾶν αὐτὸ 
χιὼν. χατασξέσαι τὲν ἔνδον ἐν αὐτοῖς (49) ix τῆς 
ἀπετρίας τοῦ οἴνου ;αιοιεῖντν φλῦγα ni ϑδυναμκένς. 
Tí οὐαί ; -i»wt ὄοουξος ; τίνι χοΐσεις ; τίνι ἀχϑδίαι 
παὶ λέσχαι: cit συντοίππατα διαχενξς ; τίνος 
πριδνοὶ οἱ ὀφθαλμοί ; Οὐ τῶν ἐγχουνιξόντων ἐν 
οἴνω, χαὶ χαταχοπούντων τοῦ πκυτοι γένονται; 
Τὸ οὐαὶ θρχνῶθδές ἔστι ἐπκίφδιγπα. Θρένον δὲ 
ἄξιοι οἱ μεδύοντες, διότε Μέδυσοι βασιλείαν Θεοῦ 
οὐ χακρονομζσουσι. Θορυδος δὲ Φδιὰ cà» ἐχ τοῦ 


οἴνου ταραχὲν ἐγγινομένεν eig λογισμοῖς. Καὶ 


dico tni amore. Alii tres mss. et editi φιληδονίας. 

(40) Antiqui duo libri «à» ἔνδοθεν αὐτοῖς. Mox 
editio Basil. el quatuor mss. μὰ δυνακένς. Reg. 
primus οὐ δϑυναπίνς. Editio Paris. οὐ ϑύναται. Sub- 
inde Colb. primus καὶ τῶν κατασχοκουμένων. 


483 
ἀηδίχι διὰ τὰς πιχρὰς ἐχ τῆς τοῦ πίνειν ἡδονῆς ἀνα- À 
δόσεις. Τούτων γὰρ δεσμοῦνται μὲν οἱ πόδες, δὲε- 
σμούνται δὲ χεῖρες ἐκ τῶν ἐπιπεμπομένων αὐτοῖς 
παρὰ τῆς (44) μέθης ῥευμάτων, Καίτοι xaí πρὸ τού- 
τῶν τῶν παθῶν, παρ᾽ αὐτὸν τὸν χαιρὸν τοῦ πίνειν, 
τὰ τῶν φρενιτιχῶν αὐτοῖς συμπίπτει πάθη. Ὅταν 
γὰρ πλήρεις αἱ μήνιγγες γένωνται τῆς αἰθάλης, ἣν 
ὁ οἶνος ἐξατμιξόμενος ἀναφέρει, βάλλεται μὲν ὀδύ- 
wat ἀφορήτοις ἡ κεφαλή" μένειν δὲ ὀρθὴ ἐπὶ τῶν 
ὥμων μὴ δυναμένη, ἄλλοτε ἔπ᾽ ἄλλα (43) καταπίπτει, 
τοῖς σπονδύλοις ἐνολισθαίνουσα. Λέσχην δὲ λέγει τὴν 
ἄμετρον ἐν τοῖς συμποσίοις x«l ἐμφιλόνειχον ὁμιλίαν. 
Καὶ συντρίμματα διαχενῆς γένεται τοῖς οἰνόφλυ- 
ξιν (43), οὐ δυναμένοις ὀρθοῦσθαι ὑπὸ τῆς μέθης. 
᾿Ανατρέπονται γὰρ εἰς παντοῖα πτωμάτων σχήματα, 
ὥστε ἀναγχαῖον αὐτοὺς ἐπὶ τοῦ σῶματος 
ματα ἔχειν διαχενῆς. 


HOMILIA IN EBRIOSOS. 


4894 


trice ? cui. contritiones supervacuc ? cujus lividi 
oculi? Nonne immorantium in vino,et explorantium 
ubi compotationes fiant **5? Vie, lamentationis vox 
est. Lamentatione quidem digni sunt ebrii, quod 
ebriosi regnum Dei consecuturi non sint ?*. Tu- 
multus vero fit ob turbationem ex vino rationi 
accedentem. Et'inde molestie, quod amare dige- 
stiones ex vini voluptate huoc illuc repant. Horum 
namque ligantur pedes, ligantur manus per susci. 
fatas sibi ab ebrietate fluxiones. Imo enim ante 
hec infortunia, ipso bibendi tempore, idem quod 
phrenetici;perpetiuntur. Postquam enim fuligine, 
quam vinum exhalans sursum emittit, replete 
sunt cerebri membrane, caput ut intolerabilibus 
doloribus corripitur, ita super humeros rectum 


συντρέμ- B manere non valens, huo illuc super vertebras nu- 


tans, jactatur. Tricas autem dicit immoderatam 


in conviviis ac contentiosam garrulitatem. Denique contritiones inaniter fiunt ebriis, cum erigere 
se pre ebrietate non queant. Nam evertuntur, atque varlis modis cedunt, unde ipsis necesse est 


inaniter contritiones in corpore habere. 

0. ᾿Αλλὰ τίς (44) εἴπῃ ταῦτα τοῖς οἰνοπλήχτοις ; Ka- 
ρηδαροῦσι γὰρ ἐκ τῆς χραιπάλης, νυστάζουσι, χα- 
σμῶνται, ἀχλὺν βλέπονσι, ναντιῶσι. Διὰ τοῦτο οὐχ 
ἀχούονσι τῶν διδασκάλων πολλαχόθεν αὑτοῖς ἐμόο- 
dvtov: Μὴ μεθύσχεσθε οἴνῳ, ἐν ᾧ ἐστιν ἀσωτία" 
καὶ πάλιν’ ᾿Αχόλαστον οἶνος, καὶ ὑδριστιχὸν μέθη. 
Ὧν παραχούοντες, αὐτόθεν ἔχουσι τὰς ἐπικαρπίας 
τῆς μέθης. Οἱδαίνει μὲν γὰρ ὁ ὄγχος, ὀφθαλμοὶ 
δίυγροι, στόμα ξηρὸν καὶ διακαίς. Ὥσπερ γὰρ αἱ 
χαράδραι, ἕως μὲν ἂν αὐταῖς ἐπιῤῥέωσιν (45) οἱ χεί- 
μαῤῥοι, πλήρεις εἶναι δοχοῦσι, παρελθούσης δὲ τῆς O 
πλημμύρας, ξηραὶ καταλιμπάνονται' οὕτω x«l τοῖς 
οἰνόφλυξι τὸ στόμα (46), ἐλλιμνάξοντος μὲν τοῦ οἷ- 
νον, πλῆρές ἐστί πως καὶ δίυγρον, μιχρὸν δὲ παρα- 
δραμόντος, ξηρὸν καὶ ἄνιχμον ἀπελέγχεται. Παρασν- 
ρόμενον δὲ ἀεὶ xal χαταχλυζόμενον τῇ ἀμετρίᾳ τοῦ 
οἴνου, χαὶ τὴν ξωτικὴν ἰχμάδα προσαποθάλλει. Tola 
γὰρ κατασχευὴ ἀνθρώπου οὕτως ἰσχυρὰ, ὥστε τοῖς 
ἐκ τῆς μέθης καχοῖς ἀντισχέϊν ; Tío 7*p μηχανὴ τὸ 
ἀεὶ θερμιανόμενον xal ἀεὶ διάδροχον τῷ οἴνῳ γινό- 
μενον (47) σῶμα μὴ οὐχὶ ἔχπλντον καὶ ἐξίτηλον x«i 
διεῤῥνηκὸς γενέσθαι ; ᾿Εντεῦθεν οἱ τρόμοι xai αἱ 
ἀσθένειαι: χοπτομένον γὰρ αὐτοῖς τοῦ πνεύματος ὑπὸ 
τῆς ἀμετρίας τοῦ οἴνου, x«i τῶν νεύρων λυομένων 


5. Sed quis hec dixerit vino obrutis ? Nan. gra- 
vantur capite ex crapula, dormitant, oscitant, offu- 
sam oculis caliginem habent, nauseant. Quapropter 
non audiunt magistros, qui ipsis undelibet incla- 
mant : Nolite ínebriari víno, ín quo est luxuria *', 
ἂς rursus : Luzuriosum vínum, et contumeliosa 
ebrietas **. Quibus contemptis, statim fruotum 
referunt ebrietatis. Nam intumescit corporis mo- 
les, humidi sunt oculi, os siccum est et perustum. 
Ut enim cava, dum in se torrentes confluunt,plena 
esse videntur : sed ubi exundatio preteriit, sicca 
aridaque relinquuntur ; ita et ebriosorum os, res- 
tagnante vino, plenum quodam modo est, et ma- 
didum, 'sed simul ut paululum effluxit, siccum 
et humoris expers deprehenditur. Irno cum semper 
vitietur,; οἱ immodico vino obruatur, etiam humo- 
rem vitalem amittit. Que enim hominis constitutio 
tam valida, ut temulenti& malis obsistat ? Quibus 
enim artibus fieri possit, ut corpus semper inoa- 
lescens, 1 97 semperque vino madens, non efficia- 
tur evanidum, exoletumque et fluxum ? Hino tre- 
mores debilitasque : siquidem pre immodico 
vino spiritu in eis preciso atque interrupto, ner- 
vorumque exsoluto robore, agitatio ac tremor toti 


τῆς συντονίας, ὁ χλόνος τῷ σύμπαντί ὄγχῳ τοῦ σώ- [) corporis moli accedit. Quid vis Caini maledictio- 


μᾶτος ἐπιγίνεται, Τὶ τὴν κατάραν τοῦ Kaiv ἐφ᾽ ἑἐαυ- 


nem tibi ipse asciscere, tremens ac vagabundus 


3! Prov. xxui, 29, 30. 88 I, Cor. vi, 10. *' Ephes, v, 18. δ᾽ Prov. xx, 1. 


(£1) Colb. primus ἀπὸ τῆς. Neo ita multo infra 
duo mss. συνεισπίπτει πάθη, 

(42) Illud, ἐπ᾽ ἄλλα, additum fuit ex libris anti- 
quis. Hoc ipso in loco urius ms8. τοῖς σφονδύλοις, 
— Mox, pro ἐμφιλόνεικα, ἐμφιλόνειχον reposuimus 
sicque correxeftat Thesaurus Steph. Epirr. 

3) Colb, tertius τοῖς οἰνοφύλαξιν. 

4&) Verborum illorum ἀλλὰ τίς, etc. heec est 
sententia : Quis dicendo efflcere poterit, ut ebrii 
hecintelligant? — Infra locumEpistole adEphes. 
juxta Grecum textum Novi Teslamenti correxi. 
mus, scribendo μεθύσχεσθε, loco forme aotive pe- 


θύσχετε, quee, repugnante sensu, legebatur. Epi 

(45) Antiqui duo libri ἐπιῤῥέουσιν. Mox. Reg. pri 
mus ξηραὶ xara) eírovrat, - 

(46) Τὸ στόμα. Legendum σῶμα, ut patet ex his 

precedunt et sequuntur, precipue vero ex 
commentario ín Isaiam, num. 183, ubi eadem oc- 
currit sententia. MAnAR. 

(41) Reg. primus οἴνῳ γενόμενον. Statim editi 
διεῤῥυχός. Libri veteres δεεῤῥυηκός. Nec ita multo 
infra editio París. rr you γάρ : Sed vocula 

dp neque in editione Basil. neque in quinque mss. 
invenitur. Ibidem Reg. primus ἀπὸ τῆς ἀμετρίας, 


495 


S. BASILII MAGNI. 56 


per totam vitam ?? ? Corpus enim quod naturali À τὸν (48) ἐπισπᾶσαι, τρέμων xol πεοιρεοόμενος διὰ: 


fulcro destituitur, circeumagi necesse est et con- 
tremiscere. 


6. Usquequo vinum ? usquequo ebrietas ? Peri- 
culum est tandem cenum lutumque pro homine 
fias, ita totus admistus vino es, unaque pariter pu- 
truisti, vinum ex quotidiana crapula obolens, et 
hoc corruptum, perinde ut vasa nulli omnino usui 
idonea. Hos Isaias luget: Va qui surgunt mane, et 
siceram persequuntur, qui ezpectant vesperam - 
vinum enim comburet eos. Nam cum cithara et tibiis 
vinum bibunt, opera autem Domini non respiciunt, 
et opera manuum ejus non considerant ^, Potum 
omnem qui inebriare potest, solent Hebraei siceram 


appellare. Itaque qui ineunte dio explorant ubi B 


compotationes fiant, et cenopolia ac cauponas col- 
lustrant, seque mutuo ad compotandum conjun- 
gunt, et omnem animi ouram in haec insumunt, 
hos propheta deplorat, quod tempus nullum sibi 
ipsi ἃ Dei miracula consideranda reservent. Nec 
enim oculis eorum vacat suspicere in coelum, ejus- 
que pulchritudinem condiscere, et omnem rerum 
conditarum ornatum expendere, ut recto horum 
ordine opificem intelligant : sed statim incipiente 
die conviviorum suorum loca variis tapetibus ac 
floridis auleeis ornant ; atque studium ao diligen- 
tiam in poculis apparandis ostendunt, vasa ad re- 
frigerandum vinumi craterasqve et phialas velut 
in pompa aliqua ac conventu publico disponentes, 


ut vasorum diversitas ipsis satietatem obtegal, et ( 


alternatio poculorum 8c permutatio eos diu in 
bibendo detineat. Quinetiam adsunt quidam con- 
vivii magistri, ac pincerparum principes et archi- 
triclini : imo ordo in confusione, acdispositioin re 
incomposita excogitatur, ut quemadmodum seculi 
magistratibus ex satellitibus major auctoritas ac- 
cedit, sic etiam, ebrietati velut reginee cuidam 
famulitio tradito, dedecus ejus ac turpitudinem 
quam diligentissime contegant. Preterea corone, 
flores, unguenta, suffitus, et innumera quedam 
externa oblectamenta perditos diutius occupant. 


Deinde convivio longius progrediente, oriuntur D 


*9 Genes, 1v, 14. 0 Isa. v. 11, 12. 


, (48) Editi ἐπὲ σεαυτόν. At mss. quatuor ἐφ᾽ 
εαυτονς 
(49) Veteres quinquo libri ὅλος. Editi ὅλως. Ali- 
quanto post Reg. primus τῷ πρωΐ. 
δὴ Unus codex Colb. οὗτοι νῦν, 
(51) Ambrosium, ut se dabat occasio, aliae Basi- 
lii orationibusimitatum esse, alia interpretatum, 
satis norunt eruditi. Nec dubium quin Latinus ora- 
tor cumita scriberet num. 46 ; Assistunt pueri coma 
nitentes ex aente barbarica ad hos usus electi, per 
'ncti matum vices. Cernas populo- 
ας. Gciem .ordinatam putes, 
ompam arbitreris : non 
sibi proposuerit 
! κρατῆρα: χαὶ φιάλας 
τοσίαρχοι δέ τινες ἐπὶ 
pytrp tvot* χαὶ τάξις 


παντὸς τοῦ βίον ; Οὐ “ἂο ἔχον τὸ σῶμα τὸν ἐχ τῆς 
φύσεως στηριγμὸν, ἀναγχαίως πεοιδονεῖται χαὶ χα- 
τασείεται. 

6. Μέχρι πότε οἶνος ; μέχρι τίνος μέθη ; Κινδὺυ- 
νεύεις λοιπὸν βόρδορος εἶναι ἀντὶ ἀνθοώπου, οὕτως 
ὅλος (49) ἀνέμίχθης τῷ ot, καὶ συγχατεσάπης 
αὐτῷ, ἐχ τῆς χαθημεοινῆς χραιπάλης oivou ἀπόξζων, 
x«i τούτου διερθαομένον, ὥσπερ τῶν ἀγγείων τὰ 
ἀχρηστότατα. Τούτους Ἤσαϊας ὀδύρεται" Οὐαὶ oi ἐγει- 
ρόμενοι τὸ rpot, xxi τὸ σίχεορα διώχοντες, οἱ μένον-- 
τῆς τὸ ὀψέ" ὁ yo οἶνος αὐτοὺς συγχαύσει" μετὰ γὰο 
κιθάρας x«i αὐλῶν τὸν οἶνον πίνουσι, τὰ δὲ ἔογα 
Κυροίον οὐχ ἐμθλέπουσι, xal τὰ ἔογα τῶν χειρῶν 
αὐτοῦ οὐ χατανοοῦτι. Σιχέορα πᾶν τὸ δυνάμενον με- 
θη» ἐμποιῆσαι πόμα τοῖς E6pzíot; ὀνομάξειν σύνηθες. 
Ot οὖν ἀοχομένης ἡμέρας περισχοποῦντες, ποῦ πότοι 
“ίνονται, x«i οἰνοπώλια xat χαπηλεῖα πεοιαθροῦντες, 
x«i ἀλλήλους ἐπὶ τὸ πίνειν παραλαμβάνοντες, x«i 
TATE) τῆς ψυχῆς τὰν μέριμναν περὶ τὴν τῷ τοιού- 
τῶν φροντίδα χαταναλίσχοντες, οὗτοί (90) ὑπὸ τοῦ 
προρήτου χαταθοηνοῦνται; ὡς χαιρὸν οὐδένα ἐχυτοῖς 
ποὸς τὴν τῶν θανμασίων τοῦ Θεοῦ χατανόησιν ἀπολεί- 
ποντις. Οὐ γὰο ἄγουσι σχόλὴν ol ὀφθαλμοὶ αὐτῶν 
ἀνανεῦσαι πρὸς οὐρανὸν, x«l τὰ ἐν αὐτῷ χάλλη χα- 
ταυαθεῖν, χαὶ πᾶσαν τὴν ἐν τοῖς οὖσι διαχόσμησιν 
ἐπισχέψασθαι, ὥστε ix τῆς τούτων εὐταξίας τὸν δὴ- 
μιουργὸν ἐννοῆσαι" ἀλλ εὐθὺς ἀρχομένης ἡμέοας 
χοσυοῦσιν ἑαυτῶν τὰ συμπόσια τάπησι ποιχίλοις καὶ 
ἀνθίνοις παραπιτάσμασι, σπουδὲν τε καὶ ἐπιμέλειαν 
εἰς τὴν τῶν ἐχπωμάτων παρασχευὲὶν ἐπιδείχνυνται, 
ψυχτῆρας χαί χρατῆρας xci φιάλας, ὥσπερ ἐν πομ- 
πῇ τινε (5l) x«i πανηγύρει, διατιθέντες, ὡς ἂν τὸ 
τῶν ἀγγείων διάφορον τὸν χόρον αὐτοῖς ὑποχλέπτῃ, 
χαὶ ἡ τῶν ἐχπωμάτων ὑπαλλαγὴ x«i μετάδασις ἐχα- 
và» αὐτοῖς εἰς τὸ πένειν διατριδὴν ἐμποιῇ. Xvuro- 
σίαρχοι δέτινες ἐπὶ τούτοις χαὶ ἀοχιοινοχόοι, καὶ ἀρ- 
χιτρίχλινοι" χαὶ τήξις ἐν ἀταξία, χαὶ διάθεσις ἐν 
ἀχόσμῳ πράγματι ἐπινενόηται, ἵν᾽, ὥσπερ ταῖς ἀρ- 
χαῖς ταῖς ἔξωθεν ix. τῶν δορυφορούντων ἡ σεμνότης 
συναύξεται, οὕτω xal τῇ μέθη οἷον βασιλίδι τινὶ θερα- 
πείαν περιστήσαντες, τὸ ἐπονείδιστον αὐτῆς τῶ 
ὑπερθάλλοντι τῆς σπουδῆς πεοιστάλωσι. Στέφανοι 


iv ἀταξίᾳ. Hic antiquas editiones secuti sumus : ἃ 
quibus nova in aliquo dissentit. Ubi enim inant- 
quis legitur, persingularum distincti ztatum vices 
novaita habet, per singularum distantiasetatum 
vices. Similiter ea que moxsequuntur Basilii ver- 
ba : Εἶτα πόῤῥω προϊόντος τοῦ πότον, ἄμιλλαι περὶ τοῦ 
πλείονος, φιλονεικίαι χαὶ ἀγωνίσματα, ἀλλέλους 
ὑπεοδάλλεσθαι φιλοτιμουμένων χατὰ τὴν μέθην" xci 
ὁ ἀγωνοθετῶν αὐτοῖς διάδολος, x«i ἄθλον τῆς νέχης 
à ἁμαοτία... οἱ ἡττηθέντες εθύουσιν" οἱ νιχῶντες 
ut0sovaty,etipsaquoque Ambrosius aut ad verbum 
expressit, aut imitatus est, cum ita scripsit num. 
&1: Deinde procedente potu longis contentiusque, 
diversa et magna certamina, quis bibendopr xcel- 
lat. Num 48:Àgonothetes illis furor est.. victoriz 
premium culpa.. Num 49: Victores victi ueonimes 
ebrii jacent.Statim tres mss. ὥσπερ 6. Editi. à ἐν. 


451 HOMILIA IN 


EBRIOSOS. 458 


ἐπὶ vovrotg xal ἄνθη xai μύρα x«l θυμιάματα, xci À de ampliore potu certamina contentionesque et li- 


μυρίαι τινὲς ἔξωθεν θυμηδίαι, πλείονα τὴν ἀσχολέαν 
τοῖς ἀπολλυμένοις (52) παρασχενάζονσιν. Εἶτα πόῤῥω 
προϊόντος τοῦ πότον, ἄμιλλαι περὶ τοῦ πλείονος, φι- 
λονειχίαι χαὶ ἀγωνίσματα, ἀλλήλους ὑπερθάλλεσθαι 
φιλοτιμουμένων χατά τὴν μέθην: χαὶ ὁ ἀγωνοθετῶν 
αὐτοῖς ὁ διαάδολος, xai ἄθλον τῆς νίχης ἢ ἀμαρτία. 
O γὰρ πλείονα τὸν ἄχρατον ἐχχεόμενος (53), οὗτος 
φέρεται xarà τῶν ἀἄλλῶν τὰ νιχητήρια, Ὄντως Ἢ 
δόξα ἐν τῇ αἰσχύνῃ αὐτῶν. Φιλονειχοῦσι μὲν γὰρ 
ἀλλήλοις, ἀμύνονται δὲ ἑαυτούς. Ποῖος )όγος ἐφιχέ- 
σθαι τῆς αἰσχρότητος τῶν γινομένων δύναται 

Πάντα ἀλογίας γέμει, πάντα συγχύσεως οἱ ἡττηθέντες 
μεθύουσιν, οἱ νιχῶντες (54) μεθύουσιν, οἱ ὑπηρέται 


tes, dum se mutuo ebrietate superare conantur : 
atque certaminum horum prefectus 19$ diabo- 
lus est, et victorie premium peccatum. Nam qui 
plus exhaurit meri, is ab aliis reportat victoriam. 
Revera Gloria in confusione ipsorum *!. Conten- 
dunt enim inter se, ac se ipsi ulciscuntur. Que 
oratio, eorum que fiunt, assequi possit turpitudi- 
nem ἢ Omnia sunt insipientia referta, omnia con- 
fusione: victi victoresque ebrii sunt, derident 
ministri. Labat manus, os non suscipit, venter dis- 
rumpitur, nec tamen malum mitescit. Miserum 
corpus naturali vigoreexsolutum undelibet diffluit, 
haud sustinens immodici potus violentiam, 


καταγελῶσιν. Ἢ χεὶρ ἀπείρηχε, τὸ στόμα οὐχ ὑποδέχεται, ἡ γαστὴρ διαῤῥήγννται, xol τὸ χαχὸν οὐχ 
ὑφίησι. Τὸ ἄθλιον σῶμα, τοῦ φυσιχοῦ τόνου παραλυθὲν, ἀπόὀῥυτόν ἐστι πανταχόθεν, τὴν ἐκ τῆς ἀμετρίας 


Ga» μὴ ὑπομένον. 

7. (55) Ἐλεεινὸν θέαμα Χριστιανῶν ὀφθαλμοῖς ἀνὴρ B 
ἀχμάξων χαθ᾽ ἡλικίαν, σφριγῶν τῷ σώματι, στρα- 
τιωτιχοῖς χαταλόγοις ἐμπρέπων, φοράδην οἴχαδε xo- 
μιξόμενος, μὴ δυνάμενος ὀρθοῦσθαι, μηδὲ τοῖς ἰδίοις 
ποσὶν ἀπιέναι (56) 'Avàp φοθδερὸς εἶναι ὀφείλων τοῖς 
πολεμίοις, γέλωτός ἔστιν ἀφορμὴ τοῖς xat' ἀγορὰν 
παιδίοις: ἄνευ σιδήρον χαταδέδληται, ἄνευ πολεμίων 
πειφόνευταε᾽ ᾿Ανὸρ ὁπλίτης, αὐτὸ τῆς ἡλικίας ἄγων 
τὸ ἄνθος, οἴνου γέγονε παρανάλωμα, ἕτοιμος (51) 
καθεῖν τοῖς ἐχθροῖς ὅσα βούλονται. Μέθη, λογισμῶν 
ὄλεθρος, ἰσχύος διαφθορὰ, γῆρας ἄωρον, ὀλιγοχρόνιος 
θάνατος. Τί γὰρ ἄλλο εἰσὶν οἱ μεθύοντες ἢ τὰ εἴδωλα 
τῶν ἐθνων : ᾿Ὀφθαλμούς ἔχουσι. χαὶ οὐ βλέπουσιν" 
ὦτα ἔχουσι, καὶ οὐχ ἀχούουσι" χεῖρες παραλέλυνται, 
οἱ πόδες ἀπενεχρώθησαν. Τίς à ταῦτα ἐπιδουλεύσας ; 
τίς ὁ τῶν χαχῶν τούτων αἴτιος ; τίς ὁ τὸ τῆς μανίας ( 
ἡμῖν (58) φάρμακον ἐγκεράσας ; Ανθρωπε, παρά- 

*! Philipp. v, 19. 15 Psal. cxi, 5, 6. 


(52) Illud, τοῖς ἀπολλυμένοις, de rebus accipien- 
dum esse putat Combefisius : id tamen mihi vi- 
detur commodius intelligi de personis, perditos 
homines et desperatos, diutius occupant. Aliorum 
erit judicium. Aliquanto post Reg. primus ἀλλή- 
λους ὑπερθαλέσθαι. 

(53) Editi et duo mss. ἐγχεόμενος, qui infudit. 
At Colb. primus et Reg. secundus ἐχχεόμενος, qui 
exzhaurit: qui scriptura videtur nobis et verior 
esse et melior. 

(54) Colb, primus oí νεκυταέ. Colb. tertius οἱ νι- 
χήσαντες. 

(553) Ambrosius, cum librum De Elia et jejunio 
scriberet, eL alia quaedam ex hac oratione sump- 
sit, que oinnia adnotare animus non est : ascri- 
bam tamen aliqua, quie studiosis non injucunda D 
fore spero. Sic igitur loquitur cap. 13, num. 50: 
Spectaculum triste Christianorum oculis et 
miserabilis species. Cernas juvenes terribiles visu 
hostibus, de convivio portari foras... Quos mane 
insignes armis spectaveras, vultu minaces, eos- 
dem vesperi cernas eliam a  puerulis impune 
rideri sine ferro vulneratos, sine pugna inter- 
fectos, sine hoste turbatos, sine senectute tremu- 
los, in ipso juventutis e nascente. Cetera 
uidam sana, et ex Grecis bene expressa : sed de 
o, in ipso juventutis flore nascente, aliter vide- 
tur. Quid enim attinuit addere vocem nascente, 
cum satis esset dixisse, in ípso juventutis flore ? 


PaTROR GR. XXXI. 


7. Miserabile Christianorum oculis spectaculum: 
vir etate florens, validus corpore, inter militares 
ordines clarus, aliorum manibus domum deporta- 
tur, quod erigere se non queat, neque suis ipsius 
pedibus abire. Vir qui terrori hostibus esse debue- 
rat, pueris in foro ridendi occasionem prebet; sine 
ferro prostratus est, sine hostibus enectus. Vir ar- 
miger,'in ipso etatis flore consistens, a vino con- 
sumptus est et confectus, quidquid hostes volue- 
rint perpeti paratus. Ebrietas rationis pernicies, 
roboris lues, senectus immatura, exigui temporis 
mors. Quid enim aliud sunt temulenti nisi idola 
gentium? Oculos habent, et non vident : aures ha- 
bent, etnon audiunt! ; manus resolute sunt, pedes 
emortui. Ecquis heec machinatus est ? quis auctor 
est horum malorum? quis hoc insanie pharmacum 
nobis admiscuit ? O homo, convivium aciem efte- 


Certe id participium prorsus παρέλχειν nemo, opi- 
nor, homo non videt. Hoc igitur, cur hanc lectio- 
nem reprobem, una causa est : altera, quod post 
illud, flore, sequi debeat vox aliqua, que respon- 
deat vocibus vulneratos, interfectos, turbatos, tre- 
mulos. Cum igitur editio Romana et mss. nonnulli, 
ut ex notisAmbrosianis constat, babeant marcentes 
pro nascente, ita legi debere censeo, in ipso juven- 
tulis flore marcentes. Nam a librariis ex marcentes 
incaute factum esse nascente, obscurum nonest. Et 
quidem vox marcentes et huic loco maxime conve- 
nit, et vocibusvuilneratos interfectos, turbatos, tre- 
mulos, optime respondet. Hoc nostrum judicium 
non parum adjuvat, quod Ambrosius ut reliqua, 
᾿Ανὴρ, o6tpóc εἶναι ὀφείλων τοῖς πολεμίοις, γέλωτός 
ἐστιν ἀφορμὴ τοῖς χατ᾽ ἀγορὰν παιδίοις" ἄνευ σιδήρον 
χαταξέδληται, ἄνευ πολεμίων πεφόνευται, aperte ex pres- 
sit, ita illud. 'Avzo ὁπλίτης, αὐτὸ τῆς ἡλιχίας ἄγων τὸ 
ἄνθος, οἴνου γέγονε παρανάλωμα, expressisse putandus 
est. Omnes enim, ni fallor, facile fatebuntur παρα» 
νάλωμα, quod ad vim sententie attinet, hoc loco 
idem valere quod marcentes, seu arentes, uti in 
quibusdam editionibus legitur. 

(56) Editi ποσὶν ἀπιέναι, Regii duo mss, ἐπιέναι, 
Alii duo Colbertini ποσὶν ἐπιμῆναι, corrupte. 

(57) Colb. primus x«t ἔτοιμος. Nec ita multo infra 
idem codex Tí γὰρ ἄν ἀλλο. 

(58) Idem liber μανίας ὑμῖν. At mss. et editi ὑμῖν. 


29 


S. BASILTI MAGNI 


ΣΉ, Juvenes ejicis ductos manu tanqvam vuine- A ταξ:ν ἔπτιγτας τὸ πσυχπέσιον. Ἔχδαλεις τοὺς νεανἕ- 


*at5s e praelio, juventutis flore:n vino enecastz. Ac 
v5*:as quidem veluti amicum a3 ca aam. δι τὸς au- 
tin 1nortuum, exstüncta a vino Lzus vita. Cum au- 
1«in vino exsatiati esse putantur. tuz bibere inci- 
piunt, et pecudum more bibunt quasi a *ozte sz-onte 
manante, et seatebras numero equales aecumben- 
libus ministrante. Nam procedente iam conv;vio, 
adoleseens habens. egregios humeros. nordum 
ebrius, prisgrandeum vini refrizerat: pz:a:im aTe- 
rens, huc ingreditur : qui depulso ipsorum poc.-1a- 
tore, stansin medio, perobliquos tubosparze:r com- 
potoribus distribuit ebrietatem. Novus kic esi rei 
modum nullum habentis modus, ut data paz. por- 
tione inter se. mutuo luxurient, nee possi aer 
quisquam alterum bibendo superaze. Nazm dist- 
butis inter so tubis, et sili quisque obverszz za- 
bum suscipientes, tanquam ex 199 quosam isca 
inore boum uno spiritu bibunt, tautum σοι τὸ δὶς 
Uraliere festinantes, quantum s:bà desuper vas re- 
frigeratorium per argenteas fistulas iemetzt. Re- 
npice ad tuum miserum ventrem disee susczzents 
Vünis mugutudinem, vilelieet quod cotylse un:zs 
ἀν eireumsoribatur. Ad teullam ne resjccias, eam 
“Ὁ ἢ δἰ, sed ad tuum ipsius ventrem, qued 
με. ex Metus »it. Quapropter, Vir qui sten 
1t iunc, etiecenm perseQeutuesiur, qu) UTSPAN 
bunt oeiperam 55, et diem in eheietate transizunt, 
n1 ut nullum sibi dent tempus ad opera. Demini 
πῃ. neque ad opera manuum ejus eensi- 
ibiranda. Vieutin enin eox eomburet, **, quodini 
calis cari accedous, ἐμ ἡ tiat. izuiterum 
Han ἢ Viu enin rationem deerit 
“ἢ : villanos vero atleetus ae libuimes quasi 
ipiedidunm apum: exanien. exausettat, Quis. enum 
(idi, ali equulem tUtrnelus, adeo temere. fertur, 
“μα cariaso ἡ Ὁ) navigium gubernatore 
ibi bubus, a “πὸ hue illue exagitatum. nen 
ΤΠ d enalcato 7 


Bo Jua ; quand) minla, viri »squul et mulieres 
£s, lua rdeada communibus, animabusque vi- 
ite 02 nun dili, se mutuo libidinum spiculis 
&!olo ent nb und. Πα ulrinque, ὁ ἢ obscene, 
Hs Mori uesus ad bidinem provovantes, Rides, 
5s Husa, nr audes gaudium mipudieunm, eum la- 
^ pera sb praterita etingemiscere oporteret? Ca- 
Posen nanus cantilenas, psaluis etliymnis, quos 
^s 6o blepgulis. Moves pedes, et more insanien- 

81 “ἢ, Durisque quas ion deberes chorcas, 


** ibid, 


Vs, rn Pn ntn e regione vocis διαχορεῖς legi- 
t gnat, yrs αἰ posterior vox prioris decla- 
Ba), on oC 

V. f. hos Hnnsdhis Juliti et Golb. primus καὶ 
Y» 6 4... fnb (jongttis UA τὸν oU), distribu 

' rra Sphinn Julicareimn, nisi vox ἴσην, 
Urn" 68 TURA, Ie gitur, necessario substan- 
m'est S sto prtixsbeasaret, 


, 
W^, Iretp. IA ryboo ato, 


“ἧς, Y,À.4. 


Ξατ χει: τυχξντυς, ὡς τοχυματίας ἀπὸ πο)έ- 
ἈΞ ἔρέχτα τας τῶν XX2Y9 τῆς νεῦτχτος ἀπὸ οἴγου- 
X2: XX) Li» ὡς τῶτν ἔτι T9 δεῖπνον, ἐχβάλλεις 


* : J » 1 
τὲ £URILI£. Lio. TD» lui» αὐτοῦ xzcu25E72;. Ὅταν 
£ .- 


52: τοῦ οἴνου, τὸτε τοῦ 


πο :|ξιῖτχε. X21 πίνξοτι τὸν τῶν χτχυνῶν T706- 
am Ὁ ; ^" Pw " ὦ a. que Pd ; , ; 
Te Ad ἃ χεζυς; GX.T22jg:2i125, i251 4492 τοῖς 
K.mXiDzivli τοῖς OXlíl.$l.i τιεισχς. Ποοριοντος ὰο 

5 . [] 


QÜÉAIXP TIL; τατος £27 
[OuEPIl lll. EKZTD$ ἀξυτν ὃς, τὸν Gt 6 099 αὐτῶν 
TEDXT.GEEDQ, XXTATIXD S446 εἰς τὸ πέσον, διὰ gxo- 
τὰν T5I?&w. TX. τοῖς τυτοται: διανέμει τὴν ui- 
τὸ. Kane c τί: μέτοον, ἵνα 


^ . L3" 
'2i$ 229*22:;52t0v'07t, Z690t2X 


maglia. τὸ 


ἔτεξου. Διελόξενοι "jo 
ἔξττνας, σαὶ τὴν ποὺς ἔχυτὸν ἔχαστος τετοαι- 
2 ἂπο Ὶ 

τις ττι cu 3470 ὡς 0b ὅοες, τοσοῦτον ὑφέχειν (64) 
τοῖς; λαιχοῖς, ὅσον E 

Σ ΞΙΣ τῶν αογυρέων ὀχετῶν ἐπαγίχτι. Kacá- 
χ- -ἰν ξὸν πεῖς τὴν ἀὐλίαν γαστέρα' χατάμαήε τοῦ 


PY] στε 


αὐτοῖς 


ἐπιξεγτξαζνῖν δι τιον τὸ αὐγεῆος ὅτι μιᾶς χοτύ- 
ἃς: C20 ἔχε: χεύίοτττα. ME ποὸς τὸν οἰνοχόην ἄφορα, 
T:T6 ARfe» IQ. ἀλλὰ cà; τὲν σεχυτοῦ χοιλίαν, ὅτι 
παῖαι πεταέδυται, Διὰ τοῦτο, Οὐαὶ οἱ ἐγειρόμενοι 
τὸ πρωὶ xil τὸ σφίχεοχ διώχοντες, οἱ μένοντες τὸ 
DIG. χαὶ διςζπεεσεύοντες ἐν τῷ μέθχ' ὡς μηδένα xa 
ἔν ἐχυτοῖς παξέχειν εἰς τὸ τὰ ἔργα Κυρίου iu6A- 
πεν. xai τὸ ἐξηὴχ τῶν χειρῶν αὐτοῦ χατανοεῖν. Ὁ 
"ἀλ thc; αὐτοὺς συγχαύτες, διότι τὸ ἐκ τοῦ οἴνου 
$48:acly. (Q.islufva» τῷΈ σαρχὶ, ($xuax γίνεται τῶν 
fil.lvanvy τε X» τοῦ ἐχύδοῦ). Τὸν μὲν γὰο λο- 
δῶν χαὶ τὸν γϑῦν (0 Olivo χαταύαπτέξει" τὰ δὲ 
aig xxi τὰς χϑονὰς ὥσπερ τι σμῆνος μελισσῶν 
ll:i:» 9àao ἀρὰ πώλων οὕτως ἀτάχτως 
τι T ἀποΐχλὸν (63) τὸν ζνίοχον ; Ποῖον δὲ πλοῖον 
axiiis»xtav. ὑπὸ τῶν χϑμάτων, ὡς ἂν τύχῃ, φερό- 
μένον οὐχ ἀσχαλεέστενον ἐστι τοῦ μεύψοντος; 
ἃς Ἃ τὸ τοιουτων χαχῶν, ἀνδοες ὁμοῦ χαὶ γαναιχες, 
X::13), συστχσάμενοι χοροὺς, δαίμονι οἰνῃρῷ τὰς 
ψυχὰς παραάϑοντες, ἄλλχλους ταῖς ἀχίσι τῶν παθῶν 
ἀντετιτοωσχον. ἴέλωτες mue ἀμφοτέρων, ἄσματα 
αἰσχϑὰ, JyCAATX πορνιχὰ. ἐρεύϊτοντα πρὸς ἀσὲλ- 
ιὰν, VEkg. εἰπε μοι, xai τέρπῃ τέρψιν ἀχόλαστον, 
δαχούειν δέον (ὐά) xxi στένειν ἐπὶ τοῖς φύάσασιν ; 
Ἄσματα πορνὴς φθεγὴν ἐχδολὼν τοὺς ψαλμοὺς χαὶ 
τοὺς ὕμνους, οὖς E9tO X4 Urs. Κινεῖς πόϑθας, xoi ἐξώλλη 
ἐμμανώς (0), καὶ χορεύεις ἀχόρευτα, δέον τὰ γόνατα 


(02) Sunt qui existiment novem circiter uncias 
liquoris in cotyla contineri : quantum fere he- 
mina contincre dicitur a quibusdam ; nec enim 
ea de re salis inter se conveniunt eruditi. 

(03) Antiqui duo libri &ro^aAàov. 

(01) Heg. primus δακρύειν δεῖ, 

(63) Colb. tertius ἐκμανῶς. Mox idem codex πρὸς 
τὰς ποησχννήσεις. 


461 | HOMILIA IN EBRIOSOS. &02 


χάμπτειν εἰς τὴν προσχνύησιν ; Τίνας ὀδύρωμαι ; À cum genua flexa oportuisset ad adorandum? Utras 
τὰς χόρας τὰς ἀπειρογάμους ; ἣ τὰς iv τῷ ξυγῷ — lugebo?puellasne nuptiarum inexpertas,an connu- 
τοῦ γάμου χατεχομένας ; Αἱ μὲν γὰρ ἐπανῆλθρν, τὴν δΪΪ [υροὸ subditas? llle quidem amissa virginitate 
παρθενίαν οὐκ ἔχουσαι" αἱ δὲ τὴν σωφροσύνην τοῖς — Teverse sunt; hee vero pudicitiam maritis haud re- 
ἀνδράσιν οὐκ ἐπανήγαγον. El yàp πού τινες xoà τῷ — tulerunt. Nam si que forte peccatum vitarunt cor- 
σώματι τὴν ἁμαρτίαν διέφυγον, ἀλλὰ πάντως γε ταῖς — pore,omninotamen in animis corruptionem susce- 
ψνχαῖς τὴν φθορὰν ὑπεδέξαντο. Ταῦτά pot xai mtpl — perunt. Heec et de viris ἃ me dicta sint. Aspexit ne- 
τῶν ἀῤῥένων εἰρήσθω. Εἶδε χαχῶς, ἐθεώθη (66) x«- — quiter, nequiter conspectus est. Qui aspexerit mu- 
xà. 'O ἐμόλέψας γνναιχὶ πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι ἧδη — lierem ad concupiscendum, jam machatus est **. Si 
ἐμοίχευσεν. Ei αἱ ἀπὸ ταυτομάτον συντυχίαι τοῖς — Obfortuitos casus tantum periculum impendet obi- 
περιέργως xaTxGxoroUgi τοσοῦτον ἔχουσι χίνδυνον, — terconspicientibus,quantum futurum est ob occur- 
ai x«t' ἐπιτήδενσιν ἀπαντήσεις, ὥστε ἰδεῖν γυναῖχας — sus qui de industria flunt, ut videant mulieres pre 
ἀσιχημονούσας ὑπὸ τῆς μέθης, x«i κατασχηματιξο-ς — ebrietate se indecore gerentes, suosque gestus 
μένας πρὸς ἔχλυσιν, xal μέλη τεθρυμμένα ἀδούσας, | componentes ad lasciviam,et cantilenas molles ca- 
δυνώμενα xai μόνον ἀχόυσθέντα πάντα οἷστρον 20o- — nentes, que vel audite solum, omne voluptatis 
vig ἐμποιῆσαι τοῖς ἀχολαστοις, τί ἐροῦσιν, ἣ τί &ro- B cstrum lascivientibus ingerere possunt ἢ Quid di- 
λογήσονται, dx τοιούτων θεαμάτων μυρίων ἐσμὸν cent, aut quid causabuntur, qui ex ejusmodi spe- 
τῶν χαχῶν συλλεξάμενοι ; Οὐχ, ὡς διὰ τοῦτο ip6M- — ctaculis iogens malorum examen sibi collegere ὃ 
ψαντις, ἵνα τὰς ἐπιθυμίας ἐγείρωσιν (67) ; Οὐχοῦν — Nonne seideo aspexisse, ut concupiscentiam exci- 
ὑπόδιχοί εἰσι, κατὰ τὴν ἀπαραίτητον ἀπόφασιν τοῦ — tarent? Obnoxii igitur sunt judicio adullerii secun- 
Κυρίου, τῷ xpíuart τῆς μοιχείας. Πῶς ὑμᾶς $ Πεντὴ- — duminevitabilem Domini sententiam.Quomodo vos 
χοστὴ ὑποδέξεται, οὕτω τοῦ Πάσχα χαθυδρισθέντος: — Pentecoste excipiet, qui in Pascha fuistis ita con- 
Ἢ Πεντηχοστὴ τοῦ Πνεύματος ἔσχε τοῦ ἀγίον τὸν — tumeliosi? In Pentecoste Spiritus sancti adventus 
ἐναργῆ xci πᾶσι γνωρίμην ἐπιδημίαν" σὺ δὲ, προς manifestus 1 809 fuit οἱ notus omnibus : tu veroin 
λαδὼν, σεαυτὸν οἰκητήριον τοῦ ἀντιχειμένον ἐποίησας — antecessum temet adversarii spiritus habitaculum 
πνεύματος, καὶ ἐγένου ναὸς εἰδώλων, ἀντὶ τοῦ γενέ. — effecisti, et templum factus es idolorum, cum de- 
σθαι ναὸς Θεοῦ διὰ τῆς ἐνοικήσιως τοῦ Πνεύματος τοῦ — buisses templum Dei fleri per Spiritus sancti inha- 
&ylov. Ἐπεσπάσω τὴν ἀρὰν τοῦ προφήτου εἰπόντος ix — bitationem"'*. Accersivistiexsecrationem prophete, 
προσώπου τοῦ Θεοῦ, ὅτι Στρέψω τὰς ἑορτὰς αὐτῶν — in Dei persona dicentis: Convertam solemnitates 
εἰς πένθος. Πῶς τῶν οἰχετῶν ἄρξετε (68), αὐτοὶ dou- — eorum in luctum V. Quomodo servis imperabitis, 
λεύοντες ἐπιθυμίαις ἀνοήτοις x βλαδεραῖς ὡς . cum vos quasi mancipia stolidis ac exitiosis oupi- 
ἀνδράποδα ; Πῶς τοὺς παῖδας νουθετόσετε, ἀνουθές. — ditatibusinserviatis? Quomodo castigabitis liberos, 
turov ζωὴν xoci ἀδιάώταχτον ζῶντες ; Τί οὖν; Ἐν cum vos incastigctarn vitam atque incompositam 
τούτοις ὑμᾶς καταλείπω ; ᾿Αλλὰ φοδοῦμαι, μή πως —vivatis? Quidigitur? Num vos in his relinquam? Sed 
ὁ μὲν ἀνυπόταχτος στραγότερος γένηται (609), ὁ — vereor, neforte qui immoriger est, fiat indeimpu« 
χατανενυγμένος τῇ περισσοτέρᾳ λὺπῃ κχαταποθῇ,. —dentior; qui vero compunctus est,tristitia abundan- 
aga γὰρ, φησὶ, καταπαύσει ἁμαρτίας μεγάλας, — tiore absorbeatur*, Nam, inquit, Medela sedabit 
Ἧ νηστεία τὴν μέθην θεραπευσάτω:" ψαλμὸς τὴν — peccata magna '*. Jejunio curetur ebrietas ; psal- 
αἰσχρὰν μελῳδίαν: δάκρνον γενέσθω τοῦ γέλωτος — mo, cantilena obscena ; lacryme sint risus reme- 
ἴαμα" ἀντὶ τῆς ὀρχήσεως τὸ γόνυ χλινέσθω: & dium; pro saltatione genu flectatur ; pro manuum 
τοῦ xpótou τῶν χειρῶν τὸ στῆθος τυπτέσθω' ἀντὶ — plausu pectus percutiatur; pro vestitus ornatu os- 
τοῦ χόσμου τῆς ἐσθῆτος ὃ παπείνωσις. ᾿Επὶ πᾶσιν tendatur humilitas. In primis redimat te a peccato 
ἢ ἐλεημοσύνη ἐξαγοραξέτω σε ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας, —eleemosyna**.Nam Pretium redemptionis viri,sunt 
Λύτρον γὰρ ἀνδρὸς ὁ ἴδιος αὐτοῦ πλοῦτος. Ilo)- δμῶ ipsius divitiz?!. Plures eorum, qui in eerumníis 
λοὺς ἐργάτευσον τῶν θλιδομένων εἰς τὴν χοινωνίαν — versantur, fac habeas socios precationis, si forte 
τῆς προσευχῆς, εἰ dpa σοι ἀφεθήσεται ἡ ἐπίνοια τῆς nequitie consilium tibi remittatur. Quando sedit 
χαχίας. Ὅτε ἐχάθισεν ὁ λαὸς φαγεῖν, καὶ πιεῖν, καὶ p, populus ad edendum et bibendum, et surexerunt 
ἀνέστησαν παίξειν' (ἢ δὲ παιδιὰ αὐτῶν εἰδωλολα-. — ad ludendum 53 (ludus autem ipsorum idololatria 
τρεία ἦν") τότε οἱ Δευῖται, χατὰ τῶν ἀδέλφων ἕαυ- erat): tunc Levite in suos fratres armati, manus 
τοὺς ἐξοπλίσαντες, εἰς ἱερωσύνην τὰς χεῖρας ἑαυτῶν 5.88 ἰη sacerdotium consecrarunt. Itaque et vobis 


*5 Matth. v, 28. "6 Rom. virt, 14..." Amos vul, 10. 65 11 Cor. 1, 7. 9 Eccle. x, 4. '? Dan iv, 24. 
5! Prov. xut, 8. 53 Exod. xxx, 6. 


(66) Colb. primus pro 60:40» habet 40070», ^ cum sic vertat, adventum efficacem habet. 
allectus est, non ita recte. Ibidem Reg. primus (08) Antiqui tres libri ἄρξοτε νονθετησητε. 
ἐμόλέψας γυναῖχα. (09) Utraque editio ῥᾳθυμότερος γένηται, αὶ se- 

67) Colb. primus ἐγείρωσι, ναὶ διὰ τοῦτο προ.  gnior. At quinque mss. στραγότερος γένηται fiaf 
94v; οὐχοῦν, Sed totum illud, ναὶ διὰ τοῦτο προ- tmprudentior. Notandum tamen in oru Colbertini 
δήλως, peregrinumesseetabsonum,nemo,opinor, primi scriptum inveniri ῥαθυμότερος, Codex Coisl. 
negabit. Statim, ubi etin editis etin mss. legitur στρατηγότερος. 
ἐναργῆ, sine dubio interpres vetus legerat ἐνεργῆ, 


&63 


S. BASILII MAGNI 


464 


qui Dominum timetis, quotquot nune de actionum A ἐτηλείωσαν. Καὶ ὑμῖν τοίνυν τοῖς φοδουμένοις τόν 


improbatarum turpitudine doluistis, illud precipi- 
mus : Si videritis quos stultitie gestorum suorum 
peniteat, eorum misereamini tanquam vestrorum 
membrorum tdgrotantium : sin pervicaces ac ve- 
stram pro ipsis moestitiam spernentes, Ezite de 
medio eorum, et separemini, et immundum ne tan- 
gatis** : ut sic illi quidem pudore affecti, suam 
ipsorum pravitatem cognoscant: vos vero merce- 
dem emulationis Phinees recipiatis**, justo judicio 
Dei ac Salvatoris nostri Jesu Christi, cui gloria et 
imperium in secula seculorum. Amen. 

καὶ τὸ χράτος si; τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾿Αμήν. 


HOMILIA XV. 
De fide. 

1. Dei quidem jugiter meminisse, res pia est, et 
qua Dei amans animus nunquam exsatiatur: que 
verso sunt Dei, sermone prosequi audax cceptum 
fuerit; cum mens nostra longo intervallo a rerum 
dignitate absit, rursusque sermo obscure ac im- 
perfecte intellecta exprimat. Itaque si intelligen- 
tiam nostram longe superet rerum magnitudo, 
sermo autem ab ipsa intelligentia superetur, quo- 
modo silere necesse non fuerit, ne forte theologie 
dignitas ex verborum tenuitate periclitari videa- 
tur? Dei quidem gloria afficiendi cupido quibus- 
vis ratione preeditis insita et natura: sed rei pro 
dignitate tractand: impares sunt ex equo omnes. 


Quanquam autem pietatis studio alter alteri prees- αὶ 


tamus: nemo tamen ita cecutit, seque ita seducit, 
131 utad summum comprehensionis apicem per- 
venisse se existimet; imo quanto magis videbitur 
cognitione ac scienfia proficere,tanto ampliussuam 
imbecillitalem sentiet. Talis erat Abraham, talis 
erat Moyses: quibus cum licuit Deum videre, quan- 
tum videre homini fas est, tunc maxime uterque 
humilem se prestitit. Abraham quidem nominat 
semet terram ac cinerem 9; Moyses vero se dicit 
hominem voce gracili et lingua tarda ὅθ, Videbat 
enim eam esse lingue debilitatem, 4185 rerum in- 
tellectarum magnitudini enarrande inservire non 
posset. Sed quia auris omnis nunc aperta est ad 
theologiam audiendam, nec Ecclesia satiatur ejus- 
modiauditionibus,confirmans quod ab Ecclesiaste 
dictum est : Non implebitur auris audi(u V, dicere 


5* [sa, 111, 11 ; Cor. vr, 17. ὅδ Num. xxv, 11. 


(70) Colb. tertius τῆς ἡμετέρας. ... αἴσθησθε, ἐξέλ- 
θατε. Alii duo mss. et editi ut in contextu. 

(71) Vide infra interpretationem Rufini. EpiT. 

(71*) lllud ὁ δὲ λόγος ἐλάττων ἐστὶ xol αὐτῆς τῆς 

ιανοίας, sic, velim accipias: Rursus si sermo ne 
exprimere quidem possit que imperfecte intellectu 
consecuti sumus. 

(72) Editio Paris. et Colb. primus λογιχοῖς χαὶ 
ἀλόγοις, ratione praditis, et eadem carentibus. At 
illud, καὶ ἀλόγοις, deest in editione Basil. etin qua- 
tuor libris veteribus: quod melius visum est. 

(72*) Utraque editio τετύφλωται καί, etc., ita cocu- 
tit. Codex Coisl]. et alii tres τετύφωται, etc., ita su- 


55 Gen. xvii, 27. 


Κύριον, ὅσοι νῦν ἐπεστυγνάσατε ἐπὶ τῇ ἀσχημοσύνῃ 
τῶν χαταγνωσθέντων, ἐχεῖνο διχστελλόμεθα - ᾿Ἐὰν 
μὲν ἔδητε μετανοοῦντας ἐπὶ τῇ ἀτοπίᾳ τῶν πεπρα- 
γμένων, συμπαθήσατε ὡς οἰχείοις μέλεσι νενοση- 
xócty* ἐὰν δὲ ἀπαυθαδιαξομένους χαὶ χαπαφρονοῦν- 
τας τῆς ὑμετέρας ἐπ᾽ αὐτοῖς λύπης, Ἐξώθετε (10) ix 
μέσου αὐτῶν, x«i ἀφορίσθητε, καὶ ἀχαθώρτον μὴ 
ἅπτεσθε: ἵνα οὕτως οἱ μὲν ἐντραπέντες εἰς ἐπίγνωσιν 
ἔλθωσι τῆς οἰχείας χαχίας" ὑμεῖς δὲ τοῦ ξήλον τοῦ Φινεὲς 
τὸν μισθὸν ὑποδέξησθε, διὰ τῆς διχαιοχρισίας τοῦ 
Θεοῦ χαὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοὺ Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα 





OMIAIA IE. 
Περὶ πίστεως (71). 

1. Θεοῦ μεμνῆσθαι μὲν διηνεχῶς, εὐσεδὲς xol χόρον 
οὐχ ἔχον τῇ φιλοθέῳ ψνχῇ: λόγω δὲ διεξιέναι τὰ 
περὶ Θιοῦ, τολμηρόν’ τῆς μὲν διανοίας πολλῷ τῷ 
μέτρῳ τῆς ἀξίας τῶν παργμάτων - ἀποπιπτούσης, 
πάλιν δὲ τοῦ λόγου ἀμυδρῶς παριστῶντος τὰ νοη- 
θέντα. Ei οὖν ἡ μὲν διάνοια ἡμῶν παρὰ πολὺ τοῦ 
μεγέθους τῶν πραγμάτων ἀπολιμπάνεται, ὁ δὲ λόγος 
ἐλάττων ἐστὶ x«i αὐτῆς τῆς διανοίας (71"): πῶς οὐχ 
ἀναγχαία Y) σιωπὴ, μήποτε ἐν τῇ τῶν ῥημάτων 
εὐτελείᾳ δόξῃ χινδυνεύειν τῆς θεολογίας τὸ θαῦμα; 
Ἡ μὲν οὖν τοῦ δοξάζειν τὸν Θεὸν ἐπιθυμία πᾶσι τοῖς 
λογιχοῖς (72) χατὰ φύσιν ἐνέσπαρται" τοῦ δὲ πρὸς 
ἀξιαν εἰπεῖν πάντες ὁμοίως ἀπολιμπάνονται. Τῇ δὲ 
περὶ τὴν εὐσέδειαν προθυμία ἕτερος ἑτέρον διενηνό- 
χαμεν- οὐδεὶς δὲ οὕτως τετυφλωται, καὶ (72) φρε- 
ναπατᾷ ἑαυτὸν, ὥστε οἴεσθαι ἐπὶ τὸ ἀχρότατον &va- 
δεθηχέναι τῆς χαταλήψεως" ἀλλ’ ὅσῳπερ ἂν δόξῃ 
προχόπτειν ἐπὶ τὴν γνῶσιν, τοσούτῳ πλέον (73) οὐ- 
τοῦ τῆς ἀσθενείας αἰσθήσεται. Τοιοῦτος ἦν 'Αθραὰμ, 
τοιοῦτος ἦν Moucüg ὅτε ἰδεῖν Θεὸν ἠδυνήθησαν, 
ὡς ἰδεῖν δυνατὸν ἀνθρώπῳ, τότε πάλιστα ἑαυτὸν ἐχά- 
τερος ἐξηντέλιζεν: ὁ μὲν 'A6paku γῆν x«l σποδὸν 
(73*) ἑαντὸν ὀνομάζων, ὁ δὲ Μωύυσῆς ἐσχνόφωνον 
λέγων x«i βραδύγλωσσον. 'Eópa γὰρ τῆς γλώσσης 
αὐτοὺ τὸ ἀσθενὲς, ὑπηρετεῖν τῷ μεγέθει τῶν νοηθέν- 
των μὴ δυναμένης. Πλὴν ἀλλ’ ἐπειδὴ πᾶσα ἀχοὴ 
ἥνοιχται νῦν πρὸς θεολογίας ἀχρόασιν͵ χαὶ χόρος 
oux ἔστι τῇ ἘΕχχλησίᾳ τῶν τοιούτων ἀχροαμάτων, 
βιδαιούσῃ τὸν τοῦ Ἐχχλησιαστοῦ λόγον, ὅτι Οὐ πλη- 
ρωθήσεται ob; ἀπὸ ἀχροάσεως, ἀναγκαῖον λέ - 


$6 Exod. 1v, 10. 51 Eccle, 1, 8. 


perbit. Reg. secundus τετύφλωται ὥστε φρεναπατᾷᾶν 
ἑαυτὸν ὡς, et ita quoque legitur in Reg. primo, sed 
secundis curis duntaxat. Colb. primus τετύφλωται 
ὥστε φρεναπατᾷν ἑαυτὸν, ὥστε. Difficile dictu est, 
Scripseritne Basilius τετύφλωται, ün τετύφωται : 
sed sine periculo indiscriminatim hoc aut illo 
modo legi potest. 

(73) Colb. primus τοσούτῳ μᾶλλον. Ibidem Colb. 
tertius ἑαυτοῦ. 

(73*) Editi γῆν éxvróy x«l σποδόν. At mss. ut in 
contextu, alio ordine. Aliquanto post Colb. pri- 
InUS ἀχοὴ ἀνέωχται, 


465 
ytty (74) εἰς δύναμιν. 'Εροῦμεν δὲ, οὐχ ὅσος ἐστὶν 6 Α 
Θεὸς, ἀλλ᾽ ὅσον ἡμῖν ἐφιχτόν. Οὐδὲ φὰρ, ἐπειδὴ τὸν 
μεταξὺ οὐρανοῦ x«i γῆς τόπον διαδῆναι ὅλον τοῖς 
ὀφθαλμοῖς ἀδυνατοῦμεν, ἤδη xci ὅσον δυνάμεθα 
χαθορᾷν παραιτούμεθα " οὕτω χαὶ νῦν διὰ μιχρῶν 
ῥημάτων τὴν εὐσέδειαν ἀποπληρώσωμεν, τῷ δὲ 
μεγαλείω τῆς φύσεως συγχωρήσωμεν ἔχειν χατὰ 
παντὸς λόγου τὰ νιχητήρια. Οὐδὲ γὰρ αἱ τῶν ἀγγέ- 
λων γλῶσσαι (75), αἵτινές ποτέ εἰσιν, οὐδὲ αἱ τῶν 
ἀρχαγγέλων, μετὰ πάσης ὁμοῦ τῆς λογικῆς φύσεως 
συναχθεῖσαι πολλοστοῦ μέρους ἐφιχέσται δυνήσον- 
ται, μὴ ὅτι τῷ παντὶ ἑαυτὰς ἐξισῶσαι. Σὺ δὲ, εἰ 
βούλει περὶ Θεοῦ λέγειν τε ἢ ἀχούειν, ἄγες τὸ σῶμα 
σεαυτοῦ, ἄφες τὰς σωματιχὰς αἰσθήσεις, χατάλειζε 
τὴν γῆν, χατάλειπε (76) τὴν θάλασσαν, χάτω σιαυ- 
τοὺ ποίησον τὸν ἀέρα, παράδραμε ὥρας, χαιρῶν Β 
εὐταξίας, τὰς περὶ γῆν διαχοσμήσεις " ὑπὲρ τὸν 
αἰθέρα γενοῦ" διάδηθι τοὺς ἀστέρας, τὰ περὶ αὐτούς 
θαύματα, τὴν εὐχοσμίαν αὐτῶν, τὰ μεγέθη, τὰς 
χρείας ὅσας παρέχονται τῷ παντὶ, τὴν εὐταξίαν, τὴν 
λαμπρότητα, τὴν θέσιν, τὴν χίνησιν" ὅπως πρὸς 
ἀλλήλους σχέσεως à ἀποστάσεως ἔχουσι. Ἡάντα δια- 
Gàe τῷ λόγῳ, τὸν οὐρανὸν ὑπερχύψας, x«i ὑπεράνω 
τούτον γενόμενος, μόνῃ διανοίᾳ περίδλεψαι τὰ ἐχεῖ 
κάλλη, στρατιὰς ἐπουρανίους, χοροστασίας ἀγγέλων, 
τὰς τῶν ἀρχαγγέλων ἐπιστασίας, τὰς δόξας τῶν χυ- 
ριοτήτων, τὰς προεδρίας τῶν θρόνων, τὰς δυνάμεις, 
τὰς ἀρχὰς, τὰς ἐξουσίας. Διαδραμὼν τὰ σύμπαντα, 
καὶ ὑπὲρ πᾶσαν τὴν χτίσιν ἀνανεύσας τοῖς λογισμοῖς, 
xal ἐπέχεινα (77) τούτων τὸν νοῦν ἀνυψώσας, ἐννόη- 
σον τὴν θείαν φύσιν " ἑστῶσαν, ἄτρεπτον, ἀναλλοίω- C 
Tov, ἀπαθῆ, ἀπλῆν, ἀσύνθετον, ἀδιαίρετον, φῶς 
ἀπρόσιτον (78), δύναμιν ἄφατον, μέγεθος ἀπεριόρι- 
στον, δόξαν ὑπεραστράπτουσαν, ἀγαθότητα ἐπιθυ- 
μητὴν, χάλλος ἀμήχανον, σφοδρῶς μὲν τῆς τετρω-- 
μένης ψυχῆς χαθαπτόμενον, λόγῳ δὲ δηλωθῆναι πρὸς 
ἀξίαν ἀδύνατον. 


2. 'Exet Πατὴρ χαὲ Υἱὸς xoi ἅγιον Πνεῦμα, ἣ 
ἄχτιστος φύσις, τὸ δεσποτιχὸν ἀξίωμα, à φυσικὴ 
ἀγαθότης. Πατήρ" ὃ πάντων ἀρχὴ, à αἰτία τοῦ 
εἶναι τοῖς οὖσιν, ἡ ῥίξα τῶν ξώντων. Ὅθεν προῆλθε 
ἢ πηγὴ τῆς ζωῆς, à σοφία, ἢ δύνααις, ἢ εἰχὼν ἢ 
ἀπαράλλαχτος τοῦ ἀοράτου Θεοῦ, ὁ ix τοῦ Πατρὸς 
γεννηθεὶς Υἱὸς, ὁ ζῶν Δόγος, ὁ Θεὸς ὧν, χαὶ πρὸς 
τὸν Θεὸν ὧν - οὐχὶ προσγενόμενος (9): ὑπάρχων 
πρὸ τῶν αἰώνων, οὐχὶ προσχτηθεὶς ὕστερον" Υἱὸς, 
οὐχὶ χτῆμα" ποιητὴς, οὐχὶ ποίημα" χτίστης, 


$5 | Tim. vi, 16, ** Coloss. 1, 15. 60 Joan. 1, 3. 


(74) Veteres aliquot libri ἀνάγχη ᾿λέγειν. Mox 
Colb. tertius οὐχ ὅσον. 

(78) Colb. primus ἀγγέλων φωναῖι. 

(76) Antiqui tres libri χατάλειπε τὴν.... xará- 
λειπε. Editi χατάλιπε... χατάλιπε. 

(71) Editi καὶ τὰ ἐπέχέινα. Vocula τώ in omnibus 
mss. deest. 

(78) Reg. primus et duo Colbertini φῶς, οἰκῶν, 


HOMILIA DE FIDE. 


406 


pro virili necessé est, Dicemus autem, non quan- 
tus est Deus, sed quantum possumus nos assequi. 
Nec enim quoniam medium hunc inter colum et 
terram locum oculis totum collustrare non possu- 
mus, continuo, certe quoad ejus fieri potest, con- 
spicere nolumus: sic etiam nunc paucis verbis 
pietati faciamus satis, sed in toto sermone victo- 
riam dignitati nature atque amplitudini conceda- 
mus. Neque enim lingue angelorum, quecunque 
ille sunt, neque archangelorum, eeque cum tota 
simul rationali natura coacte, ad minimam par- 
tem pertingere poterunt, nedum toti explicande 
pares sint. Tu vero si quid voles de Deo dicere, 
aut audire; dimitte corpus tuum, dimitte corpo- 
reos sensus, relinque terram, relinque mare, ae- 
rem infra teipsum colloca, pretergredere ctates, 
temporum constitutos ordines, terre ornamenta: 
supra ethera tollere, transcende stellas, omnia 
quecunque in eis admirationi sunt, earum orna- 
tum, magnitudinem, quidquid ex eis orbis univer- 
sus capit utilitatis, rectum ordinem, splendorem, 
situm, motum, quomodo inter se conjungantur, 
aut sejungantur a seinvicem. Omnia mente ac ra- 
tione preetergressus, transvolans colum, illoque 
effectus excelsior, cogitatione sola pulcherrima 
queque ;cireumspice, exercitus colestes, choros 
angelorum, archangelorum dignitates, gloriam 
dominationum, thronorum sedes, virtutes, princi- 
patus, potestates. Preetermissis omnibus, emergen- 
te ratione supra omnem creaturam, mentem ultra 
hec erecta, contemplare divinam naturam: stan- 
tem, immutabilem, varietatis expertem, affectio- 
num vacuam, simplicem, composilioni nulli obno- 
xiam,indivisibilem,lucem inaccessam*5,potentiam 
ineffabilem, magnitudinem finibus nullis circum- 
scriptam, gloriam supermicantem, bonitatem desi- 
derabilem,pulchritudinem singularem,qua quidem 
animus sauciatus vehementer percellatur, sed que 
pro dignitate verbis explicari non possit. 

3. llic Pater et Filius et Spiritus sanctus, in- 
creata natura, Dominica majestas, naturalis boni- 
tas. Pater omnium principium, eorum quie exsi- 
stunt causa, radix viventium. Unde prodiit vite 
fons, sapientia, virtus, Dei invisibilis in omnibus 
simillima imago ??, Filius ex Patre genitus, vivens 
Verbum, Deus existens, et exsistens 339. apud 
Deum 5?: exsistens, non adventitius: exsistens 
ante secula, non postea acquisitus; Filius, non 
possessio; opifex,non opificium; creator,non crea- 


Vitiosum autem id esse cum viderent typographi 
Parisienses, qui Regio primo codice utebantur, de 
800, opinor, ita emendarunt: φῶς οἰχοῦσαν &mpó- 
avrov, Αἱ in editione Basil. et in Regiis secundo et 
tertio, inque Colb. tertio verius et simplicius scri« 
bitur φῶς ἀπρόσιτον. 

(19) Colb. primus προγενόμενος, haud recte. Mox 
unus ms. οὐχὶ δὲ χτίσμα. 


467 


S. BASILII MAGNI. 


tura: omnia exsistens, quecunque est Pater, Fi- A οὐχὶ χτίσμα " παντα ὧν ὅσα ἐστὶν ὁ Πατήρ * Yüc 


lius, inquam, et Pater. Observa mihi has proprie- 
tates. Manens igitur in eo quod est Filius, omnia 
est Pater, secundum ipsius Domini vocem, dicen- 
tis: Omnia qu&cunque habel Pater, mea sunt *. 
Revera enim omnia qua archetypo exemplari ad- 
sunt, imaginis sunt. Vidimus enim, inquit evange- 
lista, gloriam ejus, gloriam quasi Unigeniti a Pa- 
tre**: hoc est, non ex dono et munere data ei sunt 
miracula, sed ex nature communione Filius habet 
paterne divinitatis majestatem.Nam accipere,com- 
mune est et creature : habere autem ex natura, 
proprium est geniti. Itaque ut Filius, naturaliter 
possidet quee sunt Patris : ut Unigenitus, omnia in 
seipso comprehendit, cum nihil quidquam cum 
altero dividatur. Ex ipsa igitur Filii appellatione 
discimus nature esse consortem, non jussu crea- 
tum, sed sine ullo intervallo ex substantia splen- 
dentem, sine ullo temporis spatio cum Patre con- 
junctum, e&qualem in bonitate, equalem in pote- 
state, consortem majestatis. Ecquid enim, nisi si- 
gillum et imago, ostendens in se Patrem totum ? 
Quacunque autem postea,hominum dispensans sa- 
lutem, quam nobis per carnem conspicuus effectus 
exhibuit, ita tibi ex corporis constitutione edisse- 
rit, ut dicat missum se esse, et nihil ἃ seipso facere 
posse, et accepisse se mandatum et alia id genus, 


ne ullam tibi occasionem prebeantad imminuen-- 


dam Unigeniti divinitatem. Nam humilis ille ad 
tuam infirmitatem accessus, dignitatem potentis 
minuere non debet: sed naturam intellige con- 
gruenter Deo convenienterque, verba vero humi- 
liora de incarnatione accipe. De quibus si velle- 
mus nunc accurate tractare, incauti ac. impru- 
dentes multam, imo infinitam verborum copiam 
ad susceptum argumentum aggereremus. 

3. Sed ad propositum revertamur. Mens que ἃ 
terrenisaffectionibus puraesse potuerit,omnemque 
intelligibilem creaturam relinquere, et quasi piscis 
aliquis e profundo ad summam superficiem ena- 
tare, jam in creationis puritate constituta, illic vi- 
debit Spiritum sanctum, ubi Filius est, et ubi Pa- 
ter: qui et ipse omnia coessentialiter secundum 
naturam habet, bonitatem, rectudinem, sanctimo- 
niam, vilam. Nam, inquit, Spiritus tuus bonus 58, 


6! Joan. xvi, 198. ** Joan. 1, 14. 
.(80) Reg. primus et Colb. itidem primus Yióv 
εἰπὸν xai Πατέρα, Filium dixi et Patrem. Alii 
quatuor mss. et utraque editio Υἱός, εἶπον, xai 
Πατήρ. 

.(81) Reg. tertius et Colb. primus ἰδιότητας" ix 
γὰρ πολυλογίας οὐχ ἐχφεύξεται ἁμαρτία μένων, nam 
multiloqguio non vitabitur peccatum. Prov. x, 19. 
Utraque editio simpliciter ut in contextu. Nec enim 
quidquam mutandum censuimus, rati hunc Scri- 
UP icum primum in ora libri positum fuisse, 
et c e 
insiluisse, oco suo inepte motum, in contextum 

(82) Codex Cojisl. et Colb. secundus cum utra- 
dut ione τὸς Υἱοῦ, Ali quinque mss. τῆς Υἱός " 

Yié,, quod aiunt, hoc loco absolute et 


C 


53 Psal. cxLu, 10. 


εἶπον, xoi Πατήρ (80). Φύλασσέ μοι ταύτας τὰς 
ἰδιότητας. Μένων (81) οὖν ἐν τῷ εἶναι Υἱὸς, πάντα 
ἐστὶν ὅσα ἐστὶν ὁ Πατὴρ, χατὰ τὴν φωνὴν αὐτοῦ τοῦ 
Κυρίου εἰπόντος " Πάντα ὅσα ἔχει ὁ Πατὴρ, ἐμά 
ἐστι. Τῷ ὄντι γὰρ τῆς εἰχόνος ἐστὶ πάντα, ὅσα πρόσ- 
ἐστι τῇ πρωτοτύπῳ μορφῇ. ᾿ἘΕθεασάμεθα γὰρ, 
φησὶν ὁ εὐαγγελιστὴς, τὴν δόξαν αὐτοῦ, δόξαν ὡς 
Μονογενοῦς παρὰ Πατρὸς - τουτέστιν, οὐχ ἐκ δω- 
ρεᾶς x«i χάριτος δοθέντων αὐτῷ των θαυμάτων, ἀλλ᾽ 
ἐχ τῆς χατὰ φύσιν χοινωνίας ἔχοντος τοῦ Υἱοῦ τῆς 
πατριχῇῆς θεότητος τὸ ἀξίωμα. Τὸ μὲν γὰρ λαβεῖν 
χοινὸν χαὶ 'πρὸς τὴν χτίσιν τὸ δὲ ἔχειν ἐκ φύσεως 
ἴδιον τοῦ γεννηθέντος. Ὡς μὲν οὖν Υἱός, φνσιχῶς 
χέχτηται τὰ τοῦ Πατρός" ὡς δὲ Movoytrik, ὅλα ἔχει 
ἐν ἑαυτῷ συλλαδὼν, οὐδενὸς χαταμεριξομένου πρὸς 
ἕτερον. ἘΞ αὐτῆς τοίνυν τῆς Υἱοῦ (82) προσηγορίας 
διδασκόμεθα, ὅτι τῆς φύσεως ἐστι κοινωνός " οὐ προσ- 
τάγυατι χτισθεὶς, (00)! ἐκ τῆς οὐσίας ἐχλοίμψας 
ἀδιαστάτως, ἀχρόνως τῷ Πατρὶ συνημμένος, ἔσος 
ἐν ἀγαθότητι, ἴσος, ἐν δυνάμει, χοινωνὸς τῆς δόξης. 
Καὶ τί γὰρ, ἀλλ᾽ ἡ σφραγὶς καὶ εἰκὼν, ὅλον ἐν ἑαυτῶ 
δεικνὺς τὸν Πατέρα ; Ὅσα δὲ σοι μετὰ ταῦτα ἀπὸ 
τῆς σωματιχῆς κχατασχευῆς διαλέγεται (83), τὴν 
τῶν ἀνθρώπων σωτηρίαν οἰχονομῶν, ἣν διὰ σαρκὸς 
ἐπιφανεὶς ἣμῖν ἐπεδείξατο, ἀποστελλόμενον λέγων 
ἑαυτὸν, x«t μηδὲν δυνάμενον ἀφ᾽ ἑαντοῦ ποιεῖν, χαὶ 
ἐντολὴν λαθόντα, xal ὅσα τοιαῦτα, μή Cot παρεχέτω 
ἀφορμὰς πρὸς τὸ χατασμιχρύνειν τοῦ Μονογενοῦς τὸν 
θεότητα. Οὐ γὰρ ἢ πρὸς τὸ σὸν ἀσθενὲς συγχατώ- 
Gast; ἐλάττωσις ὀφείλει γίνεσθαι τῆς ἀξίας του δὺυ- 
νατοῦ " ἀλλά τὸν μὲν φύσιν νόει θεοπρεπῶς, τὰ di 
ταπεινότερα τῶν ῥημάτων δέχον οἰχονομιχῶς. ΠΕεοὶ 
ὧν εἰ βουληθείημεν ἐν τῷ παρόντι πρὸς ἀχρίθειαν 
διηγεῖσθαι, λάθοιμεν ἂν ἑαυτοὺς πολύ τι χαὶ ἀπέ- 
ρᾶντον πλῆθος λόγων ἐπεισάγοντες τῇ ὑποθέσει, 

3. ᾿Αλλ᾽ ἐπὶ τὸ προχείμενον ἐπανίωμεν. Ὅτι διώ- 
γοια ἢ δυνηθεῖσα τῶν τε ὑλιχῶν χαθαρεῦσαι παθῶν, 
xal τὴν νοητὴν χτίσιν (84) πᾶσαν χαταλιπεῖν, xci 
οἷόν τις ἰχθὺς ἀπὸ τοῦ βυθοῦ πρὸς τὴν ἄνω ἐπιφά- 
νειαν ἀνανήξασθαι, ἐν τῷ χαταρῷ τῆς χτίσεως γενο- 
μένη, ἐχεῖ ὄψεται τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ὅπου Υἱὸς, 
χαὶ ὅπον Πατὴρ (85), πάντα ἔχον χαὶ αὐτὸ συνουσιω- 
μένως (86) xarà τὴν φύσιν, τὴν ἀγαθότητα, τὴν t2- 
θύτητα, τὸν ἀγιασμόν, τὴν ξωὴν. Τὸ Πνεῦμα γὰρ 


indeclinabiliter sumatur. 

(83) Editi διαλέγηται. At mss. sex διαλέγεται. 

(84) Conjicit eruditissimus Dan. Wyttenbach. 
legendum esse τὴν ἀνόητον χτίσιν. Videtis ejus 
annot. ad Platonis PAaedonem, pag. 302. Epi. 

(83) Editio utraque et Colb. tertius ὅπος Υἱὸς xai 
ὅπου Πατήρ. Alii duo mss. inverso ordine ὅπον IIa- 
τὴρ xai ὅπου Υἱός, In aliis duobus mss. additur ar- 
ticulus ὁ IIa72p.... ὁ Υἱός, 

(86) Editio Paris, συνημμένος corrupte. Editio 
Basil. et Colb. primus et Reg. itidem primus 
συνημμένως, conjunctim, non male. Alii quinque 
ἴη58. συνουσιωμένως coessentialiter» Seu tn ung et 
eadem essen(ia, significantius. 


469 


HOMILIA DE FIDE 


410 


σου, φησὶν, τὸ ἀγαθόν," χαὶ πάλιν, Πνεῦπα εὐθές * À Ac rursus, Spiritum rectum**. Rursusque, Spiri- 


xai πάλιν, Τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Καὶ ὁ ᾿Απόστο- 
λος (87) * Ὁ νόμος τοῦ Πνεύματος τῆς ζωῆς. Τού- 
των οὐδὲν ἐπίχτητον αὐτῷ, οὐδὲ ὕστερον ἐπιγενό- 
p.tvov πρόσεστιν " ἀλλ᾽ ὥσπερ ἀχώριστον τῷ πυρὶ τὸ 
θερμαίνειν, x«i τῷ φωτὶ τὸ λάμπειν * οὕτω x«i τῷ 
Πνεύματι τὸ ἁγιάζειν, τὸ ξωοποιεῖν, ἡ ἀγαθότης, n 
εὐθύτης. Ἐκχεῖ τοίνυν ἔστηχε τὸ Πνεῦμα, ἐχεῖ, ἐν τῇ 
μαχαρία φύσει, οὐ μετὰ πλήθους ἀριθμούμενον, ἀλλ᾽ 
ἐν τῇ Τριάδι θεωρούμενον * μοναδιχῶς ἐξαγγελλόμε-- 
γον, οὐχ ἐμπεριειλημμένον τοῖς συστήμασιν. Ὥς γὰρ 
Πατὴρ εἷς, xai Υἱὸς eig * οὕτως iv xoi τὸ ἅγιον 
Πνεῦμα. Τὰ δὲ λειτουργικὰ πνεύματα x«Ü' ἔχαστον 
τάγμα πλῆθος ἡμῖν ὑποφαίνει δυσεξαριθμητον. Μὴ 
τοίνυν ξήτει ἐν τῇ χτίσει τὸ ὑπὲρ τὴν χτέσιν * μὴ 
χαταγάγῃης τὸ ἀγιάξον μετὰ τῶν ἁγιαξόμένων. Τοῦτο 
πληροῖ ἀγγέλονς, πληροῖ ἀρχαγγέλους, ἁγιάξει δυνά- 
pts; ξωοποιεῖ τὰ σύμπαντα. Τοῦτο εἰς πᾶσαν χτίσιν 
μεριζόμενον, καὶ ἄλλως ὑπ᾽ ἄλλου μετεχόμενον, οὐδὲν 
ἐλαττοῦται παρὰ τῶν μετεχόντων. Πᾶσι μὲν τὴν 
παρ᾽ ἑαυτοῦ χάριν δίδωσιν - οὐκ ἀναλέσχεται δὲ εἰς 
τοὺς μετέχοντας * ἀλλὰ xal oi λαθόντες πληροῦν- 
ται (88), χαὶ αὐτό ἐστιν ἀνενδεές. Καὶ ὥσπερ ὁ ἥλιος 
ἐπλάμπων τοῖς σώμασι, καὶ ποιχῶως ὑπ᾽ αὐτῶν 
μετεχόμενος, οὐδὲν ἐλαττοῦται παρὰ τῶν μετεχόντων * 
οὕτω xal τὸ Πνεῦμα πᾶσι τὴν παρ᾽ ἑαυτοῦ χᾶριν 
παρέχον, ἀμείωτον μένει χαὶ ἀδιαίρετον. Πάντας 
φωτίζει πρὸς τὴν τοῦ Θεοῦ χατανόησιν, ἐμπνεῖ τοῖς 
προφήταις, νομοθέτας σοφίξει, ἱερέας τελειοῖ, ἐν- 
ἰσχύει βασιλεῖς, καταρτίζει δικαίους, σεμνύνει σὼώ- 
φρονας, ἐνεργεῖ χαρίσματα ἰαμάτων, ξωοποιεῖ τοὺς 
νεχροὺς, λύει τοὺς πεπεδημένους, υἱοθετεῖ τοὺς 120o- 
τριωμένους. Ταῦτα διὰ τῆς ἄνωθεν γεννήσεως ἐνερ- 
γεῖ. ᾿Εὰν τελώνην. λάδῃ πιστεύοντα, εὐαγγελιστὴν 
ἀποδείκνυσιν" ἐὰν ἐν ἁλιεῖ γένηται, θεολόγον ἀπο- 
τελεῖ. ἐὰν διώχτην εὕρῃ μετανοοῦντα, ἀπόστολον 
ἐθνῶν ἀπεργάξεται (89), χήρυχα πίστεως, σχεῦος 
ἐχλογῆς. Δι’ αὐτοῦ οἱ ἀσθενεῖς ἰσχυροί" οἱ πτωχοὶ 
πλουτίξουσιν" οἱ ἰδιῶται τῷ λόγῳ σοφώτεροί εἰσι 
τῶν σοφῶν. Παῦλος ἀσθενὴς, ἀλλὰ διὰ τὴν παρου- 
σίαν τοῦ Πνεύματος τὰ σουδάρια τοῦ χρωτὸς αὐτοῦ 
ἴασιν παρεῖχε τοῖς ὑποδεχομένοις. Πέτρος χαὶ αὐτὸς 
σῶμα περιχείμενος ἀσθενείας (90), ἀλλὰ διὰ τὴν 
ἐνοιχοῦσαν χάριν τοῦ Πνεύματος ἡ ἐχπίπτουσα τοῦ 
σώματος σχιὰ ἀπεδίωχε τὰς νόσους τῶν χαταπονου- 
μένων, Πτωχὸς Πέτρος xci Ἰωάννης * οὐ γὰρ εἶχον 
ἀργύριον, οὐδὲ χρυσίον (91) - ἀλλ᾽ ἐχαρίξοντο ὑγίειαν 
πολλῶν χρυσίων τιμιωτέραν. Παρὰ πολλῶν γὰρ λα- 


δὲ Psal. r,12. 65 1014, 13. *'rRom. viu, 2. 
Xix, 12, 7! Act. v, 15. 15 Act. in, 6. 


(87) Veteres aliquot libri x«i ὁ Παῦλός φησιν * Ὁ, 
Mox Reg. primus ἐπιγινόμενόν ἐστιν. Colb. terlius 
habet quoque ἐστίν. Subinde duo mss. οὕτω xal 
τῷ. Vocula x«i aberat a vulgatis. 

(88) Colb. tertius et Reg. primus λαθόντες πεπλή- 
βωνται, Aliquanto post iidem mss. cum Reg. 
tertio τὴν ἑαντῶν χάριν. 

(89) Colb. tertius ἐργάξεται, Statim tres aut qua- 
tuor mss. διὰ τούτου oi ἀσθενεῖς. Nec ita multo in- 


81 Matth. rx, 9. 


tum sanctum **, Quin et Apostolus: Lez Spiritus 
vitz**. Horum nihil ascititium ei, nec quidquam 
postea adventitium adest; sed quemadmodum ca- 
lefactio separariab igne non potest, nec splendor a 
luce : sic nec ἃ Spiritu sanctificatio, vivificatio, bo- 
nitas, rectitudo. Illic 1 33 igitur Spiritus consistit, 
illic in beata natura; non cum multitudine nume- 
ratur,sed in Trinitate conspicitur, solitarie enun» 
tíatur, non in turmis ac coetibus comprehenditur. 
Ut enim pater unus est, et Filius unus : sic unus 
eliam Spiritus sanctus. At vero administri spiritus 
in singulis ordinibus multitudinemi,que vix nume. 
rari potest, nobis exhibent. Quod igitur supra crea- 
turam est, id in creatura ne quaeras : ne cum san- 
ctificatis deprimas quod sanctificat. Ille replet an- 
gelos,replet archangelos, sanctificat potestates, vi- . 
vificatomnia. llle inomnem creaturam divisus,cum 
aliter alius particeps ejus fiat, nihil tamen a parti- 
cipantibus minuitur. Omnibus quidem gratiam 
suamlargitur,nontameninsumiturin participantes, 
sed et qui acceperunt, replentur, et ipsi nihil quid- 
quam deest.Etquemadmodum so] cum corpora il- 
lustrat,et ab eis varie participatur, nihil minuitur a 
participantibus: ita etiam Spiritus gratiam suam 
omnibus impertiens, integer manet et indivisus. 
Omnibus lumen dat ad assequendam Dei notitiam, 
afflat prophetas, legislatores sapientiam docet, sa- 
cerdotes consecrat, corroborat reges, justos perfi- 
cit, prudentes cohonestat, operatur dona sanatio- 
nur, vivificat mortuos, solvit compeditos, alienos 
adoptat in filios. Ha&&o operatur per supernam gene- 
rationem. Si publicanum credentem nactus fuerit, 
reddit evangelistam"; si inciderit in piscatorem, 
theologum facit$?; si persecutorem ponitentem 
offenderit, efficit apostolum gentium, preconem 
fidei, vas electionis *?. Per ipsum debiles evadunt 
fortes, pauperes ditescunt, idiotee et sermonis ru- 
dessapientiasapientibus prestant.Paulus infirmus; 
et tamen ob Spiritus presentiam, corporis ipsius 
sudaria sanitatem afferebant suscipientbus 19, Pe- 
trus erat etipse corpore infirmo circumdatus : sed 


p per inhabitantem Spiritus gratiam, umbra e cor- 


pore prolapsa morbos egrotantium fugabat!!.Pau- 
peres Petrus et Joannes (non enim eis erat argen- 
tum,neque aurum??) : sed tamen largiebantur sa- 
nitatem multis nummis aureis prestantiorem.Nam 
claudus illea multis accepto auro, eratadhuc men- 


5*5 Matth. iv, 19. δ᾽ Act. ix, 1ὅ. 10 Act, 


fra Reg. primus πτωχοὶ πλουτίξονται. | 

(90) Antiqui duo libri σώματος περιχείμενος ασθέ- 
γειαν, Alii quatuor mss. ita ut edendum curavi- 
mus. 

(91) In duobus mss., pro οὐδὲ χρυσίον legitur à 
χρυσίον. Mox editi πολλῷ χρυσίον. Antiqui tres li- 
fri πολλῶν χρυσίων. Colb. primus πολλοῦ χρυσίου" 
Haud longe editi χρυσόν. At mss. χρυσίον. 


kil 


eervus, Deu1irq.e jaujans, mend;care Ges. Mon 
Doveral Joaznes mundi sap.ezLi&m.tamez perspi 
ritus potent.am protuut verba, qux sap.enzaxcua 
po*tst contueri. [δε et in ex&9 cons.stt, εἰ terram 
T€piet. εἰ ubique adest, nec usquam continetur. To- 
fus in unoquoque inbab;tat, et totus cum De» est. 
Dona minjstrat non ministrimore: sed scajps;us 
auctoritate partur munera. Dieidit enim, inqvit, 
peculiariter unicuique .prout vuit^*-Miitturquidem 
in d:xpensatoris εἰ &conozni modum: sed agit pro- 
pria potesiate. Precemur illum, ut animis nostris 
adsit, nec ullo tempore nos deserat, per gra;am 
Dom.ninostriJesu Chris: cui gloria et imperium 
in 5cula seeculorum. Armen. 





134 HOMIL!A XVI. 
In illud, « In principio erat Verbvm »^*. 


1. Omnis quidem Evangeliorum vox reliquis do- 
cumentis a Spiritu traditis magnificentior est et 
prestantior,quod in bis per servos prophetas locu- 
tus sit ad nos,in Evangeliis vero Dominus ipse per 
se nos allocutus sit. Sed qui inter ipsos evangelicos 
precones vocalissimus est, quique auditu omni 
mnajora, et iptelligentia omni altiora locutus est, 
Joannesest,illetonitrui filius.cujusaudivimusexor- 
dium,quod ex Evangelii librolectum est: /n princi- 


pio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et € 


Deus erat Verbum^*. Novi multos ex iisetiam qui 
& veritatis doctrina alieni sunt, quique de sapien- 
tia mundana gloriantur, heec et admiratos esse, et 
scriptis suis inserere ausos fuisse. Fur est enim 
diabolus ; ac nostra, cum fabularum narrator sit, 
ad suos vates effert.Quod si carnalissapientia ver- 
borum vim tantopere est admirata, quid nos Spi- 
ritus discipuli faciemus? Obiterne audiemus, et 
. exiguam quamdam vim in eis inesse existimabi- 
mus? Ecquis ita stupidus fuerit,qui tantam senten- 
Us pulchritudinem tamque incomprebhensibilem 
doginatum altitudinem non miretur; nec veram eo- 
ruin comprehensionem concupiscat? Atenim admi- 
rari pulchra difficile non est: sed ea que admirati- 
oni fuere perfecte intelligere, oc arduum est atque 
perdifficile. Natn et solem hunc sensibilem nemo 
est qui non laudet: quandoquidem ejus magnitu- 
dine et puchritudine et radiorum equalitate et 


7! | Cor. xi, 11, 7* Joan. 1, 1. 18 ibid. 


,, (92) Reg. primus et Colb. itidem ἀλλ᾽ 2t τὰ 
ῥήματα τῆς 2 νγὕμεωςτοῦ Πνεύματος, sed noverat verba 
potenti Spiritus, quam. scripturam judicamus 
quidem bonam, sed tamen ea non utimur, quod 
causa nulla sit cur vulgata mutetur, priesertirn cum 
ipsam mss, multi tueantur. 

(031 Sie mss. nonnulli. Alii duo εἰς τὸ χατὰ 'Inzy- 
yn» ἢ γέλιον, in Evangelium Joannis, qui titulus 
longe commentario conveniret magis, quam brevi 

[ » agis, q Y 
orationi. Editio Paris. εἰς τὴν ἀρὴν τοῦ χατὰ 'Imay- 


ς, BACILII MAGNI 
dicus : sed Tecep:o a Petro beneficio, salens qcas. A 5.» 235.5::» £ χε: “:. 


Ir 

ἔπ: ποιξάστες E»- παρὰ di 

iij.lgli 775 27:5. £TESQCETS πιωρσακτῶν, 
κινῶν TU» Geb. Oz 
PIiD Ἰωκστς TT» τὸ EVIL SUSUER. BAR δὀῳθέγξιιι 
frzz-z TP ll£nip το LG223725 4907, eu estis 


τι 
IIET2T2 


- - Las 
ZXL-L96221 a7 T-iL bOoZLDLI. FZ- 


Tv2:z ci8zLrlz: 2..:72:. T&l7& xam ἔν οὐρανῶ 
ἔξτεχε. χα: 773 ηζν Ξεξισξωχε. σας EENTWy9S XES- 
E77:. χας 5.2 Ra$2 πεξιεχετα:. Cas» εχεστω ἐνοικεῖ, 
χα: £,2» ἐστ 2:72 τοῦ OM:.. Οὐ λειεςψγικῶς δὲα- 


XZWi τὰς τωτεζς, £522 ποξεντικῶς δέπεθεξ τὰ χαοί- 


συατα διχιτεῖ 22. X70. i2tm ἔκαστω, χαδὼς 
ϑεύνῖται. Απεττε,ετῶ: ὧν DURSWOBIXÉEC, ἐνεογεῖ 


δὲ αυτιξουτίως, T2272 πατεῖνκι ταῖς ψυχαῖς; ξαῶν 
εὐξω λεῖα, EX: uX2DI χαϊτὸν ταῖς &XSMEEEXUY ἂν 


X22: 722 R2::22 ra» ix222 Χριστὸ" e ἢ δόξα 


B zz: 72 χρατὸς εἰς τοὺς αἰῶνα: τῶν αἀλωνων. Ami». 


D 





OMIAIA Iz. 
E: τὸ, « E» gzyi r» 6 λύγος» (92). 

1, Ila ut» & τῶν Ενα,, ων wet πεγαλόγυε- 
στέορα τῶν ἡποιπὼν τοῦ Πνεύματος διδαγματων, χαθ᾽ 
ὅτι E» ἐχείνοις ur» διὰ τῶν ούλων Rut» ἔλάλεσε τῶν 
T£99t7X», b» δὲ τοῖς Ενὐα,γερίοις αὐτοξοοσώπως 
diuo Ez 5x Xat»92 XMT-.7xQ. Αὐτοῦ γε ul» τοῦ coe 
qUix92 χχούγπατος 9 πεγαληφωνότατος, παὶ CU 
ui» ἀχοῖς μείζονα, πάτες δὲ δικνοίας ὑφελότεοκ 
φθεγξχαεος. Ἰωαννες £t», 9 υἱὸς τᾷἧς Beeri:- 
οὗ τὸ ποοροίχαιον τῆς εὐαγηγελυεξς συγγραφξς ἄρτι 
ἀναγυωσθῖν ζχούσαιιεν- E» ἀοχᾷξ ἕν 6 Δόγος, χαὶ 
ὁ Αόγος ἦν ποὸς τὸν Θεὸν, xxi Θεὸς E» ὁ Δόγος. 
Ἰαυτχοῖθα ποροὺς χαὶ τῶν ἔξω τοῦ λύγον τῆς ἀλε- 
θείας αὐγὰ ττονούντων ἐπὶ σοϑία ποσαυτῷ καὶ θαυ» 
μάπαντας, χαὶ τοῖς ἐχυτῶν συντάγμασιν ἐγχατα- 
μίξαι .94) το αήσαντας. Κλέπτες γὰρ ὁ διαθολος, 
καὶ τὰ ζμέτεορα ἐχφιοοκυδῶν ποὺς τοὺς ἑαυτοῦ ὑπὸ- 
φέτας. Ei οὖν i σαρχίνη ποφία τοθοῦτον ἐθαύιατε 
τῶν ῥημάτων “ἣν ϑύνακιν, τὶ TOU σωμὲν (95) ὑμεῖς 
οἱ μαθηταὶ τοῦ Πνεύματος. ἐὰν παρέογως ἀχούσωμεν 
καὶ μιχοὰν τινα τὴν ἐνυπάοχουσαν αὐτοῖς δύναμιν 
εἶναι λογισώμπεθα ; Καὶ τὶς οὕτως ἀναισθησίαν νοσῶν, 
ὥστε τοιοῦτον .96) χάλλος ἐννοίας χαὶ βάθος δογμα- 
των οὕτως ἀνέφιχτον uà οὐχὶ καταπλαγζναι, x«i 
ἐπισυμῆσαι αὑτῶν τῆς ἀληδοὺς χκαταλζψεως ; ᾿Αλλὰ 
γὰρ οὐχὶ τὸ θαυκάσαι τὰ χαλὰ ϑύσχολον, ἀλλὰ τὸ ἐν 
ἀχριδεῖ χατανοήσει γενέσθαι θαυμασθέντων, 
τοῦτο χαλεπὸν xai δυσέφιχτον. Ἐπεὶ x«i τὸν ἥλιον 
τοῦτον τὸν αἰσθητὸν οὐδεὶς μέν ἔστιν ὃς οὐχ ὑπερ- 


τῶν 


νην Εὐαγγελίου, in principium Evangelii secundum 
Joannem. ΝΣ 
(9*) Antiqui tres libri ἐγχαταμίξαι, Alius ἐγχατα- 
τάξαι. Utraqueeditio et Colb.secundus ἐγκαταλέξαι: 
quarum lectionum omnium eadem est sententia. 
(95) Sic mss. quatuor. Editi zouc0:v... ἀκούσο- 
μεν... λογισόμεθα. Ibidem quinque mss. ἐὰν παρ- 
ως. Vocula ἐάν in vulgatis desideratur. 
(97) Editi ὡς τοιοῦτον... Antiqui sex libri ὥστε. 


413 


HOMILIA IN ILLUD, IN PRINCIPIO ERAT VERBUM 


ATA 


ἐπαινεῖ, τὸ μέθγεος αὐτοῦ xal τὸ χάλλος, x«i τῶν À splendidaluce magnopere delectatur. Attamen siin 


ἀχτίνων τὴν συμμετρίαν, x«i τὸ &mogrülóo» αὐτοῦ 
φῶς χατασπαξζόμενος (9T) ἐὰν μέντοι βιαιότερον 
φιλονειχήσῃ τῷ χύχλῳ ἀντεξάγειν ἑαυτοῦ τὰς τῶν 
ὀμμάτων βολὰς, οὐ μόνον οὐ χατόψεται τὰ περισπού- 
δαστα, ἀλλὰ xxb τὴν ἐχρίβειαν τῆς ὄψεως προσ- 
διαφθείρας οἴχήσεται, Τοιοῦτόν τί μοι δοχῶ τὴν διώ-- 
νοιαν πάσχειν, τὴν φιδονείχοῦσαν ἀχριβῆ ποιεῖσθαι 
τῶν προχειμένων ῥημάτων τὴν ἐξέτασιν. ᾽ν ᾿ ἀρχῇ 
ἦν ὁ Λόγος. Τίς ἐννοήσει ἀξίως τὰ περὶ τῆς ἀρχῆς - 
Ποία ῥημάτων δύναμις εὑρεθῇ ὁμοτίμως δυναμένη 
παραστῆσαι τὸ νοηθέν ; Μέἕλων παραδιδόναι but» τὰ 
περὶ τῆς θεολογίας τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, οὐδεμίαν ἀρ- 
χὴν ἄλλην τῷ λόγῳ $ τὴν ἀρχὴν τῶν ὅλων ἔδωχεν, 
Ἤδει (98) τοὺς ἐπιφυομένους τῇ δόξῃ τοῦ Μονογενοῦς 
τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον’ πρόήδει τοὺς μέλλοντας ἡμῖν 
προφέρειν τὰ σοφίσματα, τὰ ἐπὶ χαταστροφῇ τῶν 
ἀχουόντων αὐτοῖς μεμηχανημένα (99). Ὅτι, Εἰ 
ἐγεννήθη, οὐχ ἦν" καὶ, Πρὸ τοῦ γεννηθῆναι" οὐχ ἦν' 
xai, Ἐξ οὐχ ὄντων τὴν ὑπόστασιν ἔλάδε. Τοιαύτα δὲ 
φθέγγονται γλῶσσαι ἠκονημέναι διὰ πιθανολογίας 
ὑπὲρ πᾶσαν μάχαιραν δίστομον. Ἵνα τοίνυν μηϑενὶ 
λέγειν ἐξῇ τὰ τοιαῦτα, προλαθόν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον 
διὰ τοῦ Εὐαγγελίου, Ἐν ἀρχῇ, φησὶν, ἦν ὁ Λόγος. 
᾿Εὰν χρατῇς ταύτην τὴν φωνήν, οὐδὲν οὐ μὴ πόθῃς 
δεινὸν παρὰ τῶν καχοτέχνων, Ἐὰν γὰρ λέγη ἐχεῖνος, 
Εἰ ἐγεννήθη, οὐχ ἦν" σὺ εἰπὲ, Ἔν ἀρχῇ ἦν. ᾿Αλλὰ, 
φησὶ, πρὶν ἢ γεννηθῆναι (4) πῶς ἦν ; Σὺ μὴ ἀφῇς 
τὸ, ἯἮν' μὴ καταλίπῃς τὸ, Ἐν ἀρχῇ. ᾿Αρχῆς ἡ 
xopugh οὐ χκαταλαμδανεται" ἀρχῆς τὸ ἐξώτερον οὐχ C 
εὐρίσχεται, Μὴ παραλογίσηταί σέ τις τῷ πολυσήμῳ 
τῆς λέξεως, Πολλαὶ γὰρ ἀρχαὶ πολλῶν πραγμάτων 
κατὰ τὸν βίον τοῦτον" ἀλλὰ μία ἀρχὴ ἐπὶ πάντων 
ἢ ἐπέχεινα (2). 'Apy γὰρ ὁδοῦ ἀγαθῆς, εἶπεν ἡ 
Παροιμία, ᾿Αλλ' ὁδοῦ μὲν ἀρχή 5» πρώτη κίνησις, 
ὅθεν ἀρχόμεθα τῆς πορείας ἧς τὸ κατόπιν δυνατόν 
ἐστιν εὑρεῖν, Καὶ, ᾿Αρχὴ σοφίας φόθος Κυρίου. 
ἔστι χαὶ ταύτης τῆς ἀρχῆς ἕτερὸν τι προχείμενον" 
τῆς γὰρ τῶν τεχνῶν ἀναλήψεως ἀρχή ἐστιν ἡ στοι- 
χείωσις, Στοιχεῖον οὖν ἐστι τῆς σοφίας ὁ φόδος τοῦ (3) 
Κυρίου" ἀλλὰ ταύτης τῆς ἀρχῆς ἐστί τι πρεσθύτε- 
po», ἢ χατάστασις τῆς ψυχῆς, τοῦ μήπω σοφισθέντος 
καὶ τὸν φόδον τοῦ Θεοῦ ἀνειληφότος, ᾿Αρχαὶ (4) λέ- 
γονται καὶ αἴ πολίτιχαὶ δυναστεῖαι, αἱ τῶν ἀξίωμά- 


ipsiusorbem oculorvm obtutus figere vehementius 
contenderit, non solum exoptata visurus non est ; 
sed visusetiamintegritatem corrumpet. Talealiquid 
arbitror accidere menti ei, quie accuratius scru- 
tari conatur hec verba : In principio erat Verbum. 
Quis quie ad principium spectant, ut par est intel- 
liget? Queenam verborum vis inveniatur, qure pro 
rei dignitate possitcogitata exprimere ? Traditurus 
nobisJoannes qu: ad theologiam Filii Dei attinent, 
nullum aliud orationis exordium nisi principium 
universorum preetulit. Spiritus sanctus noverat qui 
essent adorturi Unigeniti gloriam : preeviderat qui 
essent nobis objeeturi sophismata, quse ipsi ad 
subvertendos auditores excogitassent. Nimirum,Si 
genitus est, non erat : et, Antequam gigneretur, 
non erat: item, Ex non existenlibus subsistentiam 
accepit. Lingue enim per verba suasoria exacutie 
magis quam anceps quivis gladius, loquuntur talia. 
Neigitursimilia euiquam dicere liceat, Spiritus san- 
ctusheecin Evangelio occupans dixit: 1 3 5 nprin- 
cipio, inquit, erat Verbum.Hanc vocem si tenueris, 
nihil a meleficis illis patieris mali. Nam si ille di- 
xerit, Si genitus est, non erat : tu dicito, 7n prin- 
cipio erat, Sed, inquit, priusquam genitus esset, 
quomodo erat ? Tu ne dimittas illud, J/rat : ne de- 
reliqueris illud, In principio. Principii summitas 
nonapprehenditur : quod extraet ullra principium 
sit, non invenitur. Ne quis te decipial varia vocis 
significatione. Nam rerum mullarum multa sunt 
principia in hae vita:sed unum est principium 
supra omnia, quod ultra est, Nam, inquit Parce- 
mia, Principium viz bonz?*. Sed vie principium 
est primus motus, unde iter ordimur, cujus prior 
pars potestreperiri. Et, Principium sapientie timor 
Domini'', Prejacet autem et huic principio aliud 
quoddam, cum perceptionis artium principium sit 
prima elementorum institutio. Elementum igitur 
sapientie timor Domini est : sed hoc principio est 
aliquod antiquius, anim: scilicet status, ejus, qui 
nondum sapientiam edoctus est, nec Dei, timorem 
adeptus. Principia dicuntur etiam civiles potenla- 
tus, videlicet preecelse dignitates : sed geec prin- 
cipia, aliquorum sunt principia, et unumquodque 


Tw» ὑπεροχαί, 'AX) αὖται αἱ ἀρχαὶ, τινῶν εἶσιν D €Corum aliquo refertur. Etenim linem principium 


ἀρχαὶ, xal πρὸς τι ἑκάστη, ᾿Αρχὴ γὰρ τῆς γραμμῆς 


(97) Editi et mss. χατασπαξόμενος" quee vox a 
verbo ἀσπάξεσθαι deducitur, amore teneri,delec-- 
tari. Id eum non animadverteret Combefisius, 
cumque sibi visus esset legere, χατασχεψάμενος, sic. 
interpretatus est: splendorem suspiciens. Vetus. 
interpres verterat, splendorem admiratus. 


| 5 Utraque edilio operarum incuria ἤδη, jam. 
Libri veteres 22s, noverat, optime. wn 
(99) Editi et duo mss. μεμηχανευμένα. Alii tres 
ID38, μεμηχανημένα, 
is] Antiqui duo libri πρὶν γεννηθῆναι. 
(2) Utraque editio et tres mss. ἀρχὴ $ ἐπὶ πάν- 
med" 


punctum est, et superficiei principium linea, et 


τῶν ἐπέχεινα. Alii quatuor. mss. ἀρχὴ ἐπὶ πάντων 5$ 
ἐπέχεινα, 

(3) Utraque editio σοφίας φόδος ὃ τοῦ, Αἱ mss. 
quinque ut in contextu. - 

(4; Ejus loci consonentiam videre si quis cupit, 
ei auctor sum, ut Greeca legat. Quie enim hic scri- 
buntur, optime quidem dici possuntGreece, ut mul- 
iplicem intelligentiam vocis 457 5,quc raodo prin- 
cipium, modo principatum ditionemque signitloat: 
sed male sonant si exprimantur Latine, quod voci 
Leur multiplex notio apud Latinos subjecta 
non sit. 





475 


S. ΒΑΘ MAGNI 


416 


eorporis principium superficies, et orationis com- ἃ τὸ σημεῖον" χαὶ ἀοχὴ τῆς ἐπιφανείας ἃ γραμμέ. 


posite principia. elementa. 


2. Non certe ejusmodi est [πὰ principiam. Nulli 
enim ailigatum est, servit nulli, cum nullo conspi- 
citur : sed liberum est; dominum non habet :exso- 
lutum est omni ad aliud relatione, menti insupera- 
bie : quod cogitationibus transcendere non est, 
ultra quod nihi] quidquam reperiri potest. Nam si 
mentis cogitatione contenderis principium pr:ever- 
tere, comperies id tibi przire, et prius cogitatis 
occurrere. Sine mentem tuam, quantum velit, ex- 
currere, et extendere se ad superiora : deinde post 
innumeros errores ac multos inanes conatus, eam 


ad se iterum reversam invenies, quod principium B 


se posterius ac inferius reddere non possit. Prin- 
eipium enim semper cogitato ulterius superiusque 
esse deprehenditur. In pricipio igitur eratVerbum. 
O rem miram ! Lt ex aequo inter se conjuncta sunt 
voces omnes ! Illud. Erat, idem valet quod illud, 
In principio. Ubi est blasphemus? ubi adversus 
Christum pugnans lingua, que dicit : Erat aliquan- 
do. cum non esset ? Audi Evangelium : /n principio 
erat Verbum.Quod si in principio erat,quando non 
erat? 136 !psorumnelugebo impietatem, an insci- 
tiam exaeerabor ? Atantequam gigneretur,non erat, 
Nosti seilicet quando genitum sit, quod quid prius 
possis tempori attexere ? Etenim illud, Antequam, 
vox est temporis, alterum alteri antiquitate pree- 
ponens. Quomodo autem par fuerit temporis con- 
ditorem generationem habere temporis vocibus 
subjectam ? Eratigitur in principio. Quod si ab hae 
voce Erat, non discesseris, blasphemi; maligne 
aditum nullum dabis. Ut enim qui in mari versan- 
tur, cum inter duas anchoras fluctuant, tempe- 
statem aspernantur : ita et tu hanc pravam turba- 
tionem, qua vitam hominum per nequitiae spiritus 
invasit, queque multorum fidem exagitat,deridebis 
si modo in horum verborum propurnaculo tan- 
quam in portu ac statione animum tuam tenueris. 

J. Jam, inquiris mens nostra. Quiserat in prin- 
pio? Verbum, inquit. Quale verbum? humanumne 
verbum, an verbum angelorum ? Enimvero indicat 
nobis Apostolusangelisquoque suam esse linguam, 


(5: Antiqui duo libri et utraque editio x»-1:5:- 
τὸς διχυηία : quam falsam scripturam secutus Com- 
befisius, sie verterat in suo Ecclesiaste Greco : 
Subitaneus primusque mentis conceptus. At Colber- 
tini primus et tertius cuta Reg. secundo zv;zi;£a- 
τος 91225t2, menti insuperabile, seu. ad quod mens 
pertiwigere non. posset, emendate. Aliquanto post 
Rec. primus 2» 212322z4si». 

(6: Ltraque editio zt πλείων εὐδίτχετχι. At no- 
stri septem ID3S. χαὶ πλειονω (22/7472. 

(7) lila, erat aliquando, quando 5on. erat, quee 
Graecis plane respondent, videri posse obscura scri- 
bit vir eruditiasimus Duezus, aitque hzc clarius 
exprimi apud Hieronymum epist. 55 in Dialogo ad- 
versus Luciferianos, hoc rLodo: Si quis dixerit, 
Erat tempus, quando nonerat Filius, anathema sit. 
Sed Combetisius monet se non videre cur illa lo- 


C 


XXi χοχὴ τοῦ σματὸς ἢ ἐπιφάνεια" χαὶ τοῦ χατὰ 
συνύςσιν Avg χοχαὶ τὰ ττηιχτῖα. 

2. Οὐ uz» χαχείυηῃ τοιαύτη 4 αοχῇ. Οὐδενὶ γὰρ 
προοπηΐλεται jd Δουλξῦξι" μετ᾽ οὐδενὸς θεωρεῖς 
ται ἀλλ᾽ ἔλευθέοα ἐττίν" ἀδέτποτης, λελυμένῃ τῆς 
-00; ἔτεοον τιλέστως ἀνυπέοβατος διανοίᾳ (3), ἂν 
οὐκ ἔττιν ὑπεοίζυναι TO; λογισωοῖς, ὥς: GuX ἔστι» 
“ξευοεῖ) τὰ ἐπέκεινα. Exo γὰρ φιλουειχήσῃς τῷ φαν- 
τατὶα τοῦ "οὐ παραδηαμεῖν τὴν" ἀρχὴν, εἰσοίσεις 
αὐτι) πηοτοῖ ϑυσχυ τὸν, χαὶ προαπαυτωσαν τοῖς λό- 
ἡιτιοῖς. λτες σεαυτοῦ τὸν 7502» δραμεῖν) ὅσον $oj- 
λέται, χαὶ διαταήῆναι ἐπὶ τὰ ἀυω" εἴτα εὐϑέσεις 
αὐτὸν αὐοία πλαυηθῶντα, χαὶ πολλὰ χρειθατήσαντα, 
χαὶ πάλιν ἐπανιυυτα ποὺς ἑαυτὸν, διὰ τὰ μὴ δύνα- 
ἔχυτοῦ τὴν X241» ποιῆσαι, Διότι ἀεὶ 
ἐξωτέοα χαὶ πλείων εὐοέσχεται (6) & 


σ“7αι κατωτίοαν 
τοῦ 700:1202 
ἀοχή. Ἕν 4045 τοῶυν k» 0 XAoyoq. Ὦ ταῦ θαύμα- 
τὸς ! Πῶς πᾶάται ZAAGAZUS ὁποτίαλως αέ φωναὶ συν- 
ἐξευύχηπταυ ! To, Ἦν, ἴσου δύνασαι τοῦ, E» ἀοχᾷ. 
Ποὺ ὁ βλάσρηαος ; ποῦ ἡ χοιστομάχος γλῶττα ; ὃ 
λέγουσα, Ἢν ποτε, ὅτε οὐχ ἦν (1); Αχαὺυε τοῦ Εὐαγ- 
γελίου, Ἔν ἀοχῆ ἔν (8). Εἰ δὲ d» ἀρχᾷ ἕν, πότε 
οὐκ ἦν ; Τὴν ἀσέβειαν αὐτῶν στενάξω, ὅ τὰν &um- 
θιαν 54 ελύξουαι ; ᾿Αλλὰ ποὸ τοῦ γεννηῦξναι, οὐχ Ky. 
Οἴδας γὰο πότε ἐγεννήθη, ἵνα τὸ πρὶν δυνεηθξς ix- 
εὐε) χε 7À χοόνω (9); Τὸ γὰρ, Πρὰ τοῦ, χρονιχή 
ἐστι φωνὴ, ἕτεοον ἐτέοου ποοτιθδεῖσα εἰς παλαιότετα' 
Τὸν di τοῦ χρόνου ποιητὴν πῶς εὔλαγον (10) ταῖς 
χροονικαῖς ποησηηγοοίαις ὑποχειμέναν ἔχειν τὴν γέν- 
747r ; E» αοχῇ 707.» ὃν, Ἐὰν μὴ ἀποστῇς τοῦ 
"Ho, od taix, παρεισ] σὺ dot; τῇ πονηοᾶ βλασφε- 


uíz, Ὥσπερ qao οἱ θαλαττεύοντες, ὁταν ἐπὶ δὺο 
ταρεὐωσι ἀγχυρῶν, χατανουνηῦσι τὴῦ χλυδωνος" 


627" χαὶ σὺ τῆς πουποῖς ταύτης ταραχὲξς, τῆς x 
τῶν TufouXTw) τῆς πονηοίας ἐγγνοαῖνας τῷ Bio, 
xGt διασαλευοῦταης τῶν πολλὼν τὰν πίστι», χαταγε- 
λάσῃ, &x) τῇ ἀσταλεία τῶν ῥᾳμάτων τούτων τὴν 
Jugis, ἔχης ὥωοοιιτϑεῖσαν. 


3. Ἐπιζετις δὲ Rus καὶ διάνοια, τίς ἦν D» ἀοχῇ ;Ὸ 
Λόγος, φησί, Ποῖος λόγος ; ὁ ἀυθοώπινας λόγος ; 
ὁ τῶν ἀγγῶων λόγος ; Βαὶ γὰρ ξνιξατο Ὡμῖν 
- 4 umen ΝΥ 
σ ΔΑπόστολος, ὡς XXL τῶν ἀἸγέλ LOLtX» 


GAÀ 
ἐχόντων 


quendi ratio, erat aliquando, sit. subobscurior 
heec,vero, erat tempus, clara sit atque perspis- 
cua. Ibidem. Reg. primus τοῦ εὐαγγελιστοῦ. 

(8 In tribus Colbertinis mss. legitur Ἔν ἀοχξ ἐν 
ὁ 47755. Sed illud, ^ λόγος, in aliis nostris mss. et 
in vulgatis deest, neque eas voces necessarias 
puto. Aliquanto post. mss. βϑελύξομαι. Alius et 
editi 24522». 

(9) Colb. t«rtius 7» ἀχούνω. Alii mss.et editi τῷ 
z2^». Illud. 27257», scriptum fuisse arbitror 4b 
aliquo, qui ejns loci sententiam non satis perspi- 
ceret, nec animadverteret dici hec ironice : Nosti 
scilicet quando genitumsit Verbum, cum potueris 
aliquod tempus ezcogitare, quod ejus generatio- 
nem pracesserit. 

(10: Colb. tertius πῶς x» εἴη τῶν εὐλόγων. Mox 
idem codex £c τὴν γωεσιν. 


471 


HOMILIA IN ILLUD, 1ΝΪ PRINCIPIO ERAT VERBUM. 


478 


λῶσσαν, εἰπών" ᾿Εὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώ- A cum ait: Silinguis hominum loquar et angelorum". 


πὼν λαλῶ xal τῶν ἀγγέλων, ᾿Αλλὰ x«l τοῦ (11) 
λόγου διπλῆ τίς ἐστιν ἔννοια. 'O μὲν ydp τίς ἐστιν 
ὁ διὰ τῆς φωνῆς προφερόμενος, οὗτος ὁ μετὰ τὸ 
προενεχθῆναι τῷ ἀέρι ἐναπολλύμενος " ὁ δέ τίς ἐστιν 
ὁ ἐνδιάθετος, ἐννπάρχων ἡμῶν ταῖς χαρδίαις - ὁ ἔν» 
νουματιχός. Καὶ ἄλλος, ὁ τεχνικὸς λόγος, Ὅρα μή» 
ποτέ σε πκαραχρούσηται (19) τὸ ὁμώνυμον τῆς φωνῆς. 
Πῶς γὰρ ἦν ἐν ἀρχῇ ὁ ἀνθρώπινος λόγος, τοῦ ἀνθρώ- 
που χάτω που λαδόντος τὴν ἀρχὴν τῆς γενέσεως ; 
Πρὸ ἀνθρώπον θηρία. πρὸ ἀνθρώπον χτήνη, τὰ ἐρ- 
μετὰ πάντα " ὅσα χερσαῖα, καὶ ὅσα ἔνυδρα, πετεινὰ 
τοῦ οὐρανοῦ, ἀστέρες, ἥλιος, σελήνη, βοτάναι, σπέρ- 
ματα, γῆ, θάλαττα, οὐρανός. Οὐ τοίνυν ἐν ἀρχῇ ὧν ὁ 
ἀνθρώπινος λόγος, ἀλλ᾽ οὐδὲ ὁ τῶν ἀγγέλων. Πᾶσα 
γὰρ Ὁ κτίσις κατωτέρα τῶν αἰώνων ἐστὶ, τὴν ἀρχὴν B 
τοῦ εἶναι λαδοῦσα παρὰ τοῦ χτίσαντος. 'O δὲ ἐν χαρ- 
día λόγος, ἀκὶ αὐτὸς ἐχάστον τῶν νοηθέντων ἐστὶ 
γεώτερος, 'ÀA)) ἄχουε τοῦ λόρου θεοπρεπῶς. Περὶ 
γὰρ τοῦ Μονογενοῦς διαλεγόμενός σοι, Λόγον εἶπεν 
αὐτόν, Ὥσπερ οὖν χαὶ φῶς μετ᾽ ὀλιγὸν ἐρεῖ, x«l 
ζωὸν, χαὶ ἀνάστασιν, x«l οὔτε φῶς ἀχούσας, ἐπὶ τὸ 
αἰσθητὸν τοῦτο xxl ὀφθαλμοῖς ὁρατὸν καταφέρῃ, οὔτε 
ζωὴν ἀκούσας, τὴν χοινὴν ταύτην νοεῖς, ἣν χαὶ τὰ 
ἄλογα ξῇ * οὕτω xci Δόγον ἀχούων, φύλαξαι μήποτε 
τῇ σῇ ἀσθενεία τῆς διανοίας πρὸς χαμαιζήλους καὶ 
ταπεινὰς διανοίας ὑπεινεχθῇς. ᾿Αλλ᾽ ἐρεύνα τὰν διά- 
vot» τοῦ ῥήματος. Διὰ τί Λόγος; Ἵνα δειχθῇ, ὅτι 
ix τοῦ νοῦ προῆλθε. Διὰ Tl Λόγος; Ὅτι ἀπαθῶς 
ἐγεννήθη. Διὰ τί Λόγος; "Ort εἰχὼν τοῦ γεννήσαντος; 


Jam vero verbi duplex est intelligentia: alterum 
enim voce profertur, quod posteaquam prolatum 
est, in aere perit: alterum vero internum est, 
inque animis nostris insitum, verbum scilicet men- 
tis. Est et aliud verbum, oratio artificiosa. Vide ne 
te decipiat vox ambigua. Quomodo enim erat in 
principio verbum humanum,cum homo principium 
ortus atque originem posterius acceperit? Ante 
hominem bestie,.ante hominem pecora, reptilia 
omnia tum terrestria tum aquatica, volucres 
coli, stelle, sol, luna, herbe, semina, terra, 
mare,colum. Non igitur in principio erat verbum 
humanum,sed neangelorum quidem.Nam ereatura 
omnis posterior ssculis est, accepto ἃ conditore 
exsistendi principio. Verbum autem quod insitum 
in animo est, et ipsum singulis que intellecta 
sunt, recentius est. Sed verbum prout Deo conve- 
nit interpretare. Nam cum de Unigenito ad te lo- 
queretur, Verbum ipsum dixit. Quemadmodum 
igitur et lucem paulo post dicet, et vitam, et re- 
surrectionem ; neque tamen, cum audis lucem, ad 
sensibilem hanc et oculis visibilem lucem recurris ; 
neque cum vitam audis, communem hanc intelli- 
gis, quam bruta etiam animalia vivunt: ita quo- 
que cum Verbum audis, cave incidas mentis imbe- 
cilitate in terrenas humilesque cogitationes, sed 
vocis significationem perscrutare... Cur Verbum ? 
Ut perspicuum sit processisse ex mente. Cur Ver- 
bum? Quia citra passionem genitum est. Cur Ver- 


ὅλον ἐν ἑαντῷ δεικνὺς τὸν γεννήσαντα (13), οὐδὲν c, bum ? Quia imago est genitoris, totum in seipso 


ἐκεῖθεν. ἀπομερίσας, καὶ τέλειος ὑπάρχων χαθ᾽ ἑαυ- 
τόν " ὡς xxl ὁ ἡμέτερος λόγος ὅλην ἡμῶν ἀπειχονίζει 
τὴν ἔννοιαν. "À γὰρ κατὰ καρδίαν ἐνενοήσαμεν, ταῦτα 
τῷ ῥήματι προηνέγχαμεν, xci ἔστι τοῦ ἐν τῇ χαρδίαᾳ 
νοήματος ἀπειχόνισμα τὸ λαλούμενον. 'Ex γὰρ τοῦ 
πιρισσεύματος τῆς χαρδίας ὁ λόγος προφέρεται (14). 
Καὶ ἔστιν à μὲν καρδία ἡμῶν οἷον πηγή τις, ὁ δὲ 
προφερόμενος λόγος οἷον ὀλχός τις ἐκ τῆς πηγῆς 
ταύτης ῥέων. Ἰοσοῦτον οὖν τὸ ἀποῤῥέον, ὅσον τὸ 
πρώτως ἀναφερόμενον (15) * x«i οἷον τὸ χεχρυμμένον, 
τοσοῦτον x«l τὸ φαινόμενον. Λόγον οὖν εἶπεν, ἵνα τὴν 
ἀπαθᾷ σοι γέννησιν τοῦ Πατρὸς παραστήσῃ, xal τὴν 
τελείαν ὕπαρξιν σοι τοῦ Υἱοῦ θεολογήσῃ (10), xai 
τὴν ἄχρονον συνάφειαν τοῦ Υἱοῦ πρὸς Πατέρα διὰ 
τούτων ἐνδείξηται- Καὶ γὰρ ὁ ἡμέτερος λόγος τοῦ 
νοῦ γέννημα, ἀπαθῶς γεννώμενος - οὔτε γὰρ τέμνε- 


18 [ Cor. xm, 1. 


11) Colb. primus ἀλλὰ γὰρ τοῦ. Aliquanto post 
δά et duo mss. ἀέρι ἀπολλυμένος. Alii quatuor 
Inss. ἐναπολλυμένος. Subinde editi Ὅρα οὖν. Yox 
ultima in mss. non invenitur. 

(12) Colb. primus παραχρούσῃ. Haud longe vo- 
cem ὅσα ex libris duobus Colbertinis addidimus. 
Subinde unus ms. βοτάνη. 

(13) Colb. primus τὸν γεννηθέντα, male. Nec ita 
multo infra Colb. tertius τοῦτο τῷ ῥήματι. 

(14) Colbertini duo mss. λόγος προφέρεται, Alii et 
editi φέρεται. Mox iidem duo mss. ix τῆς πηγῆς τοῦ 
γοῦ ῥέων. 


genitorem ostendens, nihil inde separans, et per 
80 perfectum exsistens: quemadmodum et ver- 
bum nostrum totius nostre cogitationis refert 
imaginem. Etenim que in corde cogitavimus, ea 
verbo proferimus, idque quod loquimur, reconditi 
in corde conceptus imago est et simulacrum. Nam 
ex cordis abundantia promitur verbum. Ac 137 
quidem cor nostrum est veluti fons quidam : pro- 
Jatum vero verbum, est veluti rivulus aliquis, qui 
ex hoc fonte emanat. Tantum igitur est id quod 
profluit, quantum id quod primum emergit; et 
quale est id quod occultum est, tale et quoque 
quod apparet. Yerbum igitur dixit, tibi ut ostendat 
Patris generationem passioni, non subjici, teque 
doceat divinam Filii substantiam perfectam esse, 
denique ut per hec s&ternam Filii cum Patre con- 


(16) Antiqui tres libri πρώτως φερόμενον. Mox mss. 
nonnulli x«i οἷον τὸ χεχαλυμμένον. } 

(46) In verbo illo, θεολογήσῃ, videtur inesse vis 
aliqua propria, quasi Basilius dicat: Joannes apo- 
stolus substantiam Filii tam divinam exhibet, ut 
cecutiat necesse sit, qui non videt eam cum per- 
fecta divinitate conjunctam esse, sic ut Filii divi- 
nitas Patris divinitati par sit omnino et equalis. 
Quod sequitur, ἐν τῇ ἰδίᾳ avarác:,sic interpretari 
licet, in sua substantia, aut in sua naturali consti- 
tutione, aut in sua natura, hoc est in se, 


481 


HOMILIA IN ILLUD, IN PRINCIPIO ERAT VERBUM. 


482 


διδασχαλία τοῦ Πνεύματος. Ἔχεις τὴν ἀπόφασιν " À gas. Habes sententiam : subditus esto Domino. 


ὑποτάγηθι τῷ Κυριῳ. Θεὸς ἦν ὁ Λόγος " οὗτος ἦν 
ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν Θεόν. Πάλιν ἀναχεφαλαιοῦται ἔν 
ὀλίγοις ῥήμασι πᾶσαν ἑαυτοῦ τὴν θεολογίαν, πὴν ερὶ 
τοῦ Μονογενοῦς ἡμῖν ὁ εὐαγγελιστὴς παρέδωχεν. 
Οὗτος τίς (22) ; Οὗτος, ὁ Λόγος ὁ Θεός, ᾿Επειδὴ γάρ 
σοι διήρθρωσε τὴν περὶ αὐτοῦ ἔννοιαν, οἷον ἐντυπώ- 
σας σου τῇ ψυχῇ διὰ τῆς διδασχαλίας τὰ ἀγνοούμενα, 
καὶ ἐνοικίσας τὸν Λόγον Χριστὸν (23) ἐν τῇ χαρδίᾳ σον, 
Οὗτός φησι. Ποῖος οὗτος ; Μὴ ἔξω διαδλέψῃ, διὰ τῆς 
δειχτιχῆς φωνῆς τὸν ὑποδειχνύμενόν σοὶ περισχοπῶν, 
à) εἴσελθε εἰς τὰ χρυπτά τῆς σεαυτοῦ ψνχῆς, καὶ 
ὃν ἐδιδάχθης Θεὸν τὸν ἐν ἀρχῇ ὄντα, τὸν ὡς Λόγον 
προελθόντα, τὸν πρὸς τὸν Θεὸν ὄντα, τοῦτον γνωρίσας 
καὶ χαταπλαγεὶς, χαὶ προσχυνήσας (24) τὸν σεαυτοῦ 
Δεσπότην, τόν σοι διὰ τῆς διδασχαλίας ἐνὶ δρυθέντα, 
νάριξε, ὅτι οὗτος ἦν ἐν ἀρχῇ * τουτέστιν, ἀεὶ πρὸς 
τὸν Θεὸν τὸν ἑαυτοῦ Πατέρα. Ταύτας μοι τὰς ὁλέγας 
φωνὰς (25) διασώσατε, ὥσπερ σφραγῖδα ταῖς μνήμαις 
ὑμῶν ἐνσημηνάμενοι. Αὗται ἀῤῥαγέστατν ἔσυνται 
τειχίον πρὸς τὰς τῶν ἐπιδουλευόντων χαταδρομάς " 
αὖται φυλαχτήριόν εἰσι τῶν ψυχῶν σωτήριον τοῖς 
προθαλλομένοις αὐτάς. "Av τίς σοι προσελθὼν λέ- 
Ἴοι (26) Οὐχ ὧν, ἐγεννήθη " εἰ γὰρ ἦν, πῶς ἐγεν- 
γόθη ; ὡς δαιμόνων φωνὴν ἀποτρέπου τὴν κατὰ τῆς 
δόξης τοῦ Μονογενοῦς βλασφημίαν. Αὐτὸς δὲ ἐπ- 
ἀνελθὼν fxs πρὸς τὰς τῶν Εὐαγγελίων φωνάς " Ἔν 
ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος, χαὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεὸν, 
x«h Θεὸς ἦν ὁ Λόγος. Οὗτος ἦν ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν 
Θεύν. Τέταρτον εἰπὲ τὸ, Ἣν (27), xal χαταργήσεις 
αὐτῶν τὸ, Οὐχ ἦν. Οὗτοι ἄσειστοι μενέτωσαν οἱ θεμε- ᾿ 
Aut τῆς πίστεως. Τούτοις ἐποιχοδομήσομεν, Θεοῦ 
διδόντος, καὶ τὰ λειπόμενα᾽ Οὐ γὰρ ἐστι δυνατὸν 
περὶ πάντων ὑμῖν εἰς ἁπαξ διαλεχθῆναι, μήποτε τῇ 
ἀμετρίᾳ τοῦ λόγον ἄχρηστα ποιήσωμεν ὑμῖν τὰ 
φιλοπόνως συνειλεγμένα. ᾿Ατονοῦτα γὰρ ἣ διάνοια 
πάντων ὁμοῦ περιδράξασθαι, ὅμοιον πάσχει γαστρὶ 
τῇ διὰ τὴν ὑπερθολὴν τοῦ χόρου εἰς πέψιν ἀγαγεῖν 
τὰ παραπεμφθέντα μὴ δυναμένῃ. Εὔχομαι οὖν ὑμᾶς 
λυχανθῆναι μὲν τῇ γεύσει, ὠφεληθῆναι δὲ τῇ ἀνα- 
ϑόσει. Αὐτὸς δὲ ἔστηχα ὑμῖν ἕτοιμος πρὸς τὴν δια- 
κονίαν τῶν λειπομένων, ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ τῷ Κυρίῳ 
ἡμῶν, ᾧ ἣ δόξα x«l τὸ χράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν 
αἰώνων. ᾿Αμὲν. 


Β 


Ἴ Joan, 1, 1, 2. 


. (22)Hic usisumusinterpunctione,que reperitur ἢ 
in Colbertinis secundo et tertio : quippe visa est 
nobis aptior,quam que legitur in aliis tum editis 
tum mss. 

(23) Sic mss. non pauci. Vox Χριστόν in edilis 
desideratur. Mss. Colb. primus ἔξω περιδλέψῃ. 

(24) Colbertini duo mss. χαταπλαγεὶς προσχύνη- 
σον. Aliquanto post Reg.primus Οὗτος ἦν ὁ ἐν ἀρχῇ. 

(25) Heg. primus τὰς λογιχάς φωνάς, male. Mox 


Deus erat Verbum ; hoc erat in principio apud 
Deum 19. Rursus evangelista omnem suam theolo- 
giam quam de Unigenito nobis tradidit, paucis ver- 
bum in summam redigit.Quodnam Hoc? Hoc,Ver- 
bum Deus. Postquam enim ejus tibi conceptum 
distincte expressit, in tuoque animo per doctrinam 
quasi insculpsit que ignorabas, ac Verbum Chri- 
stum in tuum cor velut in domum introduxit, ita 
demum hanc vocem profert, Hoc. Quale Hoc? Fo- 
Tas ne respice,eum,qui per demonstrantem vocem 
tibi ostenditur, cireumspecturus : sed in occultos 
anime tue recessus ingredere, et quem didicisti 
Deum in principio exsistere, procedere velut Ver- 
bum, apud Deum versari, hunc cognoscens admi- 
ransque, et tuum Dominum in te per doctrinam 


-residentem adorans, scito quod hic erat in princi- 


pio : hoc est, semper apud Deum Patrem suum. 
Has mihi paucas voces servate, illas quasi sigillum 
in vestra memoria imprimentes. He future» sunt 
murus firmissimus adversus insidiantium incursus: 
he animarum sunt salutare munimentum, iis, qui 
ipsas prettendent ac opponent. Si quis te adorsus 
dixerit : Cun non esset, genitus est, si enim erat, 
quomodo genítus est? hancistam adversus gloriam 
Unigeniti calumniam demonum quasi vocem aver- 
sare. Tu autem reversus confugito ad Evangelio- 
rum voces : In principio erat Verbum, et Verbum 
erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in 
principio apud Deum. Dic quater, Erat, atque hoc 
eorum convicium, Non erat, facies irritum. Hec 
fidei fundamenta maneant inconcussa.Super hec, 
Deo dante, edificabimus et reliqua. Neque enim 
possumus omnia nobis simul explanare ; ne forte 
que diligenter a vobis collecta sunt, oratione pro- 
lixiore irrita reddamus. Mens enim que apprehen- 
dendis simul omnibus impar est, haud aliter se 
habet ac venter, qui ob nimiam saturitatem sum- 
ptos cibos concoquere non potest. Opto igitur ot 
hiec et gustando dulcescant, et concoquendo pro- 
sint. Ego autem vobis ea que supersunt, paratus 
sum ministrare : ἰὼ Christo Jesu Domino nostro, 
cui gloria et imperium in secula seculorum. 
Amen. 


idem codex σφραγῖδα ταῖς γνώμαις ὑμῶν. Nec ita 
multo infra unus mss. ἔσονται τεῖχος, lbidem Reg, 
rimus τῶν ἐπιδούλων χαταδρομάς. 
(26) Unus codex λέγῃ. liaud longe Reg. primus 
φωνὴν ἀποστρέφου. 
(27) Editi τέταρτον τὸ εἰπὲ, Ἦν. At τη88. tres uti 
in eontextu. Mox editi et duo mss. ἐποιχοδομήσο- 
μεν. Alii quatuor mss, ἐποιχοδομήσωμεν. 


483 





HOMILIA XVII. 
In Barlaam martyrem. 


1. Antea quidem sanctorum mors planctu et 
lacrymis cohonestabatur. Joseph deflevit acriter 
mortuum Jacob *?, atque Moysis mortem Judei 
haud parum planxere *!; multis quoque lacrymis 
139 Samuelem condecorarunt *? : nunc vere ex- 
sultamus in sanctorum obitu. Tristium namque 
natura post crucem mutata est; nec amplius san- 
ctorum mortem lamentis prosequimur : sed tripu- 
diis divinis circum illorum sepulcra choreas duci- 
mus. Somnus enim justis mors est. Imo potius ad 
vitam meliorem profectio. Hinc martyres, dum 
mactantur,exsultant. Nam desiderium viti beatio- 


$. BASILII MAGNI. 


ris dolorem esedis enecat. Ad coronas martyr re- p 


spicit, non ad pericula ; non horret plagas, sed 
palmas numerat;non videt lictores in terra flagris 
cadentes, sed angelos e ccelo gratulantes animo 
intuetur ; premia eterna spectat, non temporalia 
pericula. Splendidum et apud nos jam arrhabo- 
nem obtinent, cum inter divinas acclamationes 
omnium plausu celebrentur,populumque frequen- 
tissimum e sepulcris congregent. 


2. Hoc ipsum sane in forti ac strenuo Barlaam 
hodie factum est. 1nsonuit enim bellica martyris 
tuba, et pietatis milites, ut cernitis, convocavit. 
Annuntiatus preconio est jacens Christi athleta, 
et statim Ecclesie theatrum ad convolandum im- 
pulit.Et quemadmodum fidelium Dominus aiebat: 
Qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet ** ; 
mortuus est strenuus ille Barlaam,et tamen conven- 
tus publicos congregat : consumptus in sepulcro 
est, et tamen invitat ad convivium. Nunc tempus 
nobis est exclamandi: Ubi sapiens? ubiscriba ? ubi 
conquisitor hujus seculi ** ? Vir agrestis nobis est 


5? Genes. 1, 1. *! Deut. xxxiv, 8. 

(28) Noster Reg. secundus εἰς τὸν ἅγιον Βαρλαὰμ 
τὸν ἕν 'Avttoysía μαρτυρήσαντα, in sanctum  Dar- 
laam, qui Anliochig martyrium passus est. Hanc 
orationem pulchram sane et elegantem esse nemo 
negavit: sed Basilii an Chrysostori sit, dubitari 
potest. Ea de rein Prefatione nostro impore dispu- 
tamus. 

(29) Colb. primus Ἰαχὼδ τεθνηχότα. Mox editi 
oi ᾿Ιουδαῖοι. Articulus in mss. non invenitur. Nec 
ita multo infra editi ἐπὶ ταῖς.... σχιρτῶμεν. In. eo 
autem consentiunt antiqui libri, quod in omnibus 
vocula ἐπί desit : sed in duobus pro σχιρτῶμεν 
scriptum invenimus ἐνσκιρτῶμεν, et ita edere libuit. 

(30) Editi et tres mss. δορυφοροῦμεν, comitamur 
satellitum in morem. Reg. primus δωροφοροῦμεν, 
donamus, seu cohonestamus. Mox unus ms. aut 
alter ἐπαυχώμεθα τάφοις. Haud longe editi ὕπνος 
δὲ, At mss, Ὕπνος «o. Subinde, ubi in editis et in 
uno veteri libro legitur xosítzo, in aliis quibusdam 
scriptum reperi xpsírrova. 

(31) Colb. primus 'O γὰρ τῆς μαχαριωτέρας χατα- 
στάσεως ἔρως, felicioris cujusdam stalus amor. 


C 


*? 1 Reg. xxv, 4. 


D 





OMIAIA. IZ. 
Εἰς Βαρλαὰμ μάρτυρα (28). 


Ἰ. Πρότερον μὲν τῶν ἁγίων οἱ θάνατοι χοπετοῖς 
ἐκοσμοῦντο x«i δάχρυσιν - ἔχλαυσε σφοδρῶς "oci 
τὸν Ἰαχὼδ τεθνεῶτα (29), ἐχόψαντο x«l. τὸν Μωὺῦ- 
σέως τελευτὴν οὐ μιχρῶς 'loudaiot* πολλοῖς x«l τὸν 
Σαμουὴλ τετιμήχασι δάχρυσι * νῦν δὲ ταῖς τῶν ὁσιων 
τελευταῖς ἐνσχιρτῶμεν. Ἢ γὰρ τῶν λνπηρῶν μετὰ 
τὸν στἀυρὸν μεταδέδληται φύσις. Οὐχέτε θρένοις 
τοὺς τῶν ἀγίων δορυφοοοῦμεν (30) θανάτονς, ἀλλ' 
ἐνθέοις χορείαις τοῖς ἐχείνων ἐπορχούμεϑα τάφοις 
Ὕπνος γὰρ τοῖς δικαίοις ὁ θάνατος. Μᾶλλον δὲ πρὸς 
χρείττονα ζωὴν ἐχδημία, ᾿Εντεῦθεν σχιρτῶσι σφαῖ- 
τόμενοι μάρτυρες. Ὃ γὰρ τῆς μαχαριωτέρας ζωξς (31) 
πόθος τὴν τῆς σφαγῆς ὀδύνην νεχρᾶν ἀπεργάξεται. 
Οὐ βλέπει τοὺς χινδύνους, ἀλλὰ τοὺς στεφάνους ὃ 
μάρτνς " οὐ φρίττει τὰς πληγὰς, ἀλλ᾽ ἀριθμεῖ τὰ 
βραδεῖα" οὐχ ὁρᾷ τοὺς κάτω μαστιγοῦντας δημίονς, 
ἀλλὰ τοὺς ἄνωθεν εὐφημοῦντας ἀγγέλους φαντάξεται - 
οὐ σχοπεῖ τῶν χινδύνων τὸ πρόσχαιρον (33), ἀλλὰ τὸ 
τῶν ἐπάθλων αἰώνιον. Λαμπρὸν xai παρ᾽ ἡμῖν δ 
τὸν ἀῤῥαθῶνα χαρποῦνται, ταῖς παρὰ πάντων ἐνθέοις 
εὐφημίαις χροτούμενοι, καὶ μυρίους ἐκ τάφων σαγῃ»- 
νεύοντες δήμους (33). 

2. Τοῦτο δὴ τὸ τῶ γενναίῳ τήμερον Βαρλαὰμ πι- 
πραγμένον. "Hywct γὰρ ἣ πολεμικὴ τοῦ μάρτυρος 
σάλπιγξ, xal τοὺς τῆς εὐσεδείας ὁπλίτας, ὡς ὁρᾶτε, 
συνήγαγεν. Ὁ τοῦ Χριστοῦ χείμενος ἀθλητὴς ixu- 
ρύχθη, χαὶ τὸ τῆς ᾿Εχχλησίας ἀνεπτέρωσε θέατρον. 
Καὶ ὡς ἔλεγε (34) τῶν πιστῶν ὁ Δεσπότης " Ὁ 
πιστεύων εἰς ἐμὲ, xXv ἀποθάνῃ, ζήσεται ^ τέθνη- 
xtv ὁ γενναῖος Βαρλαὰμ, χαὶ συγκροτεῖ πανυγύρεις " 
κατανάλωται τάφῳ, χαὶ συχγαλεῖ κρὸς ἑστίασιν. 
Νῦν ἡμῖν ἀναθοῆσαι χαιρός - Ποῦ σοφός ; ποῦ 
γραμματεύς; ποῦ συξητητὴς τοῦ αἰῶνος τούτου - 
"Aypotxo; ἡμῖν σήμερον ὁ ἀήττητος τῆς εὐσεθείας 


88 Joan. xr, 25. ** I Cor.1, 30. 


(32) Antiqui tres libri κινδύνων τὸ πρόσφορον, At 

olb. primus et editi πρόσχαιρον, recte. 

(33) Utraque editio et Reg. tertius λαμπρὸν και 
παρ ἡμῖν ἤδη τὸν ἀῤῥαθῶνα χαρποῦται ταῖς παρὰ 
πάντων ἐνθέοις εὐφημίαις χροτούμενος, χαὶ μυρίους ἔχ 
τάφων σαγηνεύων δεσμίους, vinctos quam plurimos 
congregans;necsecushabetReg.primus,nisi quod 
In eo pluraliter legitur xapmo?vzat.... χροτούμενοι... 
σαγηνεύοντες. Colb. primus ὃ.... xaprmoUytat.,.., ἐκ 
τάφου σαγηνεύοντες δήμους. Reg. secundus λαμπρὸν 
x«l παρ᾽ ἡμῖν ἥδιστον χαὶ τερπνὸν ἀῤῥαδῶνα χαρ- 
ποῦται... σαγηνεύων δήμους : at in reli uis nihil 
dissentit ab editis.Codex quidam Combelf.ix τάφον 
σαγηνεύων δήμους. Ita hunc locum resarcire visum 
est, ut ex aliquibus mss. numerum multitudinis 
mutuaremur, ex fide vero quorumdam codicum 
pro δεσμίους edendum curaremus δήμους. Quibus 
aliter videbitur, aliter legant, per nos licet. 

(34) Colb. primus θέατρον. Καλῶς ἔλεγε... Δεσπό. 
τὴς Χριστός. Aliquanto post Reg. primus καὶ μετὰ 
θάνατον σνγχροτεῖ. Subinde Colb. primus pro ἑστία- 
σιν habet τράπεξαν, 


A85 


HOMILIA IN BARLAAM MARTYREM. 


486 


διδάσκαλος (38), ὃν εἶχε μὲν τύραννος ὡς εὐάλω- A hodie invietus magister pietatis, quem ut predam 


τὸν θήραμα, ἔγνω δὲ μετὰ τὴν πεῖραν (36) ὁπλίτην 
ἀχείρωτον " ὃν ἐγέλα μὲν παραχεχομμένα φθεγγὸ- 
μένον, ἔφριξε δὲ ἀγγέλιχὰ νεανιευόμενον, Οὐ γὰρ 
συνεβαρδάριξεν ὃ τρόπος τῷ τῆς γλώττης ὀργάνῳ, 
οὐδὲ ταῖς συλλαβαῖς, συγχωλεύων ὁ λογισμὸς ἑω- 
ρᾶτο. ἄλλ' ἦν δεύτερος Παῦλος, μετὰ τοῦ Παύ- 
leu (37) φθεγγόμενος * Εἰ χαὶ ἰδιώτης τῷ λόγῳ, 
éQX οὐ τῇ γνώσει. 'Ἑνάρχησαν μαστίζοντες δή- 
put, &))' ἀχμαιότερος ὃ μάρτυς εὑρίσκετο " αἱ τῶν 
Ἑεόντων ἐξενευρίξοντο χεῖρες, &XX ὁ τοῦ ξεομένου 
λογισμὸς οὐκ ἐχάμπτετο. Τὰς τῶν νεύρων αἱ μώστι- 
ἡες ἁρμονίας παρέλυσαν, &)À' ὃ τῆς πίστεως ἀχρι- 
βέστερον ἐπεσφίγγετο τόνος. Διασχαπτόμεναι πλευ- 
ραὶ (38) δεδαπάνηντο, ἀλλ' ἡ τοῦ φρονήματος ἤνθει 
φῶοσοφία, Τῆς σαρχὸς αὐτοῦ τὸ πλέον νενέκρωτο, 
&)Y ὡς μήπω τῶν ἀγώνων ἀρξάμενος ἥχμαξεν, 
“Ὅταν γὰρ ὁ τῆς εὐσεδείας ἔρως τὴν ψυχὴν mpo- 
xarácy" , ἅπαν αὐτῇ πολέμων καταγέλαστον εἶδος, 
xui πάντες αὐτὴν ὑπὲρ τοῦ ποθουμένου καταξέοντες 
τέρπουσι μᾶλλον i$ πλήττονσι' Μαρτυρεῖ μοι τῶν 
ἀποστόλων ὁ πόθος, τερπνὰς αὐτοῖς ποτε τὰς παρὰ 
Ἰουδαίων ἐργαξόμενος μάστιγας. Ἐπορεύοντο γὰρ, 
φησὶ, χαίροντες ἀπὸ, προσώπου τοῦ συνεδρίου, 
ὅτι ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ χατηξιώθησαν (39) 
ἀτιμασθῆναι, Τοιοῦτος x«i à σήμερον ἣμῖν ὁπλίτης 
ὑμνούμενος * εὐφροσύνην τὰς χολάσεις ἡγούμενος, 
ῥόδιος τισὶ βώχλεσθαι νομίξων ταῖς μάστιξι" τὰς 
τῆς ἀσεθδείας αἰχίας (40) δραπετεύων ὡς βέλη, χα- 
πνοῦ cxix» τὸν διχαστιχὸν θυμὸν λογεξόμενας " τα- 
ἡμαᾶτα δορυφόρων ἀπηγριωμένα γελῶν " ὧς ἐπὶ 
στεφάνοις τοῖς χινδύνοις χορεύων " ταῖς πληγαῖς ὡς 
τιμαῖς εὐφραινόμενος " ταῖς σφοδροτέραις τιμωρίαις 
ὡς βραβείοις ἐνσχιρτῶν λαμπροτέροις " ξίφη δια- 
πτύων γυμνούμενα" χεῖρας δημίων ὡς χηροῦ μαλα- 
χωτέρας δεχόμενος " χολαστήριον ξύλον ὥς σωτήριον 
ἀσπαξόμενος " χλείσμασι δεσματηρίων (44} ὡς λει- 
μῶσι τερπόμενος " βασάνων ἐπινοίαις ὡς ἀνθέων 
ποιχιλίαις ἡδόμενος * πυρὸς εὐτονωτέραν δεξιὰν 
χεχτημένος" ὃ δὴ τὠευταῖον αὐτῷ παρὰ τῶν πολε- 
μούντων προσῆχτο μηχάνημα, Βωμὸν γὰρ πρὸς τὴν 
τῶν διαμόνων σπονδὴν ἀνακαύσαντες, ἱστᾶσι παρ᾽ 
αὐτῷ (43) ἀγαγόντες τὸν μάρτυρα, χαὶ τῷ βωμῷ 


* ΠῚ Cor. xt, 6. 86 Act. v, 4. 


(35) Antiqui duo libri et edili ἢ ἀήττητος τῆς 


εὐσεδείας διδασκαλία, male. Codices Combefisiani 
ὃ ἀήττητος τῆς εὐσιεδείας διδάσχαλος, bene, nec 
aliter in nostro Reg. secundo legitur, nisi quod 
arliculus aate voeem ἀήττητος eo in libro non 


invenitur. Paulo post idem Reg. secundus ὡς 


αἰχμάλωτον θήραμα. 
— (36) Utraque editio et Reg, terlius μετὰ τὴν 
θήραν, post pradam, corrupte. At Colb. primus 
et Reg. secundus μετὰ τὴν πεῖραν, post experi- 
mentum, incorrupte, | 
Bs. Colb. primus τοῦ Παύλον. Arliculus in 
editis desideratur. Mox unus ms. ἰδιώτης cip. 
(38) Reg. primus διαχοπτόμεναι πλευραί, Ali- 
quanto post Colb. primus ἀγώνων ἀψόμενος, sensu 
non dissimili. Subinde in uno ms. pro πολέμων 
legitur πολεμίων, 


Tub αὐτὴν, 


captu facilem tyrannus trahebat, sed expertus, eum 
agnovit armigerum insuperabilem : quem deride- 
bat rustice loquentem, sed angelico robore vigen- 
tem reformidavit. Nec enim una cum linguc organo 
barbarus erat animus, neque una cum syllabis 
mens elaudicare videbatur: sed alter erat Paulus, 
cum Paulo dicens : Etsi imperitus sermone, sed non 
scientia **. Obtorpuerunt carnifices ciedendo ; sed 
martyr inveniebatur vegetior. Fatiscebant laceran- 
tium manus, sed ejus qui lacerabatur animus non 
flectebatur ; flagra compagem exsolverunt nervo- 
rum, sed fidei vigor tenacius astringebatur. Per- 
fossalatera absumebantur: sed mentis philosophia 
efflorebat. Enecta erat carnis illius pars major; at 


p quasi necdum certamina exorsus, vigebat. Cum 


enim pietatis amoranimam occupat, tum ipsa omne 
pugnarum genus irridet ; et quicunque illam rei 
adamalüe causa cedunt, delectant magis quam 
excruciant. Testimonio mihi est illud 1 4Q aposto- 
lorum desiderium, quo Judzorum verbera olim 
suavia ipsis et grata reddebantur. bant enim, in- 
quil, gaudentes a conspectu concilii, quod digni 
habiti essent qui pro ejus nomtne contumeliam pate- 
rentur**, Talis est et ille miles qui hodie nobis cele- 
bratur. Hic tormenta pro gaudio duxit: hic dum 
ciederetur, rosis peti se rebatur. Impietatis damna 
tanquam tela fugiebat ; judicis iram habebat pro 
fumi umbra. Satellitum efferatos ordines irridebat, 
qui scilicet ob pericula velul ob coronas tripudia- 


Ο ret. Plagis affectus perinde leetabatur, ac si honore 


afficeretur. Suppliciis acrioribus ita exsultavit, 
quasi premia laulissima accepisset. Despuebat gla- 
dios nudos, manus tortorum sustinebat tanquam 
cera molliores, supplicii lignum velut salutare 
oseulabatur, septis carcerum ceu pratis gaudebat, 
excogitatis tormentis veluti variis floribus oblecta- 
batur. Dexteram habuit igne firmiorem : quod post- 
remum tormentum ei ab inimicis admotum est. 
Etenim libamen demonibus facturi ignem arae 
cum imposuissent,adductum martyrem ante eam 
sistunt, atque dextram supinam super altare pro- 
tendere jubentes, manu velut serea ara abusi sunt, 


(39) Colb. primus re Χριστοῦ χατηξ,, pro 


nomine Christi, Statim Reg. secundus ὁ σημερινὸς 
ὑμῖν. m 
. (40) Utramque edilio et duo mss, ἀσεδείας eias, 
impietatis umbras. Colb. primus ἀσεβείας αἰχίας 
impietatis damma, mozas; et ita, opinor, legi 
rseslat, ne vox σχιο bis continenter legatur. Mox 
idem Codex ὡς weed 
41) Rursus idem Codex χλείσμασι δεσμωτηρίοις, 
13) Utraque editio παρ᾽ αὐτῷ, Antiqui tres libri 
ox utraque editio et ἜΝ: tertius 
χαλκῷ θυσιαστηρίῳ ara zrea. Colb primus et Reg. 
secundus χαλκῷ θυμιατηρίῳ, Lhurtbulo aeo. Su- 


spicari fortasse quispiam possit hoc loco legen- 


dum esse θυμιατηρίῳ, (Auribulo; nec diffitebimur 


videri hanc vocem primo aspectu magis conve- 
nire: iamen cum vox θυσιαστηρίῳ in. sequentibus 





«ὃν 


δι πὶ I:re.ctviignis devicta manu thus in aram 
Istsziimcuc &ÍYv5lociterexcuteret. Heu varias impio- 
-rn τε Σᾶς: Quoniam, inquiunt, vulneribus 
ILI IZLs75 animum pervicacis illius luctatoris non 
lL--unzs. 5 cerie manum per flammam flecta- 
Inur τσ ΣΧ artübus diversis animum non con- 
zbsanlLps, Gere igni admotam dexteram quatia- 
inus Sez ne ila quidem spes his miseris profuit. 
i συλ τι. fiaggna quidem manum perrosit : sed ta- 
imr inLanns permansit flammam quasi cinerem 
izeni. np üedittergum ssvienti igni fugitivorum 
it ΠΙΏΣΈΣΩ. sed immota perstitit contra flamma 
srenus Giimjeans, atque martyri facultatem dans 
b-rnes verba proferendi: Benedictus Dominus 


*u: ".£u5, qui docet manus meas ad praelium, et B 


€.7::98$ meos ad bellum *'. Ignis enim cum manu 
conS.rebat; sed ignis vincebatur. Flammam inter 
€. Cex'eram martyris instruebatur lucta; sed 
de1:era novam quamdam luctaminum victoriam 
Labebat: quandoquidem per mediam manum tran- 
seurte flamma, manus adhuc ad luctam porrige- 
Latur. O manum igne pertinaciorem ! o manum 
ab igne flecti nesciam ! o ignem a manu vinci 
edoctum ? Vi ignis ferrum emollitum cedit: ses 
paret ignis potentie ; vinci ab eodem et lapidum 
durities solet. Nunc vero ignis vehementia 408) do- 
mat omnia, dexteram exurens nequaquam flexit. 


ymrev)pteoc* χαλχὸς τῇ ToU πυρός παραχωρεῖ δυναστείᾳ * οἷδε τούτῳ x«i λίθων ἀντιτυπία νικᾶσθαι, ᾿Αλλ’ ὁ 


S. BASILII MAGNI 
mr'ignte στ in ea maligne imposito. Sperabant ἃ riv δεξιὰν ὑπτίαν ἐπαιωρῆσαι χελεύσαντες͵ ὡς 


χαλχῷ θυσιαστηρίῳ τῇ χειρὶ χατεχρήσαντο, λεδα- 
γωτὸν αὐτῇ χαχούργω: ἐνθέντες φλεγόμενον. "Hkm- 
ξον γὰρ τῇ τοῦ πυρὸς βία τὴν χεῖρα χαταπαλαισθεῖ- 
σαν, ἀνάγχῃ τῷ βωμῷ ταχέως λιδανωτὸν ἐπαφέ- 
σειν. Φεῦ τῆς πολυπλόχου τῶν ἀσεδῶν μαγγανείας. 
Ἐπειδὴ μυρίοις, φησὶ, τὴν (43) γνώμην οὐκ ἐχέμψα- 
pt» τραύμασι, χάμψωμεν £f» φλογί τοῦ φιλογείκου 
παλαιστοῦ xy τὴν χεῖρα. 'Entidà ποικῶλαις μηχα- 
ναῖς τὸν ψυχὴν οὐχ ἐσείσαμεν, τὴν δεξιὰν γοῦν πυρὶ 
προσαγαγόντες σαλεύσωμεν. '"A))' οὐδὲ ταύτης οἱ 
δείλαιοι τῆς Ὠπίδος ἀπώναντο. Ἢ μὲν γὰρ φλὸξ 
τὴν χεῖρα διέτρωγεν (44) ἔμενε δὲ ἢ χεὶρ, ὡς τέ- 
gp«v τὴν φλόγα βαστάξονσα. Οὐχ ἔδωχε Té xo 
μοῦντι πυρὶ χατὰ τοὺς φυγάδας τά νῶτα, ἀλλά 
ἄτρεπτος εἰστήχει χατὰ φλογὸς ἀριστεύουσα, xei 
τὰς τοῦ Προφήτου λέγειν τῷ μάρτυρε διδοῦσα φω- 
νάς " Εὐλογητὸς Κύριος ὁ Θεὸς pov, ὁ διδάσχων 
τὰς χεῖράς μου εἰς παράταξιν, xci τοὺς δαχτύ- 
λους μον εἰς πόλεμον. Πῦρ γὰρ χειρὶ συνεκλέ- 
χετο, x«i τοῦ πυρὸς τὰ τῆς ὕττης εὑρέσχετο. Φλογὶ 
x«i μάρτυρος δεξιᾷ συνεχροτεῖτο πάλῃ, &)) ἕν 
τῆς διξιᾶς χαινή τις τῶν παλαισμάτων À νίχηῃ, 
τῆς μέν φλογὸς διὰ μεσον τῆς χειρὸς ἐχπικτούσης, 
τῆς χειρὸς δὲ ἔτι τεταμένηος (45) πρὸς, mex. *Q 
χειρὸς φιλονειχοτέρας πυρός ὦ χειρὸς, κάμπτεσθαι 
πυρὶ μὴ μαθούσης! à πυρὸς, ἡττᾶσθαι χειρὶ διδα- 
χθέντος | Σίδηρος τῇ τοῦ πυρὸς εἶχει τυραννίδι 


πάντα τοῦ πυρὸς βιαζόμενος τόνος μάρτυρος τὴν δεξιὰν τεταμένην οὐκ ἔχαμψε καταχαίων, 
3. Ob [ἃ jureoptimo posset martyr δὰ Dominum C 3. Εἰχότως ἂν ὁ μάρτυς ἐπὶ τοὐτῷ πρὸς τὸν 


clamare: Tenuístí manum dexteram meam, 1 & 1 et 
in voluntate tua deduzisti me, et cum gloria susce. 
pistí me**. Quomodo te,o strenue Christi miles,ap- 
pellabo? Vocabo statuam? Sed multum imminuero 
tuam constantiam. Ignis enim receptam in se sta- 
tuam emollit: dexteram vero tuam, ut saltem mo- 
veri videretur, non adegit. Ferreumne nominabo? 
Sed hanc similitudinem fortitudine tua reperio in- 
feriorem. Nam tu solus flamme suasisti, ut ne 
manum domaret : tu solus habuisti dexteram ars 
loco; tu solus ardente dextra demonum facies ala- 
pis percussisti, et tunc quidem in prunas commu- 
tata manu, eorum capita colliquefecisti; nunc vero 
ea in cineres redacta, ipsorum exercitus calcans 


Δεσπότην  oxctu» * "'Expárugcag; τὰς χειρὸς τῆς 
δεξιᾶς pov, xai ἐν τῇ βουλῇ cov ὡδήγησάς με, 
καὶ μετὰ δόξης προσελαθον με. Tt σε, ὦ γενναῖε τοῦ 
Χριστοῦ στρατιῶτα, προσείπω ; ᾿Ανδριάντα χαλέσω ; 
Πολύ σε τῆς χαρτερίας ἡλάττωσα. Τὸν μέν (46) 
γὰρ πῦρ μαλάττει δεξάμενον " σοῦ δὲ τὸν δεξιὰν 
ὀφθῆναι μόνον χινουμένην οὐχ ἔπεισεν. "Àv σιδηροῦν 
ὀνομάσω, χαὶ τὴν τοιαύτην τῆς σῆς ἀνδρίας εὑρίσχω 
λειπομένην εἰχόνα. Σὺ γὰρ μόνος ἔπεισας φλόγα μὴ 
βιάξεσθαι χεῖρα ^ σὺ μόνος ἐχτήσω θυσιαστήριον 
δεξιάν" σὺ μόνος δεξιᾷ φλεγομένῃ τὰ τῶν δαιμόνων 
ἐῤῥάπισας πρόσωπα, xxi τότε μὲν ἀπηνθραχωμένῃη 
χειρὶ τὰς ἐχείνων χεφαλὰς συγχατέτηξας (47) νῦν 
δὲ τεφρωθείσῃ ταύτῃ τὰς αὐτῶν στρατιὰς ἀποτυ- 


Θχοξθοδβ. Quid autem puerili balbutie victorem D φλοῖς χαταπατῶν. ᾿Αλλά τέ matduxolg ἔλαττῶ τὸν 


V Psal. cxrin, 1. ** Psal. rxxr, 24. 


repetatur, nec tune mss. ab editis dissideant, 
potius ὑυσιαστηρίῳ legi debere arbitramur. Nec 
quanquam moveat vox ara, cum nomine are 
intelligi possit ara parva. que non ita multum 
magnitudine a thuribulo differret : qua de re alio- 
rum erit judicium. 

(43) Colb. primus ct alter μυρίοις τισὶ τὴν. Hoc 
ipso in loco mss. tres οὐχ ἐχλάσαμεν. Editio utraque 
Ux Ni t eodem sensu. 

Colb. primus χεῖρα διέτρησεν, manu - 
foravii . Lectio satis fdonea. Ibidern Reg. primus 
pot. 


(45) Reg. primus ἔτι τετραμμένης, Mox utraque 


editio κάμπτεσθαι πυρός, male. At mss. πυρί, bene. 
Nec ita multo infra duo mss. τῇ τῆς φλογός εἴχει. 

(46) Utraque editio τὸ μέν, depravate: at in 
mss. emendate legitur τὸν μὲν, ἀνδριάντα videlicet. 
Aliquanto infra editio Paris. et Reg. secundus 
ἂν σίδηρον, vocabone ferrum? Editio Basil. ἂν 


σιδηροῦν, vocabule ferreum, bene. 


(47) Editi et Reg. tertius συγχατέτηξας, collique- 
fecisti, Alii tres mss. aut etiam tribus plures 
συγχατέφλεξας, combussisti. Poterit ad suum quis- 
que arbitrium hoc aut illo modo legere, cum 
utraque scriptura satis apta esse videatur. 










ἐσμασι (48) ; Ταῖς μεγαλοπρεπεστρέραις 
ς peel ὕμνον παραχωρέσωμεν γλῶτ- 
ρωνοτέρος τῶν διδασκάλων ἐπ’ 
nite ᾿Ανάστητέ μοι νῦν, ὦ 
mee κατορθωμάτων ξωγράφοι " 
tod κολοθωθεῖσαν εἰκόνα ταῖς opens 
τ τέχναις, ᾿Αμαυρότερον map ἐμοῦ 
coins τοῖς. τῦε ὑμετέρας ποφίας 
ψατε ράσο. ᾿Απέθω τῇ τῶν ἄριστευ- 
τοῦ μάρτυρος παρ᾽ ὑμῶν νενικημένος γραφῇ 
cà» τοιαύτην (190) τῆς ὑμετέρας ἰσχύος σή- 
νέχην Arrives, "Ide τῆς χειρὸς πρὸς τὸ 
B guit" παρ ὑμῶν γραφομένην τὴν mu- 
n ad gt φαιϑρότερον ἱπὶ τῆς ὑμετέρας τὸν πα- 
— λαιστὴν γεγραμμένον εἰχόνος, Κλαυσάτωσαν δαίυη- 
———QÓ τοῦ μώοτυρης ἐν ὑμῖν ἀριστείαις 
μενοι, Φλεγομένη πάλιν αὐτοῖς ἢ χεὶρ χαὶ νι- 


* w-— 
.- 





ΣΌΣ "hee 














OMIAIA IIT. 

Eis Γόρδιον τὸν μάρτυρα (50). 
μος ἐστὶ φύσεως ταῖς μελίσσαις μὴ ἀπαί- 
x mpi» ἂν ὁ Dacus αὐτῶν τῆς 
ἥσηται, ᾿Επεὶ οὖν καὶ τὸν λαὸν Κυρῶν 
| ὃν ἐπὶ τὰ οὐράνια ἄνθη, τοὺς μάο- 
sd he va , ζητῶ τὸν ἡγεμόνα, Τίς ὃ κινήσας 
sli το τὸν ἐσμόν ; τίς ὁ τὴν χειμερινὸν χατ- 
τ ρον φαιδρότητα μεταστήσας; Νῦν 
6 λαὸς, οἱονεὶ σίμδλων τινῶν, τῆς 
πὸλ T." lire. τὸν προπόλεον κόσμον (61), τὸ 
σεμνὸν τὸ sica xul πώγχαλον τῶν μαρτύρων. στάδιον, 
πανδημεὶ ᾿χατειλήφασιν. Ἐπεὶ οὖν χαὶ ἡμᾶς ἄνα- 
στῆσαν Ὦγαγε τὸ θαῦμα τοῦ μάρτυρος, ἐχλαθομέ- 
νους τῆς ἀσθενείας, δεῦρο δὴ χαὶ αὐτοὶ τῇ κατὰ 
δύναμιν φωνῇ, οἷόν τινι ἄνθει τῶν. τοῦ ἀνδρὸς ἔργων 
περιδομδήσωμεν, ὅσιά τε ποθάντες x«i τοῖς παο- 
οὔσιν ἅμα χεχαρισμένα " ᾿Εγκωμιαξομένου qp 
δικαίου, εὐφρανθήσονται λαοὶ, ὁ σοφὸς ἁμῖν &p- 
τίως ἔλεγε Σολομών. Καίτοιγε ἠπόρουν xaT ipaur 
Tb» τί mot: ἄρα βούλεται τῷ παροιμιαστῇ τὸ αἵ- 
νιγμα. ρα, ὅτι, ῥήτορός τινος ἢ λογογράφον δεινοῦ 
συνθέντος λήγον πρὸς τὴν τῶν ἀχουόντων ἔλπληξιν, 
ἤχῳ τινὶ χεχομψευμένῳ καταχτυποῦντε τὰς xou, 
εὐφραΐνονται οἱ γαοί, τὴν τε εὕρεσιν τῶν νοημάτων, 
χαὶ τὴν διάθεσιν, χαὶ Tà τῆς λέξεως πομπικὸν χαὶ 


id Prov. XXIX, 2. 


(48) Colb. primus ᾿Αλλὰ zi. παιδιχοῖς ἐλαττώμασι 
τὸν μάρτυρα ἐγχωμιαξόμενον. Ibidem idem codex 
Ταῖς μεγαλοπρεπεστέραις τοίνυν.  Aberat τοίνυν ἃ 

gatis. Rursus ibidem idem codex et alii dro 

j τὸν εἰς αὐτὸν ὕμνον, emendate. Alius ms. et 

edii τῶν εἰς αὐτὸν ὕμνων, corrupte. Vox αὐτῷ, quee 

mox se n non alio quam ad vocem ὕμνον 
referri debet. 

(49) Uira τὰ edilio et Reg. secundus τῇ τοιαύ- 
τῷ... νίκῃ. il tres mss. τὴν τοιαύτην, , νίχην. 

(50) Reg. primus Τοῦ αὐτοῦ ἐγχώμιον εἰς τὸν ἅγιον 


- Parm. Gn. XXXI. 


εὖ 


c 


|. NS 


eA - 


HOMILIA IN GORDIUM MARTYREM. 


. Ἐγγραφέσθω τῷ mívaxt χαὶ à τῶν παλαισμάτων ἀγωνοθέτης Χριστός ' 


490 
A — deprimo? Locum martyris laudandi ce- 
damus linguis magnificenlioribus, atque vocalio- 
res doelorum tubas ad id preconium invitemus. 
Exsurgile nune mihi, o preeclari athleticorum ge- 
storum pielores. Mutilatam hujus ducis imaginem 
arlibus vestris adornate. Coronatum athletam ob- 
scurius a me depictum, solertiee vestre coloribus 
illustrate. Velim abeam victusa vobis,egregia mar- 
tyris faeta pictura repressentaturis: gaudeam lali 
hodie per vestram dexteritatem victoria superatus. 
Videam manus et ignisinter se luctam a vobis ac- 
curatius expressam: videam luctatorem in vestra 
imagine splendidius depictum. Plorent diemones, 
ob martyris vietorias per vos hodieque prostrati. 
Manus ardens et victrix denuo eis ostendatur. De- 
p pingatur in tabella et certaminum prefectus Chri- 
lus; cui gloria in szecula seculorum. Amen. 
ἢ δόξα εἰς 


- 


HOMILIA XVI. — - 
In Gordium martyrem. 

. 4. Nalure lex est apibus,ab alvearibus non prius 
abire, quam rex earum volatui preierit. Quoniam 
igitur et Domini populum vidi nunc primum ad 
celestes flores martyres exeuntem, quiero ducem. 
Quis concitavit magnum hoc examen? quis hiber- 

C nam meestitiam verna hilaritate commutavit? Nam 
nunc primum populus ex urbe tanquam ex alveari- 
bus quibusdam effusus ad suburbanum decus, au- 
gustum hoc et perpulerum martyrum stadium, fre- 
quentissimus convenit, Itaque cum nos quoque 
excitatos ac debililalis oblitos adduxerit martyris 
miraculum; age sane et ipsi, voce pro viribus edi- 
ta, bombitemus quasi circum florem gestorum viri 
illius, operam et piam etastantibus gratam navan- 
tes. Dum enim laudatur justus, Lztabuntur po- 
puli**, dicebat nobis modo sapiens ille Salomon; 
142 quanquam apud meipseaddubitabam quid- 
nam sibi velit hoe enigma parcemiaste, An dicat 
populum letari alieujus rheloris aut oratoris pe- 
riti, qui orationem ad admirationem audientibus 

D movendam composuerit, sono quodam, eoque ele. 
ganli, auresque cireumstrepenti ; quod seilicet Lum 
sententiarum inventionem alque dispositionem,tum 
dictionis pompam alque harmonicum concentum 


μάρτυρα Twente Evan pauegyr icu in ones 
martyrem Gordium, Aliimss: Τοῦ αὐτοῦ si; Γόρδιον 
τὸν μάρτυρα, Ejusdem panegyricus in Gordium 
martyrem. 

fied Utraque editio τὸν ποπύλαιον χόσμον, ΑἹ sex 
saitem mss. προπόλεον, el ita edere libuit, etsi probe 
scio legi in vulgatis lexicis non προπόλευς, sed zpo- 
πόλιος, Reg. secündüs προπόλεων ; qum scriptura li- 
cet falsa, nostram tamen scribendi ralionem et 
ipsa quoque confirmat. 


16 


491 


S. BASILIT MAGN 


mire probat ? Sed certe hoc nunquam dixerit, cum À ποὺς ἀομονίαν xtx567x2í»2» ἀποδεχόκενοι; "B τοῦ- 


nusquam tali dicendi genere usus sit: nec nos hor- 
tatus est, ut magnificis verbis et splendidis laudes 
beatorum prosequamur: qui scilicet pedestrem 
dictionem locutionemque ornatu carentem ubique 
pretulerit. Quid igitur est quod d:cit ? Quod lgtan- 
tur populi leetitia spirituali,si solum egregia justo- 
rum facinora revocent in memoriam: quandoqui- 
dem iis que audiunt, ad emulationem imitatio- 
nemque bonorum inducuntur. Nam virorum qui 
bene in republica versati sunthistoria,quasi quam- 
dam lucem salutem consecuturis affert ad viam 
vite dirigendam. Quapropter simulatque, narrante 
ipso Spiritu, vitam Moysis audivimus, statim fui- 
mus emulati virtutem viri, illaqué morum man- 
suetudo?*? unicuique optanda visa est atque lau- 
danda. Et quidem et verborum amplifieatione re- 
liquorum hominum conflantur elogia: sed quod ad 
justos attinet, gestarum a se rerum veritas salis fue- 
rit ad egregiam eorum veritatem demonstrandam. 
Quarecum vitas eorum qui pietate claruerunt.enar- 
ramnus,primum perservos Dominum afficimus glo- 
ria; deinde justos testimonio eorum que nobis nota 
sunt laudamus, postremo populum recte factorum 
auditione exhilaramus. Est enim hortamentum ad 
castitatem vita Josephi?!: incitamentum vero ad 
fortitudinem historia Sampsonis est "3. 

2. Divina igitur schola legem non novit preco- 
niorum: sed gestorum testimonium loco preco- 
niorum habet; quippe quod et sanctis ad laudem 
sufficiat, et contendentibus ad virtutem satis im- 
pertiat utilitatis. Preconiorum namque lex est, pa- 
triam investigare, genus ex alto repetere, et edu- 
cationem referre: sed lex nostra, propinquorum 
preterita mentione,exiis quee cuique propria sunt, 
elogium ac laudationem complet. Quid enim ego 
inde splendidior sum et illustrior, si quando urbs 
gravia magnaque certamina sustinuit, ac fusis ho- 
stibus tropea clara erexit ? quid tum, si habet si- 
tum ita opportunum, ut et in hieme et in «estate 
commoda sit? Quod si etiam eadem et virorum 
ferax sit, et alendis pecoribus idonea, qui mihi 
ex iis emolumenti ? Sed et equorum gregibus om- 
nes qua sub sole sunt regiones superat. Quid hec 
tantem possunt nos ad virtutem hominibus conve- 
nientem promovere? An non etiam si de vicini 
cujuspiam montis cacuminibus disserimus, quo- 
modo nubes transcendant, et quam longissime 
porrigantur in aerem, nos ipsos decipiemus tum, 
cum ex his laudes viris tribuerimus ? Maxime 
143 omnium ridiculum est, spreto a justis orbe 
toto, nos ex paucis eorum quae contempserunt, 
laudes eorum celebrare. Recordatio igitur satis 


το uf) οὐκ ἂν εἰπέ ποτε O μτδαιφῦ 749 τοιούτῳ εἴδει 
τῶν 6ephr) χοπσχιῦος " οὐδ᾽ ἂν ποοέτοεψεν ἡμᾶς 
πανυηγυοιχῶς ἐμποιπεύε (53) τοῖς ἐγκωαιέθες τῶν 
παχασίων ὁ τὸ πετὸν τὸ λέξεως χαὶ τὸ τὸς φωνῆς 
&X&-ETIL)O) πανταχοῦ rooTctuEGU;. Τέ οὖν ἔστιν, 6 
ergt; Ὅτι εὐροαίνονται λαοὶ εὐφοοσύνεν πνευμα- 
Tutb» ἐπὶ uóvr 7E ὑποανζσε: τῶν τοῖς δικαίθες χατ- 
ὡϑθο"πένων. εἰς ἔζλον χαὶ πέαγσιν τῶν ἀγαθῶν, 
ἀγ᾿ ὧν ἀχούουτιν, ἐναγόμενοι. Ἢ γὰρ τῶν εὐκιλι 
τεύτων ἀοδοῶν ἱστοοία οἷον τι φῶς τοῖς σωξοιένοις 
X02; τὴν τοῦ βίου 526» ἐἑπποιεῖ. Διότι ὁμοῦ τε ἐχού- 
σαμεν διχγουμένου τοῦ Πνεύματος τὸν Μωύσόως βίον, 
καὶ εὐθὺ: ξαᾶς Qo; εἰσελθε τῆς ἀοετές τοῦ ἀνδρὸς, 
χαὶ τὸ ποᾶον τοῦ τοόπου ζελυτὸν ἑκάστῳ xe μα- 
B ταοριττὸν χατερᾶνς. Toi; ur» xo ἄλλφες ἄνθρω 
ἐκ τῆς τῶν λόγων αὐξξσιως συνέστατας τὰ ἐγκώμια " 
τοῖς διχαίοις δὲ ἀοχεῖ τῶν πιποαγμένωιν αὐτοῖς i 
ἀλήθεια ποὸς τὸ δεῖξαε αὐτῶν τὸ ὑπυρδιθλον τῆς 
&etrü;. (lett. ὅταν δικγωωμεθα τοὺς βέους τῶν δια- 
ποεφαντων ἔν εὐσεδεία, δοξάζομεν mote» τὸν Δε- 
σπότον θιὰ τῶν δούλων " ἐγχωμιάξζομεν δὲ τοὺς δι- 


xxíoo; διὰ τὸς παρτυοίας ὧν Gut», εὐφραένομεν 
δὲ τοὺς λαοὺς διὰ τῆς ἀχοζς τῶν χαλῶν. Πιρυτρυκὴ 


q&o ποὸς σωφροσύνην ὁ Di τοῦ Ἰωσὴφ, καὶ 
ποὸς ἀνδρίαν παράχλχησις τὰ τοῦ lewbée δεηγήματα. 


9. Οὐκ oi t» οὖν ἐγχωμέων νόμον τὸ θεῖον διϑασχαὶ. 
λεῖον (53), ἀλλὰ τὴν ματουοίαν τῶν πεκραγμένων 
ἄντ᾽ ἐγκωμίων λογέξεται, ὡς χαὶ τοῖς ἄγέοις ἐξαρ-- 
χοῦσαν ποὸς ἕπαινον, χαὶ τοῖς ὡβμημένοις πρὸς 
ἀρετὲν αὐτάοχῃ οὔσαν εἰς coetu. ᾿Βγκωμιων 
μὲν γὰρ νόμος πατρίδα διερευνᾶσθαι (54), καὶ γένος 
ἀναξητεῖν, καὶ ἀγωγὲν διχγεῖσϑαι " ὁ δὲ üpittoo; 
νόμος, τοὺς τῶν “γειτόνων λόγους χατασιγάσας, ἀπὸ 
τῶν ἰδίων ἐχάστου τὸν ὑυαποτυοίαν πληροῖ. Τί γὰρ 
ἐγώ παρὰ τοῦτο σεμνότερος, εἰ E πόλις ποτὲ χαλε- 
ποὺς καὶ μεγάλους ἀγῶνας διενεγχοῦσα, λαμπρὰ 
χατὰ τῶν πολεκίων ἀνέστησε (59) τρόπαια ; τί δὲ, εἰ 
θέσιως εὐχαΐίοος ἔχει, ὡς πρὸς χειμῶνοίξ τε εἶναι 
xai θέοος ἐπιτεηϑείαν; Εἰ di x«l ὁ αὐτὴ ἀνδρῶν τέ 
ἐστιν εὔφορος, xxl βοσχήματα τρέφειν αὐτάρχης, τί 
μοι ἐχ τούτων ὄφελος ; ᾿Αλλὰ χαὶ ταῖς τῶν ἵππων 
ἀγῶαις τῆς 09' ἡλίῳ χρατεῖ" Τί οὖν ἐμᾶς δύναται 
ταῦτα τὴν ἀνθρωπείαν ἀρετὴν βελτίους ποιξσαι. "H 
ποὺ xal τὰς τοῦ γείτονος ὅρους χορυφὰς διργούμενοι, 
ὡς ὑπεονεφεῖς τέ εἰσι xal ἐπὶ πολὺ τοῦ ἀέρος διαν- 
ἐστήχασιν, ἑαυτοὺς ἀπατήσομεν (56) ὡς τοῖς ἀνδοάσι 
διὰ τούτων ἐχπλοροῦντες τὸν ἔπαινον ; Πάντων ἐστὶ 
χαταγελαστότατον, ὁλου τοῦ χόσμον παρὰ τῶν δι- 
χαίων ὑπεροφθέντος, ἡμᾶς ἐξ ὀλίγων τῶν ἀτιμα- 
σθέντων πληροῦν αὐτοῖς τὰ ἐγχώμια, ᾿Αρκεῖ τοίνυν 
ἡ μνήμη πρὸς ὠφέλειαν διηνεχῇ. Οὐ γὰρ dà ἐκείνοις 


0 Num. 1), 3, " Genes. xxxix, 8. ὅ5 Jud. xiv, 5 sqq. 


(52) Unus codex ἐχπομπεύειν. Ibidem in Colb. 
Primo pro μαχαρίων legitur ἁγίων. 

(53) Colb. tertius διϑδϑασχάλιον. 

(54) Reg. primus διερεννᾶν. Paulo post idem codex 


διηγήσασθαι. Aliusms. pro ἀγωγάν habet ὃ . 
Unus liber vetus ieied ' ré 


δῦ 
ὅδ᾽ Editi et unus ms. ἀπατήσομεν. Alii quatuor 
Iss. ἀπατύήσωμεν. 





493 HOMILIA IN. GORDIULM MARTYREM. 
χρεία προσϑήχης εἰς εὐδοχίμησὶν, ἀλλ᾽ ἡμῖν τοῖς ἐν Α fuerit perpetue utilitatis percipiendee. Nec enim 
τῷ 


βίῳ ἀναγκαία D μνήμη διὰ τὴν μίμησιν, ᾿'Ὥσπερ 
γὰρ τῷ πυρὶ αὐτομάτως ἕπεται τὸ φωτίξειν, καὶ τῷ 
μύρω τὸ wiedHw οὕτω καὶ ταῖς ἀγαθαῖς πράξεσιν 
ἀναγκαίως ἀκολονθεῖ τὸ ὠφέλιμον, Καίτοι οὐδὲ τοῦτο 
μικρὸν, ἀκριβῶς τυχεῖν τῆς ἀληθείας τῶν τότε, 
᾿Αμυδρὰ γὰρ τις ψήμη (81) πρὸς ἡμᾶ, διεδόθη, τὰς 
ἐπὶ τῶν ἀγώνων ἀνδρωγαθίας τοῦ ἀνδρὸς διασώξου- 
σα. Καὶ πως δοκεῖ τὸ χαθ᾽ ἡμᾶς τῷ (08) τῶν δωγρά- 
eus προσεοιχέναι, Καὶ γὰρ ἐχῖνοι, ἐπειδὰν ἐξ εἰχὸ- 

μεταγράφωσι τὰς εἰκόνας, πλεῖστον, ὡς εἰχὸς, 
τῶν ἀρχετύπων ἀπολιμπάνονται' καὶ ἡμᾶς, αὑτῆς 
τῆς θέας τῶν πραγμάτων ἀπολειφθέντας, κίνδυνος 
οὐ μικρὸς τὴν ἀλήθειαν ἐλαττῶσαι, ᾿Αλλ' ἐπειδὴ 
abes ἡμέρα ὑπόμνησιν φέρουσα μάρτυρος, 






τωμὲν ὅσα οἴδαμεν, Οὗτος ἔφυ μὲν ἀπὸ τῆς 
ταύτης, δῆεν καὶ que» αὐτὸν ἀγαπῶμεν, 
διότι iro da ó πόσμος ἐστιν, Ὥσπερ "γὰρ τὰ 


uen φυτῶν, οὖς ἂν ἐκθρέψῃ καρποὺς, τῇ 
οἰκεία γῇ παρατ 


ἐθεται" οὕτω xui οὗτος ἐκ τῶν 4 

ων τῆς ἡμετέρας ἀναδραμὼν, καὶ πρὸς μήκιστον 
yos τῆς δόξης διαναστὰς, τῇ ἐνεγχούσῃ καὶ θρε- 
ἔνῃ τῶν οἰχείων τῆς εὐσεδείας καρπῶν τὴν ἀπὸ- 
ρίσατο, Καλοὶ μὲν γὰρ καὶ οἱ ἐκ τῆς ὑπερ- 
ποὶ, ὅταν ἡδεῖς τε (09) ὥσι χαὶ τρόφιμοι" 
μέντοι ᾿ἠδέφυς τῶν ἐπηλύδων οἱ ἡμεδαποὶ xci 
χώριοι͵ πρὸς τῇ ἀπολαύσει ἔτι χαὶ χαλλωπισμὸν 
pi» διὰ τῆς οἰχειότητος χαριξόμενοι, 'Eyxa- 
γος δὲ (00) στρατεία ἐπιφανεῖ, ὡς ἔχατον 










494 


jam opus illis est, ut quidpiam ipsis ad commen- 
: dalionem accedat : sed nobis in hac vita commo- 
ranlibus ad eos imilandos necessaria recordalio 
est, Quemadmodum enim ignem naturaliter comi- 
tatur illustratio, et unguentum bonus odor : ita 
quoque bona opera utilitas necessario sequitur. 
Quanquam nehoe quidem parvi momenti est, veri- 
latem eorum qui lune gesta sunt diligenter asse- 
qui. Nam lenuis quedam fama, qua viri illius in 
eerlaminibus preclara facinora conservantur, ad 
nos usque pervenit. Alque quodammodo videmur 
nos picloribus consimiles esse. llli enim cum ex 
imaginibus imagines depingunt, plurim um, ut con- 
stat, desciscunt ab archelypis : sic el. periculum 


ὑπὲρ Χριστοῦ μαρτυρίοις ἐναθλή σαν- p non exiguum est, ne nos, qui res ipsas non con- 


speximus,imminuamus veritatem, At quando adest 
dies memoriam referens martyris, qui splendide in 
suis pro Christo testimoniis decertavit, dicamus 
quaecunque novimus. Hie natus est ex hac urbe ; 
unde eliam eo magis illum diligimus quod pro- 
prium nobis ornamentum sit, Quemadmodum enim 
feraces arbores eos quos nuiriunt fructus proprie 
lerra? ferunt aeceplos : sic etiam hic ex nostra 
lerre sinu egressus, el ad summam glorie altitudi- 
nem evectus, palrice quie se produxit ac educavit, 
proprios pietatis fructus dedit fruendos. Boni qui- 
dem sunt externi etiam fructus, si et suaves fue- 
rint, et alimento abundantes ; sed lamen externis 
multo jucundiores sunt nostrates ae vernaculi, qui 


Mio rt ἀρχὴν πιστενθῆναι, καὶ σώματος ῥώμῃ c quod ad nos atlineant, preter suavitatem videntur 







dj Joix τοῖς σεροτιωτεκοῖς καταλόγοις 
Ἐπεὶ δὲ (64) ὁ τότε τύραννος τὸ πιχρὸν καὶ 
ὑνχῆς μέχρι τοῦ πολέμου τῆς 'Ex- 
χαὶ ἦρε χεῖρα θεομάχον κατὰ τῆς 
reir δὲ ἦν πανταχοῦ, καὶ διαγράμ- 
ματα ἥπλωτο χατὰ πᾶσαν ἀγορὰν χαὶ πάντα τόπον 
ἐπέσημον, μὴ προσχυνεῖσθαι Χριστὸν, ἢ θάνατον εἷ- 
ναι τὴν ζημίαν τοῖς προσκυνοῦσι" καὶ πρόσταγμα 
ὃν ὑποκύπτειν εἰδώλοις ἅπαντας, χαὶ λίθους καὶ 
Boer τέχνης. μεμορφωμένα θεοὺς ἡγεῖ- 

y "τοὺς μὴ πειθομένους πάσχειν ἀνήχεστα' 
vy. σὶς δὲ ἦν καὶ ταραχὴ διὰ πάσης τῆς πόλεως, 
d λεηλασίαι χατὰ τῶν εὐσεδούντῶν ' χρήματα 
ἱπρπάξετο, πληγαῖς τὰ τῶν φιλοχρίστων σώματα 
TO, γυναῖχες εἴλχοντο διὰ μέσης τῆς (68) 

















(n 7) Had, ᾿λμνυδρὰ γάρ τις φήμη, elc., ita Latine 
'eddic es vetus, nam obscura quadam 
piri us preclara facta conservans, ad 
τῶ venit: qua in interpretalione vox οὐ- 

. ut verum fatear, mihi nullo modo placet. 
iL non raro, ut quod obcurum est, hoc idem 
iu ubi m sit et incertum. Sic igitur interpretari 
alim, nam tenuis quedam fama, qua viri illius 
rtaminibus praeclara facinora conservantur, 

i i "usque pervenit, ut Basilius hoc dicat, ue 
55 em tum, cum concionaretur, qui 


. 1s ! narraret et vidissent audivissent: sed tamen 


superstites fuisse ob temporis diutur- 
In, quee effecerat, ut pars maxima senio con- 


οὐ νεότης ἐλεεινὴ, οὐ γῆρας αἰδέσιμον ἦν" 


adhuc deeus quoddam nobis etl ornamentum con- 
ferre. Erat autem mililiee aseriptus, in qua locum 
insignem tenuit; ita ul mililibus centum esset pra. 
fectus, corporisque robore et animi fortitudine in- 
ter militares ordines clareret. Cum igitur tyran- 
nus qui tunc imperabat, amaritudinem animi at- 
que erudelitatem usque ad Eeclesise bellum exten- 
deret, Lolleretque adversus pietatem manum Deo 
infensam, et denunliaretur ubique ae ediceretur 
in omni foro etin omni loco insigni, ut ne adorare- 
tur Christus, alioquin morte multarentur cultores ; 
cumque preceplum esset, ut omnes adorarent 
idola, haberentque pro diis lapides et ligna artis 
cielatura conformata, alioquin si qui dicto audien- 


tes non essent, perferrent intolerabilia ; eum de- 


nique confunderelur turbareturque civitas 144 


Doer jam —— llla igitur fama dicebatur 
ἀμν δρώ, non quod obscura esset aut incerta, sed 
quod paucorum testium oculatorum testimonio 
niteretur. 

(58) Sic mss. multi. Edili vero τὰ x«0' ἡμᾶς τοῖς, 
Statim tres mss. μεταγρύφουσι, 
(59) Sie mss. duo. Voecula τε deerat in vulgatis. 
o) sieut supplendum z».notandum- 
ue illud esse redditionem liujus commatis ; Οὗτος 
y dios .., intermediis per parenthesin appositis. 


"δὶ Editi ἐπειδὴ ὁ. Unus ms. ἐπεὶ δὲ ὃ, Alius ἐπεὶ δὴ ὁ, 
62) Editio Paris. διὰ πάσης τῆς, Veteres quinque 


libri διὰ μέσης τῆς, 


» tod SE πὴ ied 
Qoia. parque es cent pes ezqeasil,  Grenpemenumr 40.200040 σῆς 4OIMLQTII πὸ πῶς OEWXAGIT)EES ipmmG- 
4200 TT 01.27 το QITaeTl4VEL  XITIRAO ICE a 


peeunee, μὲν 6 τ tiosntuanmiet eempoemp Ugpmistennite 
τ, 21:05. — - δ z 2 ETLEX ὭΣ χΙδαι “ὦ 


ruin, lralereutur mniere: pe* 1ietianm cran - 
{ἀπ juventus nut. contenga: 1 ὍΛΩΣ. nula Ll cct lc. tutu $c - 
arnnictutis resereniliz eng: £0 qu. nini auliDie — 7: D7M..o0 mL o CL O C0EIIO0 πάτα, m 


rant mais, maaddeorurr subIpan: suppcH. alm vs 0 ἠπ 


efi enranticegreeres s ἀνθ )mgipD goTDWU CpLeng στ. xz τοῖς 


&nutsdiines τοῖν preolurs πρὶ au;n me cM 00 78$ 07. TMIILej02 7790 045.  CINMT—C ας. ScINS- 


toc στ 10. eng pieta. L: paw preuepud innu πω noct Eo TL το  VIES5.R5 42 2290:,221 pc 


et cate ius μια : "ule: mp dtulte gum : 
phuznt, et$3etvlat uunmruo: SUDO ISSIITITÁDIHD :rdOus 
e*t offt«€eLgTE Hem menu pomimnumn I Hesse Loo ls t.lzlu κα ἕω TCUTC “ἢ ϑαρ ποτε 
L' omnes. θυίσκην αὐ ODSHIZIUID atirele we πττο͵ noz Xm iiv ὑξῖπι ὑππτε τὸ YIzikn. πε τοῦς 
ceno qguotütenl. Dutuenanliut Ree DrecuisIrs Es — mm—esls m7. om LO ς πὸ UI — UEDeDLL—E. 
d 4 ingnoeum. εἴ ΣΙ ΙΓ auum o 1e 4: "I—.— 0. —0 - Ξ ΠΣ ürC, YHERLEEEXIZ- ri 


'* unt negue sufli.u* nur íjcu Ἐπ ὩΣ, 1 x 0615. Iso—2: zx com πὰ TONT-E S rr 


Gn σ΄ 
κι lrsVUER Mens ΤΠ τς fIUS-DUHL (.:5}}}Ὁ- MIXWUTI τ ΞΎΞ {ἴον ἴα. ποαρ χαῖρ D 
δε Σ πππτις o ÜurüopcrüUut ΝΌΣΙΠΙΣ cutfigten UZIDSO— m στὰ sizm——lnca4 — meDcmm. — Llgm. T Dern. 


psTl lesltis "vloUebUSPeTLuüllé — 9-1 UPTDUDeg — 77010000 τ cU τεσσ,  im-amez oU» 
eld 1;40"IMMR Bf ΞΕΣΙΓΊΠΙῚ CUHMIHE πο. Lá. ποτ 720 cA m—..  —0--HWIUI, πῶ πε. 
TL LLLGEt. TUDt rieeDUUs di vT? ENd8vevpEIS τ, 7i — fLoILSTI&4s  L:l.7 TID—ór ἐπε GxwÜmam-hn Fr 
LheeceteRIULIIL ΖΦ ΠῚ C"ILENUU BPTIUTTH ΣΙ τὶ τος TES σι σεῖς m IE irap 


TIUÉTO GEDUT IDRESRIUILL fIrUüLIQUTHL w]fnR — 902050 ivnncD Gm LDI2 πῶ  n—— τῶν ἔσχεν 


E vont ὌΣΣΟΙΣ SenLets peTmunDuR s mmc fe Lun oco T —— ivan cua SEINS Y χ3- 

e lehnclnscue cCelclIst ΤΣ EILDUD Be — τὐπε ovo τος Tnumen. m πα διό Ἔζλιαν. ες. 
IL Rl το ὩΣ ΞΕΣΣΔΒΣ ht DULIILIDG ’ρ͵ 00 US τοβο τι τα. πῆς IUS ALAMNEEA πῶς Taje- 
Dutt.nt Bl.lLLILf: COLÓUEZ πιορτς CUIL ΣΕ. 246 c7 070. v0 παρ nfll τῷ àenyu. xxx ἀν ce 
VolktL BUumuPlklt Gg7slNLIUETUTL ZüusBIS IDEDEBuEuQ- — nasa colo mcam τῶ 4mm. Jer ατὸς τ» 
Τ λας, QnncelUeRegtuenu LBIL. σὰ CUILGL204tLZETUIMTE πουτρι 5-85. τ ἐῶχτ, mnUDorme 4A Pow ma. 


9 02 ΄᾿τἷὧὖῷὁ “αν 


τὶ ΔΌΣ CUYLGOR»UPLGEÉIL. ID IDDLDISIL LZDURel 1PU'LTuD ταις ΟἿ GI ShEJUDCA, DOBQEHTenS 


4 νι 
"4" ; E 


Dum. cGonee vidi OIKCLSTIDDUIL. UEILUIL DUIDID dis ex Deum coe 
3. Tw.s igitur erai e? Gorcuvt. Cnr "uEZ ZUmDüue .. ᾿. Tono τῷ. Toxroi Teri ας, mommy Vurv- 


tusciv.jes.turbiütn orensem. TIDGE)ECTEIDUILIBSIUID. — LI] τῶσπξεις doom) grim. EryUFTELPLI T 
tribunal, ralitun;uioter. VULLeLGER. PTDPIABS.JD- — wtLv2 τὸ iint τῶ τακηναντας. τοῦς T 
Tàhiés. IÍnenteDiet, VEDDOTUID DUTDIDUIIDéTL. jte — 217.77. τας o (uL. nCULLI. πως LEXWTEI. τικ 
lias et reliqua omuia. Qum Το ΟΡ UTDet BEDIID τιτοΐτεσπος τοὶ  gU—l]o goma. τῶν R-bERL um. 
iraíuutita ut evtule a 15,8£20$ D&vibue tPüLLCLIUT. τῆς ττὸ oT: ξεν ρει p TLosE.hmemp: cu) 
Qui cum pursuescí aU'es, DzTECBBeL ODLiOR. DOT- ποῖον dT.T0:cuTE. ἀ το ξύσυων τ πε rEbRipAO 
que ante omuia pr. rZ&tset, vi potbee; Deum ταῦ σε. 
ac beatus efliceretur : vidit ex TevéizLhon&. τ — xmRTUDinisil oni ἐστε: 
Iiv:teria. Don a$ no:mnin.pus.Deque per bor len o— nrc ijo. rss £a. εἰ ἐξ, ἔς τὸ llf 
sed inazno usus pizceptore Spiriiu Yer.igLt. | σῶς 

cum vitam reputa:set, quàm izvis &.L n- P,QUR TII. 2f τῷ τοῖς τες πς TR WLLE τῆς εὐξξεισ: 
vana, quam omni somnio et umbradrag Lor. ex- ol iio ic ism cl oun. B Eveliwn el 
stimulatus est vehementius ad eUperZ&:o τσ. Li7z4Lolotulci. TIaTND Et CES BILÉERPZTEPILL 


nem concupiscendam. Ac velut &'Lletz. ἜΣ &£&€ — τοι; Tir τυνέτιτεστ, πεῖς τῶ Ez:i.l:m» Tdi Zw 
jejuniis, vigiliis, precationilus. &*t;c laut &l.5- 7, Retcàei καὶ τ 4.*: omi πιτονατνος ταυτοῦ 
desinenti οὐὰς σα Bf$joritus ἀρ σκιάς κι τρὶς τον οὐχτίτιπε: χει Ioif2EZ£fWL. mig τὸν 


exercitatum esse, alque ad certatuen omit uiniRng — *lw2y. τας 
madvertens, illas jpsatu Ciefuü 5 d2& Vs ontL&e  fngyv; τὸ 
ἡ 4γ,} “84 .l'- «$5: ori r r] * s we 2» oe. - "T L . . - . 
civitas, dirtuonislIel: » M4 41437 wt 2» € à £i » 396 VL 2 / ^ s TIT qum τῶες $ AS Te» C2ix*» T7X7717, 
bratura,certamiensucejutstietpe t  Eulks LeRit uu, αν I oTxw(iinn màzx $ orla i22TÉ» X,Se7E τιλοπο- 


TTTER.. τοῖς δε τυτνικι:, ταῖς X267- 


'l.ERID χοὶ πεξυτξτο ZEHTX τῶν 29- 


33 {Π| Heg. xix, 1 se. 


1 ' I s EJ TL "£, ^ 4 LI ' -—9, T e, -— — «.᾿ | ^ " HM 
(645,1n 5 iolous 1155, pro dd legit 5^6" .. ΐ ἢ y Lo: 2i ὁ Tz T22X»22i incipiens, per varia, que 
post editi) Paris, $252 005, ^ kex in 6! etur) MD «τ, co:ninala evolvitur. ΕΙΣ 
vu ἢ εἶτ , ^ ; 4 t» . JE . *. “ 
Bul. “1 τῶν εἴ... Moe Mpso in Joco Guo. Vetus 5$ (10223 c51:x et eliti καὶ οἷον" At mss. non 
πάχη &90UAUA, pti £x 9:272, 


(64) Τότε ὁ quit. Wedlio periodi «que ab 


497 


HOMILIA IN GORDIUM MARTYREM. 


498 


λέμῳ δαίμονι χατειλήφεε ὕέατρον (63), ἀγῶνα ir- À oecuparat, observavit. Cum igitur collectus fuisset 


πιχὸν θεωμένη, 'Ersi οὖν πᾶς ὁ δῆμος ἄνω συνεί- 
λεχτο, οὐκ ᾿Ιονδαῖος ἀπῆν, οὐχ "EXNQw * x«i Χριστια- 
νῶν δὲ πλῆθος οὐχ ὀλίγον αὐτοῖς συνανεψύρετο, οἱ 
ἀφψυλώκτως βιοῦντες, χαὶ χαθήμενοι μὲν μετὰ συν- 
sdpiou ματαιότητος, μὴ ἐχχλίνοντες δὲ συστροφὰς 
πονηρευομένων, οἱ χαὶ τότε παρῆσαν θεαταὶ τοῦ τά- 
χους τῶν ἵππων, χαὶ τῆς ἐμπειρίας τῶν ἡνιόχων * 
ἀλλὰ xxi δούλονς ἀνῆκαν δεσπόται, x«i παῖδες ἐχ 


διδασχαλείων πρὸς τὴν θέαν ἔτρεχον (00), παρῆν δὲ ἡ 


xal γυναιχῶν ὅσον δημῶδες καὶ ἄσημον, πλῆρες δὲ 
ἦν τὸ στάδιον, x«i πάντες ἤδη πρὸς τὴν θέαν τῆς 
τῶν ἵππων ἀμῶλης ἦσαν συντεταμένοι" τότε δὴ ὁ 
γενναῖος (67) ἐχεῖνος καὶ μέγας τὴν ψυχὴν, μέγας 
τὸ φρῦνημα, ἄνωθεν ἔχ τῶν ὀρέων ἐπιχαταδὰς τῷ 


in eminentem locum populus omnis, non Judeus 
aberat, non Griecus: imo vero erat eis adinista 
multitado magna Christianorum, qui incaute vi- 
ventes, et una eum concilio vanitalis sedentes, nec 
congressus male agentium declinantes, celeritatera 
equorum et aurigarum peritiam tune ipsi quoque 
spectabant, Sed et servos heri demiserant, οἱ 
pueri e lilterariis ludis aceurrebant spectatum, ct 
aderant pariter femin:ze quolquot plebei erant €t 
obseure. 145 heferlum autem erat stadium, 
jamque ad equestre certamen conspiciendum in- 
lenti erant omnes. Tune igilur generosus ille vir 
magnique animi el magne conslantie, desuper ex 
montibus in thealrum descendens, non extimuit 


θεάτρω, οὐ κατεπλάγη τὸν δῆμον, οὐκ ἐλογίσατο B populum, non attendit quot adversariorum mani- 


πόσαις χερσὶ πολεμίαις ἑαυτὸν παραδίδωσιν " ἀλλ᾽ 
ἀτρόμῳ τῇ χαρδίᾳ καὶ γαύρῳ τῷ φρονῆματι, οἱονεὶ 
πέτρας συνεχεῖς, ἢ δένδρα πολλὰ, τοὺς τὸ στάδιον 
περιχαθημένους παραδραμὼν, εἰς τὸ μέσον χατ- 
ἔστη, βεδαιῶν τὸν λόγον (08), ὅτε Δίκαιος ὡς λέων 
πέποιθε. Καὶ οὕτως ἀπτόητος ἦν τὴν ψυχὴν, ὥστε, 
ἐν περιφανεῖ τοῦ ὕέξατρον γενόμενος, ἀτρέπτῳ τῇ 
παῤῥησίᾳ ἐξεδόησε τὴν φωνὴν ἐκείνην, ἧς μέχρι 
τοῦ νῦν εἰσί τινες οἱ ἀχούσαντες " Εὐρέθην τοῖς ἐμὲ 
μὴ ἔξητοῦσιν * ἐμφανὴς ἐγενόμην τοῖς Pai μὴ 
ἱπερωτῶσι" δηλῶν διὰ τούτων, ὅτι οὐ πρὸς ἀνάγχην 
ἤχθη πρὸς τοὺς χινδύνους, ἀλλ᾽ ἑκουσίως ἐπέδωχεν 
ἑαυτὸν τῶ ἀγῶνι " μιμησώμενος τὸν Δεσπότην, ὃς ἐν 
τῷ σχότει τῆς νυχτὸς ἀγνοούμενος τοῖς ᾿Ιονδαίοις 
ἑαντὸν κατεμήνυσευν, 


C 
4. Εὐθὺς μὲν οὖν ἐπέστρεφε τὸ θέατρον τῷ πα- 


ραδόξῳ τῆς θέας, ἀνὴρ ἀπηγριωμένος τὴν ὄψιν, 
διὰ τὴν χρονίαν ἐν τοῖς ὄρεσι δίαιταν αὐχμηρὰν 
ἔχων τὴν χεφαλήν, βαθὺς τὴν ὑπήνην, τὴν ἐσθῆτα 
ρυπῶν, χατεσχληχὼς ἅπαν τὸ σῶμα, βαχτηρίαν 
φέρων, xxi πήραν ἐνημμένος * οἷς πᾶσιν ἐπέπρεπέ 
(09) τις χώρις, ἐχ τοῦ ἀφανοῦς αὐτὸν περιλάμ- 
πουσα. f; δ᾽ οὖν ἐγνώσθη ὅστις ἐστὶν, εὐθὺς βοὴ 
σνυμιγὴς παρὰ πάντων ἤρθη * τῶν μὲν οἰχείων τῆς 
πίστεως ὑπὸ περιχαρείας χρυτούντων, τῶν δὲ πολε- 
μούντων τῇ ἀληθείᾳ εἰς τὸν xaT αὐτοῦ φόνον τὸν δι- 
καστὴν παρορμώντων, χαὶ προχαταδιχαξόντων εἰς 
θάνατον, Πάντα d' οὖν βοῆς χαὶ θορύθον πεπλήρωτο - 
παρώφθησαν (70) μὲν ἵπποι, παρώφθησαν δὲ ivwi- 
οχοι" ἢ δὲ τῶν ἀρμάτων ἐπίδειξις ψόφος μάταιος ἦν. 
Οὐδενὸς γὰρ ἐσχόλαζεν ὀφθαλμὸς ἄλλο τι βλέπειν ἢ 
Γόρδιον, οὗτε τις ἀχοὰ ἄλλο Tt ἠνείχετο ἀκούειν d 


** Prov. xxvi, 1. "5 [sa. υσχύ] 4. 


(63) Editi et Oliv. et Anglic. el sex alii mss, χατ- 
εἰλήφει θέαν, locumad spectandum. At Medicieus 
et codices Combefisiani 0izpov, theatrum: quam 
scripturam veramelemendatam esse judicamus. 
Amantem belli demonen, de quo superius, 
Martem esse norunt vel infantes. 

(606) Colb. tertius συνέτρεχον. Mox Colberlini 
duo συντεταγμένοι, ordine positi. Lectio non mala. 
Alii duo mss. el editi συντεταμένοι, inlenti, 

(67) Redditio longioris periodi cujus initium : 


bus se objicere : sed intrepido corde et elato ani- 
mo, veluti saxa crebra aut arbores multas, eos 
qui in sladio sedebant, prielergressus, in medio 
constitit, confirmans illam sententiam: Justus ut 
leo confidit **. Atque animo erat adeo intrepido,ut, 
in conspicuo theatri loco constituius, vocem illam 
quam quidam eliamnum superstites audierunt, fir- 
ma cum fiducia ae clamore emiseril: ZInventus 
sumanon quarentibus me: palam apparui his, qui 
me non/interrogabant "5. Quibus verbis significavit 
non fuisse se vi ad pericula adductum, sed ullro 
obtulisse se cerlamini, imitatum Dominum, qui 
cum per noctis tenebras a Judeis minime cogno- 
sceretur, se ipse prodidil. 


4. Mox igitur theatrum inopinato spectaculo in 
se converlit, vir cum essel horrendo aspectu, cu- 
jus ob diutinam in montibus moram caput squali- 
dum eral, barba promissa,vestitus sordidus,totum 
corpus aridum, qui baeulum gestabat, ac pera 
eratindulus : in quibus omnibus gratia quedam, 
qua intus illustrabatur, elucebat, Sed simulatque 
cognitus fuit quis esset, stalim permistus quidain 
clamor excitatus est ab omnibus, domesticis qui- 
dem fidei prae gaudio plaudentibus,adversariis ve- 
ro veritatis judicem ad eum de medio tollendum 
provocantibus, eumdemque in antecessum morti 
addicentibus. llaque clamore aec tumultu plena 
erant omnia ; neglecti sunt equi, neglecli auriga, 


p eurruum ostentatio strepitus inanis erat. Nullius 


enim oculus ad aliud nisi ad videndum Gordium 
eral intentus, nec auris ulla aliud nisi illius verba 


᾿Επεὶ οὖν πᾶς ὁ δῆμος. EDIT. 

(68) Editi Paris, λόγον τοῦ Παροιμιαστοῦ, sed cum 
voces τοῦ Παρομιαστοῦ etin editione Basil. et in 
nostris sex mss. desint, eas delere non dubita- 
vimus. 

(09) Veteres aliquot libri et editi ἔπρεπε. At 
Rer. secundus et Colb. primus ἐπέπρεπε; quod, 
ni fallor, melius est et verius. | 
ria lllud παρώφϑησαν ex libris antiquis addi- 

us, 


499 


S. BASILII MAGNI 


audire volebat. Atqueconfusus quidam rumor,vel- À τὰ ἐχείνον ῥέματα, Καὶ θροῦς τις ἄσημος, οἷον 


uti aura, theatrum totum pervadens, strepitum 
circi superabat. Ubi vero silentium per prsecones 
populo imperatum est, conquieverunt tibiee, consi- 
luerunt varia musicorum instrumenta ; audiebatur 
Gordius, spectabatur Gordius, statimque adduce- 
batur ad presidem illic sedentem, certamenque 
disponentem Interea igitur miti voce ao leni, quis 
et unde esset interrogabatur. Ubi autem dixit pa- 
triam, genus, gradum obtente dignitatis, causam 
fuge, reditum : Adsum, inquit, mandatorum ve- 
strorum contemptum simul et fidem in Deuin, in 
quo spem reposui, factis ostensurus ; audivi enim, 
inquit, te multos crudelitate superare: quamobrem 
id tempus tanquam explendo meo voto idoneum 
elegi. His verbis preesidis ira instar ignis accensa, 
totum viri furorem in semel concitavit. Jam,iuquit, 
voca lictores. Ubi lamine plumbes? ubi flagra ? 
Extendatur in rota, torqueatur in equuleo, afferan- 
tur suppliciorum instrumenta, bestie, ignis, gla. 
dius, crux, fossa paretur. At enim, inquit, quid 
habet lucri scelestus ille, cum semel tantum 146 
moriatur? Imo respondit statim Gordius, quantum 
damnum patior, quod sepe pro Christo mori non 
possim! Presesautem, preeter feritatem naturalem, 
sievior adhuc evadebat, respiciens ad viri dignita- 
tem, cujus magnam animi sublimitatem suum ipe 
siusdedecus putaret. Etquo magis videbatanimum 
illius imperterritum, eo magis efferebatur, magis. 
que viri constantiam exeogitandis cruciatibus su« 
perare contendebat. Hec praeses. 


αὔρα, διὰ παντὸς τοῦ θεάτρον διιξιὼν, τὸν ἱἐππό- 
δοουμον ὑπεοή ει. ᾿Επεὶ δὲ διὰ τῶν κηρύχων σιωπὸ 
τῷ δήμω ὑπισημάνθη (71), ἐχοιμήθησαν μὲν αὐλοὶ, 
κατεσιγάσθησαν δὲ ὄργανα πολναρμόνια " ῥκούετο 
Γόρδιος, ἐθεωρεῖτο Γόρδιος, Καὶ εὐθὺς ἀνάρπαστος 
ἦν πρὸς τὸν ἄρχοντα αὐτοῦ που χαθήμενον, xai τὸν 
ἀγῶνα διατιθέντα. Τέως μὲν οὖν πραείᾳ καὶ ἡμέ- 
pe (72) φωνῇ τίς καὶ πόθεν εἴη διεπυνθάνετο. Ὡς 
δὲ εἶπε τὴν πατρίδα, τὸ γένος, τὸ εἶδος τοῦ ἀξιώμα- 
τος ἐν ᾧ ἦν, τὴν αἰτίαν τῆς φυγᾷς, τὴν ἐπάνοδον, 
ὅτε Πάρειμι, ἔογῳ χαὶ τὴν τῶν ὑμετέρων πρόστα- 
μάτων χαταφοόνησιν, xxi τὴν εἰς Θεὸν, ἐφ᾽ ὃν ἢλ- 
πισα, πίστιν ἐπιδειξόμενος * xal γὰρ xou σε, 
φησὶ, πολλῶν διαγέρειν τῇ ἀγροιότητι * ὡς οὖν ἐπι 
B τήδειόν μοι τὸν καιρὸν τοῦτον εἰς τὸ πληρωθἦναξ μον 
τὴν ἐπιθνμίαν ἐξελεξάμην. Τούτοις τοῖς λόγοις τὸν 
θνμὸν τοῦ ἄρχοντος ὡς πῦρ (73) ἀναφλέξας, ὅλην 
ἤγειρεν ἐφ᾽ ἑαντὸν τοῦ ἀνδρὸς τὴν μανίαν, Καὶ, Ke)at, 
φησὶ, δημίους. Ποῦ δὲ αἱ μολνόίδες ; ποῦ δὲ αἱ 
μάστιγες ; ᾿Επὶ τροχοῦ κατατεινέσθω, ἐπὶ τοῦ ξύ- 
λου στρεθλούσθω, φερέσθω τὰ κολαστύόρια ; τὰ Üv- 
ρία, τὸ πῦρ, τὸ ξίφος, ὁ στανρὸς, ὁ βόθρος εὐτρεπι- 
ξέσθω. ᾿Αλλὰ γὰρ οἷα κερδαίνει (74), φησὶν, ἅπαξ 
μόνον ἀποθνήσκων ὁ ἁλιτήριος ; Οἷα μὲν οὖν (Qu 
μιοῦμαι, ὑποφθάσας εἶπεν ὁ Γόρδιος, μὲ ϑυνάμενος 
ὑπὶρ χριστοῦ πολλάκις ἀποθανεῖν Ὁ δὲ, πρὸς τῇ 
ἐκ φύσεως ἀγριότητι, ἔτι χαλεπώτερος ἦν πρὸς τὸ 
ἀξίωμα τοῦ ἀνδρὸς ἀποθλέπων͵ οἰκείαν ἀτιμίαν 
ἡγούμενος τὸ νεανικὸν τῆς διανοίας ἀνάστημα. Καὶ 


Ὁ ὅσῳ μᾶλλον ἑώρα τὴν καρδίαν ἀπτόητον, τοσούτῳ 


μειξόνως ἐξηγριοῦτο, καὶ φιλονειχότερος ἦν νικῆσαι τὴν ἔνστασιν τοῦ ἀνδρὸς τῇ ἐπινοίᾳ τῶν ἀλγεινῶν, 


Καὶ ὁ μὲν ταῦτα (75). 

ὅ. Martyr vero, conjectis in Deum oculis, ani- 
mam suam demulcebat his sacrorum Psalmorum 
verbis: Dominus mihi adjutor, et non timebo quid 
faciet mihi homo?* ; et illud: Non timebo mala, 
quoniam (tu mecum es 51, et ejusdem generis alia, 
quibus ad fortitudinem excitamur, que e sacris 
eloquiis didicerat. Sed tantum abfuit ut minis ce- 
deret, aut perterreretur, ut etiam provocaret in 
semetipsum supplicia. Quid cunctamini? inquit | 
quid statis? Lanietur corpus,torqueantur membra: 
perferant quoscunque volueritis cruciatus. Spem 
beatam mihi ne invideatis. Nam quanto magis tor« 
menta augebitis, tanto magis mihi premium com- 
parabitis. Convenit nobis de hís cum Domino.Pro 


96 Psal. cxvri, 6. 91 Psal. xxi, 4. 


(71) Reg. primus ἐπεσημάνθη, ἐχοιμίσθησαν. Ibi- 
dem editio Paris. χατεσιγήθησαν, Veteres quinquo. 
libri χατεσιγάσθησαν. Reg. secundus τατεσιγάσθη, 
subinde unus ms. αὐτόθι, 

(72) Sic. mss. multi. Utraque editio iu£oo. Ali- 
quanto infra editio Paris. ἤχουσά τε, Αἱ mss. non 
pauci 2zova« az. 

(73) Sic mss. omnes. Editio utraque ὡς πυράν, 
ut rogum. Aliquanto post mss. nonnulli ποῦ αἱ 
μολιδί)ες. 

(1) Judex hoe dicere voluit : Sceleratus ille (sic 


6. Ὁ δὲ πρὸς τὸν Θεὸν ἀποθλέπων, ix τῶν ἱερῶν 
Ψαλμῶν κατεπῆδεν ἑαῦτοῦ τῇ ψνχᾷῇ (76), λέγων " 
Κύριος ἐμοὶ βοηθὸς, χαὶ οὐ φοδηθήδομαι τί ποιή- 
ctt μοι ἄνθρωπος " χαὶ τό * Οὐ φοδηθήσομαι καχὰ, 
ὅτι σὺ ptt! ἐμοῦ εἶ' χαὶ ὅσα σνγγενῇ τούτοις, 
πρὸς ἀνδρίαν παρακαλοῦντα, ἐκ τῶν θείων λογίων 
δεδιδαγμένος ἦν - ὅς γε τοσοῦτον ἀπεῖχεν εἶξαι ταῖς 
ἀπειλουμένοις χαὶ ὑκοπτῆξαι, ὥστε καὶ fpotxa- 
Astro (77) ἐφ᾽ ἑαυτὸν τὰ δεινά, TU μέλλετε; φησί" 
τί ἐστήχατε; Ξαινέσθω σῶμα, στροιδλούσθω ufa: 
βασανιξέχθω ὡς ἂν ἐθέλητε. Μή μοι βασχήνητε τῆς 
μακαρίας ἐλπίδος. “Ὅσῳ γὰρ ἂν ἐπιτείνητε τὰ δεινὰ, 
τοσούτῳ μείξονά μοι τὴν ἀντίδοσιν προξενεῖτε. Συν» 

D αλλάγματα ἡμῖν ἐστι ταῦτα πρὸς τὸν Δεσπότην. 


martyrem vocabat) quem fruotum referet ex sua 
ertinacia,si semel mortuus fuerit? Neque enim in 
1anc vitam rursus redibit,ejus ut gaudiis perfrua- 
tur, nequetamen ulla alia vita est, qua frui dein- 
ceps possit. Magna sane hominis impii, neo un. 
quam satis deflenda cteoitas. 

(73) Unus codex ὁ μὲν τοιαῦτα. 

(76) Edili et. mss. multi ψυχῇ. Colb. tertius 
ψυχὴν, Statim duo mss. καὶ ov. Vocula καί in edi- 
tis et in aliis quibusdam mss. deest. 

(77) Antiqui duo libri προσεκαλεῖτο, 


po 


| 


j s : 
οὐκ ἐνδιδόντα ταῖς ἀπειλαῖς, ἀπόταις αὐτὸν xxi δὲ- 










ινὸν ἔνι ἡμῖν ἐν τῇ ἀναστάσι ἐπον- 
ἀντὶ τῆς ἀτιμίας στέφανοι, ἀντὶ δεσμωτη- 
ἡ tes Tw »6, ἀντὶ τῆς μετὰ τῶν χαχούργων 


ἵκης ἡ μετ᾽ ἀγγθων διαγωγή. Σπείρατε πολλὰ 


v ἐμοὶ ἵνα θερίσω πολλαπλασίονα, Ὡς δὲ τοῖς φο- 

ς ἐλεῖν αὐτὸν οὐχ ἤδύναντο (10), καὶ τὸ πρᾶγμα 
ἦν, μεταβαλόντες ἐθώπενον, Τοιαύτη γὰρ 
αδόλον μεθοδεία " τὸν δειλὸν ἐχπλήσσει, τὸν 










ie» μαλάσσει. Ὁποῖα ἦν χαὶ τὰ τότε τεχνοῖ- 
τοῦ καχούργον, Ἑπειδὴ γὰρ εἶδεν (80) αὐτὸν 





λεάσμοσι περιελθεῖν ἐπειρᾶτο, Καὶ δωριὰς καθ- 
υπισχνεῖτο, τὰς δὲ ἐδίδου, καὶ ἄλλας παρὰ βασιλέως 
ἥξειν ὃ ηγγνᾶτο, τὴν ἐν στρατεία περιφάνειαν, χρη- 
μάτων κόρους, πᾶν ὅ tt ἂν βούλοιτο. 

θ, 
γὰρ τῶ; ὑποσχέσεων ὃ μακάριος, χατεγῶσσεν αὐτοῦ 
τῆς ἀνείας, εἴ (BI) τι νομέξοι βασιλείας οὐρανῶν ἀντά- 
ξιον δύσειν), τότε δὴ ἀφόρητος ἦν τῷ θυμῷ, καὶ 
ξίφος ἐγύμνον, χαὶ τὸν δήμιον παρεστήσατο, καὶ 
χειρὶ καὶ ηλώσσῃ μικιφονῶν θανώτῳ χατεδίχαξε τὸν 
μαχάριον, Μετέδαινε, δὲ πᾶν τὸ θέατρον ἐπὶ τὸν 
τὸπον τοῦτον " xal ὅσον λειπόμενον ἦν τῶν οἰκητόρων, 

xu " πρὸ τοῦ τείχους, ἑώρα τὸ μέγα ἐκεῖνο καὶ 
τάσῃ (8 ) τῇ τ tt ὀδονηρὸν τῷ διαδόλῳ, καὶ φο- 
1509 Qu σιν, 'Εχενώθη τῶν οἰχητόρων ἢ πόλις, 
σπερ τινὸς ῥεύματος͵ τοῦ πλήθους ἀθρόως ἐπὶ τὸν 
χῤῥνέντος, Οὐ γυνὴ χατιϑέξατο τῆς 
) ἀπολειφθῆναι, οὐκ ἀνὴρ ἀφανὴς $ ἐπίση- 
pue, ᾿Εξέλειπον τὰς φυλαχὰς τῶν οἴχων οἱ φύλακες" 
ἀχλειστα μὲν ἦν τῶν ἐμπόρων τὰ ἐργαστήρικ * διέῤ- 
ῥίπτο δὲ κατὰ τὴν ἀγορὰν τὰ ὥνια " μία δὲ πάντων 
φυλαχὴ καὶ ἀσφάλεια, τὸ πάντας ὁμοίως ὑπεξελθεῖν, 
καὶ μηδὲ χαχοῦργον ἐναπομεῖναι τῇ πόλει, Κατέλει- 
πὸν δοῦλοι δεσποτῶν θεραπείας " xui ὅσον ξένον τοῦ 
ϑήμον,͵ χαὶ ὅσον ἐγχώριον, ὧδε παρῆν πρὸς τὸν 
ἄνδρα, Τότε χαὶ παρθένος ὄψεως ἀῤῥένων χατατο)- 
μήσασα, καὶ πρεσδύτης χαὶ ἀῤῥωστος τὴν ἀσθένειαν 
βιασάμενοι, ἔξω τοῦ τείχους ἦσαν, “Ἤδη δὲ ὁρμῶντα 
πρὸς τὴν διὰ τοῦ ὕανάτον ξωὴν τὸν μακάριον πέερι- 
στάντες οἱ ἐπιτήδειοι, περιεπτύσσοντο, ποτνιώμενοι 
xmi Tk τιὐευταῖα χατασπαξύμενοι (BA) "wel θερμὸν 
ἐπ' αὐτῷ δάχρυον ἀριέντες, ἱχέτενον μὴ παραϑοῦναι 
ἑαυτὸν τῷ πυρὶ, μὴ παραναλῶσαι ἔκυτοῦ τὴν νεύό- 
τῆτα, μὴ καταλιπεῖν τὸν γλυκὺν τοῦτον ἥλιον, “Αλλοι 
δὲ συμβουλαῖς πιθαναῖς ἐπειρῶντο παραλογίξεσθαι' 
Ῥήματι μόνῳ εἰπὲ τὴν ἄρνησιν, ψυχῆ δὲ ἔχε τὴν 
πίστιν ὡς ἂν ἐθέλῃς, Πάντως οὐχὶ τῇ γλώσσῃ προῦσ- 


-- 






2 os 













(78) Reg. primus δεσμωτηρίων, [Mox Colb. pri- 
mus Xm 

(79) Edili ἡ δύνατο, At mss, duo ἡ δύνατο, recle. 

(80) Colb. primus ἐπείδὴ γὰρ οἶδεν, Stalim editi 
et Colb, primus δελεώσμασι περιελεῖν, At Regii pri- 
mus et terlius cum Coisl. el cum Colb. δελεάσμασι 
nipusiv,circumvenire,decipere; et ita scripsisse 
me ree est Basilius. Subinde Colb. primus et 
;oisl, παρὰ βασιλέων, ab imperatoribus. Alii mss. 
et editi παρὰ βασιλέως, ad imperatore, Ibidem editi 
διηγγνᾶτο, Αἰ mss, multi sine augmento διεγγνᾶτο, 


HOMILIA IN. GORDIUM MARTYREM. 
ὧν μωλώπωνγ τῶν ἐπανισταμένων τῷ σώ- À vibicibus, in corpore eminentibus, in resurrectione 


S ἘΝ B 
mud δὲ ἀπετύγχανε τῆς πείρας (ἀκούσας 


amictu lucido induemur : pro ignominia, corone: 
pro carcere, paradisus: si condemnamureum ma. 
leficis, vivemus cum angelis. Multa in me serite, 
ut metam messem inultiplicem. Cum autem non 
possent eum terroribus expugnare,resque fieri non 
posset ; mutato consilio blanditiis aggrediebantur. 
Tale est enim artificium diaboli, timidum perter- 
refacit, fortem emollit. Ejusmodi erant tune quo- 
que malefiei priesidis versulite. Nam, posteaquam 
vidit eum minis nihil cedere, dolis ipsum atque 
illecebris cireumvenire conatur. Pollicebatur mu- 
nera. Alia dabat, alia ab imperatore tribuenda esse 
promittebat, locum in militia illustrem, largitio- 
nem pecuniarum, quidquid velit. 


6. Sed eum frustra tentarelur (auditis enim his 
pollieitationibus, vir beatus presidis demenliam 
irrisit, si quid quod cum regno cclorum compa- 
rari possil, daturum se arbitraretur), tum iree im- 
potens erat, et gladium distringebat, et lictorem 
ponebat ob oculos, et per manum et per linguam 
ecde se contaminans,virum beatum morti addixit. 
Interea ad hunc locum (ransivit theatrum omne ; 
et quotquot reliqui erant incolee, pro manibus ef- 
fusi, magnum illud et palestricum spectaculum 
cernebant: quod erat et angelis et creature omni 
admirandum, luetuosum diabolo, daemonibus for- 
midandum. Vaocua civibus effecia est civitas, mul- 
litudine acervatim fluminis instar in hune locum 
c transeurrente. Non fuit mulier, que a 147 spe- 
etaeulo abesse voluerit, non vir obscurus, aut illu- 
stris abfuit. Custodias custodes domorum  desere- 
bant; aperte erani mercatorum tabernie ; jacebant 
in foro res venales; una omnium erat custodia ac 
securitas, exiisse omnes equaliter, et neunum qui- 
dem maleficum in urbe remansisse, Relinquebant 
servidominorum ministeria; et quodeunque pere- 
grinorum aut indigenarum erat, omneid hocinloco 
&d virum conspiciendum astabat, Tune etiam 
virgo marium sustinere aspectum ausa est, senex- 
que et infirmus, illata vi debilitali, erant extra 
muros. Jam igilur virum beatum morle ad vitam 
properantem cireumstantes amici eum gemitibus 
amplectebantur, ac extremam salutem dicebant, 
atque effusis ferventibus laerymis, precabantur 
né seimet traderet igni, ne suam absumeret juven- 
tutem, ne jueundum hunc solem derelinqueret. 
Alii consiliis ad persuadendum idoneis eum deci. 
pere nitebantur: Nega verbo solo ; in animo vero 

(81) Colb. tertius ἀνοίας εἰπὼν εἰ, Hoc ipso in loco 
duo mss. νομέξει, | 

(82) Editi τὸ θαυμαστὸν xal ἀγγέλοις θαυμαστὸν xai 
πάσῃ, Vox θαυμαστὸν semel duntaxat in mss. legi- 
tur ; nec eam repeli necesse est. 

(83) Sic libri veleres. Editi vero χατεδέξατο τὸ τῆς, 
etc. Statim unus codex ἐξέλιπον τὰς..., διεῤῥίπτετο.., 
χατέλιπον δοῦλοι, 

(84) Colb. terlius τελευταῖα σπου δ αξόμενοι, Statim 
ex anliquis duobus libris edendum curavimus 
ἰαντοῦ pro αὐτοῦ, Subinde unus ms. ῥήματι μόνον, 


303 


S. BASILIl MAGNI 


ut voles, serva fidem. Utique non attendit Deus A ἔχει Θεὸς, ἀλλὰ τῇ διανοιᾳ τοῦ φθεγγομένον. Οὕτω 


linguam, sed loquentis mentem. lta enim tibi 
licebit et judicem mitigare, et Deum propitium 
reddere. 

1. At ille inflexibilis erat et indomitus, nec ullo 
tentationum impetu vulnerari poterat. Compara- 
veris animi ipsius immotam constantiam domui 
sapientis, quam neque ventorum vis intoleranda, 
neque vehemensimber ex nubibus erumpens, ne- 
que torrentes diffusi queunt concutere, ob petre 
firmitatem "8. Ejusmodi erat vir ille, fidei que 
in Christum est fulcimentum inconcussum conser- 
vans, Et vero spiritualibus oculis circumceurren- 
tem diabolum cum cerneret, concitantem alium ad 
]jugendum, adjuvantem alium ad persuadendum, 
plorantibus quidem illud Domini verbum dixit, 
Nolite flere super me?*?: sed flete super hostes 
Dei, qui in pietatis cultores talia audent, quique 
per hanc flammam quam ad nos comburendos ac- 
cendunt, gehenne ignem sibimet parant. Desinite 
flere, et cor meum affligere. Ego enim non semel 
solum moriparatussum pro nomine Domini Jesu t, 
sed et millies, id si fieri posset. Aliis vero qui, 
ut lingua negaret, suadebant, respondit, linguam 
qu& ἃ Christo creata erat, quidquam in conditorem 
loqui non posse. Corde enim credimus ad justi- 
tiam, ore vero confitemur ad salutem *. Num mi- 
litaris ordinis desperata salus est? nullusne cen- 
turio pius ? Recordor primum centurionis ejus, 
qui Christi cruci astans, ex miraculis cognita 
ejus potentia, fervente adhuc Judworum scelere, 
eorum non extimuit iram, neque metu veritatem 
reticuit: sed confessus est, nec negavit eum vere 
esse Filium Dei?. Novi et alium centurionem, qui 
Dominum, cum adhuc in carne commoraretur, 
cognovit Deum esse potestatumque regem, et jussu 
solo per administros spiritus opem egentibus con- 
ferre posse: quem et fide Israelem universum su- 
perasse Dominus pronuntiavit*. Nonne et Corne- 
lius, cum centurio esset, promeruit ut angelum 
14$ videret, ac postremo per Petrum salutem 
adipisceretur? Quippe eleemosyne ejus et preces 
exaudite suntapud Deum?*. lllorum volo esse disci- 
pulus.Quomodo igitur negabo Deum meum, quem 
à pueroadoravi ? Nonne horrescet coelum desuper? 
nonneobscurabuntur mea causa sidera ? num tellus 
aliquo modo me sustinebit? Nolite errare : Deus 
non irridetur 5. Ex ore nostro nos judicat ' : 


98 Matth. vij, 24, 25. ?? Luc. xxui, 28. 


1 Act. xxi, 13. 


γὰρ ὑπάρξει σοι xat τὸν χριτὴν ἐχμειλίξασθαε, καὶ 
τὸν Θεὸν ἐξιλεώσασθαι (80). 


7. Ὃ δὲ Ga«umrog ἦν, x«i ἀδάμαστος, καὶ πάσῃ 
προσϑολῇ πειοατηοίων ἄτρωτος. Εἰχάσαις ἄν αὐτοῦ 
τῆς διανοίας τὸ ἄσειστον τῇ οἰκία τοῦ φρονίμου, ὃν 
οὗτε ἀνέμων ἀφόρητοι βίαι, οὔτε λαῦρον ὕθϑωρ ἐκ 
γεψῶν χαταόῥηγνύμενον, οὔτε χαράδραι περιῤῥῃ- 
νύμεναι, διὰ τὴν ix τῆς πέτρας ἀσφάλειαν, διασα- 
λεῦσαι δύνανται. Τοιοῦτος ἦν ὁ ἀνὴρ, ἀσάλευτον (86) 
τὸ στεοέωμα τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως διασώζων. 
Βλέπων τοῖς πνενωχτιχοῖς ὀφθαλμοῖς περιτρέχοντα 
τὸν διάδολον, χαί τὸν μὲν χινοῦντα πρὸς δάχρυον, 
τῷ δὲ συνέογοῦντα πρὸς πιθανότητα " τοῖς μὲν 

B χλαίουσιν εἴπ: τὸ τοῦ Κυρίον püáp«: Mà κλαίετε 
ἐπ᾿ ἐμοί. ἀλλὰ χλαύσατε ἐπὶ τοὺς (87 θεομάχους, 
τοὺς τὰ τοιαῦτα τολμῶντας χατὰ τῶν εὐσεθούντων, 
τοὺς διὰ τῆς φλογὸς ταύτης, ὧν x«Ü' ἡμῶν καΐίουσιν, 
ἑαυτοῖς τῆς γεέννης τὸ πῦρ θησαυρίξζοντας. Ἰιαὺ- 
σασθε χλαίοντες, xai συνθούπτοντές pou τὴν χαρ- 
δίαν. Ἐγὼ γὰρ οὐ uóvow ἅπαξ ἀποθανεῖν ἑτοίμως 
ἔχω ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος τοῦ Κυοίον ᾿Ιησοῦ, ἀλλὰ καὶ 
μυριάκις, ἐὰν οἷόν τε(88) ἧ. Τοῖς δὲ τὸν διὰ τῶς 
γλώσσης ἄρνησιν σνωδουλεύουσι τοσοῦτον ἀπεκρέ- 
νατο, ὅτι οὐχ ἀνέχεται ἡ γλῶσσα χτισθεῖσα παρὰ 
Χριστοῦ φθέγξασθαί τι χατὰ τοῦ χτισαντος. Καρδίᾳ 
γὰρ πιστεύομεν εἰς διχαιοσύνην, στόματι δὲ ὁμολο- 
yo)ut» εἰς σωτηρίαν. Μὴ γὰο ἀπεγνωσμένον ἐστὲ 
πρὸς σωτηρίαν τὸ στρατιωτιχὸν τάγμα ; μὴ γὰρ οὐ- 
δεὶς ἑχατόνταρχος εὐσιδής; Μέμνημαι τοῦ πρώ- 
του (89) ἐχατοντάρχον, ὃς, παρεστὼς τῷ σταυρῷ 
τοῦ Χριστοῦ, ἐχ τῶν θαυμάτων τὴν δύναμιν ἐπι- 
ηνοὺς, ἔτι θερμοῦ τοῦ τολμήματος ὄντος τῶν ᾿ἴΙου- 
δαίων, οὐκ ἐφοθήθη τὸν ὑυμὸν αὐτῶν, οὐδὲ μὴν 
ὑπιστάλη ἀναγγεῖλαι τὴν ἀλήθειαν, ἀλλ᾽ ὡμολόγησε, 
x«i οὐχ ἠρνήσατο, ὅτι ἀληθῶς Θεοῦ Υἱὸς ἦν. Οἶδα 
καὶ ἄλλον ἐχατόνταρχον, ἐν σαοχὶ ἔτι τὸν Κύριον 
ἐπιγνόντα, ὅτι Θεὸς ἐστι χαὶ βασιλεὺς τῶν δυνάμεων, 
xai προστάγματι μόνῳ διὰ τῶν λειτονογιχῶν πνεὺ- 
μάτων ἱχανὸς (90) ἐξαποστῶλειν τὰς βοηθείας τοῖς 
δεομένοις" οὗ χαὶ τὴν πίστιν ὁ Κύριος μείξονα εἶναι 
παντὸς τοῦ Ἰσραὴλ ἀπεφήνατο. Κορνήλιος δὲ οὐχ, 
ἑκατόνταρχος ὧν, τῆς ὀπτασίας ἠξιώθη τῆς τοῦ ἃ» 
γέλου, χαὶ τὸ τελευταῖον διὰ τοῦ llézpou τῆς σωτη- 
ρίας ἔτυχεν ; Λὲ γὰρ ἐλεημοσύναι αὐτοῦ χαὶ αἱ δεή- 
σεις εἰσηχοὐύσθήησαν παρὰ τῷ Θεῷ. ᾿Εχείνων εἶναι 
βούλομαι μαθητής " Πῶς οὖν ἀρνήσομαι τὸν Θεόν 


3 Rom. x, 10. ? Matth. xxvir, ὅά. * Matth. 


vni, 8-10, 5 Act. x, 3 seqq. * Galat. vi, 7. ? Luc. xix, 22. 


(83) Veteres aliquot libri Θεὸν ἔχειν Geo. Alii qui- 
dam 0se. Editi et Colb. secundus ἐξιλεώσασθαι. 

(86) Unus ins. ἀσάλευτος 

(87) Codices Combefisiani χλαύσατε τούς. Alii duo 
mss. et editi ἐπὶ τούς. 

(88) Sie antiqui duo libri. Alii ἦν pro 9. Ευιτ. 

89) lllud, τοῦ πρώτου, non ita accipiendum est, 
ut Basilius dieat, centurionem eum, qui cruci asti- 
tit, primum esse, cujus in Scripturis mentio tiat. 
Alioquin enim Basilius secum pugnaret, cum ipse 


statim nominet centurionem alium, cujus fidem 
Christus Dominusolim ante passionis tempus lau- 
daverat: sed illud, τοῦ πρώτον, per quoddam ge- 
nus attractionis hic positum videtur pro τὸ πρῶτον, 
primum. Recordor primum centurionis ejus, qui, 
etc. Hoc cum non animadverteret vetus inter- 
pres, ita vertit: Recordor primi centurionis qut, 
etc. 

(90) Sic mss. multi. Editi ix«véx. Ibidem duo 
mss, τὸν βοήθειαν. 


503 


HOMILIA IN GORDIUM MARTYREM 


pou, ὧν ἐκ παιδὸς προσεκύνησα ; Οὐχὶ δὲ pile ὁ Α ex verbis justificat, exque verbis condemnat*, An 


οὐρανὸς ἄνωθεν ; οὐ συσχοτάσεε δὲ ἐπ᾽ ἐμοὶ τὰ 
ἄστρα, ἢ γῆ δέ με ὑποστήσεται ὅλως ; Μὴ πλανᾶ- 
c): Θεὸς οὐ μυχτηρίξεται, Ex τοῦ στόματος ἡμᾶς 


non legistis tremendam hanc Domini com minitatio- 
nem ? Qui negaverit me coram hominibus, negabo 
et ego eum coram Patre meo, qui in celis est ", 


τοῦ ἡμετέρου χρίνει, ἐκ τῶν λόγων διχαιοῖ, xxi (04) ἐκ τῶν λόγων χαταδιχώξει, Οὐκ ἀνέγνωτε τὴν φοῦε- 
pi» ἀπειλὴν τοῦ Κυρίον ; ὅτι "Oc ἄν ἀρνήσηταί με ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ἀρνήσομαι χἀγὼ αὐτὸν ἔμπροσθεν τοῦ 


Πατρὸς μὸν, τοῦ ἐν οὐρανοῖς ; 

8. ᾿Αντὶ τίνος δὲ us χαὶ ταῦτα σοφίξεσθαι 'συμ- 
θδουλεύετε ; Ἵνα τι ἐμαυτῷ ἐχ τῆς τοιαύτης καταπρώ- 
ξωμαι τέχνης; ἵνα μιχρὰς ἡμέρας χερδήσω ; ᾿Αλλ 
αἰῶνα ὅλον ξημιωθήσομαι, Ἵνα φύγω τῆς σαρχὸς 
τὰ ἐπίπονα ; 'AX' οὐχ ὄψομαι τὰ ἀγαθὰ τῶν Ou 
χαίων. Μανία σαφὴς μετὰ τέχνης ἀπόλλυσθαι, μετὰ 
πανουργίας xi δόλου τὴν vieux) χόλασιν ἑαντῷ 
πράγματεύεσθαι, ᾿Αλλὰ x«i ὑμῖν συμβουλεύω, Εἰ 
μὲν χαχῶς φρονεῖτε, μεταμάθετε τὴν εὐσέθειαν" εἶ 
δὲ καθυποχροίνεσθε τὸν χαιρὸν, ᾿Αποθέμενοι τὸ 
ψεῦδος, λαλεῖτε ἀλήθειαν, Εἴπατε' ὍὋτι Κύριος 
Ἰησοῦς Χριστὸς sig; δόξαν Θεοῦ Πατρός, Ταύτην 
qp τὴν φωνὴν πᾶσα ἀφήσει ηλῶσσα, ὅταν Ἐν τῷ 
ὀνόματε Ἰησοῦ πᾶν γόνυ χάμψῃ, ἐπονρανίων, 
χαὶ ἐπιγείων, χαὶ κχαταχθονίων, Θνητοὶ πάντες 
ἄνθρωποι, μάρτυρες δὲ ὀλίγοι. Μὴ ἀναμείνωμεν γε- 
νέσθαι νεκροὶ, ἀλλ' ἀπὸ ξωῆς εἰς ξωὴν μεταδώμεν, 
Τί τὸν αὐτόματον ἐχδέχεσθε ὕάνατον ; “Λκαρπὸς 
ἔστιν, ἀχερδὴς, χοινὸς χτηνῶν x«i ἀνθρώπων. Τὸν 
γὰρ διὰ γενέσεως εἰς τὸν βίον ἐλθόντα ἢ χρόνος 
ἀνάώλωσεν, ἢ νόσος διέλνσεν, ἢ βιαιότεραι (99-2) συμ- 
πτωμάτων ἀνάγχαι διέφθειραν, ᾿Επεὶ οὖν δεῖ πάντως 


8. Cur autem hiec simulem suadetis ? Ut mihi 
quidpiam ex tali arle comparem ? ut paucos dies 
lucrifaciam? At jacturam faciam totius ceternitatis, 
Ut effugiam carnis dolores? Sed nequaquam vi- 
debo bona justorum. Perire solerter, et astute ac 
dolose mlernum sibi supplicium aecersere, ma- 
nifesta fuerit dementia. Sed et vobis do consi- 


B lium. Si male senlitis, mutata sententia pietalem 


discite : sin autem simulatis, tempori ut serviatis, 
Deponentes mendacium, loquimini veritatem 10, Di- 
cile Quod Dominus Jesus Christus in gloria est Dei 
Patris !. Nam emiltet hanc vocem lingua omnis 
tum, cum In nomine Jesu omne genu flectetur, ca- 
lestium, terrestriumque, ac infernorum *, Mortales 
sunl homines omnes : sed martyres pauci. Ne 
exspectemus ut mortui fiamus : sed e vita ad vi- 
tam transeamus. Quid naturalem mortem prasto- 
lamini? Infructuosa est, quiestus nullius, commu- 
nispecorumhominumque.Quisquisenim nascendo 
in vitam introivit, aul fuit tempore absumptus, aut 
morbo dissolutus, aut violento quodam ac inevita- 
bili casu abreptus, Cum igitur mori omnino opor- 


ἀποθανεῖν τὴν ξωὴν ἑαντοῖς διὰ τοῦ θανάτον mpa- Qj leat, vilam nobis per morlem comparemus. Spon- 


ἡματευσώμεθα. 'Exeücto» ποιήσατε τὸ χατηναγχα- 
σμένον. Μὴ φείδεσθε ζωῆς, ἧς ἀναγχαίᾳ ἢ στέρησις" 
Καίτοι εἰ x«i τὸ διαρχὶς ὅμοιον εἶχε τὰ γήϊνα, σπου-- 
— δάξειν ἐχρῆν διαμείδειν αὐτὰ πρὸς τὰ οὐράνια (3) 
εἰ δὲ xui ὀλιγοχρόνια, χαὶ τῇ ἀξίᾳ τοσοῦτον ἀπολει- 
πόμενα, παραπληξία δεινὴ τῇ περὶ ταῦτα σπουδῇ 
τῶν ἐν ταῖς ἐλπίσιν ἀποχειμένων μαχαρισμῶν ἐχπί- 
«Tiv (ὁ). Ταῦτα εἰπὼν, χαὶ ἑαυτῷ τὸν τύπον τοῦ 
σταυροῦ περιγράψας, ἐχώρει πρὸς τὴν πληγὴν, οὐ- 
div παρατρέψας τοῦ χρώματος, οὐδ' ἀλλοιώσας τι 
τῆς τοῦ προσώπου φαιδρότητος, Διέχειτο γὰρ οὐχ 
ὡς δημίῳ ἐντεύξεσθαι μέλλων, ἀλλ' ὡς ἀγγέλων 
χερσὶν ἑαυτὸν παραθήσεσθαι οὖς, εὐθὺς αὐτὸν νεο- 
σφαγῇ παραλαθόντας (3) πρὸς τὴν μαχαρίαν ξωὴν 


μεταθήσειν ὥσπερ τὸν Λάξαρον. Τίς ἐχείνου τοῦ ἢ 


dáuow τὴν βοὴν διηγήσεται; Ποία βροντὴ τοσοῦτον 
ix νεφῶν ἦχον ἐπανῆκε τῇ γῆ, ὅσος ἐχ τῶν χάτω 
τότε πρὸς οὐρανὸν ἀνεδόθῃ ; Τοῦτό ἐστι τὸ στάδιον 


5 Matth, xij, 37. " Matth. x, 33. 


(91) Voculam καί ex multis mss. addidimus. 

(92-2) Colbertini duo mss. βιαιοτέρων, Mox Colb. 
primus ἐχκούσιον ποιήσασθαι, 

(3) Sie mss. multi. Editi ἐχρῆν ταῦτα διαμείδειν 
πρὸς τὰ, elc. 

(4) Antiqui duo libri μαχαρισμῶν ἀποπίπτειν, Sta- 
tim editi ἑκυτοῦ. AL qualuor sallem mss. ἑαυτῷ, 

(5) Edilio Paris. οὖς εὐθὺς αὐτὸν νεοσφαγῆ παρα- 
λαδόντες.... μετέθηχαν : quod quin viliosum sit, 
dubitari non potest, cum si legeris παραλαδόντες, 
legas necesse est ot εὐθύς, etc. Editio Basil, et no- 


0 Ephes. rv 25. 


taneum facile quod est eoaclum. Vite ne parvite, 
qua necesse est privari, Sane elsi lerrena pariter 
essent in perpetuum permansura, nihilominus 
danda opera esset, ut ea caelestibus permutaremus : 
sed si brevi tempore durant, et dignilate ita impa- 
ria sunt ingens insania fuerit, ob horum studium 
beatitudines in spe repositas amittere, Haee cum di- 
xisset, crucisquesignose eircumscripsisset, ibat ad 
ictum, nihil immutato colore, nihil alterata faciei 
alacritate. Nam ita animo affectus erat, non quasi 
inventurus fuisset liclorem, sed quasi fuisset se 
manibus angelorum concrediturus qui stalim eum 
recens jugulatum assumentes, ad bealam vilam 
velut Lazarum transferrent. Quis populi illius 
enarrabilclaimorem? Quodnam tonitruum fragorem 
tantum ex nubibus in terram demisil, quantus tunc 
e terra in ccelum ascendil ? Hoc est stadium coro- 
nali illius athlelsee. Hiec dies admirandum illud spe- 


Ἡ Philipp. it 11, !* ibid. 10, 


stri seplem mss, magno consensu οὖς, εὐθύς αὖ- 
τὸν νεοσφαγῆ παραλαδόντας.... μεταθήσειν ὥσπερ τόν, 
etc., quie verba si inendosa esse non dixerimus, at 
cerle eorum constructionem [lieri vix posse fatea- 
mur necesse est. Nobis verisimile fit, ellipsim hiec 
esse aut verbi φαίνεσθαι, aut similis, hoe modo : 
ose εὐθὺς αὐτὸν νεοσφαγῆ παραλαδόντας, ἐφαίνετο πρὸς, 
ete., quos constabat martyrem statim post cadem 
assumptum transtaturos ad beatam vitam. Combe- 
fisius notat alicubi legi παραλαδόντας μεταστήσειν, 
Mox duo mss. pro ἐχείνον habent ἐχείνην, 


507 


5, BASILTI MAGNI 


ctaculum conspexit, quod 149 non obsceuravit A ἐχείνου τοῦ στιφρανίτον. Αὔτε ἐξεῖϑεν à ἡρέρα τὸ 


tempus, non dissolvit consuetudo, non vicit poste- 
riorum eventuum magnitudo. Quemadmodum 
enim solem semper intuentes, semper admiramur: 
ita quoque viri illius memoriam semper recentem 
habemus. Nam In memoría eterna erit justus 13, 
et apud incolas terre, dum terra erit, et in coelis, 
et apud Judicem justum ; cui gloria et imperium 
in szecula seeculorum. Amen. 


θαυ αττον ἐχεῖνο Ütmum, ὃ €.x ἐμαύθωφεν 6 ypévec, 
cod. iii 5t) (6) ς συνέϑεια’ οὐχ ἐἔνικχ σεν d cá 
ἐπιγιυοαένων ὑπεοξονή. Ὥτσπεο “ἀο τὸν fue» d 
χαθηλῶντες, ἀεὶ ὑακυμάτοιμε" οὕτω AR) τοῦ ἀνδρὸς 
ἐκείνου ἀεὶ vixox» Ti» ὠνέμχν ἔχομεν. Eig πνερό- 
συνον X2 αἰωνιον ἔσται δίχαιος, καὶ καρὰ τοῖς ἐπὶ 
“ἔς. ἴως ἐττὶν αὶ γῆ, xal 6» τοῖς οὐδανοῖς, καὶ παρὰ 
τῷ διχαίω xoci: ὦ X δοξα καὶ τὸ πράτος εἰς τοὺς 
αἰῶνα; τῶν αἰώνων. An». 





HOMILIA XIX. 
In sanctos quadraginta martyres. 


1. Quee. satietas in recolenda martyrum memo- B 


ria esse possit, ei, qui martyres amore prosequa- 
tur, cum honor quem conservis bonis deferimus, 
nostrie erga communem Dominum benevolentiz 
specimen sit et monumentum ? Etenim obscurum 
nonest eum qui strenuos viros commendarit, ipsos 
in similibus occasionibus imitaturum esse. Lauda 
sincere eum qui martyrium pertulit, ut efficiare 
martyr voluntate, ac demum sine persecutione, 
sine igne, sine verberibus eadem atque illi merce- 
dem consequare. Nobis autem non unus ad vene- 
rationem proponitur, non duo duntaxat, non ad 
decem usque beatorum se numerus extendit : sed 
viri quadraginta, quasi animam unam in diversis 
corporibus habentes, in una fidei conspiratione ac 
coacordia, unam in cruciatibus tolerantiam , unam- 
que pro veritate constantiam ostenderunt. Omnes 
inter se consimiles, pares sententia, pares certa- 
mine. Quamobrem et glorie coronas pares pro- 
meruere. Qua igitur oratione possunt pro merito 
laudari ? Ne quadraginta quidem linguee satis fue- 
rint tot virorum virtuti celebrande. Et vero si vel 
unum cultu et observantia prosequeremur, is υἱἱ- 
que eloquentis nostre vim superaret, nedum mul- 
titudo tanta, phalanx militaris, agmen inexpugna- 
bile, quod ut in bellis vincere, ita laudibus asse- 
qui nemo potest. 

2. Age jam, illos in medium recolenda eorum 
memoria adducentes, communem utilitatem ex eis 
capiendam astantibus proponamus, exhibita omni- 
bus, velut in tabella, horum virorum fortitudine. 
Nam et res in bello fortiter gestas sepe tum ora- 


13 Psa], cxt. 7. 


(6) Sic mss. nonnulli. Editi vero οὐχ ἔλυσεν. 

(7) Editio Paris. μαρτυρήσοντα. Libri veteres 
μαστοῦ, σαντα, 

(8) Colb. tertius pro μαχαριζομένων habet μαρ- 
72001047. ^W, 

(9) Editio Paris. xai τὴν ὑπὲο τῆς εὐσεβείας ἔνστασιν. 
Editio Basil. et Medic. et alii quinque mss. ut in 
contextu. 

(10) Utraque editio τοσούτων ἀνδρῶν, tot virorum, 
aut (antorum virorum. Veteres quatuor libri τοσαύ- 
τὴν, tante. virtuti. Reg. secundus ἂν τεσσαράκοντα 
«735», quadraginta virorum. Sed mihi dubium 
non est, quin vOX τεσσαράκοντα e margine in con» 


C 


OMIAIA 1Θ΄. 
Et τοὺς ἁγίους 7t2020£x0y-x μαρτυρας, 
|. Μαρτώοων uvíur; τίς ἂν γένθετο xése; 


a» o p 
265; 
n 


té 
gUoussrust  Otozt 5 τοὺς ἀηαϑοὺς τῶν ὁμοδού- 
)w» τιμὶ ἀπόδειξιν ἔχει τῆς πρός τὸν χϑενὸν Δεσπό- 
πεν εὐνοίας. Αζλον 425, ὅτι ὁ τοὺ: γονίους ἄνδρας 
ἀποδεχόμενος i» τοῖς ὁποίοις χαιοοῖς οὖκ ἄκολει- 
φθέσιται τῆς  atuigíeQ. χχχοισον γνεσίως τὸν 
μαρτυρήσαντα (Τὶ, ἵνα φένγη μαοτὺς τῇ προκιρέστι, 
xxi ix6z; χωοὶς διυγμοῦ, χωοὶς κνοῦς, χωρὶς μα- 
στίγων, τῶν. αὐτῶν ἐχείνοις μισθῶν ζξιωμένος. Ἣμεν 
δὲ οὐχ ἕνα πρόχειται ϑανμάτειν, οὐδὲ δύο μόνους, 
οὐδὲ μέχοι δικαδος ὁ ἀριθωὸς ποόειϑι τῶν μαχαρι- 
ξομένων (8) ἀλλὰ τετσαράχοντα ἄνδρες, ὡς μίαν 
ὑνχὲν ἐν διφοκμένοι; σώματιν ἔχοντες, ἐν μιᾷ συμ- 
πνοία χαὶ ὁμονοία tZ; πίστεως, ule» χαὶ τὸν πρὸς 
τὰ δεινὰ χαρτεοίαν, xai τὲν ὑπὶο τῆς ἀληθείας ἕν 
στασιν (9) ἐπεδείξαντο. Πάντε: παραπλήσιοι ἀλλή- 
λοις, ἴσοι τὲν γνῶμεν, ἴσοι rà» ἄθλοσων. Διὸ xci 
ὁμοτίλων τῶν στιφάνων τῆς δόξες χατοξιώθῃσαν. Τίς 
ἂν οὖν ἐφίχοιτο λόγος τῆς τούτων ἀξίας; Οὐδὲ τεσσα- 
ράχοντα ἡλῶσται ἐξήρχεσαν ἂν τοσούτων ἀνδρῶν (10) 
ἀο:τὲν ἀνυμνᾷσαι. Καίτοι, εἰ xai εἷς ἦν ὁ θανμαςόμε- 
γος, τήν 7: τῶν ἡμετέρων λόγων δύναμιν ἐξήρχει χα- 
ταπαλαῖσαι, αἰ ὅτι πλῆθος τοσοῦτον, φαλαγξ στοα- 
τιωτιχὺ, σύστημα δυτσχαταγώνιστον, ὁμοίως ἕν τε 
πολέμοις ἀήττητον χαὶ ἐν ἐπαίνοις ἀπρόσιτον. 


2. Δεῦοο δὲ οὖν, εἰς μεσον αὐτοὺς ἀγαγόντες διὰ 
τῆς ὑπομνήσεως, χοινὴν τὴν ἀπ᾿ αὐτῶν ὠφέλειαν 
τοῖς παροῦσι χαταστησώμεθα, προδείξαντες πᾶσιν, 
ὥσπερ ἐν ἡραφῇ, τὰς τῶν ἀνδρῶν ἀοιστείας. ᾿Επεὶ 


x«i (11) πολέμων ἀνδραγαθύματα x«l λογογράφοι 


textum irrepserit. Factum autem id esse hoc 
fere modo arbitror. Librarius legerat τοσούτων, 
tot virorum, non τοσαύτην. uti in mullis mss. 
legitur : veritus autem ne quis numerum horum 
virorum ignoraret in ora libri addidit τεσσαρά- 
χοντα, Quadraginta. 

(11) Hla, ἐπεὶ xai, etc., ab Adriano papa pro 
defensione sanctarum imaginum citari monet vir 
eruditissimus Duceeus. Idem ille monuit quoque 
hoc verba, διότι à πρὸς, etc., quib initio orationis 
leguntur, citeta fuisse 8 Germano episcopo 
Constantinopolitano, ut videre est in oonoilio 
Nioeno secundo actione ὁ. 


500 


HOMILIA IN QUADRAGINTA MARTYRES. 


610 


πολλάκις, καὶ ζωγράφοι διασημαίνουσιν, oi μὲν τῷ Α tores, turr pietoresexprimuni, illi quidem eas ser- 


λόγῳ δινκοσμοῦντες, οἱ δὲ τοῖς πίναξιν ἐγχαράττον- 
τες, χαὶ πολλοὺς ἐπήγειραν πρὸς ἀνδρίαν ἐκέτε- 
pot, "A γὰρ ὃ λόγος τῆς ἱστορίας διὰ τῆς ἀκοῆς παρ- 
ἰστησι, ταῦτα γραφικὴ σιωπῶσα διὰ μιμήσεως δεί- 
χυνσὶν, Οὕτω δὴ x«l ἡμεῖς ἀναμνήσωμεν (19) τῆς 
ἀριτῆς τῶν ἀνδρῶν τοὺς παρόντας, καὶ οἱονεὶ ὑπ᾽ 
ὄψιν αὐτῶν ἐγωγόντες τὸς πράξεις, κινήσωμεν πρὸς 
τὴν μίμησιν τοὺς γενναιυοτέρους καὶ οἰχειοτέρους 
αὐτοῖς τὴν προαίρεσιν. Τοῦτο γὰρ ἐστὶ μαρτύρων 
ἐγχώμιον, ἡ πρὸς ἀρετὴν παράχλησις τῶν συνειλε- 
μένων. Οὐδὲ γὰρ χαταδέχονται νόμοις ἐγκωμίων 
ϑουλεύειν οἱ περὶ τῶν ἁγίων λόγοι, Διότι οἱ εὐφη- 
μοῦντες (13) ἐκ τῶν τοῦ κόσμον ἀφορμῶν τὰς ἀρχὰς 
τῶν εὐφημιῶν λαμδάνουσιν" οἷς δὲ ὁ xócuo; ἐσταύ- 
potat, πῶς δύναταί τι τῶν ἐν αὐτῷ ὀφορμὴν πὰρ- 
ἔχειν εἰς περιφάνειαν; Οὐχ ἦν μίχ πατρὶς τοῖς 
ἁγίοις * ἄλλος γὰρ ἀλλαχόθεν ὥρμητο, TL οὖν ; ἀπό- 
λιδας αὐτοὺς εἴπωμεν, ἢ τῆς οἰκουμένης πολίτας, 
ὥσπέρ γὰρ ἐν ταῖς τῶν ἐράνων συνεισφοραῖς (14) 
τὰ παρ᾽ ἐχώστον ναταβληθέντα κοινὰ τῶν εἰσενεγ- 
χκάντων γίνεται" οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν μαχαρίων τούτων 
$ ἐχάστον πατρὶς χοινὴ πάντων ἔστί'" χαὶ πάντες 
οἷσὶ πανταχόθεν ἀντιδιδόντες ἀλλήλοις τὰς ἐνεγχού- 
σας. Μᾶλλον δὲ τί δεῖ τὰς χαμαὶ κειμένας περιξῆή- 
τεῖν, ἐξὸν τὴν νῦν αὐτῶν πόλιν, ἥτις ἐστίν, ἐννοεῖν 
Πόλις τοίνυν μαρτύρων ἡ πόλις ἐστὶ τοῦ Θεοῦ" ἦ 
τεχνίτης καὶ δημιουργὸς ὁ Θεὸς, ἡ ἄνω ερουσαλὴμ 
ἡ ἐλευθέρα, & μήτηρ Παύλον, καὶ τῶν ἐχείνῳ (15) 
παραπλησίων, Γένος δὲ τὸ μὲν ἀνθρώπινον ἀλλο 
ἄλλου " τὸ δὲ πνευμυατιχὸν ἣν ἄπαντων, Κοινὸς γὰρ 
αὑτῶν πατὴρ ὁ Θεὸς, xxl ἀδῶφοὶ πάντες, 60x ἀπὸ 
ἑνὸς καὶ μιᾷς γεννηθέντες, ἀλλ᾿ ἐκ τῆς υἱοθεσίας 
τοῦ Πνεύματος εἰς τὴν διὰ τῆς ἀγάπης ὁμόνοιαν ἀλ- 
λήλοις συναρμοσθέντες, Χορὸς ἕτοιμος, προσθήχη 
μεγάλη τῶν ἀπ' αἰῶνος δοξαξόντων τὸν Κύριον, οὐ 
καθ᾿ ἔν συναθροισθέντες, ἀλλ' ἀθρόως μετατεθέντες. 
Τίς δὲ ὃ τρόπος τῆς νεταδέσεως ; Οὗτοι, μεγέθει 
σώματος, χαὶ ἡλικίας ἀχμῇ, καὶ δυνάμει τῶν καϑ' 
ἑαυτοὺς ἀπάντων διενεγχόντες, εἰς τοὺς στρατιωτι- 
χοὺς τελεῖν (18) ἐτάχθησαν καταλόγους " xx δι' ἐμ- 
πειρίαν πολεμιχὴν, καὶ ἀνδρείαν ψυχῆς, ἤδη τὰς 
πρώτας εἶχον παρὰ βασιλέων (17) τιμὰς, ὄνομα- 
στοὶ παρὰ πᾶσιν ὄντες δι᾿ ἀρετήν. 

J. 'Erudà δὲ περιηγγέλη τὸ ἄθεον ἐκεῖνο χαὶ ἀσε- 
δὲς χήρυγμα, μὴ ὁμολογεῖν τὸν Χριστὸν, ἢ κινδύνους 


'" Hebr. xu, 33, 15 Hebr. xt, 10. 
(12) Sic. Med. et Oliv. et alii nonnulli. Editi 


αμνή σομᾶν.... χινήσομεν, | 

, (13) Colbertini duo perinde ut Med. διότι οἱ 
ἐπαινοῦντες, 

(1 Codex Med, ἐράνων εἰσφοραῖς, Mox unus mss. 


εἰσινεγχόντων, 
(I9 he primus x«i τῶν ἐχείνου. 

16) Utraque editio e sex mss, στρατιωτιχοὺς 
τελεῖν ἐτώχθησαν καταλόγους, Colb. primus στρα- 
τιωτικοὺς ἐτάχθησαν χαταλόγους τελεῖν, alio ordine : 
in quibus omnibus verbum τελεῖν videtur aut 
παρέλχειν, aut positum fuisse ornatus gralia. 

(t7) Utraque et Reg. edilio lerljus codex opli- 


mone ornantes, hi vero ipsasdepingentes in tabel. 
lis, et utrique non paucos ad fortitudinem excita- 
runt.Quie enim historic sermo pér auditum exhibet, 
ea ob oculos ponit silens pictura per imitationem, 
Hune ad modum et nos astantibus in memoriam 
revocemus virorum virtutem,eorumque gestis vel- 
ut in conspectum adductis, qui generosiores sunt, 
animoque ipsis conjuncliorés, eosad emulationem 
exstimulemus, Nam congregalos exhorlari ad vir- 
tutem, haee est marlyrum laus, Neque enim habiti 
de 150 sanctis sermones preeconiorum legibus 
dignantur servire. Nam qui laudant, ex mundanis 
eausisJaudum originem sumunt: qhibus vero mun- 
dus erucifixus est, quomodo quidquam ex iis qua 


p ia mundo sunt, eorum elaritati atque cómmenda- 


tioni locum ullum prrebere poterit? Non una erat 
saneti$ patria: siquidem alius aliunde venerat 
Quid'igitur? ipsosne extorres dicemus, an orbis 
eives? Quemadmodum enim in symbolorum eolla- 
tionibus ea que ab unoquoque collata sunt,coüfe- 
rentium fiunt communia : ita quoque in his beatis 
uniuscujusque patria communis est omnium, om- 
nesque undecunque profecti, alter eum altero pà- 
triam communicant, Imo vero quid attinet terrenas 
patrias investigare; eum nosse quee nune eis civi- 
las sil, liceat? Civitas igitur martyrum,civitas est 
Dei!*: cujus' opifex et artifex Deus !*, superna Je- 
rusalem, libera, maler Pauli, et eorum, qui ei 
sunl consimiles. Et vero hominum quidem genus, 
aliud alius ; sed genus spirituale, unum omnium, 
Communis enim ipsorum pater Deus, el fratres 
omnes, non ab uno et ab una geniti, sed ex Spiri- 
tus adoptione in econeordiat inter se per charita- 
tem convenientes, Chorus paratus, magna aeees- 
sio eorum, qui a seculo Deum gloriaatfieiunt,non 
sigillatim congregati, sed acervatim translati. Quis 
vero translationis modus? Hi magnitudine corpo- 
ris, el detatis vigore ae robore omnibus suis tequá- 
libus preestantes,in militares catalogos relati sunt; 
atque ob experientiam bellicam, animique fortitu- 
dinem, jam jwimos honores apud imperalores ob- 
linebant, quod ob virtutem celeberrimi essent apud 
omnes, 

3. Postquam autem promulgatum est impium il- 
lud scelestumque edietum, ut ne quis contiteretur 


mus uadua antiquissimus map Tree radi ab 
imperatoribus. Heg. secundus ἐκ βασιλέων, Alii 
quinque mss, ix βασιλέως, ab imperatore, Leclio 
posterior multis fortasse magis probabitur, non 
solum quod plurium eodieum auctoritate innixa 
sit, sed quod per se verior esse videatur. Cum 
enim quadraginta illi marlyres starent a Lieinio, 
convenientius videtur dicere, eos apud imperato- 
rem in honore fuisse, quam apud imperatores. 
Quoniam tamen non raro conlingit, ul oratores 
pro numero singulari numerum multitudinis Ῥυ- 
nant, nihil mutandum judicavimus, Statim Reg. 
secundus ἐπεὶ δέ, 


511 


S. BASILII MAGNI. 


512 


Christum, alioqui subeunda pericula essent, tum Α ἐχδέχσεθαι- ζπεώεῖτο δὲ πᾶν εἶδος χολώσφως, καὶ 


nullum non intentabatur genus suppliciorum, at- 
que judices iniquitatis accendebantur multa ira 
ac ferina in hos pietatis cultores. Insidie ac doli 
eis tendebantur, studiosiusque exquirebantur varia 
tormentorum genera. Tortores implacabiles erant, 
ignis paratus, gladius acuebatur, crux defixa, 
fossa, rota, flagella. Alii conjiciebant se in fugam, 
alii succumbebant, alii fluctuabant. Quidam vero 
ante experimentum minis solis absterriti sunt. 
Alii, cruciatibus jam non longe dissitis, vertigine 
laborarunt: alii aggressi certamina, deinde ad 
finem usque laborum perseverare haud valentes, 
in medio fere certamine despondentes animum, 
non secus atque hi qui in mari tempestate jactan- 
tur, etiam partas jam patienti merces naufragio 
amiserunt. Tunc igitur invicti illi ac strenui Chri- 
ü milies prodeuntes in medium, ostendente 
prafecto imperatoris litteras, ac obedientiam exi- 
gente, 151 libera voce, confidenter fortiterque, 
nihil tormentorum aspectu perterrefacli, neque mi- 
nas formidantes, esse se Christianos confessi sunt. 
O beatas linguas, quie sacram illam vocem emise- 
runt, quam cum aer recepit, sanctificatus est: qua 
audita plausum excitarunt angeli, diabolus vero 
una cum demonibus sauciatus est: quam denique 
Dominus inscripsit in coelis. 

4. Itaque unusquisque eorum in medium pro- 
diens, dixit: Christianus sum. Et quemadmodum 
in stadiis, ad certamen qui accedunt, simul dicunt 
nomina sua, et ad certaminis locum transeunt : 
ita et hi quoque tunc ea quas sibi ortus indiderat 
nomina abjicientes, a communi Salvatore suum 
quisque nomen desumpsere, idque fecere singuli, 
&dco ut sequens priori semet adjungeret. Ex quo 
facium est omnium nomen unum: quippe jam non 
erat talis aut talis, sed Christani voeabantur om- 
nes. Quid igitur tunc preefectus? Nain callidus erat 
et varius, tum utl seduceret blanditiis, tum ut 
rbinis subverteret. Primum quidem blanditiis pel- 
liciebat, firmitatem pietatis atque constantiam 
frangere conatus. Juventutem vestram ne prodatis, 
neve cum morte intempestiva hujus vite jucun- 
ditatem commutetis. Nam ab re fuerit eos qui in 
bellis fortiter agere consueverunt, maleficorum 
morle interire. Ad h«c pollicebatur pecunias.Rur- 
sus dabat honores ab imperatore, dignitatumque 


(18) Editi et Colb. terlius ἀπειλούμενα, εἰς μέ- 
σοὺς παρελθόντες, Χριστιανούς, Coisl. εἰς μέσον παρ- 
ἐλθόντες. Colb. tertius et Reg. itidem tertius ἀπει- 
λούμενα, Χριστιανούς - quod verum esse et genui- 
num puto. Cum he voces, εἰς μέσους παρελθόντες, 
paulo ante legantur, easdem hic repeti nihil ne- 
cesse est. . 

(19) Codex unus ἐν οὐρανῷ. Mox Reg. primus 
ὥσπεο οἱ ἐν τοῖς σταδίοις f. 

(20) Vox xpar»» usitate quidem sumitur pro im- 
peratore: sed tamen hic accipienda est non de 
mperatore, sed de prefecto. Cum enim sermo sit 
hoc loeo de quodam judice qui aderat, constetque 
"ande non adfuisse imperatorem, utpote cujus 


B 


D 


πολὺς ὁ θυμὸς xci θχριώδης παρὰ τῶν χριτῶν τῆς 
ἀδιχίας χατὰ τῶν εὐσεδούντων χιχίνετο * επεδουλαὶ 
δὲ xal δόλοι χατ᾿ αὐτῶν συνεῤῥάπτοντο, χαὶ ποιχῦκα 
εἴδη βατάνων ἐπετηϑθεύετο, καὶ οἱ αἰκιξόμενοε ἀξαρ- 
αίτητοι, τὸ πῦρ ἕτοιμον, τὸ ξίφος ἔκόνκτο, ὁ 
σταυοὸς ἐπιπίγει" ὁ βόύθοος, ὁ τροχὸς, αἱ μάστιγες" 
οἱ μὲν ἔφευγον, οἱ dt ὑπέχνπτον, οἱ δὲ ἐσαλεῦοντο * 
τινὲς δὲ ποὸ τῆς πείρας αὐνὴν τὴν ἀπειλξν χατ- 
Ot, ἐγηὺς γωόμενοι τῶν δεινῶν, 
δὲ, τοῖς ἀγῶσιν ἑμθάντες, εἴτα 
διαρχέσαι πρὸς τὸ πέοας τῶν πόνων ἀδυνατέσαντις, 
πεοὶ τὰ μέσα πο. τῆς ἀθλήσεως ἀπειπόντες, ὥσπεο 
οἱ ἐν πελάγει χειμαξόμενοι, XXL A εἶχον ἤδη ἀγώγιμα 
τῆς ὑπομονξς ἐναυζγησαν " τότε δὴ οὗτοι, οἱ ἀέττη- 
τοι χαὶ γενναῖοι τοῦ Χοιστοῦ στρατιῶται, παρελθὸν- 
τις εἰς μέσους, ἐπιδειχνύντος τοῦ ἄρχοντος τὰ βασει- 
λέως γράμματα χαὶ τὴν ὑπαχοὴν ἀπαιτοῦντος, ἔλευ-- 
θέοα τῇ φωνῇ, εὐθαοσῶς χαὶ ἀνδρείως, οὐδὲν ὑπὸο- 
πτήξαντες τῶν ὁρωμένων, οὐδὲ χαταπλαγέντες τὰ 
ἀπειούμενα, Χριστιανοὺς (18) ἑαυτοὺς ἀνεχέρυξαν. 
Ὦ μαχάριαι γλῶσσαι, ὅσαι τὸν ἱερὰν ἐκείνεν &p- 
ἦχαν φωνὴν, f» ἀὴρ uk» δεξάμενος δγιώσθῃ, ἄγοι 
δὲ ἀχούσαντες ἐπεχρότησαν" διαδολος δὲ μετὰ dev 
μόνων ἐτραυματίσθη " Κύριος δὲ ἐν οὐρανοῖς (19) 
ἀπεγράψατο. 


ἐπλώγησαν * ἕτεροι 
λυγίασαν * ἄλλοι 


&. Eiro» τοίννν ἔχαστος εἰς τὸ μέσον παριῶν " 
Χριστιανὸς εἶμι. Καὶ ὥσπερ ἐν τοῖς σταδίοις oi 
ἐπ᾿ ἄθλησιν παροδεύοντες ὁμοῦ τε λέγουσιν ἑαυτῶν 
τὰ ὀνόματα, x«i ἐπὶ τὸν τόπον τὸς ἀγωνίας μεῦ- 
ἰστανται " οὕτω δὴ καὶ οὗτοι τότε, ῥίψαντες τὰς ἀπὸ 
“ενέσεως οὐτοῖς ἐπιφημισθείσα; προσηγορίας, ἀπὸ 
τοῦ κοινοῦ Σωτῆρος ἔχαστος ἑαυτὸν ἀνηγόρενον. Καὶ 
τοῦτο ἐποίουν ἅπαντες, τῷ προλαδόντι ἑαυτὸν συν- 
ἄπτων ὁ ἐφεξῆς. Ὥστε ἐγένετο πάντων προσηγορία 
μία" οὐχέτι γὰο 6 δεῖνα, ἢ ὁ δεῖνα, ἀλλὰ Χριστιανοὶ 
πάντες ἀνεκηρύττοντο. Τί οὖν ὁ χρατῶν (30) τότε; 
Δεινὸς γὰρ ἦν καὶ ποιχῶλος, τὰ μὲν θωπείαις ὑπελ- 
θεῖν, τὰ δὲ ἀπειλαῖς παρατοέναι. Πρῶτον μὲν αὐτοὺς 
χατεγοήτευςε ταῖς θωπείαις, τὸν τόνον τῆς εὐσεζείαις 
παοαλύειν πειρώμενος (21). Μὴ ποοδῶτε ὑμῶν τὴν 
νεότητα " μηδὲ θάνατον ἄωρον τῆς ἡδείας ταύτης 
ζωῆς διαμείψητε, ἼΛτοπον γὰο τοὺς ἐν τοῖς πολέμοις 
ἀριστεύειν συνειθισμένους τὸν τῶν χαχούογων θανα- 
τον ἀποθνήσχειν, lloóg τούτοις χοήματα ὑπισχνεῖτο. 
Τὰ δὲ ἐδιδον, τιμάς ἐκ βασιλέως (22), χαὶ ἀξιωμάτων 


. * 9^ 


imperatore. Alii codicesnumero pares ix βασιλέων, 
ab imperatoribus. Hoc vel illo modo legi in- 


- 513 


HOMILIA IN QUADRAGINTA MARTYRES 


514 


διανομὰς, χαὶ μυρίαις αὐτοὺς ἐπινοίαις κατεστρα- À distributiones, atque sexcentis ipsos versuliis ex- 


τήγει. Ὡς δὲ οὐχ ἐνεδίδοσαν πρὸς τὴν πεῖραν ταύ- 
τὴν, ἐπὶ τὸ ἕτερον εἶδος τῆς μηχανῆς nerit. Πληγὰς 
αὐτοῖς, xai θανώτους, χαὶ χολάσεων ἀνηχέστων πεῖ- 
tu» ἐπανετείνετο. Καὶ ὃ μὲν τοιαῦτα, τὰ δὲ τῶν 
μαρτύρων ὁποῖα ; Ti, φησὶ, δϑελεάξεις ἡμᾶς, m Üro- 
μάχε, ἀποστῆναι ἀπὸ Θεοῦ ξῶντος, καὶ δουλεύειν 
δαίμοσιν ὀλεθρίοις, προτεινόμενος ἡμῖν τα σὰ ἀγαθά ; 
Τὶ τοσοῦτον δίδως, ὅτον ἀρελέσῆαι σπουδάξεις ; Muro 
δωρεὰν ξημίας πρόξενον" οὐ δέχομαι τιμὴν ἀτιμίας 
μητέρα. Χρήματα δίδως τὰ ἀπομένοντα, δόξαν τὴν 
ἀπανθοῦσαν (23). Γνώριμον ποιεῖς βασιλεῖ, ἀλλὰ τοῦ 
ὄντος βατιλέως ἀλλοτριοῖς, Τί μιχρολόγως (34) ὀλίγα 
τῶν ix τοῦ χόσμου προτείνεις : Ὅλος ἡμῖν ὁ χόσμος 
χαταπεφρόνηται, Οὐχ ἔστιν ἡμῖν τῆς ἐπιθυμουμένης 


pugnare nitebatur. Cum autem nihil emollirentur 
hoe tentamine, transit ad aliud artificii genus. 
Plagas eis mortemque et suppliciorum intolerabi- 
lium periculum intentat. Et hic quidem talia, mar- 
tyres vero qualia ? Quid, inquiunt, offerendis 
muneribus tuis, o hostis Dei, inescas nos, ut sece- 
damus a Deo vivente, el exiliosis demonibus inser- 
viamus ? Quid tantum dederis, quantum conaris 
auferre? Odi munus, quo damnum inferatur: non 
suscipio honorem dedecoris parentem. Pecunias 
das hie permansuras, gloriam marcescentem, No- 
tum me facturus es imperatori, sed a vero rege 
abalienas, Quid parce pauca ex mundanis rebus 
polliceris ? Mundus totus a nobis contemptus est. 


ἐλπίδος ἀντάξια τὰ ὁρώμενα, Ὁρᾷς τὸν οὐρανὸν τοῦ- p Res visibiles cum ea spe quc nobis in votis est, 


Tow, ὡς χαλὸς ἰδεῖν, ὡς δὲ μέγας ; καὶ τὴν γῆν, 
ἡλίχη ; χαὶ τὰ ἐν αὐτῇ θαύματα ; Οὐδὲν τούτων 
ἐξισοῦται τῇ μαχαριότητι τῶν διχαίων, Ταῦτα μὲν 
γὰρ παρέρχεται" τὰ δὲ ἡμέτερα μένει, Μιᾶς ἐπι- 
θυμῶ δωρτᾶς, τοῦ στεράνου τῆς δικαιοσύνης" περὶ 
μίαν δόξαν ἑπτόημαι, τὴν ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρα- 
γῶν. Φιλότιμός εἶμε πρὸς τὴν ἄνω τιμήν" χόλασιν 
δέδοικα τὴν ἐν τῇ γεέννῃ. Πῦρ ἐκεῖνό μοι φοθερόν" 
τὸ δὲ παρ᾽ ὑμῶν ἀπειλούμενον ὁμόδουλόν ἐστιν, Οἷἶδεν 
χἰ δεῖσθαι τοὺς εἰδώλων χαταφρονοῦντας. BÓ (28) νη- 


- ε 







πίων λογίζομαι τὰς πληγὰς ὑμῶν. Σῶμα γὰρ͵ τύπτεις’ 
ὅπερ, ἢ, ἐὰν μὲν ἐπὶ πλεῖον ἀντίσχῃ, λαμπρότερον 


στεφανοῦται, ἐὰν δὲ θᾶττον ἀπαγορεύσῃ, οἴχεται 
ἀπαλλαγὶν διχαστῶν οὕτῶ βιαίων, οὗ, σωμάτων 
ὑπηρεσίαν παραλαβόντες. ἔτι χαὶ τῶν ψυχὼν χατ- 
ἄρχειν φιλονειχεῖτε" οἵ γε εἰ μὴ χαὶ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν 
προτιμηθείητε, ὡς τὰ ἔσχατα ὑδρισμένοι παρ᾽ ἡμῶν, 
χαλεπαίνετε, καὶ τὰς φοδερὰς ταύτας χολάσεις ἐπ- 
ανατείνεσθε, ἔγχλημα ἡμῖν ἐπώγοντες τὴν εὐσέδειαν, 
᾿Αλλὰ γὰρ οὐ δειλοῖς, οὐδὲ φιλοξώοις, οὐδ᾽ εὐχατα- 
πλήχτοις ἐντεύξεσῆε, ὑπὲρ τῆς εἰς Θεὸν ἀγάπης. 
Οἶδε ἡμεῖς (26) χαὶ τροχέξεσθαι, xai στρεδλοῦσθαι, 
χαὶ χαταπίμπρασθαι, καὶ πᾶν εἶδος βασανιστηρίων 
ἕτοιμοι καταδέχεσθαι. 

ῃ. ᾿Επεὶ δὲ τούτων ἤχουτεν ὃ ἀλαξὼν ἐκεῖνος χαὶ 
βώρδαρος, οὐκ ἐνεγχὼν τῶν ἀνδρῶν τὴν παῤῥησίαν, 
ὑπεροξέσας τῷ θυμῷ, ἐσχόπει τίνα ἄν ἐξεύροι μηχα- 
vi», ὦστε μαχρὸν τε αὐτοῖς χαὶ πιχρὸν Ous) χατα- 
σχευάσαι τὸν θάνατον. Εὖρε dà οὔν ἐπίνοιαν, χαὶ 
σχοπεῖτε ὡς χαλεπήν. Περισχεψάμενος γὰρ τὴν φύσιν 
τῆς χώρας, ὅτι χρυμώδης, καὶ τὴν ὥραν τοῦ ἔτους, 
ὅτε χειμέριος, νύχτα ἐπιτηρήσας ἕν ἢ μάλιστα τὸ 


T i οἷ ? 


discriminatim posse, ex príus dictis patet. Mox 
Medic., quiest noster Reg. secundus, et Colb. ter- 
tius πρὸς τὴν ἐπήρειαν, assultu. Lectio non inepta. 
Alii quidam mss. et editi πρὸς τὴν πεῖραν, Ibidem 
Reg. primus ἕτερον μέρος τῆς, ᾿ | 

(23) Editio Basil. perinde ut nostri quinque mss. 
ἀπανθοῦσαν, recte. Editio Paris. ἑπανύοῦσαν " quam 
falsam seripturam secutus interpres, ita hunc lo- 
cuim vertit: Pecuniam da quie permaneat ac 
continuo duret, gloriam que semper floreat ; sed 
a scopo longe aberravit. Potius igitur velim ita 
interpretere. Pecunias das hic remansuras, go- 


non queunt comparari, Vides hoe ccelum ut pul- 
chrum aspectu, ut magnum ? vides terram, quanta 
sit, et que in ea sunt admirationi ? Nihil horum 
admquat justorum beatitudinem : siquidem hae 
preetereunt, nostra vero manent. Coneupisco do- 
num unum, coronam justitie : glorie unius im- 
potenti desiderio teneor, ejus, que est in regno 
152 colorum. Honorem supernum ambio : ge- 
henn:ce metuo supplicium, Ignis ille extimescendus 
mihi est : quem vero vos comminamini, is con- 
servus est. Contemptores idolorum novit revereri, 
jacula puerorum puto plagas vestras. Corpus enim 
ciedis, quod, si diutius restiterit, coronam splen- 
didiorem consequetur ; sin autem citius defecerit, 


σ liberabitur judieibus tam violentis qui, cum fa- 


D 


mulatum corporum vobis sumpseritis, adhuc etiam 
contenditis animis dominari : qui, nisi Deo nostro 
preferamini, sevitis quasi extrema ignominia a 
nobis affeeti ; atque horrenda heec supplicia inten- 
tatis, crimen nobis objectantes pietatem. At oflen- 
detis non timidos, neque vite eupidos, neque qui 
facile perterreantur, idque pro Dei dilectione. Nos 
enim et rotari, et torqueri equuleo, et comburi, et 
omne tormentorum genus perferre parati sumus. 

5. Hiec. autem cum audisset superbus ille ac 
barbarus, haud ferens virorum dicendi libertatem. 
ira ejus supra modum elfervescente, reputabat 
secum quodnam artificium excogitaret, ul morlem 
el longam et amaram simul eis strueret. Invenit 
tandem ejusmodi artificium, sed attendile quam 
acerbum et grave. Cum enim considerasset regio- 
nis naturam, quod frigida esset, et anni tempus, 


riam marcescentem. Hoc est, Das pecunias, qua 
me non sunt secutura post mortem, sed quiz hic 
remunebunt ; similiter das gloriam quidem, sed 
qua statim instar [loris transibit, 

(24) Codex unus et editi μικρολόγων, Alius μιχρο- 
λόγος. Alii tres μιχρολόγως. 

(23) Edilio Paris. βέλη, Editio Basil, et sex mss. 
βέλος. Mox mss. non pauci ὅπερ ἐάν... ἐὰν di, Editi 
et Reg. terlius ὅπερ àv.... ἂν δέ, 

(26) Reg. secundus seu Med. οἷοι ἡμεῖς, 


- - - non, ul 
scribit Ducieus, οἵοί τε ἡμεῖς, 


315 


S. BASILII MAGNI 


quod hibernum, observata nocte in qua maxime A δεινὸν ἐπιτείνεται, ἄλλως δὲ καὶ (27) τότε fepsou 


malum augebatur, presertim cum boreas in ipsa 
tunc spiraret, denudatos omnes jussit sub dio in 
media civitate congelatos mori. Scitis autem om- 
nino vos, qui hiemem experti estis, quam intole- 
rabile sit illud tormenti genus. Neque enim fieri 
potest ut id aliis notum sit, nisi quibus postipsam 
experientiam suppetunt eorum dequibus loquimur 
exempla. Corpus enim quod frigori exponitur, pri- 
mum quidem totum lividum est, sanguine conge- 
lato: exinde agitatur ac effervescit, dentibus in 
se impingentibus, retractis nervis, et mole omni 
preter voluntatem contracta. Quin et acutus qui- 
dam cruciatus, et dolorinenarrabilis ad ipsasusque 
medullas perveniens, sensu intolerabili algentes 


afficit. Tum mutilatur, extremis partibus quasi ab Bg 


igne concrematis. Calor enim ab extremitatibus 
corporis fugatus, et ad interiora confugiens, partes 
a quibus abscedit, relinquit mortuas : eas vero ad 
quas contruditur excruciat, morte paulatim per 
congelationem accedente. Tunc igitur ea in illos 
lata sententia est, ut sub dio pernoctarent, cum 
stagnum, circum quod condita 1539 erat civitas. 
in qua saneti decertabant, esset velut quedam 
planities equitabilis, glacie illud transmutante, 
cumque id ex frigore ad continentis naturam reda- 
ctum, super dorsum iter accolarum pedibus tu- 
tum preberet, preetereaque fluvii qui jugiter flue- 
bant, glacie constricti, desiissent manare, et aqua- 
rum natura mollior in lapidum duritiem conversa 


αὐτὴν ἐπιπνέοντος, ἐκέλευσε πάντας γυμνωθέντας 
ὑπὸ τὸ αἴθριον ἐν μέσῃ τῇ πόλει πηγνυμένόνς &xe- 
θανεῖν. Πάντως (28) δὲ ἴστε, οἱ πεπειραμένοι χει» 
μῶνος, ὡς &yópxróv ἐστι τῆς βασώνον τὸ εἶδος. Οὐδὲ 
γὰρ δυνατὸν ἄλλοις ἐνδείξασθαι ἣ τοῖς προαποκεί- 
μενα ἔχουσιν ἐχ τῆς πείρας αὐτῆς τῶν λεγομένων 
τὰ ὑποδείγματα. Σῶμα γὰρ χρύει παραπεσὺν πρῶτον 
μὲν ὅλον ἐστὶ πελιδνὸν, πηγνυμένου τοῦ αἴματος" 
ἔπειτα χλονεῖται x«i ἀναθράσσεται, ὀδόντων ἀρασ- 
σομένων, σπωμένων δὲ τῶν Uy, χαὶ παντὸς τοῦ 
ὄγχον ἀπροαιρέτως σννϑλκομένον ᾿Οδύνῃ δέ τις δρι- 
μεῖα, xal πόνος ἄῤῥητος αὐτῶν κχαθιχνθύμενος τῶν 
μνελῶν, δυσφορωτάτην ποιεῖται τοῖς πηγνυμένοις 
τὴν αἴσθησιν. Ἔπειτα ἀχρωτηριάζεται (29), ὥσπερ 
ἀπὸ πυρὸς, χαιομένων τῶν ἄχρων. ᾿Αποδιωκόμενον 
γὰρ τὸ θερμὸν ἀπὸ τῶν περάτων τοῦ σώματος, καὶ 
συμφεῦγον ἐπὶ τὸ βάθος, τὰ μὲν, ὅθεν ἀπέστη, νεχρὰ 
καταλείπει, τὰ δὲ, ἐφ᾽ ἃ συνωθεῖται, ὀδύναις δέ- 
dct (30), χατὰ μιχρὸν τοῦ θανάτον διά τῆς πήξεως 
προσιόντος. Τότε τοίνυν αἴθριοι (34) διανυχτερεύειν 
χκατεδικάσθησαν, ὅτε λίμνη μὲν, περὶ ὃν ἃ πόλις 
κατώχισται, ἐν ᾧ ταῦτα διήθλουν οἱ ἅγιοι, οἷόν τι 
πεδίον ἱππήλατον ὦν, μεταποιήσαντος αὐτὴν τοῦ 
κρυστάλλου: x«l ἡἠπειρωθεῖσα τῷ xpÜtt, ἀσφαλῶς 
ὑπὲρ νῶτον πεζεύειν παρείχετο τοῖς περιοέκοις" 
ποταμοί δὲ ἀένναα ῥέοντες, τῷ χρνστάλλῳ δεθέντες, 
τῶν ῥείθρων ἔστησαν" 5 τε (32) ἀπαλὴ τοῦ ὕϑατος 
φύσις πρὸς τὴν τῶν λίθων ἀντιτυπίαν μετεποιζθη" 
βορέου δὲ δριμεῖαι πνοαὶ τὸ ἔμψυχον ἅκαν ἐπὶ τὸν 


esset, cum denique acres bores flatus animantia (c θάνατον ὅπεεγαν (33). 


omnia urgerent ad mortem. 


6. Tunc igitur audito edicto (et mihi hic consi- 
deres velim virorum insuperabilem constantiam), 
unusquisque postrema etiam tunica late abjecta, 
per frigus ad mortem progrediebatur, alter alterum 
quasi ad spolia diripienda cohortatus. Neque 


(27) Editi ἄλλως τε x«í. Antiqui sex libri ἄλλως 
δὲ xai. Statim ubi in antiquis editionibus legitur 
ἐν μέσῃ τῇ πόλει in media civitate, vir doctissimus 
Vossius legi oportere ait ἐν μέσῃ τῇ λίμνῃ, medio 
in slagno, uti scriptum inveniri affirmat in libro 
antiquissimo : sed vulgatam lectionem nostri mss. 
omnes magno inter se consensu tuentur. 

(28) Editi πάντες. At libri antiqui πάντως. 

(29! Editio Paris. et Reg. tertius liber et optimus 
et velustissimus ἀχρωτηριάξεται, nec aliter legitur 
in ora codicum Anglicorum. Αἱ utraque editio Ba- 
sil. et Med. et Oliv. etalii quatuor mss. ἀχροτηριά- 
ξεται" quom ulüimam scribendi rationem vitiosam 
esse judicat Henricus Stephanus in TAesauro. lbi- 
dein unus ms. ὑπὸ πυρὸς. 

(30) Editio Paris. et Angl. τοῖς dt... ὀδύνας δί- 
δωσι. Alii quatuor mss. τά δὲ ἐφ᾽ &... ὀδύνας 
δίδωσι, Editio Basil. et Med. et Oliv. et Colb. ter- 
tius ut in contextu : ad verbum, eas vero partes ad 
quas impellitur, doloribus tradit. Mox mss. tres 
προσιόντος. Alius et editi προϊόντος. 

(31) lllud, Τότε τοίνυν αἴθριοι, etc., ita Latine 
reddidit interpres : Jgitur sancté Dei sub dio per- 
noctare in stagno quodam jussi sunt quod mao- 
nibus civitatis erat. Sed hoc non dixit Basilius. Ait 
solum, beatos hos martyres ex judicis sententia sub 


D 


6. Τότε τοίνυν ἀχούσαντες τοῦ προστάγματος (καὶ 
σχόπει μοι ἵνταῦθα τῶν ἀνδρῶν τὸ ἀάττητον), με- 
τὰ χαρᾶς ἀποῤῥίψαντες ἔχαστος χαὶ τὸν τελευταῖον 
χιτῶνα, πρὸς τὸν διὰ τοῦ χρύονς ἐχώρουν θάνατον, 
ὥσπερ ἐν σχύλων διαρπαγῇ ἀλλήλοις ἐγχελενόμενοι. 


dio pernoctasse eo tempore, quo stagnum, circa 
quod condita eratcivitas, gelu constiterat. Errandi 
causa fuitillud, iv : quod multi ita interpretati 
sunt, quasi referendum essel ad vocem λέμνη, ἐν 
ἢ λίμνῃ, tn quo stagno, cum tamen dubitari me- 
rito non possit, quin ad vocem πόλις quam pro- 
xime sequitur, referri debeat, ἐν αὶ πόλει, in qua 
civitate. Scio quidem omnes fere auctoritatem 
sequi Ephreemi diaconi, qui ait quadraginta illos 
martyres in stagno frigori expositos fuisse ; sed 
cum non exstent ipsa sanctissimi illius scriptoris 
opera,sed eorum duntaxal interpretatio quedam 
non ita perfecta, longe prestat sequi Basilium, 
qui aperte dicit Iortissimos illos viros martyrium 
media in civitate pertulisse, non in stagno. Acce- 
dit etiam, quod illa Ephremi diaconi sententia 
vix quoque conciliari possit cum verbis Gregorii 
Nysseni. tomo {Π|, p. 502, sub finem, et pag. 311, 
circa medium. Lege Prefationem. 

(32) Codices nonnulli et editi ἢ τε, Alii. ἡ δέ. 

(33) Typographi Parisienses ex Anglicis qui- 
busdam libris ediderunt ἐπῆγον, deducebant : sed 
et in editione Basileensi et in Gallicis sex mss. 
constanter legitur ἥπειγον, urgebant : quod .ve- 
rius esse et melius arbitramur. 


8517 


HOMILIA IN QUADRAGINTA MARTYRES. 


648 


Μὴ γὰρ ἱμάτιον, ψησὶν, hedvinite ἀλλὰ τὸν πᾶς À enim,inquiunt, vestem exuimus: sed velerem ho- 


λαιὸν. , τὸν φθειρόμενον χατὰ 
τὰς ἐπιθυμίας τῆς ἀπάτας, kr Sese σοι (34), 
— 'τῷ ἱματίῳ τούτῳ τὴν ἁμαρτίαν συναποδελ- 
"Emnudà διὰ τὸν ὄψιν ἐνεδυσάμεθα, διὰ τὸν 

E τ του λφράῖ Μὴ ἀντισχώμεθα ἱματίων διὰ 

τὸν pics ὃν ἀπωλέσαμεν. Ti ἀνταποδῶμεν τῷ 
Κυρίῳ ; ᾿Εξιδύθη ἡμῶν καὶ ὁ Κύριος, Τί μέγα ϑούλῳ 
τὰ τοῦ Δεσπότου παθεῖν, ; Μᾶλλον δὲ καὶ αὐτὸν τὸν 
Κύριον ἡμεῖς ἐσμὲν οἱ ἐχδύσαντες. Στρατιωτῶν γὰρ 
€ ἐχεῖνοι ἐξέδυσαν καὶ διεμερίσαντο 
τὰ. ἐμάτια. ᾿Ανάγραπτον οὖν ἡμῶν χατηγορίαν δὲ 
rte miim. ἀριμὺς ὁ χειμὼν, ἀλλὰ γλυχὺς 
, ἀληγεινὴ ἡ πῆξις, ἀλλ' ἡδεῖα € ἀνάώ- 
ἀναμείνωμεν, καὶ ὁ κόλπος ἡμᾶς 


2 





minem, qui secundum. desideria erroris corrum- 
pitur, deponimus '*. Gratias tibi agitnus, Domine, 
quod una oum hoe amictu abjiciamus peccatum. 
Quoniam propterserpentem induti fuimus ',exua- 
mur propter Christum. Vestes tenacius ne retinea- 
mus, ob paradisum, quem amisimus. Quid retri- 
buemus Domino !!? Exutus est quoque Dominus 
noster. Quid magnum servo, ea quie Dominus per- 
pessus est,perpeti? Imo vero nos  sumus,qui ipsum 
Dominumexuimus !*.Militum enim est illud scelus, 
illi exuerunt, diviseruntque vestes **, Quamobrem 
nostram aceusationem litteris proditam per nos ip- 
sos deleamus. Acris est hiems,ad dulcis paradisus; 
congelatio aspera, sed jucunda requies. Paululum 


" py ou (36). Μιᾶς νυχτὸς ὅλον αἰῶνα p ΒΧΒΡΘΟΙΘΠΊΙΒ, et nos sinus patriarche confovebit. 


























ἵνα διηνεκῶς 
ἐγγίλων yl ψεύῃ ^ ἀποῤῥνήτω ἢ χεὶρ, ἵνα ἔχῃ 
ἡσέαν πρὸς τὸν Δεσπότη ἐπαίρεσθαι. Πόσοι τῶν 
τιωτῶν y eria | ἡμετέρων ἐπὶ παρατάξεως imt 
31), φθαρτῷ τὴν πίστιν φυλάττοντες ; 
p τῆς εἰς τὸν ἀληθινὸν βασιλέα πίστεως 
τὴν οὐ προησόμεθα ; Πόσοι τὸν τῶν 
πίστηταν θάνατον, ἁλόντες ἐπ᾽ ἀδιυχή- 
ig δὲ ὑπὲρ ϑιχαιοσύνης τὸν θάνατον οὐχ 
[ἡ À ἐκελίνωμεν, & συστρατιῶται, μὴ 
Jua διαθύλῳ, Xápxt εἰσὶ, μὴ φεῖ» 
| πάντως ἀποθανεῖν, ἀποθάνωμεν 
" feics ἢ θυσία ὑμῶν ἑνώπιόν 
Et χαὶ προσδεχθείημεν, ὡς θυσία 
γτός σοι, τῷ κχρύει τούτῳ ὁλοχαυτού- 
ἡσφορὰ, γχαινὸν τὸ ὁλοχαύτωμα, οὐ 
( à διὰ κρύους ὁλοκαρπούμενον. Τούτους 
; qa ns va οὺς ἐνδιδόντες ἀλλήλοις, καὶ ἄλλος 
" D (4, ὥσπερ τινὰ προφυλακὴν ἐν mo- 
ῳ πληροῦντες, τὸν νύχτα (40) παρέπεμπον, φέ- 
ÉÍ γενναίως, χαίροντες τοῖς ἔλπι- 
i ἐς τοῦ ἂντιπάλον. Μία δὲ ἦν 
har, 55. " Gen, m, 31. 1" Psal. cxv, 
xi, 1. 


) Edi io laris. εὐχαριστοῦμέν σοι. Vox σοι ab 
"us libris veteribus abest. 

i δὲ mss. non pauci ἡ ἀπόλαυσις, fruitio. 
Jex Coisl, et Colb. tertius ἡ ἀνάπαυσις, requies; 
ni [uoque scriptum invenimus in ora Regii 

»rimi, sie αἱ leelio utraque eo in libro reperiatur. 
36) . τῆμος duo libri πατριάρχου A6padp * at in 

liis qua mor rinde ut in vulgatis vox. ᾿Αδραάμ 

n voxcum ad integritatern senten- 

iL addi aut omitti potest. Quod sequi- 


ur, μιᾷ bias uris ,elc., credi non debet pugnarecum 
e (5 regori Nysseni, qui hos χόρτα ὅν tribus 
"bu y. bert ; vim tolerassenarrat tomo ΠῚ, pag. 


den 
7T" b , Ἵ 
"1. kr | 
ἣν “- pars 


pe verba, μιᾶς νυχτός, etc., Basilii non 
Bsedipsorum martyrut qui initio seob 
itatem judicarent morituros : inquo 

misit,utmajorem mercedem con- 
olandum et dud. in tribus codiei- 
ὁμεῦῆα seriptum inveniri ἀντιχα- 


] δ zi Didex inre». Statim mss. omnes gv- 
imrovris, aut og Editi zou rng 
Editi μ 12 us locum. At 
Fi sex mss. μὴ δῶμεν E rica wt donut terga. 


| 
sw ENS 
IBETA 


Unam noclem «eternilate tota mutemus, Exuratur 
pes, ut perpetuo eum angelis lripudiet: diffluat 
manus, uL sese ad Dominum attollendi fiduciam 
habeat. Quot e nostris commilitonibus in acie ce- 
ciderunt, imperatori mortali servata fide? nos vero 
vitam istam pro fide in verum regem non projicie- 
mus? Quot mortem maleficorum pertulerunt, in 
sceleribus deprehensi? nos vero pro justitia mor- 
tem non sustinebimus ? Ne declinemus, o commili- 
tones, terga ne demus diabolo. Carnes sunt, ne 
pepercerimus ; cum mori omnino necesse sit, 
moriamur ut vivamus. Fiat sacrificium nostrum in 
couspertu Luo, Domine *! ; suscipiamurque velut 
hostia vivens **, aeccepla libi, hoc isto frigore 


C holocaustum effecti, oblatio pulchra, novum holo- 


caustum, frigore, non igni consumptum. Hos ser- 
mones consolatorios inter se conferentes, et alter 
alterum exhortantes, actis velut in bello excubiis 
quibusdam, noctem transmitlebant, ferentes prae- 
sentia strenue, speratis gaudentes, deridentes hos- 
lem. Unum 154 autem erat omnium votum. 
Quadraginta ingressi sumus in stadium, quadra- 

1 Matth. xxvi, 28. *" ibid. 35. *' Dan. ur, 


(39) Reg. primus ἐνώπιόν σὸν σήμερον, Κύριε. 
hodie coram te, Domine, Nec ita multo C edi- 
tio Paris. xz)? ἢ θυσία, Antiqui sex libri καλὴ ἡ πρὸσ- 
φορά. Haud longe duo mss. «pst ὁλοχαντούμενον, 

(40) Hic ingenue fatebor duos fratres Basilium et 
Gregorium mihi videri vix inter se conciliari posse. . 
Gregorius enim eo quem dixi loco conceptis verbis 
ait beatorum martyrum supplieium tribus diebus 
perseverasse: Basilius vero non obseure iudicat id 
una nocte fuisse terminatum. Nam, inquil, noctem 
transmittebant, ferentes praesentia strenue, ete. At- 
que aliquanto infra, hoe idem apertius Pater gra- 
vissimus significat, ubi docetsanctos martyrestum 
demum crematos fuisse incipiente die. Cum enim 
Basilius de unica nocte mentionem fecerit,dies ille 
que incipiente ait sanclos martyres igni fuisse tra- 

tos, non videtur de alio intelligi posse quu de 
eo, qui hane i DERI noctem secutus est. Kd quo quo fi 
ut m de Basilii sententia, non post ἊΣ 
dies, sed post t horae fere duodecim, die incipiente, 
combusti sint. E ED RT duos fratres inter se con- 
ciliare nonaggre Velim provinciam hanc susci- 
piant peritiores, 


S. BASILH 


DuoccemBemdg2 2 07922. Ns caus quidem desit A 
espe .3 esi hie numerus, quem 


:" τσ USTI:2:22.0 Bororastü ?.perquem 

DorIMSAus ες π mundcnm.Eiaseum Dominum 
Uer DDACTLELE Les:2 2s 12:0 conquisissetjpsum 
—cui) ἂχ προ prnisemcsnatüiecum precado: sed 


LldscIÍowT ruciiti sueccmbens.inef- 
ἀρ ασ uezrm.deseztoond:ne.saz- Misderee qu. Ve. 
TUM τὐὰ s4vlDegsaus eorum pDovces Στ Ἂς esse 
χισ ulerfSeisces. Namp eui ΠΣ ΣΟΥ ΤῸΣΣ COz0DTALOA 
UDSQMIME TQ. τς ZO σιν ὁ qUedlAm EYILASNM 
ium se edeficeret, cel eXczICIB ODseTYi al] CDI τὸς 
ld icsugr eonjcxeTer]?] ἐπ τὸ τ TMucus 
Man ὡς 200 quaque exeoxtulcum PlrtAL Ἐτιξ ico- 
pure: SQ Βαϊϑο σι )ss)I. QUO TEILMOÉXOZIT pu 
Al UIiLddgct παι στ ως dencln : Sel T2ÓÓl 
τὰ. τῶν dive was )XGOGLiklll £s; τ Ξε ἐν Ti 
tiléemi sertamuiÍs ἈΝ Ὲ I 
parazzn .evdmeu Mu GeSTIADTLINT ALIOS SOR- 
staucam labefüueiuzUm essel: ZO mDACAYTVXm Ide 
tenuam plemialofezi τυ δι Ὁ ΝῸΞ ἐξὶξξ 2 CI 
necessari desUnl LXMeTils é31I Sel oA ql. ἸΞὰΣ 
beneruur (uendofenmi COpDQuZÉl1 IRAls LOIS 
persevezat. 

τι Cum aztem NloljeceTQATcWDLL I2 τοῖς BYVY 
QePSseDYaAcÀi. SDÉUIADUDQIA ΤΊΣΙΣ τς 
quasiazg ὁ (vc ἀέξοθς IIIS. i Y 
D»unera mida TLLonTune loIÍnleslcfé) Qu δοὺς 
qiuaiem omuii2us Jeca co zeftCela ll AH CIIM 
αὐτιὰ münuermui: ded icnanun. 
2cdqecus c 


ἌΣ LEM 


SATSN 4 i- 


-- 
ATS.—T. 


lllÍvrlz στὰς 


^o 9 eA € 


—c.--OME 


wr ** .᾿Ὁν A " "g " UE» 


m 


DOLI 


MAGNI. 


—x7*» τσ, "itfIcocITATD τς τε RE τὸ τοῦς 
διτυ. το τεττετεστισς CoL Rv. Gl DT AEPTuCE) Mi 
ξιὼς τῷ OLIGDl. ὠτῆσος Του, στ τὸ ETIEZIE; 
τῷ ὑτττῖῖξ τὸν τῖττε. τ στο cl. ἃ rl νὰ 
ξῖτι:Σ τι το στο rico o TI—TÍIEIXER ia- 
fz:il  ὑττῖς Ξε: LII UE τς kun e, 
τος ᾿ξ στ σ΄ δὲ o: lo LIIDAR ILC CU»-mV- 
τς ὃς Cl εὐ lr] ςτὸ τὸς τὸ fame. χεσεν.Ὁ 
TIx-ITII Q4 το πΞΊΤΙ ἐστοτξ τὸς o£enAeu σχστὸ- 
9 Tu. kh. o 1. cil EliLzT τ τῶ E-LIEI -nTba: 
T-LI ἔξσσ. - τ δ.: "- τε; τι σατο τω 
LÍESTODQ4S τπτπρς-Ὃο. 22.52 xu 


TD τς 


BiEfnI. τε τις. o £TTTTRTX τὸ σχεῖν, 
ALII TuiTI σὲ cac TU.fTT0GQ7U..s TE T2372 
2f LDTRS ἂς c0: c τὸ —l1— rc» εἴνκι 
στε IZTTuucio alo To Στ τῆςς πετπ- 

κὐτῶσς ITES - το SUO £EXTE — C 


(ECHO. METL.ODO€eQ ΣΞΣ: “τ TLu.-p EsEz 35i» 
“Ὡς o riaifT&.l COT 24 — —um TE. Tx3E- 
SB. £na.lm ἔστ, ces Tc. Í'inlo. τῶν ἔναιεν " 
TD." ELIT. σε tI. elo UIT iTIIRIS «ὧν 


“ε: 


σῶς. (o τ εεὐσοις τὸ, πος τυν- PUERITISÓP 
. - 
πιῶ. Pirw[.l 
"7 o T'i . 7o oas Στ 


- 2: * - -" 
ἐν Πῶσ P 0l 1.1.2 - ἘΞ INEZIS τινὰ; ἐξ 
τ o) 7 πε ἀρφι δ. δ E 
; eT Re; 9«€6£5z; 
[IEuwkar.TR. —LEccHERS SI ταῖ; ui? 

[Ὶ 
TET. ;DIEf.3 7t Iont, wm δὲ πόνον αὐ ζχαν 


E olEITOCTA. 4-ulddq τὶ XECY seem τἰλὺν " 
e 8 


Ἐ.: δὼ IlET.STE.. 


LP 4..ε- — 
εις ὲ 


Suum s meso2uds XUlGCERLIL ἀτῖ τῆν Q€ Φ BEP τος cua Trou. LTE C DMEGNR, EG. 92; 
deve  cOUneldlens. IDOXISDLEUD Rl Ilc4 TekETOMS —— Dacur2.l ἀττοτιται τῆς :5:03«2  Pexam τοῖς δὲ- 
Miserabüe sSDESIRSDLOUL ας τ 2043 CUITGOLIA SUD τς p IT7ig£—473. 42 ἧς 0 δὲ Tai GAy322479;, 
illrmussiUnus CAZCIS. LIVCOLA τὸ ττς DBTSZ o7 QlQfT-0. το απ πνεῖ στρ φὰς τὸ 91 busos- 
AnrUIS LulÜ TLséTucol DS. TIOQ ἃς RBINTACI You? DS. 7e Xt 7i. dues. ζωῆς TD&ITE, χαὶ οὐδὲ 
icmsl. S 18 Là] DLCSZI τς ἀξ Sl TRTTM τὰν, τεῖστι το το o DLO.. toc. τῆς firi; d» τὰ 
1: MLOCLS Rscsss DI SILICI πχτοι τὰ fl Lo πῶς το ΠΝ Σ τὸς Gxfii. δεῖν το σες δ or x£ τῦῦ- 
DOT CUP LILEIS. CUIMDOTA RBIIXLGOR&RO scuulcTe. ΔΑ δ Σ eed. ΤΌΣ derca-lft. ecd. "P" Pais. Sec 
PBRIOGQSMIP IDCOIIOGÓ ZI Lc)wusigieií) fl LO σὰ τος τῷ σὰ S AÀ.7i* .XÀ o k&t7R τὸ τὸς « 73 2mxuntios 
weUlITSGwS EANIGO ELISI LI GMDITL IMMO T$. 4 o0 &cmuIika2aoci o 20.708 .. cua culo ἰδ τστσχτεταντο: 
ΟΣ 5 2.51213 £80) ΟΣΙΕΣ ΣΟΙ Ξ ΣΣ ὠσὶ QST ταν anc AGUSD0i1 c2 το nog τὰ τος, δε xu, τοῖς 
Cul osgulUt LOIDILLTS ΤΏΙ ΣΤ ΩΣ κὰκ τς ν "V Si.73* Co A000 i acaále T: mtu ) Dein» 
TULLILAR làl EGLILICO: LRGIlC6R IZÓHSICTHÓLIDSZARQ 7H. o0. No tUa o. δα. τὸ iin. τὸ: 
1D LGlEeUuID ΚΣ ΣΟΣ Το. Lb ΚΞ £4 ἸΌΝ 0 dPcADSu. asi óQa.4. o. POiTtisCTii I» -t 
Sul cUCXL IBOUZIFUML O LlIsÓRSOIGd ἘΣ  Z£f27 VO 4A] Aedc.l).t4 χα Cur IT. το XRTZIIÁXXIU 
Clcalnz Mie TGl DLORDS CTITRRT LT QI. XO ddl. fU84ec. 5.0.0 4 0 Ti^ ok 7A. Tuiriiiq ciirisÉÉ- 
De. GO ETCOLL och ILIIL Ó0 cCIIABROIL πεζῶν — Cac. sli F&eed. τὸν 40. TagiTciunM. κεἰς τοῦ 
τες. Lll LM LIEU O CIS IL Dum OXAGAS NAA τὰν δι Y^ 4τ.λὰ UrDuRCcM. df E»ZX:4$R- 
ΤΟΥΣ ὩΣ n2 Lr CLALTUULIIITO IG LELIS (i ἈΦ. δὲν). cd! 4x49 A. $. AY τῷ F.erfTital» αὐτοῖς 
σι IO LILG A22. tv LA C ILIASGA "ANB Qt 00s SANT Κρ τι ὃς τὸ xai αὐτὸς 
:zl. TETOLALO IIDLS.QEG RI ΟΣ ΣΌΣ. AXZARO oaieaí4ee ΒΝ A onc i&. &ATR, ir γὼ τὰν 
Δ: τ: 21052 τὰ τ ὦν Seg. MN,N 
Q0 Don Ξ τι Uu. 0875 δὺς uaque — manugcudeue ἃς Js αὐ πέρ correctum 


RIT 
"pret 


. . . x RC 
BIB LB. CO. DOW Ql UM 


QUA m »othapt UC ὙΌΣ quisque alut 
D κῶν τ: VIR IMURLSUGO.. 6 ugue 
emu  Wunene urat, ; Recium ἀξ μὰ iua qualem 


GasseUN Mme Tere ἐωξάξαςχαυϑκτον. 
" t: (NN ERIS WS MS "s exis . ru t: nxvat. 
US Eaque eis νὰν τὰν xov Tobri antiqui 

s^l 50. NA bos Pans S xata. Alsex 


Max, xt Nt ler s; NA sede. 


521 


ἀλήθειαν, προσέφυγε τῷ Δεσπότῃ, συνηριθμήθη τοῖς À 
μάρτυσι. Τὰ τῶν (44) μαθητῶν ἀνενεώσατο ᾽Λπῆλθεν 
Ἰούϑας, x«i ἀντειτήχύη Ματθίας. ΜΙητὴς ἐγένετο 
Ιαὐλον, ὁ χθ:ς διώχτης, σήμερον εὐογγελιξόμενος. 
ΓἌνωθεν ἔσχε x«i αὐτὸς τὴν χλῆσιν, Οὐχ ἀπ᾽ ἀν- 
θούπων, οὐδὲ Qv ἀνθορώπον. Ἐπιστευσεν εἰς τὸ 
ὄνομα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χοιστοῦ" ἐβαπτίσθη 
εἰς αὐτὸν, οὐχ ὑπὸ ἄλλου, ἀλλ' ὑπὸ τῆς οἰχείας πί- 
στεως οὐχ ἐν ὕδατι, ἀλλ᾽ ἐν τῶ ἰδίῳ αἴματι. 

8. Καὶ οὕτω:, ἡμέρας ἀοχουένης, ἔτι ἐμπνέοντες 
(43) τῷ πυρὶ παρ:δόθητσαν, χαὶ τὰ τοῦ πυρὸς λεί- 


43. 4 *4 


ψανα ἐπὶ τὸν ποταμὸν ἀπεὸῤίφη" ὥστε διὰ πάσης 


τῆς χτίσεως διεξελθεῖν τῶν μαχαοίων τὴν ἀδλησιν. 
Ἐπὶ τῆς γῆς ἠγωνίσαντο, τῷ ἀέρι ἐν:χαρτέρησαν, 
τῷ πυρὶ παρεδόθησαν, τὸ ὕδωρ αὐτοὺς ὑπεδέξατο. 
"Extiísw» ἔστιν ἢ φωνή" Διήλύουεν διά πυοὸς χαὶ 
ὕδατος, χαὶ ἐξήγαγες ἡμᾶς εἰς ἀναψυχήν. Οὐτοί 
εἰσιν οἱ τὲν χαθ᾿ ἡμᾶς χώραν διαλαβόντες, οἱονεὶ 
πύργοι τινὲς συνεχεῖς, “ἀσφάλειαν dx τῆς τῶν ἔἐναν- 
viov) χαταδρομῆς παρεχόμενοι, οὐχ E τόπῳ ἑαν- 
τοὺς χαταχλείσαντες, ἀλλὰ πολλοῖς (ἀ6) ἤδη ἐπιξε- 
νωθέντες χωρίοις, xol πολλὰς πατρίδας χαταχοσμή - 
σαντες. Καὶ τὸ παράδοξον, οὐ x«l ἕνα διαμεοισθέν- 
τες (47) τοῖς δεχομένοις ἐπιροιτῶσιν. ἀλλ' ἀναμι- 
χθέντες ἀλλήλοις, ἀνωυμένως χορεύουσιν, Ὦ τοῦ θαύ- 
μᾶτος Οὔτε ἐλλείπουσι τῷ ἀοιθαῷ, οὐτε πλεονα- 
σμὸν ἐπιδέχονται, ᾿Εὰν εἰς ἐχατὸν (48) αὐτοὺς διέλῃς, 
τὸν οἰχεῖον ἀοιθμὸν οὐκ ἐχδαίνουσιν" ἐὰν εἰς iv συν- 
αγάγηῃς, τεσσαράχοντα x«l οὕτω μένουσι, χατὰ τὴν 
του πυρὸς φύσιν. Καὶ γὰρ ἐχεῖνο χαὶ ποὸς τὸν εξ- 
ἀπτοντὰα μιταθαίνει, καὶ ὅλον ἐστὶ παρὰ τῷ ἔχοντι" 
χαὶ οἱ τεσσαοάχοντα χαὶ πάντες εἰσὶν ὁμοῦ, χαὶ 
πάντες εἰσὶ παρ' ἐχάστῳ. "M ἄφθονος εὐεργεσία, Y» 
μὴ δαπανωμένη χάρις. ἐτοίαη βοήθειχ Χριστιανοῖς, 
ἐχχλησία μαρτύρων, στρατὸς τροπαιοφόρων, χορὸς 
δοξολογούντων (49), Πόσα ἂν ἔχαμες, ἵνα ἕνα πον εὕ- 

36 Act. 1. 26. 37 Act. v. 20. 


(44) Colb. primus τὸ τῶν. Nec ita multo post an- 
tiqui tres libri δι᾽ ἀνθούπου. Alius et editi δι᾽ ἀνθοώ- 
πων. Haud longe Colb. primus ἐθαπτέσθη βάπτισμα 
δι᾽ αἴματος εἰςαὐτόν, baptizatus est baptismate san- 
guinis in ipsum. Sed non valde dubito quin illud, 
βάπτισμα δι᾽ αἴματος, ex aliquo glossemate fluxerit. 

(45) Quod ait vir eruditissimus Tillemontius, vi- 
deri in verbis, ἔτι ἐμπνέοντες, vitii aliquid inesse, 
de eo mihi cum illo non omnino convenit. Aio 
igitur Basilium cum locupletissimis auctoribus D 
Gregorio, Ephreemo et Gaudentio, qui traditos 
igni fuisse martyres jam mortuos dicunt, conci- 
liari satis commode posse. Notum est enim, ho- 
minem, qui ita graviter wgrotat, ut depositus 
jam et desperatus sit, baberi pro mortuo, imo 
etiam szepius mortuum dici. Ex quibus colligitur, 
sanctos martyres, cum jam animam agerent eo 
tempore, quo igni traditi sunt, mortuos dici po- 
tuisse. Prieterea beati martyres, cum alii aliis es- 
sent robustiores, sine dubio non uno et eodem 
tempore mortui sunt. Fieri ergo potuit, ut cum 
igni traditi sunt, jam mortui essent debiliores 
adhuc vero paululum respirarent valentiores. Id 
autem si semel concedatur, indiscriminatim, 
parte pro toto accepta, aut mortui dici potue- 
runt, aut non mortui. Ut ut hxc sunt, arbitror 
Dasilium scripsisse ἔτι ἐμπνέοντες, cum ita habeant 


PATROL. Gn. XXXI. 


B 


C 


HOMILIA ΙΝ QUADRAGINTA MARTYRES 


522 


meratus estinter martyres. Discipulorum renovavit 
facta. Abiit Judas, et ei subrogatus est Matthias 36, 
155 Imitator effectus est Pauli, heri persecutor, 
hodie Evangelii preco 37. Habuit et ipse ex super- 
nis vocationem, Non ab hominibus neque per homi- 
nem?*. Credidit in nomine Domini nostri Jesu 
Christi: baptizatus est in ipsum, non ab alio, 
sed a propria fide, non in aqua, sed in proprio 
sanguine. 

8. Ita demum, ineunte die, adhuc spirantes igni 
traditi sunt, atque reliquie ignis in fluvium pro- 
jectee fuere, ut beatorum certamen per omnem crea- 
turam transiret. Decertarunt in terra, tolerantiam 
ostenderunt in aere, traditi igni sunt, aqua ipsos 
excepit. Illorum est vox illa : Zransivimus per ignem 
et aquam, et eduxisti nos in refrigerium 35. Hi sunt 
qui regionem nostram obtinentes, veluti dense 
quedam turres ipsam adversus hostium incursum 
tuto communiunt, non in uno loco seipsos con- 
cludentes, sed muitis locis jam hospitio excepti, 
regionesque multas adornantes. Et quod mirum 
est,non singulatim divisi acceduntad suscipientes, 
sed inter se commisti conjunctim tripudiant. Ο rem 
miram ! Neque numero pauciores sunt, neque plu- 
res, Eos in centum si diviseris, proprium numerum 
non excedunt: si in unum collegeris, nihilominus 
tamen quadraginta permanent, non aliter atque 
ignis natura. Nam et ille ad accendentem transit, 
et totusestapud habentem: sic etiam quadraginta, 
et omnes simul sunt, et omnes apud singulos sunt. 
Beneficentia uberrima, donum quod non absumi- 
tur, paratum auxilium Christianis, ecclesia marty- 
rum, exercitus tropea gestantium, chorus laudes 
divina, celebrantium. Quantum impendisses labo- 
ris, utreperires unum aliquem, qui pro te Dominum 
exoraret ? Sunt quadraginta, precationem concor 


38 Galat. 1,1. 39 Psal. r1xv, 12. 


omnestum calamo notati, tum typis descripti libri. 
Certe quoties omnes libri, et impressi et veteres. 
inter se consentiunt, ab his discedere periculosum 
duco, nisi forte aliunde constet aliter legi oportere. 

(&6) Unus codex ἀλλ᾽ ἐν πολλοῖς. llic autem locus 
ita intelligendus est, ut cineres sanctorum marty- 
rum multis in locis dispersi fuisse dicantur. 

(47) In antiquis duobus libris pro διαμερισθεντες 
legitur διαιρεθέντες, Statim Colb. primus et editi 
Ὧ τοῦ χαινοῦ θαύματος | Alii sex mss. simpliciter 
Ὦ τοῦ θαύματος ! 

(48) U iraque editio et unus codex Reg. εἰς «xa- 
στον, et ita legit interpres, qui hunc locum ita La- 
tine reddidit: si in singulos ipsos diviseris. At 
Colbertini tres codices et alii duo Regii εἰς ἑκατόν, 
$i in centum, etc., recte. 

(45) Unus codex Colb. et editi δοξολογούντων τὸν 
Κύριον. At illud, τὸν Κύριον, in aliis quinque mss. 
non legitur. Hoc ipso in loco Colb. primus εἰπέ μοι 
πόσα ἄν, Priores duce voces ab aliis mss. absunt et 
a vulgatis, Subinde editi ἤδη σύμφωνον. Vocula ἤδη 
in veteribus libris omnibus deest; ob idque eam 
delevimus. Que sequuntur verba, ὁ θλιδόμενος ἐπὶ 
τοὺς τεσσαράχοντα, etc.. quisquis attente legerit, bona 
fide, si verum dicere velit, fatebitur, hic, ut in 
aliis quibusdam Basilii locis, invocationem san- 
ctorum et probari et commendari. Lege Ducieum. 


17 


$33 


dem sursum emittentes. Ubi duo aut tres congre- A 


grati suntin nomine Domini, illic est in medio ip- 
sorum??, Ubi vero quadraginta fuerint, quis de Dei 
presentia ambigat? Qui angustia aliqua premitur, 
ad quadraginta martyres confugit ; qui Letatur, 
recurrit ad eosdem : ille quidem ut a malis libere- 
tur ; hic vero, ut res sibi secunda esse pergant. 
Hic mulier pia pro liberis orans deprehenditur : 
peregrinanti marito reditum, infirmo salutem petit. 
Fiantcum martyribus preces vestre. Adolescentes 
imitentur equales suos : patres talium filiorum pa- 
tres esse exoptent : matres matris bons ediscant 
exemplum. Mater unius illorum beatorum, cum vi- 
disset alios jam frigoreconsumptos, suum vero fi- 
lium 1 56 adhuc spicantem,tum ob robur, tum ob 


animum in ferendis malis acrem, cumque eum ]li- p 


etores, quod forte consilium mutare potuisset, re- 
linquerent,ipsa suis ipsius manibus sublatum im- 
posuit currui, in quo reliqui simul jacentes ad ro- 
gum ferebantur, vere martyris mater. Non enim 
ignave flevit, nec quidquam humile, aut illo tempo- 
ris articulo indignum locuta est. Sed, Abi,inquit, o 
fili, viam bonam cum equalibus, cum contuberna- 
libus ; ne disjungaris a chorea ; ne reliquis serius 
Domino sistaris. Revera radicis bone bonum ger- 
men. Ostendit generosa mater, quod eum pietatis 
dogmatibus magis quam lacte enutriverit. Atque is 
quidem sic educatus, sic a pia matre deductus est: 
diabolus vero pudore affectus abiit. Nam commota 
in illos creatura omni, omnia invenit horume» vi- 


rorum virtute superata, noctem vento gravi agita- c 


tam,regicnem frigidam, tempestatem anni, corpo- 
rum nuditatem. O chorus sanctus, o sacer ordo, 
oconfertissimum etinfractum agmen, o communes 
generis humani custodes, boni curarum socii, pre- 
cum fautores, legati potentissimi, stellae orbis ter- 
rarum, Ecclesiarum flores! Non vos terra operuit, 
sed ccelum suscepit : aperte sunt vobis; paradisi 
porte. Dignum spectaculum exercitu angelorum, 
dignum patriarchis, prophetis, justis, viri, qui in 
ipso juveatutis flore contempta vita, pre parenti- 
bus, pres liberis, Dominum dilexerunt. Atatem il- 
lam dum agerent, in qua spes vivendi habetur, 
aspernati sunt temporariam vitam, ut Deum glori- 
ficarent in suis ipsorum membris, spectaculum 


S. RBASILII MAGNI. 


ὅτ: ὑπὶ» 792 ἡυπυπητα τὸν Κυριον ; Τεσσαράχοντα 
εἰσι. σαφωνον ἀναπέλπητις πορτευχᾷν, Ὅπου δύο 
E τοιῖς εἰσι συνχγπΐνοι ἐπὶ τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίον, 
Gui ἐστῖν ὧν niu αὐτῶν. Ὅπου δὲ τεσσαράχοντα, 
τὶς ἀχλνιδάλλει Θιοῦ παρουτίαν ; OO θλεβάμενος ἐπὶ 
τοὺς τισταράχουτα XX:2967/8, ὁ εὐφοπινόμενος ἐπ᾽ 
αὐτοὺ: ἀποτοί ει (ὅ0,. o ur, ἵνα λύσιν εὕρῃ τῶν 
δυσχερῶν" ὁ di, tx φύλαχῆξ αὐτῷ τὰ χοηστότερα. 
E»4202 τυνὰ εὐτιδὰς 2510 τέκνων εὐχομένς χα- 
ταλαμβάνεται, ἀποθριοῦντε ἀνθοὶ τὴν ἐπάνοδον αἷ- 
τουμίνη, ἀὐδωττοῦντι τὴν πωτχηρίαν, ἈΠεταὶ μαοτύ- 
pe» yivigÓm τὰ αἰτχαατα vus. (ὐὲ νεανέσχοι τοὺς 
ζλιχιῦτας πιμείσθυσαν: οἱ πατίοις, τοιούτων εἶναι 
παίδων πατέρε: εὐχίσθωταν" αἱ αἀκτέρες, χαὰξς 
μητρὸς διήγημα διδαχύξφτωταν (54). Μήτηρ ἑνὸς 
τὼν μαχαρίων ἐκείνων, ÜixcmurzQ τοὸς ἄλλους ἔδῃ 
TÀ X021 τιειωθέντας, τὸν jt ἐχυτξς υἱὸν (53) ἔτι 
ἐμπνέοντα ὑπὸ T6 ῥύμας καὶ τς πρὸς τὰ δεινὰ χαρ- 
τερίας, χαταλιμπανόντων αὐτὸν τῶν διημίων ὡς δὺυ- 
γαμενόν γε μεταδουλευσασύχι, αὐτὴ ταῖς οἰχείαις 
χερσὶν ἀραμῖνη, ἐπίθηχι TE GuX;r, ἐφ᾽ Eq οἱ λοιποὶ 
συγχείμενοι πρὸς τὴν πυρὰν ἤγοντο, μάρτυρος ὄντως 
μέτεο. Οὐ γὰρ δάχουον ἄφξχιν ἀγεννές" οὐδ᾽ 
ἐφθέγξατο ταπεινὸν τι xxi ἀνάξιον τοῦ χαιροῦ" ἀλλ᾽, 
"Az, γετὶν, ὦ παῖ, τὴν ἀγαθὰὲν πορείαν μετὰ τῶν 
δλιχιωτῶν, “ιτὰ τῶν συτχήνων" μὲ ἀπολειφθξςς τῆς 
χορείας" ui δεύτιοος τῶν ἄλλων ἐμφανισθῆς τῷ Δεσπό- 
Tr. Ὄντως ἀγαλξς oer; ἀγαθὸν βλάστομα. Ἔδειξεν κα 
quonia μάτηο, ὅτι δόγματιν εὐπσεθείας ἐξέθρεψεν αὐτὸν 
μᾶλλον ἢ γάλακτι" Καὶ ὁ μὴν οὕτω τραφεὶς οὕτω προεπ- 
ἐμγθὴ παρὰ ux7pós εὐσεβοῦς" ὁ δὲ διάδελος ἀπῆλθε χατ-- 
τσχυμμῶος. Απασαν γὰρ iz αὐτοὺς κινόσας τὴν 
κτίσιν, πάντα εὖοεν ξττωμενα τὸς τῶν ἀνδρῶν ἀρε- 
τῆς, νύχτα ϑυτένεμον, πατοίδα χειμέριον, ti» ὥραν 
τοῦ ἔτους, τῶν σωμάτων τὸν γύμνωσιν, Ὧ χορὸς 
ἅγιος 1 ὦ σύνταγμα (33) ἐερόν 1 ὦ συνασκισμὸς ἀῤ- 
ῥαγὴς ^ χοινοὶ φύλαχες τοῦ γένους τῶν ἀνθρώ-- 
Tw»! ἀγαθοὶ χοινωνοὶὲ φοοντίϑων, δεξσεως συνερ- 
γοὶ, ποεσθευταὶ ϑυνατώτατοι, ἀστέοες τῆς οἱχουμέ- 
νης, ἀτύη τῶν Ἔχχλχσιῶν, Ὑμᾶς (84) οὐχ ἡ γᾷ χατ- 
ἐχρυψεν, αλλ’ οὐρανὸς ὑπεδέξατο᾽ ζνοίγεσαν ὑμὲν 
παραδεῖίσον πύλαι. Αξιον θέαμα τὸ στρατιᾷ τῶν 
ἀγγῶλων, ἄξιον πατριάρχαις, προφέταις, duele, 
ἄνδρες ἐν αὐτῷ τῷ ἄνθει τς νεότοτος, τοῦ βίου 
χαταφρονῴσαντες, ὑπὲρ γονεῖς, ὑπὲρ τέχναι τὸν Κύ- 


mundoangelisque et hominibuseffecti?!, Erexerunt D Po» ἀγαπήσαντες. Αὐτὸ τῆς Axio ἄγοντες τὸ 


9 Matth. xvi, 320. 811 Cor. iv, 9. 


(50, Unus codex χατατοέχει. 
(51) Editio Paris. διϑασχέτωσαν, doceant. Libri 
veteres omnes διδαχήηήτωτσαν, doceantur, recte. 
(52) Ltraque editio ἑαυτῆς viov. Vox vióvin nostris 
omnibus mss. deest. Ea autem vox, nisi valde 
fallor, in contextum irrepsit e margine, ubi posita 
fuerat, ut moneremur ipsam subaudiendam esse. 
Quod hic ait Basilius, unum martyrem adhuc re- 
Mp cum ceteri jam frigore consumpti essent 
spiran ecl id ita intelligi debet, ut hi quidem re- 
enl,sed citra ullam spem ssanitatisrecipiendee, 


l ἱ i 
Θ Vero sic, ut vires rec uperare posse crederetur. 


Alioquin enim Basilius pugnantia loqueretur, 
qui paulo ante dixerit sanctos martyres adhuc 
respirasse tum, cum traditi sunt igni. Martyr 
autem ille qui adhuc respirasse dicitur, vocatur 
in Actis Melito. 

(53) Editio Basil. et sex mss. à σύνταγμα. Editio 
Paris. à σύστημα. 

(55) Veteres quinque libri et alii duo Duc. ἐχκλη- 
σιὼν ὑμᾶς. Editio Paris. fusius ἐχκλεσιῶν. Ἐγὼ δή 
φημι νοητά τε x«l αἰσθητά Ὑμᾶς. Sed non valde 
admodum dubito, quin intermedia verba addita 
sint ab Anglic. 


525 


HOMILIA DE HUMILITATE 


526 


βιώσιμον, ὑπερεῖδον τῆς προσχαῖοου ξωῆς, ἵνα δοξά- Α collapsos, ambigentes confirmarunt, piis religiosis- 


σωσι τὸν Θεὸν ἐν τοῖς μέλεσιν ἑαυτῶν’ θέατρον γ- 
χαὶ ἀγγόλοις, χαὶ ἀνθρώποις, 
τοὺς πεπτοχότας ἔγβειοαν, τοὺς ἀσφιθόλους ἐδεθαιώ- 
σκντο" τοῖς εὐσεθέσι τὴν ἐπιθυμίαν ἐδιπλασσίασαν. 


yóusyot τῷ χόσμῳ, 


que desiderium alterotanto Π18} 15 γ6] 4 ΘΓΘ. Omnes 
uno tropeo pro pietate erecto, una etiam justitie 
eorona exo?nati sunt, in Christo Jesu Domino nostro 
eui gloria et imperium in seculaseculorum.Amen. 


Ἔν vio τῆς εὐσεβείας ἅπαντες ἀναστήσαντες τρόπαιον. ἐνὲ xoci τῷ στεφάνῳ τῆς διχαιοσύνης χατεχο- 
σμήθησαν, ὃν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Kupio ἡμῶν, ὦ ἡ δόξα x«i τὸ χράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. 


᾿Αυήν. 





OMIAIA Κ΄, 
Περὶ ταπεινόφροσύνης (55), 
1. -“Ὠφειίλεν ἄνθρονπος ἐν τῇ παρὰ Θεῷ δόξῃ μεμε- 


$544. ν. 


θινὸν, δυνάμει Θεοῦ μεγαλωνόμενος, σοφίᾳ θείᾳ φαι- 


HOMIILIA XX. 
De humilitate. 


4. Ubinam homo mansissetin ea quam apud Deum 
habebat gloria, habuisset sublimitatem non fi- 
ctam, sed veram : potentia Deinobilitatus, sapientia 


δρυνόμενος, αἰωνίᾳ ζωῇ καὶ τοῖς ἀγαθοῖς εὐφραινό- Β divinaillustratus, vita eeternailliusquebonisoblecta- 


ptvoc. Ἐπειδὴ δὲ τὴν τῆς θείας δόξης ἐπιθυμίαν 
μετέθηχε, xai μείζονα προσδοχήσας, x«i σπεύσας 
ὅπερ οὐχ ἐδύνατο λαθεῖν, ἀπώλεσεν ὅπερ ἔχειν ἐδύ- 
νατο μεγίστη σωτηρίαι αὐτῷ, xxl τῆς νόσου θερα- 
πεία, x«i πρὸς τὸ ἐξ ἀρχῆς ἐπάνοδος, ἀτυφία, χαὶ τὸ 
μὴ φαντάξεσθαι δόξης τινὸς περιδολὴν δι᾽ ἑαυτοῦ, 
ἀλλὰ ξητεῖν παρὰ Θεοῦ. Οὕτω γὰρ διορθώσει τὸ 
πταῖσμα, οὕτως ἰάσεται τὸ νόσημα’ οὕτως ἀναϑρα- 
μεῖται ποὸς τὴν ἱερὰν, ἣν κατέλιπεν, ἐντολήν.- ᾿Αλλ᾽ 
ὁ χαταθαλὼν ἐλπίδι ϑόξης ψευδοῦ: τὸν ἄνθρωπον (56) 
διάθολος οὐ παύεται τοῖς αὐτοῖς ἐρεθίσμασιν ἐχχα- 
λούμενος, xci αυρία μηχανήματα πρὸς τοῦτο ἐξευ- 
ρίσχων' μέγα μὲν ἐπιδειχνὺς αὐτῷ, χρημάτων περι- 
6oÀà», ἕνα ἐπὶ τούτω μεγαλύνηται χαὶ Tol τοῦτο 
σπουδάξη" ὅπερ ἐστὶν οὐδὲν μὲν εἷς δόξαν, μέγα δὲ 
εἰς χένδυνον. Χρημάτων γὰρ πορισμὸς πλεονεξίας 
μὲν ὑπόθεσις" χτῆσις δὲ οὐδὲν εἰς εὐδοξιαν ἀλλὰ 
μάτην τυφλοῖ, διαχενῆς ἐπαίρει, φλεγμονῇ τινι πα- 
ραπλήσιον πάθος ἐργάξεται περὶ τὴν ψυχήν. Οὐ γὰρ 
ὑγιὴς ὄγχος οὐδὲ ὠφέλιμος ὁ τῶν φλεγμαινόντων 
σωμάτων, ἀλλὰ νοσώδης, ἐπιόλαδὴς, ἀρχὴ χενδύνον, 
χαὶ πρόφασις ἀπωλείας. Τοιοῦτο xat περὶ ψνχὴν 
ὑπερηφανία" Καὶ γὰρ οὐ μόνον ἐπὶ χρήμασιν ἔπαρ- 
σις γένεται, οὐδὲ μόνον ταῖς ἀπὸ τῶν χρημάτων 
χκομπώϑεσι διαίταις τε χαὶ περιδολαῖς ἐπαέρονται ἄν-- 
ϑρωποι, πολντελεῖς ὑπὶρ τὴν χρείαν παρατιθέμενοι 
τραπέζας τρνφηλας, οὐχ ἀναγκαίας περιθαλλόμενοι 
τὰς ἐσθῆτας, οἴκων μεγίθη χατασχευάζξοντες καὶ 
χάώλλει ποιχίλοντες, οἰχετῶν ἀχολούθων πλήθη xoi 


(us. Sed ubi divine glorie desiderium transmutavit, 
et majorem sperans,etaccipere festinans quodsse- 
qui nequibat, amisit quod habere poterat:maxima 
salus homini, morbique medela, et reditus ad pri- 
mum statum, est humilem esse, nulliusque glorie 
apparatum ἃ se comminisci, sed à Deo querere. 
Kta enim ertatum corriget, it& morbo medebitur, 
ifa ad preseeptum sacrum, quod deseruit, recurret. 
Postquam autem diabolus spe false glorie 157 
hominem dejecit, non cessat eurc iisdem iritamen- 
tis provocare, et innumera £d hoc machinamenia 
comminisci. Et quidem divitiarum copiam eeu ma- 
gnum quiddam ei ostendit ut inde efferatur, illic- 
«ue studium ponat : quod tamen nihi] confert ad 


C gloriam,imo potiusin magnum periculum adducit. 


Nam pecuniarum comparatio avaritie quidem ma- 
teria est, nec tamen earum possessio ad existima. 
tienem bonam quidquam facit : imo vero vane ex- 
cwcat, frustra extollit, morbum inflammationi cui- 
piam non dissimilem in anima producit. Tumor 
enim corporum inflammatorum nec sanus est, nec 
utilis : sed morbosus et noxius, periculi origo, et 
eausa interitus. Tale quid etin anima facit super- 
bia. Etenim non e pecuniis solum nascitur elatio ; 
nec solum ob pecunias magnifico victu et umictu 
superbiunt homines mensas instruentes sumptuo- 
siores quam necessitas exigat, easdemque delica- 
t&s induentes vestesnon necessarias, edes amplas 
extruentes, ornantesque vario cultu, ingentem fa- 


χολάχων ἀναριθμήτων ἐξηρτημένοι συστήματα' ἀλλὰ D mulorumsubsequentium turmam, innumerorum- 


καὶ χειροτονητοῖς ἀξιώμασιν ὑπὲρ φύσιν ὑψοῦνται. Ei 
- δῆμος ἀξίωμα δῷ" εἶ τινος προεδρίας ἀξιώσειε, καὶ 
τὸ τῆς ὑπιροχῆς ἀξίωμα ψηφίσαιτο αὐτῶ" x«i bv- 
ταῦθα δὴ, ᾿χαθάπερ ὑπερδάλλοντες τὴν ἀνθρώπειον 


(57) φύσιν, μόνον τὴν οὐχ ἐπὶ νεφϑλῶν ἱδρῦσθαι ve- 


(55) Editi simpliciter περὶ ταπεινοφροσύνης, de hu- 
militate. At. Colb. primus περὶ ταπεινοφροσύνης x«l 
πῶς δεῖ σωφρονεῖν, de humilitate, et quomodo, opor- 
teat modestese gerere. Regii secundus et tertius 
πῶς dti σωφρονεῖν, qnomodo oporteatmodestia utí. 

($6) Combefisiani aliquot codices τὸν ἄνθρωπον, 
hominem dejecit, Adamum videlicet in quo omne 
simulhominum genus dejecit. Editi et Reg. secun- 


queadulatorum globum postsetrahentes: verum e- 
tiam ob dignitates quas per suffragia obtinuere ultra 
quàm natura sinit, efferuntur. Plebs dignitatem si 
dederit, si quo jure presidendi cohonestaverit, si 
decreverit prestantissimum quemdam honorem,et 


dus eftertius cum Colb. primo τοὺς ἀνθρώπους, ho- 
mines dejecit, videlicet, per. casum Adami. Mox 
Reg. primus τοῖς ἑαυτοῦ ἐρεθίσμασιν. — 

(37) Noster Reg. primus cum reliquis Combefi- 
sianis τὴν ἀνθρώπειον. Editi οἱ Reg. secundus «v- 
θρωπείαν. Reg. tertius ἀνθρωπίνην. Mox editio Pa- 
Tis. μόνον ovx ἐπὶ τὴν νεφελῶν, Editio Basil, μόνον 
οὖ τὸν ἐπὶ vep, Voteres quatuor libri μόνον τὴν οὐκ 


321 


hic certe quasi humanam naturam trancendentes, ἃ μίξουσι, 


tantum non ipsis nubibus insidere se arbitrantur, 
homines subjectos pro scabello ducentes,seque at- 
tollentes in ipsos collat: sibi dignitatis auctores, 
et adversus eos, quorum opera eximii quidam viri 
esse videntur, insolescentes. Agunt rem dementie 
plenam, cum habeant gloriam somnio debiliorem, 
circumdenturque splendore nocturnis visis inanio- 
re:quiscilicet populi nutu confletur,etnutu ejusdem 
dissolvatur. Ejusmodi erat demens ille Salomonis 
filius, :etate juvenis, mentis prudentia junior, qui 
cum populo imperium mitius petenti durius com- 
minatus esset, et per minas regnum amisisset, unde 
regnaturum se augustiussperabat,inde ex dignitate 
quam habebat, dejectus 6513. Reddit autem homi- 
nem insolentemet manuum vis, et celeritas pedum, 
et corporisvenustas: que a morbis abolentur, et 
tempore absumuntur;nec animadvertitquod Omnis 
caro fenum sit, et omnis gloria hominis, sicut flos 
feni. Aruit fenum et flos decidit??. Talis erat gigan- 
tum ob robur ac vires arrogantia?*, talis erat quo- 
que stolidi illius Goliath superbia Deo infensa ?*, 
Talis erat et Adonias de pulchritudine gloriabun- 
dus ?*5, et Absalom prolixitate come superbiens 87, 

2. Imo veroquod inter alia mortalium bona vi- 
detur maximum esse ac constantissimum, sapien- 
tia et prudentia, id quoque habet vanam elatio- 
nem, paratque sublimitatem non veram cum ha- 
rum rerum habeatur ratio nulla, si Dei desit sa- 
pientia. Nam diaboloipsi male cessit adhibitum in 


S. BASILII MAGNI 


B 


hominem artificium ;et quod machinatus est 1 58 ( 


contra hominem.id struxit insciens adversus se- 
metipsum : siquidem non tantum nocuit ei, quem 
a Deo et a vita eterna abalienaturum se sperave- 
rat, quantum se ipse prodidit, transfuga a Deo 
factus, et morti eterne addictus. Atque laqueo 
quem Domino struxit, captus ipse est, crucifixus 
in ea cruce, in qua crucifixurum se rebatur ; et ea 
morte mortuus qua Dominum speravita se occi- 
sum iri. Quod si mundi princeps, primus ille et 
maximus et invisibilis sapientie mundane magi- 
ster capitur suis ipsius artificiis, et ad insipien- 
tiam extremam redigitur : multo, magis ejus di- 
scipuli atque c&mulatores, etiamsi innumeris com- 


mentis utantur, Dicentes se esse sapientes, stulti ἢ 


facti sunt **, Adhibet artes malas Pharao ad Israe- 
lem disperdendum:sed non animadvertit inde ir- 
ritam fore suam astutiam, unde nihil hujusmodi 
expectabat. Et infans ejus jussu ad mortem expo- 
situs, elam in domo regia nutritur 39: qui et illius 


31 [II Reg. xit, 4, 14, 85 Isa. xt, 6, 7. 
1, 85 sqq. 9: IL Reg. xiv, 26. 


ἐπὶ νεφελῶν" ubi post voculam τὸν supplendum 
est illud, ἐχυτῶν ρύσιν, Suam ipsorum n - 
locari, seu collocari se. P auram coi 
98) Antiqui duo libri x«i 4. Deest arliculus in 
E tis, entia et prudentia humana scilicet. 
(58) Καὶ τοῦτο parato». Ed. Paris. 1839 legit 


πάτηωκχ τοὺς ὑποχειλίνους ἀνθρυποὺς Eveob- 
μῆνοι, χαὶ χατὰ τῶν τὴν ἀξίαν δεδωχότων αὐτοῖς ἕπαι- 
Q^tu^t, χαὶ GU ὧν εἶναι δοχοῦσί τινες, χατὰ τούτων 
ἀλαςφονευήκενοι" ποᾶγμα πλᾷοις ἀνοίας ὑπομένοντες, 
* 4 4 
᾿ς , * “Ἱ » 5. am - n P «αν, -— 
ὀνείρου σαθοοτέοαν ἔχοντες δόξαν, xal ματαιοτέραν φα- 
9 . - - . * a » 
σμάτων νυχτέοινῶν πιοιδεδληένοι λαμποότητα, γτύ»- 
^ e , 
ματι dáuo) συνιτταμλένην, χαὶ νεύματε διαλνοιεένχυ, 
4 8 
Οἷὸς ἦν ὁ παράφοων ἐχεῖνος, ὁ τοῦ Σολομῶντος υἱὸς, 
ὃ νέος τὴν ἡλικίαν, χαὶ τὰς γοξῶας νεώτεοης, ὁ τῷ 
. joe prp -—- -— * - . d " , ᾿ 
δή» ξητοῦντι ποαοτέοαν ἡγεμονίαν ἀπεζσας χα- 
* -— - ; - ^ -— o " NE e Ν ΝΖ 
λεπωτέηαν, χαὶ 4ιὰ τῆς ἀπειλῆς ἀπολέτας τὴν βϑατι- 
», .*» v ". . . ., Φ 
λείαν, δι ἧς ποοτιδόχησε ϑασιλιχώτερος ὀγρθέσεσθαι, 
b. WEE] , * - **1, P] 
διὰ ταύτης XuÜxwtÜn; ἧς εἶχεν ἀξίας. Θοασύνει δὲ 
» —Á— 4 N -ς ^ » * oco- - « 
ἀνθήρωπον χαὶ χειοῶν δύναμις, καὶ τάχος ποδῶν, χαὶ 
σώματος εὐμοσγίχ' νόσων παοαναλόματα, καὶ χρό- 
^ , . « . , - 
vou θαπανήματα' x«i οὐχ αἰσύανεται, ὅτε Πᾶσα 
4 [d E * . ^. . Φ . 
σὰηξ χόρτος, καὶ πάσα dolx ἀνθοώπου, é d» 
. 4 ww , . . 22s 
0e; pros. Ἐξηοχνθη ὁ χώύρτος, x«i τὸ ἄνθος 
ῳ»» - » * os , - 
ἐξέπεσε. Τοιαῦται γιγάντων ἐπὶ δυνάμει ἀλαζο- 
- [] . "* * » , Φ Ἢ 
νεῖχι, καὶ Γολιὰθ ἀνοήτου φοόνηλα θεοκάχον, wok 
. La , - * * 4 . Φ 
ὁ χάλλει μέγα φοονῶν ᾿Αϑωνίας, xxi μεγέθει χόμῃς 
ἐπαιοότνος '᾿Αδεσσαλώμ. 


2. Ὃ δὲ δοχεῖ τῶν ἄλλων τῶν ὑπαρχόντων ἀνθρώ- 
moi χαλῶν μέγιστον εἶναι καὶ βεθαιότεοον, ὃ σοφία 
χαὶ ἡ (58) φρόνησις, x«i τοῦτο ματαῖον (58.) ἔχει τὸν 
ἔπαρσιν, καὶ ὕψος οὐχ ἀληθὲς παρασχευάξέι: τῆς 
παοὰ Θεοῦ σορίας ἀπούσης, εἰς οὐδὲν τούτων λογεζο--: 
μένων. Δίαπίπτει ut) γὰρ αὐτῷ τῷ διαδόλω τὸ χατὰ 
τοῦ ἀνθρώπον σόφιτμα, χαὶ xaÜ' ἑαυτοῦ τεχνάσας 
ἔλαθεν ὃ χατὰ τοῦ ἀνθοώπον μεμχχάνηται, οὐδὲν 
τοσοῦτον ἐχεῖνον ζημιώσας, ὃν ἤλπισεν ἀπαλλοτριώ- 
σειν Θεοῦ x«i ξοῷξς αἰωνίου, ὅτον ἑαυτὸν προδοὺς, 
ἀποστάτης Θεοῦ “γεγονὼς, x«i θανάτω χαταδιχασθεὶς 
αἰωνίῳ, Καὶ τὴν κατὰ τοῦ Κυριόν στήσας παγίδα, 
διὰ ταύτης ἑάλω, σταυρωθεὶς ἐν à σταυρώσειν προοσ- 
ἐδόχησε, xui ἀποθανὼν ἐν ᾧ τόν Κύριον ἤλπισεν 
ἀναιρήσειν θανάτῳ. Ei δὲ ὁ τοῦ χόσμον ἄρχων, ὁ 
ποῶτος χαὶ μέγιστος χαὶ ἀόρατος τῆς χοσμιχῆς GO" 
φίας σογιστής, ἁλίόχεται τοῖς ἑκυτοῦ σοφίσωατσιν, εἰς 
Ti» ἐσχάτην περιιστάμενος ἀφροσύνην, πολλῷ μᾶλ- 
λον οἱ ἐχείνου μαθηταὶ x«l ζηλωταὶ, xX» μυριὰ σο- 
γίσωνται, Φάσχοντες εἶναι σοφοὶ, ἐμωράνθησαν. 
Κατασοφίξεται Φαραὼ (09) ἐπ’ ὀλέθρῳ Ἰσραὴλ" ἀλλ᾽ 
ἔλαθεν ὁ κατασοφισμὸς αὐτῷ διαλυθεὶς, ὅθεν o2 ποοα- 
ἐδόχησε. Καὶ Bpígoc ἐχτεθὶν διὰ τὸ πρόσταγαα αὐτοῦ 
εἰς θάνατον λανθάνει Totpóptvoy ἐπὶ τῆς οἰχίας τῆς 
βασὰικῆς. χαὶ χαθαιροῦν τὴν ἐχείνου δύναμιν xoci 
τὸν τοῦ παντὸς ἐθνους, xci τὸν Ἰσραὴλ ἐξάγον εἰς 


*! Gen. vi, & ; Sap. xiv, 6. ** I Reg. xvi, ὁ. *6 III, Reg. 
5! Rom. 1, 22. 39 Jud. Ix, 1 seqq. ᾿ d iid 


ματαίαν, rectius. Epi. 

($9) Vox Φαρα» reperitur in Colb. primo et in 
Reg. itidem primo, hoc modo, Φαραὼ ἐπ᾽ ὀλέθρῳ 
Φαραὼ, Pharao in sui ipsius Pharaonis perniciem. 
Editi et Reg. secundus ut in contextu. 


929 


HOMILIA DE HUMILITATE. 


$30 


σωτηρίαν. Ὃ δὲ ἀνδοογόνος ᾿Αδιμῆλεχ, ὁ τοῦ Vt- A et gentis tolius eversa polentia,esset Israelem in- 


δεὼν (60) νόθος νἱὸς, ὁ τοὺς ἐὐδομήχοντα παῖδας τοὺς 
“ΝὩπίους ἀποχτείνας, x«l σοφὸν τοῦτο νομίσας ἐξευ- 
ρηχέναι πρὸς τὸ βεῤαίως τὴν βασιλείαν κατασχεῖν, 
συντοίδει μὲν τοὺς συνεογοὺς αὐτῷ τοῦ ψόνου γχνο- 
μένους, συντρίδεται δὲ ὑπ᾽ αὐτῶν" x«l τέλος ἀπὸλ- 
λυται χειοὶ γνναιχὸς χαὶ λίθον βολῇ. Καὶ ἐσοφίσαντο 
πάντες; ᾿Ιουδαῖοι χατὰ τοῦ Κυοίον βούλευμα ὁλέθοιον, 
ἑαυτοῖς λέγουτεςς. Ἐὰν ἀφῶμεν οὕτως (61), πάντες 
πιστεύσουσιν εἰς αὐτόν: χαὶ ἐλεύσονται οὐ Ῥω- 
μαῖοι, x«l ἀροῦσιν ἡμῶν τὸν τόπον χαὶ τὸ ἔύνος. 
'Ex τούτου τοῦ βουλεύματος ἐπὶ τὴν Χοιστοχτονίαν 
ἔλθόντες, ὡς τὸ ἔθνος αὐτοὶ xci τὴν χώραν διασώσον-- 
τες, ἀπολώλασι QU ὧν ἐδουλεύσαντο, καὶ ix τῆς χώ- 
ρας ἀνάστατοι, χαὶ τῶν νόμων ἀλλότριοι καὶ τῆς λα- 
τρείας γεγενημένοι. Καὶ ὅλως ἐν μυρίοις ἂν τις x«- 
ταμάθοι (03) παραδείγμασι σαθοὸν τὸ τῆς ἀνθοωπί- 
νης σοφίας πλεονέχτηυα, μιχρὸν τε x«i ταπεινὸν αἄλλον 
ἢ μέγα xci ὑψηλὸν. 

3. Ὥστε οὐδεὶς εὖ φρονῶν, οὗτε ἐπὶ τῇ σοφίᾳ τῇ 
ἐαυτοῦ μέγα φρονήσει, οὔτε ἐπὶ τοῖς ἄλλοις τοῖς 
προειρημένοις, ἀλλὰ πεισθήσεται τῇ χαλλίστῃ παραί- 
νέσει τῆς μακαρίας Ἄννης χαὶ τοῦ προφήτου '[tot- 
μίουν: Μὴ χαυχάσθω ὁ σοφὸς ἐν τῇ σοφία αὐτοῦ, 
χαὶ μὴ χανχάσθω ὁ ἰσχυρὸς ἐν τῇ ἰσχύϊ αὐτοῦ, 
xai μὴ χαυχάσθω ὁ πλούσιος ἕν τῷ πλούτῳ αὐὖ- 
τοῦ. ᾿Αλλὰ τί τὸ χαύχημα τὸ ἀληθές; χαὶ ἐν τίνι 
μέγας ὁ ἀνθοωπος ; Ἕν τούτῳ, φησὶ, καυχάσθω ὁ 
καυχώμενος, t9 τῷ συνιεῖν χαὶ γινώσχειν, ὅτι ἐγὼ 
Κύριος. Τοῦτο ὕψος ἀνθοώπου, τοῦτο δόξα χαὶ μεγα- 
λειότης, ἀληθῶς ἡνῶναι τὸ μέγα, χαὶ τούτῳ ποο- 
σφύετθαι, χαὶ δόξαν τὴν παρὰ τοῦ Κυρίου τῆς δόξης 
ἐπιζητεῖ, Λέγει δὲ ὁ 'ΑΛπόστολος" Ὃ χαυχώμενος, 
ἐν Κυρίω χαυχάσθήω, λέγων ὅτι Χριστὸς ἡμῖν 
ἐγενήθη σογία ἀπὸ Θιοῦ, δικαιοσύνη τὰ χαὶ ἀγια- 
σμὸς x«i ἀπολύτρωσις' ἵνα χαθὼς γέγραπται, 'O 
χαυχώμενος, ἐν Κυρίῳ χαυχάσθω. Αὕτη γὰρ δὴ ἢ τε- 
λεία x«i ὁλόχληρος καύχησις ἐν Θεῷ, ὅτε μήτε ἐπὶ 
διχαιοσύνῃ τις ἐπαίοεται τῇ ἑαυτοῦ, ἀλλ᾽ ἔγνω μὲν 
ἐνδεῆ ὄντα ἑαντὸν διχαιοσύνης ἀληθοῦς, πίστει δὲ 
αὐνῃ τῇ tig Χοιστὸν δεδιχαιωμένον (63). Καὶ χαυ- 
4A:«t Παῦλος ἐπὶ τῷ καταφρονῆσαι τῆς ἑαυτοῦ δι- 
χαοσύνης, ζητεῖν δὲ τὴν διὰ Χριστοῦ, TÀv dx Θεοῦ 
διχαιοσύνην ἐπὶ τῇ πίστει, τοῦ γνῶναι αὐτὸν xui τὸν 
δύναμιν τῆς ἀναστάσεως αὐτοῦ, χαὶ τὴν χοινωυζαν 
τῶν παθημάτων αὐτοῦ, συμυορφιξόμενος τῷ θανάτω 
«2709, εἴ πως χαταντήσει (08) εἰς τὴν ἐξανάστασιν 


0 Joan. xr, 18. ?! 1 Reg. 11, 3; Jer. ix, 93. 


(60) Reg. primus ὁ τοῦ Γεδεῶνος. Abimelech in 
Judicuin libro ix, 1, filius Jerobaal dicitur. 

(61) Editio Paris. ἀφῶμεν τοῦτον οὕτως. YOX τοῦ- 
τὸν neque in editione Basil. neque in nostris qua- 
tuor inss. legitur. 

(02) Editi et Reg. terüius x«z«ux0v. Alii tres 
mss. καταμάθοι. Aliquanto post unus ms. μεγάλα 
φρονήτει. Alter μεγαλοφρονήσει, Alii duo μέγα voov- 
ἔσει. Editi μέγα oooví 7n. 

(63) Quod ait hoc loco Dasilius, hominem sola 
in Christum fide justificari, id, nisi explicetur, po- 


B 


C 


* ibid. 24. 


columem educturus. Abimelech vero, horicida 
ille, Gedeonis spurius filius, qui legitimos se- 
ptuaginta filios occiderat, hocque ad stabiliendam 
regni possessionem sapienter excogitatum fuisse 
putaverat, ut csdis illius adjutores conterit, ita 
ab ipsis conteritur, ac tandem mulieris manu et 
lapidis ictu perit. Quin et Judei omnes consilium 
sibi exitiosum contra Dominum architectati sunt, 
cum dicerent: Si siverimus sic, omnes credent in 
eum : el venient Romani, et tollent nostruin locum 
et gentem **. Post hoc consilium occidentes Chri- 
stum, velut gentem ac regionem servaturi, hoc 
ipso consilio utramque perdidere, tum e regione 
pulsi, tum a legibus ac cultu Dei abalienali. Et in 
summa, ex innumeris exemplis discere cuique li- 
cet, prerogalivam sapientie humane debilem 
esse,parvamque et humilem magis quam magnam 
ac sublimem. 

3. Itaque nemo prudens, neque de sapientia $ua 
efferet se, neque de cteteris quas ante nominavi 
rebus: sed obtemperabitoptime admonitioni beatae 
Anne àc Jeremis prophete. Ne glorietur sapiens 
in sapientia sua: et ne glorietur fortis in fortitudine 
sua. et ne glorietur dives in. divitiis suis . Sed 
quinam est vera gloriatio, et in quo magnus est 
homo? 1n hoc, inquit, glorietur qui gloriatur, si 
cognoscit ac intelligit quod ego sim Dominus **. Heec 
est sublimitas hominis, heec est gloria atque ma- 
jestas, vere cognoscere quod magnum est, eique 
adherere, et gloriam a Domino glorie conquirere. 
Ait enim Apostolus: Qui gloriatur, τῇ Domino glo- 
rietur**; ubi dicit: Christus factus est nobis sapien- 
tía a Deo,et justitia, et sanctificatio, et redemptio: ut 
quemadmodum scriplum est, Qui gloriatur, in Do- 
mino glorietur **. Heec est enim perfecta ac inle- 
gra in Deo gloriatio, cum quis non ob suam justi- 
tiam extollitur, sed novit destitui se quidem vera 
justitia, verum sola in Cliristum fide justificatum 
esse. Atque 159 in hoc gloriatur Paulus, quod 
justitiam suam contemnat: querat vero eam, que 
per Christum est, quie ex Deo est, justitiam in 
fide 5: ut cognoscat illum, et virtutem resurre- 
ctionis ejus, et communionem alflictionum ipsius, 
conformis factus morti ejus, siquo modo ad re- 


D surrectionem mortuorum pertingat. Hic cecidit su- 


perbie altitudo omnis. Nihil unde gloriari queas, 


7 [D Cor.1,21. "ibid. 30. "5 Philip. 


test simpliciores in errorem inducere. Notandum 
igitur Basilium id sibi in hac oratione proponere 
ut ostendat nos in nostris operibus gloriari nou 
posse. Quare hoc dicit: Etsi Jejunas, etsi stipem 
erogas, elsi alia id genus recte facis, non propterea 
justificabere ; sed accedat oportet fides, non quod 
fides sola sine operibus justificet, sed quod ad ju- 
stificationem necessario requiratur. 

(64) Antiqui duo libri χαταντήσῃ. Editi et Reg. 
tertius χαταντήσει. lbidem editi ἐξανάστασιν τῶν 
νεχρῶν, Aj mss. quatuor ἐξανάφτασιν τὸν £x νεχρῶν 


531 


S. BASILII MAGNI 


relictum est tibi, o homo, cujus videlicet gloriatio À τὴν ἐκ νεχρῶν. Ἐνταῦθα πέπτωχε πᾶν ὕψος Umspx- 


ac spes sita in eo sit, ut mortifices tua omnia, 
quarasque futuram in Christo vitam: eujus cum 
habeamus primitias, jam in his sumus, omnino in 
gratia ac dono Dei viventes. Et Deus quidem est, 
Qui operatur in nobis et velle et efficere, pro bona 
voluntate **. Rursus Deus sapientiam suam quam 
in nostram gloriam predestinavit, revelat per Spi- 
ritum suum "1. Prestat Deus vires 86 robur in la- 
boribus. Abundantius omnibus Laboravi, inquit 
Paulus ; non ego autem, sed gratia Dei,qua est me- 
cum "ὃ, Eximit Deus de periculis preter omnem 
humanam spem. 7psi, inquit, tn nobismetipsis re- 
sponsum mortis habuimus ut non simus fidentes in 
nobis, sed in Deo, qui suscitat mor(uos ; qui ez 
tanta morte nos eripit, et eripi :. in quem spera- 
mus quoniam et adhuc eripiet ^, 


φανίας. Οὐδὲν ὑπολῶειπταί σοι πρὸς ἀλαζονείαν, € 
ἄνθρωπε, ᾧ τὸ χαύχημα x«i ἡ ἐλπὶς ἐν τῷ νεχρῶσαι 
μὲν πώντα τὰ σεαυτοῦ, ζητῆσαι δὲ τὸν (65) ἐν Xpi- 
στῶ ξωὴν 'τὴν ἀδλλουσαν' ἧς ἀπαρχὰς ἔχοντες, δα 
ἐν τούτοις ἐσμὲν, τὸ ὅλον ἐν χάριτε ξῶντες χαὶ δωρεᾷ 
Θεοῦ. Καὶ Θεὸς μέν ἐστιν, Ὁ ἐνεργῶν ἐν ὑμῖν χαὲ 
τὸ (ug) χαὶ τὸ ἐνεργεῖν ὑπὲρ τῆς εὐδοχέας» Θεὸς 
δὲ τὴν ἑαυτοῦ σοφίαν τὴν προωρισμένην εἰς δόξαν 
ἡμῶν ἀποκαλύπτει διὰ τοῦ ἰδίον Πνεύμκτος" Θιὸς di 
τὴν ἐν πόνοις δίδωσι δύναμιν. Περισσότερον πάν» 
των ἐχοπίασα, φησὶ Παῦλος" οὐχ ἐγὼ δὲ, ἀλλ’ & χάρις 
τοῦ Θιοῦ ἡ σὺν ἐμοί, Θεὸς δὲ ἐξαιρεῖται χινδϑύνων 
παρὰ πᾶσαν ἀνθρωπίνην ἐλπίδα. Αὐτοὶ, φησὶν, ἐν 
ἑαυτοὶς τὸ ἀπόχοιμα τοῦ θανάτου ἐσχήχαμεν, ἕνα μὴ 
πεποιθότες ὧμεν ἐφ᾽ ἑαυτοῖς, ἀλλ᾿ ἐπὶ τῷ Θεῷ τῷ 
ἐγείροντι τοὺς νεχρούς" ὃς &x τηλιχούτον θανάτον ipe 


ῥύσατο ἡμᾶς, καὶ ῥύεται (66), tiq ὃν ὀλπίχαμεν, ὅτι xak ἔτι ῥύσεται. 


&. Quid igitur, dic queso, te ipse quasi de tuis 
ipsius bonis effers, cum deberes pro acceptis do- 
nis gratiam largitori habere? Quid enim habes, 
quod non accepisti? Quod si etiam accepisti, quid 
gloriaris quasi non acceperis??? Non tu Deum co- 
gnovisti per tuam justitíam : sed Deus cognovit te 
propter suam bonitatem. Cum cognoveritis Deum, 
inquil, quin potius cogniti sitis a Deo*!. Non tu 
apprehendisti Christum per virtutem, sed Chri- 
stus te per suum adventum apprehendit. Insequor, 
inquit, si e(iam apprehendam, in quo et apprehen- 


sus sum a Christo ?. Non vos me elegistis, inquit c 


Dominus, sed ego elegi vos. An quoniam honore 
affectus es, gloriaris et misericordiam occasionem 
artipis superbiendi? Et tuno cognoscas teipsum, 
quis sis, velut Adam ejectus e paradiso ὅν, velut 
Saul desertus a Spiritu Dei**, velut Israel a ralice 
sancta resectus. Fide, inquit, sías: noli altum sa- 
pere, sed time 5*. Judicium sequitur gratiam ; et 
quomodo datis usus fueris, expendit Judex. Quod 
si ne hoo quidem intelligis, fuisse te gratiam con- 
secutum, aut si pre nimia stupiditale tuam ipsius 
virtutem existimas gratiam esse, non es beato Pe- 
troapostolo praestantior. NecenimDomiaum amore 
majori prosequi poteris, quam qui ita velhemen- 
ter dilexit ut etiam voluerit pro ipso mori. Sed 


quoniam animo elatiore locutus est, cum dixit: ἢ 


Et si omnes scandalizati fuerint in te, ego tamen 
nunquam scandaliabor 9, timidiiati humane tra- 
ditus est, ceciditque in inficiationem, lapsu eru- 


*5 Philip. it, 13. 411 Cor. i1, 7,10. 
lat. 1v,9. 5! Philipp. i, 12. ** Joan. xv, 16. 
51 Matth. xxvi, 33. 


(65) Editio Paris. mávr« τὰ ἑαυτοῦ θελήματα, ζῆσαι 
δὲ τήν. Reg. tertius πάντα τὰ ἑαυτοῦ, ζῆσαι. — Alii 
tres mss. cum editione Basileensi ita, ut eden- 
dum curavimus. Satis autem mihi verisimile fit, 
vocem θελήματα ἃ typographis adjectam fuisse. 
Quod mox sequitur, ἐν τούτοις ἐσωΐν, in. his sumus, 
ia intelligi oportet: Nostra conversatio jam in 
colis est, jamque versamur in bonis futura vita. 

(606) An qui tres libri ἡμᾶς καὶ póaeroxs.,.. xod ἔτι- 


48. [ Cor. xv, 10. 
δι Gen. ui, 2£. 


B 4. Τί οὖν ἐπαίρεις, εἰπέ pot, σαντὸν ὡς ἐπὶ χαλοῖς 
ἐδίοις, ἀντὶ τοῦ 7 dot ἐπὶ τοῖς δώροις ὁμολογεῖν τῶ 
δεδωχόσπι; Τί γὰρ ἔχεις, 0 οὐχ ἔλαθες; Εἰ δὲ καὶ 
ἔλαδες, τέ χανχᾶσαι ὡς μὴ λαθὼν; Οὐ σὺ Θεὸν 
ἔγνως διὰ διχαιοσύνης, ἀλλὰ Otóc σε διὰ χρηστότοτα 
ἔγνω. Γνόντες, φησὶ, Θεὸν, μᾶλλον δὲ γνωσθέν- 
τες ὑπὸ Θεού. Οὐ σὺ Χοιστὸν χατείφας διὰ τς 
ἀρετῆς, ἀλλὰ Χριστὸς σε διὰ τῆς παρουσίας χατεί- 
ληψε. Διώχω, φησὶν, εἰ xai χαταλάώδω, ἐφ᾽ ᾧ xal 
χατελήφθην ὑπὸ Χριστοῦ. Οὐχ ὑμεῖς με ἐξελέ- 
ξασύς, φησὶν ὁ Κύριος, &XX ἐγώ ἐξελεξάμην ὑμᾶς. 
᾿Αλλ ὅτι τετέμησαι, μέγα φρονεῖς, χαὶ τὸν ἔλεον 
πρόφασιν ὑπερηφανίας λαμθάνεις ; Καὶ τότε γνώσνυ 
σεαυτὸν (01) στις εἴ, ὡς ᾿Αδὰμ ἐχθλῳθείς ἐκ τοῦ 
παραδείσον, ὡς Σαοὺλ χαταλειφθείς ὑπὸ Πνεύματος 
Θεοῦ, ὡς Ἰσραὴλ τῆς ἀγίκας ῥίζης ἀποτμηθείς. Τῇ 
πίστει, φησὶν, ἔστηχας" μὴ ὑψηλοφρόνει, ἀλλὰ 
φούοῦ, Κρέσις ἕπεται “χάριτι, χαὶ ὅπως ἐχρήσω τοῖς 
χαρισθεῖσιν, ὁ χριτὴς ἐξετάσει. "Εἰ δὲ μηδὲ τοῦτο αὐτὸ 
σννίῃς, ὅτι χάριτος τετύχηχας, ἀλλ᾽ ἴδιον ποιῇ xaróp- 
θωμα τὴν χάριν ὑπερθολῇ τῆς ἀναισθησίας, οὐχ εἰ 
τοῦ μαχαρίου τιμιώτερος ἀποστόλου Πέτρου. Οὐδὲ 
γὰρ ἀγάπῃ τῇ πρὸς τὸν Κύριον ὑπερθαλέσθαι δυνήσῃ 
τὸν οὕτω σφοδρῶς ἀγαπῶντα, ὡς χαὶ ὑπεραποθνή- 
σχειν ἐθέλειν. ᾿Αλλ ὅτι μεγαλοφρονέστερον ἐφθέγ- 
ξατο, λέγων, Ei x«i πάντες σχανδαλισθήσονται ἕν 
σοὶ, ἀλλ' ἐγὼ οὐδέποτε σχανδαλισθήσομαι, παᾶ- 
«ριδόθη τῇ ἀυθρωπίνῃ δειλίᾳ, xai πέπτωχεν εἰς ἄρ- 
νησιν, σωφρονιξόμενος τῷ σφψάλματι πρὸς εὐλα - 
Guy (68), xai. διδασχόμενος φείδεσθαι τῶν ἀσθενούν- 


49 ]I Cor. 1, 9, 10. δι Ga- 
ὅδ Rom. xi, 20. 


39 ] Cor. iv, 7. 
53 | Reg. xvi, 14. 


ῥύεται. Rursus hoc ipso in loco tres mss. $2x(««- 
μεν. Editi ἡλπέσαμεν. 

(67) Editio Paris. τότε γνῷς σεαυτόν. Editio Ba- 
sil. γνώσῃς αὐτόν. Unus e Combefisianis γνώσῃ ἑαν- 
τὸν. leg. primus γνώσῃ σεαντόν. Denique Reg. se- 
cundus et Colb. primus γνῷς. 

(68) Unus codex Reg. πρὸς εὐσέδειαν. Edili et 
reliqui mss, εὐλχόξιαν, 


533 


HOMILIA DE HUMILITATE 


535 


των, τῷ καὶ τὴν ἑαυτοῦ χαταμαθεῖν ἀσθένειαν, χαὶ Α diendus ad metum atque ad cautionem, edocen- 


ωνῶναι σαφῶς, ὅτι χαθάπεο ἐν τῷ πελάγει χαταπον- 
τιξόμενος, ἐχουφίσθη τῇ τοῦ χριστοῦ δεξιᾷ, οὕτως 
ἐν τῷ χλύδωνι τοῦ σχανδαλισμοῦ χινδυνεύσας ἀπολέ- 
σθαι δι’ ἀπιστίας, ἐφυλάχθη δυνάμει Χριστοῦ, ὃς xol 
προεῖπεν αὐτῶ τὸ συμβησόμενον, λέγων" Σίμων, Σὲ- 
μων, ἰδοὺ ὁ Σατανᾶς ἐξητήσατο τοῦ σινιάσαι ὑμᾶς 
ὡς τὸν σῖτον. Κἀγὼ ἐδεηθην περὶ σοῦ, ἵνα μὴ ἐκλείπῃ 
(69) ἢ πιστις σου, χαὶ σύ ποτε ἐπιστρέψας στήριξον 
τοὺς ἀδελφούς σου. Καὶ Πέτρος μὲν οὕτως ἐλεγχθεὶς, 
διχαίως ἐδοηθεῖτο, πρὸς ἀπόθεσιν ἀλαξονείας χαὶ 
φειδὼ τῶν ἀσθενούντων ἐχπαιδευόμενος" ὁ δὲ Φαρι- 
σαῖος ἐχεῖνος, ὁ βαρὺς xal χαθ' ὑπερθολὴν ὑπερή- 
φανος, ὁ μὴ μόνον ἐφ’ ἑαντῷ θρασυνόμενος, ἀλλὰ 
χαὶ τὸν τελώνην ἐπὶ Θεοῦ διασύρων, ἀπώλεσε τῆς 
ϑδιχαιοσύνης τὸ χαύχημα διὰ τὸ τῆς ὑπερηφανίας 
ἔγχλημα. Καὶ χατῆλθεν ὁ τελώνης δεδιχαιωμένος 
ὑπὶρ αὐτὸν, ὅτι τὸν ἅγιον ἐδόξαξε Θεὸν, καὶ οὐδὲ 
ἀναδλέπειν ἐτόλμα, ἀλλ’ λασμόν ἐξήτει μόνον, χατ- 
ἤγορος ὧν ἑαυτοῦ xai τῷ σχήματι xal τῇ χατὰ στὴ- 
θους πληγῇ, xci τῷ ξητεῖν οὐδὲν ἄλλο πλὴν ἰλασμὸν" 
Ὅρα δὴ οὖν χαὶ φυλάττου τὸ παράδειγαα τῆς χαλεπῆς 
dv ὑπερηφανίαν ξημίας. ᾿Εξημιώθη τὴν δικαιοσύνην 
ὑπερηφανευσάμενος, ἀπώλεσε τὸν μισθὸν θρασυνόμε- 
γος" ἡλαττώθη τοῦ ταπεινοῦ xal ἁμαρτωλοῦ, μεγαλύ- 
νας ἑαυτὸν ὑπὶο ἐχεῖνον, x«l οὐχ ἀναμείνας τὴν παρὰ 
Θεοῦ χρίσιν, ἀλλὰ τὴν παρὰ αὑτοῦ ἐξενεγχών. Σὺ δὲ 
xat' οὐδενὸς ἐπαρθήσηῃ ποτὲ, οὐδὲ χατὰ τῶν ἄγαν 
ἀμαρτωλῶν. '"Pótrat πολλάκις ἡ ταπεινοφροσύνη τὸν 
ἡμαρτηχότα πολλὰ xal μεγάλα, Μὴ οὖν σεαυτὸν δι- 
χαιώσῃης ὑπὲρ ἕτερον, μήποτε, διχαιωθεὶς τῇ σιαυ- 
τοῦ Ψήφω, τῇ τοῦ Θεοῦ χαταχριθῇς. Οὐχ ἀναχρίνω, 
φησὶν, ἐμαντὸν, ὁ Παῦλος. Οὐδὲν γὰρ ἐμαυτῷ σύνοιδα" 
ἀλλ᾽ οὐχ ἐν τούτῳ δεδιχαίωμαι. Ὃ δὲ ἀναχρίνων με, 
Κύριός ἐστιν. 


ὅ. Οἴει χατορθοῦν ἀλαθόν ; Εὐχαρίστει τῷ Θεῶ 
μὴ χατὰ τοῦ πλησίον ἐπαίρου. Τὸ ἔργον ἐαντοῦ (70), 
φησὶ, δοχιμαξέτω ἔχαστος, xai τότε εὃς ἑαυτὸν 
μόνον τὸ χαύχημα ἔξει, χαὶ οὐχ εὶς τὸν ἕτερον, Τί 
γὰρ ὥνησας τὸν πλησίον, ὅτι πίστιν ὡμολόγησας, 
à φυγὴν ὑπέωεινας διὰ ὄνομα Χριστοῦ, fj τοῖς νη- 
στείας ἐνεχαρτέρησας πόνοις; Οὐχ ἑτέρου τό χέρδος, 
ἀλλὰ σόν. Φοδήθητι τῆς τοῦ διαδόλον πτώσεως τὴν 
ὁμοίωσιν" ὃς, ἐπαρθεὶς χατὰ τοῦ ἀνθρώπον, πέπτω- 
xt» ὑπ᾽ ἀνθρώπου (71), χαὶ παραδέδοται πάτημα τῷ 
πιπατημένῷῶ. Τοιαύτη xol τῶν Ἰσραηλιτῶν f$ πτῶ- 
σις. 'Ematpóutvot γὰρ χατὰ τῶν ἐθνῶν, ὡς ἀχα- 
θώρτων, ἀχάθαρτοι γεγόνασιν ἀληθῶς: τὰ δὲ ἔθνη 


33 Luc. xxij, 31, 39, 5* Luc. xvin, 141-14, 60 


(60) Codices aliquot ἐχλείπῃ, Editi &Xirx. Mox 
editi ποτὺ xal ἐπιστ. Αἱ mss, ποτὲ ἐπιστρέψας. In 
Vulgata vox ὑμᾶς videtur posita loco non suo. Ita 
enim in ea legitur : Σέμων, Σέμων, ἰδοὺ ὁ Σατανᾶς 
ἐξῃτήσατο ὑμᾶς, τοῦ σινιάσαι ὡς τὸν σῖτον, Simon, 
Stmon, ecce Satanas ezpetivit vos, ut cribraret 
sicut triticum. Sed melius, ut videtur, apud Ba- 
silium, in quo vox ὑμᾶς locata invenitur post ver- 


e 


dusque infirmis parcere et 160 debilibus, quod 
et suam cognovit infirmitatem, et perspicue intel- 
lexitquod quemadmodum,cum in pelago mergere- 
tur, per Christi dexteram erutus est, ita in scan- 
dali procella ob incredulitatem in pereundi pericu- 
lum veniens, Christi virtute servatus sit: qui ei 
etiam predixerat quod erat futurum, his verbis: 
Simon, Simon : ecce Satanas expetivit, ut cribaret 
vos sicut triticum. Et ego rogavi pro te, ut non de- 
ficiat fides μα: et tu aliquando conversus, confir- 
ma fratres tuos 58. Ac Petrus quidem sic reprehen- 
sus, accepit opem merito, et auxilium, ut fastum 
deponere, et infirmis parceredisceret. Rursus Pha- 
riseens ille, impudens et supra modum superbus, 


B non in seipso solum confidens,sed publicano etiam 


C 


coram Deo conviciatus, justitie gloriam ob su- 
perbie crimen amisit. Sed descendit publicanus 
justificatus pre eo, quod gloriam Deo sancto daret, 
et neattollere quidem auderet oculos,sed propitia- 
tionem solum exposceret: quippe et habitu, et 
pereutiendo pectore, et alia nulla re preeter pro- 
pitiationem quiesita se ipse accusabat 5*. Vide igi- 
tur et cave exemplum gravis damni, ob super- 
biam. Justitis fecit jacturam, quod ultra modum 
superbiret; amisit mercedem, quod fideret sibi plus 
equo ; humili postpositus est et peccatori, quod se 
pluris quam illum faceret, nec Dei exspectaret ju- 
dicium, sed suum ipsius proferret. Tu vero ad- 
versus nominem unquam te efferas, et ne adver- 
sus eos quidem qui magni sunt peccatores. Qui 
multis magnisque peccatis obnoxius est, cum stepe 
liberathumilitas.Itaque ne teipse pree altero justifi- 
caveris; nequando Deisententia,etsi tuajustificatus, 
condemnere. Non judico meipsum, inquit Paulus. 
Nihil enim mihi conscius sum - sed non in hoc jus- 
tificatus sum. Qui autem judicat me Dominus est *?, 

5. Perpetrasse te boni aliquid arbitraris ? Age 
gratias Deo, ne extolle te contra proximum. Opus 
suum, inquit, probet unusquisque, et tum in 'semet- 
ipso tantum gloriam habebit, et non in alio*!. Quid 
enim proximum juvisti, quod fidem es confessus, 
aut exsilium perpessus ob Christi nomen, aut je- 
junii labores constanter pertulisti ? Lucrum tuum 
est, non alterius. Time ne similiter cadas atque dia- 


D bolus, qui elatus contra hominem, ab homine pro- 


stratus est, et vice scabelli traditus est conculcato. 
Talis est et Israelitarum casus. Cum enim adver- 
sus gentes velut immundas efferrentur, vere im- 
mundi facti sunt: gentes vero effectte sunt munde. 


I Cor. 1v, 3. 4. *! Galat. vi, 4. 


bum σινιάσαι, Ecce Satanas ezpetivit, ut cribraret 
vos sicut triticum. 
i Antiqui tres libri ἑαυτοῦ, Editi αὐτοῦ, 

71) Editio utraque et Combefisiani duo mss. 
cum aliis duobus Regiis aut ὑπ’ ἀνθρώπον, aut ὑπὸ 
ἀνθρώπον, ad verbum, cecidit αὖ homine, hoc est, 
prostratus est ab homtne. At Reg. primus ὑπὸ τὸν 
ἄνθρωπον, cecidit subter hominem. 


535 


Ac illorum quidemjustitia sicutpannus menstrua- 
ἰώ facta est : 53 gentium vero iniquitas impietas- 
que deleta est per fidem. In summa, memineris 
illius proverbii. Superbis Deus resistit, humilibus 
vero dat gratiam **. Habe in promptu sententiam 
Domini : Omnis qui se humiliat, exaltabitur ; et 
qui se exaltat, humiliabitur **. Ne tui ipsius fias 
judex iniquus, neque ad gratiam expende : si vi- 
deare tibi quidquam boni habere,numerata illa re, 
delictisque oblivioni ultro traditis, neque ob recte 
facta hodierna insolescas, neque recentium aut 
veterum malefactorum 16] tibi veniam conce- 
das: sed cum presens reddiderit te elatum, re- 
yoca in memoriam antiquam agendi rationem, sic- 
que stolidus tuus tumor cessabit. Et, si proximum 
peccantem videris,caveconsideresipsius peccatum 
solum : sed etiam que fecit aut facit recte,cogita ; 
et sepe cum deprehendes teipso meliorem, expen- 
sis rebus omnibus, non una duntaxat parte exa- 
minata. Neque enim Deus hominem in parte ex- 
pendit: Ego enim, inquit, opera et cogitationes 
eorum venio congregaturus *5, Quin etiam cum Jo- 
saphat aliquando ob presens peccatum increpa- 
ret, meminit quoque rectefactorum ipsius, his ver- 
bis : Verumtamen verba bona inventa sunt in te **. 


6. Heec et similia adversus superbiam nobismet- 
ipsis semper accinamus, demittentes nos ipsos ut 
exaltemur, imitantes Dominum, qui de colo in 
extremam humilitatem descendit, et vice versa ex- 
humilitate ad decentem altitudinem evectus est. 
Comperimus enim Domini gesta omnia nos ad 
humilitatem instruere. Infans cum esset, statim in 
spelunca, et ne in lecto quidem, sed in presepi 
jacuit. In domo fuit fabri lignarii et matris paupe- 
ris, matri subditus et illius sponso : docebatur, au- 
diebatquibus sibi opus non erat: interrogabat, sed 
ita tamen, ut interrogans esset admirationi ob sa- 
pientiam. Subdebatur Joanni, et Dominus a servo 
baptisma accipiebat: insurgentium in se resistebat 
nulli, neque potestatem ineffabilem, qua preditus 
erat, exercebat: sed concedebat quasi potentiori- 
bus, et temporarie potestati potentiam ei conve- 
nientem permittebat. Sistebatur pontificibus in rei 
habitu : ducebatur ad presidem, et judicium subi- 
bat,et cum potuisset calumniatores redarguere,si- 
lentio ferebat calumnias. Conspuebatur a servis vi- 
lissimisque mancipiis, morti tradebatur,eique apud 
homines turpissime. Sic omnia ab ortu ad fidem 


S. BASILII MAGNI. 


B 


C 


χελάθαοται. Καὶ τῶν μὲν ἢ διχαιοσύνῃ γέγονεν ὥς 
ῥάκος ἀποχαθη μένης, τῶν δὲ ἐθνῶν 2 ἀνομία xal 
à ἀσίδεια διὰ πίστεως ἐξήλειπται. Καθόλον μέμνῃ- 
go τῆς ἀληθοῦς παροιμίας, Ὑπιρηφάνοις Θεὸς ἀν- 
τιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσι χαρίν. Ἔχε τοῦ 
Κυοίου τὸ ῥῆμα πρόχειρον" Πᾶς ὁ ταπεινῶν ἕᾳ.- 
τὸν, ὑψωθήσεται" χαὶ ὁ (12) ὑψῶν ἑαυτὸν, ταπει- 
νωθήσιται, Μὴ γίνον χριτὴς ἄνιτος σεαυτοῦ, prd 
πρὸς χάοιν ἐξέταζε" εἰ ὧέν τι δοχεῖς ἔχειν χαλὸν, 
τοῦτο ἐν ψήφῳ τιθεὶς, τῶν δὲ πταισμάτων ἐχὼν 
ἐπιλανθανόμενος, αηδὲ ἐγ᾽ οἷς μὲν σήμερον χατορ- 
θοῖς μεγαλννόμενος, ἐφ᾽ οἷς δὲ πρώην καὶ πιλαι 
χαχῶς εἰργάσω, συγχώρησιν σεχυτῷ διδούς" ἀλλ᾽ 
ὅταν σε τὸ παρὸν ἐπάρῃ, τὸ παλαιὸν εἰς ἀνάμνξσιν 
ἀγέτω, xal παύσῃ τῆς ἀναισθήτου φλεγμονᾷς. Καὶ 
εἰ τὸν πέλας ἁμαρτάνοντα θεωρήσεις (3), uà τοῦτο 
μόνον αὐτοῦ σχοπήσης" ἐνθυμήθητι δὲ χαὶ ὅσα πέ- 
πραχεν ἢ πράττει χαλῶς, xai olx εὑρόσεις 
αὐτὸν ἀμείνονα σεαυτοῦ, διὰ πάντων ἐξετάξων, x«i 
μὴ υερικὰ ψηφιξζόμενος (74). Οὐδὲ γὰρ Θεὸς μερικῶς 
ἐξετάζει τὸν ἄνθρωπον: Ἐγὼ γὰρ, φησι, τὰ ἔργα 
χαὶ τοὺς λογισμοὺς αὐτῶν ἔρχομαι συναγαγεῖν. 
Καὶ τῷ Ἰωταφὰτς ἐπιτιμήσας ποτὲ διὰ τὴν παρα- 
πόδας ἀυαοτίαν, ἐμνήσθη καὶ τῶν χατωρθωμένων 
αὐτῷ, λέγων" Πλὴν ἀλλὰ λόγοι ἀγαθοὶ εὑρέθησαν 
ἐν σοί. 

0. Ταῦτα χαὶ τὰ τοιαῦτα ποὸς τὴν ὑπερηφανίαν 
ἐπάδωμεν ἐχντοῖς ἔχάστοτε, χαθαιροῦντες ἑαυτοὺς 
ν᾽ ὑψωθῶμεν, μιμούμενοι τὸν ἐξ οὐρανοῦ καταδαν- 
τὰ Κύριον πρὸς τὴν ἐσχάτην ταπεινότετα, χαὶ T0J- 
γαντίον £x ταπεινότητος εἰς ὕψος αἴσων ἐξογκούμε- 
νοι (15). Πάντα γὰο δὴ πρὸς ταπεινοφδοσύνην παι- 
δεύοντα τὰ τοῦ Κυρίον εὑρίσχομεν. Βρέφος ὧν, 
εὐθὺς ἐν σπηλαίῳ, χαὶ οὐδὲ ἐπὶ χλένης, ὧλλ ἐπὶ 
φάτνης" ἐν οἴχῳ τέχτονος χαὶ μητρὸς πινιχρᾶς, ὑπὸ- 
τασσόμενος τῇ μητρὶ χαὶ ταύτης μνηστῆρι" 
διδϑασχόμενος, ἀχούων ὧν οὐχ ἐδεῖτο, ἐπερωτῶν δὲ 
ὅμως, x«t διὰ ἑοωτήσεως ἐπὶ τῇ σοφία θαυμα- 
ζόμενος: ὑποτασσόμενος ᾿Ιωάννη, χαὶ βάπτισμα 
παρα τοῦ δούλου δεχόμενος ὁ Λεσπότης" οὐδενὶ τῶν 
ἐπανισταμένων ἀνθιστάμενος, οὐδὲ τὴν ἄφατον ἔξον- 


70) 
[] 


"jJ 
. δέν 


σίαν, ἣν εἶχεν, ἐπανατεινόμενος" ἀλλ᾽ ὡς δυνατωτέ- 
pot; ὑποχωρῶν, xci τῇ προτχαίρῳ ἐξουσίᾳ τὸ χατ᾽ 
* *. * » , » " *. . , 
αὐτὴν (740009 ἐπιτοέπων" ἐπὶ τῶν ἀρχιερέων ἱστά- 
μϑῆνος ἐν σχήματι διχαξομένου, ἡγεμόνι προσαγόμε- 
νος χαὶ χρίτιν ὑποφέρων, χαὶ παρὸν ἐλέγχειν τοὺς 
συχογαντοῦντας, σιωπῇ φέρων τὰς συχοφαντιας" 
ἐμπτυόμενος ὑπὸ δούλων x«i παιδαοίων εὐτελεστάώ- 
των, θανάτῳ παραδιδόμενος, χαὶ θανάτῳ τῷ παρὰ 


65 Isa, rxiv, 6, 5* Prov. 11,34; Jac. 1v. 6; 1Petr. v, 5. δὴ Luc, xiv, 11. 955 158, 1xvt, 18. δ IL Pa- 


ralip. xix, 3. 


(72) Unus Colb. ὁ δὲ, vocula x«i omissa. 

(73) Sic rescribendum duximus pro edito 6to- 
ρήσῃς, quod ad poetarum dialectum pertinet. Epi. 

( linus Reg. μιχρὰ Ψψηλαφιξόμενος 
,. (S) Veteres tres libri eum utraque edilione αἴσιον 
ἐξογχούμενοι. At Colb. primus αἴσιον ἐξελχόμενοι. 


Sensus postulat ut pro ἐξογχκούμενοι legamus χξογ- 


χούμενον, eUectum Dominum. Erratumne .sit libra- 
riorum, an hoc dictum sit per att(ractionem, vi- 
debunt alii. Vocem autem αἴσιον ita Latine red- 
didit Combefisius, ad eximiam ac singularem 
celsitudinem provezit. Sed si semel recedendum 
sit ab ea quam vox αἴσιος usitate habet significa- 
tione, malim vertere, ad summam celsitudinem. 


931 


HOMILIA DE HUMILITATE. 


538 


ἀνθρώποις αἱσχίστω. Οὕτω τὸν ἄνθρωπον διεξῆλθε Α usque etatem hominis absumpsere : sed post tun- 


πάντα τὰ ἀπὸ (70) γενέσεως εἰς rÜoQ* xai μετὰ 
τοσαύτην ταπεινοφροσύνην ὕστερον τὴν δόξαν ἐχφαί- 
νει, συυδοξάζων ἐχυτῶ τοὺς συναδοξήσαντα;. Ὧν οἱ 
μαχάριοι μαθηταὶ, ποῶτοι, πένητες x«l γυμνοὶ τὰν 
οἰχουμένην διαϑθοχμόντες, οὐχ ἐν σοφίᾳ λόγον, οὐχ ἐν 
ἀχολούθων πλήλει, μόνοι, x«i ἀλῆται, καὶ ἔρημοι, 
γῆν τε χαὶ θάλατταν ἐξαμείθοντες, μαστιξόμενοι, 
λιθοδολούμενοι, διωχόμενοι,ῳ τέλος ἀναιρούμενοι. 
Ταῦτα ἡμῖν πατοῦα x«i θεῖα παιδεέματα, Πρὸς τὴν 
τούτων ἔλθωμεν μίμησιν, ἵν᾽ ἡμῖν ix τῆς ταπεινό- 
τητος ἀνατείλη δόξα αἰώνιος, ἢ τελεία χαὶ ἀληθὲς 
Χοιστοῦ δωρεά. 

7. ἸΙῶς οὖν εἰς τὴν σωτήριον ταπεινοφροσύνην χα- 
ταδησόμεθα, τὸν ὀλέθριον ὄγχον τῆς ὑπερηφανίας 
καταλιπόντες ; Ἐὰν διὰ πάντων ἀσχῶμεν τὸ τοιοῦτο, 
xai μηδὲν παρορῶμεν ὡς οὐ παρὰ τοῦτο βλαδησό- 
μενοι. Τοῖς γὰρ ἐπιτηδεύμασιν ὁμοιοῦται ψνχὴ, καὶ 
πρὸς ἃ πράττει, τυποῦται, χαὶ πρὸς ταῦτα σχηματέ- 
ξεται. Ἔστω σοι χαὶ σχῆμα, χαὶ ἐμάτιον, xci βά- 
δισμα, x«i χαθέδρα, x«i τροφῆς χατάστασις, xci 
στρωμνῆς παρασχενὴ, x«l oixo;, χαὶ τὰ ἐν. οἰχω 
σχεύη πάντα πρὸς εὐτέλειαν ὡσχημένα * x«i λόγος, 
xai odi, x«i ἡ τοῦ πλησίον ἔντενξις, χαὶ ταῦτα πρὸς 
μετριότητα μᾶλλον ἢ πρὸς ὄγχον ὁράτω. Mi μοι 
χόμπους ἐν λόγω σοφιστιχοὺς, μηδὲ ἐν ὠϑδαῖς ἡδυ- 
φωνίας ὑπερθαγλούσας, μηδὲ διαλέξεις ὑπερηφάνους 
χαὶ βαρείας - ἀλλ᾽ ἐν ἅπασιν ὑφαίρει τοῦ μεφέθους " 
χρηστὸς πρὸς τὸν φῶον, ἥπιος πρὸς τὸν οἰχέτην, 
ἀνεξίχαχος πρὸς τοὺς θρασεῖς, φιλάνθρωπος ποὸς 
τοὺς ταπεινοὺς, παρηγορῶν χαχουμένονς, ἐπισχεπτὸ- 
μενος τοὺς ἐν ὀδύναις, μηδένα χαθάπαξ ὑπερορῶν, 
γλυχὺς ἐν προσηγορόᾳ, φαιδρός ἐν ἀποχρίσει, δεξιὸς, 
εὐπρόσιτος ἅπασι, μήτε σιχυτοῦ διεξιὼν ἐγχώμια, 
μηδὲ ἑτέρους λέγειν παρασχευάζων, μηδὲ λόγον 
ἄσεμνον ἀποδεχόμενος, ἐπιχαλύπτων ὅσα δυνατὸν 
τῶν σεαυτοῦ πλεονιχτημάτων * ἐπὶ δὲ τοῖς ἁμαρτή- 
μασι χατηγορῶν σιαυτοῦ, χαί μὴ τοὺς ἑτέρων 
ἐλέγχους ἀναμένων, ἵνα γένῃ χατὰ τὸν δίχαιον τόν 
ἑαυτοῦ χατήγορον ἐν ποωτολογία, ἵνα ἧς χατὰ τὸν 
Ἰώδ, ὃς οὐ διιτράπῃ πολνοχλίαν πόλεως, ἐπ᾽ αὐτῶν 
ἐξαγορεῦσαι τὸ ἴδιον πταῖσμα. Μὴ βαρὺς ἐν ἐπιτιμή- 
σεσι γίνον, μηδὲ ταχέως, μηδὲ ἐμπαθῶς ἐξελέγχων 
(αὐθαδὲς γὰρ τὸ τοιοῦτον), μηδὲ ἐπὶ μιχροῖς χατα- 
δικάξων, ὡς ἀχριδοδίκαιος (77) αὐτὸς ὑπάρχων " 
τοῦς ἐν παράπτώματι προσλαμθανόμενος, xol πνευ- 
ματιχῶς χαταρτίξων αὐτοὺς, ὡς ὁ ᾿Απόστολος πα- 
ραινεῖ - Σχοπῶν σιαυτὸν, μὴ x«l σὺ πειρασθῇς" 
τοσαύτην ποιούμενος σπόνδὴν μὴ δοξάξεσθαι παρὰ 
ἀνθοώποις, ὅσην ἕτεροι περὶ τοῦ δοξάξεσθαι, εἴ γε 


V Prov. ΧΥ͂ΙΙ, 17. ** Job xxxi, 34. 

(16) Utraque editio πάντα τῶν ἀπό. At Combefl- 
siani codices πάντα τὸν ἀπὸ - quod ita interpreta- 
tur via doctissimus Combefisius,Sic, qua sunt λο- 
minis (transegit omnia ab ortu nativatis in finem. 
At Colb. primus πάντα τὰ ἀπό. Ad verbum, Omnia 
qua evenerunt ab ortu cd finem usque, hominem 
sic pertransierunt. Hoc est, Christus homo sic 
in operibus humilibus totam vitam transegit. 


tam humilitatem, gloriam tandem ostendit, igno- 
minie socios in societatem glorie suce admittens. 
Quorum primi sunt beati discipuli, qui pauperes et 
nudi orbem terrarum percurrerunt, non in sapien- 
tia sermonis,non cum sectatorum frequentia, soli, 
vagi ac desolati, terram ac mare peragrantes, fla- 
gris ciesi, lapidibus petiti, divexati, occisi denique. 
Hec nobis sunt paterna documenta et divina. Heec 
imitemur, ut nobis per humilitatem accedat gloria 
&lerna, perfectum illud &c verum Christi donum. 


1. Quomodo ergo ad salutarem humilitatem de- 
veniemus, exitioso superbie tumore derelicto ? Si 


B quid ejusmodi exercuerimus in omnibus,nec quid- 


quami neglexerimus tanquam nullum inde dumnum 
perpessuri. Anima enim studiis similis fit atque 
exercitationibus, et ad ea quie efficit, formatur fin- 
giturque. Tibi et habitus, ot vestitus, et incessus, 
et sessio, et victus ratio et lecti apparatus, et do- 
mus, οἱ omnis 169 edium supellex instructa sit 
ad tenuitatem.Quin et sermo,et cantus, et congres- 
sus cum proximo, et hec quoque &d modestiam 
magis quam ad fastum composita esse videantur. 
Ne mihi in sermone sophisticam jactantiam, aut 
in cantilenis nimiam vocis suavitatem, aut super- 
bam ae gravem disceptandi rationem ostendas: sed 
fac reseces in omnibus amplitudinem atque magni- 
ficentiam, officiosus in amicum, mitis erga famu- 


C lum, patiens erga petulantes,humanus erga humi- 


les, consolans afflictos, invisens dolore affectos, 
neminem omnino contemnens, suavis in compel- 
lando, hilaris in respondendo, comis, prebens 
omnibus facilem accessum, neque narrans laudes 
tuas, neque alios ad narrandum subornans, neque 
admittens inhonestum sermonem,eximias tuas do- 
tes, quoad ejus fieri poterit, obtegens. Contra ob 
peccata te ipse accusa 5; et ne exspectes aliorum 
reprehensionem,ut justum initio sermonis seipsum 
accusantem imitere, ut Jobo similis sis9*, quem 


. non puduit ejus que in civitate erat multitudinis : 


sed erratum suum coram ipsis evulgavit. No sis in 
objurgando gravis, neque cito, neque animo com- 
moto redarguas (hoc enim resipit arrogantiam 


p quamdam), neque ob res parvi momenti conde- 


mnes,tanquam siipse perfecte justus exsistas.Com- 
plectere delinquentes, ac spiritualiter ipsos in- 
staura, uli monet Apostolus: Considerans teipsum, 
ne et (u tenteris **, Tantum studii in eo ponito ut 


** Galat. vi, 4. 


(77) lllud ὡς ἀχριδοδίκαιος, si mavis, ita inter- 
pretabere, Velut summo jure agens atque inclemen- 
(ius. Vox αὐτὸς in causa fuit, cur ita interpretati 
simus, Tanquam si ipse perfecte justus ezsistas. 
Nam vox αὐτός vix sinit, ut hic locus aliter verti 
possit. Quod mox sequitur, χαταρτίξων αὐτούς, ita 

tine reddi polest ex Vulgata, instruens ipsos. 


539 


gloriam adipiscantur,si quidem memineris Christi, 
qui dicit mercedem apud Deum amitti, cum quis 
eponte claritatem apud homines atque splendorem 
sibi comparat, bonumque idcirco facit ut conspi- 
ciatur ab hominibus. Zecipiunt enim, inquit, mer- 
cedem suam??*. Itaque ne tibi ipse damnum afferas, 
claritatem volens apud homines obtinere. Quando- 
quidem Deus estspectator magnus,ambias gloriam 
consequi apud Deum : splendidam quippe merce 

dem retribuit.At adeptus es preclaram dignitatem, 
hominesque colunt te atque observant, et gloriam 
dant? Esto subditis similis, Non velut dominium, 
inquit, in celeris exercens !. neque te geras more 
mundanorum principum.Nam qui vult primus esse, 
eum omnium servum esse Dominus jussit **. Sed, 
ut verbo dicam, persequere humilitatem ita, ut 
ejus amatorem decet. Ama illam, et gloria te af- 
ficiet. Sic iter es rite facturus ad veram gloriam, 
408 estin angelis, et apud Deum. Confitebitur au- 
tem te Christus tanquam discipulum suum, coram 
angelis **; tibique dabit gloriam, si humilitatem 


S. BASIL! MAGNI. 
ne apud homines gloria afficiare,quantum esteriut À μέμνχσαι τοῦ Χοιστοῦ, 


840 
ζημίαν λέγοντος εἶναι τοῦ 
παρὰ Θεῷ μισθοῦ, τὲν ἐχούσιον παρὰ ἄνθοώποις 
ἐπιφάνειαν, χαὶ τὸ ποιεῖν ἀγαθὸν ποὸς τὸ θεαθξναι 
τοῖς ἀνθρώποις * ᾿Απέχουτι γὰο, φησὶν, τὸν μεσθὸν 
αὐτῶν. Mà τοίνυν ξχμίου σεαυτὸν, ἐπὶ ἀνθρώπων 
φαίνεσθαι βουλόμενος. Ἑπειδξ Om μέγας θεατὰς. 
φιλοδόξησον ἐπὶ Θεοῦ" λαμποὸν γὰρ ἀκπκοδέδωσι τὸν 
μισθόν. ᾿Αλλὰ προεδοίας κξιώθης, xci περιέπουσί σε 
ἀἄνθοωποι xai δοτάνουτσι; Γίνου τοῖς ὑπχχόοις ἴσος, Μὲ 
ὡς χατεξουσιάξων τῶν χλήοων, φεσὶ, μχδὲ χατὰ 
τοὺς χοσπιχοὺς ἄοχοντας. Τὸν γὰο θέλοντα πρῶτον ti- 
γαι, δοῦλον εἶναι πάντων (78) ὁ Κύοιος ἐκέλευσε. Καθ. 
ὁλον δὲ εἰπεῖν, οὕτω δίωξον τὴν ταπεινοφροσύνεν, ὡς 
ἐοραστὲς αὐτῆς. Ἑδάσθητι αὐτῆς, xai δοξάσει σε. Οὕτω 
χαλῶς ἐπὶ δόξαν ὁδεύσεις TX» ἀλκθᾷ, τὲν ἐν ἀγγέ- 
λοις, τὲν παοὰ Θεῶ. Ouoloyzcnu δέ ct Χριστὸς ὡς 
μαλητὰὴν ἐπὶ τῶν ἀγγέλων, χαὶ δοξάσει σε, ἂν 
“ἔν, ταπεινοφοοσύνες αὐτοῦ πιωαχτὰς, τοῦ λέγον. 
ro; Maitt απ ἐμοῦ, ὅτε T2204 tipi, χαὶ ταπει- 
γὸς τῇ χαοοία, χαὶ εὐοξσετε ἀνάπαυσιν ταῖς ὑνχαῖς 
ὦ $ δόξα xxi τὸ χοάτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν 
'Auxv. 


“8 
κοιῦν 


ὑμῶν . 
αἰώνων. 


imiteris ipsius, qui dixit : Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde, et invenietis requiem anima- 
bus vestris?* : eui gloria et imperium in seeula seculorum. Amen. 





1693 HOMILIA X3I. 


Quod rebus mundanis adhxrendum non sit, et de 
incendio extra Ecclesiam facto. 


1. Ego quidem, dilectissimi, putabam fore, ut, 
dum fréquenter sermonis stimulos vehementius 
admoveo, vobis viderer molestus esse et morosus, 
tanquam qui nimiam quamdam dicendi libertatem 
ostendam, que neque hospitem deceat, neque vi 
rum similibus vitiis obnoxium : vos tamen fuistis 
reprehensionibus ad benevolentiam provocati, et 
plagas a lingua nostra inflictas fomitem majoris 
studii fecistis. Nec mirum quidquam est et insolens. 
Estis enim in rebus spiritus sapientes. Argue au. 
tem sapientem, et diliget te^», inquit alicubi in suis 
scriptis Salomon. Quapropter, fratres, etiam nunc 
exhortatione eadem utor, volens vos, quoad ejus 
facere potero, a diaboli retibus abducere. Nam 
magnum ac varium bellum nobis,dilectissimi, quo- 
tidie infert hostis veritatis. Infert autem, uti sci- 
lis, dum cupiditates nostras jacula adversum nos 
elicit, semperque vires a nobis ad nos lzdendos 
mutuatur. Quoniam enim magnam potente illius 
partem indissolubilibus legibus Dominus colliga- 
vit. nec sivit ipsum impetu suo humanum genus e& 
terra simul delere, jam invidus ille per nostram 
insipientiam a nobis fertim reportat victoriam. Et 


τὸ Matth ΤΙ, e. 11] Petr. Y, 9. ᾿Ξ Marc. X, A4. 


(18 Editi zzz» ἀνθούπων. Vox ultima in antiquis 
libris deest. 
,9 Editio Paris. £u172217452. 


At Colb. primus 
et Anglic. tuz2K 7252. 


ud, xxi περὶ τοῦ γενομέ- 


OMIAIA KA. 

περὶ τοῦ μὲ ποοσηλῶσθαι τόϊς βιωτιχοῖς, xut 

πεοὶ τοῦ γωνομένου ἐμποτσμοῦ (29) ἔξωθεν τὸς 

᾿Εχχλχσίας. 

|. Ἐγὺ ut» Qut», ἀγαπκτοὶ, σφοδοότεοον ἑκάστο- 
τι τοῦ λόγου τὸ χίυτοον ποοταγων, λυπερὸς τις εθναι 
δόξειν ὑμῖν, ὡς πεοιττὴν τινα παόῤκσίαν ἐπιδειχνύ- 
οὔτε ἀνδοὶ χατειλη- 
ὑμεῖς δὲ ἐχ τῶν 


C 


μενος, χαὶ οὔτε ξένω ποέπουσαν, 
αἴνῳ παοαπλισίοις ἐγχλχματσι " 
ἐλέγχων εἰς εὔνοιαν ζοελισήχτε (80), χαὶ τὰς ἀπὸ 
τὸς γλύττες πλχγὰς ὑπέχχανμα 0909 πεποίκσθε 
πλείονος, Καὶ οὐδὲν ξένον. Ἔστε γὰρ σόφοι τὰ τοῦ 
πνεύματος. Ελεγχε 66557, ἀγαπὴσει σε, 
φε τὶ ποὺ τῶν αὐτὸῦ αὐγὼν ὃ Σολομῶν. Διὰ τοῦτο, 
«à got, χαὶ v7) ἐπὶ τὸν αὐτὸν kX*- παραίνεσιν, 
ὄπχπερ ἄν οἷὸς τὲ ὦ, τῶν τοῦ διαβόλου διχτύων ὑμᾶς 
ἀπχγεὼ Πολὺν γὰρ, ἀγαπιτοὶ, χαὶ 
ποιχίλον ἐφ᾽ χαΐοχυ ἐμὶν ὁ τῆς (x Utm, ἐχθρὸς 
ποοταγει τὸν πολέμον, llosTx;st δὲ, ὡς ἴστε, τὰς 
ξαιτέοας ἐπιδυκίας χα tue» Sii ποιούπενος, καὶ 
742 Lux) εἰς τὸ DAXRIIU quU. ἀεὶ λχιξανων ἰσχύν. 
'Ezüj$ 429 τὸ πολὺ τὰς ἐχείνου δυνάμεως ὁ Δι- 
σπότος νόμοις ἀλύτοις xa-id xat, χαὶ οὐχ εἴασεν εἰς 
ἅπαξ 02u€ σαντα τὸ 7$»^; ἐχτοῖνψαι τὸς γξ:. χλέπτει 
Ti» xa Lax» vixx» λοιπὸν ix τῆς ἐπετέοας ἀνοίας 
ὁ βατχανος. Kai xa xzio οἱ πονχοοὶ χαὶ πλεηνε- 
xul τῶν ἀυθούπων, οἷς ἔογον μέν ἔστι xal ποραι- 


4. . 
2i zx 


ϑονλόκενος. 


D 


Ὧι Matth. xi, 99. ** Prov. ix, 8. 


νου. etc., in antiquis duobus libris desideratur. 
(80! ᾿Ηοιϑέσθετε, Ediderat Garnerius, sine au- 
wwe dos5i25x:1,quod est forma imperativi.Nos 
indieativum, poetu te sensu, restituimus. ΕΟΙΣ. 


*3 Luc. xit, 8. 


541 


HOMIL. QUOD MUNDANIS ADH/EBENDUM NON SIT. 


542 


ρέσις Ex τῶν ἀλλοτρίων πλουτεῖν, δύναμις δὲ o? πάρ- Α quemadmodumimprobLi hominesatque avari, quo- 


ἐστιν ὥστε μιτὰ παῤῥησίας βιάξεσθαι, ταῖς ὁδοῖς 
ἐγεδρεύειν εἰώθασι mol εἰ ἴδωσί τι χωρίον περὶ αὖ- 
τὰς, ἢ φάραγξι βαθείαις διεῤῥωγὸς, ἢ φυτῶν πυ- 
χνυότητι σύσχιον, εἰς τοῦτο χαταδνόμενοι, καὶ τὴν ἐχ 
πολλοῦ πρόοψιν τῶν ὁδοιπορούντων τοιούτοις UTOTE- 
μνόμενοι προχαλύμμασιν, ἀθρόον ἐπιπηδῶσίν αὐτοῖς, 
ὥςτε μὴ πρότερον ϑυνηθῆναί τινα τοὺς τοῦ χινδύνον 
βρόχους ἰδεῖν πρὶν εἰς τούτους πεσεῖν" οὕτως ὁ δυσ- 
μενὴς ἄνωθεν ἡμῖν x«i πολέμιος τὰς τῶν χοσμι- 
χῶν τέρψτεων ὑποτρέχων σχιάς, αἱ περὶ τὴν ὁδὸν τοῦ 
βιου τούτου πεφύχασι δειναὶ χρῦψαι λῃστὴν, xai τὸν 
ἐπιθουλεύοντα ποιῆσαι λαθεῖν, ἐντεῦθεν ἀπροόπτως 
τὰς τῆς ἀπωλείας ὑποσπείρει παγίδασ ἡμῖν. Ati 
τοίνυν ἡμᾶς, εἴπερ ἐθῶλοιμεν (81) ἀσφαλῶς τὴν ὑπο- 
χειμένην ὁδὸν τοῦ βίου διαδραμεῖν, xai παραστῆσαι 
Χριστῷ τὴν ψυχὴν τε ὁμοῦ xat τὸ σῶμα τῆς ἐχ τῶν 
τραυμάτων αἰσχύνης ἐλεύθερα, καὶ τοὺς ἐπὶ τῇ νιχῃ 
στεφάνους λαθεῖν, ἐγρηγορότας περιάγειν ἀτὶ παντα- 
χόσε τοὺς τῆς ψυχῆς ὀφθαλμοὺς χαὶ πάντα ὑπο- 
πτεύειν ὅσα τερπνά, x«i παρατρέχειν εὐθὺς, xol 
μηδενὶ προσιρείδειν τὴν ἔννοιαν, μηδὲ εἰ χρυσὸς 
φαίνοιτο χύδην προχείμενος, ἔτοιμος εἰς τὰς τῶν 
βουλομένων χεῖρας ἕλθεῖν (Πλοῦτος γὰρ, φησὶν, ἐὰν 
ῥέη, μὴ προστίθεσθε χαρδίᾳ [82]) μηδὲ εἰ γῆ 
βλαστάνουσα πᾶσαν τρυφὴν, χαὶ πολυτελεῖς δει- 
χνύουσα σχηνὰς (μῶν γὰρ τὸ πολίτευμα ἐν οὐ- 
ρανῷ, ἐξ οὗ χαὶ Σωτῆρα ἀπεχδεχόμεθα Χριστόν)" 
μηδὲ εἰ χορεῖαι, καὶ χῶμοι, χαὶ μέθαι, χαὶ χαταυλού- 
μεναι τράπεζαι (Ματαιότής γὰρ, φησὶν, ματαιοτή- 
των, τὰ πάντα ματαιότης) μηδὲ εἰ σωμάτων χάλλῃ 
προτείνοιτο, παρὰ πονηρῶν ψυχῶν ἐνοιχούμενα 
(᾿Λπὸ προσώπον γὰρ ἡνναιχὸς ὡς ἀπό προσώπον 
ὄψεως φεῦγε (83), φησὶν ὁ Σοφός)" μηδὲ εἰ δυνασ- 
᾿ τεῖαι xai τυραννιδες, x«i δορυφόων 3) χολάχων ἐσμοί" 
μηδὲ εἰ ὑρόνος ὑψηλὸς x«i λαμπρὸς, ὑποζεύξας 
ἔθνη x«i πόλεις εἰς δουλείαν íxoóciov (Πᾶσα γὰρ 
σὰρξ ὡς χόρτος, x«l πᾶσα δόξα ἀνθρώπου ὡς ανθος 
χόρτον! ἐξηράνθη ὁ χόρτος, χαὶ τὸ ἄνθος ἐξέπεσε). 
Τούτοις γὰρ δὴ πᾶσι τοῖς οὕτω τερπνοῖς ὁ χοινὸς 
ὑποχάθηται δυσμενὴς, ἀναμένων εἴ ποτε (84), τοῖς 
ὁρωμένοις διδεασθέντες, τῆς μὲν εὐθείας ἐχτρα- 
πῶμεν ὁδοὺ, πρὸς δὲ τὸν ἐχείνον λόχον ἑαντοὺς 
ἀποχλίνωμεν' Καὶ δέος πολὺ μή ποτε, προσδραμόντες 
ἀφωλάχτως αὐτοῖς, x«i τὴς ἐχ τῆς ἀπολούσεως 
τέρψιν οὐδὲν ἡγησάμενοι βλκθερὸν, ἐγχεχρνμμένον 
τῇ πρώτῃ γεύσει τὸ τοῦ δόλου χαταπίωμεν ἄγχισ- 
τρον' εἶτα ὑπὸ τούτου τὰ μὲν ἐχόννες, τὰ δὲ ἄχοντες, 
προσδιθῶμεν αὐτοῖς, χαὶ πρὸς, τὸ φοθερὸν τοῦ 
λῃστοῦ χαταγώγιον τὸν θάνατον λάθωμεν ἕλχυσθέντες 
ὑπὸ τῶν ἡδονῶν. 


16 Psal. xi, 11. 7? Philip. 11, 30. 16 Eocle. 1, 


(81) Veteres duo libri ἐθέλομεν. Alius. ἐθέλωμεν, 
Alius cum vulgatis ἐθέλοιμεν. Aliquanto post unus 
codex et editi ἐπὶ τῇ νίκῃ. Ali tres mass. ἐπί τῆς 
νίχης. 

(82) Editi οἱ duo mss. χαρδίᾳ. Codex unus x«p- 
δίαν. Mox Reg. primus τρυφὴν καὶ ἀπόλαυσιν, καὶ 
πολυ-ελεῖς..., ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει, 


rum opera ac propositum est ex alienis ditescere, 
sed quibus non suppetit potentia ut violentiam 
apertam exerceant, vias insidiose occupare solent, 
et si viderint in eis locum quempiam, aut vallibus 
profundis diffractum, aut arborum densitate um- 
brosum, eo recipientes se, et longe ante ejusmodi 
tegumentis, quominus viatores prevideant, impe- 
dientes, confertim et ex improviso in illos insiliunt, 
ne quisquam periculi laqueos priusquam in illos 
inciderit, possit videre : sic ille qui nobis ab initio 
infensus est et hostis, voluptatum mundanarum 
umbras subiens, qute in hujus vite via δὰ occul- 
tandum priedonem et ad dandas insidiatori late» 
bras idone:e esse solent, inde inopinato interitus 


B laqueos nobis subjicit. Itaque si modo velimus sub- 


stratam vite viam tuto percurrere, atque animam 
simul et corpus vulnerum turpitudine immunia of- 
ferre Christo, coronasque ob victoriam aocipere, 
oportet nos animi oculos semper undecunque vi- 
gilantes cireumagere, et res omnes jucundas ha- 
bere suspectas, ac statim prieterire, et ad nullam 
animum appellere, ne si aurum quidem videatur 
fuse sparsum, quod in cupientium manus venire 
paratum sit (Divitiz enim, inquit, si afftuant, no- 
lite cor apponere 15); neque si proferat terra deli- 
cias omnes ac sumptuosa tabernacula (nam Nos- 
(ra conversatio in celo est, unde etiam Salvatorem 
164 exspectamus Christum 11); neque si choreec, 
et comessaliones, et ebrietates, et mense tibiarum 


c modulis resonantes proponantur (Vanitas enim, 


D 


inquit, vanitatum, omnia vanitas **); neque si of- 
ferantur corpora formosa, in quibus anim prava 
inhabitent (A facie enim mulieris velut a facie 
serpentis fuge, inquit Sapiens 19); neque si poten- 
tatus dominatusque, ac satellitum &ut adulatorum 
turmas exspectiare liceat, neque si promittatur 
altus thronus atque splendidus, gentes ac civitates 
voluntarie servituti subjiciens (Omnis enim caro 
fenum, οἱ omnis gloria hominis quasi flos feni ; 
aruit. fenum, et. flos cecidit*?). Etenim sub his 
omnibus adeo jucundis communis ille hostis lati- 
tat, exspectans num quando rebus conspectis il- 
lecti, via recta derelicta, nos ipsos in illius insi- 
dias conjiciamus, Quin etiam inetuendum valde 
est, nequando ad haec incaute accurrentes, nihil- 
que noxii in fruenda illa jucunditate inesse rati, 
doli hamum deglutiamus in primo gustu ocoulta- 
tum : deinde, ne ab hoc tracti, partim libentes, 
inviti his rebus alligemur, inscientesque a volup- 
tatibus ad horrendum latronis hospitium traha- 
mur, ad mortem scilicet. 

19 Eccle. xx:;, 2. ** 158. xr, 0, 7. 

(83) Apud LXX paulo aliter legitur Eccle. xxi, 
2:4 ἀπὸ προσώπου ὄφεως, φεῦγε ἀπὸ ἡμαρτίας, (lan- 
quam a facie colubri, fugea peccato : a qua inter- 
pretatione non recedit Vulgata. 

(8) Editio Paris. ἀναμένων εἰ πότε. Vocula ei ne- 
que in editione Basil, neque in nostris quatuor mas. 
invenitur. 


*isd 
to (Quarc neeessgqvium es! e! utile omnibus. fra- A 
0r nos more viatorum aut eursorum surcineto-, 


ef undelibet levitateni animabu: nostris ac cursum 
hum perhciendum  eoneiliantes; a6. vie imem 
resi lesttiare. Nec quisquam tingere me nomina 
nove susmeetur, quod humanam vitan: viam nunc 
vaciv: τ eum et. Davio proplietz si vitam. nonmi- 
nave: ui nime quidem: alieuls ita dicit. 2774€ 
Up inüanulath 35 re. oui amituiaut ns dog omm: 

nunc vero in bominum; suun. elamai.— Vau. mem 
qmurt C£ Tu£, G ἀρ’ fut museovevi mt V, 
hunsus nheub: De: asversum eos qu. sib 1iniesti 
erant ecievem opem coliaudans e: ac !77an. hz 
lutü nidans dieebaic Z5oosurn lesa nem leumi 


Quilatis 


nusttum Pes gui murcoans ]e rintuls. 85 0e 
SESS DKORünDH(uU'OÓnmn. TUO: unn?! c 30s nec nne 
mere vitam quam biommes ubieunimut tez7a7un: 
deruni sme emTerianm. svi nDnDTSYan. dHb fsst ID 


μη, Quenmiumodun enm qu aiumioc itey 


hn; C JPmpsstostssseingm canisuuni gjessus pe- 
SUID 4. ΛΝ]. ποτα σοι ἢ. scetinin  ulte-iue 


ΣΝ 
[f.xuDn. τ τι 


Jribesgur σον. 111} n*ius 
uüliemuies ΠΝ 16 nDnsteTQoaten veo 


aeznies o neviunisuünidaci ὅς. Κα ΠῚ o dz cuo gr 
Viii oh ΣΡ ΠΣ sull Giuln i Ist 


Gun πε ΘΝ qmigcedintes δεῖ L107en. 
DosSMpemiomens helinesnieniss. dü Vile. teen 
Al nar etin nYmsperse vii vonis 
&nitiur OnifNibm s] ρος, VIL RC OBL 
161 1ὰ δεν ΤΣ (Quibus itn niunsinilus Ilitev- 
nroiretíaiie ΠΣ  DuüvIMIGE 
t3hib lS dH Cut€sus fmem 
OsenDeas ΚΜ bui ΤΠ δῷ 
Bonre CHOR ΟΕ ΠΕ Ll δὲ μὲ C feq 


ep. 
1:2’ “ΠΣ: 
eirnslumun 
$n da cuin. Hi 


ΤΥ ΙΗ 


1 ΤΣ πο σαν. 
Coltisiac d 
ME εν δ λὲὶε ΤΟΣ serm iLÓievvnlib nraojeclns. lli: μὰ ἢ 

νι ιν» quniem vila πο 1}. sOommusc- 
ε1 alias δὲ. Vile Dub ΕΣ πρὸ unbem 
duci, lect ἡ να. οἰ 62. (5 par 165 Hsu 
ficis. x nus dla Volet Cubs Los κι λα 
{τὸ Δα ΜΙ vwelaernmsus, δε στα 0D δὲ Δ ΣΧ 
vidMorés Vieni T Aypprebensos id aerbLütunm ἃ 
Domino metam trahit: nec fieri poteet, eiecvze- 
«itii, ut is qui semel extra portam δ binc v;taln 
αἰ ἢ egressus. cst ijque ier 11V. bong 
etiam ad iliius terininutn pervetualt : BC. ΤΙΣ κι» 
quisque nostrum ulu ἃ niaterzio nu exivit. tid. 
tin bennporis Ποιὸ ilinratus rap.tur, s. ἀπ μοῦ ἃ 
lergo diem quam vixit relinquens, nec σαι ad 
hesterna, etiatisi velit, reverti valens. Nos üautetu 
τ. euin prog Ὁ ulter,us, et permutata 
tale (quasi nonu iibi δ re pies, gaudemus ; ἃς 
lvatuin quaeldam “πὰς, cum (quis ex puero vir, 
εἰ χὰ viróosetiralactuis eat ed fugit nostantum vitae 


Psal. ἐσ ibid. 99 


(53, linus His. | i797 Ins, 
vm usn. ΔΉ 5 eun editi T2) ging, 
δῦ) Editio Paris. μόνα ποοσήλων, ad lyram caq- 
nens, lyrd canens. Αἱ editio Bail. nostri qua- 


hoe. 
LTERS 


hz Cena 


(xv, 1. 


Mox inss. duo 


S. DASILII MAGNI 


p 


Sai 


ες Xue AITUuAIÍ 


6 iU guemav. σπατι-, STI 
XxUTZTIt οὐπιπιοιν V C DUI. πτειραωσνος: χαᾶ-, 
χα. πουταϊκνῶξ. τὸ W$gL$ ταῖς 21i] ποῦ! τῶν Wu 
μ᾿. τὸ.τὸό τπινηγπαντα.. VulLUUTTismu—ewi (δὲ. onm 
Ton Q^. πετῶ. fTIUGcTUx. ἣὰ o ul uvedà um 
ALL  XUIMG. $4.uVTe) 7 01227204. "O4LTL.. GT. —n 
&iluTi4z. Lt 5.9. Στ VUA. ITL OX Amb: 
C TILLZTW. tL.T6 Τὺ. f$.  UMULUZTT La. Hi. up 
TT νὼ.  Mzuul 2o Wut? P 676.46  TOgl/Ub 
ul v ον κοτε Q4 2 ποῦ: Tu imul 
£e. tum. 7005 QWOLAMES ZNVTTSTO. HT — Li9j, 
XX το vuz9 τὸ idérftT5. ἃς  dDizT. d: ὕπνο τὴν 
LIENS τὸ. (MILD χατὸ τῷ AU υταξητω, ϑοχύξιαν, 
χα τί λους CIVTUT Oe o6 τ΄ cv4942, δα. τίς 
τ. cm τὸ. € "uta iji Ὁ Qmd 
τιτι ων 0 uo ^ 244Xmci. X ξξτι αὐχὴν τῶν 

᾿  παπεσο. τὸ τὸ uc τῶν αὐδοοπων 

ἐππτενῶν, τ vESUAILAIST δάσος, GzT& δε 
ποτ ττ' 2512 Σ: TL.MIULT συχότως IPTE: yu οἱ 
τοὺς ToUCITZuigz.o ποισια X..$7TI. ἔπι τὸ TLVZW 
TX. τῶ ποΐω ὥστε, VOL εκ:  GAALSMIS εἰς 
ὑπ. Gubt.4uTl. χὰ τὶ ἀξ TIVE) ETÀ TQ 
4 ELitTuitT πε — UTVagUumvavTu; τῇ Tuy tin 
AulTmgITf τὸ 00. 4X.) OIX τὸ TY: εοὐοὶ Ifa 
τ τπε V Te 05 7l. πὶ ΣῈ TuauEUru ὑπὸ 
- z-:—uXT-. νον TO ΠΣ τοὶ Q5U/01 Tui. 
umTi o PTImoUu.wTc:. πα στ CWAGTPDR δῦ: xCTA.2- 
TUlv-o στιν Iz τὸ cuim; UÜmewt ΤΙ: Σεῖς. 
"oos κα Ὑππ "γε ποτ πτ τῷ οὐος ὑωχπιῶτεχι 
: πυνοὺπο lens πὰ πτιῖῖς ἀπχαμγ ταῖς τὺ 
vx εν τι: στε 2. 0028. u$» DETTO. τῆς 
αὐ παῖ πΡΊΣ 546 τ΄. τῶν UITDE€O 2n 25, 
-:.uí Ul ποι ραν πὶ πὴ 6z4u6. τὰς TuS TÓZVUN 
σεῖο Au TU ILiksmo ἀπε TCU. CuGUCG. τοὺς ui) 
fju--4. πο. U ικήύπετον, SU Cw wp διὰ TXW- 
πω: τῶ. τὸν 0448 τατον απ, οὐτσουτας, τοῖς 
C: οὐδ΄ τοῦ o WTexTu. τυσυναξηξυπα: τῶν Cay) 174 
lun "us ni οὖν Co M Lou. ἀπ Too. ERAS GÀ 
Tui: CysngUif IU  INn2iuu. s ui au οὖχόται τῷ 
T "m CTI UL TUM ip. (QUULELMAZIA 
ὡονιχηῶσαν To) 0í6mÍ6l. TioinULG6gEt ποὺς Sim», ἔπι 
τι τ ἄτνον T πο AI"UTG6UnLI  Y7us6. ὥωχει τοὺς 
τ (toT: co πῶ 627 ETT. στ πύπος τῶν CTXLI ὑπο 


tíwLuUTE Tr. TO TOWt. σοὶ Ie. ὠτοουπᾶν TOUT, 
χη Uf οὐ. Πρ ΓΙ .f'tLnv7v. LET τ: --οῦὺς -Ξὸ Ti g 
σι τον i4£vTT5c τὸ των, urc6 τὸ NN. τοὺς 
/fTUfe9. ΔΤ. VIVO. Liv. τύσως τοῖς τοῦ χοὺς- 
συ. fi.AwWTt,e c4tiUui c σπυσέστοι, YXUTíISW ἀξὶ TI» 
fitUewiéh!4 dosivU. Vu. χα ποὺς ταῖν UR i-us 
t, ot thru esp οδλε σοὶ, δυναωονος (Ha t 

θολσ wee int ty TuLTWw VitUnIVDL, γαὶ τὸς T) 
KU wattinutir, ω “’ πυυφισυξονοντε:, ΣΌΝ 


PA A MBA tU, 9*5,',a,O 4,9 ty Ux —-uuzt: 


" pal. xvi, 32, 33. 


tuer nis, "Tv wo (QU lyram aptans. componens. 
ΗΠ ΤΗΣ editio l'atis. κι *«&, Editi et mss. quatuor 
P A Ad Ttc. 


95; Editi «e 7, Libri antiqui sc 


α T5. 


919 


HOMIL. QUOD MUNDANIS ADEJERENDUM NON SIT. 


946 


δὲ ἀνδοὸς γίνηταί τις πρεσδύτης " ἀγνοοῦμεν δὲ ἄρα, À spatium ἃ nobis amitti, quantum viximus, sicque 


τοτοῦτον απολλύντες ἑκάστοτε τῆς ξωῆς, ὅσον ἐξήσα- 
μεν, καὶ οὐχ αἰσθανόμεθα δαπανωμένου τοῦ βίου, 
χαίτοιγε Gi μετοοῦντες αὐτὸν ἀπὸ τοῦ παραῦρα- 
μόντος xxi παραῤῥεύσαντος, 0203 ἐννοοῦμεν, ὡς ἄρα 
ἄδηλον ὁπόσον ὁ ποὸς τὴν ὁδοιποοίαν ταύτην ἐχπέμψας 
ἡμᾶς ἐνδοῦναι τῷ δοόμω χρόνον βονλήσεται, χαὶ 
πότε ἑκάστῃ τῶν δοοιέων ἀνοίξει τῆς εἰσόδου τὰς 
πύλας, x«i ὅτι δεῖ παρετχευασαμένους ip! ἡμέραν 
εἶναι ποὸς τὴν ἐντεῦθεν ἀποδημίαν ἡμᾶς, καὶ τὸ τοῦ 
Δεσπότου νεῦμα περιμένειν ἑστῶσι τοῖς ὀφθαλμοῖς. 
Ἔστωσαν γὰρ, φησὶν, αἱ ὀσφύες ὑμῶν πεοιεζω- 
σαΐναι, χαὶ οἱ λύχνοι χαιόμενοι " χαὶ ὑμεῖς ὅμοιοι 
ἀνθοώποις προσδεχομένοις τὸν χύριον ἑαυτῶν, πότε 
ἀναλύσει ἐχ τῶν γάμων, ἵνα, ἐλθόντος xai χρούσαντος, 
εὐθέως ἀνοίξωσιν αὐτῷ. 

3. Οὐδὲ ἐθέλοιεν σχοπεῖν ἀχριδῶς, ποῖα μὲν χοῦφα 
φορτία πρὸς τὸν τοιοῦτον δρόμον ἡμῖν x«i συμμεθέ- 
στασῦασι δύναται τοῖς συλλέξασι, xai τὸν ἐκεῖ πε- 
ριχαρῇ ποιεῖ βίον tui», ἴδια (88) τῶν χτησαμένων γινό- 
μενα" ποῖα δὲ βαρέα καὶ δυσχερῆ x«l προτηλωμένα 
τῇ γῇ, καὶ οὐ πεφρνχότα τοῖς ἀνθρώποις οἰχειοῦσθαι 
χαθάπαξ, οὐδὲ συγχωρούμενα διὰ τῆς στενῆς ἐχεί- 
νης πύλης ἀχολουθῆσαι τοῖς ἔχονσιν. 'A))' ὅσα μὲν 
συλλέγειν ἐχρῆν, κατελίπομεν * ὧν δὲ ὑπερορᾷν προσ- 
ἤχει, ταῦτα συλλέγομεν * χαὶ ἃ μὲν ἡμῖν ἐνωθῆναι, 
xai χόστμος ὄντως γενέσθαι δύναται συμφνὴς ψυχῇ τι 
x«i σώματι, τούτοις οὐδὲ προσέχομεν" ἃ δὲ ἀλλότρια 
μένει διηνεχῶς, μόνην ἡμῖν ἐναποματτόμενα τὴν 
αἰσχύνην, ταῦτα ἀθροίξειν ἐπιχειροῦμεν, μοχθοῦντες 
διαχενῆς, χαὶ πονουυτες πόνον, οἱονεί τις ἑαυτὸν 
ἀπατῶν, εἰς τετρημένον πίθον ἀντλεῖν ἐθελήσειε, 
Τοῦτο γὺρ δήπου γνώριμον οἴμαὶ x«i νηπίοις πᾶσιν, 
ὡς 090r) τῶν d» τῷ βίῳ (80) τερπνῶν, ἐφ᾽ οἷς" οἱ 
πλείους μευήνασιν, ἡμέτερον ὄντως ἐστὶν, ἥ γίνεσθαι 
πέφυχεν. ἀλλ᾽ ὁμοίως ἀπάντων ἀλλότρια φαίνεται, τῶν 
τε ἀπολαύειν δοχούντων, τῶν τε οὔτε προσελαζόν- 
τῶν αὐτοῖς. Οὐδὲ γὰρ εἰ χρυσὸν τινὲς ἐν τῷ βίῳ 
συναγάγοιεν ἄπλετον, idtog αὐτῶν μένει διηνεχῶς " 
ἀλλ᾽ $ ζῶντας ἔτι πανταχόθεν αὐτὸν περισφέγγοντας 
ἀποδιδοάσχει, πρὸς τοὺς δυνατωτέρους μεταρῤῥνεὶς, 
à πρὸς τῷ θανάτῳ γεγενημένους ἤδη χαταλιμπάνει, 
χαὶ οὐχ ἐθῶκι τοῖς χτησαμένοις συνεχδημεῖν. ᾿Αλλ᾽ 
οἱ μὲν ὑπὸ τοῦ πρὸς βίαν χωρίξοντος τὰς ψυχὰς τῆς 
ταλαιπῶρου ταύτης σαρχὸς ὥλχόμενοι πρὸς τὴν 
ἀναγχαῖαν ὁδὸν, πυχνὰ μεταστρεφόμενοι ποὸς τὰ 
,οήματα, τοὺς 6x νεότητος ἐπ᾿ αὐτοῖς ἰδοῶτας ἀπο- 
δϑακρύουσιν" ὁ πλοῦτος δὲ εἰς ἑτέρων χεῖρας ὁρᾷ, μό- 
vo) ἐχείνοις τὸν ἐπὶ τῇ συλλογῇ μόχθον χαὶ τὸ τῆς 
πλεονεξία: ἔγχληυα προστριψάμενος. Οὔτε εἰ ἐπὶ (90) 
ἧς πλέθοα χτήσαιτό τις μνροία, χαὶ μεγαλοπρεπεῖς 
οἰχίας, χαὶ ζώων ἀγέλας παντοδαπῶν, χαὶ τὴν ἐν ἀν- 
θούποις ἅπασαν περιθάλοιτο δυναστείαν, ἀπολαύει 


δὲ Luc. xu, 35, 36. 


(88) Hic virtutes ac recte facta intelliguntur, 
quie propria sunt pielatem colentium. 
(89) Edit. βίῳ τούτῳ. Vox ultima in veteribus li- 


inscientibus nobis vita absumitur, quanquam sem- 
per ipsam ex eo quod ante actum est, quodque 
jam preterfluxit, metiamur : neque cogitamus 
quam incertum sit, quantum nobis temporis ad 
hunc cursum impertire velit qui nos ad hoc iter 
perficiendum misit, et quando cuilibet cursori sit 
introitus portas aperturus, et quod oporteat nos 
quotidie ad profectionem hinc faciendam prepa- 
ralos esse, et Domini nutum oculis fixis exspe- 
ctare. Sint enim, inquit, lumbi vestri pracincti, et 
lucernae ardentes ᾿ et. vos similes hominibus ez- 
spectantibus dominum suum, quando revertatur a 
nuptiis, ul, cum venerit, et pulsaveril, confestim 
aperiant ei **. 


3. Neque diligenter considerare volumus, 40 
sarcine leves sint nobis ad hunc cursum, et tales, 
ut cum colligentibus transferri possint, reddant- 
que, cum possidentium sint proprie, futuram vi- 
tam perquam hilarem : que vero graves sint et 
moleste, atque humi defixre, et ejusmodi, ut sua- 
pte natura hominum propricte nunquam esse pos- 
sint, nec possessores suos per angustam illam por- 
tam subsequi permittantur. Sed tamen reliquimus 
quie colligenda erant : que vero contemnere par 
fuerat, collegimus. Et que nobiscum copulari, 
vereque esse possunt ornamentum animo simul 
et corpori conveniens, his ne attendimus quidem: 
qu& vero perpetuo aliena manent, solam nobis in- 


C famiam inurentia, ea coacervare nitimur ; inanem 


operam sumentes, atque ejusmodi suscipientes la- 
borem, perinde ut si quispiam se ipsum seducens, 
in pertusum dolium infundere voluerit. Notum 
enim ac perspectum vel pueris omnibus esse opi- 
nor, nihil eorum qu: in vita jucunda sunt, et 
quorum gratia plerique insaniunt, vere nostrum 
esse, aut ex se esse posse : sed constare, ipsa om- 
nibus pariter extranea esse, tum iis qui eis frui 
videntur, tum iis qui ne illa quidem attingunt. 
Nec enim si qui in vita plurimum auri congesse- 
rint, id ipsorum proprium perpetuo manet: sed 
etsi undecunque constrictum, aut fugit a viventi- 
bus adhuc, transiens ad potentiores, aut jam mor- 
ti proximos deserit, nec vult 166 una cum iis 


p qui ipsum compararuht, peregre proficisci. Sed hi 


quidem ab eo, qui vi animas a misera hac carne 
separat, ad ineluctabilem migrationem tracti, fre- 
quenter convertentes se ad pecunias, sudores quos 
ἃ juventute ob eas emisere,deplorant: divitiee vero 
in alienas manus commigrant, posteaquam solum 
illis colligendi laborem atque avaritie crimen ad- 
sciverint. Neque si quis innumera terre jugera 


bris non legitur. ' 
(90) Voculam ἐπί ex antiquis libris addidimus. 


AM 


pessáieat, et masnificas zedes, et animantium gre- ἃ 2€ zio; zv 


ges omuis generis, fueritque umano omni poten- 
tatu septus, his perpetuo fruitur, sed ab ipsis ad 
breve tempus accepto nomine, aliis iterum opes 
cedit, ipsum vero exigua tellus recondit. Imo etiam 
sepe ante sepulturam, et antequam hinc discedat, 
videbit sua bona ad alios, eosque fortasse inimi- 
cos, transire. Àn ignoramus quam mulli agri. 
quam mult» des. quam multe gentes ac civita- 
tes, etiam adhuc viventibus qui ea possederant, 
aliorum dominorum nomina prioribus exutisindue- 
rint? et quemadmodum ii qui olim servituti addi- 
cebantur, conscenderint principatus thronum, qui 
vero domini herique vocabantur, si cum subditis 


S. BASILI MAGNI 


358 

ἔπ ων jr ἀπὸ τούτω» ὅνοσα- 

Tli αὐτοῖς παῖ τὸς εὐτετίας ἔχττὶ τέται. 85α- 
yix» 46» αὐτς ὑπῆξος ποῦ GERD E αὶ πο τοῦ τὰ- 
φῆν. X3: τοῦ τὸς DIpDID ἀπχυχτταπσεως, εἰς ἔτέ- 
G0»; χαὶ πυ ταῖς τό ζῆν. Ti» εὐπὸχ᾿ ἱπν ὅσεται 
ἀξταξαϊυτυταν. Ἢ :2x ταῦ ὑποτοι a4» ἄγθοϊ, κύ- 


σαι 3: cuuxn ποτὰ 31 ἔτος χαὶ πηλεις. χαὶ ζωντων 
τῶν XIXTA34ixv». ἔτεῖων T912373 ἀετεαφιάσαντο 
X2: wi 51: Zi» πάλαι θουλχυῖντες ἐπὶ τὸν 
Trtzxs 9: ὅὲ X2209t χαὶ diezo- 
τῶν ἀοχοπένων ζγάξε- 
ὑπεέχαν, ὥτξιΣ d 
zy tiw» (91, κνω τῶν zo€y- 


$757»; 
ατλξς 929295 x» 


“τξυχι τὰ 


σαν, χαὶ ; ἐχυτῶν 292; 
κύβων πειιττοπχῖς, πὶ 


ἀπατῶν xs - τοῖς " 


sederint, bene secum actum arbitrati sint, ac succubuerint suis ipsorum servis, rebus, velut in tesse- 


rarum circumactu, derepente transmutatis? 

4. Jam vero ea que nobis ad cibum ac potum 
excogitata sunt, et quidquid petulantes diviti ul- 
tra necessitatem ad ingrati nihilque continentis 
ventris obsequum adinvenere.quando nostra sunt, 
etiamsi perpetuo infunduntur? Que ubi gustum in 
transitu duntaxat modica quadam voluptate affe- 
cerint, mox tanquam molesta ac superflua egre 
ferimus, festinanterque foras ejicimus, ut in sum- 
mum vite discrimen venientes, si in. visceribus 
diu permanerent, Mortem enim non paucis intulit 
satietas. fuitque in causa, eur nihil amplius de- 
gustareut.Lasciva denique cubilia,impurique com- 
plexus, et omnia rabiose atque insanientis anime 
opera, nonne Datura sunt detrimentum plane evi- 
dens, et pernicies clara, et dotum qve cuique vere 
proprie suntabalienatio ae immiuutio. eum cor- 
pus tenuetur in complexibus,et alimento eongruen- 
tissimo atque ad conservanda membra acecorumo- 
datissimo spolietur? Itaque unumquemque iliorum 
qui cubilibus impudieis volutantur, statim post fa- 
cinus, cum estrum elanguit carnis, mensque, de- 
testabili fine obtento eorum qu« tentavit, recolle- 
git sese tanquam ex ebrietate aut tempestate qua. 
dam, et, ubinam sit, considerandi otium nacta est 
incontinentie sue valde admodum penitet. Sen- 
lit enim corpus et imbecillius factum esse. et ad 
munera necessaria obeunda pigrum a^ prorsus de. 
bile. Hoc igitur cum ipsi quoque peeJotrib:e intelli- 
gerent, conüinentiz legem in palestris sanxerunt, 
adolescentium corpora a voluptatibus tuta ser an- 
tem,eisque certantibus ne aspicere quidem elecan- 
tes formas permittentem, si vellent capita sua co- 
ronis exornare, quod incontinentia risum in luc- 
tatione afferat, non coronam. 


ὃ. Hec quidem tan juam aliena omnino atque 
inania, et quee nullius propria esse possint, opere 
pretium est clausis oculis preterire : eorum vero 
quz vere nostra sunt, convenit 1877 curam mul- 


^1. Reg. primus περι-ροξαῖς ILE: πιεθέντω». 
[2.5 AL t4] i tres libri χιγθυνεύοντε:, Αἴ Reg. se- 
cundu: et &Aiti χενθυνεύτοντες. Mox. Colb. primus 


SiSso at» ES DSX 2i» zal 


27z 122 τῆς yii. 9 Ξαουτος 
τοῖς εξ χτεὶχν τῆς eyxo- 


ἐς Τὰ Qi ἀξζν εἰς 


πόστ), XXi Xx»723, 


[d ww - 
v5:tlw» ἔας χανς τατῦ 
στοῦ χαὶ ut3jrt» 


a i^ 
PA 3 


γχὺ. SIM ws τὰ ἫΝ xai TilttT δυσχεδκινομιν, 
. LE -- 
xxi αἶτὰ T2224. ἔξω c: ϑχλλθαῖν. ὡς εἰ co 


το στα Kill τοῦ τὸν xty- 
f» i wol. Exi ὅχνα- 


To. χα: 722 χίτοος xD xt» ἔτι ἡξλενχται πϑο- 
Wu. siat 2: XT. xdi 5ιξκλοι συωμπλοχαὶ, 
χαὶ παυτὰ 2221 ττῶτος i: d xxt $-3490227 ψυχὲς, 
οὐχὶ T2221 2; παὺττ 23 Tuus τῇ γόσιι, xal 
βηαῖς περίφαν ὡς, χαὶ τῶν τιν ὄντως ἔκάστου ἀλ- 
λῶν ἀλροτοιωτις Ci XX ἄτιντις, ἐλαττουμένου τοῦ 
Twax:5; ὃν ταῖς αἴξισι, χαὶ τὸς υνςσιωτατε: χαὶ 
TOwPRIUDMTATIQ TU» ατὸν αἀτοτυλμωξνου τοῦφξςς 


Terjass7» ixaz-o τῶν ταῖς ἀτιλο τιν ἐγκαλινδκ- 
ποξω εὐθὺς, ὅταν 5. uiv 
οἴστοος xv1ixim SE. τοῖς τὸ βϑελυθὸν δὲ 
V» DEfIICTS πέρας ἔιόνν c vali. ὥτπεϑ ix πἶϑες 
Σ χειμῶνος τίνος, τοῦ αφ,ιτατζῆχι, ποὶ ποτέ ἐστι. 
λαδοι τχολὲν. 7392:9; τὰς εἰτεοχεται τὸς KXORTUX 
BETXGRAQ;. ᾿Αὐεανιστεῖον τὶ RS Gui XsTx0 γεγεντ- 
τοῦ Cwu-t;. ποὸς Ti» cV» ἀναγκαιων 
mi Tix» »w$:co, xxi πουταξασν ἀσεινοῦς, Τοῦτο 
ἄρα xxi roi; xut3273i52x:1; χατανεςταξιν ὁ τῆς 
σνζς ἂν οὖῷ απται νὸ- 
u9; ι98). ἔτυλα τῶν ἀθονὼν τοῖς νεχνέσκοις 
φυλαττων τὰ STwaxtz, χαὶ εἰς ἐπιτοιπὼν ἀγωνιξο- 
ἀξνοῖς αὐτοῖς, οὐδὲ 030» ποοσέλεσαι ταῖς ἀκακποῦ- 
σαι; μοοϑαῖς, εἴγε ἐϑίώοιεν στε: χνωῦξναι τὲν χῖνα- 
λὲν, ὡς τῆς ἀχοατσίας γέλωτα ἀηϑύτος ἐν τῷ παλκιεῖν, 
φὺ τυέξανον, 

9. Ταῦτα ui» ὃς ἀλλὸτ 
οὐϑενὸ 


θέντων εὐναῖς. αὐτὰ τῶν 
τῷ: 7X2x5; 


Ἔ 


“ὦ 


9 


- m 
"Ὁ 


-αῖς ποαλκιττοαι: 


saxi 


zu παντὶ χαὶ πιριττὰ, καὶ 
ς ἴδια ἡἔνέσθκι δυνχαῖνα, παρατείχειν χαλὺγ, 
τοὺς DEN ἐπιαυσαντας τῶν δὲ ὄντως ς αετέονν 
ποονοιᾶν ποοσχχέὶι ποιεῖσσαι πολλὲν. Ti δὲ ὀντως 


Κοῖται δὲ xai, 
(93) Editi παντι. Αἱ mss. καντε. 
(34) Lege Duceum in illud, 74? pxr7«t νόμος. 


949 

ἡμέτεοον ; VYuy 
νοξοὰ, x«i οὐδὲν δεομένη τῶν βαρυνόντων * xal σῶμα, 
τὸ ταύτῃ δοθὲν ὄχημα πρὸς τὸν βίον παρὰ τοῦ χτι- 
σαντος. Τοῦτο γὰρ ἄνθρωπος * νοῦς ἐνδεδεμένος προσ- 
φόρῳ χαὶ πρεπούσῃ σαρχί. τοῦτο ὑπὸ τοῦ πανσό- 
φου τεχνίτου τῶν ὅλων ἐν τοῖς μητρῴοις ἡμῶν πλάτο 
τεται χόλποις. Τοῦτο εἰς φῶς ἐχ τῶν σχοτεινων ἐχεί- 
νων θαλάμων ὁ τῶν ὠδίνων ἄγει καιρός, Τοῦτο ἄρ- 
χειν ἐτάχθη τῶν ἐπί γῆς. Τούτῳ γυμνάσιον ἀρετῆς 
ἡ χτίσις ὑφήπλωται, Τούτῳ χεῖται νόμος, μιωεῖσθαι 
τὸν πλάστην εἰς δύναμιν, χαὶ τὴν ἐν οὐρανοῖς εὐτα- 
ξίαν σχιαγοαφεῖν ἐπὶ γῆς. Τοῦτο, ἐντεῦθεν χαλούμε» 
voy, ἀπανίσταται. Τοῦτο τῷ τοῦ πέμψαντος Θεοῦ παρ- 
ἰσταται βήματι. Τοῦτο εὐθύνεται * τοῦτο δέχεται τὸν 
τῶν ἐνταῦθα πεπολιτευμένων ἀντίδοσιν. Καὶ τὰς 
ἀρετὰς δὲ ἡμέτερα χτήματα ινόμενα εὕροι τις ἂν, 
ὅταν ἐξ ἐπιμελείας συνυφανθῶσι τῇ φύσει" καὶ οὗτε 
ἐπὶ γῆς υοχθοῦντας ἡμᾶς ἀπολιμπάνειν ἐθέλουσιν, 
ἣν μὴ πρὸς βίαν αὐτάς ἐχόντες ἀποδιώξωμεν ταῖς 
τῶν χειρόνων ἐπαγωγαῖς * ἐχεῖσέ τε ἐπειγομένων προ- 
τρέχουσι, xoà τοῖς ἀγγέλοις τὸν χτησάμενον (99) 
συντάττουσι, καὶ λάμπουσε δι αἰῶνος ὑπὸ τοῖς τοῦ 
κτίσαντος ὀφθαλμοῖς. ἸΙλοῦτος δὲ, χαὶ δυναστεία, 
xai περιφάνεια, xal τρυφὴ, χαί πᾶς ὁ τοιοῦτος 
ὄχλος, ὁ xa0' ἡμέραν ix τῆς ἡμετέρας ἀνοίας αὐξα- 
γόμενος, οὔτε συμπροῆλθε πρὸς τὸν βίον ἡμῖν, οὔτε 
συναπῆλθέ τισιν, ἀλλὰ τὸ τῷ διχαίῳ πάλαι ῥηθὲν ἐπὶ 


παντὸς ἀνθρώπου πέπηγε xoi κχρατεῖ - Γυμνὸς 
ἐξῆλθον ix χοιλίας μητρός μὸν, γνανὸς xoi ἀπ-- 
ἐλεύσομαι. 


6. Ὁ μὲν οὖν ἄοιστα βουλευόμενος, τῆς ψυχῆς ὅτι 
μάλιστα φοοντίσει, xal τοῦτο διὰ πάντων πειράσε- 
ται σώξειν εἰλιχρινές τε χαὶ γνήσιον * τῆς σαρχὸς 
δὲ ἡ λιμῷ τηχομένης, X χρυμῷ x«i θάλπει προσ- 
καλαιούσης, ἢ νόσοις ἀλγυνομένῃς, ὃ πασχούσης TL 
waox τινων βίαιον (96), ὁλέγον ποιύσεταέ τὸν λόγον, 
τὸ τοῦ Παύλου φωνῶν ἐφ᾽’ ἑκάστου τῶν δυσχερῶν, 
χαί φθεγγόμενος - Ei xat ὁ ἔξωθεν ἡμῶν ἄνθρωπος 
φθείοεται, ἀλλ’ ὁ ἔσωθεν ἀναχαενοῦται ϑμέραν καθ᾽ 
ἡμέραν. Καὶ οὔτε τοὺς ὑπὲρ τοῦ ζῇν χινδύνους 
προϊόντας ὁρῶν, φανήσεται δεδιὼς, ἀλλ᾽ ἑαυτῷ λέξει 
ϑαῤῥῶν - Οἴδαμεν, ὅτε, ἐὰν ἢ ἐπέγειος ἡμῶν οἰκία 
τοῦ σχήνους χαταλυθῇ, οἰκοδομὴν ix Θεοῦ ἔχο- 
μεν, οἰχίαν ἀχειροποίητον, αἰώνιον ἐν τοῖς οὐρα» 
γοῖς. Εἰ δὲ τις ἐθέλοε φείδεσθαι καὶ τοῦ σώματος, 
ὡς μόνου χτήματος ἀναγχαίου ψνχῇ, καὶ συνεργοῦν- 
τος αὐτῇ πρὸς τὸ ζῇν ἐπὶ γῆς, μιχρὰ πρὸς τὰς τού- 
του χρείας ἐπιστραφήσεται, xal ὥστε συνέχειν μόνον 
αὐτὸ, καὶ τῇ τῆς ψυχῆς ὑπορεσίᾳ διὰ μετρίας ἐπι» 
μελείας ἐῤῥωμένον τηρεῖν, μὴ μέντοιγε ἐπιτρέπει» 
ὑπὸ xópou Gxtotáv. Εἰ δὲ ἔδοε ποτὲ ταῖς τοῦ πλείονος 
χαὶ πέρα τοῦ λυσιτελοῦντος ἐπιθυμίσις φλεγόμενον, 
βοήσει πρὸς αὐτὸ τὸ τοῦ Παύλου νομοθετῶν " Οὐδὲν 

55 Job 1 44. 9*6 II Cor. iv, 16. 51 II Cor. v, 1. 

(95) Editio Basil. et Colb. primus ἀγγέλοις τοῦ 
xtigauévov, eosque qui festinaverunt, cum angelis 
conditoris collocant. Alii tres mss. τοῦ χτησαμένου. 
Editio Paris. τὸν χτησάμενον. 


HOMIL. QUOD MUNDANIS ADHAERENDUM NON SIT. 


τε, 5 ξώμεν, λεπτή τις οὖσα xci Α lam habere. Quid aütem vere nostrum est? Anima 


. 850 


qua vivimus, que tenuis est ac intelligens, cuique 
nihil eorum que gravant opus est, et corpus quod 
ei pro vehiculo ad transigendam vitam a condi- 
tore datum est. Hoc enim homo est, mens accom- 
mode ac congruenti carni illigata. Hoc a sapien- 
tissimo universorum opiflce in utero materno for- 
matur. Hoc in lucem ex tenebrosis illis thalamis 
educit pariendi tempus. Hoc, rebus terrenis ut im- 
peraret, constitutum est. Huic substrata creatura 
est ad virtutis exercitium. Huic posita lex est, ut 
pro viribus imitetur conditorem, atque diseipli- 
nam ccalestem in terris adumbret. Hoc abscedit, 
hinc evocatum. Hoc ad Dei qui ipsum misit, tri- 
bunal sistitur: hoc in judicium vocatur: hoc eorum 


p que per vitam patravit debitam mercedem reci- 


pit. Atque virtutes quoque possessiones nostras 
fleri deprehenderit quis, ubi fuerint cum natura 
diligenter contexte ; et neque laborantes nos in 
terra volunt deserere, nisi vitiis introductis eas 
per vim sponte fugaverimus, et ad futuram vitam 
festinantes precurrunt, et collocant inter angelos 
suum possessorem, et sub conditoris oculis ster- 
num fulgent. Divitis vero, et potentatus, et clari- 
tudo, et delicie, et omnis ejusmodi turba quotidie 
per nostram insipientiam augescena neque introi- 
vit nobiscum in vitam, neque cum illis unquam 
abiit : sed in u&oquoque homine fixum et ratum 
manet, quod olim ἃ justo dictum est : Nudus 
egressus sum ex utero matris mec, nudus etiam 


C revertar *». 


6. Itaque qui sibi optime consulit, curabit ani- 
mam quam maxime, hocque modis omnibus et sin- 
eerum et genuinum servare conabitur: carnis vero 
sive fame conficiatur, sive cum frigore aut calore 
luctetur, sive a morbis excrucietur,sive violentum 
quid ab aliquibus perpetiatur, rationem parvam 
habebit, illud Pauli in singulis adversitatibus pro- 
ferens, ac dicens : Licet exterior homo noster cor- 
ruempatur, interior tamen renovatur de die in 
diem?*. Et ubi venire se in vite periculum viderit, 
haudquaquam apparebit timidus: sed sibi ipse 
confidenter dicturus est: Scimus quod si terrestris 
nostra domus hujus tabernaculi dissoloatur, edi- 
fcationem ez Deo habemus : domum non manu- 


p factam, sternam in colis*'. Si quis tamen voluerit 


corpus etiam commiserari, tanquam quod una 
possessio sit, quee anime necessaria est, eique ad 
vitam in terra degendam suppetias fert, exiguam 
necessitatum ejus euram suscipiet, ut illud et con- 
tineat tantum, et per mediocrem curam sanum 
conservet ad animo ministerium, non ita autem ut 
ipsum satietate lascivire sinat. Quod si viderit illud 
plurium desiderioincendi, idquecitra necessitatem, 


(96) Colb. primus τένων βιαίων, ἃ quibusdam 
violentis. Nec ita multo post Reg. tertius χινδύνους 
προσιόνταις. 


1 


MP "T à 


e?" 


8, EA*SILII MAGNI 


Ὁ ΩΣ. TTG I86TG.... DÀ.2o0 Mienissetw- Àorcer4ysie τς τὸν χοτηῦ}) τόντὴν " DOE. ia 
ἘΣ ÜIumlcyWWrpoeeym ert 4. 2] 5. £221 Ell, γεν τι ονυνατῦν, Ἔχοντες δὲ Ξισττοας 
ες πε S, 1. VIRG jA4. XMThME, Ij-.^5n'«t milem 77: 741744 didi TYy2735'l “7 εσηήησηλτεῖα, Ix; 
ΤΟΣ £t $207 l^4578»7. 168 δὴε contenti. vtov» tz 24 aT συνεχῶς χαὶ $6579. fov 
t0, ξεῖν νι ρα ρτιαλενο rorperi ocenal, τά s275 wv huyus ἀεὶ ποὺς τῶν οὐράντον ὁδηιπο- 
Σ ἘΠῚ ΤΣ ς᾽ ποοξιρετί οὐ emper ad οἷσν ἐργάσιται, xv ἀὐγγον εἰς τὰ ποιχείμξν 


SS e rtp rs m expeaiturmm reddet, eritque 


toast. fa ut 9rd ng quier propositio sunt obeunda 
ati nstefn unrolens ae prolerviuim cesse per- 


“.“,. 


echt σε ἀτιὺὰ {μ᾿ tanquam immanem 
να Sm bestiam npplen tum demum ipsius pon- 
ne an γραῖα Vaebenier vergente atiracius, πο} ἐλ 
abad anrmanis ens, Quin et ad Dennaumn addu- 


/c 


EU abs, nti 


ed eaaenm abun iinerin nibur rotnimasest [ruetum 
rieibilere valena, plurimum lumentabi- 


Iure denn perirpeduim Gnebris habitabit, delietas, 
“ἄν fnlfaeiam non parum ineusams, quibus 
«dul hangs nibil adieiuptum est. Sed mill. tuno 
utibilatis ev Dm arymila enptel. Zi enfeeno etium quis 
[iba ἢ bitur ? iuit DPasul **, 


ι ταν ἢ quam eelerre ΠῚ poterit, 


ue ἢν ἡ pene Πα. Quoad »1 quisqpadut 
pis eden Πα ant diviti unm pulverem. iud 
(irte ael as αλλ! t H, vu ΔΜ} 11. 4111" παν 


1 qui lewuvie elus qued vix elu potest, 


u ilu: 
brass il 


uliessti, and ecinnmnbus alis setuet eve: 
Us alien dle αι ὁ αἰ, autbequame ad 


(enu amo veria, depeual quaeve 


“4 Deu ui qeirtben eb prin ipeum telvia vuluter 


αι ueteri αὐ αι 1 Paenal peli 


{{π|εὲ: 
ΠΕ ΝΥΝ Aliquid I avit vehaul, [ἃ 
us 0 dor s qu enr pem ab ns αὶ Πα νἀ νλλ6}4}ν que 
Fen d oae 91 ol erem qpnonieve ques pne 
" bas quam sehe do onue quecunf, euius 
- "T put All cand. uw ue tes Duliseridt 
BO qe rnm Ha ναι b n av nel band (ueblbuts 
porc om cd ana 4 νὰ ab que sen qpeutbtu, 
bond] Woataee Be qiue al brsana nete 
' , u I TED NT, Voters eb ets sa 
3 Eo a remit ivt td Ul sinat 
! Se) HR. «αι! ed ule 
l 004 Ur P8 a4 oinhogp torba on gerenda 
Ι ΕΝ (Pn eet dtt 
ἢ ᾿ “ἢν nnnn ibus “τὰ (ria 
Ln nan proc! (iret ἀπ 0 p 
| F0 s 4 — oenbiuat ud un 
! "RE Un d 8 ruant deant 
pomo dn 4 ἀπ quede. Po 
I Eq da nba nulla 
! i and a proide e [ineba 
' i por odd: vil 669} 4! 
t; ' Fire en [inna 
Ῥ o3 n 
E Ian ew didud e suse al 
ἮΝ 
Ι 000 Heg ἢ} 


Hl emi, αἱ 


vel 


TT P.- . ; ^ HI PET * M 
7 23i^5'j t2 Et 0t Jut .ELV , 5.)» 


xx5- 
Cixiot: αἰτοῦ 
5 οἷς 2702 
χεέσεται T-i- 


ἁτήσιται 
“ωνήσοι, χαὶ πάντων EV 5 uiv) ἐμπιὶπλατῆχι, 
ὑπο vt ὑηοίην ἀνήκμτουν, στέοην ταῖς 
ποὺς “ἢν ἀνηο)καὶς συνῖπ iran is, 
www «wn-x (91), Καὶ ποὺς τὸν Δεσπότχυ 27 tis, 
γαὶ τῆς ἐπὶ πορείας τῆς ἐνδοθείτῃης 
χοηπὸὴν ἀπαιτηλκινος, εἴτα οὐχ ἔχων» θοῦναι, bsxvü- 
Git μαχρὺ, χαὶ TXOT0; οἰχήσει διχνεχὶς, πολλὰ τὲ 
τουψῇ καὶ τῇῷ ταῦτας πλανὴ μεμνόμενος, 2y is τὸν 
τῆς ποιτηίας ἐσυλήηθη χαιοὺὸν " οὐδὲν δὲ ἔκ τῶν δα- 
χουν ἔτι κεοδ vut, Ἔν 7*0 τῷ 
m 


qut xb σοι) φησὶν ὁ Mbio. 


1^3 αὐτῷ τὸν 


τὶς £201)» 


8. 
25 
A 


7. δύγωμεν οὖν 6I"; ἔνι τάχους, αἰ ἑαυτοὺς 
ἐκοντές Guuzvtsmuts, Li δ᾽ Gom τις καὶ πάλαι δὲ- 
Σ πλούτου x6vt) ἐξ ἀδικία: bp ἰαυτὸν 
δ), χαὶ τὸν νοῦν ταῖς τούτου μερίμναις 
αὐτῆς ἀτργεία: ποοσξτψε TÉ  vi7t 
C τῶ αλλὼν ἐγαγκαίτων ἐπλζοωστ 


Ll 
$otyNei T0220. X 


b] * 
Aia 545, 
avra. c 


XA, "i fív, t 


avc Y c lu. Cul ἅτε Xue cci» ἐλθεῖν εἰς τε- 
ραν atr uay, acciizÓóu τῶν φορτίων τὰ πλείογα, 
MO AL "ouv .R3*5c. εν « 12ígfnt “ὁ σχφος, Ex o)zy 


- 4. “- 
λοι 94:29 Tov we WM tay, 4 pi 96977003 συνέλεξε, 


eS c usptatfe τοὺς τῆς θαλάττες ἔοηγατας. ἜἘχεῖ- 


en cV aP ON GI τὰ Tuy ἀνα) χαίων ἐπὶ τῆς VEA 502- 
à.oosi:Me, Ἀἷν ἦνν ci ἐπαναστῇ δίων EX τοῦ πελα- 
QUSS Ss. Χαὶ xa ust ἀπειλήσῃ (09) πιπισαί- 
(ro. gest» liy, ναῦν, ὅπως ἔχουσι τάχους, τὸ 
aal: iss Cascv, ἀποτχινξοῦσι, χαὲ τὸν ἐμπορίαν 
δεν ἕως καντλουτιν εἰς ὕχλασταν, ὥστε υνελοτέοαν 


τοῦ χματος, XRÍ μόναις ταῖς Y" 
TON uuzgty dy τοῦ Xtv- 
ὦ δὲ ἐχείνων δήπον 


φίλιαι «ἐν YAVY 


QAL. d.a Οἷον ff, Χαὶ 
4 


[ov Jo yu cv CY gà? 


TDEEPEDFTE ϑουλιλετθαί τε πορσήχιι καὶ 
ires ἔφαινε αν to ὅπεὸ ἂν ἀποδοίψωσο, 
ὁ Jen, neis tas, καὶ περιίσταται λοιπὸν βία πενίας 
too. or nn. δ dy! οτὸν ἂν τὸν πονχρὸν ἐξαντλὸ- 
4ech qoo, n'gevx χαὶ βιλτνα ταῖς ψυχαῖς 
wiecev anrturioJOuiv, lloospx μὲν γὰρ, xai ὅτα 


(nee v, ragsta danAAvyTXU, χαὶ ποὺς τὸ μεδὲ εἶναι 
λινη "NH πη εν ^, " e » e ᾿ ὃ 

vis τοῖς δαχεουσιν" ἀγεήτης δὲ χαὶ δι- 
lanov εἰς τὸν ἐχκείνειν μεθίσταται χῶρον, 
καὶ οὐχ εἰδότα χύμασι καλυγθὰ- 
ἐχέλχθεντα χαλῶς, 
ἀλλ᾽ 


1 sd, 
QA di ql 
norm esq Ναγα, 
ὦ. TA χονπατα VE uz 


eeniletat τοῖς ἐχῴαλοῦσι xxi ὀἐέψασιν " 


Ἔν δὲς ὠλχαας ἀλλα; ἀσυαλεστέοα: τινὰς, τὰς 
L] ε 


νυ) Velit ἀπειλκ 0:51, AU mass. ἀπειλὲ Tr. 
) Fili et teg, secundus δοῦναι φυγήν" Alii 


ἊΝ linn, vues, 


952 


HOMIL. QUOD MUNDANIS ADH/ERENDUM NON SIT. 


534 


τῶν πενήτων μετατεθέντα γαστέρας, διατώξεται xot À rum videlicet ventres, exportalee conversantur, et 


φθάνει ποὸς λιμένας ἐλθόντα, xul γυλάττεται τοῖς 
ἐχδάλλουσι, χόσυος, οὐ χίνδυνος, 

8. Βονλευσώμεθα τοίνυν, ἀγαπητοὶ, πεοὶ ἑαυ- 
τούς (2) τι φιλάνθρωπον, χαὶ τὸ τῆς εὐποοίας ἄχθος, 
εἴπερ ὅλως ἐθέλοιμεν ποιήσασύαι χέοδος ἡμέτεοον, 
πολλοῖς διανείμωμεν, οἱ βαστάτουτί T$ αὐτὸ περιχα- 
ρῶς, χαὶ τοῖς τοῦ Δεσπότον χόγποις, ἀσύλοις τα- 
piíotg, ἐναποχλείσουτιν, Ὅπον σὴς οὐχ ἀφανίξει, 
οὐδὲ λησταὶ διοούττουτιν, οὐδὲ χλέπτουτι, Δῶ- 
μὲν ἐξουσίαν ὑπερχυθῆναι βουλομένῳ πρὸς τοὺς 
δεομένους τῷ πλούτῳ. Μὴ παοαδϑράμωμεν τοὺς ἐν 
ὀφθαλυοῖς ἡμῶν ἔτι x«l νῦν χειμένους Λαξζξάρους, 


D - , a pd » 4 » - 5» » ^. 
μηδὲ τῶν Ψιχέων τῆς ἡμίτίοας τραπέζης ἀρχουντῶν 


αὐτοῖς εἰς χύρον βασχήνωμεν * μηδι, τὸν ἀνήμερον 
ἐκεῖνον ξηλώσαντες πλούσιον, πρὸς τὴν αὐτὴν 
ἐχείνῳ τῆς γεΐννης φλόγα μετέλθωμεν. Ἐπεὶ πολ- 


λὰ μὲν τοῦ 'A6pamku δεηθησόμεθα τότε, πολλὰ δὲ 
ἐχάστου τῶν βιδιωχότων χαλῶς" οὐδὲν δὲ ἔσται 
χέρδος ἡμῖν τῆς βοῆς" ᾿Αδῶφὸς γὰρ οὐ λυτροῦ- 
ται (3), λύτοώσεται ἄνθρωπος ; Ἐρεῖ δὲ ἔχαστος 
ἐχείνων ἡμῖν χεχραγώς" Μὴ ζήτει φιλανθοωπίαν, 
ἣν αὐτὸς ἐφ᾽ ἑτέρων ἡγνόησας * μηδὲ βούλον λαθεῖν 
οὕτω μεγάλα σὺ τῶν ἐλαττόνων φεισάμενος. ᾿Από- 
λαυε τούτων ὧν ἐν τῷ βίῳ συνέλεξας. Δάχρνε νῦν, 
ἐπειδὴ τότε δαχρύοντα τὸν ἀδελφὸν ὁρῶν οὐχ ἡλέη.- 


σας. Ταῦτα ἐροῦσι, χαὶ διχαίως, ἡμῖν. Δέδοιχα δέ 


ἐγὼ, μὴ xci πιχροτέροις ἡμᾶς τούτων βάλωσι ῥή- 
μασιν, ἐπειδὴ χαὶ νικῶμεν ἐχεῖνον, ὡς ἴστε, τῇ 
πονηρίᾳ τὸν πλούσιον, Οὐδὲ γὰο φειδόμενοι χαθ- 
ἀπαξ πλούτον, τοὺς ἐῤῥιμμένονς χαμαὶ παρατροέχο»- 
μὲν ἀδιφοὺς, οὐδὲ τοῖς παισὶν ἡ τοῖς ἄλλοις οἰχείοις 
τὴν εὐπορίαν φυλάττοντες, ἀποχλείομεν τοῖς δεομέ- 
γοις τὰς &xoko* ἀλλὰ τὴν δαπάνην μετατιθέντες ἐπὶ 
τοῖς χείροσι, καὶ τὸ φιλότιμον ἀχόνην πονηρίας ποιού- 
μῆνοι τοῖς ταύτην ἐπιτηδεύουσι. Πόσαι γὰρ ἣ πότοι 
τῶν ἐνίων περιεστήχασι τράπεζαν οἱ μὲν αἰσχροῖς 
ῥήμασι τὸν ἐστιάτορα θέλγοντες, οἱ δὲ ἀτόποις 
βλέμμασί τε χαὶ σχήμασι τὸ τῆς ἀχρασίας ἐκχαίον- 
τες πῦρ" οἱ δὲ τοῖς εἰς ἀλλήλους σχώμμασι γέλωτα 
τῷ χεχληχότι χατασχευάξειν ἐθέλοντες * ἄλλοι δὲ 
ἐψευσμένοις ἐπαίνοις ἀπατῶντες (4) αὐτόν. Καὶ οὐ 
τὸ μὲν οὕτως ἐστιαθῆναι λαμπρῶς μόνον χερδαίνου- 
σιν, ἀλλὰ χαὶ τὰς χεῖοας πεπληρωμένας πολυτελῶν 
δώρων χατάγονυσι, χαὶ μανθάνουσι παρ᾽ ἡμῶν, ὅτι 
λυσιτελεῖ μᾶλλον τῶν ἀοετῶν τὰ τοιαῦτα μετιέναι 
καὶ πράώττειν αὐτοῖς, Ei δὲ παοασταίη πένης ἡμῖν, 

90 Matth. vi, 280. ?! Luc, xvi, 20. 93 Psal. 

(2) Editi περέ ἑαυτῶν. Antiqui tres libri ἑαυτούς. 
Alius αὐτούς. 

(3) Colb. primus οὐ λυτρώσεται, non redimet ho- 
mo. Vocula o? non reperitur neque in aliis tribus 
mss. neque in vulgatis. Suspicor autem particu- 
lam οὐ additam fuisse ab aliquo, qui ejus loci sen- 
tentiam non assequeretur.Etenim nonintelligebat 
fieri posse, ut homo redimeret: in quo ipsum er- 
rasse non puto. Sed in eo mihi videtur peccasse, 
quod debuisset potius notam interrogationis post 
vocem ἄνθρωπος ponere: utsit sensus,Si non re- 


dimit frater ,redimetne homo? Neque vero hoc di- 
cimus conjectura aliqua ducti : sed re ipsa inter- 


PATROL. GR. XXXI. 


ad portus perveniunt,custodiunturque jacientibus, 
quibus ornamento sunt, non periculo. 

8. Statuamus igitur de nobismetipsis, dilectis- 
simi, humanius quiddam, et divitiarum onus, si 
modo nobis prodesse plane veliraus, multis distri- 
buamus: quid illud et transvehent perquam leete, 
et in Domini sinu, velutin promptuariis tutissimis 
recondent, Ubi tineanondemolitur ,nequefures effo- 
diunt,nequefurantur??, Divitiis effundi in egenos 
cupientibus per nosliceat.Ob oculos nostroshodie- 
que jacentes Lazaros ne pretereamus, neque eis 
mense nostre micas*!,169 que adipsossaturan- 
dos sufficiunt, invideamus, atque immitem illum 
divitem imitati, ad eamdem atque ipse gehenne 


B flammam veniamus. Nam multum quidem tunc 


Abrahamumrogabimus,multum etiam quoscunque 
qui vitam suam probe transegerint: sed lucrum 


nulum ex nostro clamore consecuturi. Frater 
enim mon redimit, redimet homo ?! ? Unusquisque 


autem illorum clamans dicturus nobis est: Com- 
miserationem quam ipse erga alios ignorasti, ne 
queras, neque velis accipere adeo magna, tu,qui 
a minoribus erogandis abstinuisti. Collectis in 
vita bonis fruere. Lacrymare nunc, cum tunc la- 
crymantem fratrem intuens,ejus nonsis misertus. 
Hec dicent nobis, nec injuria. Imo vereor ne nos 
impetant acerbioribus etiam verbis, cum divitem 
illum, ut scitis, improbitate superemus. Neque 
enim, ut divitiis prorsus parcamus, humi prostra- 
tos fratres preterimus: neque ut opes nostras 
liberis aut aliis propinquis servemus, aures preci- 
bus egenorum occludimus ; sed ut ad deteriora 
transmota impensa, munificentiam pravitatis inci- 
tamentum faciamus iis, qui eam seciantur. Quot 
enim.utriusque sexus quorumdam mensam cir- 
cumstant! quorum alii obscenis verbis oblectant 
convivatorem, alii indecoris et obtutibus et gesti- 
bus incontinentie ignem accendunt, alii dicteriis 
mutuis volunt risum invitanti 1novere, alii laudi- 
bus falsis eum cireumveniunt.Nec hoc modo lucri 
faciunt, ut convivio ita splendido excipiantur : 
sed manus etiam pretiosis muneribns plenas refe- 
runt; οἱ discunt ex nobis, esse sibi utilius prose- 
qui taliafet efficere, quam virtutem colere.Quod si 
in nostrum conspectum pauper venerit, qui vix 
etiam pre fame loquatur, aversamur hominem 


xLvr 8. 


rogalionis nota in antiquis duobus libris invenitur. 

(4) Ubi in utraque editione legitur ἐπαίνοις πλάτ- 
τοντῆς, Óbi vitii aliquid subesse recte judicavit 
Combefisius : sed quod addit, pro πλάττοντες, legi 
suo periculo oportere aut πλάξοντες, aut βλάπτον- 
τες, aut πράττοντες, in eo falli videtur. Nec rectius 
legitur in antiquis tribus libris: quorum in primo 
scriptum fuit ἐπαίνοις πράττοντες, in aliis vero duo- 
bus, ἐπαίνοις σπαράττοντες. At Reg. primus recte 
babet ἐπαίνοις ἀπατῶντες, falsis laudibus decipien- 
tes. Paulo antein antiquis duobus libris legitur 
τοῖς ἀλλήλων σχώμμασι. 


18 


555 


S. BASILH MAGNI. 


eamdem alque nos naluram habentem,fastidimus, A μόλις ὑπὸ τοῦ λιλοῦ χαὶ φθεγγόμενος, ἀποστρεφό- 


festinanter transimus. quasi veriti, ne si otiam len- 
tius gradiamur, ejusdem miserie efficiamur parti- 
cipes. Etsiin terram oculos, calamitate pudorem 
et incutiente, dimiserit, eum hypocrisis dicimus 
artificem esse: si vero libere ac confidenter, fame 
graviter exstimulatus, aspexerit nos, e contrario 
impudentem appellamus ac violentum. Et si inte- 
gris vestibus a quopiam sibi datis contectus fuerit, 
quasi inexplebilem repellimus,ac juramus pauper- 
tatem ab illo simulari: si vero panniculis putridis 
amiciatur, rursus abigimus uti male olentem, et 
quamvis Conditoris nomen precibus suis admi- 
sceat, continuoque interposita religione oret, ne in 
similes erumnas incidamus, tamen immisericor- 
dem nostram voluntatóm flectere non potest. 
Quapropter gehenne ignem graviorem quam qui 
divitem illum combussit 93, reformido. Quod sí 
tempus permitteret, satisque esset virium, illius 
vobis,uti Scriptura docuit ,explicata historia tota, 
loquendi muneri satisfecissem: 17 nuno vero 
tempus est defatigatos vos dimittere. Ipsi autem si 
quid ob mentissimul ac lingue imbecillitatem pre- 
termissum a nobis sit, id animo impressum in 
quorumdam pharmacorum morem animarum vul- 
neribus admovete. Da enim sapienti occasionem et 
sapientior erit, inquit Scriptura**. Potens est autem 
Dus omnem gratiam abundare facere in vobis, tut 
in omnibus semper omnem sufficientiam habentes, 
abundetis in omne opus bonum "5, 

9. Verum jam ad portum, ut videtis, deductam 
orationem nostram fratres quidam ad consilii sua. 
sionisque cursum revocant, jubentes, ne que heri 
miracula ἃ Domino facta sunt,preetereamus,neque 
tropieum a Servatore contra diaboli rabiem ere- 
ctum obticeamus ; sed demus vobis inter hymnos 
canendos exrultandi occasionem. Nam, ut scitis, 
diabolus iterum suam in nos rabiem ostendit, 
ignisque flamma armans semetipsum, septa op- 
pugnavit Ecelesie.Atrursus communis mater vicit, 
et id manichamenti intorsit in ipsum hostem, nec 
quidquam ille effecit, nisi quod odium suum pro- 
didit. Gratia reflatu repressit vim hostis atque im- 
petum; permansit templum illesum. Non potuit 
admota ab hostetempestas concutere petram,super 


quam Christus gregis sui ovile esdificavit**. Inter p 


nos se etiam nunc collocavit, qui olimiín Babylone 
fornacem ignis exstinxit*'. Quantum putatis inge- 
miscat hodie diabolus, conatus ejus quem sibi in 
animum induxerat, nonassecutus finem. Nam vici- 
num Ecclesie rogum hostis ille incendit,ut prospe- 
ros nostros successus infestaret. Jam flamma vio- 
lentis illius flatibus undecunque excitata, super 


?3Luc. xvi, 24. ?* Prov. 1x, 9. *5 IL Cor. tx, 8. 

(8) Unus Colb. ἐνεδείξατο. Vox. σηχός, que mox 
sequitur, significat hoc 10co interiorem templi 
partem. 


(0) Veteres duo libri ὁ ναός. Statim duo itidem 


μεύα τὸν 0uoyuz, δϑελυττόμεύσ, μετὰ σπουδᾷς ἄπο- 
τοέολῖν, ὥσπιο διδοικότες μὴ χαὶ τῆς δυσπραγέας 
αὑτῆς ἐκ τοῦ σχολαίτεοον βαδέσαι μετάσχωμεν, Kel, 
εἰ αὖν εἰς γῆν νεύσοι, τὴν σναφορὰν αἰσχυνόμενος, 
εἶναι λέγομεν ἐργάτην αὐτόν" εἰ δὲ μετὰ 
παῤῥησίας προσολέψοι διὰ τὸ βαοὺ τοῦ λεμοῦ κέν- 
τρον ἡμᾶς, ἀναιδῆ πάλιν χαλοῦμεν χαὶ βίαιον. Καὶ, 
εἰ μὲν τύχοι χκαλυπτόμενος ὑγιέτιν ἐσθήυασιν δεδω- 
κότος τινὸς, ὡς ἄπληστον χπελαύνοιτν, καὶ ὁὀανύ- 
μεθα ποοσποιεῖσθκι πενίαν αὐτόν " εἰ δὲ σκεπιίζοετο 
σεσηπόσι ῥαχίοις, ὡς ὁδωδότα πάλιν δυώχομεν, καὶ 
οὔτε τὸ τοῦ χτίσανυτος ὄνολα ταῖς ἱχετηοίαες ἐκεῖνος 
ἀναμιγνὺς, οὔτε τὸ uà τοιούτοις πάθεσε περιπεσεῖν 
ἡμᾶς ἐξοοχῶν συνεχῶς, δύναται τὴν ἀνελεῇ κάμψαι 
D προαίοεσιν. Διὰ ταῦτα ὑφοοῶμαι βαρύτερον τῆς 
γεέννης τὸ moo ἧὅπεο ἐχεῖχος ὁ πλεύσιος, Εἰ μὲν οὖν 
6 χαιρὸς ἐνεδιδον, δύναμίς τε ἀρχοῦσα ὑκῆν, πάντα 
ἂν ὑμῖν τὰ xa ἐχεῖνον, ὅπως ἔδειξεν ἡ Βίδλος, 
ἐπεξελθὼν ἀπέδωχα τὸν ἐργατίαν τῶν λόγων " νῦν 
δὲ ὥρα διαφεῖναι πεπονηχότας ὑμᾶς, Αὐτοὶ δὲ εἰ 
χαί τι παραλιλοίπαμεν δι’ ἀσθένειαν ἐννοίας ἅμα 
xal λύττης, ἑαυτοῖς ἀναπλάττοντες, ὥσπερ τινὰ 
φάρμαχα τοῖς τῶν ψυχῶν ποοσαιγεγετε τραύμασι. 
Δίδου γὰρ σοφῷ ἀφορμὴν, καὶ σοφώτεοος ἔσται, 
exci» ἡ Γραφή. Δυνατὸς δὲ ὁ Θοὸς πᾶσαν χάριν 
περισσειῦσαι εἰς ὑμᾶς, ἵνα, ἐν παντὶ παντοτε 
κᾶσαν αὐτάρχειαν ἔχοντες, περισσεύξτε εἰς πὰν 
ἔργον ἀγαθόν. 


ὑποχοίτσεως 


C 9. ᾿Αλλὰ γὰρ ἤδη πρὸς λιμένας ἡμῖν, ὡς ὁρᾶτε, 
χαταχθέντα τὸν )όγον, εἰς τὸν τῆς σνμθουλῆᾶς δρόμον 
αὖθις ἀδελψοῖ τινες ἐπαναάγουσι, μὴ παρκδραμεῖν 
τὰ xyÜt; ὑπὸ τοῦ Δεσπότου θαυματονργηθέντα *t- 
λεύοντες, μηδὲ σιγῆσαι τὸ τρόπαιον, ὃ χατὰ τῆς 
τοῦ διαδόλου λύττης ἔστησεν ὁ Σωτήρ" ϑοῦναι δὲ 
ἀφοομὴν τῶν τῆς ὑμνῳδίας σκχιρτημάτων ὑαΐν- 
Πάλιν μὲν γὰρ, ὡς ἴστε, τὴν οἰχείαν ὁ διάδολος 
x«0' tuo» ἐπεδείξατο (Ὁ) λύτταν, χαὶ φλογὶ πυρὸς 
ὁπλίσας ἑαυτὸν, τοῖς τῆς Ἐχχλησίας σηχοῖς ént- 
στράτευσε. Πάλιν δὲ $ κοινὴ μήτηρ ἐνίκησε, χαὶ 
τῷ motu περιέτρεψε τὸ μηχάνημκ, καὶ οὐδὲν 
ὑπῆρξεν αὐτῷ πλὴν τοῦ δημοσιεῦσαι Ti» ἔχθραν. 
᾿Αντέπνευσιν ἡ χάρις ταῖς τοῦ πολεμίον ῥοπεαῖς " 
ἔμεινεν ὁ νεὼς (6) ἀπαθής. Οὐχ ἴσχυσεν ὁ προδ- 
αχθεὶς ὑπὸ τοῦ πολεμέον χειμὼν τινάξαι τὴν πέτρσν 
ἐφ᾽ ἧς ὁ Χριστὸς τὴν τῆς ἑαυτοῦ ποίμνης ὠχοδόμυσε 
μάνδραν. ᾿Ετάχθη xal νῦν μεθ᾽ ἡμῶν ὁ χαὶ πάλαι 
σδέσας ἐν Βαδυλῶνι τὴν χάμινον. Πῶς οἴεσθε στέ- 
γει σήμερον ὁ διάδολος, οὐχ ἀπολαύσας ἐφ᾽ ᾧκερ 
φθονλήθη τῆς ἐγχειρήσεως ; Γείτονκ μὲν γὰρ τῆς 
᾿Εχχλησίας ὁ δυσμενὴς ἀνῆψε πυρὰν, ἵνα ταῖς ἡμε- 
τέραις εὐπραγίαις λυμήνηται " x«l πανταχόθεν ὃ 


"6 Matth. xvi, 18. 5 Dan, m, 49. 


mss. ἐφ᾽ $.Alii duoet editi ἐφ᾽ ἧς, Subinde sori- 

tum invenitur in uno Combeflsiano et in aliis 
tribus mss. μεθ᾽ ὁμῶν, ubi in vulgatis legitur μεθ᾿ 
ὑμῶν, cum, non ita recte. 


591 


ῳλὸς ἀναῥιπιτομένη ταῖς 6 


. 
ὑπεοεεῖτο τῶν ὑποχξιμένων αὐτῇ, χαὶ τὸν αὖρα 
τὸν ἐγγὺς ἐπενέμετο, ψαῦσαι τῶν ἀναχτόορων ἀναγ- 
χαζολένη, χαὶ πρὸς χοινωνίαν ἡμὰς χαθῶχονσα 
τῆς συμγοοᾶς. Ὃ Σωτὴρ δὲ ἐπὶ τὸν ἀνάψαντα ταύ- 
τὴν ῥυήναι πεποίηλε, χαὶ συπστεῖλλι τὴν μανίαν 
αὐτοῦ εἰς ἐχυτὸν πάλιν προσέταξε, Ἐαὶ τὸ μὲν τῆς 
ἐπιβουλῆς τόξον ηὐτοέπιτεν ὁ πολέμιος (7) ἀφεῖναι 
ὃὲ τὸ ὅξλος χεχώλυται αᾶλλον ὃς ἀγῆχε μὲν, ἀντ 
ἐστραπται δὲ ἐπὶ τὴν ἐκυτοῦ χεφαλήν, Αὐτὸς ἀπολαύει 
τῶν πικρῶν ἐχείνων δακρύων, ἅπτο ἡ λῖν παοετχεῦχε 
αδτλγοὶ, τὸ 


σε, Ἄλλα 


Qugut)ii γορτιχώτεοην, ἐπιτείνωμλεν τὸ πένης αὖ- 
4 


T.0U GGA27, τοχυμα τῷ 
τοῦ. Τὸ dt ὅπως, λέξιν uf» ἐπὴν, ποάξατε δὲ ὑαεῖς. 
Εἰσί τινὲς ἔχ τῆς ἐπιχοατείας τοῦ πυρὸς ἀναρπα- 
σθέντες ὑπὸ τοῦ χτίσαντο:, χαὶ σηδεμίαν ἔχοντες 
πεοιειαμένην αὐτοῖς βίου λοιπὸν ἀγοραὴν, «QA 
μόνη τῇ ψυχῇ καὶ τῷ σώματι διαφνγόντες τὸν xív- 
duyow. Ἡμεῖς τοίνυν ὅσοι τῆς τῶν δυσχερῶν Zytu- 
στοι πείοας ἐμείναμεν, χοινὴν ἐχείνοις προθῶμεν 
τὴν εὐπορίαν τὴν ἑαυτῶν, ᾿Ἐναγχαλισώμεθα τοὺς 
περισωθέντας μόλις τῶν ἀδελφῶν, εἴπωμεν πρὸς 
ἔχαστον ἔχκαστος. Νεχρὸς ἦν, x«i ἀνέξζησεν’ ἀπο- 
λωλὺς, χαὶ εὑρέθη" x«i τὸ συγγενὲς σῶμα σχεπά- 
σωμεν. ᾿Αντιστήσωμεν ταῖς τοῦ δυσμενοὺς ἐπηρείαις 
τὴν ἡμετέραν παράχλησιν, ἵνα χαὶ δλώπτων ἐχεῖνος 
μηθὼ uija βλάψαι δοχῇ, xoi πολεωῆσας, μηδένα 


HOMIL. QUOD MUNDANIS ADHAERENDUM NON SIT. 


B 


θικέοις ἐκείνου πνυχῖς, À materiam sibi subjectam diffundebatur, ac depa- 


scebatur aerem vicinum, edem sacram attingere 
coacta, nosque protrahens in calamitatis socielta- 
lem : sed in eum qui incendit Servator ipsam 
contorsit, jussitque rursus vesaniam suam in se» 
ipsum vertere.Ac quidem insidiarum arcum appa- 
rarat adversarius, sed emitterejaculum prohibitus 
est ; imo potius immisit quidem, at in illius caput 
retortum est. Amaras illas lacrymas, quas nobis 
preparavit, sortitus ipse est. Sed inimico infliga- 
mus, fratres vulnus quoddam gravius intenda- 
mus illi luctum. Quomodo id possit fieri, dicam 
quidem ego, vos veroexsequamini. Sunt qui erepti 
fuere ex ignis potentia a Conditore, nec ullum eis 
de cetero vitte subsidium superest, sed animam 
solam et corpus periculo subduxere. Nos ergo, 
quotquot adversitatem illam experti non sumus, 
facultates nostras illis communes faciamus. Am- 
plectamur fratres vix servatos, dicamus quisque 
cuique ; Mortuus erat, et revizit ; perierat, et in- 
ventus est ?* : atque corpus nostro affine conte- 
gamus. Opponamus vi inimici atque injuriis no- 
stram consolationem, ut etiam cum nocuit ille, 
magnum nullum detrimentum intulisse videatur, 
nec quemquam ostendat quem pugnando vicerit, 
sed disperditis fratrum facultatibus, liberalitate 
nostra victus comperiatur. 


δεῖξαι νενικημένον, xai περιελὼν τὴν εὐπορίαν τῶν ἀδελρῶν, ὑπὸ τῆς ἡμετέρας pOotripiac φανείη γιχῶ- 


μενος. 


40. ἡμεῖς δέ οἱ διαφυγόντες τὸν χένδυνον, &àt)goi, 5 Vos autem, fratres, qui hoc periculum eva- 


ui σφόδοα ἀχθετῦε τοῖς συμδεθηχόσι xaxou, μηδὲ 
χατασεισθῆτε τὴν ἔννοιαν, ἀλλ᾽ ἀποτινάξασθε τὴν 
τῆς λύπης ἀχλὺν, xai τὰς ψυχὰς ἀναῤῥώτατε )oyi- 
σμοῖς ἀνδρειοτέροις χρησάμενοι, xci τὸ συμβεξηχὸς 
στεφάνων ποιήσασθε πρόφατιν. "Av γὰρ ἀχατάσει- 
cto. μείνητε, χαὶ τῇ πέστει φανήσεσθε δοκιμώτε- 
pou χαθάπερ χρυσὸς εὐγενὴς ἐκ τοῦ πυρὸς ἀναλάώμ- 
ψαντες, χαὶ τῷ δυσμενεῖ τὴν αἰσχύνην αὐξήσετε 
μᾶλλον, ὡς οὐδὲ δάκρνον ὑμῖν (8) δυνηθέντι χινῆ σαι 
δι’ ὧν ἐπεδούλευσεν. ᾿λναμνήσατε τῆς τοῦ ᾿Ιὼδ ἑαν- 
τοὺς χαρτερίας. Εἴπατε πρὸς ἑαυτοὺς ἅπερ ἐχεῖνος" 
Ὁ Κύριος ἔδωχεν, ὁ Κύριος ἀφείλετο: ὡς τῷ Κυ- 
pie ἔδοξεν, οὕτῳ χαὶ ἐγένετο. Καὶ μηδεὶς ἐξ ὧν 
ἔπαθεν ἀναπεισθῇ λογίσασθαί τε χαὶ λέγειν, ὡς ἄρα 
οὐδεμία πρόνοια τάττει τὰ χαθ᾽ ἡμᾶς, μηδὲ χατε 
Ὁγορείτω τῆς οἰχονομίας τοῦ Δισπότον xai χρίσεως" 
ἀλλ᾽ εἰς τὸν ἀθλητὸν ἐχεῖνον ὁράτω, χἀχεῖνον σύμ» 
ὄουλον ποιείσθω τοῦ χρείττονος, ᾿Αναλογιζέσθω τοὺς 
ἀγῶνάς ἅπαντας igsbüg, ἐφ᾽ οἷς ἐχεῖνος Ὁρίστευσε" 
καὶ πόσοις βῶλεσιν ὑπὸ τοῦ διαδόλου βληθεὶς, οὐχ 
ἐδέξατο χαιρίαν πληγήν. Περιεῖλε μὲν γὰρ αὐτοῦ τὴν 
εὐπραγίαν τῶν οἰχείων, καταχῶσαι δὲ αὐτὸν ταῖς 
ἐπαλλήλοις τῶν χαχῶν ἐῤουλεύσατο φόμαις. Ἔτι 


9? Luc. ΧΥ͂, 34. *? Job 1, 34. 


(7) Editio utraque Paris. et Basil. ηὐτρέπισεν ὁ 
διάδολος. Veteres quatuor libri οὐτρέπεσεν ὁ πολέ- 
μίος. Vox διάδολος videtur primum posita fuisse 
In ora libri, utmoneremur diabolum hoc looo in- 


sistis ne multum doleatis de his que acciderunt 
171 malis, neque mente commoveamini : sed 
meroris excutitle caliginem, ac generosius quid- 
dam cogitautes, animas vestras corroborate ; et 
quod accidit, id in coronarum occasionem vertite. 
Nam, si inconcussi perstiteritis, haud secus ae 
egregium aurum ex igne resplendentes, et fide pro- 
batiores deprehendemini, et majori pudore estis 
adversarium affecturi, qui suis insidiis ne lacry- 
mam quidem ciere vobis potuerit. Patientiam Jobi 
vobis in memoriam revocate. Dicite vobis ipsi,ques 
ille : Dominus dedit, Dominus abstulit : sicut Do- 
mino placuit, ita et factum est **.. Neo quisquam 
his 4.85 5 δὲ contigere adducaturutcogitet acdicat 
res nostras providentia nulla gubernari;neque 
Domini administrationem ao judicium incuset: 
sed in athletam illum intueatur, ipsumque sibi co- 
gitationum meliorum consiliarium adhibeat. Re- 
putet omnia ex ordine certamina, jn quibus ille 
victor exstitit, et quot jaculis & diabolo petitus, 
letalem nullam plagam acceperit. Evertit quidem 
illius domesticam prosperitatem,eumdemque alter- 
nis adversitatum nuntiis obruere statuerat. Cum 


dicari, sed postmodum himc vox e margine in con- 
textum irrepsit. Nec ita multo post mss. duo riv 
αὐτοῦ. 


(3) Editi, δάκρυον ἡμῖν. Antiqui duo libri, ὑμῖν. 


959 


S. BASILII MAGNI 


enim prior cladem aliquam adhuc aununtiaret, À γὰρ τοῦ προτέρου τὸν τοιᾶνδε συμφορὰν ἐξαγγᾶ.- 


nentius alter rerum deteriorum tristitiam afferens 
veniebat, malaque connectebantur inter se et cala- 
mitates uadarum incursum imitabantur, atque 
priusquam priores lacryme sedarentur, aliarum 
afferebaturoccasio. Sed justus tempestatis excepto 
impetu, et undarum vi in spumam commutata, 
velut scopulus stabat, emittebatque ad Dominum 
gratam illam vocem ; Dominus dedit, Dominus 
abstulit ? sicut Domino placuit, ita et faclum est, 
nec quidquam eorum quie. accidebant, lacrymis 
dignum duxit. Ubi vero advenit qui narraret quem- 
admodum filiis et filiabus convivanlibus violentus 
quidam ventusoblectationisdomum conquassasset 
tunc solum scidit vestem, ostendens condolentem 


naturam, atque iis agendis declarans patrem esse B 


se liberorum amantem. Attamen etiam tunctermi- 
num ac modum imponens dolori, et piis illis voci- 
bus quod evenerat ornans, dicebat : Dominusdedit, 
Dominus abstulit : sicut Domino placuit, ita et fa- 
ctum est, tantum non clamans in hunc modum : 
Pater vocatus rum dum voluit qui me patrem effe- 
cit. Statuit rursus sobolis mihi coronam auferre, 
haud repugno quominus sua auferat. Obtineat 
quo Domino visum est : ipse est generis conditor, 
ego organum. Quid necesseest, servus cum sim, 
dolere me frustra, ae de sententia quam nequeo 
irritam facere, conqueri ? Verbis ejusmodi quasi 
jaculis justus ille diabolum confodit. 


11. Postquam autem iterum inimicus eum vidit 
esse victorem, nec ulla harum e&rumnarum con- 
cuti posse, tentationis admovit mnachinamentum 
carni ipsi, et corpore infandis vulneribus percusso 
effecit, ut ex eo vermium fontes scatürirent, vi- 
rumque ex regio throno deturbatum in sterquili- 
nio collocavit. Ille vero vel talibus 179 angustiis 
lacessitus, permansit immotus ; et lacerato cor- 
pore, pietatis thesaurum in recondito anime re- 
cessuinviolatum servabat. Cum igitur non haberet 
quod jam faceret hostis, insidiarum veterum re- 
cordatur;atque ad impium aé blasphemum consi- 
lium uxoris animum pertrahens, opera illius ag- 
grediebatur athletam concutere. Ac illa quidem 


temporis diuturnitati cedens, justo astitit, humi D 


prona, manus super iis que videbat complodens, 
pietatis ei fructus exprobrans, hin veterem rei fa- 
miliaris opulentiam recensens, illinc mala presen- 
tia commonstrans, et qualem ex qualibus sortitus 
esset vitam, el quam pro multis sacrificiis merce- 
dem a Domino recepisset. Et semper verba pusillo 
quidem mulierum animo digna proferebat:sed ta- 


(9) Unus Colb. pro βίαιον habet νότιον, austri- 
nus. Mihi autem dubium non est quin vox νότιον 
addita quoque fuerit primum in libri ora ab ali- 
quo, qui ejus venti violentiam magis exprimere 
vellet : sed ea, ut ali:e multe, postmodum in con- 
textum fluxit. 

(10) Veteres quatuor libri πρρσᾷγε. Editi zpoc- 


λοντος, ἕτερος ἀγγῖλος ἥοχεῖο, χειρόνων ToCpE- 
των φέοων χατήψειαν" ἀλλήλοις τε ἐπισυνήπτετο τὰ 
δεινὰ, xxi τὸν τῶν χνυαάΐτων ἐπιδοομὲν ἐξῴλουν αἱ 
Cuppooxi, x«i πρὶν X, παυθῆναι τὸ πρότεοου δά- 
χουον, ἑτέοουν 70074170 πρόφασις. 'O δίκαιος δὲ 
ὥσπεο τις πούδολος εἰστήχει, τὰς τοῦ χεικῶνος 
ὑποδεχόμενος ποοσδολὰς, καὶ ἀλλοιῶν εἰς ἀφρὸν 
τῶν χυμάτων τὴν βίαν, χαὶ τὴν εὐγνώμονα ποὸς 
τὸν Δισπότην ἠφίει φωνήν" Ὃ Κύριος ἔδωχεν, ὁ 
Κύριος ἀφτῶιτο: ὡς τῷ Κυρίῳ ἔδοξεν, οὕτω καὶ 
ἐγένετο’ χαὶ συμθαινόντων δαχούων 
ἠξίωσεν. Ἐπειδὲ δὲ Zxí cu ἀγγῶλων, ὡς τοῖς παισὶ 
x«l ταῖς θυγατοάσιν εὐογχουμένοις ἐπετέναξε πνεῦμχ 
τι βίαιον (9) τὸ τῆς εὐφοοτύνης δωμάτιον, τότε μό- 
voy τὴν ἐσήῆτα διίξόῥηξε, τὸ τῆς φύσεως ἐξιδιι- 
χνύμενος συμπαῦϊς, x«i ὅτι πατὴρ εἴς φίλόστοο- 
yos οἷς ἔποαττε ὠχοτυρύμενος. Πλὲν χαὶ τότε 
ταῖς λύπαι: 0002 χαὶ μέτοον ἐπιτιθεὶς, καὶ ταῖς 
εὐσεξίσι»ν ἐχείναις φωναῖς χοσμῶν τὸ γινόμενον, 
ἔλεγεν: Ὁ Κύριος ἔδωχεν, ὁ Κύριος, &ytÜszo: 
ὡς τῷ Κυρίῳ ἔδοξεν, οὕτω χαὶ ἐγένετο, μονονουχὶ 
τοιαῦτα βοῶν" 'Ex)íiÜx» πατὴρ ἐφ᾽ ὅσον ὃ τοῦτό με 
ποιύσας ἐβούλετο χοόνον. Περιελεῖν μον τὸν ἐκ τῆς 
ἡονῆς στέφανον ἐδουλεύσατο πάλιν, οὐ διαμάχομαι 
πιοὶ τῶν ἰδίων αὐτῷ. Κοατείτω τὸ τῷ Δεσπότη 
ϑοχοῦν: αὐτὸς ἐστιν ὁ πλάστης τοῦ γένους, ἐγὼ δὲ 
ὄργανον. Τί με χοὴ δοῦλον ὄντα δυσχεραίνειν ἂν- 
ὄνητα, xai μέμψεσῆαι ψῆφον ὃν οὐ δύναμαι λύειν ; 
Τοιούτοις τὸν διάδολον ὁ δίχαιος χατχχόντιζε pí- 


-“ὦν 


*- 
029 £2 


Q pactv. 


11. Ἐπειδὴ δὲ αὐτὸν νιχῶντα εἶδε πάλιν ὁ δυσμε- 
νὴς, x«l οὐδενὶ τούτων τιναχθᾶναι δυνώμενον, αὐτῇ 
τῇ σαοχὶ τὸ τῆς πείοας ποοσῆγε (10) uu irapa, ταὶ 
τὸ σῶμα μαστίξας ἀῤῥήτοις 'πληγαῖς, σχωλήχων ἄνα- 
δίδοσθαι πυγὰς ἐξ αὐτοῦ παρεσχεύασι" χαὶ τῶν τῆς 
βασιλείας θοόνων τὸν ἄνδοα χαταγαγῶν, ἐπὶ χοπρέας 
ἐχάθιστεν. Ὃ δὲ, χαὶ τοιούτοις βαλλόμενος πάθεσιν, 
ἀχίνητος ἔμεινε᾽ χαὶ σπαοχττομένον τοὺ σώματος, 
ἄσυλον ἐγύγαττε τὸν τῆς εὐσιδῥείας θησαυρὸν iv τῷ 
χρυπτῷ τῆς ψυχῆς. Οὐχ ἔχων τοίνυν ὅ τι ποήσει 
λοιπὸν ὁ πολέωιος, ἐπὶ τὴν τῆς ἀρχαίας ἐπιδουλξς 
ἔρχεται μνήμην, x«i τὴν τοῦ γυναίου διάνοιαν uro- 
σύρας ([1) εἰς ἀσεθῶ γνώμην x«i βλάσφημον, δι 
ἐχείνης σαλεύειν ἐπειρᾶτο τὸν ἀθλητήν. Καί 5 μὲν 
πρὸς τὸν μαχοὸν 405709 (12) ἀπαγορεύσασα, τῷ 
διχαίῳ παρίστατο, χάτω νενευχυῖα, xai τὰς χεῖοας 
ἐπὶ τοῖς ὁοωμένοις συγχρούουσα, x«l τοὺς τῆς t971- 
θείας αὐτῶ χαοποὺς ὀνειδίζουσα, καὶ καταλέγουσα 
μὲν τὴν παλαιὰν εὐθηνίαν τῶν οἰχείων, ὑποδεικνύουσα 
δὲ τὰ παρόντα χαχὰ, xai οἷον ἐξ οἴων ἔλαχε βίον, καὶ 
τίνα τῶν πολλῶν θυσιῶν ἐδέξατο παρὰ τοῦ Δεσπότον 
μισθὸν, Day τε Gil τῆς μὲν τῶν γυναιχῶν ὁλιγο- 


ἡγαγε. Aliquanto post Colb. primus τοῦ... θοόνου, 

(11) Unus codex Reg. διάνοιαν ἀποσύρας. 

(12) Editio Paris. μαχοὸν πόνον, diutinum dolo- 
rem cum nonposset ferre amplius :sed qua aucto- 
ritate nixa sit hecscriptura, nescio. Editio Basil. 
et nostri qualuor mss. pexpó» χρόνον. 


901 HOMIL. QUOD MUNDANIS 


Ψυχίας ἄξια ῥήματα, ταράξαι δὲ πάντα ἄνδοα δυνά- À 
αφνα, χαὶ πιριτοίψαι καὶ γενναίαν διάνοιαν" πλανῇ- 
τις γὰο xui λάτοις περιέογομαι, ἡ βασιλὶς δουλεύω, 
x«i πρὸς τὰς τῶν ἑυ ὧν οἰχετῶν »εῖοας φνάγχασυαι 
βλέπειν, χαὶ τρίγουτα πάλαι πολλοὺς, ἀγαπητῶς iX 
τῶν ἀλλοτοίων παοατρέφομκι νῦν’ χαὶ ὅτι χαλὸν εἴη 
xxi χρήσιμον, ἀσεέτι χοητάμενον ῥήμασιν ἑαυτὸν 
τῆς γῆς ἐχτεμεῖν, τὸ τῆς τοῦ χτίσαντος ὀργῆς ἀχο- 
νήσαντοι ξίφο:, ἢ διαχαρτεοοῦντα ποὸς τὰ δεινὰ, τὸν 
ἐν τοῖς ἀγῶτι μόχθον ἑαυτῷ xxi τῇ συνοιχούση μὴ- 
χύνειν, Ὃ δέ, ἐπὶ τούτοις τοῖς ῥήμασιν ἀχθεσθεὶς, ὡς 
ἐπ᾿ οὐ}ενὶ τῶν ποοτέοων χαχῶν, χαὶ θυμοῦ τὸ βλέμμα 
πληρώσας, x«i πρὸς τὴν ἡνναῖχα χαύχπερ ποὸς 
πολελίαν ἀποστοαγεὶς, TÜ ψησιν; Ἵνα τί ὡς μία τῶν 
ἀφρόνων ἡ υναιχῶν ἐγύέγξω ; Κατάθον, φηαὶν, ὦ γύναι, 
τὴν συμἠουλήν, Miyot τίνος τὴν χοινὴν iv οἷς λέγεις B 
ὑδρίξζεις ζωήν ; ᾿ΕΨψεύσω x«i τὴν ἐμὴν, ὡς οὐχ υηὐ- 
χόμην, ἀναστροψὴν, διέδαλες ἐν οἷς ἐλάλησας x«l 
τὸν ἐμὸν βίον. ἘΞ ἡμιτείας ἡσεδηχέναι υενόμιχα 
νῦν, ἐπιιδήπεο ἕν piv σῶμα ἀμφοτέρους ἡμᾶς (43) 
ὁ γάμος ἱποίησε, σὺ δὲ εἰς βλασφημίαν χατέπεισις. 
Εἰ τὰ ἀγαθὰ ἐδεξάμεθα ἐκ “χειρὸς Κνρίου, τὰ χαχὰ 
οὐ, ὑποίσομεν ; ᾽᾿λνάμνησον τῶν φθασάντων σιχυ- 
τὴν ἀγαθῶν. ᾿Αντισήχωσον τὰ χοείττω τοῖς “χείροσιν. 
Οὐδενὸς ἀνθρώπων ὁ Diog διόλον μαχάριος, Τὸ διὰ 
παντὸς εὖ πράττειν μόνου Θεοῦ" Σὺ δὲ, εἰ τοῖς παοοῦ- 
σιν ἀλγεῖς, ἀπὸ τῶν προλαβόντων σαυτὴν παραμύθη- 
σαι. Now δαχρύεις, ἀλλ᾽ ἐγῶκσας πρότερον " voy 
πτωχτόεις, ἀλλ ἐπλούτησας προτέρου, "Emu; τὸ 
διειδές νᾶμα τοῦ βίου, χαὶ τὸ θολιοὸν τοῦτο πίνουτα 
χαρτέοησον. Οὐδὲ τὰ τῶν ποταμῶν ῥεύματα διόλου 
φαίνεται καθαρά. Ποταμὸς δὲ, ὡς οἶσθα, ὁ βίος ἡμῶν, 
ῥέων ἐνδελεχῶς xai χύμασιν ἀλλεπαλήλοις πληοού- 
μενος (14). Τὸ μὲν γὰρ αὐτοῦ ποοίῤῥιυσιν ἤδη, τὸ 
δὲ ἔτι πορεύεται" χαὶ τὸ μὲν ἄρτι ποοίκυψε τῶν 
πηγῶν, τὸ δὲ μέλει" x«i πρὸς τὴν χοινὴν ἅπαντες 
τοῦ θανάτον σπεύδομιν θάλατταν. Εἰ τὰ ἀγαθὰ ἐδε- 
ξχμεθα ix “χειρὸς Κυρίον, τὰ χαχὰ οὐ, υποίτολεν ; 
᾿Αναγχάξομεν τὸν χριτὴν ὅμοια χορηγεῖν προάγματα 
δι᾿ «ἰῶνος ἡμῖν; Διδάσχοιλεν τὸν Δετπότην, ὅπως χρὴ 
διιξάγεν τὸν ἡμέτερον βίον ; ΔΑὐτὸς τῶν οἰχείων 
ψήφων ἔχει τὴν ἐξουσίαν. “Ὅπως δούλετχι τάττει 
τὰ χαθ’ ἡμᾶς. Σοφὸς δέ ἐστι, χαὶ τὸ λυσιτελοῦν ἐπι- 
μετρεῖ τοῖς οἰχέταις. 

19. Μὴ πιοιεράτου τοῦ Δετπότου τὴν κοίσι. 
᾿Αγάπα μόνον τὰ παρὰ τῆς αὐτοῦ σογίας οἱκονοκκοὐ- 
μῆνα. Ὅπερ ἂν δῷ σοι, τοῦτο δέχου «μεθ᾿ ἡ ονῆς. 
Δεῖξον ἐν τοῖς ἀληγεινοῖς, ὡς χαὶ τῆς εὐγοοτύνης 
ἀξία τῆς πρόσθεν ἐτύγχανες. Ταῦτα ὁ Ἰὼ λέγων, 
ἀπεχρούσατο x«i ταύτην τοῦ διαβόλου τὴν ποοσδολὲὴν, 
x«i τελείαν αὐτῷ τῆς $1704 αἰσχύνην ἐπήγαγε. Τί οὖν 
ἐντεῦθεν συνέδαινεν ; Ἔφνγε αὖθις ἢ νόσος αὐτὸν, 
ὡς εἰχῇ προσελθοῦσα, χαὶ μηδὲν ἀνύσασα πλέον. 
᾿λνέθαλεν εἰς διντέραν θην ἢ σάοξ' ἔνθησεν ὁ Dios 
πάλω πᾶσι τοῖς ἀγαθοῖς, xai διπλασίων ἐπί τὸν οἴχου 

! Job n, 10. 5 ibid. 

13) Vocem zu; ex antiquis duobus libris ad- 


didimus. 
(15) Editio Paris, πλημωνοούμενος, Veleres qua- 


C 


ADH.ERENDUM NON SIT. 062 


lia tamen, qui virum omnem perturbare, et ani- 
mum vel fortem subvertere possent. Vaga, inquie- 
bat, et ancilla oberro, regina servio, et ad meo- 
rum famulorum manus respicere coacta sum, et 
quie multos olim nutrivi, bene nunc mecum agi 
existimo si enutriar ex alienis. Addebat, melius 
esse ac utilius si de terra se ipse exscinderet, im- 
piis verbis utendo, et gladium irr Conditoris ex- 
acuendo, quam si malorum tolerantia sibi ipsi et 
uxori certaminum laborem proroget. llle vero his 
verbis magis quam ullo malorum priorum offensus 
et vultum ira repleunte, ad uxorem velut hostem 
conversus, quid dicit ? Quare tanquam una de 
stultis mulieribus locuta es!? Depone, o mulier, 
inquit, illud consilium. Quousque dictis tuis dede- 
corabis vitam communem ἢ Violasti, quod Deus 
averlisset, conversationem meam aique societa- 
tem, et tuis istis verbis vitam meam etiam ca- 
lumnia aspersisti. Videor nunc mihi dimidia ex 
parte impie egisse: siquidem unum quidem cor- 
pus utrosque nos nuptie praestiterunt, sed tu pro- 
lapsa es in blasphemiam. Si bona suscepimus de 
manu Domini, mala non sustinebimus*? Redigas 
tibi in memoriam preterita bona. Compensa bona 
malis. Nullius hominis vita beata est omnino. Sem- 
per felicem esse, solius Dei est. Tu igitur si ob 
presentia dolore afflceris, ex preteritis te ipsa 
consolare. Nunc lacrymaris, at prius risisti: nuno 
pauper es, at prius fuisti dives. Dibisti limpidum 
vite laticem, jam turbidum bibens animo equo pa- 
liare. Ne fluviorum quidem fluenta perpetuo appa- 
rent pura. Est autem fluvius vita nostra, ut nosti, 
continue fluens, ac fluctibus alternatim sibi succe- 
denübus referta. Etenim jam pars preterfluxit, 
pars adliuc transit : pars jam emersit e fontibus, 
pars vero emersura est, et ad commune mortis 
mare festinamus omnes. Si bona suscepimus de 
manu Domini, mala non sustinebimus? Cogimusne 
judicem nobis perpetuo paria suppeditare? Doce- 
musne Doininum, quomodo debeat vitam nostram 
moderari ? Decreta sua penes ipsum sunt. Res no- 
siras pro suo arbitratu regit. Est enim sapiens; 
et quod utile est, id suis servis admetitur. 


12. Cave curiosius perscruterisDomini judicium. 
/Equi bonique fac solum que ab illius sapientia 
dispensantur. Quidquid dederit tibi, cum gaudio 
accipe. Ostende in adversis exstitisse 178 et 
letitia pristina dignam. llis dicendis repulit Job 
et hunc diaboli assultum, et integrum ei pudorem 
de illata clade incussit. Quid igitur hinc evenit? 
Fugit iterum ab illo morbus, tanquam qui aocces- 
sisset frustra, nec quidquam amplius effecisset. 
Reversa caro in alteram pubertatem reviruit: flo- 
ruit rursus vita bonis omnibus, et duplicate divi- 


tuor libri πληρούμενος, Statim Reg. secundus et 
Colb. primus τὸ μὲν γὰρ αὐτοῦ, Vox ultima deest in 
vulgatis, 


563 S. BASILII MAGNI 56i 


tie undecunque in domum confluxerunt, ut quasi A παντυχύσεν ὁ πλοῦτος vowioóntott (X τὸ μὲν ὡς 
nihil amisisset, unam partem haberet, pars verO — uz2t» zziz ἔχε, τὸ ὁ: ὑπάόξη τῆς χαοτεοίας 
altera justo esset patientie merces. Sed cur εἴ — 75 Zwuaio utz55;. Διὰ τί ἦτ ἵπποὺς uiv. χαὶ E κεόνους, 
equos, et mulos, et camelos, et oves, et agros εἰ καὶ zzuzjs5;. χαὶ ποούστα, καὶ “Ξρόγια, χαὶ πᾶσαν 
omnes opulentiz delicias duplo recepit.liberorum τὴν τῆς περιρυτίας T9vyi? ἐκ τοῦ Φιπλατίονος ὑπ- 
vero numerus mortuis par prodiit? Quoniam bruta εϑέξατο. ὁ τῶν παίδων 0t ἀοιθὸς ἴσος τοῖς ἀποβανοῦ- 


animalia et caduce omnes αἰ τ {0 penitusinterie- σιν i$/27767:2 ; O7t τὰ uf» αὐγὰ χτένη, χαὶ πᾶς ὁ 
rant: liberi vero licet mortui. optima sui parte vi- — 77/9275; διχννειούπενος, εἰς τελείαν χλῆεν ἀπώλεια" 
vebant. Itaque aliis filiis filiabusque iterum a Con- οἱ παῖδες ὁ 


i; di. χαὶ τεῤνεῦτες, ἐξων τῷ χαλλίττω μέοει 
ditore ornatus, etiam hanc possessionem habebat τῆς v29:5:í13. Kecuzün; οὖν αὐὐις ἐτέοοις υἱοῖς 
duplicatam. Alii enim parentibus in vila aíffere- χα: $v,v-25v» ὑπὸ τοῦ χτίταυτος, χαὶ τοῦτο εἶχε 
bant letitiam : alii, qui scilicet preivissent, geni- —x-Zz2 λιτλοῦν, ΟἹ ui» à» zx557*» 7l» ἔν τῷ Dim 
torem exspectabant. omnes Job circumstiaturi, ubi τοῖς γεννήσασιν εὐνουσύνην παρέχοντες, οἱ δὲ ποο- 
humans vite judex congregaverit Ecclesiam uni- οὐεύταντε: ἀνέλευνον τὸν υυτεύπαυντα' τότε πάντες 
versalem, ubi tuba adventum regis denunlans, περιστησώμενοι τὸν o5. ὅταν ὁ χοιτῆὴς τῆς ἄνδοω- 
edito in sepulcris sonitu vehementiore, corporum p πίνης Lwz; τυναγάγε τὴν ᾿Εχχηχσίαν ci» πάνϑδη- 
depositum reposcet. Tunc et nunc qui videntur “ον ὅταν Lo τῶ πιρξι 5 τὴν τοῦ ϑασϑέως ἐπιδκαίαν 
mortui esse, viventibus citius sistentur opifici uni- — exz«tvwv7z, τοῖς τόνοι: 920297:50?  fuboicace, 
versorum. Idcirco, opinor, cum reliquas opes ge- τὴν τῶν σωμάτων ἀπακιτήσι, (16, παοαχαταθέχεν. 
minatas ei admensus fuisset, liberos tamen nu- Τότε χαὶ οἱ νῦν εἶναι 05x67»: νέχοῦι θᾶττον τῶν 
mero pares eisufficere judicavit. Vides quot et ξώντων παραστήπονται τῷ τῶν ὅλων διαιουργῷ. Διὰ 
quanta justus ille Job per patientiam sibi conges- τοῦτος «tuxt, διπγοῦν τὸν ὅλμον πλοῦτον Érüut-pi- 
serit bona? et tu igitur, si quid libi molesti ex — ?«;(17) αὐτῶ. τοῖς παισὶν ἀοχεῖσήαι τοῖς ἔσοις αὐτὸν 
hesterno igne, qui demonum insidiis incensus est. ἐδικαίωσεν. 02g: ὁπόσα ὁ δίχαιος Ἰωῦ ix τῆς ὑπὸο- 
accidit, id patienter ferto, et quam damnum intu- — uv; ἑαυτῷ συνέλεξεν ἀγαθά; Καὶ σὺ τοίνυν, εἴ τί 
lit tristitiam cogitationibus imnelioribus consopito. σο! ποοστεπῶχτι συτχτοῖς ἀπὸ τοῦ χῦὶς ἀναφθέντος 
Et juxta id quod scriptum est, Jacta super Domi- πουρὸςτ εκ τῆς τῶν Oxtavwues) ἐπιδουλξς, τοῦτο χαοτές- 
num curam tuam, et ipse te enutriet ?, ipsum decet 
gloria in secula sieculorum. Amen. ; 

ῥιῴον ἐπὶ Kot» τῆν ufotuwx) 309, χαὶ αὐτί: σὲ διαθοένε!. Αὐτῷ ποέπει (48) ἢ d63X εἰς τοὺς αἰῶνας 
τῶν αἰώνων. ᾿Απέν. 








AD ADOLESCENTES, C ΠΡῸΣ TOYX NEOYS (19), 
Quomodopossint ez gentilium librisfructum capere Ὅπως ἂν ἐξ ᾿Ελλενιχὼν ὠφελοῖντο λόγων (*). 
1. Invitant me multa, ut dem vobis, adolescen- |. Πολλά ui τὸ παοαχαλουντά ἔστι ξυμδουλεῦσαι 


tes, consilium de iis quie optima judico, συθαῦθβ ὑμῖν, à παῖδες, X ὀῴτιστα εἶναι χοένω, καὶ ἃ ξυνοί- 
vobis morem gesturis profutura esse existimavi. σειν ὑμῖν ἑλομένοις πεπίστευχα, Τό c4 γὰρ ἐλιχίας 
Cum enim id eetatis sim, fuerimque jam exercitatus οὕτω: ἔχειν. χαὶ τὸ διὰ πολλῶν δὲ γεγυμνάσθαι 
multis rebus, et mutationem illam, qua omnia do- πραγμάτων, χαὶ ui» xxi τὸ τῆς πάντα παιδευούσης 
centur, satis superque in utramque partem sim ἐπ᾿ dugu πεταδολῆς Guo; ματατχεῖν, ἔκπειρόν ud 
expertus, hinc factus sum rerum humanarum peri- εἶναι τῶν ἀνθοωπίνων πεποίηχεν, (st τοῖς doct 
tus, sic ut vitam recens instituentibus quasi viam χαλισταμένοι: τὸν Θίον ἔχειν à7zt0 0093 τὰν ἀσγα- 
tutissimam ostendere possim.Prreterea statim post λεστατην ὑποθειχνύναι, TZ τε παοὰ τς φύσεως οἷ- 
parentes necessitudine nature et propinquitate YO- χειύτητε εὐθὺς uick τοὺς γονέας ὑμῖν τυγχάνω, ὥστε 
bis ita conjunctus sum ut ego non minori vos be- “ἦτ: «2:2; (30; ἔὥλαττόν zt πατέρων εὐνοίας vaut 
nevolentia prosequar, quam vestri patres: vos D ὑαῖν, ὑμᾶς τε (3) νομίζω, si px τὶ ὑμῶν διαμαρτάνω 
vero nisi forte mea de vobis existimatio me deci- τῆς γνῶμες, μὴ ποθεῖν τοὺς τεχόντας, 725; ἐμὶ βλέ- 


* Psal. Liv, 23. 


(15) lllud. τῷ xeere not τῆς 9971»;, ita, si (19) Reg. primus et tertius ὁμιλία si; τούς, etc. 
mavis. interpre:ari potes, optima natura parte. Sed nomen homilic huic libello convenire nullo 


(16) Veteres aliquot libri ἀπαιτήση. Editi «zv — modo posse,res ipsa loquitur. Reg.secundus τοῦ 
τήσει. Mox codices nonnuli x«i οἱ z2», Deerat arli- αὐτοῦ tt; τοὺς νέους, 970; Edilio utraque ut in con- 
culus in vulgatis. Subinde duo mss. περιστήσονται — texlu. Vide Dueieum in hunc libellum. 


τὸν... δημιονοηόν, circumstabunt opificem. (20) Utraque editio «7t αὐτὸν. Antiqui sex li- 
(i Colb. primus ἐπιωερέσας. bri αὐτός. 
8) Sic libri veteres. Vox z2ixtedeestin vulgatis. (21) Vulg. δέ. Epir. 


() Eximiam hanc orationem, ad mss. in Bibliotheca Re;ia asservatos collatam Parisiis, anno 1819, in-8*, cdidit C. A. F. 
Fremion, in Facultate Parisieusi hbumaniorum litterarum professor. Ejus editionem in recensione textus wequimur; codieum 


vero ab 60 adhibitorum nolitiam et varias lectiones infra exhibemus. Éprr. Pars. Ν 


905 


SERMO DE LEGENDIS LIBRIS GENTILIUM 


560 


ποντας. Ei μὲν ovv προθύμως δέχοισθε τὰ λεγόμενα, Δ piat, arbitror, si mo respicitis, parentes minime 


τῆς δευτέρας τῶν ἐπαινουμένων ἔσεσθε παρ᾽ ᾿σιόδῳ 
τάξεως " εἰ δὲ μὲ, ἐγὼ μὲν οὐδὲν ἂν εἴποιμι δυσχερὲς, 
αὐτοὶ δὲ μέμνησθε τῶν ἐπῶν δηλονότι, ἐν αἷς ἐκεῖνός 
φησι (24). Ἄριστον μὲν εἶναι τὸν παρ᾽ ἑαυτοῦ τὰ δέοντα 
ξυνορῶντα * ἐσθ)ὸν δὲ χἀχεῖνον τὸν τοῖς παρ᾽ ἑτέρων 
ὑποδειχθεῖσιν ἑπόμενον * τὸν δέ πρὸς οὐδέτερον ἐπι» 
τήδειον, ἀχρεῖον εἶναι πρὸς ἅπαντα. 
tur;eum denique qui ad neutrum idoneus est, 
9. Mà θαυμάζετε δὲ, εἰ καὶ χαῦ᾿ ἐχάστον ἡμέραν 
εἰς διδασχάλονς φοιτῶσι, x«l τοῖς ἐλλογίμοις τῶν 
παλαιῶν ἀνδρῶν, δι᾿ ὧν χαταλελοίπασι λόγων, συγ- 
“γινομένοις ὑμῖν, αὐτός τι παρ᾽ ἐμαυτοῦ λυσιτελέ- 
στερον ἐξευρηχέναι φημί. Τοῦτο μὲν οὖν αὐτὸ χαὲ 
ξυμθουλεύσων ἥχω, τὸ μὴ δεῖν εἰς ἅπαξ τοῖς ἀνδράσι 


desideraturos. 17 4, Itaque, si animo alacri verba 
mea exceperitis, inter eos qui ab llesiodo laudan- 
tur, secundum locum obtinebitis : sin minus, ut 
ego nihil molesti dicam,ita vos carminum illorum 
reminiscamini,in quibus ait ille: Optimum quidem 
esse eum qui ex seipso ea quee decent perspicit ; 
bonum vero eum qui demonstrata ab aliis sequi- 


ad omnia inutilem esse. 


2. Neque vero miremini, si vobis quotidie ad 
preceptores euntibus, et cum veteribus viris, iis- 
que prostantissimis consuescentibus, per ea qute 
reliquerunt scripta, dicam me ex me ipso condu- 
cibilius quiddam adinvenisse. Accedo igitur, id vo- 
bis consilii daturus, ut ne semel vestri animi gu- 


τούτοις, ὥσπερ πλοίου τὰ mxddAux τῆς διανοίας ὑμῶν B bernaculum his viris permittentes quasi navigii 


παραδόντας, ἧπερ ἂν ἄγωσι, ταύτη αννέπεσθαι " ἀλλ᾽ 
ὅσον ἐστὶ χρήσιμον αὐτῶν δεχομένονς, εἰδέναι τέ χρὴ 
x«i παριδεῖν. Τίνα οὖν ἐστι ταῦτα, καὶ ὅπως διο- 
χρινοῦμεν, τοῦτο δὴ xai διδάξω ἔνθεν ἑλών. Ἡμεῖς, 
ὦ παῖδες, οὐδὲν εἶναι χρῇμα παντάπασι τὸν ἀνθρώ- 
πινον βίον τοῦτον ὑπολαμδάνομεν, οὔτ᾽ ἀγαθόν τι 
νομίξομεν ὅλως, οὔτ᾽ ὀνομάζομεν, ὃ τὸν συντέλειαν 
ἡμῖν ἄχρι τούτον παρέχεται. Οὔκουν προγόνων (22) 
πιοιφάνειαν, οὐχ ἰσχὺν σώματος, οὐ χάλλος, οὐ μέ» 
γεθος, οὐ τὰς παρὰ πάντων ἀνθρώπων τιμὰς, οὐ βα- 
σιλείαν αὐτὴν, οὐχ ὅ τι ἂν εἴποι τις τῶν ἀνθρωπίνων, 
μέγα, ἀλλ᾽ οὐδὲ εὐχῆς ἄξιον χοίνομεν, ἢ τοὺς ἔχοντας 
ἀπούθλέπομεν - ἀλλ ἐπὶ μαχρότερον πρόϊμεν ταῖς 
ἐλπίσι, καὶ πρὸς ἑτέρον βίου παρασχευὴν (33) ἅπαντα 


alicujus, quaeunque duxerint, hac sequamini: sed 
quidquid in eis utile fuerit cearpentes, cognoscatis 
quid etiam eontemni oporteat.Quee igitur sint baec, 
quoque modo discernamus, hoe jam docebo, inde 
exorsus. Nos, adolescentes, humanam hane vitam 
nihil omnino esse arbitramur, nec quidquam bo- 
numomnino putamus,aut nominamus,quod utilita- 
tis nobis aliquid solum in hoo wvo afferat. Non 
avorum splendorem, non virea corporis, non pul- 
chritudinem, non magnitudinem, non honores de- 
latos ab omnibus hominibus, non regnum ipsum, 
nonquidquid humanum diei potest,maguum nobis 
videtur, imo ne votis quidem dignum censemus, 
neque habentes respicimus : sed spe procedimus 


πράττομεν. ^A μὲν οὖν ἂν συντελῇ πρὸς τοῦτον (ὶ longius,etud alteram vitam comparandam facimus 


ἡμῖν, ἀγαπᾷν τε καὶ διώχειν παντὶ σθένει χρῶναέ 
φαμεν * τὰ δέ οὐχ ἐξιχνούμενα πρὸς ἐχεῖνον, ὡς οὐ- 
δενὸς ἄξια παρορᾶν. Τίς δὲ οὖν οὗτος ὁ βίος, καὶ ὅπη 
x«i ὅπως αὐτὸν βιωσόμεθα, μαχρότεοον μὲν à χατὰ 
τὴν παροῦσαν ὁρμὴν ἐφιχέσύαι, μειζόνων δὲ à χαθ᾽ 
ὑμᾶς ἀχροατῶν ἀχοῦσαι, CTocoUtóv γε μὴν εἰπὼν, 
ἱκανῶς ἂν ἔσως vui» ἐνδειξαίμην, ὅτι πᾶσαν 0uoj 
τὴν, ἀφ᾽ οὗ γεγόνασιν ἄνθρωποι, τῷ λάγῳ τις guia sy 
χαὶ εἰς t» ἀθροίσας εὐδαιμονίαν, οὐδὲ πολλοστῷ μέοει 
τῶν (34) ἀγαθῶν ἐχείνων εὑρήσει παοισουμένην, ἀλλὰ 
πλεῖον τοῦ 6v ἐχείνοις ἑλαχίστον τὰ σύμπαντα τῶν 
τῇδε χαλῶν χατὰ τὸν ἀξίαν ἀψεστηχότα, Q χαῦ᾽ ὅσον 
σχιὰ χαὶ ὄναρ τῶν ἀλῃθῶν ἀπολείπεται. Μᾶλλον di, 
ἵν᾽ οἰχειοτέρῳ “ρήσωμαι παραδείγματι, ὅσῳ ψυχὴ 


omnia. Quee igitur prodesse nobis possunt ad il- 
lam aequirendam, ea et amplecti, et totis viribus 
prosequi oportere dicimus : que vero ad eum non 
attinent, velut pretii nullius digna contemnere.(ute 
autem hec vita sit, et ubi et quomodo nobis du- 
cenda, ut fuerit longius exponere quam preesens 
institutum sinat, iià fuerit auditorum majorum 
quam vos estis, audire. Tantum dicam, wtque ex 
hoc fortasse vobis satia ostendero, quod. si quis- 
piam omnem simul ex quo homines nati sunt feli- 
citatem sermone complexus, in unum coacervavee 
rit, eaim tamen comperiet ne minime quidem bo- 
norum illorum parti equiparandam 6886 : sed orn- 
nia presentis vite bona plus ἃ minimo futurorum 


τοῖς πᾶσι τιμιυτέρα σώματος, τοσούτῳ xai τῶν βίων ἢ dignitate distare, quam a rebus'veris umbra et 


ἑκατέρων ἐστὶ τὸ διώφορον. Εἰς dà τοῦτον ἄγουσι μὲν 
ἱεοοὶ λόγοι, dt ἀποὸῤήτων (93) ὑμᾶς ἐχπαιδεύοντες * 
ἕως γε μὴν ὑπὸ τῆς ἡλικίας ἐπαχούειν τοῦ βάθους τῆς 
διανοίας αὐτῶν αὐ οἷόν τε, ἐν ἑτέροις οὐ πάντη 
διεστηχόσιυ, ὥσπερ ἐν σχιαῖς τισι χαὶ χατόπτροις, 
τῷ τῆς ψυχῆς ὄμματι τέως προγυμναζόμεθα, τοὺς 
ἐν τοῖς ταχτιχοῖς τὰς μελέτας ποὶουμένους μιμούμενοι " 

(345) "Eo. καὶ ἧμ,, v. 291-295. 

(22) Editi οὐχούν προγόνων. Unus e Combefisia- 
nis οὕκουν προγόνων, Nec ita multo post Colb. ter- 
tius ἄξιον εἶναι, 

(23) Unus Reg. βίον χατασχενήν. Mox unus ms. 


συντελεῖ, Subinde unus Com us τίς δὲ οὗτος. 
Alii duo et editi τίς δὲ οὖν οὗτος. 


somnium. Imo vero ut exemplo magis idoneo utar, 
quanto anima omnibus prestat corpori, tanta est 
et utriusque viue differentia. Ad hano autem de- 
ducunt sermones sacri, per arcana nos erudientes. 
Sed, dum per etatem non licet intelligentiee eorum 
altitudinem audire et assequi, interim in aliis scri- 
ptis non omnino diversis quasi in unibris quibus- 

(24) Colb. primus μέρει τῷ μεγέθει τῶν. Aliquanto 
post editi ἀξίαν ἐφεστηχοτα. Libri veteres ἀφεστηχότα, 
recte. 

(238) Colbertini secundus et tertius ἀποῤῥήτων 


δογμάτων. Sed ullima vox neque in vulgatis, neque 
In aliis veteribus libris invenitur, 


167 S. BASILII MAGNI 568 


dam el speculis in antecessum animi intuitu exer- Α oi γε (26), εν χειρονομιαις καὶ ὀρχήσεσι τὴν ἐμπει- 


cemur, eos, qui in militari disciplina 175 exer- 
centur, imitati : qui ubi in manuum motu atque 
saltationibus experientiam adepti fuerint,in certa- 
minibus ex hac ipsa ludicra disciplina fructum 
percipiunt. Et certe putandum est certamen certa- 
minum omnium maximum nobis propositum esse, 
pro quo agenda nobis sunt omnia et laborandum 
pro viribus ut ad id preparemur, atque poetis, et 
historicis, et rhetoribus, et hominibus omnibus 
utendum, unde utilitas aliqua ad animam curan- 
dam accessura sit. Quemadmodurn enim infectores 
quidquid ingendum est prius euris quibusdam 
preparant, etita demum colorein sive purpureum 
sive quempiam alium inducunt : eodem modo et 


ρίαν χτησάμενοι, ἐπὶ τῶν ἀγώνων τοῦ Ex. τῆς παιδιᾶς 
ἀπολαύουσι χέρδους. Καὶ ἐμῖν δὴ οὖν ἀγῶνα προ- 
χεῖσθαι πάντων ἀγώνων μέγιστον νομίξειν χρεὼν, 
ὑπὲρ οὔ παντα ποιητέον ἡμῖν x«i πονητέον εἰς δύνα- 
μιν ἐπὶ τὴν τούτου παρασχευὴν, x«i ποιηταῖς, xal 
λογοποιοῖς, xai ῥήτορσι, καὶ πᾶσιν ἀνθρώποις ὀμιλῃ-» 
τέον, ὅθεν ἂν μέλλῃ πρὸς τὸς τῆς ψυχῆς ἐπιμέλειαν 
ὠφέλειά τις ἔσεσθαι. Ὥσπερ οὖν οἱ δευσοποιοὲ, παρα- 
σχενάσαντες πρότερον θεραπείαις τισὶν Ó τί ποτ᾽ ἂν 
j τὸ δεξόμενον τὴν βαφὲν, οὕτω τό ἄνθος ἐπάγουσιν» 
ἂν τε ἀλουργὸν, ἄν τέ τι ἕτερον ? " τὸν αὐτὸν δὺ 
χαὶ ἡμεῖς τρόπον, εἰ μέλλοι ἀνέχπλντος ἐμῖν (97) 
ἅπαντα τὸν χρόνον ἢ τοῦ χαλοῦ παραμένειν δόξα, 
τοῖς ἔξω δὴ τούτοις προτελεσθέντες, τυνιχαῦτα τῶν 


nos quoque, si indelebilis in nobis honesti gloria B ἱερῶν x«i ἀποῤῥήτων ἐπαχουσόμεθα παιδευμάτων " 


omni tempore permansura est, his externis ante 
initiati, deinde sacras et arcanas doctrinas edisce- 
mus: et solem velut in aqua videre assueti, sic 
luciipsi oculos admovebimus. Quod si mutua quie- 
dam convenientia intersit inter doctrinas, earum 
nobis cognitio valde utilis fuerit : sin minus, certe 
earum inter se collatarum discrimen internosse, 
ad potiorem firmandam non parum contulerit.Sed 
cuinam rei comparata doctrina utraque, possis 
imaginem assequi ? Certe quemadmodum arboris 
propria virtus est, tempestivo fructu scatere, et 
tamen folia etiam circum ramos exagitata aliquid 
eis ornamenti conciliant: ita et anime quoque pri- 
marius frucius est veritas ipsa, sed tamen haud 


χαὶ οἷον iv ὕδατι τὸν Ev ὁρᾷν ἐθισθέντες, οὕτως 
αὐτῷ προσθαλοῦμεν τῷ φωτὶ τὰς ὄψεις. Ei μὲν οὖν 
ἐστέ τις οἰχιιότης πρὸς ἀλλήλους τοῖς λόγοις, προὔρ- 
yo» (28) ὑμῖν αὐτῶν ὃ γνῶσις γένοιτο" εἰ δὲ μὲ, 
ἀλλὰ τὸ γε, παράλληλα θέντας, χαταμαθεῖν τὸ διάφο-- 
pov, οὐ μιχρὸν εἰς βεδαίωσιν τοῦ βελτίονος. Τίένε 
μέντοι xal παρειχάσας τῶν παιδεύσεων ἔλατέραν, 
τῆς εἰχόνος ἂν τύχοις: "Hmou χαθάπερ φυτοῦ οἱἰχεία 
μὲν ἀρετὴ τῷ χαρπῷ βρύειν ὡραίῳ, φέρει δέ τινα 
κόσμον xai φύλλα τοῖς κλάδοις περισειόμενα * οὕτω 
dà x«i ψυχῇ προηγουμένως μὲν καρπὸς Ὁ ἀλύθεια, 
οὐχ ἄχαρί γε uiv οὐδὲ τὴν θύραθεν σοφέαν περιόε- 
ὄλᾷσθαι, οἷόν τινα φύλλα σκέπην τε τῷ χαρπῷ χαὶ 
ὄψιν οὐχ ἄωρον παρεχόμενα. Λέγεται τοένυν xe Mou- 


ingratus est externe sapientie amictus, tanquam Ο σῦς ἔχεϊῖνος ὁ πάνν, οὗ μέγιστόν ἐστιν ἐπὶ σοφίᾳ παρὰ 


si folia quedam fructui et umbraculum et aspe- 
ctum non inamcnnum prebeant. Dicitur igitur et 
Moyses ille perquam eximius, cujus nomen apud 
omnes hominesob sapientiam maximum est, exer- 
citato in /Egyptiorum disciplinis animo*,ita ad ejus 
qui est contemplationem devenisse.Similiter autem 
posterioribus quoquetemporibussapientem Danie- 
lem sapientiam Chaldeorum in Babyloneedoctum?*, 
ita demum doctrinas sacras attigisse tradunt. Sed 
quod externe hee discipline non sint animabusinu- 
tiles,satdictum est: consequensest ut jam dicamus, 
quomodo ipsarum participes fieri vos oporteat.Pri- 
mum quidem rebusomnibus que a poetis dicuntur 
(ut hine initium sumam), varia cum dicant, ne- 


πᾶσιν ἀνθρώποις ὄνομα, τοῖς Αἰγνπτίων μαθύμασιν 
ἐγγυμνασάμενος τὴν διάνοιαν, οὕτω προσελθεῖν τῇ 
θεωρία τοῦ ὄντος. Παραπλησίως δὲ τούτῳ κὰν τοῖς 
κάτω χρόνοις τὸν σοφὸν Δανιὴλ ἐπὶ Βαδυλῶνός φασι (39) 
τὴν σοφίαν Χαλδαίων χαταμαθόντα, τότε τῶν θείων 
ἅψασθαι παιδευμάτων. ᾿Αλλ᾽ ὅτι μὲν οὐκ ἄχρηστον 
ψυχαῖς μαθήματα τὰ ἔξωθεν δὴ ταῦτα, ἑκανῶς εἴρη- 
ται. ὅπως γε μὴν αὐτῶν μεθεχτέον ὑμῖν, ἐξᾷς ἂν 
εἴη λέγειν. Ιρῶτον μὲν οὖν τοῖς παρὰ τῶν ποιητῶν 
(iv' ἐντεῦθεν ἄρξωμαι), ἐπεὶ παντοδαποὶ τινές εἰσι κατὰ 
τοὺς λόγους, μὴ (30) πᾶσιν ἐφεξῆς ποοσέχειν τὸν 
νοῦν " ἀλλ᾽ ὅταν μὲν τὰς τῶν ἀγαθῶν ἀνδρῶν πράξεις 
$ λόγους ὑμῖν διεξίωσιν, ἀγαπᾶν τε x«i ζηλοῦν, χαὶ 
ὅτι μάλιστα πειρᾶσθαι τοιούτους εἶναι * ὅταν δὲ ἐπὶ 


quaquam ordine adjiciendus animus est : sed ubi p μοχθηροὺς ἄνδρας ἔλθωσι, τὴν μίμησιν ταύτην δεῖ (31) 


facta aut dicta virorum bonorum vobis narrave- 
rint, eos et diligere et imitari opere pretium est, 
et quam maxime nitendum ut tales efficiamur; sed 


* Act. vin, 22... 5 Dan. t, 4. 


(26) Basilius hoc dicit, Christianum ita adjuvari 
profona poetarum et oratorum doctrina,ut milites 
gesticulandi saltandique arte in suis exercitationi- 

us adjuvantur. Vide Duceum. 

(27) Sic Colbertini secnndus et tertius. Editi et 
alii mss, 2uiv ἡ, quod decurtatum erat et mutilum. 

(28) Editio utraque προῦργον ἄν. Antiqui tres li- 
bri προὔργον. 

29) Unus Reg. φησί. 

30) Editio utraque εἰσί Mx. Veteres quinque 


φεύγειν, ἐπιφοασσομένους τὰ ὦτα, ovy ἕττον ὃ τὸν 
'Oducaén φασὶν ἐχεῖνοι τὰ τῶν Σειρήνων μέλῃ. Ἢ 
γὰρ πρὸς τοὺς φαύλους τῶν λόγων συνήθεια ὁδός τὶς 


libri ita ut edendum curavimus. 

(31) Colbertini duo libri et Reg. primus ἔλθωσι 
τῇ μιυήσει,ταῦτα δεῖ, elc., sic ut vOX μιμήσει re- 
feratur ad verbum ἔλθωσι, υδ5ὶ ejus loci heec esset 
sententia : Cum autem devenerint ad flagitiosos 
homines per imaginem eorum, hoc est, eos de- 
pingendo Unuscodex a Combefisio collatus ἔλθωσι, 
τὸν μίμησιν ταύτην, etc., quam scripturam melio- 
rem esse ait vir doctissimus. Editi ἔλθωσι, τῷ 
μιμήσει ταύτην δεῖ, 


5069 


SERMO DE LEGENDIS LIBRIS GENTILIUM. 


570 


ἐστιν ἐπὶ τὰ πράγματα, Διὸ δὴ πάσῃ φνλαχῇ τὴν A cum ad flagitiosos homines devenerint, tunc obtu- 


Ψυχὴν τηρητέον, αἡ διὰ τῆς τῶν λόγων ἡδονῆς παρα- 
δεξάμενοί τι λάθωμεν τῶν χειρόνων, ὥσπερ οἱ τὰ 
δηλητήρια μιτὰ τοῦ μέλιτος προσιέμενοι. Οὐ τοίνυν 
ἐπαινεσόμεθα τοὺς ποιητὰς, οὐ λοιδορουμένους, οὐ 
σχώπτονταξ, οὐχ ἑοῶντας ἡ μεθύοντας μιμουμένους, 
οὐχ ὅταν τραπέζῃ πληθούσῃ x«i ᾧδαῖς ἀνειμέναις 
τὴν εὐδαιμονίαν ὀρίξωνται (32). Πάντων δὲ ἥχιστα 
πιοὶ θεῶν τι διαλεγομένοις προσέξομεν, xal μάλισθ᾽ 
ὅταν ὡς περὶ πολλῶν τε ᾿αὐτῶν διεξιωσι x«i τούτων 
οὐδὲ ὁμονοούντων. ᾿Αδελρὸς γὰρ δὴ παρ᾽ ἐχείνοις δια- 
στασιάξει πρὸς ἀδελφὸν, x«l γονεὺς πρὸς παῖδας, καὶ 
τούτοις αὖθις πρὸς τοὺς τεχόντας πόλεμός ἐστιν ἀχή- 
ρυχτος. Μοιχείας δὲ θεῶν xoi ἔρωτας x«i μέξεις ἀνα- 
φανδὸν, χαὶ ταύτας γε μάλιστα τοῦ χορυφαίου πᾶν- 
τῶν x«i ὑπάτου Διὸς, ὡς αὐτοὶ λέγονσιν, ἃ xxv (33) B 
περὶ βοσχημάτων τις λέγων ἐρνθριάσειε, τοῖς ἐπὶ 
σχηνῆς χαταλείψομεν. 


ralis auribus cavendum ne imitemur, non minus 
quam Ulyssem aiunt illi Sirenum cantus cavisse. 
Nam sermonibus pravis assuescere, quedam via 
est ad ipsa facta. Quapropter custodia omni ser- 
vanda anima est, ne per sermonum voluptatem 
quidquam vitiosum imprudentes suscipiamus, 
perindeut qui melle admisto sumunt venena. Non 
igitur poetas 1768 laudabimus, cum convician- 
tur, cavillanturque : non cum amasios aut ebrios 
depingunt : non cum felicitatem affluenti mensa 
atque cantilenis dissolutis metiuntur. Sed minime 
omnium, poetis de diis disserentibus intenti eri- 
mus ; et maxime cum de illis tanquam de multis, 
iisque ne inter se quidem consentientibus habue- 
rint sermonem. Frater enim adversus fratrem 
apud illos seditionem concitat atque discordiam, 
et pater adversus liberos, hisque rursus adversus 


parentes implacabile bellum est. Adulteria autem deorum amoresque et apertos complexus, et maxi- 
me congressus Jovis, qui, ut ipsi dicunt, princeps est omnium et supremus (quee si quis dicat vel de 
brutis animalibus, erubuerit), actoribus scenicis relinquamus. 


3. Ταυτὰ δὴ ταῦτα λέγειν xol περὶ συγγραφέων 
ἔχω" x«i μάλισθ' ὅταν ψυχαγωγίας ἕνεχα τῶν ἀχουόν-. 
των λογοποιῶσι. Καὶ ῥητόρων δὲ τὴν περὶ τὸ ψεύ- 
δεσθαι τέχνην οὐ μιμησόμεθα. Οὔτε γὰρ ἐν διχα- 
στηρίοις, οὔτ᾽ ἐν ταῖς ἄλλαις πράξεσιν ἐπιτήδειον 
ἡμῖν (34) τὸ ψεῦδος, τοῖς τὴν ὀρθὴν ὁδὸν χαὶ ἀληθῆ 
προιλομένοις τοῦ βίον, οἷς τὸ μὴ διχάξεσθαι νόμῳ 
προστιταγμένον ἐστιν. ᾿Αλλ᾽' ἐχεῖνα αὐτῶν μᾶλλον 
ἀποδεξόμεθα, ἐν οἷς ἀρετὴν ἐπήνεσαν, ἢ πονηρίαν 
διέδαλον (35). Ὡς γὰρ τῶν ἀνθέων τοῖς μὲν λοιποῖς 
ἄχρι τῆς εὐωδίας $ τῆς χρόας ἐστὶν ἡ ἀπόλαυσις, 
ταῖς μελίτταις δ᾽ ἄρα xal pé λαμὔανειν ἀπ᾿ αὐτῶν 
ὑπάρχει" οὕτω δὴ χἀνταῦθα τοῖς μὴ τὸ ἡδὺ χαὶ ἐπί- 
χαρι μόνον τῶν τοιούτων λόγων διώχονσιν ἔστι τινὰ 
xal ὠφέλειαν ἀπ᾿ αὐτῶν εἰς τὴν ψυχὴν ἀποθέσθαι. 
Κατὰ πᾶσαν δὴ οὖν τῶν μελιττῶν τὴν εἰχόνα, τῶν 
λόγων ὑμῖν μεθεχτέον, ᾿Εχεῖναί τε γὰρ οὔτε ἅπασι 
τοῖς ἄνθεσι παραπλησίως ἐπέρχονται, οὔτε μὴν οἷς 
ἂν ἐπιπτῶσιν ὅλα φέρειν ἐπιχειροῦσιν, ἀλλ’ ὅσον αὖ- 
τῶν ἐπιτήδειον πρὸς τὴν ἐργάσιαν λαδοῦσαι, τὸ 
λοιπὸν χαίρειν ἀφῆχαν. Ἡμεῖς τε, 2v σωφρονῶ- 
μεν (36), ὅσον oixsiov ὡμῖν χαὶ συγγενὲς τῇ ἀληθείᾳ 
παρ᾿ αὐτῶν χομισάμενοι, ὑπερθησόμεθα τὸ λειπό- 
μενον, Καὶ χαθάπερ τῆς ῥοδωνιᾶς τοῦ ἄνθους dps- 
ψάμενοι τὰς ἀχάνθας ἐχχλίνομεν, οὕτω xal ἐπὶ τῶν 
τοιούτων λόγων ὅσον χρήσιμον καρπωσάμενοι, τὸ 
βλαδερὸν φυλαξώμεθα (37). Εὐθὺς οὖν ἐξ ἀρχῆς ἐπι- 
σχοπεῖν ἕἔχαστον τῶν μαθημάτων, χαὶ συναρμόξειν 
τῷ τίλει προσῆχε, xarà τὴν Δωριχὴν παροιμίαν, τὸν 
λίθον ποτὶ τὰν σπάρτον ἄγοντας. Καὶ ἐπειδήπερ 
dv ἀρετῆς ἡμᾶς ἐπὶ (38) τὸν βίον χαθεῖναι δεῖ τὸν 


(32) Editi ὀρέξονται. At mss. muli ὀρέξωνται. 
(33) Sic veteres quinque libri. Editi & xd». 
(34) Editio Paris. ἐπιτήδειον ὑμῖν. At mss. qua- 
tuor ἡμῖν, 
. (33) Unus mss. ὃ x«xí&w διέθαλον. Mox Colb. 
tertius χαὶ τῆς. 
(36) Reg. primus ἵνα σωφρονῶμεν. Noo ita multo 


3. Eadem certe etde historicis dicere habeo, pre- 
sertim cum ad audientium animum oblectandum 
historias conscribunt. Nec etiam rhetorum men- 
tiendi artem imitabimur. Etenim neque in judiciis, 
neque in aliis actionibus conveniens nobis fuerit 
mendacium, qui rectam ac veram vite viam am- 
plexi simus,et quibus non litigare lege preceptum 
sit. Sed illa magis probabimus, in quibus virtutem 
laudaverint,aut vituperarint vitium.Ut enimreliqui 
solo florum bono odore aut colore perfruuntur, 
apes vero mel etiam ex eis excerpere norunt : ita 
hic quoque, qui non solam ejusmodi librorum ju- 
cunditatem ac suavitatem consectantur,iis licet ali- 
quid etiam utilitatis ex illis in anima reponere. 
Omnino igitur ad apum exemplum, hislibris uten- 
dum vobis est. Ille enim neque floribus omnibus 
ex &quo insidunt, neque etiam ad quos advola- 
rint, eos totos auferre conantur : sed cum ex eis 
quantum idoneum est ad opus, semel collegere, 
reliquum dimittunt. Nos quoque si sapimus, ubi 
quantum nobis congruit, ac veritati affine est, ex 
his scriptis collegerimus, reliquum pretermitte- 
mus. Et quemadmodum in decerpendo roseti flore 
sentes devitamus: sic etin talibus sermonibus 
quidquid utile est carpentes, noxium vitemus. Sta- 
tim igiturab initio disciplinas singulas considerare, 
et ad finem accommodare, opere pretium est, ut 
est in Dorico proverbio, lapidem ad funiculum du- 
centes. Et quando per virtutem ad nostram illam 
vitam pervenire nos oportet, de hac autem multa ΄ 
poetis, multa historicis, multo plura philosophis 


ost Colb. tertius λόγων τὸ ἡδὺ Aa0óvts; τὸ βλα- 
ξρον. 
(37) Editi φυλαξόμεθα. Αἱ mss. multi φυλαξώ- 
μεθα. Statim Colb. tertius πιοισχοπεῖν. —— 

(38) Editio Paris. ἡμᾶς ἐπί. Editio Basil. et duo 
mss. ἡμῖν ἐπί. Alii quatuor mss. ἀρετῆς ἐπὶ τὸν 
βίον &utv καθεῖναι, alio ordine. 


911 


S. BASILII MAGNI. 


decantata sunt,ad ejusmodi sermones maxime ad- Α ὑμέτεοον, εἰς ταύτην δὲ πολλὰ μὲν ποιηταῖς, πολλὰ 


jungendus animus est. Nec enim utilitas parva est, 
familiaritatem quamdam atqueconsuetudinem vir- 
tutis ingenerari adolescentum animis,cum soleant 
inconcussa permanere talium documenta alte in 
eis ob animorum teneritudinem impressa inseul- 
ptaque. Ecquid tandem aliud Hesiodum cogitasse 
putabimus,cumillos versus abomnibus decantatos 
composuit, nisi ut adhortaretur adolescentes ad 
virtutem? Aspera quidern, inquit, primum est et 
uccessu difficilis,multoque sudore ac labore plena, 
utque ardua via, que deducit ad virtutem. Quapro. 
pter non est cujusvis ad eam viam accedere, ob 
ucclivitatem : neque ei, qui accessit, facile est ad 
extremum pervenire. Sed, cum semel summum at- 


tigerit, intueri licebit quam levis et pulchra 1377 p 


sit, quam facilis et expedita, jueundiorque itinere 
ulio ad vitium ducente: quod statim ob viciniam 
urripi posse dixit idem ille poeta. Mihi enim vide- 
tur, cum hec litteris proderet, nihil aliud sibi 
proposuisse, quam ut hortaretur nos ad virtutem, 
invitaretque omnes ut essent boni, et ne laboribus 
fracti, ante obtentum finem desistamus. Atque 
eliam si quis alius similiter virtutem celebravit, 
ejus sermones velutinidipsum ferentesrecipiamus. 


&. Jam vero, ut ego a viro quodam,quiassequendi 
mentem poele peritus erat, audivi, tota Homeri 
poesis virtutislaus est; in eoque omnia preeter id 
quod ornandi sermonis giatia adjectum est, huc 
tendunt, maxime autem ubi Cephallenorum ducem 
enaufragionudumservatum exhibuit.Primum qui 
dem narrat reginam eum, simul ut in conspectui 
venit, reveritam esse, tantum aberat ut pudere eum 
deberet, quod rudus solusque conspiceretur, cum 
virius vestium loco eum exornaret. Deinde a reli- 
quis quoque Pheeacibus tanti estimatum csse, ut re- 
lictis deliciis in quibus vivebant, suspicerent illum 
omnes, emularenturque, nec ullum tunc in Phaa- 
cibus fuisse, qui aliud quidquaim optaret raagis 
quam ut Ulysses esset,idque e naufragio servatus, 
In his enim aiebat ille mentis poete interpres. Ho- 
merum tanluin non clamantem dicere : Habenda 
est vobis, o homines, virtutis cura, que et unacum 
naufrago enatat,et in terram ejectum nudum feli- 
cibus Pheacibus reddit venerabiliorem.Et profecto 
res sic se. habet. Nam possessiones relique non 
sunt possessorum magis quam quorumlibet alio- 
rum, velut in tesserarum ludo huc et illuc trans- 
latee. Virtus autem ex possessionibus sola est, quee 
nequeat auferri: tum vivo tum mortuo astans. 


(39) Colb. tertius τὰ τῶν τηλιχούτων.... 
trt& ψυ γῆς, 

(60) Anliqui duo libri et editi ἀθρόαν, Alii tres 
«Upoov, 

44) Ir Ἔργοις xal ἡμέραις, v. 287-290. 

(13) Editi ti; τοῦτον, male. Hegii tres mss. et 
Colb. secundus εἰς ταυτὸν, bene. Mox in quibusdam 
mss. legilur ἀποδεχώμεθα ; in aliis vero ἀποδεχό- 
μεθα, 


ἁπαλὸ H 


C 


dt συγγραφεῦσι, πολλῷ δὲ ἔτι πλείω φιλοσόφοες ἀν- 
δράώσιν ὕμνηται, τοῖς τοιούτοις τῶν λόγων μάλεστα 
προσεχτέον. Οὐ μιχρὸν γὰρ τὸ ὄφελος, οἰχειότητά τινα 
x«i σννήθειαν ταῖς τὼν νέων ψυχαῖς τῆς ἀρετὰς 
ἐγγενέσθαι: ἐπείπερ ἁμιτάστατα πέφυχεν εἶναε τὰ 
τῶν τοιούτων (39) μαθήματα, δι ἀπαλότητα τῶν 
ψυχῶν εἰς $40; ἐνσημαινόμενα. Ἢ τί ποτε ἄλλο δια- 
νορύέντα τὸν Ησίοδον ὑπολάδωμεν ταυτὶ ποιῦσαε τὰ 
ἔπη, ἃ πάντες ἄδουσιν, ἡ οὐχὶ προτοέπεντα τοὺς 
νέους ἐπ᾿ ἀοριτήν; Ὅτι τραχεῖα μὲν πρῶτον καὶ 
δύσόατος, xci ἰδοῶτος τυχνοῦ χαὶ πόνον πλήρης, 
ἢ πρὸς ἀρετὴν φψέρουσα, καὶ ἀνάντης, ὁδὸς, Διόπερ οὐ 
παυτὸς, οὔτε προσδῆναι: αὐτῷ διὰ τὸ ὄρθιον, οὔτε, 
προσύάντι, ῥᾳδίως ἐπὶ τὸ ἄχρον ἐλθεῖν. “Ἄνω δὲ γ0- 
γομένῳ ὁοᾷν ὑπάρχει, ὡς μὲν λεία τε καὶ χαλὴ, ὡς 
δὲ padix τε x«i εὔπορος, xai τὺς ἑτέρας ἡδίων τῶς 
ἐπὶ τὴν χαχίαν ἀγούσης, ἦν ἀθοῦον (40) εἶναι λαδεῖν 
ἐχ τοῦ σύντγηνυς ὁ αὐτὸς οὗτος ποιητὰς ἔφησεν (44). 
Ἐμοὶ μὲν γὰρ δοχεῖ οὐδὲν ἕτερον ᾧ προτρέπων ὁμᾶς 
ἐπ᾿ ἀρετὴν, καὶ ποοχαλούμενος ἅπαντας ἀγαθοὺς 
εἶναι, ταῦτα διελθεῖν, xal ὥστε μὴ καταμαλαχισθέν.-- 
τας πρὸς τοὺς πόνους προαποστῆναι τοῦ Tíhove. Wok 
μέντοι χαὶ εἴ τις ἕτερος ἐοικότα τούτοις τὴν ἀρετὴν 
ὕμνησεν, ὡς εἰς ταὐτὸν (42) ἡμῖν φέβοντας τοὺς 
λόγους ἀποδεχώμεθα. 

4. 41g δὲ ἐγώ τινος ὕχονσα δεινοῦ καταμαθεῖν 
ἀνδρὸς ποιητοῦ διάνοιαν, πάσα μὲν & ποίησις τῷ 
'Ouio- ἀρετῆς ἔστιν ἔπαινος, καὶ πάντα αὐτῷ πρὸς 
τοῦτο φέρει, ὃ τι μὴ πάρεργον" οὐχ ῥκίστα δὲ ἐν οἷς 
τὸν στοατηγὸν τῶν Κεφαλλήνων πιεποίηηε γυμνὸν 
ἐχ τοῦ ναυαγίον περισωθέντα, πρῶτον μὲν αἰδέσαι 
τὴν βατιλίδα ψανέντα μόνον" τοσούτου δεῖν αἰσχύνην 
ὀφλῆσαι γυμνὸν ὀφθέντα μόνον, ἐπειδήπερ (43) αὐτὸν 
ἀρετὴ ἀντὶ ἱματίων χεχοσμημένον ἐποέξσε' ἔπειτα 
μέντοι χαὶ τοῖς λοιποῖς Φαίαξι τοσούτου ἄξιον vopa- 
φθῆναι, ὥστε, ἀφέντας τὴν τουφὴν ᾧ συνέξων, ἐκχεῖ- 
voy (4) ἀπούλέπειν χαὶ ζηλοῦν ὥπαντας, καὶ μεϑίνα 
Φαιάκων ty τῷ τότε εἶναι ἄλλο τί ἂν εὔξασθαι μᾶλλον, 
& ᾿Οδνσσέα γενέσύαι, καὶ ταῦτα ix ναναγίον περι- 
σωθέυτα. "Ey τούτοις γὰρ ἔλεγεν ὁ τοῦ ποιητοῦ τῆς 
διανοίας ἐξηγητὴς, μονονουχὶ βοῶντα λέγειν τὸν 
Ὅμηρον, ὅτι ᾿Αρετῆς ὑμῖν ἐπιμελητέον, ὦ ἄνθρω- 
ποι, ἣ χαὶ ναναγήσαντι συνεκνήχεται, καὶ ἐπὶ τὸς 
χέρσου ψενόμενον γυμνὸν (ki) τιμιώτερον ἀποδείξει 
τῶν εὐδαιμόνων Φαιάχων. Καὶ “ὰρ οὕτως ἔχει. Τὰ 
μὲν ἄλλα τῶν χτημάτων, οὐ μᾶλλον τῶν ἐχόντων ὃ 
καὶ οὐτινοσοῦν τῶν ἐπιτυχόντων ἐστὶν, ὥσπερ ἐν 
παιδιᾷ κύήων τῇδε χἀχεῖσε μιταθαλλόμενα’ μόνῃ 
δὲ χτημάτων ἡ ἀρετὴ ἀναφαίρετον, χαὶ ζῶντε χαὶ 
τελευτήσαντι παραμένονσα. Ὅθεν δὴ χαὶ Σόλων 


(43) Codex Oliv. et Colb. tertius ὀφθέντα, ἐπει- 
δήπερ. Alii mss. et editi ὀφθέντα μόνον. Lege 
Odyss. Z. x 
. (4&4) Colbertini duo εἰς ἐκεῖνον. Vooula ei; neque 
in vulgatis neque in *liis mss. legitur. Ad sen- 
sum quod attinet, nihil refert utrum addatur, 
necne. Haud longe editio Paris. εὔξεσθαι, male. 
Al mss. εὔξασθαι, optime. 

(45) Colb, tertius γυμνὸν ὀφθέντα, 


ΕΞ 


973 
μοι δοκεῖ πρὸς εὐπόρους τοὺς εἰπεῖν τό. 

᾽Α})λ᾽ ἡμεῖς αὐτοῖς οὐ διαμειψόμεθα 
Τῆς ἀρετῆς τὸν πλοῦτον" ἐπεὶ τὸ μὲν ἔμπεδον αἰεὶ, 

Χρήματα δ' ἀνθρώπων &)Xors ἄλλος ἔχει (46). 
Παραπλήσια δὲ τούτοις καὶ τὰ Θεόγνιδος, ἐν οἷς φησι 
τὸν Θεὸν, ὄντινα δὴ xai noi, τοῖς ἀνθρώποις τὸ 
τάλαντον ἐπιῤῥέπειν ἄλλοτε ἄλλως ἄλλοτε μὲν πλου- 
τεῖν, ἄλλοτε Óz μηδὲν ἔχειν. Καὶ μὴν x«i ὁ Κεῖός 
πον σοφιστὴς Πρόδιχος (ὉΠ) τῶν ἑαυτοῦ συγγραμ- 
μάτων ἀδελφὰ τούτοις εἰς ἀοετὴν χαὶ χαχίέαν ἐγριλο- 
cóyn7iv ᾧ δὴ καὶ αὐτῷ τὴν διάνοιαν προσεχτέον' οὗ 
γὰρ ἀπόδλητος ὁ ἀνήρ. Ἔχει δὲ οὕτω πὼς ὁ λόγος 
αὐτῷ, ὅσα ἐγώ τοῦ ἀνδρὸς τῆς διανοίας μέμνημαι, 
ἐπεὶ T4 ἡ: ῥήματα οὐχ ἐπίσταμαι, πλήν γε δὴ ὅτι 
ἁπλῶς οὕτως εἴρηχεν ἄνευ μέτρον. Ὅτε vio. óvrt 
τῷ Ἡραχλεῖ xouid?, x«l σχεδὸν ταύτην ἄγοντι Tiv 
ἡλικίαν, ἣν χαὶ ὑμεῖς νῦν, βουλευομένῳ ποτέραν 
-ράπηται τῶν ὁδῶν, τὴν διὰ τῶν πόνων ἄγουσαν 
πρὸς ἀρετὴν, ἢ τὴν ῥάστην, προσελθεῖν δύο γυναῖχας, 
ταύτας δὲ εἶναι ᾿Αρετὴν x«i Καχίαν: εὐθὺς μὲν οὖν 
xal σιωπώσας ἐμφαίνειν ἀπὸ τοῦ σχήματος τὸ διάώ- 
ψοῦον. Εἶναι ὰρ τὴν ut» ὑπὸ χομμωτιχῆς δι. 
εσχευκσμένην εἰς χάλλος, χαὶ ὑπὸ τφυψῆς διαὸῤῥεῖν, 
x«i πόντα ἐσμὸν ἡδονῆς ἐξηρτημένην ἄγειν" ταῦτά 
τε οὖν δειχνύναι, χαὶ ἔτε πλείω τούτων ὑπισιγνονμέ- 
ym», £t ἐπιχειοεῖν τὸν Ἡραχλέα ποὸς ἑαυτήν" 
τὴν δ' ἱἑτέοαν χατεσγληχέναι, x«i αὐχμεῖν, x«l σύν- 
τονον βλέπειν, x«i λέγειν τοιαῦτα ἕτερα" ὑπισχεῖ- 
σθαι γαρ οὐδὲν ἀνειμένον, οὐδὲ ἡδὺ, ἀλλ’ ἰδοῶτας 
μυρίους xui πόνους χαὶ χινδύνους διὰ πάσης ἡπέΐρου 
τε καὶ θαλάσσης. ἼΛθλον δὲ τούτων εἶναι θεὸν γενέ- 
σθαι, ὡς ὁ ἐχείνου λόγος" ἧπεο δὴ x«i (48) τελευ- 
τῶντα τὸν Ἢ ραχλέα ξυνέπεσθαι. Καὶ σχεδὸν ἀπαν- 
τις, ὧν δὴ χαὶ λόγος τίς ἐστιν ἐπὶ σογίᾳ, ἢ μιχρὸν 
5 μεῖζον, εἰς δύνααιν ἔχαστος ἐν τοῖς ἑαυτῶν συγ- 
γοάμμασιν, ἀρετῆς ἔπαινον διεξῆλθον, οἷ: πειστέον 
χαὶ πειρατέον ἐπὶ τοῦ βίον δειχνύναι τοὺς λόγους, "(s 
ὅγε τὴν ἄχρι ῥημάτων παρὰ τοῖς ἄλλοις φιλοσοφίαν 
ἔργῳ βεῤαιῶν 
Οἷος πέπννται" τοὶ δὲ σχιχὶ ἀΐσσουσι (49). 
Καί uot δοκεῖ τὸ τοιοῦτον παραπλήσιον εἶναι, ὥσπερ 
ἂν εἰ ξωγοώγου θχυμαστόν τι οἷον χάλλος ἀνθοώπον 
μιμησαμένον, ὁ δὲ αὐτὸς εἴη (50) τόιοῦτος ἐπὶ τῆς 
ἀληθείας, οἷον ἐπὶ τῶν πινάχων ἐχεῖνος ἔ)ειξεν, ᾿Επεὶ 
τὸ 4g: λαμποῶς μὲν ἱπαινέσαι τὴν ἀρετὴν εἰς τὸ μέ- 
σον, χαὶ μαχροὺς ὑπὲρ αὐτῆς ἀποτείνειν λόγους, 
ἰδία ὃ: τὸ ἡδὺ ποὸ τῆς σωφοησύνης, xxi τὸ πλέον 
ἔχειν πρὸ τοῦ διχαίον τιμᾶν, ἐοικέναι φαίην ἂν ἔγωγε 
τοῖς ἐπὶ σχηνῆς ὑποχρινομένοις τὰ δράματα" οἵ ὡς 
βασιλεῖς καὶ δυνάσται πολλάχις εἰσέοχονται, οὔτε 


(46) Et Plutarchus quoque in Solonis Vita, c. 3, 
hos versus tribuit Soloni: sed tamen inter Theo- 
gnicdis Gnomas versu 316 legi, jam pridem nota- 
vit Dueieus, Nec ita multo post in Colb. terlio e 
regione vocis ἔμπεδον legitur 86e». Librarius 
autem cum hanc vocem in margine addidit, ni- 
hil aliud sibi proposuisse videtur, nisi ut mone^ 
ret ἔμπεδον idem valere quod βέβαιον. 


. (47) Sic Colb. secundus ettertius cum Reg. ter- 
Hio. Vox IIpódt*o; deest in vulgatis, Notat quoque 


SERMO DE LEGENDIS LIBRIS GENTILIUM. 
À Unde et Solon mihi videtur illud ad divites dicere : 


574 


Sed nos diritiis non commutabimus ullis 
Partam virtutem : nain semper firma manebit 
At vero huc illuc humana pecunia transit. 


Consimiles autem his sunt et Theognidis versus, 
jn quibus dicil Deum (quemcunque tandem ille 
Deum dicat) hominibus alio et alio modo trutinam 
degravare, interdum iilos divitiis affluere, interdum 
nihil habere. Quin et Ceus sophista Prodicus ali- 
cubiin suis scriptis affinia his in virtutem ac vitium 
conscripsit : qui ct ipse audiendus attento animo 
est, cum virsit non contemnendus. lec autem di- 
cit, quantum ego viri sententiam memoria teneo, 
siquidem verba ipsa non memini, nisi quod heec 
simpliciter absque metro enarrarit. Nimirum ad 
llerculem juvenem, et fere eam cetatem,quamnune 
vos, agentem, et utram viam, hancne quae per la- 
bores ad virtutem ducit, an alteram illam facilli- 
mam carperet, 1'7 8 deliberantem, mulieres duas 
accessisse, eas autem esse Virtutem ac Vitium, et 
ip:as tacentes discrimen quod inter se intererat, 
habitu ipso confestim declarasse. Unam quidem ἃ 
comendi arte pulchritudinis comparande causa 
exornari, et deliciis diffluere, omneque voluptatis 
examen secum copulatum ducere, isthaec osten- 
dere, et plura his adhuc pollicentem conari Hercu- 
lem ad se trahere ; alteram vero macram et squali- 
dam esse, et habere oculos intentos, et talia alius 
generis proferre, polliceri nihil remissum, nihil ju- 
cundum, sed permultos sudores 1aboresque, ac pe- 
ricula tota terra marique subeunda: preemium au- 
tem horumesse,deum fieri (utquidemille loquitur); 
denique hanc ipsam Herculem secutum esse. Et 
fere quotquotsese ob sapientiam spectabiles aliquo 
modo prestitere,singuli pro viribus, aut minus aut 
amplius, virtutis laudem in suis scriptis relique- 
runt,quibusobtemperandum est, eorumque sermo- 
nes ipsa vitaexprimere conandum. Nam qui philo- 
sophiam verbotenus apud alios manentem facto 
confirmarit, sapit solus,reliqui velut umbree voli- 
tant. Hocque mihi videtur esse ejusinodi, tanquam 
si pictor admirandum quiddam, puta hominis pul- 
chritudinem,imitatussit: hic autem ipse talis vere 
exsistat, qualem ille in tabulis expressit. Nam ma- 
gnifice in propatulo virtutem collaudare,et oratio- 
nes longas de ea habere, privatim vero voluptatem 
temperahtire prreferre, et questum justilice ante- 
ponere, hoc ego dixerim simile esse actoribus sce- 
nicis personas quasdam sustinentibus, qui plerum- 
que velut reges et dynaste introducuntur, cum 


Combefisius, nomen Πρόδικος in suo cod. Maz. re- 
periri : sed cum mihi verisimile fiat hunc codicem 
unum aliquem e nostris esse, ipsum numerare 
nolui. Lege Ducceum. 

(48) Unus Colb. δὴ οὖν x«i. 

(49) Versus est Homeri 'Odvez. K, 493, qui scri- 
ptus est de Tiresia vate Thebauo. 

(30) Colb. tertjus αὐτός τις εἴη. Mox idem codex 
ἐπαινεῖν τὴγ' 


919 


neliberi quidem.Ad hzc musicus non lubens tole- 
rarit sibi esse dissonam lyram : neque prefectus 
chori chorum sibi astare, qui quam maxime con- 
cinnus non sit. À se igitur quisque dissidebitipse, 
nec vitam cum verbis consentientem exhibebit: sed 
lingua quidem juravit, mens vero injurata est, di- 
cet ex Euripide; et videri potuis bonus quam esse 
studebit. Atqui hic est extremus injustice terminus, 
si qua fides Platoni habenda est, quempiam videri 
justum, qui non sit. Sermones igitur qui rerum 
honestarum complectuntur precepta, sic recipia- 
mus. Et quoniam bone quoque priscorum homi- 
num actiones aut meinorice successione ad nos 
usque conservantur, aut in poetarum aut histori- 
corum monumentis custodiuntur, ne utilitas qui- 
dem, qua» hinc nasci potest, desit nobis. Verbi 
gratia, homo quidam circumforaneus conviciis 
Periclem consectabatur,hic autem non attendebat, 
et die tota perstitit uterque, ille quidem permultis 
probris incessens, hic vero nequaquam curaits. 
Deinde vespere jam facto, tenebrisque obortis, vix 
discedentem Pericles facem prtferens deduxit, ne 
sibi inutilis foret exercitatio philosophie. Rursus 
quidam Euclidi Megarensi iratus, mortem ei 179 
minitatus est, ac juravit : hic rursum juravit fac- 
turum se ut sibi ille placaretur ac infestus esse 
desineret. Quam utile fuerit talium exemplorum 
aliquid in memoriam venire, cum vir jam ab ira 
detinetur ! Nam credendum non est tragediee te- 
mere dicenti : In hostes ira armat manum : sed 
longe satius ne irasci quidem omnino. Quod si id 
facile factu non est, rationem certe velut frenum ire 
objicientes, efferri eam ulterius ne permittamus. 
9. Sed rursus orationem reducamus ad actionum 
bonarum exeimpla.Percutiebatquidam Sophronisci 
fllium Socratem in ipsam faciem, facto sepius im- 
petu: hie autem nihil repugnavit,sed sivitebriosum 
illum iram suam exsatiare,sic ut intamesceret jam 
ejus vultus pre plagis, essetque saniosus. Ubi au- 
tem ille a verberibus destitisset, Socrates quidem 
nihil aliud fecisse dicitur, quam fronti suc quasi 
statue inscripsisse auctorem, Talis faciebat, seque 
hoc modo vindicasse.Hwc fere cum tendant eodem 
ac nostra, opere pretium esse censeo viros tantos 
nobis esse imitandos. lllud enim Socratis germa- 
nun est pracepto illi, maxillam ceedenti prebere 
oportere et alterum, nedum ulciscamur nos. Peri- 
elis autein faetum, aut. Euclidis, est huic simile, 
quod persequentes sustinere, et ipsorum iram 


* Matth. v, 39. 


(31) Ducteus, ut solet, hunc locum, ἀλλ᾽ ἡ ψλῶττα, 
elc., in suis noli« docte et exquisite illustrat. 

(32) Colb. tertius duipxscav, perstiterunt. Editi et 
alii 0.85. διήρχεσε. Si leges διήρχεσι, supplenda est 
VOX ἐχάτερος, perstitit uterque Subinde Colb. se- 
cundus prima manu ἀφειδῶς ἐλαύνων. 

(53) Colb. tertius πληγῶν ἃς «6m. Nec ita 
multo post idem codex ὥσπερ iv ἀνδριάντι. Notam 


S. BASILII. MAGNI. 


neque reges sint, neque dynastie, el forte omnino ἃ βασιλεῖς 


$76 


ὄντες, οὔτε δυνάσται, οὐδὲ μὲν ovv, τυχὸν, 
ἐλεύθεροι τὸ παράπαν: Εἶτα μουσιχὸς ui» οὐχ ἂν 
ἐχὼν δέξαιτο ἀνάοκλοστον αὐτῷ τὴν λύραν εἶναι" xol 
40609 χορουφαῖος, μὴ ὅτε μάλιστα συνάδοντα τὸν 
χορὸν ἔχειν. Αὐτὸς Oi τις ἕχαστος διαστασιάσει πρὸς 
ἑαυτὸν, χαὶ οὐχὶ τοῖς λόγοις ὁμολογοῦντα τὸν Θίον 
παρέξεται c XX ἢ γλῶττα (M) uiv ὁμώμοχεν, ἢ δὲ 
oi» ἀνώμοτος, x47 Εὐριπίδην ἐρεῖ xai τὸ Qóxsiy 
ἀγαθὸς ποὸ τοῦ εἶναι διώξεται, ᾿Αλλ᾽ οὗτός ἔστιν ὁ 
ἔσχατος τῆς ἀδικίας ὅρος, εἴ τι διὶ Πλάτωνε πείθε- 
σθαι. τὸ δοχεῖν δίκαιον εἶναι, ui, ὄντα: Τοὺς μέν οὖν 
τῶν λόγων, οἱ τὰς τῶν καλῶν ἔχουσιν ὑποθύχας, 


οὕτως ἀποδεχώμεθα. Ἐπειδὴ δὲ χαὶ πράξεις σπου- 
δαῖαι τῶν παλαιῶν ἀνδοῶν ἢ ἀνήμης ἀχολουθέα πρὸς 


ἡμᾶς διασώξονται, ἢ ποιητῶν ἢ συγηραφέων φνυ- 
λαττόμεναι λόγοις, μηδὲ τῆς ἐντεῦθεν ὠγελείας ἀπο- 
λειπώμεθα. Οἷον, ἐλοιδόρει τὸν Περιχλία τῶν ἐξ 
ἀγορᾶς τις ἀνθοώπων" ὁ δὲ οὐ πρσεῖχε" χαὶ εἰς 
πᾶσαν διήοχεσι (52) τὸν Guipxv ὁ μὲν ἀφειδῶς 
πλύνων αὐτὸν τοῖς ὀνείδεσιν, ὁ δὲ οὐ μῶλων αὐτῷ. 
Ei-« íaríon; ἤδη χαὶ σχότους ἀπαλλαττόμενον μόλις 
ὀὐπ φωτὶ παρέπεωαψε Περιχλῆς, ὅπως αὐτῷ pi δια- 
φθαρείη τὸ πρὸς φιλοσορίαν γυμνάσιον. ἸΙάλιν τις 
Εὐχλείδη, τῷ Μεγαρόθεν παροξυνθεὶς θάνατον ἧπεί- 
Anci, xai ἐπώμοσιν- ὁ δὲ ἀντώμοσεν ᾧ μὲν Quo 
σασθαι αὐτὸν, x«i παύσειν χαλ:πῶς πρὸς αὐτὸν ἔχον- 
τα. ἸΙόσον ἄξιον τῶν τοιούτων τι παραδειγμάτων 
εἰσελθεῖν τὴν μνήμην, ἀνδρὸς ὑπὸ ὀργᾷς ἤδη κατ- 
ἐχομένου! Τῇ τοαγῳδίᾳ γὰρ οὐ πιστεντέον ἀπλῶς 
λεγούση * Ἐπ᾿ ἐχθοοὺς θυμὸς ὀπλίξει χεῖρα " ἀλλά 
μάλιστα ud» μηδὲ διανίστασθαι πρὸς θυμὸν τὸ παρά" 
παν" εἰ δὲ αὐ ῥάδιον τοῦτο, ἀλλ᾽ ὥσπερ χαλινὸν 
αὐτῷ τὸν λογισμὸν ἐμδάλλοντας, μὰ ἐᾷν ἐχφέρεσθαι 
περαιτέρω. 

ὅ: Ἐπαναγάγωυεν δὲ τὸν λόγον αὖθις mpos τὰ τῶν 
σπουδαίων πράξεων παραδείγματα. Ἔτυπτέ τις τὸν 
Σωφρονίσχον Σωχοίτην εἰς αὐτὸ τὸ πρόσωπον ἐμ- 
πεσὼν ἀφειδῶς ὁ δὲ οὐχ ἀντῆρεν, ἀλλὰ παρεῖχε τῷ 
ἐμφορεῖσθαι, ὥστε ἐξοιδεῖν 
τὸ πρόσωπον ὑπὸ τῶν πλὴ- 
οὖ» ἐπαύσατο τύπτων, ἄλλο 
ποιῆσαι, ἐπιγράψαι δὲ τῷ 


παοοινοῦντι τῆς ὀργῆς 
δὴ xci ὕπουλον αὐτῶ 
“ὧν (93) εἶναι, Ὡς δ᾽ 
μὲν οὐδὲν ὁ Ξωχοάτης 
Ν ^o, ^ » Pam -— A eif 
μετώπῳ λέγεται, ὥτπερ ἀνδριάντι τὸν δημιουργὸν, 
'O δεῖνα imoist* x«i τοσοῦτον (54) ἀλύνασθαι. Ταῦτα 
σχεδὸν εἰς ταὐτὸν τοῖς ἡμετέροις ψέροντα πολλοῦ 
ἄξιον tit μιμήσασθαι τοὺς τηλιχούτους yuut. Τουτι 
μὲν γὰρ τὸ τοῦ Σωχράτους ἀδελφὸν ἐχείνῳ τῷ παρ- 
αγγῶματι, ὅτι τῷ τύπτουτι χατὰ τῆς σιαγόνος χαὶ 
τὴν ἑτέραν παρέχειν ποοσῆχε, τοσούτοῦ δεῖν ἀπ- 
αυύνασθαι" τὸ δὲ τοῦ Περιχλέους ἢ τὸ Εὐχλείδου (55) 


quam in hunc locum, ὁ δεῖνα ἐποίει, addidit vir 
eruditissimus Ductus, legere poterunt curiosi. 

(34) Utraque editio et Iteg. terljus τοσούτον. At 
Colbertini duo et Heg. primus τοσοῦτον. u 

($3) In Colb. tertio legitur Εὐκλείδους : at et editi 
et alii mss. habent Εὐχλείδον, Haud longe editio 
utraque, hoc est, Paris. et Basil εὔχεσθαι τούτοις 
ἀγαθα, Libri veteres εὔχεσθαι τὰ ἀγαθά, ᾿ 


911 


SERMO DE LEGENDIS LIBRIS GENTILIUM. 


978 


τῷ τοὺς διώχοντας ὑποιυένειν, x«i πράως αὐτῶν τῆς À leniter tolerare oporteat : huic rursus, quod inimi- 


ὁρηῆς ἀνέχεσθαι" x«i τῷ τοῖς ἐχθροῖς εὔχεσθαι τὰ 
ἀγαθά, ἀλλὰ μὴ ἐπαρᾶσθαι. Ὡς ὃ γε ἐν τούτοις 
προπαιδευθεὶς οὐκ ἔτ᾽ ἂν ἐχνείοις ὡς: ἀϑυνάτοι: δια- 
πιστήσειεν, Οὐχ ἂν παοΐλθοιαι τὸ τοῦ ᾿Αλεξάνδρου, 
ὃς, τὰς θνηγατέρας Δαρείον λαδὼν͵ 
θαυμαστόν τι (56) οἷον τὸ χάλλος παρέχειν παρτυ- 
ρουμένας, οὐδὲ προτιδεῖν ἠξίωσεν * «7057 εἶναι 


αἰχμαλώτους 


χοίνων, τὸν dvydoug ἐλόντα, ἡυναιχῶν 
Τουτὶ γὰο εἰς ταὐτὸν ἐχείνῳ φέρει, ὅτι 6 ἐμδλέψας 
πρὸς ἡδονὴν γυναικὶ, XX» μὴ τῷ ἔργῳ τὴν μοιχείαν 
ἐπιτελέσῃ, ἀλλὰ τῷ γε τὴν ἐπιθυμίαν τῇ ψυχῇ παρα- 
δέξασθαι οὐχ ἀρίεται τοῦ ἐγχλήματος. Τὸ δὲ τοῦ 
Κλεινίον, τῶν Πυθαγόροῦ γνωρίμων ἑνὸς, χαλεπὸν 
πιστεῦσαι ἀπὸ ταὐτομάτον συμθῆναι τοῖς ἡμετέροις, 
ἀλλ᾿ οὐχὶ μιμησαμένον σπουδῇ. Τί δὲ ἦν ὃ ἐποίησεν 
ἐχεῖνος; Ἐξὸν δι᾽ ὄρχον τριῶν ταλάντων ξημίαν ἀπο-- 
φυγεῖν, ὁ δὲ ἀπέτισε μᾶλλον ἢ di&oct, x«l ταῦτα 
εὐοοχεῖν μῶλων" ἀχούσας, ἐμοὶ δοχεῖν, τοῦ προσ- 
τάγματος τὸν ὄρχον ἡμῖν ἀπαγορεύοντος. ᾿Αλλ᾽, ὅπερ 
ἐξ ἀρχῆς ἔλεγον, πάλιν εἰς ταὐτὸν ἐπανίωμεν - οὐ 
πάντα ἑξῆς παραδεχτέον ἡμῖν, ἀλλ᾽ ὅσα χρήσιμα. 
Καὶ γὰρ αἰσχρὸν τῶν μὲν σιτίων τὰ βλαδερὰ δι- 
ωθεῖσθαι, τῶν δὲ μαθημάτων, ἃ τὴν ψυχὴν ἡμῶν τρέ- 
φει, μηδένα λόγον ἔχειν, ἀλλ᾽ ὥσπεο χειμάῤῥουν 
παρασύροντας ἅπαν τὸ προστυχὸν ἐμδαάλλεσθαι. Καί- 
τοι τίνα ἔχει λόγον χυδερνήτην μὲν οὐχ εἰχῇ τοῖς 
πνεύμασιν ἐφιέναι, ἀλλὰ πρὸς ὅρμους εὐθύνειν τὸ 
σχάώφος, x«i τοξότην χατὰ σχοποῦ βάλλειν, χαὶ μὲν 
δὴ x«i χαλχευτικὸν τινα ὃ τεχτονιχόν ὄντα TOU χατὰ 
τὴν τέχνην ἐφίεσθαι τέλους " ἡμᾶς δὲ καὶ τῶν τοιού- 
τῶν δημιουργῶν ἀπολείπεσθαι, πρός γε τὸ συνορᾶν 
δύνασθαι τὰ ἡμέτερα; Οὐ γὰρ δὴ τῶν μὲν χειρω- 
ναχτῶν ἔστι τι (57) πέρας τῆς ἐργασίας, τοῦ δὲ 
ἀνθρωπίνου βίον σχοπὸς οὐχ ἔστι, πρὸς ὃν ἀφορῶντα 
πάντα ποιεῖν χαὶ λέγειν χρὴ τόν ys μὴ τοῖς ἀλόγοις 
παντάπασι προσιοιχέναι μᾶλοντα. Ἢ οὕτως ἂν 
εἴημεν ἀτεχνῶς χατὰ τῶν πλοίων τὰ ἀνερμάτιστα, 
οὐδενὸς ἡμῖν νοῦ ἐπὶ τῶν τῆς ψυχῆς οἱάχων χαθ- 
ἐζομένον, εἰκῆ xarà τὸν βίον ἄνω χαὶ χάτω πεοιφε- 
póutvot " ἀλλ᾽ ὥσπερ ἐν τοῖς γυμνιχοῖς ἀγῶσιν, εἰ 
δὲ βούλει, τῆς μουσικῆς, ἐχείνων εἰσὶ τῶν ἀγώνων 
αἱ μελέται, ὧνπερ οἱ στέφανοι πρόχεινται, xal οὐ. 
δεὶς (58) γε πάλην ἀσχὼν ἣ παγχράτιον, εἶτα κιθα- 
ρίξειν ἣ αὐλεῖν μελετᾷ. Οὔχουν ὁ Πολυδάμας γε, 
ἀλλ' ἐχεῖνος πρὸ τοῦ ᾿θλναπιάσι τὰ 
ἅρματα ἵστη τρέχοντα, xai διὰ τούτων τὴν ἐτχὺν 
ἐχράτυνε, Καὶ ó γε Μῦων ἀπὸ τῆς ἀληλιμμένης 
ἀσπίδος ὀὐχ ἐξωθεῖτο, ἀλλ᾽ ἀντεῖχεν ὠθούμενος οὐχ 
ἧττον ἣ οἱ ἀνδριάντες οἱ τῷ μολύῤδῳ συνδεδεμένοι. 
Καὶ ἀπαξαπλῶς αἱ μελέται αὐτοῖς παρασχεναὶ τῶν 
ἄθλων ἧσαν. Ei δὲ τὰ Μαοσύον (59) à τὰ ᾿Ολύμπον 


ἀγῶνος τοῦ 


Ἰ Matth. v, 4. 8 ib. 98. 


* ibid. 33. 

(36) Ita libri antiqui. Voeula τι in editis deside- 
ratur. 

(57) lllud τι e priscis libris additum est. Ali- 
quanto post quatuor aut quinque mss. καντάκασι 
npoctoxév«t. Vox prior in vulgatis deerat. 


ἡττηθῆναι... 


cis bene,non male precari debeamus", Quare quis- 
quis iu his fuerit prius eruditus, preceptis illis, 
tanquam quee fieri non possint, non denegabit am- 
plius fidem. Neque vero priterierim Alexandri fa- 
ctum,quicum filias Darii captivas haberet,quarum 
incredibilis pulchritudo fuisse prriedicatur,ne aspi- 
cere quidem dignatus est : turpe esse judicans, vi- 
rorum victorem vinci a mulieribus.Hoc spectat eo- 
dem atque íllud,quod qui aspexerit mulierem libi- 
dinose, quanquam adulterium opere non commi- 
sit, quoniam tamen concupiscentiam in animum 
admisit, crimine non vacet *. Quin et illud Cliniz, 
qui uaus e Pythagore discipulis est vix credide- 
rim cum nostris institutis fortuito consentire, non 
consulto ea imitari. Ecquid autem erat, quod fecit 
ille ? Jurejurando cum ei liceret talentorum trium 
effugere multam,solvere maluit quam jurare,idque 
cum non esset falso juraturus; preceptum quo no- 
bis jusjurandum interdicitur?, ut mihi videtur,edo- 
ctus. Sed ad hoc idem quod initio dicebam, rur- 
sus revertamur : non omnia ex ordine, sed solum 
que utilia sunt, suscipienda nobis esse. Turpe 
namque fuerit rejicere nos cibos exitiosos, disci- 
plinarum vero qu& animam nosiram nutriunt, ra- 
tionem nullam habere,sed torrentisin morem quid- 
quidobviumest trahentes,id in animum recondere. 
Et quidem quomodo rationi consentaneum est, ut 
nauclerus non temere se ventis permittat, sed ad 
portum dirigat scapham, sagittariusque in sco- 


C pum intendat,et faber ferrarius aut lignarius finem 


artis appetat: nos vero inferiores simus ἢ 8 opi- 
ficibus ejusmodi, cum certe res nostras intelligere 
possumus? Itane artificum operi inerit finis quis- 
piam, humane vero vite scopus nullus est, cujus 
intuitu omnia facere ac dicere oporteat eum qui 
brutis animalibus omnino similis esse nolit? Aut 
sic temere instar navigiorum non saburratorum, 
mente nostra ad anime gubernacula non sedente, 
sursum ac deorsum per vitam circeumferremur; sed 
quemadmodum in gymnicis certaminibus, inque 
musicis, si ita placet, eorum certaminum quorum 
corona proponuntur,exercitationes fiunt,nec quis- 
quam ad luctam exercens se, aut ad pancratium, 
subinde cithara aut tibia canere meditatur. Non 


D Polydamas certe,sed ille ante certamen in Olympiis 


currus agitatos retinebat, et inde vires ac robur 
intendebat. Milo quoque a scuto illito non dimove- 
batur, sed impulsus resistebat, non minus quam 
statue δ quie plumbo colligantur. Et uno verbo, 
exercitatione preparabantur ad certamina. Quod 
si, pulvere ac gymnasiis relictis, ad sonos modos- 


(58) Editi στέφανοι, καὶ οὐδείς. At mss. tres cri. 
qevot πρόχεινται, xal οὐδείς. Subinde unus ms. ἰσχὺν 
ἐχρατύνετο. N ᾿ 

(09) Unus ms. τὰ Μαρσίον. Editi et alii mss, τὰ 
Mapevov. 


$70 


S. BASILII MAGNI 


$80 


que Marsize aut Olympi Phrygum curiosius atten- À τῶν Φρυγῶν περιειογάξοντο χοούματα, ναταλιπόντες 


dissent, num statim fuissent coronas ac gloriam 
assecuti, aut cavissent ne in corpore ridiculi vide- 
rentur? Contra, Timotheus cantu dimisso, in pa- 
lestris nondegebat.Nequeenimita omnibus musica 
preestitisset, cui scilicet tanta inesset artis peritia, 
ut et animum per concitatam austeramque harmo- 
niam ad iram excitaret,et rursus deinulceret emol- 
liretque per remissam, cum vellet. Hac item arte, 
cum aliquando Phrygios modos Alexandro inci- 
nuissel, incitasse eum dicitur ad arma inter cce- 
nandum : et rursus reduxisse ad convivas, cantu 
remisso. Vim adeo magnam et in musica, et in 
gymnicis certaminibus ad finem couscquendum 
exercitatio prebet. 


6. Quoniam vero coronarum memini et athleta- 
rum, illi laboribus sexcentis super sexcentos exan- 
tlatis, et undecunque aucto sibi robore, postea- 
quam multum gymnicis laboribus desudarunt,pla- 
gasque multas in exercitiorum loco accepere, et 
victum non jucundissimum,sed a magistris exerci- 
tiorum prescriptum sumpsere, et ne longum ἴδ - 
ciam, ubi in reliquis ita viserunt,ut ipsorum vita 
ante certamen certaminis exercitatio sit, tunc 
exuunt se ad stadium,nullum non laborem,nullum 
non periculum adeuntes, ut oleastri, aut apii, au 
alterius cujusvi rei similis accipiant coronam, et 
victores per praeconem renuntientur.Nobis autem, 
quibus proposita sunt vitee premia, eaque tam et 
ob multitudinem et ob magnitudinem miranda, ut 
verbis explicari non possint,si in utramque aurem 
dormimus,et valde licenter vivimus,dabiturne hec 
premia manu altera arripere? lta enim et laudanda 
esset deses vita, et Sardanapalus ille haberetur 
omnium felicissimus, aut etiam Margites ille, si 
lubet, quem Homerus ait neque arasse, 181 ne- 
que fodisse, neque aliud quidquam eorum que in 
vite commodum cedunt, peregisse,sitamen Homeri 
hec sint. Nonne potius verus esse Pittaci sermo 
qui difficile esse dixit bonum esse? Etenim nobis 
reipsa multos labores perpessis vix tandem licebit 
bona illa assequi, quorum antea dicebam nullum 
exemplum in humanis reperiri. Non igitur incu- 
riose vivendum nobis est, neque spes magne otio 
brevi commutands,nisi velimus probra sustinere, 
penasque subire, non bie quidem apud homines 
(quanquam et hoc parvum non est saltem prudenti 
86 cordato), sed in judicii locis, sive sub terra, 
sive ubivis constituta sint. Enimvero ἃ recto deco- 
roque preter animi sententiam qui aberrarit, forte 
veniam aliquam obtinebit a Deo : qui vero fuerit 
consulto mala amplexus, implacabiliter supplicia 


(60)Combefisius dubitatutrum legendum sitrex?, 
an τάχα ; sed si habeatur ratio veterum librorum, 
dubium non est quin legi oporteat ταχύ, cum ita 
scriptum sit in omnibus. Notam interrogationis ex 
editione Basileensi apposuimus post vocem σῶμα. 

(61) Colb, tertius x«i ἐχμαλάττειν. Mox idem co- 
dex Ταῦτά τοι καί τὸ ἐναγώνιον ᾿Αλεξανδρῳ. Αἱ editi 


τὴν χόνιν χαὶ τὸ γνωανάσιχ, ταχύ (00) γ᾽ ἂν στεγάνων 
£ δόξης ἔτυχον, ἢ διέφυγον τὸ udi χαταγίλαττοι εἶναι 
χατὰ τὸ σῶμα; AX οὐ μέντοι 0201 ὁ Τιυλόῤεος, τὴν 
μελῳδίαν ἀφεὶς, ἐν ταῖς παλαίττοαις διῆγεν. ΟἹ 
γὰρ ἂν τοτοῦτον ὑπῆρξεν αὐτῷ διενεγκεῖν ἀπάντων 
τῇ μουσιχῇ, ὦ τε τοσοῦτον πεοιῆν τῆς τέχνης, 
ὥστε χαὶ θυμὸν ἐπγείοτιν διὰ τῆς συντόνου XC αὐ- 
στηοᾶς 
τειν (01) πάλιν διὰ τῆς ἀνειμένης, ὁπότε βηύ)οι. o. 
Ταύτῃ τοι χαὶ 'Ajsfuwdom ποτὲ τὸ Φούγιων ἐπαυλη- 
σαντα, ἐξαναστῆσαι αὐτὸν ἐπὶ τὰ ὅπλα λέγεται uc- 
ταξὺ δειπνοῦντα, x«l ἐπανα αγεῖν πάλιν ποὺς τοὺς 
συμπότας, τὴν ἀρωμονίαν γαλάσαντα. Τοσαύτην 742v 
ἕν τε μοντιχῇ x«l τοῖς “υμνιχοῖς ἀγῶσι πρὸς τὴν 
τοῦ τῆλους χτῆσιν ἢ υελέτη παρέχεται. 

δ. 'Eri δὲ στεράνων χαὶ ἀθλητῶν ἐμνήσθην, 
ἐχεῖνοι, αυρία παθόντες ἐπὶ μυοίοις, x«i πολλαχόθεν 
τὴν ῥώμην ἑαυτοῖς συναυξήσαντες, πολλὰ μὲν γυ- 
μναστιχοῖς ἐνιδοώσαντες πόνοις πολλὰς δὲ πληγὰς 
ἐν παιδοτοίηου λαθόντες, δίαιταν δὲ οὐ τὴν ἡδίστην, 
ἀλλὰ τὴν παρὰ τῶν ἡνυναστῶν αἱρούμενοι, καὶ ταλ- 
λα, ἵνα νὴ διατοίδον λέγων, οὕτω διάγοντες, ὡς τὸν 
πρὸ τῆς ἀγωνίας βίον μελέτην simi τῆς ἀγωνίας, 
τηνιχαῦτα ἀμοδύονται πρὸς τὸ στάδιον, χαὶ πάντα 


«0U.07UX$, χαι μέντοι αι 4/27? χαι μαλατ- 


πονοῦσι γαὶ χινδυνεύουσιν, ὥστε χοτίνου λαδεῖν στέ- 
φανον, Y, σελίνου, ἡ δλλον τινὸς τῶν τοιούτων, χαὶ 
νιχῶντες ἀναὀδηθῆναι παρὰ τοῦ χήονχος" "Hai ài, 
οἷς ἀῦλα τοῦ βίου πρόχειται οὕτω θαυυαστὰ πλήθει 
τε x«l μεγέθει, ὥστε ἀδύνατα εἶναι ῥηθῆναι om, 
ἐπ᾿ ἄμγω χαθτύδουσι, καὶ κατὰ πολλὴν διαιτογαένοις 
ἄδειαν, τῇ ἑτέρα λαθεῖν τῶν χειρῶν ὑπάρξει; 11ολ- 
λοῦ μέν τ᾿ ἂν ἄξιον ἦν ἢ ῥαθυμία τῷ Dim, καὶ ὃ γε 
Σαοδανάπαλος (62) τὰ πρῶτα πάντων εἰς εὐδαιμο- 
νίαν ἐφέρετο, ἢ x«i ὁ Μαργίτης, εἰ βούλει, ὃν οὔτ᾽ 
ἀροτῆρα, οὔτε σχαπτῆοα, οὔτε ἄλλο τε τῶν χατὰ τὸν 
βίον ἐπιτηδείων εἶναι "Ὅμηρος ἔφησεν, εἰ δὴ Ouá- 
pou ταῦτα. ᾿Αλλὰ μὴ ἀληθὴς uX))ov ὁ τοῦ Πιτταχοῦ 
λόγος, ὃς χαλεπὸν ἔφησεν (63) ἐσθλὸν ἔμμεναι ; Διὰ 
πολλῶν γὰρ δὴ τῷ ὄντι πόνων διεξελθοῦσι μόλις ἂν 
τῶν ἀγαθῶν ἐχείνων τυχεῖν ἡμῖν περιγένοιτο, ὧν ty 
τοῖς ἄνω λόγοις οὐδὲν εἶναι παράδειγμα τῶν ἀνθρω- 
πίνων ὥιέγομεν. Οὐ dà οὖν ῥαθυμετέον Api», οὐδὲ 
τῆς ἵν βραχεῖ ῥᾳστώνης μεγάλας ξλπίδας ἀνταλλα- 
χτέον, εἴπερ μὴ μέλλοιμεν ὀνείδη τε ἕξειν χαὶ τιχμω- 
D ρίας ὑφέξειν, οὔτι παρὰ τοῖς ἀνθρώποις ἐνθάδε (χαί- 

τοι χαὶ τοῦτο οὐ μικρὸν τῷ γε νοῦν ἔχοντι), ἀλλ᾽ ἐν 

τοῖς, εἴτε ὑπὸ γῆν, εἴτε χαὶ ὅπου δὴ τοῦ παντὸς ὄντα 

τυγχάνει, δικαιωτιρίοις (64). Ὡς τῷ μὲν ἀχουσίως 

τοῦ προσήχοντος ἀμαρτόντι x&v συγγνώμη τις ἴσως 

παρὰ τοῦ Θεοῦ γένοιτο - τῷ δὲ ἐξεπίτηδες τὰ χείρω 

προϊλομένῳ οὐδεμία παραίτησις τὸ μὴ οὐχὶ πολλα.- 

πλασίω τὴν χόλασιν ὑποσχεῖν. Τί οὖν ποιῶμεν ; φαίη 


C 


et alii tres mss. ut in contextu. 
(62) Unus ms. Σαρδανάπαλλος. Mox in Colb. ter- 
tio pro Μαργίτης legitur Μαργαρίτης. 
3) Colb. tertius ὃς χαλεπὸν φησιν. 
6$) Edilio utraque Veleres quin- 
que libri δικαιωτορίους, 


ικαστηρίοις. 


684 
τις ἂν. Τί αλλ γε ἢ τῆς ψυχῆς ἐπιμέλειαν ἔχειν, Α 
πᾶσαν σχολὴν ἀπὸ τῶν ἄλλων ἄγοντοῖς (65) ; 


7. Οὐ δὴ οὖν τῷ σώματι δουλευτέον, ὅτε μὴ πᾶσα 
ἀνάγχη - ἀλλὰ τῇ ψυχῇ τὰ βἔτιστα ποριστίον, 
ὥσπερ ἐκ δεσμωτηρίου τῆς πρὸς τὰ τοῦ σώματος πάθη 
χοινωνίας (66) αὐτὴν διὰ φιλοσογίας λύοντας, ἅμα 
δὲ χαὶ τὸ χῶμα τῶν παθῶν κχοεῖττον ἀπεογαξουέ- 
νους. Γαστοὶ μὲν γε τὰ ἀναγχαῖα ὑπηοετούντας, 
οὐχὶ τὰ ἥδιστα ποοσῆχεν, ὡς οἵ γε τραπεξοποιούς 
τινας x«l μαγείρους περινοοῦντες, xai πᾶταν διερευ- 
νώμενοι γῆν Tt χαὶ θάλατσαν, οἷόν τινι χαλεπῷ dr 
σπότη φόοοτς ἀπάγοντες, ἐλεεινοὶ τῆς ἀτχολίας, τῶν 
ἐν ἄδου χολαξονμένων οὐδὲν πάσχοντες ἀνεχτότερον, 
ἀτεχνῶς εἰς Tp ξαίνοντες, xai χοσχίνω φέρουτες 
ὕδωρ, καὶ εἰς τετρημένον (67) ἀντλοῦντες πίθον, 
οὐδὲν πέρα: τῶν πόνων ἔχοντες "χουρὰς δέ xoci ἀυ- 
πιχόνας ἔξω τῶν ἀναγχαίων περιεργάξεσθαι ἡ δυσ- 
τυχούντων ἐστὶ, κατὰ τὸν Διογένους λόγον, à ἀδι- 
κούντων. Ὥστε χαλλωπιστὴν εἶνπι x«l ὀνομάξεσθαι 
ὁμοίως αἰσχρὸν ἡγεῖσθαι φημι δεῖν τοὺς τοιούτους, 
ὡς τὸ ἑταιοεῖν ἢ ἀλλοτοίοις γάμοις ἐπιδουλεύειν. Τί 
γὰρ ἂν διαφέροι τῷ γε νοῦν ἔχοντε ξυττίδα ἀναδεδλῆ- 
σθαι, ἣ τι τῶν φαύλων ἐμάτιον φέρειν, ἕως ἂν (68) 
μηδὲν ἐνδέη τοῦ πρὸς χειμῶνά τε εἶναι xol θάλπος 
ἀλεξητήριον; Καὶ τἄλλα δὴ τὸν αὐτὸν τρόπον μὴ 
περιττότερον τῆς χρείας χατεσχευχσῦχι, urdt πεοι- 
ἕπειν τὸ σῶμα πλέον ἢ ὡς ἄμεινον τῇ ψυχῆ. Οὐχ ὅτ- 
roy γὰρ ὄνειδος ἀνδρὶ, τῷ γὲ ὡς ἀλχθῶς τῆς προσ- 
ηγορίας ταύτης ἀξίῷ, καλλωπιστὴν χαὶ φιλοσώματον 
εἶναι, ὦ ποός ἄλλο τι τῶν παθῶν ἀγεννῶς διαχεῖσθαι. C 
Τὸ yàp τὴν πᾶσαν σπουδὴν εἰσφέρεσθαι, ὅπως ὡς 
κάλλιστα αὐτῷ τὸ σῶμα ἔξοι, οὐ διαγινώσκοντός (69) 
ἐστιν ἑαυτὸν, οὐδὲ συνιέντος τοῦ σοφοῦ παραγγέλ- 
ματος, ὅτι οὐ τὸ ὁρώμενόν ἐστιν ὁ ἄνθρωπος, ἀλλά 
τινος δεῖται περιττοτέρας σοφίας, du ἧς ἔχαστος 
ἡμῶν, ὅστις ποτέ ἔστιν, ἑαντὸν ἐπιφνώσεται. Τοῦτο 
di μὲ χαθηραμένοις τὸν νοῦν ἀδυνατώτερον ὃ λῃ- 
μῶντι πρὸς τὸν ἥλιον ἀναύλέψαι. Κάθαρσίς δὲ ψυχῆς, 
ὡς ἀθρόως τε εἰπεῖν x«i ὑμῖν ἑχανῶς, τὰς διὰ τῶν 
αἰσθήσεων ἡδονὰς ἀτιμάζειν μὴ ὀγθαλωοὺς ἑστιᾶν 
ταῖς ἀτόποις τῶν θαυματοποιῶν ἐπιδείξεσιν, à σωμά- 
των ὑέαις ἡδονῆς χέντρον ἑναφιέντων, μὴ διὰ τῶν 
* ὥτων διεφθαρμένην μελῳδίαν τῶν ψυχῶν καταχεῖν. 
᾿Ανελευθερίας γὰρ δὴ x«i ταπεινότητος ἔχγονα παάθὺ 
ἐκ τοῦ τοιούτουδε τῆς μουσιχῆς εἴδους ἐγγίνεσθαι 
πέφυχεν. ᾿Αλλὰ τὴν ἑτέραν μεταδιωχτέον ἡμῖν, τὴν 
ἀμείνω τε καὶ εἰς ἄμεινον φέρουσαν, ἦ καὶ Δαδὶδ χρώ- 
μενος, ὁ ποιητὴς των ἱερῶν ἀσμάτων, ἐχ τῆς μανίας, 
ὥς φασι, τὸν βασιλέα χαθίστη" Λέγεται δὲ xoi Πνθα- 
γόραν, χωμασταῖς πεοιτνυχόντα μεθύουσι, χελεῦσαι 


8 


(66) Antiqui duo libri ἄγοντες. 

(66; Colb. tertius πρὸς τὸ σῶμα χοινωνέας. Nec 
ita multo post Regii primus et secundus cum 
Colb. tertio ὥϑιστα προσᾷχεν. Vox ultima deest in 
aliis mss. atque in vulgatis. 

(07) Editio et Colb. tertius εἰς τετριμμένον, in 
dolium fractum. At Regii secundus et tertius «i; 
τετρημένον, in dolium pertusum : quam scripturam 
veram esse et genuinam quotidianus loquendi 


SERMO DE LEGENDIS LIBRIS GENTILIUM. 


582 
longe majora perferet. Quid igitur faciemus ? 
dicet aliquis. Quid aliud, nisi ut anime curam 
geramus, ab omnibus aliis vacantes ? 

1. Non igitur corpori ineerviendum, nisi omnino 
necesse sit; sed ea qur potiora sunt, animre sunt 
tribuenda, ita ut ipsam ex ea quam cum corporis 
affectionibus habet communione, tanquam ex car- 
cere per philosophiam eximamus, simulque etiam 
corpus vitiis atque libidinibus reddamus inexpu 
gnabile. Ventri quidem ministranda sunt necessa- 
ria, non qu& sunt perquam jucunda, velut ii qui 
quosdam mensarum structores coquosque exqui- 
runt, totamque terram ac mare vestigant, velut 
moroso hero tributa pendentes, digni miseratione 
ob ejusmodi occupationem, haud remissius quam 
qui in inferno versantur, exeruciati, plane disse- 
cantes ignem, cribro ferentes aquam, et in pertu- 
sum dolium infundentes, laborum finem nullum 
habentes. Comas autem ac vestimenta plus satis 
curare, aut, ut ait Diogenes, adversa fortuna uten- 
tium est, aut injustorum. Quare cincinnatum esse 
et appellari, eque turpe censendum dico, atque 
scortari, aut alienis nuptiis insidiari. Quid enim 
ejus qui mente preditus est interest, utrum tenui 
acsumpluosa vesteinduatur, an pallium vile gestet, 
modo et frigori et calori arcendo satis sit ? Et ad 
hunemodum reliqua quoque ultranecessitatem non 
sunt excolenda, nec corporis habenda est major 
cura,quam quantum anime prosit. Nam comptum 
esse et corporis amatorem, viro hac illa appella- 
tione veredignonon minusprobrosum fuerit, quam 
alteri cuivis vitio ignave obnoxium esse. Nam omne 
studium huc conferre ut corpus quam optime se 
habeat, non hominis est semet cognoscentis, neque 
intelligentis sapientem illam admonitionem, qua 
docemur, quod sub aspectum cadit, id hominem 
non esse, sed requiri sapientiam quamdam pre- 
stantiorem, qua quisque nostrum seipsum qualis 
tandem sit agnoscat. Hoc autem difficilius est men- 
tem non puram habentibus, quam lippienti solem 
aspicere. Est autem animee purgatio, ut 189 se- 
mel, et quantum vobis satis sit, dicam, voluptates 
persensusirrepentes aspernari, non oculospascere 
insulsis prestigiatorum ostentationibusaut corpo- 
rum stimulum volupiatis immittentium aspectu, 
non per aures harmoniam corruptam in animam 
infundere. Vitia enim quse illiberalis dejectique 
animi fetus sunt, ex hoc musice genere solent oriri. 
Sed musica altera, que et melior exsistit, et ad 
melius perducit, consectanda nobis est: qua usus 
David, sacrorum carminum auctor, furorem regis 


usus probat. Aliquanto post Colb. tertius φυμὶ 
εἶν τοὺς τηλικούτους. 

(68) Vocula ἄν addita est ex Colb. tertio. Ibidem 
editi ἐνδέει. At msa,. ἐνδέη. Nec ita multo infra editi 
τῷ γε ἀληθῶς. Libri veteres τῷ γε ὡς ἀληθῶς. 

(09) Paulo aliter legitur in Colb. tertio, nempe 
hoe modo: αὐτοῦ τὸ σῶμα... γινώσχοντος. Haud 
longe editi ἀλλά τινος δεῖ. At Reg. tertius et aliter 

etre. 


9893 


S. BASILII MAGNI 


984 


atque insaniam, ut aiunt, sedavit 19, Ferunt eliam A τὸν αὐλητὴν τὸν τοῦ χώωου x«záozovzu,, μεταβαλόντα 


Pythagoram, cum in comessatores temulentos in- 
cidisset, jussisse tibicinem comessationi praesiden- 
tem, mutata harmonia, Doricos modos eis canere : 
ipsos autem ita hoc cantu resipuisse, ut, abjectis 
corollis, pudore suffusi domum reverterentur. Alii 
vero more Corybantum ad tibiam insaniunt ac 
debacchantur. Ita hoc differt, sanis aut pravis 
cantilenis aures impleri! Quare eam, qui nunc 
viget, nusicam minus quam quidvis turpissimum 
experiri debetis. Pudet me etiam interdicere, ne 
suffitus omnis generis, qui olfactui voluptatem 
afferant, admisceantur aeri,et ne unguentis vos 
ipsos inficiatis. Quid autem quis dixerit de non 
perquirendis tactus gustusque voluptatibus nisi 
quod cogant eos qui his captandis vacant, ad 
ventrem et ad ea que sub ven're sunt, pecorum 
more, pronos ac propensos vivere ἢ Uno verbo, 
totum corpus contemnendum est ei, qui in ipsius 
voluptatibus quasi in ceno nolit volutari, aut tan- 
tum ei indulgendum est, in quantum, inquit 
Plato, philosophis inservit, non longe aliter locu- 
tus atque Paulus, qui monet nullam corporis ha- 
bendam curam ad cupiditatum materiam !!. Ete- 
nim qui corporis, ut se optime habeat, curam 
gerunt, animam autem illo usuram nullius pretii 
parvipendunt, quid differunt ab iis qui instrumen- 
tis aptandis dant operam, artein vero per hiec ope- 
rantem negligunt? Quapropter ratione plane con- 
traria corpus castigandum est et cohibendum, 
haud secus ac impetus cujusdam bellue; atque ii 
tumultus qui ab ipso in anima excitantur, ratione 
veluti flagro compescendi sunt non autem habenis 
voluptati omnino laxatis negligenda mens est, adeo 
ut quasi auriga qui ab equis effrenis violenterque 
agitatis abreptus sit, ducatur. Nec abs re erit Py- 
thagore meminisse,qui cuu didicisset aliquem ex 
familiaribus sese et exercitationibus et escis valde 
admodum saginare, et carnosum reddere : Sic in- 
quit, non desines graviorem tibimeltipsi carcerem 
exstruere? Unde dicunt et Platonem provenientis a 
corpore noxe precium, insalubrem Attice locum 
Academiam de industria elegisse, ut nimis bonum 


B 


C 


τὴν ἀομονίαν, ἐπαυλῆσαί σφισι τὸ Δώριον" τοὺς δὲ 
οὐτῶως ἀναφρονῆσαι ὑπὸ τοῦ μέλους, ὥστε, τοὺς στε- 
φχνους ῥίψαντας, αἰσχυνουένους ἐπανελθεῖν, Ἕτεροι 
δὲ ποὸς αὐλὸν χορυθαντιῶσι x«l £x ux γεύονται. Τοσ-- 
- Ω , ^ , . - * - 
090709 ἔστι τὸ , y ἃς L 
διάφορον ὑγιοῦς ὃ μοχθηρᾶς μελῳδίας 
ἀναπλησθῆναι (70) ! Ὥστε τῆς νῦν δὲ χρατούσης ταύ- 
τὴς ἧττον ὑμῖν μεθεχτέον ἢ οὐτινοσοῦν τῶν αἰσχί- 
, bum M . E] » ^ —" . ' * . » 
Gro». ᾿Ατμούς γε μὴν παντοδαποὺς ἡδονὴν ὀσφρήσει 
φέροντας τῷ ἀέρι χαταμιγνύναι, X μύροις ἑαυτοὺς 
4 . 1 ᾿ , ο e , 4 
ἀναχρώννυσθαι, καὶ ἀπαγορεύειν αἰσχύνομαι. Τί ὃ 
ἂν τις εἴποι περὶ τοῦ μὴ χρῆναι τὰς ἐν ἀψῇ χαὶ 


᾿ " e V * ^ - , Lad 
γεύσει διώχειν Ὡοονάς, ἢ οτι χαταναγχάξουσιν αυται- 


τοὺς πιοὶ 
θρέωματα, 
νενευχότας 
οπτέον τοὺ 


τὸν ἑαυτῶν θήραν ἐσχολαχότας, ὥσπερ τὰ 
πρὸς τὴν γαστέρα x«i τὰ ὑπ᾽ αὐτὴν συν- 
71) fiv; 'EX δὲ λόγῳ, παντὸς ὑπερ- 
σώματος τῷ μὴ ὡς ἐν βορθόρῳ ταῖς ἡδοναῖς 
αὐτοῦ χατορωρύχθαι μέλλοντι, ἢ τοσοῦτον ἀνθεχτέον 
αὐτοῦ, ὅσον, φησὶ Πλάτων, ὑπηρεσίαν φιλοσοφιᾳ (72) 
χτωμένον, ἐοικότα πον λέγων τῷ Παύλῳ, ὃς παραινεῖ 
μηδιμίαν χρῆναι τοῦ σώματος πρόνοιαν ἔχειν εἰς 
ἐπιθυμιῶν ἀφορμήν. Ἢ τί διαγέρουσιν οἱ τοῦ μὲν 
σώματος, ὡς ἂν χάλλιστα ἔχοι, φροντίζουσι, τὴν δὲ 
χρησομένην αὐτῷ ὑνχὴν ὡς οὐδενὸς ἀξίαν περιορῶσι, 
τῶν περὶ τὰ ὄργανα σπουδαξόντων, τῆς δὲ δι᾿ αὐτῶν 
ἐνεργούσης τέχνης χαταμέλούντων ; Πᾶν μὲν οὖν 
τοὐναντίον χολάξειν αὐτὸ χατέχειν, ὥσπερ θηρίον 
τὰς ὁρμὰς, προσῆχε, xxi τοὺς ἀπ’ αὐτοῦ θορύθδους 
ἐγγινομένους τῇ vá οἱονεὶ μάστιγι τῷ λογισμῷ 
καθιχνουμένους χοιμίξειν, ἀλλὰ μὴ παντα χαλινὸν 
ἡδονῆς ἀνέντας περιορᾷν τὸν νοῦν, ὥσπερ ἡνίοχον, 
ὑπὸ δυσηνίων ἵππων ὕδρει φερομένων παοατυρό- 
μεῖνον ἄγεσθαι x«l τοῦ Πυθαγόρου μεμνῆσθαι (73), 
ὃς, τῶν συνόντων τινὰ χαταμαθὼν γυμνασίοις τε xci 
σιτίοις ἑαυτὸν εὖ μάλα χατασαρχοῦυτα, οὕτως ἔφη " 
Οὐ παύσῃ χαλεπώτερον σεαυτῷ χατασχευάξων τὸ 
ϑεσμωτήριον ; Διὸ δὴ xol. Πλάτωνά φασι, τὴν ἐν σώ- 
ματος βλάθην προϊδόμενον, τὸ νοσῶδε; χωρίον τῆς 
᾿Αττικῆς τὴν ᾿Αχαδημίαν κχαταλαύεῖν ἐξεπίτηδες, 
ἵνα τὴν ἄγαν εὐπάθειαν τοῦ σώματος οἷον PETI UT 
τὴν tig τὰ περιττὰ φορὰν περιχόπτοι (74). ᾿Εγὼ δὲ 
καὶ σφαλερὰν εἶναι τὴν ἐπ᾽ ἄχρον εὐεξίαν ἑατρῶν 
ἥκουσα. 


corporis statum quasi superfluam quam vitis feracitatem amputaret. Ego autem corporis habitudi- 
nem summe bonam etiam periculosam esse a medicis audivi. 


8. Cum igitur nimia illa corporis cura et corpori A — 8. Ὅτε τοίνυν $ ἄγαν αὕτη τοῦ σώματος ἐπιμέ- 


ipsi inutilis sit, et anime officiat, ei submittere se 
et obsequi manifesta fuerit insania. Sed,si hoc con. 
temnerestuderemus,vix aliud quidquam humanum 


101 Reg. xvi, 23... 11 Rom. xii, 14. 

. (70) Pro. ἀναπλησθῆναι legitur in Colb. tertio 
ἀναπληρῶσαι. Mox idem mss. τῶν προδήλως αἰσχί- 
στων. 

(11) Antiqui tres libri συννενευχότα, nempe θρέμ» 
ματα. Alii duo mess. et editi συννενευχότας. 

(72) Editi et mass. non pauci φιλοσοφία, et sic 
quoque primum scripserat librarius in Colb. se- 
cundo, sed ipse ita. emendavit, ut nunc legatur 
φιλοσοψίας. ltidem editio Paris. χτωμένον. Editio 


λεια αὐτῷ τε ἀλυσιτελὴς τῷ σώματι, καὶ πρὸς τὴν 
ψυχὴν ἐμπόδιόν ἐστι" τό γε ὑποπιπτωχέναι τοὐτῷ 
χαὶ θεραπεύειν μανία σαφής. ᾿Αλλὰ u$» εἰ τούτου 


Basil. et Regii duo mss. itemque alii duo Colber- 
tini χτωμένους. 0. 

(73) Εἰ hic quoque Colb. tertius a reliquis 
mss. dissidet. lta igitur in hoc veteri libro legi- 
tur, οὐκ ἀγεννὲς x«i τοῦ Πυθαγόρον μεμνῆσθαι. Mox 
utraque editio οὐ παύσει. Libri veleres n«vcz. — 

(7) Editio Paris. mtouxówry. Αἱ mss περιχό- 
πτοι. : . 


SERMO DE LEGENDIS LIBRIS GENTILIUM. 


586 


γε ὑπερορᾶν μελετήσαιμεν (75), σχολῷ γ᾽ ἄλλο τι τῶν Α esset nobis admirationi, 189 Quid enim jam no 


ἀνθρωπίνων θαυμάσαιμεν. Τί yàp ἔτι χρησόμεθα 
πλούτῳ, τὰς διὰ τοῦ σώματος ἡδονὰς ἀτιμάξοντες ; 
Ἐγὼ pi» οὐχ ὁρῶ, πλὴν εἰ μὴ, χατὰ τοὺς ἐν τοῖς 
μύθοις δράκοντας, ἡδονήν τινα φέροι θησαυροῖς κατ- 
ορωρυγμένοις ἐπαγρυπνεῖν. "O γε μὴν ἐλενθερίως 
πρὸς τὰ τοιαῦτα διαχεῖσθαι πεπαιδευμένος, πολλοῦ 
ἂν δέοι ταπεινὸν τι xal αἰσχρὸν ἔργῳ $ λόγῳ ποτὲ 
προελέσθαι. Τὸ γὰρ τῆς χρείας περιττότερον, xy 
Λύδιον ᾧ ψῆγμα, xx» τῶν μυρμήύχων ἔργον τῶν χρυ- 
σοφόρων, τοσούτῳ πλέον ἀτιμάσει, ὅσῳπερ ἄν ἧττον 
προσδέηται' αὐτὴν δὲ δήπον τὴν χρείαν τοῖς τῆς φύ- 
Gto ἀναγχαίοις, ἀλλ’ οὐ ταῖς ἡδοναῖς ὀριεῖται. Ὡς 
oi γε τῶν ἀναγχαίων ὅρων ἔξω γενόμενοι (76), παρα- 


his, si corporis voluptates fastidiamus, opus eri, 
divitiis? Ego quidem non video, nisi ut in fabulis 
est draconum, jucundum sit et gratum thesauris 
defossis invigilare. Multum autem abfuerit, ut qui 
liberaliter in talibus habere se didicerit, unquam 
humile quidpiam et turpe facto aut dicto sibi pro- 
ponat. Quidquid enim superfluum est, et necessi- 
latis modum excedit, sive Lydia arena sit, sive 
formicarum auriferarum opus, tanto magis asper- 
nabitur quanto minus indigebit: quippe usum 
ipsum necessitatibus nature metietur, non vo- 
luptatibus. Nam qui necessarios terminos exces- 
sere, cum jam sibi, more eorum qui in declive fe- 


πλησίως τοῖς χατὰ τοῦ πρανοῦς φερομένοις πρὸς B runtur, nihil firmum suppetat, ad quod se reci- 


οὐδὲν στάσιμον ἔχοντες ἀπούδναι, οὐδαμοῦ τῆς εἰς 
τὸ πρόσω φορᾶς ἴστανται. ἀλλ᾽ ὅσῳπερ ἂν πλείω 
προσπεριθάλωνται, τοῦ ἴσον δέονται ὃ xoi πλείονος 
πρὸς τὴν τῆς ἐπιθυμίας ἐχπλήρωσιν, χατὰ τὸν 'Eju- 
χεστίδου Σόλωνα, ὅς φησι" 


Πλούτον δ᾽ οὐδὲν τέρμα πιφασμένον ἀνδράσι κεῖται. 


Τῷ δὲ Θεόγνιδε πρὸς ταῦτα διδασχάλῳ χρηστέον, 
λέγοντι" 

Οὐχ ἔραμαι πλουτεῖν, οὔτ᾽ εὔχομαι, ἀλλά pot £o 

Zi» ἀπὸ τῶν ὀλίγων, μηδὲν ἔχοντι χαχόν. 

Ἐγὼ δὲ καὶ Διογένους ἄγαμαι τὴν πάντων ὁμοῦ τῶν 
ἀνθρῶπίνων ὑπεροψίαν, ὅς γε xai βασιλέως τοῦ (77) 
μεγάλον ἑαυτὸν ἀπέφηνε πλουσιώτερον, τῷ ἐλαττό- 
νων f$ ἐχεῖνος χατὰ τὸν βίον προσδεῖσθαι. Ἡμῖν δὲ 
ἄρα, εἰ μὴ τὰ Πυθίον τοῦ Μυσοῦ προσείη τάλαντα, 
χαὶ πλέθρα γῆς τόσα καὶ τόσα, καὶ βοσχημάτων 
ἐσμοὶ πλεῖους ἢ ἀριθμῆσαι, οὐδὲν ἐξαρκέσει. ᾿Αλλ', 
οἶμαι, προσήχει (78) ἀπόντα τε μὴ ποθεῖν τὸν πλοῦ- 
τον, χαὶ παρόντος, μὴ τῷ κεχτῆσθαι μᾶλλον φρονεῖν, 
à τῷ εἰδέναι αὐτὸν διατίθεσθαι. Τὸ γὰρ τοῦ Σωχρά- 
τους εὖ ἔχει' ὃς μέγα φρονοῦντος πλουσίου ἀνδρὸς 
ἐπὶ τοῖς χρήμασιν, οὐ πρότερον αὐτὸν θαυμάσειν ἔφη, 
πρίν ἂν χαὶ ὅτι χεχρῆσθαι τούτοις ἐπίσταται πειρα- 
θῆναι. Ἢ φειδίας μὲν xai Πολύκλειτος, εἰ τῶ χρυσίῳ 
μέγα ἐφρόνουν xai τῷ ἐλέφαντι, ὥν ὁ μὲν ᾿Ηλείοις 
τὸν Δία, ὁ δὲ τὴν Ἤραν ᾿Αργείοις ἐποιησάτην, χα- 
ταγελάστω ἂν ἥστην ἀλλοτρίῳ πλούτῳ καλλωπιζὸ- 
pot, ἀφέντες τὴν τέχνην. ὑφ᾽ ἧς καὶ ὁ χρυσὸς 
ἡδίων χαὶ τιμιώτερος ἀπεδείχθη" ἡμεῖς δὲ, τὴν ἀν- 
θρωπείαν ἀρετὴν οὐχ ἐξαρχεῖν ἑαυτῇ (70) πρὸς χό- 
σμον ὑπολαμὄάνοντες, ἐλάττονος αἰσχύνης ἄξια ποιεῖν 
οἰόμεθα; ᾿Αλλὰ δῆτα πλούτου μὲν ὑπεροψόμεθα, x«i 
τὰς διὰ τῶν αἰσθήσεων ἡδονὰς ἀτιμάσομεν, χολαχεΐας 
δὲ xai θωπείας διωξόμεθα, καὶ τῆς ᾿Αρχιλόχου ἀλώ- 


(75) Codices tres μελετήσαιμεν. Edili μελετύσα- 


£v. 
i (76) Editi γινόμενοι. Antiqui tres libri γενόμενοι, 
Nec ita multo post unus codex Combef. προσ- 
περιλάθωνται. Alii tres mss, προσπεριβδάλωνται, 
Editi προσπεριδάλλωνται, Hoc ipso in loco Colb, 
terlius τοσούτον δέονται. Alii mss. et editi τοῦ ἴσου- 
δέονται. Lege Ducieum. 

(77) Hoc loco, ut alibi sepe, videtur de suo ali- 
quid a.ldidisse librarius,qui Colbertinum tertium 


PATROL. GR. XXXI. 


piant, nusquam ulterius abripi intermittunt: sed 
quo plura compararint, eo magis opus habebunt 
paribus, aut etiam amplioribus ad cupiditatem ex- 
plendam, secundum Execestide filium Solonem, 
qui ait : 
Divitis nullum statuunt mortalia finem 
Pectora. | 
ma his etiam Theognide magistro utendum est, qui 
icit : 
Non amo divitias, non opto : at vivere tantum 
Eziguo liceal, nil sit ut inde mali. 
Ego autem in Diogene etiam omnium simul huma- 
narum rerum admiror contemptum, qui pronun- 
tiavit se rege magno ditiorem, quod in vita pau- 


Cceioribus quam ilie egeret. Nobis autem, nisi Py- 


thii Mysi adsint talenta, nisi sint terre tot et tot 
jugera, nisi pecorum greges innumeri, sufficiet ni- 
hil. Sed tamen, opinor, par est divitias absentes 
non expetere, nec desiderare :'si vero adsint, non 
magis ob ipsarum possessionem jactare sequam ob 
scientiam dispensandi easdem. Nam preclarum est 
illud Socratis, quidivitem quemdam virum magno- 
pere de pecuniis superbientem non prius admira- 
turum se dixit, quam ipsa rei experientia didicisset 
eum iis uti nosse. Nonne si ob aurum et ebur valde 
se extulissent Phidias et Polycletus, quorum alter 
Eleis Jovem, alter Argivis Junonem fecit, essent 
derisui quod relicta arte per quam ipsum etiam 
aurum jucundjus pretiosiusque effectum est, glo- 
riam ex opibus alienis captassent: nos autem, qui 


D virtutem humanam ex se non sufficeread ornatum 


putamus, remne verecundia minore dignam facero 
videbimur? An divitias quidem despiciemus,et illa- 
bentes per sensus voluptates habebimus despica- 
tui, assentationem vero et adulationem proseque- 


eodicem exscripsit. Ita enim in hoc legitur, βασι- 
λέως τοῦ μεγάλου τῶν Περσῶν. Notum est magnum 
illum regein, cujus hio fit mentio, Persarum regem 
uisse. 

(18) Editi et unus ms. προσήχει. Alii tres mss. 
προσήχειν. Mox editio Paris. εὖ διατίθεσθαι, Vocula 
«v in nostris Sex Ὠ)88. deest. 

(79; Editio Basil. i£apxsiv ἑαυτόν. Editio ] 
καθ᾽ ἑαυτήν. Libri antiqui omnes ἑαυτῇ, Ἢ "non 


wfficere. 
19 


587 


S. BASILII MAGNI. 


mur, et Archilochi vulpecule astutiam versutiam- À πεχὸς τὸ χερδαλέον τε xal ποικῶον ξηλώσομέν ; ᾿Αλλ᾽ 


que emulabimur? Atqui nihi] est viro prudenti fu- 
giendum magis,quam ad gloriam vivere,eaque que 
vulgo ac multitudini probantur, spectare, et rectam 
rationem vite ducem non statuere, ita ut licet 
184 hominibus omnibus contradicere, et ignomi- 
niam ac periculum subire honesti causa oporteat, 
tamen nihil eorum que recta judicata sunt, inver- 
tere velimus. An eum qui non ita affectus est, ab 
A:gyptio illo sophista aliquid differre dicemus, qui, 
cum vellet, planta fiebat et bestia, et ignis et aqua 
et res omnes? Nam et ipse inodo quidem justitiam 
laudabit apud eos qui eam colunt: modo vero Io- 
quetur pugnantia, ubi injustitiam probari animad- 
verterit: quod solent adulatores efficere. Et quem- 


οὐχ ἔστιν ὃ μᾶλλον φευχτέον τῷ σωφοονοῦντι τοῦ 
ποὸς δόξαν ξῇν, x«l τὰ τοῖς πο)λοῖς δοχοῦντα προς- 
χοπεῖν, x«i μὴ τὸν ὀρθὸν λόγον ἡγεμόνα ποιεῖσθαι 
τοῦ βίον, ὥστε, χὰν πᾶσιν ἀνθρώποις ἀντιλέγειν, 
xXv ἀδοξεῖν x«i χινδυνεύειν ὑπὶρ τοῦ χαλοῦ δέη, 
μηδὲν αἱρεῖσθαι τῶν ὀρθῶς ἐγνωσμένων παρακινεῖν. 
Ἢ τὸν μὴ οὕτως ἔχοντα τί τοῦ Αἰγυπτίου σοφιστοῦ 
φήσομεν ἀπολείπειν, ὃς φυτὸν ἐγίγνετο χαὶ θηοίον, 
ὁπότε βούλοιτο, x«i πῦρ καὶ ὕδϑωο, x«i πάντα χού- 
ματα; Εἴπερ δὴ xai αὐτὸς νῦν ui» τὸ δίκαιον ἐπαι- 
νέσεται παρὰ τοῖς τοῦτο τιμῶσι" νῦν δὲ τοὺς ἐναν- 
τίους ἀφήσει λόγους, ὅταν τὴν ἀδικίαν εὐδοχιμοῦσαν 
αἴσϑηται, ὅπερ δίχης (50) ἐστὶ χολάχων. Καὶ ὥσπερ 
φασὶ τὸν πολύποδα τὴν χρόαν πρὸς τὴν ὑποχειμένην 


admodum polypodem aiunt colorem suum in sub- B 72v, οὕτως αὐτὸς τὴν διάνοιαν πρὸς τὰς τῶν συνόντων 


jectee terre colorem mutare, sic ille suam senten- 
tiam ex eorum,quibuscum versatur,genio inutabit. 
Hec quidem etsi perfectius in nostris libris con- 
discemus, at certequantum adumbrands nunc vir- 
tuti satis est, tantum ex documentis externis rudius 
delineemus. Qui enim diligenter ex quacunque re 
utilitatem colligunt, iis quasi magnis fluminibus 
solent undecunque fieri accessiones multe. Nam 
quod dictumest, parvum parvo adjungendum esse, 
id ἃ poeta non magis de argenti augmento quam 
de qualibet scientia recte dictum fuisse existiman- 
dum est. Bias igitur filio ad /Egyptios abeunti, et 
percontanti quidnam agendo rem ei gratissimam 
facturus esset. Viaticum, inquit, si paraveris tibi 
δὰ senectutem ; virtutem viaticum appellans, exi- 
guis eam terminis circumscribens, quippe qui ejus 
utilitatem humana vita definierit. Ego autem, 
etiamsi quispiam proferat in medium senectam 
Tithoni, sive Arganthonii, sive Mathusale illius, qui 
longissime apud nos vite fuit, qui annos mille mi- 
nus triginta vixisse dicitur, etiamsitotum exquo ho- 
mines conditi sunt tempus dimetiatur, veluti pueri- 
lemsententiamridebotum cum,ad prulixumillud et 
nullisenio obnoxium seculumrespiciam, cujusnon 
estfinem ullum menteapprehendere, non magisuti- 
que quam immortalis anime interitum assignare. Ad 
quod evum possidendum viaticum ut comparetis, 
hortor vos,lapidem omnem, ut est in proverbio,mo- 
ventes, unde aliqua vobis uiilitas ad hoc assequen- 
dum accessura sit.Neque vero quoniam difficilia sunt 
hec, et laborem requirunt, segnes ac pigri elficia- 
mur: sed memores ejus qui admonuit vitam opti- 


(80) Editio Paris. ὅπερ dixe. Editio Basil. et Reg. 
tres mss. eum uno Colb. ὅπεο díxz;. Colb. tertius 
&z:o dixx. lta emendatus est Colb. secundus, ut 
nunc habeat ὅπεο δίχες : sed ante emendationem 
habebat zs» δέχη, Quoquo modo quis leget, erra- 
turum non puto. Aliquanto post mss. duo μεταδαλ- 
λεται. Editi et Colb. tertius αεταξαλεῖται. 

(81) Editi et Reg. terlius πεοιγοαψόμεθα. Alii tres 
mss. πεοιγοαψύμεθα. Nec ita multo post editio Pa- 
Fis. τῶν ποτακῶν, χατὰ τὸν Ἡσίοδον, πολλαί, NO- 
stri sex mss. τῶν ποταμῶν πολλαί, lllud autem, 
χατὰ τὸν Ησίοδον, puto non a Basilio scriptum 
fuisse, sed ab aliquo erudito homine, qui monere 


γνώμας μεταδαλεῖται. ᾿Αλλὰ ταῦτα μέν που χὰν τοῖς 
ἡμετέροις λόγοις τελειότερον μαθησόμεθα- ὅσον δὲ 
σχιαγραφίαν τινὰ τῆς ἀρετῆς, τό yt νῦν εἶναι, ix 
τῶν ἔξωθεν παιδευμάτων περιγραψώμεθα (81). Τοῖς 
γὰρ ἐπιμελῶς ἐξ ἑχάστου τὴν ὠφέλειαν ἀθροίξονσιν, 
ὥσπερ τοῖς μεγάλοις τῶν ποταμῶν, πολλαὶ γίνεσθαι 
πολλαχόθεν αἱ προσθῆχαι πιεφύχασι. Τὸ “γὰρ καὶ 
σμιχρὸν ἐπὶ σμιχρῷ κατατίθεσθαι οὐ μᾶλλον εἰς 
ἀργυρίου προσθήχην ἢ χαὶ εἰς δἡντιναοῦν ἐπιστήμην 
ὀρθῶς ἡγεῖσθαι ἔχειν τῷ ποιητῇ προοσῆχεν. 'O μὲν 
οὖν Βίας τῶ visi πρὸς Αἰγυπτίους ἀπαίροντι, χαὶ 
πυνθανομένῳ τί ἄν ποιῶν αὐτῷ μάλιστα κεχαρισμένα 
πράττοι, '"Egódiov, im, πρὸς γξρας χτησάμενος" 
τὴν ἀρετὴν δὴ τὸ ἐφόδιον λέγων, μικροῖς ὅροις αὐτὲν 
C περιγράφων, ὃς γε ἀνθρωπίνῳ βίῳ τὴν ἀπ᾽ αὐτῆς (82) 
ὠφέλειαν ὡρίτετο, Ἐγὼ δὲ xxv. τὸ Τιθωνοῦ τις yi- 
ρας, χἂν τὸ ᾿λργανθωνὶον λέγῃ, xxv τὸ τοῦ uaxpo- 
θιωτάτου παρ᾽ ὑμῖν Μαθουσάλα, ὃς χῶια ἔτη, τοια- 
κοντα δεόντων, βιῶναι λέγεται" x&v σύμπαντα τὸν 
ἀφ᾽ οὔ γεγόνασιν ἄνθρωποι χρόνον ἀναμετρῇ, ὡς 
ἐπὶ παίδων διανοίας γελάσομαι, εἰς τὸν μαχοὸν ἀπο- 
σχοπῶν χαὶ é&yóápe αἰῶνα, οὗ πέοας οὐδὲν ἐστι Tj 
ἐπινοία λαδεῖν, οὐ μᾶλλόν γε ὃ τελευτὴν ὑποθέσθαι 
τῆς (83) ἀθανάτον ψυχᾷς. Πρὸς ὄνπερ χτᾶσθαι παρ- 
αἰνέσαι κ᾽ ἄν τὰ ἐφόδια, πάντα λίθον, χατὰ τὲν παρ- 
οιμίαν, κινοῦντας, ὅθεν ἂν μέλλῃ τις ὑμῖν ἐπ᾽ αὐτὸν 
ὠφέλεια γενήσεσθαι: μηδ᾽ ὅτι χαλεπὰ ταῦτα χαὶ 
πόνου δεόμενα, διὰ τοῦτ᾽ ἀποχνάσωμεν" ἀλλ᾽ ἀνα- 
μνησθέντας (84) τοῦ παραινέσαντος, ὅτι δέοι βίον μὲν 
ἄριστον αὐτὸν ἕχαστον προαιρεῖσθαι, ζδὺν δὲ προσ- 
δϑοχᾷν τῇ συνηθεία γενήσεσθαι, ἐγχειρεῖν τοῖς βελ- 
τίστοις. Αἰσχρὸν γὰρ, τὸν παρόντα χαιοὸν προεμέ- 


vellet exemplum magnorum illorum fluminum, 
ibus undelibet accessiones multe fiunt, ex He- 
siodo, ER v. 359 sq., sumptum esse. 

(82) Editio utraque ἐπ᾽ αὐτῆς. At Regii duo et 
Colb. tertius ἀπ᾿ αὐτὸς. Subinde unus ms. pro 
λέγς habet λέγοι. Haud longe Reg. tertius et alter 
x«o' £uiw, Editi παρ᾿ ἐμῶν, Nec ita multo post 
Colb. tertius παίδων διανοίᾳ. 

(83) Colb. tertius ὑπερθέσθαι τῆς. 

(84. Antiqui duo libri ἀναμνησθέντες. Statim 
editi αὐτῶν ix«cstov. Nostri sex met. αὐτὸν ivearev, 
Lege Ducteum. 


689 


HOMILIA IN MAMANTEM MARTYREM. 


990 


νους, ὕστερόν ποτ᾽ ἀναχαλεῖσθαι τὸ παρελθὸν, ὅτε A mam ab unoquoque seligendam esse, ac sperare 


οὐδὲν ἔσται πλέον ἀνιωμένοις (88). ᾿Εγὼ μὲν οὖν ἃ 
χράτιστα εἶναι χρίνω, τὰ μὲν νῦν εἴρηχα, τὰ δὲ παρὰ 
πάντα (86) τὸν βίον ὑμῖν ξυμθουλεύσω" ὑμεῖς δὲ, 
τριῶν αῤῥωστημάτων ὄντων, μὴ τῷ ἀνιάτῳ προσ- 
εοιχέναι δόξητε, μηδὲ τὴν τῆς γνώμης νόσον παοα- 
πλησίαν τῇ τῶν εἰς τὰ σώματα δυστυχησάντων 
δείξητε. Oi μὲν γὰρ τὰ μιχρὰ τῶν παθῶν χάώμνοντες, 
αὐτοὶ παοὰ τοὺς ἰατροὺς ἔρχονται" οἱ δὲ ὑπὸ μειξό- 
γων χαταληφθέντις ἀῤῥωστημάτων ἐφ᾽ ἑαυτοὺς χα- 
λοῦσι τοὺς θεραπεύσοντας (87)" οἱ δὲ εἰς ἀνήχεστον 
παντελῶς μελαγχολίας παρενεχθέντες οὐδὲ προσιόν- 
τας ποοσίενται. ^O μὴ πάθητε voy ὑμεῖς, τοὺς ὀρθῶς 
ἔχοντας τῶν λογισμῶν ἀποφεύγοντες. 


eam consuetudine jucundam redditum iri, optima 
aggredi par est. Turpe est enim tempus preesens 
amittere, et elapsum postea revocare, cum nullum 
amplius dabitur dolentibus. Ego quidem quie op- 
tima esse censeo, partim 185 nunc dixi, partim 
vobis per omnem vitam suadebo : vos vero, cum 
tria sint eegritudinum genera, ei quod insanabile 
est similes ne videatnini, neque ostendatis animi 
morbum, morbo eorum qui corpore egrotant 
consimilem. Etenim invaletudine parva qui labo- 
rant, ipsi accedunt ad medicos: qui vero morbis 
majoribus correpti fuere, medicos accersunt ad 
se ; qui autem in aliquem atre bilis morbum 


prorsus immedicabilem lapsi sunt, ne accedentes quidem admittunt : quod cavete ne vobis nunc 
accidat, si eos qui mente ac ratione prediti sunt, fugiatis. 


—————ÓÓÁ D ER——————— —À—»——————n——— ———— mnn M n nn——UUUQD uM 


OMIAIA ΚΓ΄. 
Εἰς τὸν ἅγιον μάρτυρα Μάμαντα. 


4. Οὐχ ἀγνοῶ τὸ μέγεθος τῶν ὑπὸ τῆς πανηγύ- 
ρέως ἐγκωμίων" ἀλλ᾽ ὥσπερ τοῦτο ἐπίσταμαι, οὕτω 
χαὶ τῆς ἀσθενείας τῆς ἐμαυτοῦ ἐπαισθάνομαι. Ἢ 
μὲν γὰρ ὑπόθεσις ἀπαιτεῖ ἀξιόν τι ῥηθῆναι τῶν συν- 
Διθόντων xai τῆς ἐλπίδος ἧς ἔχουσιν ἐφ᾽ ἡμῖν, καὶ 
τῆς ὑποθέσεως. Ἐπειδὴ γὰρ ἐπὶ τῇ μεγίστῃ τῶν 
μαρτύρων ἄγομεν τὴν μνήμην σήμερον, ὀρθὴ πᾶσα 
διάνοια xai ἐμπαράσχενος αχοὴ, εἰπεῖν τι ἄξιον τοῦ 
μάρτυρος προσδοχῶσα, χαὶ πόθῳ τῷ περὶ αὐτὸν τὴν 
ἐχχλησίαν ἐπάγει. Καὶ γὰρ εὐγνώμονες παῖδες με- 
γάλα ἀπαιτοῦσι τὰ τῶν πατέρων ἐγχώμια, καὶ οὐκ 
ἂν χαταϑέξαιντο iv μιχρότητι τοῦ λέγοντος χινδυ- 
νεύεν τῶν ἐγχωμιαξομένων τὸ μέγεθος. Ὥστε ὅσῳ (C 
μείξων ἡ προθυμέα, τοσούτῳ μέγας ὁ χίνδυνος. Τί 
οὖν ποιήσομεν ; Πὼς δὲ χαὶ τὰς ὑμετέρας ἐπιθυμίας 
ἀποπληρώσομεν, x«i αὐτοὶ μὴ ἀπάθωμεν ἀσυντε- 
λεῖς τῶν παρόντων ; Παραχαλέσομεν ἐχάστην ψυχὴν, 
ἃ ἔχουσα ἦλθεν ἐν τῇ μνήμῃ, ταῦτα ἀναχαινήσασαν 
τῇ διανοίᾳ, οἴχοθεν ἐπισιτισαμένην, τοῖς οἰχείοις 
ἐφοδίοις ἑαυτὴν εὐφράνασαν ἀπελθεῖν. Μνήσθητέ μοι 
τοῦ μάρτυρος, ὅσοι δι' ὀνείρων αὐτοῦ ἀπηλαύσατε" 
ὅσοι, περιτυχόντες τῷ τόπῳ τούτῳ, ἐσχήχεσαν αὐτὸν 
συνεργὸν εἰς προσευχήν" ὅσοις, ὀνόματι χληθεὶς, 
ἐπί τῶν ἔργων παρέστη" ὅσους ὁδοιπόρονς ἐπαν- 
ἤγαγεν' ὅσους ἐξ ἀῤῥωστίας ἀνέστησεν" ὅσοις παῖδας 
ἀπέδωχεν ἤδη τετελευτηχότας " ὅσοις προθεσμίας 
βίου μαχροτέρας ἐποίησεν, Πάντα μοι συναγαγόντες, 
ἐγχώμιον ἐκ χοινοῦ ἐρώνου πονήσατε. ᾿Αλλή)οις p 
διάδοτε, ἃ οἶδεν ἔχαστος, τῶ μὴ εἰδότι ἃ μὴ οἶδε, 
λαμδάνέτω παρὰ τοῦ εἰδότος, καὶ οὕτως ix συνεισ- 
φορᾶς ἀλλήλονς συνεστιάσαντες, ἡμῶν τῇ ἀσθενείᾳ 
σύγγνωτε, 


2. Ταῦτα γὰρ ἐγκώμια μάρτυρος, ὁ πλοῦτος τῶν 


(85) Verte, cum nihil angi proderit. Manax. 

(86) Vocem πάντα ex libris veteribus addidimus. 
Mox editio Paris. ἀῤῥωστημάτων ὄντων. Sed vox 
νότων Deque in editione Dasil., neque in nostris 


B 


HOMILIA XXIII. 
In sanctum martyrem Mamantem. 


1. Haud ignoro panegyricorum eorum qui in pu- 
blico conventu fiunt, difficultatem ac pondus: sed 
ut hoc scio, ita et debilitatem meam ipse persentio. 
Causa namque ipsa postulat, ut aliquid dicatur di- 
gnum iis qui convenere, et spe quam de nobis 
concipiunt, et rei argumento. Quoniam enim in 
maxima celebritate hodie referimus martyrum 
memoriam, mens omnis erecta est, et auris parata, 
exspectans ut dignum aliquid martyre illo dicatur, 
ac ipso illius desiderio concionem cogit. Nam liberi 
grali magnifica patrum preconia exigunt, nec pa- 
terentur eorum que laudanda essent magnitudi- 
nem ex dicentis tenuitate periclitari. Quapropter 
quo majorest vestra, alacritas, eoperieulum majus. 
Quid igitur sumus facturi? Quomodo rursus exple- 
bimus desideria vestra et ipsi non abibimus, re, de 
qua nunc agitur, infecta! Adhortabimur animum 
unumquemque, utquee in memoria habuit cura huc 
accessit, ea secum in mente refricet, abscedatque 
domesticis alimentis enutritus, et suo ipsius via- 
tico exhilaratus. Memineritis velim martyris, quot- 
quot eo in somnis fruiti estis. Meminerint omnes, 
qui hoc in loco constituti, ipsum adjutorem ad pre- 
candum habuere : quibus cuin operarentur presto 
fuit, simul ut nomine vocatus est : quos ex pere- 
grinatione reduxit, quos ex infirmitate erexit, qui- 
bus liberos jam vita functos restituit, quibus pro- 
rogavit preefinitum vite tempus. Collectis omnibus, 
ex communisymbolo preconium componite. Com- 
municate inter vos, que quisque novit impertiat 
ignoranti : que ignorat, ab edocto accipiat. Atque 
ubi sic ex mutuo symbolo alius alium paveritis, 
imbecillitati nostre ignoscite. 


2. Hec enim martyris sunt preconia, divitiee 


mss. invenitur. 

(87) Codices duo θεραπεύοντας. Haud longe unus 
codex πάθοιτε. Subinde duo mss. τὸν λογισμόν, Alli 
duo mss. et edili τῶν λογισμῶν. 


591 


fanorum praconiorum lege cohonestare: non pos- 
sumus parentes el proavos illustres in medium 
proferre. Turpe est enim alieno ornatu decorari 
eum qui sua ipsius virtute illustris est, Nam ex 
consuetudinislegibustaliain panegyricisusurpant. 
Alioqui veritatis lex proprias cujusque laudes ex- 
poscit. Neque enim equum celerem reddit ejus qui 
genuit in cursu pra'stantia : neque canis laudatio 
est, ex velocissitnis prognatum esse Sed quermad- 
modum reliquorum animalium virtus in unoquo- 
que consideratur : ita et viri propria laus est, quee 
ex propriis ipsius recte factis testimonium habet. 
Quid ad filium patris claritudo? Sic martyr ille 
186 splendorem non aliunde mutuatus est : sed 


8. BASILII MAGNI 


spiritualium donorum. Non possumus illum ex pro- A zvtvpartxuv χαρισμάτων, Οὐ 


ipse per vite: rationem bone famete faculam accen- B 


dit. A Mamante reliqui, non ab aliis Mamas nobili- 
tatur. Filii qui ab eo pietatem edocti sunt, in ipso 
glorientur. Ipse enim ex seipso virtute.n ubertim 
profundit. Non quasi torrens aliquis confluente 
alieno gloriatur : sed fons est, qui ex suis ipsius 
sinibus decorem effundit. Admiremur virum non 
alieno ornatu cohonestatum, sed illustratum suo. 
Vides claros equorum nutritores? vides alba eorum 
monumenta, quomodo lapides sint iique neglecti? 
Martyris vero memoria, et omnis regio commota 
est, et civitas tola transtulit se ad celebritatem. 
Ne divitum quidem cognati excurrunt ad majorum 
suorum sepulcra, sed omnes ad pietatis locum 
accedunt. Patrem hunc ducem veritatis, non autem 
patres corporum auctores appellant. Vides quem- 
admodum virtus honoretur, non divitis? Ita Eccle- 
sia cum eos, qui prexcessere, honorat, eos qui pre- 
sentes sunt, cohortatur. Ne mihi, inquit, studeas 
divitiis, ne sapientie mundi 13 exolescenti, ne glo- 
ri&| marcescenti ; evanescunt heec una cum vita : 
sed cultor sis pietatis. Hec enim et ad coelum te 
evehet, hiec et immortalem memoriam ac peren- 
nem apud homines claritatem tibi comparabit. 


3. Quare si quis pastoris meminit, divitias ne ad- 
miretur. Convenimus enim non ut divitem laude- 
mus ; cave abieris admirans divitem, sed potius 
paupertatem cum pietate conjunctam. Pastor nihil 
magnum,neque exquisitum vito genus prete se fert. 


Nonne iratus irritanti te probri loco diceres : Pa. D 


stor es ? Pastor nihil amplius quotidiano victu pos- 

idet, habet peram appensam, clavam gestat et 
diurnum viaticum, nihil crastinum curat, bestiis 
infestus, animalibus mansuetissimis contubernalis, 
fugiens forum, declinans tribunalia, non agnoscens 
sycophantas, mercature imperitus, divitias igno. 
rans, proprium tectum non habens, sed mundi te- 


7? [ Cor. i1, 6. 


(88) Sic editio Basil. et Reg. secundus, ubi vox vé- 
o; supplenda est, ὅ γε τῆς ἀληθείας (νόμος). Editio 
Paris. ὃ y: τῆς ἀληθείας λόγος. Sed non valde ad 
modum dubito, quin illud λόγος additum sit ab 


C 


$92 
ματ γὰρ ἔχόμεν αὐτὸν 
χατὰ τὸν νόμον τῶ» ἔξωθεν ἐγχωμίων ἀποσεμνύνειν" 
οὐχ ἔχομεν λέγειν πατέρας xci προγόνους περιφα- 
νεῖς, Αἰσχρὸν γὰρ ἀλλοτρίοις κόσμοις χοσμεῖσθαι 
τὸν τῇ οἰκείᾳ ἀρετῇ διαφανὴ, Συνηθείας γὰρ νόμοις 
τὰ τοιαῦτα ἐν τοῖς ἐγχωμίοις παραλαμθώνουσιν. 
Ἐπεὶ 9 γε τῆς ἀληθείας (88) ἴδια ἑκάστου ἀπαιτεῖ τὰ 
ἐγχώμια, Οὔτε γὰρ ἵππον ταχὺν ποιεῖ καὶ τοῦ πατρος 
περὶ τὸν δρόμον εὐμοιρία, οὔτε κυνὸς ἐγχώμιον τὸ 
ἐχ ταχντάτων φῦναι, ᾿Αλλ᾽ ὥσπερ ἄλλων ξώων ἡ ὁρε- 
τὸ ἐν αὐτῷ θεωρεῖται ἐχάστῳ, οὕτω χαὶ ἀνδρὸς ἴδιος 
ἕπαινος ὃ ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐτῷ χατορθωμάτων 
μαρτυρούμενος. Τί πρὸς τὸν παῖδα ἡ τοῦ πατρὸς πε- 
ριφάνεια ; Οὕτως οὐχ ἔλαθεν ἑτέρωθεν τὸ περιφανὲς 
o μάρτυς: ἀλλ' αὐτὸς τῷ ἐφεξῆς βίῳ λαμπτῆρα εὑ- 
χλείας ἀνῆψεν. ᾿Απὸ Μαμαντος οἱ λοιποὶ, οὐκ ἀφ᾽ 
ἑτέοων Μάώμας. Παῖδες οἱ παρὰ τούτου τὴν εὐσέδειαν 
διδαχθέντες τούτω σεμνυνέσθωσαν. Αὐτὸς γὰρ οἴχο- 
θεν βρύει τὴν ἀρετήν, Οὐχ ἔστιν ὥσπερ χείμαὸδος 
ἀλλοτρίᾳ συῤῥοίᾳ σεμνυνόμενος, ἀλλᾶ πηγή ἐστιν 
ἀπὸ τῶν οἰκείων λαγόνων προχέοωσα τὸ χάλλος. 
Θαυμόσωμεν τὸν ἄνδρα μὴ ἀλλοτρίῳ κόσμῳ χοσμού- 
μένον, ἀλλὰ τῷ ἰδίῳ ἀποσεμνυνόμενον. Ὁρᾶς τοὺς 
λαμπρούς ἱπποτρόφους ; ὁρᾷς τὰ λευχὰ αὐτῶν pvá- 
para ; πῶς λίθοι εἰσὶ παρατοεχόμενοι ; Μνήμῃ δὲ 
μάρτυρος καὶ πᾶσα μὲν χώρα χεχίνηται, πᾶσα δὲ 
πόλις πρὸς ἑορτὴν μεταπεποίηται, Οὐδὲ οἱ σνγγε- 
νεῖς τῶν πρὸς τοὺς τῶν πατέρων ἀποτρέχουσι τά- 
φους, ἀλλὰ πάντες ἐπὶ τὸν τόπον τῆς εὑσεῤείας. 
Πατέρα τοῦτον τὸν ἀρχηγὸν τῆς ἀληθείας, ἀλλ᾽ οὐχὶ 
πατέρας χαὶ σωμάτων ἀρχηγοὺς ὀνομάζξονσιν. Ὁρᾶς 
πῶς ἀρετὴ τιμᾶται, xal οὐχὶ πλοῦτος - Οὕτως ἡ 
Ἐχχλησία, δι ὧν τιμᾷ τους προλαδόντας, προ- 
τρέπεται τοὺς παρόντας. Mà μοι, gnat, σπούδαξε 
περὶ πλοῦτον. μὴ περὶ σοφίαν τοῦ χόσμον τὴν χατ- 
ἀργουμένην' μὴ περὶ δόξαν τὴν ἀπαθοῦσαν: ταῦτα 
τῷ βίῳ σνναφανίξεται" ἀλλ᾽ εὐσιεδείας ἐργάτης ἔσο. 
Αὕτη γὰρ χαὶ εἰς οὐρανόν σε ἀνοίσει, αὕτη xai ἀθά. 
νατόν σὸν τὴν μνήμην χαὶ διαρχῇ τὴν εὔχλειαν πα- 
ρὰ ἀνθρώποις παρασχευάσει. 

3. Ὥστε, εἴ τις μέμνηται τοῦ ποιμένος, μὴ Oxve 
μαξέτω τὸν πλοῦτον. Συνήλθομεν γὰρ ἐπαινέσαι οὐχὶ 
πλούσιον ὄντα' μὴ ἀπέλθης πλούσιον θανμάζξων, 
ἀλλὰ πενίαν μετ᾽ εὐσεβείας, Ποιμὴν οὐδὲν μέγα, 
οὐδὲ σοφὸν ἐπιτήδευμα. Οὐχ ἂν, ὀργισθεὶς, ἀντὶ 
ὀνείδους εἶπες τῷ παροξύναντί σε: Ποιμὴν si; Ποι-- 
pi» οὐδὲν πλέον τῆς ἐφημέρον τροφῇς χεχτημένος, 
πήραν ἀνημμένος, χαὶ χορύνην φέρων, xal τὰ πρὸς 
ἡμέραν ἐφόδια, οὐδεμίαν μέριμναν περὶ τῆς αὔριον 
ἔχων. Θυρίοις πολέμιος, ἡμερωτάτων ξῴων σύγνομος, 
φεύγων ἀγορὰν, φεύγων διχαστήρια, οὐ γνωρίξων συ- 
χοφάντας, οὐ γνωρίξων ἐμπορίαν, οὐκ εἰδὼς πλοῦτον, 
οὐχ ἔχων ἰδίαν σκέπην, ὑπὸ τὴν χοινὴν τοῦ χόσμον δίιαι- 


ipsis typographis, qui, quod putarent aliquid 
post vocem ἀληθείας deease, nec animadverterent 
vocem νόμος ex precedentibus suppleri debere, 
de suo ediderunt ita ut notavimus. 


593 


HOMILIA IN MAMANTEM MARTYREM. 


594 


τώμενος, ἐν νυκτὶ πρὸς οὐρανὸν ἀναδλέπων, x«i διὰ À cto communi degens, noctu suspiciens in coelum,et 


τῶν ἀστέοων ἀναγινώσχων τὸ θαῦμα τοῦ πεποιηκότος. 
Ποιμὴν. Μὴ ἐπαισχυνώμεθα τὴν ἀλήθειαν. Μὴ τοὺς 
ἔξωθεν μυθοποιοὺς μιμώμεθα, μὴ περιστέλλωμεν τὴν 
ἀλήθειαν εὐπρεπείᾳ ῥημάτων, Γυμνὰὴ ἢ ἀλήθεια, ἀσυ- 
νηγόρητος (89), αὐτῇ ἑαυτὴν δεικνῦσα. Πλείονε λό- 
yo τὸ ταπεινόν *. ἀλλὰ uiv θουμάσεις τῷ ἐγχω- 
pim. Ποιμὴν χαὶ πένης, ταῦτα τῷ Χριστιανῷ τὰ σε- 
μνολογήματα, ᾿Εὰν τοὺς ἀρχηγοὺς τοῦ διϑαόδκαλείου 
τοῦ κατ᾽ εὐσέδειαν ζητήσης, ἁλιεῖς τε χαὶ τελῶναι" 
ἐὰν τοὺς μαθητὰς, σκυτοτόμοι πένητες. Οὐδεὶς πλού- 
eto; (90), οὐδαμοῦ περιφάνεια. Ταῦτα πάντα μετὰ 
τοῦ χόσμου χατήργηται. ᾿Ιδοὺ τοίνυν τίνο: ἡμέραν 
ἑορτάξομεν, ἐπὶ τίνε φαιδροὶ πάντες ἐσμὲν, ἐπὶ 
τίνι βίος μεταπεποίηται. ᾿Επειδὴ ὑπεμνήσθημεν τοῦ 
ποιμένος, μὴ καταφρόνει τῆς προσηγορίας (91). "Hxov- 
σὰς, ὅτι ὁ πρῶτος εὐαρεστήσας "A66. ποιμὴν ὑπῆθ- 
Er. Τίς ἐχείνον μιμητής; Μωυσῆς ὁ μέγας νομοθέ- 
τῆς, ὁ τὴν πεῖραν (92) Φαραὼ ἀποδράσας, ὁ μισήσας 
ἐῶν συννόμων τὸ ἐπίδουλον, οὗτος ἐν τῷ ὄρει τῷ Χωρὴδ 
ἐποίμαινεν * δι ὧν ἐποίμαινε Θεῷ προσωμῶλει. Οὐ δι- 
χαξόμενος εἶδεν ἐπὶ βάτον ἄγγελον, ἀλλὰ ποιμαίνων 
ἐχείνης τῆς ὁμιλίας τῆς οὐράνίον ἠξιώθη. Τίς μετὰ 
Μωύσέα ; ᾿Ιακὼβ ὁ πατριάρχης, ἐν τῷ ποιμαίνειν ὑπὸ- 
μονὴν τὴν περὶ τῆς ἀληθείας ἐπιδεικνύμενος, μιπρᾷ 
εἰχόνι τὸν ὅλον ἑαυτοῦ χαραχτηρίσας βίον. Τίνι παρ- 
ἐδωχε τὸν ζῆλον; Τῷ Aa6(d. Δαδίδ ix ποιμαντε- 
xi; παρῆλθεν εἰς βασιλείαν. ᾿Αδελφαὶ γὰρ ποιμαν- 
τικὴ χαὶ βασιλιχή " παρ᾽ ὅσον ἢ μὲν τῶν ἀλόγων, $ 
δὲ τῶν λογιχῶν τὴν ἐπιστασίαν ἐπεπίστευτο. Οὕτως 
ὑποδάθρα τῆς μείξονος ἐπιστήμης ἐστὶν αὕτη. Διὰ 
τοῦτο ἀμφότερα συλλαμθάνων ὁ Κύριός ἐστι καὶ 
πσιμὴν καὶ βασιλεὺς, τοὺς ἀλόγους ποιμαίνων (93), τοὺς 
λογιχωτέρους ὑπὸ τὴν ἐπιστασίαν τῆς βασιλείας 
ἄγων. Βούλει μαθεῖν πηλίχον ἐστὶ ποιμήν; Κύριος (95) 
ποιμαίνει με, Πῶς δὲ ἀδελφὴ βασιλείας ποιμαντική ; 
Tí ἐστιν οὗτος ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης. 'O ἐν- 
ταῦθα ποιμὴν ἐχεῖ βασιλεύς. Kal μὴ νομέσῃς παρ᾽ 
ἄλλων μὲν μαρτυρεῖσθαι, αὐτὸν δὲ ἐπαισχύνεσθαι 
τῇ προσηγορίᾳ ταύτῃ. ᾿Αλλὰ χατασιωπήσας τοὺς 


18 Gen. 1v, 2. !* Exod. ni, 1, 4. 


xxii, 8, 10. 


(89) Editio utraque ἀσυνήγορος. Reg. secundus et 
alter Reg.quoque&evvnyóos70s.lbidem editio Paris. 
xai m)tiovt, Vooula x«iin iis quos modo dixi codici- 
bus deest.Alterille Reg. pro θαυμάσεις habet θαυμά- 
σης. Dasiliusdum brevitatistuduit, obscurus factus 
est.lta verteratvetusinterpres, Humilitatem uius 
multo sermone,imo magis encumio celebrabis : 
qu^ minterpretationem cum non probaret Combe- 

sius,itaipseinterpretatusest: /taseips$am decla- 
rans,pluribusque quod ejus humileest ; quotamen 
nomineplusquam encomio admirabere.Quam au- 
tem sibiinbacsuainterpretatiuneplacuerit,indicat 
Ipse hisque subjungit verbis, Hic, inquit, sensus 
Basili,quasic concise ac eleganter loquitur. Sed, 
nisictecutio, non sustulit, sed auxit difficultatem. 
Primum enim querebatur quid Basilius sibi vel- 
let : nuncautem rursus queri potest,quid sibi velit 
Combefisius.Hoc mihi videtur Basilius dicere: Si 

luribus vetbis uteris ad laudadam veritatem, vi- 
orem eam reddis: si solum ipsam nomines,lau- 


ex stellis miraculum conditoris cognoscens.Pastor 
est. Veritatis ne nos pudeat.Fabulatores profanos 
ne imitemur, ne eontegamus veritatem ornatu 
verborum. Nuda est veritas, absque patrocinio 
ipsa semet ostendit. Plura si dicas, deprimis. Ma- 
gis eam admirabere per preconium.Pastor et pau- 
per, hac sunt Christiano ornamenta. Gymnasii, in 
quo pietas tradita est, preefectos si inquisierás, 
piscatores invenias et publicanos: si discipulos, 
coriarii suntpauperes. Dives nullus, nusquam cla- 
rirudo,interiere una eum mundo hec omnia. Vide 
igitur cujus diem celebremus, cujus gratia omnes 
hilares simus, ob quem immutata civitas sit. Quo- 
niam pastoris meminimus, ne illud nomen con- 


p temnas. Audivisti Abelem, qui primus placuit, pa- 


storem fuisse!?, Quis eum imitatus est? Magnus 
ille legislator Moyses, qui conatum Pharaonis et 
dolum 1877 aufugiens, atque contubernalium in- 
sidias exosus, hic in monte Choreb pastor erat ; 
dumque pasceret, in Dei venit colloquium 15. Non 
cum disceptaret judicio, angelum in rubo vidit : 
sed cum pasceret,colloquio illo coelesti dignus ha- 
bitus est. Quis post Moysen? Jacob patriarcha, qui 
in pascendo pro veritate patientiam ostendens !*, 
in parva imagine totius sure vite effigiem reliquit. 
Cui impertivit studium ejusmodi? Davidi. David ἃ 
pastoritia arte pervenit ad regnum !6. Sorores enim 
sunt ars pascendi et ars regnandi, nisi quod altera 
irrationalium, altera rationalium prefecturam sibi 


p conereditam habet.1ta illa scientia majoris funda- 


mentum est. Quapropter utramque complectens 
Dominus, et pastor est et rex, pascens expertes ra- 
tionis, ratione majore preeditos sub regni admini- 
strationem pertrahens. Vis discerequantee dignitatis 
sit pastor? Dominus pascit me "1. Quomodo vero 
ars pascendisororest regni? Quis est iste rex glo- 
ría!*? Qui illic pastor. hio rex dicitur Cave au- 
tem existimes ab aliis quidem hoo ei testimonium 
dari, sed eum hujus nominis pudere. Nam spurios 


!5 Gen. xxx1, 38. ! 1 Reg. xvi, 411, 12. 1 Psal. xxu, 1. '* Psal. 


das satis, magisque miraris. Magis igitur miramur 
veritatem preconio. hoc est, si eam solum nomi- 
namus more preconis. 

(90) Sic Reg. secandus. Alter Reg. οὐδαμοῦ πλού- 
etoc. Editi πένητες. οὐδαμοῦ περιφάνεια. Haud longe 
vox βίος videtur sumi debere pro hominibus, seu 
civibus. 

(91) Sic Reg. secundus. Alter Reg. προσηγορίας 
ἤχουσας ὁ πρῶτος. Editi προσηγορίας ἀχούσας ὁ. 

(92) Nostri duo mss. et edili ὁ τὴν πεῖραν" quam 
vocem vitiosam esse suspicans Combefisius, de suc 
emendavit legitque ἐπήρειαν. 

(93) lllud, τοὺς ἀλόγους ποιμαίνων, pascens irratio- 
nales, ita accipi debet ut irrationalis sumatur pro 
simpliciore. 

(94) Sic Reg. altet. Totum illud, Πῶς δὲ ἀδελφὴ 
βασιλείας ποιμαντιχή, desideratur in vulgatis, Reg. 
secundus ποιμἀένει με, χαὶο οὐδέν με ὑστερήσει, πῶς 
df, etc. , ita, ut in alio codice Regio legitur, Domi- 
nus pascit me, et nihil mihi deerit. 


595 


S. BASILII MAGNI 


596 


pastores silentioprettermittens, verumillud paslo- Α νόθους ποιμένας, ἐφ᾽ ἑαυτὸν περιίστησι τὴν ἀληθῶν 


ritie artis testimonium sibi vindicat: Ego sum 
pastor bonus 15. E30 sum, οἱ non mutatus sum 39, 
Qua dicendi ratione utitur eum magna dicit: Ego 
manu mea firmavi terram: egoextendi celum so- 
lus ?' : sicut cum et alia magnifica ac digna que de 
Deo dicantur, profert, sic dicit: Pastor bonus ? 
Abigit spurios, et veritatem sibi ipse assumit. Ego 
sum pastor bonus. Disce quis sit pastor, et quis sit 
bonus. Fungitur ipse intepretis munere. Verus 
pastoranimam suam ponit pro ovibus : mercenarius 
vero,et quinon est pastor, cujus non sunt oves pro- 
prie, non curat, cum lupum venientem videt 33, 


4. Hie querit Ecclesia, si pastor Dominus est, 


τῆς ποιμαντιχῆς μαρτυρίαν. ᾿Εγώ εἰμι ὁ ποιμὴν 
ὁ χαλόςς. Eye εἰμι, x«i οὐχ )λοίωμαι. Πῶς, 
ὅταν τὰ μεγάλα λέγῃ" Ἐγὼ τῷ χειρί μου ἐστερέω- 
σα τὴν γῆν * ἐγὼ ἐξέτεινα τὸν οὐρανὸν μόνος * 
ὡς ὅταν τἄλλα λέγῃ τὰ ἀξιοπρεπῆ χαὶ ἄξια περὶ 
Θεοῦ λέγεσθαι, οὕτως λέγει. 'O ποιμὴν ὁ χαλός; 
᾿Αποδιώχει τοὺς γόθους, xai τὴν ἀλήθειαν εἰς ἑαυ- 
τὸν περιίστησιν. Ἐγώ εἶμι ὁ ποιμὴν ὁ χαλός. 
Μάθε τίς ἐστιν ὁ ποιμὴν, x«i τίς ἐστιν ὁ χαλός. Αὐ- 
τὸς ἑρμηνεύει. Ὁ ἀληθινὸς ποιμὴν τὴν ψυχὴν αὖ- 
τοῦ τίθησιν ὑπὲρ τῶν προδάτων" ὁ δὲ μισθωτὸς, 
καὶ οὐχ ὧν ποιμὴν, οὗ οὐχ ἐστι τὰ πρόδατα ἴδια, 
οὐ μέλει αὐτῷ, ὅταν ἴδῃ λύχον ἐρχόμενον. 

&. Ἐνταῦθα ξητεῖ ὃ Ἐχχλησία, εἰ ποιμὴν ὁ Κύ- 


quis sit mercenarius pastor ? Num diabolus? Et si B ριος, τίς μισθωτὸς ποιμήν ; Μὴ ὁ διάδολος ; Καὶ εἰ 


diabolus est mercenarius pastor, quis sit lupus ? 
Certe quidem lupus est diabolus, bestia illa imma- 
nis, rapax, insidiatrix, communis omnium hostis. 
Habeatigiturappellationem propriam mercenarius 
pastor. Mercenarios pastores dicebat tunc Domi- 
nus ad eos conversus, qui tunc aderant. Sunt au- 
tem etiam nunc,utinam non essent ! qui sibi cogno- 
men mercenariorum conciliant. Tunc pontitices 
indicabantur et Pharisei, et omnis illa Judaica 
secta. Illos pastores mercenarios dicebat, qui que- 
8tus, non veritatis gratia potestatem pascendi arri- 
puerant.Qui preetextu vano precantur,ut viduarum 
panem atque orphanorum comedant, ii mercenarii 
sunt. Utilitati sue qui inserviunt, quique presens 
sectantes, non intendunt in futurum, mercenarii 
sunt, non pastores.Et nunc mercenarii multi, qui 
promisera gloriola vitam suam vendunt,qui etnunc 
schisma in sanis Domini verbis explicandis con- 
flant. Hec enim cum Dominus dixisset, schisma 
exortum est inter eos 332. Alii dicebant, Demonium 
habet: alii. Non potest efficere demon, ut oculi 


c&ci videant**. Vides quam vetus sit dissensionis : 


188 vitium ? Statim autem ventilabrum paleas 
discernit a frumento 35. Et quod quidem leve est et 
instabile, sejungitur ab eo quod vim habet nu- 
triendi : quod vero ad alimentum spirituale ido- 
neum est, agricolis tribuitur. Idcirco schisma ex- 
ortum est,et alii sic dissidebant,alii sic.Judeorum 
est scindi : sed Dei Ecclesia, quee inconsutilem tu- 
nicam, ἃ summo contextam, a militibus sine scis- 
sura servatam aecepit, queque Christum induit, 
vestem ne scindat**. Et cognosco meas, et cogno- 
scunt me mec ?',Rapuit hecadsuam blasphemiam 
confirmandam hereticus. Ecce,inquit,dictum est : 
Cognoscunt me mez, el cognosco meas. Quid igitur 
significat illud, cognoscere? essentiamne intelli- 
gere, an metiri magnitudinem ? An illa de divini- 


19 Joan. x, 11. 
20. 21. 


39 Malach. ri, 6. 
38 Matth. mr, 12. ** Joan. xix, 23. 24. 


(95) Reg. alter ἐνδιαχοίνει. Quod mox sequitur, 
τῶν γευργούντων,Ἰἃ non placet : quoniam tamen ita 


21: [sa xiv, 24. 
31 Joan. x, 14. 


ὁ διάδολος μισθωτὸς ποιμὴν, τίς ὁ AUxog; ᾿Αλλὰ 
λύχος μὲν ὁ διάδολος, τὸ ἀνήμερον θηρίον, τὸ ἀρ- 
παχτιχὸν, τὸ ἐπίθουλον, ὁ χοινὸς πάντων ἐχθρός, 
Ἐχέτω τοίνυν ἰδίαν προσηγορίαν μισθωτὸς ποιμήν. 
Μισθωτοὺς ποιμένας τότε μὲν πρὸς τοὺς τότε ἀπο- 
στρεφόμενος ὁ Κύριος ἔλεγεν. Εἰσὶ δὲ xai οἱ νῦν, 
ὡς οὐχ ὄφελον, οἱ τὴν προσηγορίαν τῶν μισθωτῶν 
οἰχειούμενοι. Τότε ἀρχιερεῖς ἐνεδείκνυντο χαὶ Φαρι- 
σαῖοι, x«i πᾶν ἐχεῖνο τὸ χόμμα τὸ Ἰουδαϊχόν. ᾿Εχεί- 
γους μισθωτοὺς ἔλεγε ποιμένας, τοὺς οὐ διὰ τὸ 
ἄληθες, ἀλλὰ διὰ τὸ αὐτῶν χρειῶδες τὴν τοῦ ποιμαί- 
νειν ἐξονσίαν λαδόντας. Οἱ ἐπὶ προφάσει ματαίᾳ 
προσευχόμενοι, ivx χατεσθίωσι τὸν ἄρτον τῶν χὺ- 
ρῶν x«i τῶν ὀρφανῶν, οὗτοι μισθωτοί. Οἱ τὴν 
QC χρείαν θεραπεύοντες, οἱ τὸ παρὸν διώχοντες, οὐ 
πρὸς τὸ μέλλον ἀτενίξοντες, μισθωτοὶ, x«i οὐ ποι- 
μένες εἰσί. Καὶ νῦν μισθωτοὶ πολλοὶ δοξαρίον ὃν- 
στήνον τὴν ἑαυτῶν ζωὴν ἀποδιδόντες, οἱ χαὶ νῦν ἐπὶ 
τοῖς ὑγιαίνουσι τοῦ Κυρίον ῥήμασι σχίσμα ποιοὺῦν- 
τες. Εἰπόντος γὰρ ταῦτα τοῦ Κυρίον, σχίσμα ἐν αὐ- 
τοῖς ἐγένετο. Οἱ μὲν ἔλεγον, Δαιμόνιον ἔχει" ἄλλοι, 
Δαίμων ὀφθαλμοὺς τυφλοὺς βλέπειν ποιεῖν οὐ δύνα- 
ται. Ὁρᾷς πῶς παλαιὸν τὸ πάθος τοῦ σχίσματος ; 
Εὐθὺς γὰρ τὸ πτύον διαχρίνει (95) μὲν τὸ ἄχνρον ἀπὸ 
τοῦ σίτου“ xai τὸ μὲν χοῦφον xai ἄστατον ἀποσχ - 
ζεται τοῦ τροφίμον, τὸ δὲ πρὸς τροφὴν πνευματιχὴν 
ἐπιτήδειον παραμένει τῶν γεωργούντων. Διὰ τοῦτο 
σχίσμα ἐγένετο, xal oi μὲν οὕτω διεφέροντο, οἱ δὲ 
οὕτως. Ιουδαίοις πρέπει τὸ σχίξεσθαι- ἡ δὲ τοῦ 
Θιοῦ Ἐχχλησία, τὸν χιτῶνα τὸν ἄῤῥαφον, τὸν ix 
τῶν ἄνωθεν ὑφαντὸν, δεξαμένη, τὸν ἄσχιστον ὑπὸ 
στοατιωτῶν διαφυλαχθέντα, ἢ Χριστὸν ἐνδυσαμένη, 
μὴ σχιξέτω τὸ ἱμάτιον. Καὶ γινώσχω τὰ ἐμὰ, καὶ 
γινώσχουσί με τὰ ἐμά, Ἵρπασεν ὁ αἱρετιχὸς ποὸς 
τὴν ἰδίαν χατασχευὴν τῆς βλασφημίας. Ἰδοὺ, φησὶν, 
εἴρηται, ὅτι Γινώσχουσέ με τὰ ἐμὰ, xal γινώσχω 
τὰ ἐμά. Γινώσχειν ἄρα τί λέγει; τὴν οὐσίαν νοεῖν ; 


D 


32 Joan. x, 1{-:4, 38 Joan. 1x, 16. 3" Joan. x, 


scriptum invenimus in nostris codicibus, nihil 
mutandum censuimus. 


591 


HOMILIA IN MAMANTEM MARTYREM 


998 


τὸ μέγεθός ixparpsty ; Ἐχεῖνα χατανοεῖσθαι τῆς θεό» À. tate intelligere, quae tunosse impudenter affirmas? 


τητος, ἃ σὺ τῇ σεαυτοῦ θρασυστομέᾳ χατεπαγγιλλῃ ; 
Ἢ ἐκ τῶν χατόπιν οὐ νοεῖς τὸ μέτρον τῆς γνώσιως ; 
Τί γινώσχομεν Θεοῦ ; Τὰ ἐμὰ πρόδατα τῆς φωνῶς 
μου ἀχούει. Ἴδε πῶς (96) νοεῖται Θεός’ ix τοῦ 
ἀχούειν ἡμῆς τῶν ἐντολῶν αὐτοῦ" ix τοῦ ἀχούοντας 
ποιεῖν. Τοῦτο γνῶσις Θεοῦ, τήρησις ἐντολῶν Θεοῦ. 
Πῶς οὐ πολυπραγμοσύνη περὶ οὐσίας Θεοῦ ; οὐ ζή- 
τησις τῶν ὑπερχοσμίων ; οὐχ ἐπίνοια τῶν ἀοράτων ; 
Γντώσχει με τὰ ἐμὰ, καὶ γινώσχω τὰ ἐμάώ. ᾿Αρχεῖ 
σοι εἰδέναι, ὅτι ποιμὴν χαλός" ὅτι ἔθηχε τὴν ψυχὴν 
αὐτοῦ ὑπὲρ τῶν προθάτων. Οὗτος ὅρος τῆς τοῦ Θεοὶ 
ἐπιγνώσεως. Πόσος δὲ Θεὸς, xai τί τὸ μέτρον αὐτοῦ, 
καὶ ποταπὸς τὴν οὐσίαν, τὰ τοιαῦτα ἐπιχίνδυνα μὲν 
τῷ ἐρωτῶντι, ἄπορα (97) δὲ τῷ ἐρωτωμένω" σιωπὴ 


Annon ex superioribus modum intelligis cognitio- 
nis ? Ecquid in Deo agnoscimus ? Oves mea vocem 
meam audiunt. Vide quomodo cognoscatur Deus; 
ex eo quod mandata ipsius audimus, ex eo quod 
illa audientes conficimus. Cognoscere Deum, est 
servare Dei precepta. Num debet esse de Dei es- 
sentia disceptatio curiosior ? num de rebus quie 
mundum transcendunt, questio? num invisibilium 
intelligentia ? Cognoscunt me mes, et cognosco 
meas. Scire satis libi est, bonum pastorem esse, 
animam suam pro ovibus posuisse. Cognitio Dei 
continetur his finibus. Quantus autem sit Deus, et 
quis modus ejus, et qualis secundum essentiam, 
talia ut sunt interroganti periculosa, ita ei qui in- 


δὲ, θεραπεία τῶν τοιούτων ἐστί, Τὰ ἐμὰ πρόδατα B terrogatur inexplicabilia: silentium autem, talium 


τῆς ἐμῆς φωνῆς ἀχούει, εἶπεν, οὐ συξητεῖ, Τοντ- 
ἐστιν οὐ παραχούει, οὐ φιλονειχεῖ. “Ἔχουσας Yüov, 
μή μοι τρόπους γεννήσεως μήτε αὐτὸς (98) τεχνολό- 
γι, μήτε ὑπὸ αἰτίαν ἀνάγαγε (99) τὰ μὴ αἰτιολογή- 
ματα, μὴ διὰ σχίσματος διόριξε τὸ συνημμένον. Διὰ 
τοῦτο προλαδὼν ἡσφαλίσατα σε ὁ εὐαγγελιστής, 
ἤχουσας πρώην, xai δὴ &xoUst; Ἐν ἀρχῇ vv ὁ 
Λόγος, ἵνα μὴ τὸν Υἱὸν γέννημα ἀνθρώπινον νομί- 
σὴς ix ToU μὴ ὄντος παρεληλυθέναι. Λόγον σοι εἶπε 
δια τὸ ἀπαθές. Ἦν σοι εἶπε διὰ τὸ ἄχρονον. ᾿Αρ- 
χήν σοι εἶπεν, ἵνα συνάψῃ τὸν γεννηθέντα τῷ Πα- 
tpi, Εἶδες πρόδατον εὐπειθὲς πῶς ἀχούει γωνὴν At- 
σπότον. Ἐν ἀοχῆῇ, χαὶ ἦν, xxi Λόγος. Μηδὲ λέγε 
τὸ, Πῶς ἦν ; x«l, Εέ ἦν, οὐχ ἐγεννήθη, xci Ei 


medela est. Oves mea vocem meam audiunt 38. Au- 
diunt, inquit, non disceptant. Hoc est, non sunt 
inobsequentes, non contendunt. Audisti Filium, ne 
tu mihi artificiose disputes de modis generationis, 
neque quorum causa afferri nequit, ea ad causam 
adducas: ne per schisma separa quod cunjunctum 
est, Eam obrem in antecessum communivit te 
evangelista. Audisti pridem, et etiam nunc audis, 
In principio erat. Verbum ??,ut ne Filium fetum 
humanum putes, qui ex non existente productus . 
sit. Verbum dixit tibi ob apatliam. Dixit tibi, Erat 
propterea quod ante omne tempus est. Principium 
dixit, ut Genitum conjungeret cum Genitore. Vi- 
disti quomodoovicula morigera vocem Domini au- 


ἐγεννήθη, οὐκ ἦν. Οὐχ ἔστι πρόθατον τὸ τὰ τοιαῦτα (, diat, In principio, et erat, et Verbum. Neque di- 


λέγον. Προδάτου δέομα’ ἔσωθεν δὲ λύχος ἐστὶν ὁ 
φθεγγόμενος. ᾿ἘἘπίδουλος yvepitécÓn. Τὰ ἐμὰ mpo- 
6xrx τῆς ἐμῆς φωνῆς ἀχούει. Ἤχουσας Υἱόν ; 
Νόησον τὴν πρὸς Πατέρα ὁμοιότητα, ᾿Ομοιότητα 
λέγω (1) δι᾽ ἀσθένειαν τῶν δυνατωτέρων σωμάτων. 
᾿Επεὶ τό γε ἀληθὲς (οὐ φοθδοῦμαι γὰρ προσδαίνειν 
τὴν ἀλήθειαν), οὐχ εἰμὶ ἕτοιμος συχοφάντης. Ταύ- 
τότητα λέγω, φυλάσσων Υἱοῦ x«l Πατρὸς ἐδίότητα (2). 
Ἐν ὑποστάσει Υἱοῦ, μορφὴν vóncog πατρικὴν, ἵνα 
μοι τὸν ἀχριδῇ τῆς εἰκόνος διασώσῃς λόγον, ἵνα μοι 
νοήσης θεοσιδῶς" ᾿Εγὼ ἐν τῷ Πατρὶ, xai ὁ Πατὴρ 
ἐν ἐμοί" οὐχ οὐσιῶν σύγχνσιν. ἀλλὰ χαραχτήρων 
ταυτότητα, ᾿Αλλὰ yàp ἔοιχεν ἐναντιώτατον εἶναι τῶν 
πραγμάτων, ἀγαπητοὶ, ὅπον γε καὶ τὴν ἡμετεραν 


cas : Quomodo erat ? et, Si erat, genitus non est ; 
et, Si genitus est, non erat. Non est ovicula, qua 
talia dicit. Pellis ovilla est : sed intus lupus est qui 
loquitur. Cognoscatur insidiator. Oves mea vocem 
meam audiunt. Audisti Filium? Intellige similitudi- 
nem quam cum 189 Patre habet. Similitudinem 
dico, ob imbecillitatem corporum valentiorum. 
Alioqui veritas ita habet (non enim vereor accederc 
veritati, non sum ad sycophantiam propensus. 
Identitatem dico, custodiens Patris etFilii proprie. 
tatem. In hypostasi Filii, formam intellige pater- 
nam, ut mihi perfectam imaginis rationeni serves, 
utmihi religiose intelligas illud Ego in Patre, et 
Pater in me est ?. Nolim intelligas essentiarum 


ἀσθένειαν ἐξεδιάσατο τὸ εὐπειθὲς τῆς ὑμετέρας ἀχοῆς ἢ confusionem, sed characterum identitatem. At 


εἰπεῖν rt ἐν μέσοις x«i φθέγξασθαι, ἵνα ἡ δύναμις 
*! Joan. x, 27. ?* Joan. s, 1. 89 Joan. xiv, 10. 


(96) Idem codex πρόθατα τῆς ἐμῆς povic ἀχούει, 
Eid tq πὼς. 

(97) Legitur quidem in utraque editione et in 
Reg. secundo ἀπορία : sed tamensequi malui con- 
jecturam Combefisii qui pro ἀπορία legendum 
putat ἄπορα. | 
.(98) Sie Reg. secundus. Editi uirt αὐτὸς dpi 
«natrr, pro ἀπαίτει. 

(99) Editi ἄναγε. Veteres duo libri ἀνάγαγε. 

(1) Reg. secundus idrxr« λέγω. Mox unus ms. 
ποοθαίνειν». 


enim, dilecti, res quam maxime contraria esse vi- 


(2) Idem coder, Ταντότητα λέγω, φνλάσσω Υἱοῦ 
xai Πατρὸς ἰδιότητα. Ὑπόστασιν Υἱοῦ μορφήν, etc, 
Editi, Ταντότητα λόγῳ φνλάσσω Υἱοῦ χαὶ Πατρός. 
Ἰδιότητα ἐν ὑποστάσει Υἱοῦ μορφὴν νόησον πατρι- 
χήν, qui verba ita Laline reddiderat vetus inter- 

res In sermone Patris et Filii identitatem servo. 

rop? ielatem in subsistentia Filii, formam intelli- 
ge paternam. Ex veteri libro, ut potui, hunclocum 
restituere conatus sum. Lege Combefisium in illud, 


σωμάτων. 


399 


S. BASILII MAGNI 


600 


detur, quippe quia debilitatem nostram vestra in A τοῦ Θεοῦ ἐν τῇ τοῦ ὀργάνου ἀσθενεὶᾳ μάλιστα δια- 


audiendo obedi: ntia aliquid in medium afferre ac 
dicere coegit, ut potentia Dei in organi debilitate 
maxiane elucesceret. Forte enim ob eam causam val- 
deabundavit nostra debilitas, ut gloria majore affi- 
ceretur qui quod infirmum est corroborat. Qui ve- 
ro hanc nostram celebritatem reduxit, et prreteriti 
anni votis finem dedit, et succedenti tempori ini- 
tium largitus est (eadem enim dies preteritum cir- 
culum nobis terminat, et rursus insequentis fit 
initium), quí igituP congregavitnos, et tribuit usum 
futuri, conservetnosin semetipsoillesos,inoffensos, 
a lupi raptu securos : Ecclesiam hanc, que magnis 
martyrum turribus munitur, custodiat inconcus- 
sam : insidias omnes, et heretici furoris assultum 
avertat. Preeterea in tranquillitate nobis prestet, ut 
discamus oracula divina, datamque Spiritus gra- 
tiam doceamus : quia ipsi gloria et imperium cum 
sancto Spiritu, nunc et semper, et in secula 588 
culorum. Amen. 


φανῇ. Τάχα γὰρ διὰ τοῦτο ὑπερεπερίσσευσεν ἡμῶν 
τὸ ἀσθενὲς, ἵνα ἐπί πλεῖον δοξασθῇ ὁ τὸ ἀσθενὲς ἐν- 
ἰσχύων. Ὁ δὲ περιαγαγὼν ἡμῶν τὴν πανηγυριν ταύ- 
τὴν, xoi πέρας δοὺς ταῖς περυσιναῖς εὐχαῖς, xai χε- 
φαλὴν δοὺς τῷ ἐπιόντι χρόνῳ (ἡ γὰρ αὐτὴ ὑμέρα 
ὀρίξει ἡμῖν τὸν παρελθόντα χύχλον, x«i κεφαλὴ γέ- 
νεται πάλιν τῷ ἐπερχομένῳ), ὁ τοίννυν ἐπισυ άξας 
καὶ χαρισάμενος τοῦ μέλλοντος τὴν ἐνέργειαν͵ δια- 
φυλάξειν ἡμᾶς ἐν αὐτῷ ἀδλαθεῖς, ἀνεπηρεάστους, 
ὑπὸ τοῦ λύχον ἀϑιαρπάκτους" ἄσειστον τὸν Ἐχχλη- 
σίαν ταύτην, φρονρουμένην τοῖς μεγάλοις πύργοις 
τῶν μαρτύρων διατηρήσειε. Πᾶσαν ἐπιδουλὴν καὶ 
προσδολὴν αἱρετικῶν μηνιαμάτων ἀποστρέψειεν' ἐν 
ἡσυχίᾳ δὲ παράσχοι ἡμῖν (3) διδάσχεσθαι τὰ θεῖα 
λόγια, καὶ διδάσκειν τὸν ἐπιχορηγονμένην χάριν τοῦ 
Πνεύματος" ὅτι αὐτῷ ὑ δόξα xal τὸ χράτος σὺν τῷ 
&yio Πνεύματι νῦν wel ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν 
αἰώνων. ᾿Αμήν. 





HOMILIA XXIV. 
Contra Sabellianos, et Arium, et Anomaos. 


1. Pugnat Judaismus cum Hellenismo, et uter- 
que cum Christianismo, quemadmodum JEgyptii 
et Assyrii et sibiinvicem et israeli erant infensi. 
Ita quoque in vitio comperimus timiditatem atque 
audaciam etinterse pugnare, et fortitudini adver- 
sari. Talis quedam pugna etiam adversus rectam 
confessionem utrinque mota est, hinc a Sabellio, 
illinc ab iis qui,predicant inequalitatem, Nos 
vero sicut ethnicos fugimus, et improbum simu- 
Jacrorum cultum sumus aversati, et deorum mul- 
titudinem quam inducunt impiam esse judicavi- 
mus ; sic quoque Judeorum Filium Dei negan- 
tium refugimus blasphemiam, veriti scilicet minas 
illas : Quinegaveritmecoram hominibus, negabo et 
ego eum coram Patre meo, qui in colis est ?*. 
Fugiamus iyitur, ut par est, eos etiam qui his 
cognata dogmata contra veritatis doetrinam exco- 
gitant. Postquam enim callidus ille ad nocendum 
diabolus Christianos vidit a Judeis ac gentilibus 
abalienari, statimque infensos nos illis esse nomi- 
num causa ; iuposito utrisque nomine nostro, sic 
rursus Judaicam inficiationem ac gentilem deorum 
multitudinem introducere conatur. Qui eniin Uni- 
genitum dicunt opus Dei esse atque facturam, 
deinde adorant, et velut Deum protitenturjii dum 
coluntcreaturaim, non Creatorem, aperte gentilium 


5! Matth. x, 33. 


(3) Editi ἀποστρέψειεν ἐν ἡσυχίᾳ, παράσχοι δὲ 
ἡμῖν, avertat in tranquillitate, etc. Reg. secundus 
ut in contextu. 

(4) Reg. secundus, κατὰ Σαδελίου, χαὶ 'Aptiou, 
xxi τῶν ᾿Ανομοίων. Καὶ ἀχριβὴς θεολογία περὶ τῆς 
ἁγίας Τριάδος, Adversus Sabellium, εἰ Artum, et 
Anomaqos. Atque theologia accurata de sancta 


OMIAIA KA. 
Κατὰ Σαδελλιανῶν, χαὶ ᾿Αρείον, xxi τῶν ᾿Ανο- 
μοίων (4). 
4. Μάχεται ᾿Ιουδαϊσμὸς Ἑλληνισμῷ, xal ἀμφότε- 


got Χριστιανισμῷ, ὥσπερ Αἰγύπτιοι xal ᾿Ασσύριοι 


καὶ ἀλλήλοις ἦσαν πολέμιοε xci τῷ 'lcpajA ὡς xal 
ἐπὶ τῆς χαχέας εὑρίσχομεν δεϊλίαν xai θράσος xal 
ἄλληλοις αντιχείμενα, καὶ τῇ ἀνρδίᾳ, Τοιαύτη "ig ἐστι 
καὶ πρὸς τὴν ὀρθότητα τἧς ὁμολογίας ἐχατέρωθεν 
παραχειμένη μάχῃ ἐντεῦθεν μὶν Σαδελλίον, ἐτέ- 
ρωθεν δὲ τῶν τὸ ἀνόμοιον χηρυσσόντων. ᾿Ἡμεὶς δέ, 
ὥσπερ ἀπεφύγομεν Ἕλληνας, χαὶ τὴν πονηρὰν εἰ- 
δωλολατρείαν (5) ἐξετράπημεν, xai τὸ πολύθεον «U- 
τῶν ἄθεον εἶναι χατέγνωμεν’ οὕτως ἀπεφύγομεν 
καὶ τὴν τῶν Ἰουδαίων βλασφημέαν τῶν τὸν Υἱὸν τοῦ 
Θεοῦ ἀρνουμένων, φοδηθέντες ἐχείνην τὴν ἀπειλήν" 
Ὃς ἂν ἀρνήσηταέ (0) με ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώ- 
πων, ἀπαρνήσομαι αὐτὸν χἀγὼ ἔμπροσθεν τοῦ 
Πατρός μον τοῦ ἐν οὐρανοῖς. Φεύγωμεν δὴ οὖν, 
ὡς τὸ εἰχὸς, xxi τοὺς τὰ συγγενῆ τούτοις κατὰ τοῦ 
λόγου τῆς ἀληθείας ἐπεξευρίσχοντας. ᾿Επειδὴ γὰρ 
εἶδεν ὁ σοφὸς τοῦ χαχοποιῆσαι διάδολος τὸν πρὸς 
Ἕλληνας x«t Ἰουδαίους τῶν Χριστιανῶν ἀλλοτρίω- 
σιν, xxi ὁτι εὐθὺς ἐκ τῶν ὀνοαάτων ἔχομεν πρὸς 
αὐτοὺς πολεμίως (T), τὸ ὑμέτερον ἐπιθεὶς ἐχατέροις 
ὄνομα, οὕτως ἐπεισάγειν ἐπιχειρεῖ πάλιν τὴν — lov 
δκικὴν ἄρνησιν, καὶ τὴν Ἑλληνικὴν πολυθείαν. Οἱ 
μὲν γὰρ ἔργον Gio) εἶναι λέγοντες τὸν Μονογενῆ, 
x«i ποίημα, εἶτα προσχυνοῦντες χαὶ θεολογοὺν- 


Trinitate. MEN 
(8) Sic veteres quinque libri. Edili καὶ τῆς πονη- 
ρᾶς εἰδωλολατρείας. .. 
(6) Edili ὃς ἀρνήσεται. Αἱ quataor mss. utt in 
contextu. Mox.coex Clarom. ἀρνήσομαι x&y». 
(1) Unus ms. Colb. αὐτοὺς πόλεμον, Codex Cla- 
rom. πολεμεῖν. 


HOMIL, CONTRA SABELLIANOS, ET ARIUM, ET ANOM(EOS. 


603 


τες (8), ἐν τοῦ λατρεύειν τῇ χτίσει, xal μὴ τῷ xr(- À errores introducunt: qui vero Deum ex Deo ne- 


σαντι, τὰ τῶν ᾿Ελλήνων ἄντιχρνς ἐπεισάγουσιν " ei 
δὲ τὸν ix Θιοῦ Θεὸν (9) ἀρνούμενοι, καὶ ὀνόματι 
μὲν ὁμολογοῦντες Υἱὸν, ἔργῳ δὲ καὶ ἀληθείᾳ τὴν 
ὕπαρξιν ἀθετοῦντες, τὸν Ἰουδαϊσμὸν πάλιν ἀνα- 
γεοῦνται, Καὶ γὰρ ὅταν ὁμολογῶσι Λόγον, τῶ ἐνδια- 
θέτῳ αὐτὸν παρειχάξουσι " χαἀὶ σοφίαν λέγοντες, 
ὁμοίαν εἶναι λέγουσι τῇ ἔξει τῇ ἐν vui τῶν πεπαι- 
δευμένων συνισταμένῃ * x«l διὰ τοῦτο πρόσωπον ἐν 
Πατρὸς χαὶ Υἱοῦ, ἐπειδὴ καὶ ἄνθρωπος εἷς λέγεται, 
οὐ διαιρούμενος ἀπὸ τοῦ ἐννυκάρχοντος αὐτῷ λόγον 
καί τῆς σοφίας, Καίτοι ὁ (10) εὐαγγελιστὴς εὐθὺς 
ix προοιμίων βοᾷ" Καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος, ἐδίαν 
ὕπαρξιν διδοὺς τῷ γΥίῷ. Ei γὰρ ἐν καρδίᾳ ἦν ὁ 
Λόγος, πῶς ἂν ἐνοήθη Θεός; πως δ' ἂν ἦν πρὸς 
τὸν Θιόν ; ᾿Επειδὴ οὔτε ὁ ἐν ἀνθρώπῳ λόγος ἄνθρωπες, 
οὔτε πρὸς οὐτὸν εἶναι λέγεται, ἀλλ' ἐν αὐτῷ, Οὔτε 
γὰρ ζῶν ἐστιν, οὔτε ὑφεστώς" ὁ δὲ τοῦ Θεοῦ Λόγος 
ξωή ἐστι x«i ἀλήθεια. Καὶ ὁ μὲν λόγος ὁ ἡμέτερος 
ὁμοῦ τε ἔλέχθη xai οὐκ ἔστι * πεοὶ δὲ τοῦ Θεοῦ Λόγον 
τί φησιν ὁ ψαλμός; Eig τὸν αἰῶνα, Λύριε, ὁ Λόγος 
σον διαμένει ἐν τῷ οὐρανῷ. 

2. Καὶ ἐντεῦθεν μὲν οὗτος ὁ πόλεμος " ἑτέρωθεν δὲ 
τίς xxi ποῖὸς ἐστιν ὁ xarà τῆς ἀληθείας ἀγὼν ; Τὴν 
μὲν ὕπαρξιν συγχωροῦσι. καὶ ἴδιον εἶναι πρόσωπον 
Υἱοῦ, καὶ ἴδιον Harpóg συντίθενται " ἀνομοιότηνα δὲ 
τῆς φύσεως παρεισάγουσι. Καὶ τὸ τοῦ Υἱοῦ ὄνομα 
μέχρι φωνῆς συγχωρόῦσι, τῇ δὲ ἀληθείᾳ πρὸς τὴν 
χτίσιν αὐτὸ κατάγουσιν * οὐ δνδωπούμενοι τήν φω» 
νὴν τοῦ Κυρίου, ἑαυτὸν προδεικνύντος τῷ πρὸς τὴν 


gant, et nomine quidem 190 Filium confitentur, 
sed reipsa et vere subsistentiam ejus abolent, ii 
rursus Judaismum renovant. Cum enim Verbum 
confitentur, ipsum comparani cum eo quod in 
mente concipitur verbo; cumque sapientiam di- 
cunt, consimilem esse dicunt habitui qui in anima 
manet eruditorum. Et idcirco unam personam Pa- 
tris et Filii profitentur, quod homo quoque unus 
dicitur non divisus, ob verbum quod in ipso est 
et ob sapientiam. Atqui evangelista statim ab ini- 
tio clamat: Et Deus erat Verbum?*, subsistentiam 
propriam dans Filio. Etenim si in corde erat Ver- 
bum, quomodo Deus intelligi potuit? rursus quo- 
modo erat apud Deum ? Nam neque verbum quod 


p ín homine est, bomo est, neque apud ipsum esse 


dicitur, sed in ipso. Neque enim vivens est, neque 
subsistens : sed Dei Verbum vita est et veritas **. 
Et nostrum quidem verbum simul atque prolatum 
est, amplius non est: sed de Dei Verbo quid dicit 
psalmus ? In eternum, Domine, Verbum tuum 
permanet ín colo **. 

2. Atque hinc quidem hoc bellum infertur: il- 
lino vero quod et quale certamen est contra veri- 
tatem? Substantiam quidem concedunt, propriam- 
que Filii personam esse, et Patris propriam con- 
fitentue: sed natura inducunt inequalitatem. Et 
Filii nomen voce tenus concedunt, sed reipsa 
ipsum demittunl ad creaturam, haud verentes 
vocem Dotraini, se ei qui Patrem videre gestiebat 


τοῦ Πατρὸς θεωρίαν ἐπειγομένῳ. 'O ἑωρακὼς γὰρ c, preemonstrantis. Qui enim, inquit, vidi? me, vidit 


ἐμέ, φησὶν, ἑώραχε τὸν Πατέρα. Αὕτη δὲ ἡ φωνὴ 
ὀρθῶς λογιζομένοις ἀμφοτέρων ἐμφάττει τὰς βλασ- 
φημίας, Οὔτε γὰρ ἑαυτὸν εἶναι τὸν Πατέρα φάσχει, 
ὃς γε διαιρεῖ τὰ πρόσωπα φανερῶς ἐν τῷ λέγειν - Ὁ 
ἑωραχὼς ἐμέ. Δείχνυσι γὰρ ἐκ τούτον τὸ ἴδιον αὐτοῦ 
πρόσωπον (11)* Ἑώραχκε τὸν Πατέρα, ἀναφέρων 
ἐπὶ τὸ πατριχὸν πρόσωπον, καὶ διαιρῶν ἀφ᾽ ἑαυτοῦ 
προδήλως, xai ἐν τῷ λέγειν * El ἐγνώχειτέ με, καὶ 
τόν Πατέρα pou ἄν ἤδειτε. Οὐ γὰρ σύγχυσιν τῶν 
προσώπων ἐμφαίνει ταῦτα, ἀλλὰ τὸ ἀπαράλλακτον 
τῆς θεότητος παρίστησιν, ᾿Ακονέτωσαν δὲ τὸν αὐτὸν 
λόγον (12) καὶ οἱ ἐναντίοι" ὅτι ὁ τῆς τοῦ Υἱοὺ κατα 
ἠξιωμένος χοινωνίας οὐχ ἀπεστέρηται τοῦ Πατρός. 
Οὐ γὰρ ἀλλοῖον ὁ γεννήτωρ ἐγέννα, ἀλλα τοιοῦτον 
οἷος αὐτός ἔστιν. "Axous, ὁ ᾿Ανόμοιος * Ἐγὼ καὶ ὁ 
Πατὴρ ἔν ἐσμεν. Γλχονε xat σὺ, ὁ Ταδώλιος " ᾿Εγὼ- 


Patrem **, Hec autem vox, si quis recte judicat, 
utrorumque obturat blasphemias. Neque enim 
seipsum Patrem esse dicit, qui scilicet personas 
aperte distinguat, his verbis : Qué vidit me. Hinc 
namque ostendit propriam suam personam. Cum 
vero subjungit : Vidit Patrem, rescipit δὰ pater- 
nam personam. ac distinguit a semetipso mani- 
feste. Quod idem facit quoque, ubi ait: Si cogno- 
visselis me,et Putrem meum utique cognovisselt:s**, 
Non enim personarum confusionem indicant bee, 
sed deitatis similitudinem exhibent discriminis 
cujusvis expertem. Audiant autem hec ipsa verba 
et adversarii, quod qui Filii consortio dignatus est, 
is Patre privatus non sit. Nec enim diversum Geni- 
tor genuit, sed talem qualis ipse est. Audi, Ano- 
moe, Ego et Pater unum sumus?!, Audi et tu, 


*! Joan. 1, 1. ** Joan. xiv, 6. ?* Psal. cxvirm, 89. 55 Joan. 9. 84 ibid. 7. *' Joan. Σ, 30. 


(8) Ita Anomoei Filium dicebant Deum, ut eum 
Patre minorem esse vellent. 

(9) Editi Θεὸν Λόγον, Deum Verbum. Vox ultima 
in mss. non legitur. 

(10) Editi Καίτοιγε ὁ. Veteres tres libri αἱ ir 
contextu. Aliquanto post mss. duo πῶς δ᾽ ἄν. 
Editi. πῶς ἄν. 

(11) Unus codex Reg. ἐκ τοῦτον τὸ ἐκυτοῦ πρόσ- 
ωπον, “ 

(12) Antiqui tres libri τῶν αὐτῶν λόγων. Combe- 
fisius, cum verba, que proxime sequuntur, cor- 
ruptaessearbitraretur, eaduobus modis resarcire 


conatus est. Ait igitur legendum esse aut ὅτι ὁ τῆς 
TOU Υἱοῦ χκατηξιωμένος προσηγορίας οὐχ ἀπεστέρηται τῆς 
τοῦ Πατρὸς χοινωνίας, aut ὅτι ὁ τῆς τοῦ Υἱοῦ κατοξιω- 
μένος χοινωνίας, elc., ut in contextu, sed sic tamen, 
ut post illud, Πατρός, subaudiatur vox κοινωνίας, 
Qwui Filius dignatus est consortio, nec Patris pri 
v4lus est, supple, consortio, Puto simpliciter 
lezendum προσηγορίας pro χοινωνίας, hoc sensu : 
Qui ?ta conjunct«s est Patri, ut Filu nomen con- 
secutus sit, privatus non est Patre, hoo est, Patris 
naturam kabet. 


603 S. BASILIl MAGNI 604 


Sabelli, Ego exivi a Patre, et ad ipsum vado?* Α ix τοῦ Πατρὸς ἐξῆλθον, χαὶ πρὸς αὐτὸν ὑπάγω. Kai 
Et uterque ex evangelica doctrina proprium vul- ἐχάτερος ὑμῶν τὸ ἴδιον τραῦμα ἐκ τοῦ εὐαγγελιχοῦ 
nus curet. Et tu quidem unitatem sume ex abso- διϑασχαλίον (13) θεραπευέσθω. Καὶ σὺ uiv τὴν 
lutissima nature similitudine: tu vero illud, Ab eo ἐνότητα λάμδανε ἐπὶ τὸ τῆς φύσεως ἀπαράλλαχτον " 
exivi, et ad ipsum vado, ad personarum diversi- σὺ δὲ τὸ, ᾿Απ’ αὐτοῦ ἐξῆλθον, xoci πρὸς αὐτὸν 
tatem referas. Conveniat igitur de his inter nos, πορεύομαι, imi τὸ τῶν προσώπων διάφορον (44). 
agamusque pacem, et a longo contra pietatem Συμόῶμεν οὖν ἐπὶ τούτοις, καὶ εἰρηνεύσωμεν, xoi 
bello desistamus, acutis illis impietatis armis κχαταθώμεθα τὸν μαχρὸν χατὰ τῆς εὐσεθείας πόλε- 
abjectis, et hastis in aratra, gladiis vero in falces μον " ῥέψαντες μὲν τὰ ἠχονημένα ταῦτα τῆς ἀσεδείας 
conflatis ?. Neque tu dicas solum : sed sequere ὄπλα, χαὶ μεταχαλχεύσαντες τὰς ζιβύνας εἰς &o0- 
eum, qui 191 dicit: Non sum solus, quia qui τρα, καὶ τὰς μαχαίρας εἰς δρέπανα. Μήτε σὺ λέγε 
misit me Pater, mecum est 30, Alius igitur est Pater μόνον (15), ἀλλ᾽ ἀκολούθει τῷ λέγοντι - Οὐχ εἰμὲ 
qui misit.alius qui missus est Filius. Ac rursus: μόνος, ὅτι ὁ πέμψας μὲ Πατὴρ μετ’ ἐμοῦ ἐστιν. 
Ego, inquit, testimonium perhibeo de meipso,et "AX; οὖν ὁ πέμψας Πατὴρ, xai ἄλλος ὁ πεμφθεὶς 
testimonium perhibet de me qui misit me Pater !.— Ὑἰός. Καὶ πάλιν, Ἐγὼ, φησὶ, μαρτυρῶ περί ἐμαν- 
Et: /n lege vestra, inquit, scriptum est, quod B τοῦ, xai μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ ὁ πέμψας με Πατήρ. 
duorum hominum testimonium verum est *, Nu- Καὶ, Ἐν τῷ νόμῳ δὲ, φησὶ, τῷ ὑμετέρῳ γέγρα- 
mera, si lubet, personas. Ego, inquit, sum qui πται, ὅτι δύο ἀνθρώπων ἢ μαρτυρία ἀληθής ἐστιν. 
testimonium perhibeo. Unus. Et testimonium per- ᾿Αρίθμησον, εἰ βούλει, τὰ πρόσωπα. 'Eyo, φησὶν, 
hibet de me qui misit me. En duo. Nec ego sic  sipi ὁ μαρτυρῶν. Ek. Καὶ μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ ὁ 
&udacter numero, sed Dominus ipse docuit, cum πέμψας με. Δύο. Καὶ οὐχ ἐγὼ οὕτω τολμηρῶς 
dixit : In lege vesira scriptum est, quod duorum ἀριθμῶ , ἀλλ᾽ αὐτὸς ὁ Κύριος ἐδιδαξεν, εἰπών, 
hominum testimonium verum sit. Tu vero, quialio — 'Ev τῷ νόμῳ τῷ ὑμετέρῳ γέγραπται, ὅτι ἀνθρώ- 
impietatis genere adversus Deum pugnas, qui Εἰς πὼν δύο ἡ μαρτυρία ἁληθύώς ἐστι. Καὶ σὺ δέ, ὁ 
lium dicis Deo natura dissimilem, qui equalitatem γχατ᾽ ἄλλο εἶδος τὸς ἀσεδείας θεομαχῶν, ὁ ἀνόμοιον 
non concedis, qui inducis vite intervallum, reve- εἶναι λέγων τῇ φύσει τὸν Υἱὸν τῷ Θεῷ, ὁ τὴν ἐσό- 
rere Paulum dicentem : Qui est imago Dei invisi- τητὰ μὴ διδοὺς, ὁ διάστασιν exe ἐμποιῶν (16) 
bilis *.**; hocque largiare imagini viventi, ut vitt& δυσωπύήθητι Παῦλον λέγοντα" Ὃς ἐστιν εἰκὼν τοῦ 
archetype per omnia similis sit. Confitere Patrem Θεοῦ τοῦ &opárov * xal δὸς rj ζώσῃ sixówt &map- 
esse Filii, non ereature, opificem. Et in ver& αλλάχτως ἔχειν πρὸς τὴν ζωὴν à» ἀρχέτυπον 
Patris confessione sine eum qui genitus est, ipsi C; 'OuoXóyst Πατέρα Υἱοῦ, μὴ χτίσματος, δημιονργόν. 
dignitate parem esse, revocans in memoriam illud Καὶ ἐν τῇ ἀληθένῇ rov Πατρὸς ὁμολογίᾳ δὸς τὴν τοῦ 
evangeliste, testimonium : Deum Patrem suum γεννηθέντος πρὸς αὐτὸν ὁμοτιμίαν, μνησθεὶς τῆς 
dicebat, faciens se equalem Deo**. /Equalitas au- τοῦ εὐαγγελιστοῦ (17) μαρτυρίας, ὅτι Πατέρα ἔλε- 
tem illa, quam cum Patre habet, intelligitur esse γεν ἑαντοῦ τὸν Θεὸν, ἴσον ἑαυτὸν ποιῶν τῷ Θεῷ. 
secundum naturam, non secundum magnitudinis Τὸ δὲ ἰσάζειν τῷ γεγεννηχότι χατὰ τὸν φύσιν 
corporee mensuram.Quomodoautem nonrapinam νοεῖται, οὐ χατὰ μεγέθους σωματιχοῦ παραμέτρῃ- 
arbitratus est esse se &qualem Deo'6,si, ut tu σιν. Πῶς δὲ οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ εἶναι ἴσα 
blasphemas, nunquam equalis fuit? Ουοπιοὰο θεὼ, εἰ, ὡς σὺ βλασφημεῖς, οὐδέποτε ἴσος : Πῶς δὲ 
rursus in Dei forma erat, qui, ut tu dicis, nun- — x«i ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπῆρχεν ὁ χατὰ τὸν σὸν λόγον, 
quam similis fuit. μηδέποτε ὅμοιος; 

3. Talis quidem utrinque pugna nobis est; 3. ᾿Αλλ’ ὁ μὲν πόλεμος ἑχατέρωθεν ἡμῖν τοιοῦτος * 
veritas vero quee ? Neque tu reformides personas ἡ dé ἀλήθεια τίς; Μήτε σὺ φοδοῦ τὴν τῶν προσώπων 
confiteri: sed dic Patrem, dic et Filium, non rei ὁμολογίαν, ἀλλὰ λέγε Πατέρα λέγε x«i Υἱὸν, pü 
uni nomina duo attribuens, sed ex utraque appel- ἑνὶ πράγματι δύο ὀνόματα ἐπιφθεγγόμενος ἀλλ᾽ d 
latione significationem propriam discens. Nam ἢ ἑκατέρας τῆς προσηγορίας ἰδίαν ἔννοιαν διδασχόμε- 
ingens improbitas est non sucipere documenta νος. Δεινὴ γὰρ ἀγνωμοσύνη μὴ καταδέχεσθαι τὰ 
Domini, qui nobis perspicue aliam personam ab διδάγματα τοῦ Κυρίον, εὐχρινῶς διιστῶντος (18) 


35 Joan. xvi, 28. 39 Isa. n, &. "9 Joan. virt, 16. *! ibid. 14. 53 ibid. 17, 18. **.* Coloss. 1, 15. 
55 Joan. v. 18. '* Philipp. i, 6. 


13) Reg. secundus διδασχαλίον, rectius. Editi (17) Sic veteres quatuor libri. Editi τοῦ E2«y7t- 
διδασκχαλείον. λίον. 
(14) Vox δεάφορον ita hoc loco accipienda est, ut (18) lllud. εὐκρινῶς διεστῶντος, eto., inepte qui- 
ro distinctione sumatur. dem vertit vetus interpres, cum ita scripsit, tam 
(15) lllud, μή τε σὺ λέγε μόνον, sic intellige : — conspicue personarum nobis alterationem secer- 
Neque tu Deum ita sulum dicas, ut ezcludantur — nentis: sed, utingenue fatear nescire quod nescio, 
rsonc. dicam non nosse me ullam vocem Latinam, qua 
(16) Basilius impetit eos, qui Verbum seternum vox Greca írepóros bene exprimi possit. Sed ta- 
non esse profilentes, arbitrabantur intervallum — men forlasse, periphrasi usus, eam utcunque ex- 
quoddam fuisse,quo Patris vita a vita Filii distaret. —primes, si ita interpretere, uti interpretati sumus. 


605 


HOMIL. CONTRA SABELLIANOS, ET ARIUM, ET ANOMOEOS. 


606 


ἡμῖν τῶν προσώπων τὴν ἑτερότητα. ᾿Εὰν γὰρ A alia distinguit. Si enim abiero, inquit, rogabo Pa- 


ἀπῶθω, φησὶ, παρακαλέσω τὸν Πατέρα, x«i ἀλ- 
λον πέμψει Παράχλητον ὑμῖν. Οὐχοῦν Υἱὸς μὲν ὁ 
παραχαλῶν, Πατὴρ δὲ ὁ παραχαλούμενος, Παράχλῃ- 
vog δὲ ὁ ἀποστελλόμενος. "Ap' οὔτ οὐ φανεοῶς ἀναι- 
σχυντεῖς ἀχούων. ᾿Εγὼ πεοὶ τοῦ Υἱοῦ, Ἐχεῖνος δὲ 
περὶ τοῦ Πατρὸς, ἼΛλλος περὶ τοῦ Πνεύματος τοῦ 
ἀγίου, χαὶ πάντα φύρων, x«l πάντα συγχέων, xai 
by πράγματι τὰς πάσας προσηγορίας πεοιτιθείς ; 
Μὴ μέντοι μηδὲ σὺ ἄρπαγμα πρὸς τὴν ἀσίδειαν λά- 
Orc τὴν τῶν προσώπων διαίρεσιν. Εἰ yxp xai δύο 
τῷ ἀριθμῶ, ἀλλὰ τῇ φύσει οὐ διέξευχται * οὐδὲ ὁ τὰ 
δύο λέγων (19) ἀλλοτρίωσιν ἐπεισάγει. Εἰς Θεὸς, ὅτι 
καὶ Πατὴρ - εἷς Θεὸς δέ καὶ ὁ Υἱὸς, καὶ οὐ δύο θεοὶ, 
ἐπειδὴ ταυτότητα ἔχει ὁ Υἱὸς πρὸς τὸν Πατέρα. Οὐ 
yàp ἄλλην ἐν Πατρὶ χαθαρῶ θεότητα, καὶ ἄλλην ἐν 
Υἱῷ οὐδ᾽ ἑτέραν φύσιν ἐκείνην, καὶ ἑτέραν ταύτην. 
Ἵνα μὲν οὖν τρανωθῇ σοι τῶν προσώπων ὃ ἰδιότης, 
ἀρίθμιι ἰδίᾳ [(ατέρα, xai ἰδίᾳ Υἱόν * ix δὲ μὴ εἰς 
πολυθεΐαν ἀποσχισθῇς, μίαν ὁμολόγει ἐπ᾿ ἀμφοῖν τὴν 
οὐσίαν. Οὕτω «αἱ Σαδέλλιος πέπτει, καὶ ὁ ᾿Ανόμοιος 
συντριθήσεται. 

4. Orav δὲ eia μίαν οὐσίαν, μὴ δύο ἐξ ἑνὸς με- 
ρισθέντα νόει, ἀλλ᾽ ἐκ τῆς ἀρχῆῇς τοῦ Πατρὸς τὸν 
Υἱὸν ὑποστάντα, οὐ Πατέρα χαὶ Υἱόν ἐκ μιᾶς οὐ- 
σίας ὑπερχειμένης. Οὐ γὰρ ἀδελφὰ λέγομεν, ἀλλὰ 
Πατέρα x«i Υἱὸν ὁμολογοῦμεν. Τὸ δὲ τῆς οὐσίας 
ταυτὸν, ἐπειδὴ ἐκ τοῦ Πατρὸς ὁ Υἱὸς, οὐ προστάγ- 
ματι ποιηθεὶς, ἀλλ’ ἐκ τὸς φύσεως γεννηθείς " οὐχ 
ἀπομερισθεὶς τοῦ Πατρὸς. ἀλλὰ μένοντος τελείον 
τέλειος ἀπολάμψας. Καὶ μὲ μοι περιδραμόντες, 
ὅσοι ἣ μὴ τελείως τοῖς λεγομένοις ἠχολουθήσατε, 
5 πρὸς ἐπήρειαν ἡμᾶς πειριεστήχατε, οὐ λαδεῖν τι 
παρ᾽ ἡμῶν ὠφέλιμον ἐπιξητοῦντες, ἀλλὰ λαδέσθαι 
τινὸς τῶν λεγομένων ἐπιτηροῦντες, εἴπητε" Δύο 
θεούς χηρύσσει, πολυθείΐαν χαταγγέλλει,. Οὐ δύο 
θεοί" οὐδὲ γὰρ δύο πατέρες. Ὁ μὲν ἀρχὰς εἰσάγων 
duo δύο χηρύττει θεούς. Τοιοῦτος δὲ ἐστι Μαρ- 
χίων, xai εἴ τις ἐχείνῳ τὴν ἀσέδειαν παραπλήσιος. 
Καὶ πάλιν ὁ ἑτερούσιον λέγων τὸν γεγεννημένον 
πρὸ; τὸν γιννήσαντα, δύο χαὶ οὗτος λέγει θεοὺς, 
διὰ τὴν τῆς οὐσίας ἀνομοιότητα τὸ πολύθεον παρ- 
εἰσάγων. Εἰ γὰρ μία μὲν θεότης ἀγέννητος, μία δὲ 
γεννητὴ, σὺ εἶ ὁ τὴν πολυθεΐαν χηρύσσων, ἐναντίον 
μὲν λέγων εἶναι τὸ ἀγέννητον τῷ γεννητῷ, ἐναντίας 


trem, et alium Paracietum mittet vobis "1. Itaque 
Filius est qui rogat, Pater est qui rogatur, Para- 
cletus vero qui mittitur. Nonne ergo aperte im- 
pudens es, qui cum audias, £go, de Filio, /t/e, de 
Patre, Aíius, de Spiritu sancto, misces tamen 
omnia, omniaque confundis, et rei uni tribuis &p- 
pellationes omnes? Vicissiin neque tu ad stabi- 
liendum impietatem sumito secretionem persona- 
rum. Etsi enim duo sunt numero, tamen natura 
non sunt disjuncti : neque qui duo dicit aliena- 
tionem inducit. Unus Deus et Pater, unus Deus 
et Filius, non dii duo, cum Filius identitatem ha- 
beat cum Patre. Non enim aliam in Patre intueor 
divinitatem, aliam in Filio; neque aliam naturam 


B illam, et aliam hanc. Quamobrem perspicua ut sit 


tibi personarum proprietas, numera separatim 
Patrem, et separatim Filium : sed ne scindaris in 
multitudinem deorum, unam in utroque essen- 
tiam confiteare. Ita et Sabellius cadit, et Anomceus 
conteretur. 


&. Sed cum essentiam unam dico ,cave intelligas 
duo ex uno divisa, sed ex principio Patre 199 
Filium subsistentem, non Patrem et Filium ex una 
superiore essentia emergentes. Non enim fratres 
dicimus. sed Patrem et Filium confitemur. At es- 
senlie identitas est, quia ex Patre Filius, non 
precepto factus, sed ex natura genitus, non disse- 
ctus a Patre, sed eo manente perfecto perfectus 


C illucescens. Et mihi, quotquot aut non perfecte di- 


cta assecuti estis, aut calumniandi causa nos cir- 
cumstatis, non qu&rentes ut ex nobis aliquid ca- 
piatis emolumenti, sed observantes ut aliquid eo- 
rum qua dicimus carpatis, ne circumcursantes 
dixeritis : Preedicat deos duos, deorum multitudi- 
nem annuntiat.Non sunt dii duo,neque enim sunt 
duo patres. Principia duo qui inducit, deos duos 
predicat. Talis autem est Marcion, et si quis illi 
similis sit impietate. Ac rursus, qui Genitum alte- 
rius essentie a Genitore esse dicit, is quoque di- 
cit deos duos, ob essentie dissimilitudinem mul- 
titudinem deorum inducens. Etenim si una est di- 
vinitas ingenita, una vero genita, tu es qui deo- 
rum predicas multitudinem, cum Ingenitum Ge- 


δὲ δηλονότι xai τὰς οὐσίας τιθέμενος - εἴπερ οὐσὶα D nito contrarium dicas, statuasque essentias eliam 


pt» τοῦ Πατρὸς ἡ ἀγεννγσία. οὐσία δὲ τοῦ Υἱοῦ ἢ 
ἡέννησις. Ὥστε οὐ δὺο μόνον (20, θεοὺς, ἀλλὰ καὶ 
μαχομένους ἀλλήλοις λέγεις. xat τὸ δεινότατον, οὐ 
προαιερέσει διδοὺς τὴν μάχην, ἀλλὰ φυσίχῷ δια- 
στάσει, μηδέποτε ὥιθεῖν εἰς εἰρηνιχὴν σύμθασιν 
δυναμένη. 'AJ)' ὁ τῆς ἀληθείας λόγος ἑκατέρωθεν 
τὰ ἐναντιωματὰ διαπέφευγεν. Ὅπου γὰρ μία μὲν 
5?) ἀρχὴ, ἕν δὲ τὸ ἐξ αὐτῆς, καὶ iv μὲν τὸ ἀοχέτυ- 


41 Joan xiv, 10. 


(19) Editi λέγων πρόσωπα. Vox ultima in mss. 
non invenitur, ob idque eam delere non dubita- 
vimus. 


plane contrarias : siquidem essentia Patris esset 
ingeneratio, essentia vero Filii, generatio. Quare 
non duos modo deos, sed eos etiam inter so pu- 
gnantes dicis: et quod gravissimum est, non tri- 
buis pugnam proposito animi, sed naturali dissi- 
dio, quod non possit unquam ad pacificam con- 
cordiam venire. At veritatis doctrina ea que utrin- 
que inter se pugnant, declinavit. Ubi enim unum 


(20) Editi μόνους. Antiqui tres libri μόνον. Ali- 
quanto post editi et Reg. tertius δυναμένην. At mss. 
tres δυναμένῃ. 


001 


S. BASILII MAGNI. 


est prinoipium, et unum quod ex ipso est ubi rur- À xo» μία δὲ ἡ εἰκὼν, ὁ τῆς ἐνότητος λόγος οὐ δίια- 


sus unum est exemplar, et imagouna, unitatis ra- 
tio haudquaquam labefactatur. Quapropter Filius 
ex Patre per modum generationis existens, et na- 
turaliter in semetipso Patrem exprimens, ut imago 
quidem, integerrimam absolutissimamque habet 
similitudinem ; ut genitura vero,consubstantialita- 
tem servat, Neque enim qui in foro imaginem re- 
giam intuetur, et regem dicit eum qui in tabula 
est, confitetur reges duos, imaginem, et eum cu- 
jus imago est : neque si dixerit : Hijo est rex, os- 
tendens videlicet eum qui in tabula pictus est, 
continuo exemplar ipsum appellatione regis pri- 
vat. Imo vero, dum hoc contitetur, ei dignitatem 
firmavit. Nam si imago rex est, profecto jure po- 


tiore par est regem esse eum, qui imagini ut sit B 


causa est. Atqui hic ligna, et cera, et pictoris ars 
eorruptibilem imaginem efficit,effigiem scilicet rei 
corruptibilis, et ejus qui effictus est artificiosum 
simulacrum : illie vero ubi audieris imaginem, 
splendorem glorie intellige. Quisnam autem splen- 
dor, et quie gloria? Apostolus ipse statim inter- 
pretatus est.cum subjunxit: Et 1393 character hy- 
postaseos **.** ]dem igitur est hypostasis quod glo- 
?ia,et character quod splendor.Quare perfecta ma- 
nente et nihil imminuta gloria, perfectus procedit 
splendor. Atque sic imaginis ratio ut Deum decet 
accepta, et divinitatis nobis unitatem exibet. Ilic 
enim in illo,et ille in hoc nam et hic talis est.qualis 
ille, et ille qualis hic. Ita uniuntur duo, propteiea 


quod non differant,nec Filius secundum aliam spe- ἢ 


ciem et extraneum characterem intelligatur. Rur- 
sus igitur dico : Unus et unus, sed natura indi- 
visa est, et pertectio imperfectionem omnem ex- 
eludens, Unus igitur Deus, quandoquidem per 
utrumque species una consideratur, que integre 
in utroque ostenditur. Sed jamdiu sermonem no- 
sirum moleste ferre vos vídeo, et tantum non au- 
dire me puto, quod confessis immorans quastio- 
nes valde decantatas non attingam.Omnium enim 
aures arrecte nuno sunt, ut de Spiritu sancto ali- 
quid audiant. Ego vero velim maxime, sicut tradi- 
tum simpliciter accepi, sicut ingenue et candide 
assensus sum, sid et auditoribus tradere, ut non 


eorumdem mihi sit semper reddenda ratio, sed ut D 


u-33 Hebr. 1, 3. 


(21) Unus codex Reg. οὐ διαφέρεται, non. differt. 
Lectio optima. Alii 1nss. et editi ut in. contextu. 
Ibidem duo mss. et editi γεννητός, At Colb primus 
cum alio codice Reg. γεννητῶς, per viam generatio- 
nis; et ita scripsisse Basilium puto [ta eniin vox 
γεννητῶς Voci φυσιχῶς plane respondeb't. 

(22) Basilio libros contra Eunomium scribenti, 
ita displicebat vox γέννημα, ut Eunomium ea usum 
pergraviter reprehenderit ; nec satis mirari queo, 
quod eadem ipse uti voluerit. Putoautem ita scri- 
psisse Basilium, aut imprudentia, aut quod id ver. 

um jam a multis usurpari videret, quorum se 
exemplum semel sequi posse existimavit. 

(23) Editio Paris. x«i τέχνην τὸν τοῦ. Editio Ba- 
Sil. x«i τέχνῃ, τῇ τοῦ. Regii duo codices et Coisl. 


φθείρεται (21). Διότι γεννητῶς ὑπάρχων ἐχ τοῦ Ha- 
τρὸς ὁ Υίὸς, xai φυσιχῶς ἐχτυπῶν ἐν ἑαυτῷ τὸν 
Πατέρα, ὡς μὲν εἰκὼν, τὸ ἀπαράλλαχτον ἔχει. ὡς 
δὲ γέννημα (22), τὸ ὅμόούσιον διασώξει. Οὐδὲ γὰρ ὁ 
κατὰ τὸν ἀγορὰν τῇ βασιλικῇ εἰχόνι ἐνχτενίξων, 
καὶ βασιλέα λέλων τὸν ἐν τῷ πίναχι, δύο βασιλέας 
ὁμολογεῖ, τήν τε εἰκόνα, χαὶ τὸν οὔ ἐστιν ἡ exe. 
οὗτε, ἐὰν, δείξας τὸν ἐν τῷ πίνακι γεγραμμένον, 
eimn* Οὗτός ἐστιν ὁ βασιλεὺς, ἀπεστέρησε τὸ πρω- 
τότυπον τῆς τοῦ βασιλέως προσηγοριας. Μᾶλλον 
μὲν οὖν ἐχείνῳ τὴν τιμὴν ἐδεδαίωσο διὰ τῆς τού-. 
τον ὁμολογίας. Ei γάρ ἡ εἰκὼν βασιλεὺς, πολλῷ 
δήπον εἰχὸς βασιλέα εἶναι τὸν τῇ εἰκόνι παρασχό- 
μένον τὴν αἰτίαν, 'A)Y ἐνταῦθα μὲν ξύλα, καὶ 
κηρὸς, καὶ ζωγράφου τέχνη τὴν εἰχόνα ποιεῖ φθαρ- 
τὴν, φθαρτοῦ μέμημα, καὶ τεχνητὸν τοῦ (93) ποιη- 
θέντος" ἐχεῖ δὲ, ὅταν ἀχούσῃς εἰκόνα, ἀπαύγασμα 
νόει τῆς δόξης, Τέ δὲ τὸ ἀπαύγασμα, καὶ τίς ἡ δόξα- 
Αὐτὸς εὐθὺς ἡρμήνενσεν ὁ ᾿Απόστολος ἐπάγων (34)" 
Καὶ χαραχτὴβ τῆς ὑποστάσιως. Ταυτὸν οὖν ἐστι 
τῇ δόξῃ μὲν ἡ ὑπόστασις, τῷ ἀπανγάσματι δὲ ὁ χαρα- 
χτήῤ. Ὥστε, τελείας μενούσης καὶ μηδὲν μέιουμέ- 
vn, τῆς δόξης, τέλειον πρόεισι τὸ ἀπαύγασμα. Καὶ 
οὕτως ὁ τῆς εἰκόνος λόγος, θεοπρεπῶς πκαραδεχθεὶς, 
τὴν ἑνότητα ἡμῖν παρίστησι τῆς θεότητος, Οὗτος 
γὰρ ἐν ἐχείνῳ, κἀκεῖνος ἐν τούτῳ, Ὅτι χαὶ οὗτος 
τοιοῦτός ἐστιν, οἷος ἐχεῖνος " κἀχεῖνος, οἷος ὀΐτος. 
Οὕτως ἑἐνοῦται τὰ δύο, τῷ μὴ διαλλάττειν, μηδὲ 
καθ' ἕτερον εἶδος καὶ ξένον χαρακτῆρα νοεῖσθαι τὸν 
Υἱόν. Πάλιν οὖν λέγω" Εἷς x«i εἷς, ἀλλ' ἢ φύσις 
ἀμέριστος, x«i ἣ τελειότῃς ἀνελλιτής. Εἷς οὖν 
Θιὸς, ἐπειδὴ Ov ἀμφοτέρων ἕν ἐἶδος θεωρεῖται ὁλο- 
Ἀλήρως ἐν ἀμφοτέροις δεικνύμενον. ᾿Αλλὰ γὰρ de 
λαι ὁρῶ δνσανασχετοῦντας ὑμᾶς πρὸς τὸν λόγον, 
καὶ μονονονχὶ ἀκούειν (25) δοχῶ, ὅτι τοῖς ὁμολογου- 
μένοις ἐνδιατριίθων, τῶν κολνθρυλλήτων ξητημάτων 
οὐχ ἅπτομαι. Πᾶσα "yep ἀκοὴ νῦν πρὸς τὴν &xpóa- 
(ty τῶν λόγων τῶν περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος 
ἀνηρέθισται. ᾿Εγὼ δὲ μάλιστα ἠβουλόμην, ὡς παρ- 
ἔλαθον ἀπλοϊχῶς, ὡς συνεθέμην ἀνεπιτηϑεύτως, 
οὕτω παραδιδόναι τοῖς ἀκούουσι" μὴ ἀεὶ περὶ τῶν 
αὐτῶν ἀπαιτούμενος τὰς εὐθύνας, ἀλλ᾽ dx μιᾶς 
ὁμολογίας πεπεισμένους ἔχων τοὺς διδαχθεντας. 
Ἐπειδὴ δὶ wepuctoxate ἡμᾶς, δικασταὶ μᾶλλον 


duabus vocibus τέχνη $».Colb.primus et Reg.se- 
cundus prima quidem manu étuno verbo τέχνη τὴν 
sed nunc seeunda manu in his librispro τεχνητὴν 
legitur τεχνέτην, Sed librarii illi, qui ita ernendare 
voluerunt, potius veram seripturam corrupisse 
mihi videntur. Puto enim legi oportere -εχνητήν- 
sic tamen, ut suppleatur vox εἰκόνα, efflcit arti- 
ficiosum simulacrum, ejus seilicet qui expressus 
est. Et ne vocis τέχνητός architectus esse videar. 
ejus in Stephani Z'Ahesauro mentionem fieri mo- 
nebo. 
9.1) Sic veteres quatuor libri. Editi pro ἐπάγων 
ha nt ὧν, H ? , e 
(25) Unus eodex Reg. μόνον οὐκ ἄκονειν.. 


HOWIL. CONTRA SABELLIANOS, ET ARIUM, ET ANOMCEOS. 


810 


à μαθηταὶ, ἡμᾶς δοκιμάσαι βονλόμενοι, οὐχ αὐτοί A. confessione un& persuasos habeam discipulos. 


τι λαδεῖν ἐπιζοτοῦντες ἀναγχὴ ἡμᾶς ὥσπερ ἐν 
δικαστορίῳ τὴν ἀντιλογέαν προτεινεσθαι, χαὶ ἀνὲ 
μὲν ἀναχρίνετθαι, ἀεὶ δὲ λέγειν ἃ παρειλήφαμεν. 
Ὑμᾶς δὲ παραχαλοῦμεν μή ἐχ παντὸς τρόπου (Qm- 
τεῖν τὸ ὑμῖν ἀρέσχον παρ᾽ ἡμῶν ἀχοῦσαι, ἀλλ' ὃ 
τῷ Κυρίῳ εὐαριστόν ἐστι, καὶ σύμφωνον ταῖς Τρα- 
φαῖς, χαὶ μὴ μαχόμενον τοῖς Πατράσιν. ΓΑ τοίνυν 
ἐλέγομεν περὶ τοῦ Υἱἂοῦ, ὅτι δεῖ ὁμολογεῖν ἴδιαν 
αὐτοῦ πρόσωπον, ταῦτ᾽ ἔχομεν λέγειν xol περὶ τοῦ 
Πνεύματος τοῦ ἁγίον. Οὐ γὰρ ταυτὸν ἐστι τῷ Πα pi 
τὸ Πνευμᾶ, διὰ τὸ γεγράφθαι, ὅτε Πνεῦμα ὁ Θεός. 
Οὐδὲ πώλω  Yio) καὶ Πνεύματος ἕν πρόσωπόν 
ἐστιν, ἐπειδὴ εἴρηται" Εἰ δέ τις Πνεῦμα Χριστου 
οὐχ ἔχει, οὗτος οὐκ ἔστιν αὐτοῦ: ὁ δὲ Χριστὸς 


Quoniam autem circumstalis nos, judices magis 
quam discipuli, qui probare nos velitis, non autem 
quidquam discere queratis: necesse nobis est vel- 
ut in judicio iis que objiciuntur respondere, sem- 
perque interrogari, et semper que accepimus di- 
eere. Adhortamur autein vos, ut ne omnino quod 
vobis placet, ex nobis audire quieratis, sed quod 
Domino aeceptum est, et consonum Seripturis, 
neo contrarium Patribus. Itaque que dicebamus 
de Filio, propriam videlicet ipsius personam con- 
fiteri oportere, eadem habemus et de Spiritu san- 
eto dicere. Non enim ideo Spiritus idem est qui 
Pater, quod scriptum sit: Spiritus est Deus **. Ne- 
que rursus Filii et Spiri'us persona una est, eo 


ἐν ὑμῖν. ᾿Εντεῦθεν γὰρ ὑπατύθησάν τινες Πνεῦμα ἃ quod dictum sit: Si quis autem Spiritum Christi 


καὶ Χριστὸν τὸν αὐτὸν εἶναι. ᾿Αλλὰ τέ φαμεν ; Ὅτι 
τὸ τὸς φύσεως obuiov ἐντεῦθεν ἐμφαίνεται, οὐχὶ 
προσώπων σύγχυσις. Ἔστι μὲν γὰρ ὁ Πατὴρ, τέ- 
λειον ἔχων τὸ εἶναι xal ἀμενδεὲς, ῥίξα καὶ πηγὴ τοῦ 
Υἱοῦ καὶ τοῦ ἀγίου Πγεύματος" ἔστι δὲ ὁ Υἱὸς ἐν 
πλήρει θεότητι ζῶν Λόγος, καὶ γέννημα τοῦ Πα- 
τρὸς ἀνενδείς" πλῆρες δὲ καὶ τὸ Πνεῦμα, οὐ μέρος 
ἑτέρον, ἀλλὰ τἕλειον χαὶ ὁλόχλορον ἐφ᾽ ἐᾳνταῦ 
θεωρούμενον. Καὶ συνῆπται μὲν ὁ Υἱὸς τῷ Πατρὶ 
ἀδιαστάτως" σὔνῆπται δὲ (26) τῷ γΊὲῷ τὸ Πνεῦμα. 
Τὸ γὰρ διορίξον οὐκ ἔστιν, οὐδὲ τὸ διατέμνον τὴν ἐξ 
ἀϊδίον συνάφεικν. Αἰὼν γὰρ οὐδεὶς μεταξὺ παρεμπίπ 
πτει" οὐδὲ μὴν δέχεται ἡ ψυχὴ ἡμῶν ἐπίνοιαν χωρι- 
epo), ὡς ἢ τοῦ Μονογενοὺς μὴ συνόντος ἀεὶ τῷ Πατρὶ, 
à τοῦ ἀγίου Πνεύματος μό σννυπάρχοντος τῷ Υἱῷ. 


non habet, hic non est ejus ; Christus autem in vo- 
bis est 10, Etenim hino decepti nonnulli, Spiritum 
et Christum eumdem esse opinati sunt. Sed quid 
dicimus?Hinccommonstrari nature conjunctionem 
necessitudinemque, non personarum confusionem. 
Est namque Pater habens esse perfectum, nec ul- 
lius indigens, radix ac fons Filii et Spiritus san- 
oti. Est et Filius in plena divinitate vivens Ver- 
bum, et proles Patris, quas eget nullius. Quin et 
plenus est Spiritus, non pars alterius, sed perfe- 
etus et integer in seipso consideratur. Et conjun- 
ctus quidem est Patri Filius inseparabiliter, con- 
junctus quoque Filio est Spiritus. Nihil enim est 
quod dirimat, nihil quod sempiternam illam con- 
junctionem intercidat. Nullum enim inter illos se- 


eulum intereurrit, nec potest animus noster separationem ullam excogitare, adeo ut aut Unigenitus 
non sit semper cuim Patre, aut Spiritus sanetus non semper existat cum Filio. 


Ὅταν οὖν ποτε συνάψωμεν τὴν Τριάδα, μὴ ὡς 
ἑνὸς πράγματος ἀδιαιρήτόν μέρη φαντάξον τὰ τρίᾳ 
(δνσσεθδὴς γὰρ ὁ λογισμός), ἀλλὰ τριῶν ἀφωμάτῳων 
φιλείων ἀχώριστον δέχου τήν συνονσίαν (27). πον 
γὰρ ἁγίου Πνεύματος παρουσία, ἐχεῖ καὶ Χριστοῦ 
ἐπιϑημία' ὅπου δὲ Χριστὸς, ἐκεῖ καὶ ὁ Πατὴρ κάρ- 
ἐστι δηλονότι. Οὐχ oida?ts, ὅτι τὰ σώματα ὑμῶν 
ναὸς τοῦ ἐν ὑμῖν ἁγίον Πνεύματός ἐστι ; Kai, 
El τις τὸν vabv τοῦ Θεοῦ φθείρει, φθερεῖ (28) 
τοῦτον ὁ Θεός. ᾿Αγιαξόμενοι οὖν διὰ τοῦ Πνεύμα- 
τος, δεχόμεθα τὸν Χριστὸν κατοικοῦντα ἡμῶν εἰς τὸν 
ἔσω ἄνθρωπόν, χαὶ μετὰ τοῦ Χριστοῦ τὸν Πατέρα, 
κοινὴν ποιούμενον τὴν μονὴν παρὰ τοῖς ἀξίοις. Ταύ- 
τὴν δὲ τὴν συνάφειαν δηλοῖ xal à παράδοσις τοῦ 
βακτίσματος, καὶ ἡ ὁμολογία τῆς πίστεως. Ei γὰρ 
ἀλλότριον ἦγ τῇ φύσει, πῶς συνοριθμεῖτο τὸ Πνεῦμα; 
Καὶ εἰ χρόνοις ὕστερον προσγενόμενον Πατρὶ καὶ 
Υἱῷ, πῶς τῇ ἀϊδίῳ σννετάσσετο φύσει; Οἱ δὲ χῳρί- 
ζοντες Πατρὸς xai Υἱοῦ xal τῇ χτίσει σνναριθμοῦν- 
τις τὸ Πνεῦμα ἀτελὲς μὲν ποιοῦσι τὸ βάπτισμα, 
ἐλλιπᾷ δὲ τὸν ὁμολογίαν τὸς πιστεως. Οὔτε γὰρ ἡ 


δ. Ubicunque igitur Trinitatem conjunximus, 
noli velut unius rei indivise partes tres animo tibi 
fingere (impia est enim heec cogitatio). sed trium 
incorporeorum perfectorum essentiam communem 
atque individuam intellige. 1944 Ubi enim est 
Spiritus sancli presentia, illie et Christus presens 
est : ubi vero Christus, illic utique et Pater adest. 
Án nescitis, quod corpora vestra templum sunt ha- 
bitantis in vobis Spiritus sancti! ? Et: Si quis tem- 
plum Dei profanat, hunc perdet Deus "3, Quam- 
obrem cum per Spiritum sanctificamur, suscipimus 
Christum in interiore nostro homine habitantem. 


D et una cüm Christo Patrem communiter apud di- 


gnos manentem. Hanc autem conjunctionem decla- 
rat et baptismatis traditio, et fidei confessio. Et- 
enim si alienus esset natura Spiritus, quomodo si- 
mul annume:aretur? Et si temporum processu 
postea accessisset Patri ac Filio,qua ratione eeternee 
nature conjungeretur ? Qui enim separant a Patre 
et Filio et inter creaturas numerant Spiritum, ut 
baptismum imperfectum, ita faciunt confessionem 


9? Joan. 1v,24.. * Rom. viu, 9, 40. *! I Cor. vit, 9. 351 Cor. ur, 17. 


(36) Sic veletes quatuor libri. Editi σννᾶπτοι δὲ 
καὶ ἀδιαστάτως, etc. E 
(27) Vocem συνονσίαν ad verbum interpretari qui 


voluerit, vertat, co&ssentiam, trium, elc. 
(28) Pro φθείρει edendum curavimus ex antiquis 
duobus libris φθερεῖ, corrumpet, perdet. 


611 


S. BASILII MAGNI. 


612 


fidei imperfectam. Neque enim Trinitas, Spiritu A Τριὰς μένει Τριὰς, ὑφαίρουμένον τοῦ Πνεύματος. 


subtracto, Trinitas manet. Et rursus, si una ali- 
qua creatura adjuncta fuerit, nulla non creatura 
cum Patre et Filio annumerabitur. Ecquid enim 
prohibet dicere, Credimus in Patrem et Filium et 
in creaturam omnem ? Si enim pium est credere 
in partem creature, profecto longe religiosius fue- 
rit creaturam omnem ad hanc confessionem adhi- 
bere. Quod si credas in omnem creaturam, non in 
angelos et administros spiritus credes solum, sed 
etiam si qu& sunt adversarice potestates, cum et 
ipse pars sint creature, atque in professione fi- 
dei cum eis paciscere. Sic ea quie in Spiritum est 
blasphemia, in impios ac nefandos sermones te 
conducit. Nam ubi primum de Spiritu que non 


oportet dixeris, hoc tibi exploratum fit et cogni- B 


tum ex Spiritus derelictione. Sicut enim qui clausit 
oculos, domesticas in se habet tenebras : ita qui 
secessit a Spiritu, is ab illuuiinante semotus, ani- 
mi cecitate confunditur. 

6. At ne separes a Patre et Filio Spiritum san- 
ctum, absterreat te traditio. Sic Dominus docuit, 
predicavere apostoli, Patres conservavere, confir- 
mavere martyres. Satis habeas loqui ita, ut edo- 
ctus es, Et cave arguta illa et captiosa objicias 
mihi : Ingenitus est, aut genitus. Quod si ingeni- 
tus est, Pater est; sin autem genitus, Filius est: 
si denique neutrum horum, creatura est. Ego au- 
tem cum Patre quidem Spiritum novi, at novi non 
esse Patrem: item, illum cum Filio accepi, sed 
non accepi Filium fuisse appellatum. Atqui con- 
junctionem quidem quam cum Patre habet intelligo 
ex eo,quod ex Patre procedit : eam vero quam ha- 
bet cum Filio, quoniam audio: Si quis Spiritum 
Christi non habet, hic non est ejus 8. Etenim si 
Christo conjunctus non est, quomodo cum Christo 
conjungit? Sed et Spiritum veritatis dici audio **. 
Veritas autem Dominus est 5. Cum autem audio 
Spiritum adoptionis **, recordor ejus quam natura 
habet cum Filio et Patre unitatis. Quomodo enim 
adoptaret quod extraneum est ? quomodo rursus 
conciliaretconjungeretque quod alienum est? 195 
Sic itaque neque sum verborum architectus, ne- 
que majestatem Spiritus reprobo : sed eos qui 
creaturam appellare audent, deploro defleo- 


C 


Καὶ εἰ ἕν τι πάλιν ἀπὸ τῆς χτέσεως προσαφθείη, 
πᾶσα ἢ χτίσις συνεισελεύσεται εἰς τὴν τοῦ Πατρὸς 
x«i γιοῦ συναοίθμησιν. Τί γὰρ χωλύει λέγειν “ 
Πιστεύομεν εἰς Πατέρα χαὶ Υἱὸν χαὶ εἰς πᾶσαν τὴν 
χτίσιν ; Ei γὰρ εὐσεδὲς τὸ πιστεύειν εἰς μέρος τῆς 
χτέσεως, πολλῷ δήπου σεανοτεοιν τὸ πᾶσαν τὴν χτί- 
σιν εἰς τὴν ὁμολογίαν παραλαμθάνειν. Πιστεύων δὲ 
εἰς πᾶσαν τὴν χτίσιν, οὐχ εἰς ἀγγῶους πιστεύεις μό- 
vov χαὶ τὰ λειτουργιχὰ πνεύματα, ἀλλὰ χαὶ εἴ τινες 
ἀντιχείμεναι δυνάμεις εἰσὶν. ἐπειδὴ xai αὐταὶ μὲ- 
pos εἰσὶ τῆς χτίσεως, χαὶ ταύταις συνθήσῃη χατὰ 
τὴν πίστιν, Οὕτως ἢ χατὰ τοῦ Πνεύματος βλασφη- 
μία εἰς δυσσεδεῖς xai ἀθεμίτους περιάγει σε λόγους. 
Opes τε γὰρ εἶπας ἃ pi δεῖ (29) περὶ τοῦ Πνεύμα- 
τος, χαὶ ἐπισήμηνέ cot ἢ τοῦ Πνεύματος ἐγχατώ- 
λειψις. Ὡς γὰρ ὁ ἐπιμύσας τοὺς ὀφθαλμοὺς οἰχεῖον 
ἔχει τὸ σχότος, οὕτως ὁ ἀναχωρήσας τοῦ Πνεύματος, 
ἔξω γενόμενος τοῦ φωτέξοντος, ὑπὸ τῆς xarà ψυχὴν 
Κορασίας συγχέχνται. 

᾿Αλλὰ μὴ χωρίσξς Πατρὸς x«l Υἱοῦ τὸ Πνεῦμα 
τὸ ἅγιον, δυσωπείτω σε & παράδοσις. 'O Κύριος 
οὕτως ἐδίδαξεν, ἀπόστολοι ἐχήρνξαν, Πατέρες δὲ- 
ἐτύοησαν, μάρτυρες ἐδεδαίωσαν. ᾿Αρχέσθητι λέγειν 
ὡς ἐδιδάχθης, x«i μὴ μοι τὰ σοφὰ ταῦτα" ᾿Αγέννη- 
τὸν ἔστιν, ὃ γεννητόν. Εἰ μὲν γὰρ ἀγέννητον, Πα» 
τήρ' εἰ δὲ γεννητὸν, Υἱός" εἰ δὲ μηδ᾽ ἕτερον τούτων, 
χτίσμα. Ἐγὼ δὲ μετὰ Πατρὸς μὲν οἶδα, οὐχὶ δὲ 
Πατέρα τὸ Πνεῦμα" χαὶ μετὰ  Yioo παρέλαθον, 
οὐχί δὲ Υἱὸν ὠνομασμένον. ᾿Αλλὰ τὴν μὲν πρὸς 
Πατέρα οἰχειότητα νοῶ, ἐπειδὴ ix Πατρὸς ἐχπο- 
ρεύεται' τὸν πρὸς Υἱὸν δὲ, ἐπειδὴ ἀχούω: Εἴ τις 
Πνεῦμα Χριστοῦ οὐκ ἔχει, οὗτος οὐχ ἔστιν αὐὖ- 
τοῦ. Εἰ γὰρ μὴ οἰχεῖον Χριστοῦ, πῶς οἰχειοῖ τῷ Χρι- 
στῷ (30) ; ᾿Αλλὰ x«l Πνεῦμα ἀχούω TZ ἀληθείας. 
᾿Αλήθεια δὲ ὁ Κύριος. Ὅταν δὲ ἀχούω Πνεῦμα υἱοθε- 
σίας, εἰς ἔννοιαν ἔρχομαι τῆς ποὸς Υὲὸν xoi Πατέρα 
χατὰ τὴν φύσιν ἐνότητος. Πῶς γὰρ υἱοθετεὶ τὸ 
ξένον; πῶς δὲ οἰκειοῖ τὸ ἀλλότριον ; Οὕτω μὲν οὖν 
οὔτε χαινοτομῶ ῥήματα, οὔτε ἀθετῶ τὸν ἀξέαν" 
τοὺς δὲ τολμῶντας χτίσμα προσαγορεύειν στενάξω 
xal ὀδύρομαι, ὅτε διὰ μιχροῦ σοφίσματος χαὶ χι- 
δήλου παραλογισμοῦ ἑαντοὺς ὠθοῦσιν ἐπὶ τὸ Daà- 
ραθοον. Ἐπειδὴ γὰο, φησὶ, τρία ταῦτα ὁ νοῦς 
ἡμῶν χατείληφε, καὶ οὐδὲν ἐστιν (31) ἐν τοῖς οὖσιν ὁ 


que, quod sophismate exili et paralogismo fu- p μὴ ὑπὸ τὲν διαίρεσιν ταύτην ἔδχεται τῶν ὄντων, 


cato in barathrum detrudant semetipsos. Nam, in- 
quiunt, tria hec mens nostra percipit; nec quid- 
quam est in rerum natura, quod non in hanc re- 


45 Rom. vri, 9... Joan. xiv, 17. "^ ibid. 6. 

(29) Sic codices duo. Editi δεῖν. Verba que mox 
sequuntur, x«i ἐπεσήμηνέ qot, ete., ita interpretatus 
est Combetisius, indicationem accessionis Spiritus 
tibi derelictio fecit : quie interpretatio,ut dixi, Com- 
befisii est, hoc est, subob-cura lta autem verterat 
interpres vetus : Moz enim ubi de Spiritu sancto 
qua non decent dizeris,notam quoque habes et aper- 
ftam signifi-ationem,quod Spiritu Dei destitutus sis. 
Sic velim accipias verba Uasilii: Ubi primum de 


Ἢ γὰρ ἀγέννητον, φησὶν, ἐστὶν, ἃ γεννητὸν, ἢ 
χτιστόν: ἀλλὰ μὴν οὔτε τὸ πρῶτον, οὔτε τὸ δεύ- 
τερον, τὸ τρίτον ἄρα, Τοῦτο ὑμῶν τὸ ἄρα τῇ αἰω- 


46 Rom. vi, 15. 


Spiritu sancto dixeris que non oportet, statim 
deserit te Spiritus sanctus, quee derelictio facit, 
ut conscius sis tibi, te contumeliosum fuisse in 
Spiritum. . 

(30) Unus Colb. πῶς οἰκειοῦτο Χρεστῷ, Alius Reg. 
ὠχειοῦτο Χριστῷ. Alii duo Regii et editi oustoi τῷ 
Χριστῷ, ΝΗ 

(31) Sic antiqui duo libri. Editi x«i οὐχ ἔστιν, 


HOMIL. CONTRA SABELLIANOS, ET ARIUM, ET ANOMOEOS. 


614 


vim ἀρᾷ ὑποδίχους ὑμᾶς καταστήσει, Πάντα ἐξηρεύ- A rum divisionem cadat.Aut enim, inquiunt, ingeni- 


νησας ; πάντα τοῖς σαντοῦ (32) λογισμοῖς ὑπὸ διαίρε- 
σιν ἤγαγες; οὐδὲν ἀνεξέταστον χατέλιπες ; πάντα τῷ 
νῷ περιέλαδες (33); πάντα τῇ σεαυτοῦ καταλήψει 
συνέχλεισας ; οἶδας τὰ ὑπὸ γῆν; οἶδας τὰ ἐν τῷ 
βυθῷ ; Δαιμόνων ἀλαξονεῖαι " 


tus est, aut genitus, aul ereatus : al neque pri- 
mum, neque secundum, igitur terium. Istud ve- 
sirum igilur maledictioni eeterne vos reddet obno- 
xios. Esne perscerutatus omnia ? omniane ratioci- 
nationetua subjecisli divisioni ? nihil inexploratum 


reliquisti? omnia mente tua complexus es? omnia tua cogitatione comprehendisti? nosli que sub 
terra? nosti qui in profundo? Daemonum jactantia hiec est : 


(34) Οἶδα ἐγὼ ψάμμου τ᾽ ἀριθμμὸν xat μέτρα θα- 
[λάσσης. 
Εἰ δὲ πολλὰ ἀγνοεῖς, xal μυριοπλώσια τῶν ἐγνωὰ 
σμένων ἐσπὶ τὰ ἀγνοούμενα, τί οὐχὶ μετὰ πάντων 
xai πεοὶ τοῦ τρόπον τῆς ὑπάρξεως τοῦ ἀγίου Πνεύ- 
ματος τὴν ἀχίένδυνον ἄγνοιαν ἀνεπαισχύντως ὅμολο- 
γεῖς; Ἐγὼ δὲ σχολὴν μὲν οὐκ ἄγω ἐἔλέχειν τῶν 
λογισμῶν σου τὴν ματαιότητα, οὐδὲ δειχνύναι πόσα 
ἐν τοῖς οὖσι τὴν χατάληψέν σον τῶν λογισμῶν διαπέ- 
ψευγέν * ἐχεῖνο δ' ἂν ἡδέως τοὺς ἐφ᾽ ὑμῶν (35) ἐρω- 
τήσαιμι, xal διορίξομαι πεποιβθότως, ὅτι μεταμελή- 
cit Gol ποτε τῆς ἀθέου ταύτης σοφίας, χαισμα λέγοντι 
τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Οὐ φοδῇ τὴν ἀσυγχώρητον 
ἀμαρτίαυ; Ἢ τί mort οἴει δυσσεδέστερον τούτου 
ϑύνασθαι βλασφημεῖν ; 'Ex γὰρ μιᾶς ταύτης φωνῆς 
πάντα ἐνέστη τὰ δεινότατα * ἀλλοτρίωσις ἀπὸ Θεοῦ 
κατ΄ αὐτὴν τὴν φύσιν, δουλείας ταπείνωσις, διαχο- 
νίαι λειτουργιχαὶ, ἁγιασμοῦ στέρησις, τοῦ χατὰ φύ- 
σιν οὐ προσόντος, χαὶ περιστήσεται τῷ Πνεύματι, 
οὕτω μετέχειν ἁγιασμοῦ ἐκ τῆς χατὰ χάριν διανο- 
μῆς, ὡς xai τὰ λοιπὰ ἔχει ὅσα ἡγίασται. Καί ὥσπερ 
δίδοται Zpip ἢ φανέρωσις τοῦ Πνεύματος πρὸς τὸ 
συμφέρον, xai ὡς ἐπιμετρεῖται ἐχάστῳ χατὴ τὴν 
ἀναλογίαν τῆς πίστεως, οὕτως ἔσται καὶ τὸ Πνεῦμα 
τοῦ ἁγιασμοῦ μετέχον (36), εἴπερ ὄντως χτιστὸν 
κατὰ τὴν Πνευματομώχων ὑπόληψιν, 


Ἴ. ᾿Αλλὰ γὰρ μὴ σνγχωρήσωμεν τὴν ἄνοιαν αὐτῶν 
ἀνέλεγχτον, τῶν οἱομένων πάντα τῇ ἑαυτῶν διανοίᾳ 
κατειληφέναι, ᾿Αποχρινάσθωσαν τοίνυν ἡμῖν, Τὶ 
ποτε (37) ἄρα $ τοῦ αἰσθημοῦ ἡλέον οὐσία ; Πότερον 
ἕν τι τῶν τεσσάρων ἐστὶν, ἢ σύνθετός ἐστιν ix τῶν 
τεσσάρων ; ᾿Αλλὰ μὴν οὔτε γῆ ἐστιν, οὔτε ἀὴρ, οὔτε 
ὕδωρ ἐστὶν, οὔτε πῦρ. Ταῦτα γὴρ ἐπ᾽ εὐθείας χι- 
νεῖται “ τὰ μὲν ἄνω φερόμενα, τὰ δὲ χάτω, Γῆ μὲν 
γὰρ καὶ ὕδωρ χατωφερῆ ἐστε διὰ τὸ βάρος " ἀὴρ δὲ 
καὶ πὺρ τὴν ἄνω φορὰν χινεῖται διὰ χουφότητα " 
ToU δὲ LÀiov χυχλοφορικὴ ἐστιν ἢ χίνησις. Οὐ τοίνυν 
ἐστὶν ἕν τῶν τεσσάρων, ᾿Αλλὰ μὴν οὐδὲ σύνθετός 
ἔστιν ἐκ τούτων " διότι τὰ σύνθετα χαμάτῳ συνέχεται, 
ἐκ μὲν τῶν ἐναντίων τὴν σύστασιν ἔχοντα, ἄντι- 
σπώντων δὲ ἀλλήλοις τῶν ἐναντίων χατὰ τὴν χίνη- 
σιν, ᾿λχαματος δὲ τοῦ ἡλίου χίνησις, διὰ τοῦτο 


*' Matth. xu, 33, "81 Cor. xn, 7. 


(32) Editi ἑαυτοῦ, At. mss, tres σεαυτοῦ, 

(33) Veteres quatuor libri περιέλαθες, Editi πρὸ- 
ἔλαδες, Mox Colb. primus καταλήψει, 
, (34) Nota, quam ad hune locum addidit erudi- 
tissimus Duczeus, dignissima est quie legatur. 

(35) In illis, τοὺς ἐφ' ὑμῶν, vitii aliquid inesse 
rats Combelisius, sic emendavit, τοὺς ἀφ᾽ ὑμῶν: 


Mensura est pelagi, et numerus mihi notus arenz, 


Quod si multa ignoras,et infinito plura sunt quz 
ignoras, quam quz nosti, cur non etiam cum om. 
nibus fateris citra pudorem tuam istam de modo 
quo Spiritus sanetus exsislitignorantiam,cum hec 
nihil habeat periculi? Mihi autem non vacat quidem 


cogitationum tuarum vanitatem redarguere,neque 


quam multa in rebus sint qua mentis tuae perce- 
ptionem fugiant, ostendere; tamen illud vestros 
libenter rogarim, et fidenter affirmo fore, ut pirni- 
teat te aliquando impie hujus astutiee, qua Spiri- 
tum sanctum creaturam dicis. Annon limes pec- 
catum, cujus nulla est venia *? Aut putas te pro- 
ferre posse blasphemiam quampiam, quz hanc 
superet impielate? Nam ex unahac voce gravissima 
quique impendent, alienatio a Deo seeundum na- 
turam ipsam, servitutis humilitas, servilia munia, 
privatio sanctimonie, cum ea desit quie nature 
congruit, accidet que Spiritui ipsi, ul eodem modo 
ex grati distributione particeps fiat sanctimonie, 
quo eam et reliqua quee significata sunt,habent. El 
sicut datur nobis manifestatio Spiritus ad ulilita- 
tem, et sicut cuilibet pro modo ac ratione fidei ad- 
metitur *5, ita et Spiritus ipse sanctimonic parti- 
ceps erit, si vere, uti Pneumatomachi existimant, 
creatus est, 

7. Sed ne sinamus stultitiam eorum qui se om» 
nia mente sua comprehendisse putant, confuta- 
tione carere, Nobis igitur respondeant. Quid tan- 
dem est sensibilis hujus solis essentia? Unumne 
ex qualuor elementis, an compositus est ex qua- 
tuor?*.Atqui neque terra est, neque aer, neque 
aqua,neque ignis.Hiec enim rectum motum habent; 
aliis sursum,aliis deorsum vergentibus.Terra enim 
et aqua deorsum feruntur propter gravilalem; aer 
veroelignis sursum versus moventur ob levitatem: 
sol autem in orbem movetur. Non igitur unum ex 
quatuor est. ]lmo ne compositus quidem ex illis 
est, cum ea quie composita sunt, utpole ex con- 
trariis constantia, fatiscant, iis quoruni contrarius 
motus est se invicem alio pertrahentibus, At vero 
solis motus indefessus est, ob idque irrequietus. 


quam emendationem mihi valde admodum pro- 
bari faleor; quoniam tamen omnes libri.tum typis 
descripti, tum calamo notati, habent τοὺς ἐφ᾽ ὑμῶν, 
nihil mutare volui. oe 
/36) Editi μέτοχον, Veteres quatuor libri μετέχον. 
(37) Edili τίς ποτε. At mss. qualuor τί ποτε, 


617 PIUEVIA INSTITUTIO ASCETICA. — MONITUM. 618 


ὁ μὴ τιμῶν τὸ Πνεῦμα οὐ τιμᾷ τὴν Yiow* Ὃ dt wj A verum dici ab adversariis. Qui vos spernit, me sper- 
τιμῶν τὸν Υἱόν οὐ τιμᾷ τὸν Πατέρα, Οὕτως ἄρα ἢ πὶ 55. Quare ? Propter Spiritum videlicet in ipsis 
περὶ ἦν τι τῶν —À à" ἀγνωμοσύνῃ ὅλης ἐστὲ  inhabitantem. ftaque qui non honorat Spiritum, 
τῆς θεότητος ἄρνησις, Εἰ χτιστὸν ἐστι τὸ Πνεῦμα, οὐ — Filium non honorat: ."ilivm vero qui non hono- 
θεῖον. ᾿Αλλὰ μὲν Πνεῦμν, φησὶ, θεῖον có o muss» —rat,P non honorat **, Sic igilur perfidia quee 
με. Kai, Ἐνέπλησε, uc. 6 Ong tw Brani - admittitur in unum aliquod eorum 197 que cre- 
Πνεῦμα θεῖον ϑυψίας xxi συνέσεως, Ποῦ τοίνυν . denda sunt, inficiatio est totius deitatis, Spiritus 
εὑρίσχεις προσεγγίτον τ τὸ θεῖον; τῇ χτίσει, ἢ τῇ — Sbereatus est, non est divinus. Alqui Spiritus, in- 
θεότοτε: EU Ld y*o τῇ Ἀτέστι, χαὶ τὸν Πατέρα τοῦ ^ quil, divimus qui fecit. me. Et Replevit, inquit, 
Κυρίου ἡμῶν Ἴπσοῦ Χριστοῦ χτίσμα ἐρεῖς " γέγρα- — Deus Beseleel Spiritu divino sapientiz δἰ pruden- 
πται γὰρ πεοὶ αὐτοῦ Ἢ τε ἀίδεος αὐτοῦ δύναμις εἰ δι Itaque ad utrum reperis divinum accedere? 
χαὶ θειότης" εἰ δὲ cá θεότητι, παυσάμενος τῆς ad crealuram, an ad deitatem ? Quod si ad creatu- 
βλασφημίας, ἐπίγνωθι τοῦ Πνεύματος τὴν ἀξίαν, ram, etiam Patrem Domini nostri Jesu Christi 
Οὕτως ἀσύνετος εἶ, ὡς μηδ᾽ ὑπ᾽ αὐτῆς προσάγεσῆαι — crealuram dices. Nam de eo scriptum est: Sempi- 
τῆς φωνῆς εἣἰς τὸς ἀξίας ἐννοίας. τοῦ Πνεύμιι- terna quoque ejus virtus, et divinitas?*. Si vero ad 
τος (4). | B deitatem, blasphemi;e imposito fine,Spiritus agno- 
sce majestatem. Adeo i iusipiena es, αἱ ne ab ipsa quidem Yoce ad dignas Spiritu notiones deducare. 
53 Lue. x, 16. ?* Joan, v, 23. * Job. xxxiri, 4. 39 Exod. xxxv, 31. Ὁ᾽ Rom. t, 90. 


(44) In aliquibus mss. additur doxologia. 





MONITUM. 


198 Multa hodie nomine Asceticorum comprehendi solent, Priefationes, Sermones quidam peculia- 
res ; libellus De fide, alius libellus De judicio Dei, Moralia, Regule majores, iegulze minores, Consti- 
tutiones monasticz ; sed olim non omnia hiec in Asceticis comprehendebantur. Ita igitur Pholii etate, 
Basilii opus. Modden restringebatur,ut solum duos De judicio ae De fide libellos, Moralia, Regulastum 
majores tum minores proprie complecteretur. Ul autem reliqua fere omnia Basilii opera in dubium re- 
vocantur, ita LAE maxima pars Asceticorum quibusdam νοθείας suspecta est. Quoniam tamen anti- 
qui scrip um auctorem faciunt Ascelicorum, vel morosiores critici sallem aliquam éorum par- 
tem fac ei tribuunt: sed ita tamen,utquidquid praecipuum est,omneid ejus esse negent. Nec hi quidem 
inter se consentiunt. Alii enim satis habent Ztegulas breviores Basilio Magno abjudicare. Alii iniquiores 
ei abjudicant Regulas minores simul et majores,et Moralia, etlibellos De Dei judicio ac De vera fide. 
Cum autem singulorum opiniones explicare, easque aut eonfutare aut approbare nimis longum sit, 
more nostro de his rebus in Priefatione disputabimus. 

Pauca quoque de libris antiquis dicere libet. Multos, eosque et optimos et vetustissimos in iis quas 
invisere licuit bibliothecis invenimus, in Regia, in Colbertina et in Coisliniana. Neque vero ex his solum 
bibliothecis nove nostre editioni ornamenta quesivimus, sed exleras etiam non duximus negligendas 
esse. Scripsi igitur Messanam, quo simul ut pervenerunt lilterte mei, eruditissimi et humanissimi,viri 
D. Gregorius Arena prior, et D. Dionysius Spagnol/ linguc Grece: lector, monachi ordinis S. Basilii 
Magni, ambo non minus bonarum litterarum juvandarum, quam glorice sanctissimi sui Patris amplifi- 
candee studiosi, amplissimam ac celeberrimam suam bibliothecam diligentissime scrutari eceperunt: 
in qua, quod ad rem pertinet, invenere brevem lucubratiunculam ineditam, cui titulus est: Πῶς ὅτι εἶναι 
τὸν μοναχόν, el additamenta quaedam in Moralia. Preeler hiec, aliam orationem ad me transmiltendam 
curarunt ii, quos modo dixi, doctissimi viri : de qua commodius multo alibi dicemus. 

Omnia autem fere ut in impressis libris: at Ziegulz in aliis codicibus alio ordine disponuntur. Nec 
pretereundum silentio, quasdam ex Regulis brevioribus in aliquibus codicibus deesse: sed prieterquam 
quod hx paucee sunt, in ipsis nihil est magni, aut quod alicujus sit momenti. Ad Regulas quidem quod 
attinet,eas eodem ordine quo jam vulgatee sunt in editione Pariensi, edendas curabimus : sed libellos 
De Dei judicio ac De verafidealiter disponemus. Ita enim hiec duo opuscula locantur in ea quam modo 
dixi editione, ut primum locum obtineat libellus De vera fide, secundum libellus De judicio Dei; quod 
non minus adversatur ipsius auctoris consilio, quam veterum librorum auetoritati, in quibushos duos 
sermones inverso ordine,eoque vero et proprio, collocari constat. Arbitror autem operarum culpa fa- 
etum esse, αἱ ii, quos nominavi, libelli in editione Parisiensi loco positi sint non suo: eoque magis, 
quod ipsos in editione Veneta eodem quo in veteribus libris ordine disponi videamus. 


Parnor. Gn. XXXI. hal 4 20 


km 


8, BAEILE MACNTI 





TOY EN ΔΓΙΟΙΣ 


ΠΑΤΡῸΣ HMQN 


 BAZIAEIOY 


APXIEHISROIIOY KAIZAPEIAZ2 KAIIHIAAOKIAX 
AXKHTIKA 


S. P. N. BASILII 


CJESARE.E CAPPADOCLE ARCHIEPISCOPI 
ASCETICA 


SANCTI PATRIS NOSTRI 


BASILIT, 
Cresarem Cappadocim srehiepiscopi, 
PR.BYVIA INSTITUTIO ASCETICA. 


199 1. Preclara quidem sunt regis edicta, . 


408 ad subjectos regendos cireumecribuntur ; sed 
tamen mandata que militibus dantur observanda, 
majora sunt et auguatiore. Itaque tanquam si mi- 
litaria mandata nobis denuntiarentur, attendat quis- 
quis supera ac megom dignitatis cupidus egt, 
Christoque semper asiaze vult,eum audil magnem 
illam vooem : Si quis mili sogeatun Bt 
wi ego sum, illic et minister meus sit h. 


Christus rez ? In oalo vidalioet, Hino tibi, o miles, , 
dirigendus est cursus. Oblivisoere omnis quietis. 
terrenae. Nullus miles domum oonstruit, aut agros . 


acquirit, aut sese variie mereaturis, quibus peou- 
hie eomparentur immisoet.Nemo qui milifal impli- 
catur vitat negotiit, ut «i qui se ip militiam delegü, 
placent **, Habet miles regia alimenta ; non ei 
opus eat sibi parere vietum, neque in 4o exqui- 
weudo se26 oo0upare. Ubique patent aibi subjeoto- 
rut domus ex regis edicto. Noà. necessa est vt 
operam det in extruendia edificiis, ponitur in 
Mateis tabernaculum ; sumitur cibus neoasaitale 
cogente; potus aqua est, tantumque οἱ dormire 
** Jean, vu, 8€, ** TE Tiu. ἢ, ἃ. 


Av lta. igitur in. Reg. primo  Πρυδεκλαλιὰ καὶ 
a^ew RLIND kr tix yw ὑποῖν τύστων͵ Prreta ora- 
(6S 01 RAPNRUO et ionem Orem afdeuem binos 
tatt petes, Combellsia ominis similitadine des 
eet, leitese non ποε ιέγεσες, Sed esed 


^' ΤΟΥ EN ATIOII ΠΑΤΡΟΣ HMON 


BAXIAEIOY, 


'λρχιεπισκόπου Καισαρείας Kussiudou(ax, 
| ATEHTIKH ITPOAJATYTIOGIS (42. 
|. Καλὰ μὲν τοῦ βαφιλέως τὰ πρὸς τοὺς ὑπηκόους 
νομοθετέματα - μείξεγα δὲ αὶ ὕτερα τὰ πρὸς 
στρατιώτας παραγχώμρτη, "Art Cir στρατιωτικῶν 
sepeyytins "pv p mp ὁ τὸς 
Eve χαὶ μεγδῃς bling ἐκιϑυμῷν, 4 Χριστοῦ διὰ 
rn reich 
E ge $ αζονὼν $" ΤῊ od ἢ i 
παολουθείτῳ. Καὶ ἅπον εἰμὶ ἐχὼ, δεῖ καὶ πρὶ 
,9 ἐμὸς ξετω,. e$ Χριρτὺς ὁ Basüex ; Ἐν οὐραγῷ 
Φελαδὲέ. Ἐνταῤθὲ eg πρῖεῦμι viv δρόμον, στρατιῶτα, 
Προσήκει, Ἐπιλέθον τῇς «ατὴ γῆν ἐγαπαηύσιως πά- 
vu; Οὐδιεὲς στρατιώτης euer χατηφενέξει, οὐδὲ 
xréen; ἀγρῶν πρριδεῦλεγαι, wid ἐμπορίαις ποιχί- 
ja χρεμάτων ποριφτιεκῖς ἐγκαταμέγευται. Οὐδεὶς 
B στρατευόμενος ἐμκλέκεται ταῖς ve βίου  wpeypa- 
T5, ἵνα τῷ στρητηληγήφηγγι ἀρέσῃ. Τροφὰς 
φιρατιώτης ἔχει βασβρμιίς " οὐ di κφρέξειν ἑαυτῷ 
τρογὰς, οὐδὲ περὶ voüre ἀσχελεῖσθαι. Οἶχος ἀγέῳγεν 
αὐτῷ πανταχῇ παρὰ τοῖς vrqaisu ἐξ βασιλέως προσ- 
τάγματος, Οὐ δεῖ περὶ γίκίῃς αὐτῷ διαπονεῖσθαι " ἐπὶ 
πλατείμις ἡ Cv), καὶ πρὸς ἀγήγκηγ ἡ τροφὴ, xci 
,,, ποτὸν ὕδωρ, ἐπὶ ὑπνφῦν (ἢ) τορφῦτον, iso» ἡ φύσις 


ὰ 


tnu ri, Ejusdem pravía institutio asceliea. lbi- 
dem editio Paris. Μεγάλα μὲν τοῦ, Editio Ven. et 
atc GCombef. eum Rog. tertio Καλὰ μὲν τοῦ. 
(i) Editio Ven. et Maz. et alii duo libri veteres 
we (xv. Edilio Paris, x«i ὑπγοῦ, Puto enim ila 





poweet vef. ἔτεα ον editio, hoe est, Paristen- 
web Venuetao Too ope Here d» Raro 

avaosenóHS oec Κακυαύενίκι Aot, 
Wee Weg ᾿νε Τοῦ αὐτοῦ ἀσκετιχὺ esetur- 


emendalum esse ab ipsis [{ἰ raphis, qui, cu 
mon animadverterent Piper debere bu it 


verbum simile, pro ὑπνοῦν ediderunt ὑπνοῦ. Nec 
it& multo post Reg. primus ἂν τύχοι, 


021 
δέδωκχιν. Οϑοιπορίαι δὲ xut. ἀγρυπνίαι πολλαί" καρ- 
τερίαι πρὸς καύματα, πρὸς. ψῦχος ἀγωνὲς πρὸς 
ἐναντίους" κίνδυνοι μέχρι τῶν ἐσχάτων! θάνατος, ἂν 
τύχῃ. πολλάκις" ἀλλὰ θάνατος ἔνδοξος, τιμαί τε, καὶ 
δῶρα βασιμικὰ, ᾿Ἐπίπονος ἐν πολέμοις à βίος, Jupe 
πρὰς ἂν εἰρήνῃ, Γέρας ἀριστείας, χαὶ στέφανος uas 
BaGuazéze ἐν κατορθώμασιν, ἀρχὸν ἐγχειρισθῆναι, 
gs» βασιλέως χληθῆναι, παραστῆναι πλησίον, δὲν 
ξυώφεως τυχεῖν, ἐκ χειρὸς βακιλέως τετιμῆ σθαι, παρὰ 
τοῖς ὑπηχύοις προϊστασῦαι, καὶ πρεσθεύειν ὑπὲρ. 

ἔξωθεν φῶμωων, ὧν ἂν βούλωνται (A). à ᾿ 


5, Ἃγε δὴ, στρατιῶτα Χριστοῦ, «μικρὰ ἐξ ἀνύρων 
πίνων πραγμάτων λαδὼν παραδείγματα, ἐνθύμησιν 


PRAEVIA. INSTITUTIO ASCETICA. 
^ licet quantum natura dedit. Itinera aulem ac vigi- 


622. 


lie multe; tolerantie adversus zstum et frigus, 
cerlamina contra hostes, pericula extrema, et 
plerumque, si ita contigerit, mors ipsa, sed mors 
gloriosa, honoresque ac regia munera. Laboriosa 
in bellis. vita, splendida in pace. Premium est 
recle factorum ac corona, ei, qui ejusmodi vilam 
in. preclaris rebus gerendis egregie transegerit, 
principalum 200 accipere, amicum. appellari 
regis, regi cominus aslare, jungi dexiram dexlre, 
manu regia cohoneslari, praefecturam obtinere 
apud subditos, atque pro exlernis amicis, quibus- 
cunque voluerint, apud regem deprecari, : 

.2. Age igitur, Christi miles, exempla pauca ex 
humanis rebus mutuatus, de eeternis bonis cogita. 


γώθε τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν, “Δοικός cot καὶ ἄπολις ἢ Propone libi vilie genus, quod domo atque civitate 


xai ἀκτήμων προχείσθω βίος (48). "Avires ἔσο, λέλυ- 
μένος ἀπὸ πασῶν κοσμικῶν φροντίδων" μή σε δὲτ 
σμεύφῃ νναικὸς ἐπιθυμίμ, μὴ σὲ φροντὶς παιδός, 
᾿Αδυνατον γὰρ d» τῇ θείᾳ στρατείᾳ τοῦτο. Τὰ "yap 
ὅπλα τῆς στρατείας ἡμῶν οὐ σαρκικὰ, ἀλλὰ δυνατὰ 
τῷ Θεῷ, Οὐ νικᾷ σε σώματος φύσις, οὐδὲ ἄγχει 
σε μὴ βουλόμενον, οὐ δεσμώτην ἀντ᾽ ἐλευθέρον ποιεῖ! 
Οὐ ξήτει ἐν (48) γᾷ καταλιπεῖν παῖδας, ἀλλ ἀνα- 
ἡαγεῖν εἰς τὸν οὐρανόν’ οὐ σωματιχοῖς προσκχολλᾶ- 
σθαι γάμοις, ἀλλὰ πνευματιχῶν ὀρέγεσθαι, ἄρχειν 
ψυχῶν, καί παιδογονέϊν πνευματιχῶς, Τὸν νυμφίον 
μιμοῦ τὸν οὐράνιον. καθαίρει πολεμίων ἀοράτων 
ἐπαναστώσεις" ἀρχαῖς καὶ ἐξονσιαις πολέμει, ἐξεὰ- 
αὐνων αὐτὰς πρῶτον μὲν τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς ἵνα 
μηδένᾳ κλῆρον ἔχωσιν ἐν σοι, ἔπειτα τῶν σοι προσ- 
φευγόντων καί σὲ προβαλλομένων ἡγεμόνα καὶ πρό- 
pau» τῶν διὰ τοῦ σοῦ λόγον φυλαττομένων. Καθαΐτ 
ρει (48) λογισμοὺς ἐπανισταμένους τῇ πίστει τοῦ 
Χριστοῦ" πολέμει διὰ τοῦ λόγου τῆς εὐσεθείας πρὸς 
τὸν ἀσεδῇ χαὶ πονηρὸν λοθισμόν, Λογισμοὺς γὰρ, 
φησὶ, καθαιροῦντες, καὶ πᾶν ὕψωμα ἐπαιρόμενον 
κατὰ τῆς γγώσιως τοῦ Θεοῦ, Καὶ μάλιστα μὲν Üdo- 
cs τῇ τοῦ μεγῶλον βασιλέως χειρὶ, φοδούσῃ καὶ 
τροπουμένῃ (48) τοὺς ὑπεναντίους, ἐπειδὰν μόνον 
φανῇ" ἐπὰν δὲ καὶ διὰ κινδύνων ἀγαθὸν ὑέλῃ σὲ 
μενέσθαι, καὶ τὸ στράτευμα τὸ ἑαυτοῦ θελήσῃ συμ- 
δαλεῖν τῷ στρατεύματι τῷ ὑπεναντίῳ, ἐνταῦθα σὺ 
πρὸς πάντα πόνον ἀήττητος ἔσο τῇ παρασκευῇ, καὶ 
πρὸς κίνδυνον ἄτρεπτος τῇ ψυχῇ, χαὶ γῆν ἐκ γῆς 


μετανίστασο προθύμως, καὶ θώλατταν ἐκ θαλάττης. p 


Ὅταν γὰρ δΦιώχωσιν ὑμᾶς, φησὶ, φεύγετε ἀπὸ πόλεως 
εἰς πόλιν" Καὶ εἰς διχαστήριον ὅταν δέῃ (49) καλεῖ- 


" ]I Cor. χ, 4. ibid. 5, ** Matth. x, 23. 


(&4) Editio utraque àv ἂν βούλονται, At tres 
P (45) Ar qui duo libri in ác 
An 1 duo 1 | in m 8B προσχτασθω 

βίος, et ita in margine armes 7d editio Ve- 


(46) Codex Maz. oJ ξητεῖς ἕν, et ita legit inter- 
res, Reg. tertius ξητεῖ σε & sed, nisi valde fallor, 
logi restat οὐ ξήτει, ne quaras, noli. Mox editio 
Paris. xai παιδαγωγεῖν, filios spiruuales instituere. 
Editio Ven. el uterque Combef. et Reg. tertius 
παιϑογονεῖν" et ita legerat interpres. Paulo post, 


et opibus destituatur, Esto liber, et a mundanis 
omnibus euris solutus ; ne vinniat te uxoris desi- 
derium, aut sollieitudo de sobole. Hoc enim fieri 
non polest in militia divina. Nam arma militia 
noslra; non carnalia sunt, sed potentia Deo **, Non 
vineit te eorporis natura, neque strangulat te in- 
vitum, non captivum pro libero efficit. Noli in ter- 
ra relinquere liberos, sed eos sursum deducere ad 
ecelum : non eorporalibus nuptiis agglutinari, sed 
ambire spirituales, dominium in animas habere, 
ae spiritualiter filios proereare. Imitare ecelestem 
sponsum, hcstium invisibilium assultus reprime, 
contra principatus et potestates bellum gere, sie ut 
expellas ipsas, primum quidem ex animo tuo, ut 


q nullam. in te habeant partem : deinde ab iis qui 


ad te confugiunt, teque ducem sibi ac propugna: 
lorem constituunt, ut ipsi tuis sermonibus incolu- 
mes serventur, Subverte ratiocinaliones adversus 
Chrisli fidem insurgentes : impiam ac pravam ra- 
lioeinalionem per piam doctrinam impugna. Con- 
silia enim, inquit, destruentes, et omnem altitudi- 
nem eztollentem se adversus scientiam Dei **. Et 
maxime quidem in magni regis manu, qu: adver- 
sarios terret ac fugat ubi semel apparuerit, posita 
fiducia sil: cum vero voluerit probum te ac bonum 
etiam per pericula reddi, suasque copias cum ad- 
versariorum eopiis commiltere decreverit, tunc te 
acie instructum nullus frangat labor, animus ma- 
neat in perieulis immolus, et e terra ad lerram, 
atque e mari ad mare alaeriter transmigra, Cum 
enim, inquit, persequuntur vos, fugite ex civilate 
in civitatem **, Et ubi opportuerit ad judicium vo- 


ubi editio Paris. emendate habet χαθαέρει, cor- 
EIS legitur in editione Ven. et in utroque Com- 
b [ΠῚ οἱ 1n Reg. tertio χάθαιρε. ιἹ 

(41) Rursus editio Ven., Maz. el alii duo Regii 
codices. κώθαιρε. Editio Paris. καϑαιρει λογισμούς. 

(48) Antiqui tres libri eteditio Ven. καὶ ᾿τροπου- 
μένῃ. Editio Paris. τρεπομένῃ, Aliquanto post utra- 
que editio et Reg. secundus ἀγαθὸν 025 j5ialo.,. 
Alii duo mss. ἀγαθὸν θέλῃ σε γενέσθαι, Ὁ 

(49) Unus codex ὅταν δέοι, Neo ita multo infra 
Heg. secundus θανάτου ἀγωνίσασθαι, 


623 


S. BASILII MAGNI 


621 


cari, astare ante magistratus, populorum assultus Α σθαι, x«i ποὸς ἄοχοντα: παοαστῆναι, xci δέαων 


perferre horrendum carnificis intueri aspectum, 
audire vocem asperam, instrumentorum ad pu- 
niendum destinatorum gravem conspectum tole- 
rare, tormenta experiri, et usque ad mortem de- 
certare, propter hec omnia ne diffidas, ob oculos 
habens Christum, qui his tua causa fuit obnoxius, 
sitque compertum tibi, te in istis ob Christum ver- 
sari oportere, teque in ipsis esse victurum. Regem 
enim victorem sequeris, qui te sue victoris vult 
esse participem. Neque enim victus es, etsi mor- 
tuus; imo vero tunc integerrimam reportasti victo- 
riam: quippe qui veritatem immutabilem ad fi- 
nem usque tibi ipsi servaveris, ac inconcussam 
retinueris loquendi pro veritate fiduciam. 


ἐπαναστάσεις ὑπενεγχεῖν, xai δηΐου βλέμμα oobi- 
ρὸν ἰδεῖν, καὶ σχληοὰν ἀχοῦσαι φωνὴν, x«t χολαστη- 
βίων ὄψιν ὑποιεῖναι “αλεπὴν, χαὶ πιιοαθῆναι $aqa- 
νων, xai μέχρι θανάτου διαγωνίσασθαι, αὐ ἀπειθήσῃ: 
πρὸς ἅπαντα ταῦτα, ποὸ ὀφθαλαωῶν ἔχων τὸν ὑπὲο 
σοῦ ἐν τούτοις γενόμενον Χοιστὸν, εἰδὼς, ὃτι διὰ τὸν 
Χριστὸν ἐν τούτοις γενέσθαι σε δεῖ, χαὶ νιχήσεις ἐν 
τούτοις. Νικητῇ γὰο ἀκολουθεῖς βασιλεῖ, τῆς νίχη: 
αὐτοῦ βουλομένω σε γενέσθαι χοινωνόν. Οὐδὲ 7*0 
ἀποθανὼν ἡττήθης, ἀλλὰ τότε δ xai τελεώτατα ἐνί- 
χησας, ἄχρι τέἕλους ἀτοῖπτον φυλάξας τὴν ἀλύθειαν 
σεαυτῷ (50), x«i TZ» ὑπῖο τῆς 


5 | «ληῃθεία: παόῥηχιαν 
ἀμεταχίνητον σχών, 


3. Et quidem ab interitu ad eternam vitam, ab B 3. Καὶ ἀπὸ τοῦ θανάτον μὲν ποὸς αἰώνιον ὁδεύσεις 


901 hominum ignominia ad Dei gloriam, ἃ 
mundi adversitatibus atque suppliciis ad eternam 
requiem, qua tibi cum angelis communis futura 
est, profisciscere. Terra te civem non suscep:t, at 
colum suscipiet. Mundus persecutus est : sed tol- 
lent te angeli, ut sistant te coram Christo. Quin et 
amicus appellabere, esque auditurus jucundissi- 
mam illam laudem : Macte animo, serve bone et fi- 
delis, miles generose, Dominique imitator, ac regis 
sectator, ego te meis donis remunerabor; ego tuos 
audiam sermones,quoniamtu etiam audivisti meos. 
Petes fratrum qui vexantur salutem ; atque sociis 
fidei ac sacre charitatis discipulis bonorum a tege 
communicationem impetrabis, preetereaque tripu- 
diabis tripudia sempiterna,geres coronam inter an- 
gelos, atque creaturis sub rege imperans, una cum 
beatorum choro in eternum beatus vives. Quod si 
te adhuc in mundo post certamina etiam relin- 
quere volet, ut plura et varia ineas certamina, mul- 
tosque cum a visibilus tum ab invisibilibus bellis 
salvos et incolumes serves,gloria tua etiam in terra 
magna erit, et in pretio eris apud amicos, qui te 
tutorem adjutoremque ac bonum legatum inve- 
nerint.Hi nutrient te tanquam strenuum militem : 
hi colent te veluti virum fortissimum ac genero- 
sissimum : hi salutabunt te amice οἱ comiter, te- 
que uti Dei angelum cum gaudio suscipient, que- 
madmodum Paulus ait, velut Christum Jesum 55. 
Hec et ejusdem generis alia divine militie exem- 


pla sunt. Neque vero ad solos viros spectat oratio. p 


Militat enim apud Christum et muliebre genus, ob 


$5 (alat. iv, 14. 


(30) Reg. secundus ἀλήλειαν ἐν σεαυτῷ. Statim 
editio Paris. xat ἀπὸ τοῦ, Vocula xei deest et in 
editione Ven. et in antiquis tribus libris. 

(51) Quod ait Combefisius, duos suos veteres li- 
bros Maz. et H. ita habere, τοῦ rap«ezücai Χοιστῶ, 
id non vere dictum est, cum vocula τοῦ in utroque 
libro desit. Editio Paris. ἀγγέλοι παραστῆσαι ct 
Χριστῷ. lllud σὲ neque in nostris mss. neque in 
editione Veneta invenitur. Mox editio Paris. Ev7«, 
δοῦλς. Editio Ven. et antiqui tres libri Εὖ, δοῦλε. 

(32) 1ta Reg. tertius. llla autem verba, quee addi- 
dimus, x«i τοῖς χοινωνοῖς τς πίστεως, leguntur quo- 


C 


ξωὴν, ἀπὸ δὲ τῆς παοὰ ἀνθοώποις ἀτιμίας ἐπὶ τὴν 
δόξαν τὴν παοὰ Θεοῦ, καὶ ἀπὸ τῶν ἐν xócum θλίψεων 
καὶ χολάσεων ἐπὶ τὰς αἰωνίους ἀναπαύσει: τὰς σὺν 
ἀγγῶοις, TZ σε πολίτην οὐχ ἀπεδέξατο, ἀλλ᾽ οὐρανὸς 
ὑποδέξεται, χόσμος ἐδίωξεν, ἀλλὰ βαστάσουτιν dyyt- 
λοι παραστῶ σαΐ σε Χοιστῷ (51) καὶ φίλος χληθή σῃ, 
χαὶ τὸν ποθεινότατον ἔπαινον ἀχούσεις-: Εὖ, δοῦλε 
ἀγαθὲ xai πιστὶ, στοατιῶτα γενναῖε, xci μιμητὼ 
τοῦ AtTró-oU, βαπιλέως ἀχκόλουθε, ἐγώ σε τοῖς ἐμοῖς 
&utbpouat δώροις ἐγὼ τῶν σῶν ἀχούσομαι λόγων, 
ἐπεὶ χαὶ σὺ τῶν ἐμῶν. Αἰτήσεις ἀδελφῶν σωτηρίαν 
χαταπονουμένων, x«i τοῖς χοινωνοὶς τῆς πίστεως (52) 
x«i τοῖς αὔὐσταις τῆς ἱερᾶς ἀγάπῃς λύέψη παοὰ τοῦ 
βασιλίως rà» τῶν ἀγαθῶν μετουσίαν χορεύσεις δὲ 
τὰς αἰωνίους χορείας, xal μεταξὺ τῶν ἀγγέλων στι- 
φανηφορήσεις, βασιλεύων χτίσεως ὑπὸ τῷ βασιλεῖ, 
χαὶ συνδιαιωνέξων μαχαρίως τὸ τῆς μαχαριότοτος 
χορῷ. Εἰ δὲ χαὶ ἐπὶ κόσμου σε χαταλεῖψαι ἔτι μετὰ 
τοὺς ἀγῶνας 0o, ἵνα x«l πλείονας ἀγῶνας xai ποι- 
χίλους διαγωνίσῃ (33), χαὶ σώσης £x τῶν ἀοράτων xai 
ὁρατῶν πολέμιον πολλοὺς, μεγάλῃ σον χαὶ χατὰ γῆν 
à δόξα, χαὶ παοὰ τοῖς φῦοις ἔσῃ τίμιος, προστάτην σε 
x«i βοχθὸν x«i ποεσθευτὴν ἀγαθὸν εὐοηχόσιν. Οὔτοι 
θρέψουσιν ὡς στρατεῶταν ἀγαθόν" οὗτοι τιμήσουσινως 
ἀοιστέα γενναῖον" οὗτοι δεξιώσονται χαὶ “ετὰ “χαρὰς 
ὑποδέξονται ὡς ἄγγελον Θεοῦ δεχόμενοι, χαθὰ Παῦλός 
φησιν, ὡς Χριστὸν ᾿Ιησοῦν. Ταῦτα xai τὰ τοιαῦτα 
τῆς θείας στοατείας τὰ παραδείγματα. Διαλέγεται δὲ 
οὐχ ἀνδράσι μόνοις ὁ λόγος (94). Στοατεύεται “γὰο 
xai τὸ θῆλυ παρὰ Χριστῷ, τῇ ψυχικῇᾷῇ ἀνδοιίχ χατα- 
λεγόμενον εἰς τὲν στοατιίκν, χαὶ οὐ διὰ τὴν τοῦ συ- 


que in margine codicis Mazarini. Editi et alii 
1185. καταπονονυένων, xci τοῖς μύσταις: QuOd mu- 
tilum erat οἱ trupcatum. Haud longe Reg. tertius 
et editio Yen. habent in margine ἀγαθῶν χοινωνίαν. 

(33) Editio Ven. et mss. tres roux»; διαγωνίση. 
Editio Paris. διαγωνέτσης. 

(84) Sic antiqui tres libri. Editio Paris. μόνος o 
λόγος. Mox Maz. παρὰ τῷ Χριστῷ. Haud longe idem 
codex χαταγόμενον εἰς τὸν ad militiam descendens. 
Reg. tertius χαθαπτόμενον, et ita quoque legitur in 
ora Regii primi, non quidem eadem manu,sed an. 
tiqua tamen. Utraque editio et H. ut in contextu. 


025 


SERMO DE RENUNTIATIONE S/ECULI, ETC. 


626 


ματος ἀσθένειαν ἀποδοκιμαξόμενον, χαὶ πολλαὶ γυ- À animi fortitudinem ad militiani delectum, nec ob 


vwi«sg ἠρίστευσαν ἀνδρῶν οὐκ ἔλαττον. Εἰσὶ dz αἱ 
x«i μειξόνως εὐδοχίμησαν. Ἔχ τούτων εἰσὶν αἱ τῆς 
παρθενίας πληροῦσαι τὸν χορόν. Ἔχ τούτων αἱ τοῖς 
ἀγῶσι τῆς ὁμολογίας καὶ ταῖς νίχαις τῆς μαρτυρίας 
ἐχπλώμπουσιν, ᾿Ηχολούθουν δὲ χαὶ αὐτῷ τῷ Κυρίῳ 
χατὰ τὴν παρουσίαν οὐκ ἄνδρες μόνον, ἀλλὰ καὶ γυναῖ- 
χες, χαὶ du ἀμφοτέρων ἢ λειτουργία τοῦ Σωτῆρος 
ἐπετελεῖτο, Τοιούτων χαὶ οὕτως ἐνδόξων ἀποχειμένων 
τῇ στρατείᾳ τῇ χαπὰ Χριστὸν, ἐπεθυμείτωσαν (53) 
αὐτῆς χαὶ πατέρες παίδων, χαὶ μητέρες θυγατέρων, 
Προσαγέτωσαν τὰ αὐτῶν γεννήματα, χαίροντες ἐπὶ 
ταῖς αἰωνίοις ξλπέσιν, ὧν οἱ παῖδες αὐτοῖς μεθέξουσι, 
προστάτας ἔχειν παρὰ Χριστῷ x«i πρεσδευτὰς ἀγα- 
θοὺς ἐπιθνμοῦντες, Καὶ μὴ μιχρόψυχοι περὶ τοὺς 
παῖδας: γενώμεθα, μηδὲ φοβηθῶμεν εἰ πονήσουσιν, 
ἀλλ᾽ εὐφρανθῶμεν, ὅτι δοξασθήσονται, Παραστήσωμεν 
τῷ Κυρίῳ τὰ δοθέντα παρ᾽ αὐτοῦ, ἵνα χαὶ τῆς südo- 
χιμήσεως τῶν παίδων γενώμεθα χοινωνοὶ, σνμπροσ- 
ἄγοντες ἑαυτοὺς (56) χαὶ σνμπαριστῶντες, Τοῖς δὴ 
οὕτω προθυμουμένοις χαὶ οὕτως ἀγωνιξομένοις 
χαλῶς ἂν τις Ex τοῦ αλμῳδοῦ λέγοι" Εὐλογη μένοι 
ὑμεῖς τῷ Κυρίῳ τῷ ποιήσαντι τὸν οὐρανὸν χαὶ 
τὴν γῆν. Καὶ χατὰ τὸν δλιωσέα, εὔξεται πεοὶ αὐτῶν’ 
Εὐλόγει, Κύριε, τὰ ἔργα αὐτῶν" χάταξον ὀφρὺν (31) 
ἀνθεστηχότων αὐτοῖς. ᾿Ανδοϊξεσθε ὡς γενναῖοι, 
δράώμετε γενναίως τὸν δοόμον ἐπὶ τοῖς αἰωνίοις στε- 
φάνοις, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίω ἡμῶν, ᾧ ἢ δόξα 
εἰς τοὺς αἰῶνας. ᾿Αμήν. 





TOY AYTOY ΛΟΙῸΣ ΑΣΚΗΤΙΚΟΣ, 


χαὶ παοαίνεσις περὶ ἀποταγῆς βίον, xci 
Git; πνευματιχῆς, 


τελειώ- 


]. Δεῦτε πρὸς μὲ, πάντες οἱ χοπιῶντες χαὶ πε- 
φορτισμένοι, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς, φησὶν ἢ θεία 
φωνὴ, εἴτε τὴν ἐχεῖ ἀνάπαυσιν, εἴτε τὴν ἐντεῦθεν 
αἱνιττομένη, Πλήν γε προσχαλεῖται ἡμᾶς, τοῦτο μὲν 
τὸν φόρτον τῆς πολυχτησίας διὰ τῆς εἰς τοὺς δεομέ- 
νους ἀποθέσεως προτρέπουσα ἀποθάλλεσθαι" τοῦτο 
di, τὸν ix τούτου προσγινόμενον Gui» (8) ἐσωὸν 
τῶν ἀμαρτημάτων διὰ τῆς εὐποιίας καὶ ἐξαγορτύ- 
σεως ἀποῤῥίψαντας, προσδραμεῖν τῷ σταυροφόρω βίῳ 
τῶν μοναχῶν, Ὃ τοίνυν ὑπακοῦσαι Χοιστῷ προηρη- 
μένος, χαὶ πρὸς τὸν πτωχὸν xui ἀπερίσπαστον βίου 
ἐπειγόμενος, θαυμαστὸς ὡς ἀληθῶς xui μαχαριστὸς, 
᾿Αλλὰ, παραχαλῶ, μὴ ἀδοχιμώστως τοῦτο ποιείτω, 
μηδὲ ὑπογραφέτω ἑαυτῷ ἀνεχτότητα βίον, xxi σωτη- 
βίαν ἄμαχον. ἀλλὰ μᾶλλον προγυμναξέτω ἑαυτὸν 
πρὸς εὐδοχίμησιν ὑπομονῆς θλέψεων σωματικῶν τε 

* Pasa], cxnr, 15. * Deut, xxxii, 11. 

(53) Regii primus et tertius ἐπεθυμη σάτωσαν. Ali- 
quanto post duo. Regii προσαγαγέτωσαν τὰ, Alius 
codex προσαγαγεῖν τὰ, 

(56) Antiqui duo libri συμπροσώγοντες αὐτούς. 

(57) Editi et Reg.secundus xáca£ev ὀφρύν, frange 
supercilium ; elita quoque in Reg. piimo. egilur 


C nostro cui gloria in secula. Amen, 





corporis imbecilitatem rejectum, eum feminae com- 
plures non minus forliter quam ipsi viri sese gesse- 
rint. [moetiam non desunt quie gloriamlonge majo- 
rem consecute sint, Ex his, sunt que virginalem 
chorur componunt. Ex his, quc confessionis cer- 
taminibus, el martyrii victoriis clarent, Quin Do- 
minum ipsum eliam, dum inter nos versarelur, 
sequebantur non viri solum, sed et mulieres quo- 
que, et per utrosque ministerium Servatoris per- 
ficiebatur. Cum igitur talia ettam eximia preunia 
militiee Christi destinentur, ae seponantur, ejus 
afficiantur desiderio el patres filiorum, el matres 
filiarum. Adducant sua pignora, spe selerna | leti, 
cujus sui filii secum futuri sunt parlieipes, alque 


p apud Christum patronos bonosque legalos ac de- 


precalores habere cupientes. Neque simus pusillo 
animo in liberos, neque perlerrearnur, si labore 
conficiantur : sed de gloria ipsis lribuenda lwete- 
mur. Offeramus Domino quie ab ipsosunl data, ut 
socii eliam gloric filiorum efliciamur, adducentes 
simul et sistenles nosmetipsos. 209 Certe iis qui 
hanc animi alacrilatem ostenderint, atque ita de- 
certarint, jure ac merito quispiam ex Psalmista 
dixerint : Benedicti vos a Domino, qui fecit eelum 
el terram "ἢ, Et sicul Moses, oral pro ipsis : Je- 
netdic, Doimine,operibus illorum frangesupercilium 
eorum qui illis adversantur ", Viriliter agite tan- 
quam generosi, generososque cursu ad sempiler- 
nas coronas contendile, in Christo Jesu Domino 





EJUSDEM SERMO ASCETICUS, 
et exhortatio de renuntiatione seculi, et de per- 
lectione spirituali. 

1. Venite ad me, omnes qui laboratis, et onerati 
estis, et ego reficiam vos, inquit vox ipsa divina **, 
Hiec sive futuram, sive presentem significet re- 
quiem, nos cerle hortatur, partim ut 1aullarum 
divitiarum onus abjiciamus, erogando eas paupe- 
ribus, partim ut peccatorum multitudinem, quie 
inde aecedit, per liberalitatem et confessionem de- 
ponentes, ad cruciferam monachorum vitam aecur- 
ramus. Quisquis igitur Domino obedire sibi pro- 


u posuit, festinatque ad pauperem ae quietam vitam, 


vere admirandus est, beatusque dicendus. Sed 
adhortor, ut ne inconsideranter hoc faciat,nec sibi 
fingat aliquod vile genus remissum, salutemque 
sine pugna oblinendam : quin potius antea exer- 
ceat sese ac probet ad tolerandas corporis animi- 
que molestias: nesi seipsum in inopinata cerla- 


$8 Matth. x1, 28. 


secunda manu. At in Reg. lerlio et apud LXX scri- 
ptum invenitur χώταξον 6725, frange lumbos. Hanc 
varietatem fecit nominis similitudo. Ibidem, inilio 
éeriodi, Reg. tertius eLeditio Ven. in margine εὖ- 
Uy» σον. ! 
(58) Codex Maz. πουσγενόμενον & uiv, 


621 


gruentibus resistere non possit, ad ea unde 
recesserat, cum pudore et risu recurrat, quippe 
qui ad seculum non sine anime condemnatione 
revertatur ; multisque offendiculum factus, vitam 
in Christo institutam omnibus suspectam reddat, 
quasi agi non possit: eujus rei perieulum nostis 
omnes, quotquot Evangelia legistis, in quibus ipsa 
divina vox dicit : Expedit οἱ magís ut mola asina- 
ria imponatur in collo ejus, et projiciatur in mare, 
quam utscandalizet unum de pusillis islis*?. Neque 
enim solum erit obnoxius desertoris condemna- 
tioni : sed etiam exitii eorum qui ab ipso sunt 
eversi, reus futurus est, etsi stultis quibusdam co- 
gitationibus persuadere sibi videtur, *e in seculo 
degentem per bona opera Numen esse placaturum 
quod effici ab ipso non potest. Qui enim in eo vite 
genere, in quo non facilis ad peccatum accessus 
patet, ob assiduam animi attentionem adversarii 
luctationes sufferre non potuit, quomodo in vita 
multis peccatis exposita, cujus ipse sit moderator, 
virtutem ullam excolere et exercere poterit ? Sed 
ut det aliquis, eum vitam recte moderari posse, 
tamen Christi derelicti crimen non efffugiet, quem 
admodum et hi discipuli in Evangelio designati, 
de quibus divinus evangelista ait : Multi autem 
discipulorum abierunt retro, et jam non ambula- 
bant cum Jesu,dicentes: Durusestsermoipsius 903 
quis polest cum audire 10 1 Ea enim de causa beni- 
'gnissimus Deus saluti nostre providens,ritam ho- 
minum divisit in duplex vite genus, conjugium 
dico ac virginitatem, ut qui virginitatis certamen 
subire non valeret, hic sibi adjungeret uxorem : 
sic tamen, ut illud sciret, reddendam sibi esse ra- 
tionem continentis, sanotitatisque, et ejus cum 
his sanctis, qui in conjugio et in liberorum educa- 
tione vitam egerunt, similitudinis. Qualis erat in 
Veteri Testamento Abraham, qui unico filio citrá 
dolorem ac molestiam immolato, inde gloriabatur 
quod Deum pretulisset : qui etiam, cum ad exci» 
piendos peregrinos paratus esset, fores tabernacu- 
li sui apertas tenebat. Non enim audivit: Vende 
qua habes, et da pauperibus"!. Imo Job et alii plu- 
rimi, Davidque et Samuel] his majora prestitere, 
Erat quoque ejusmodi Petrus in Novo Testamento, 
ae ceteri apostoli. Elenim fructus dilectionis in 
Deum ac proximum ab unoquoque homine repe- 
tendi sunt ; horumque mandatorum, seu potius 
omnium, queenque violata fuerint, poenas dabit. 
Sicut et Dominus in Evangeliis declarat, cum 


6? Matth. xvin, 6. ??Joan. vi, 67, 6]. ΤΙ Matth. 


(58) Reg. primus ἀδυναμίας ὑπόληψιν. 
(60) Reg.primus et editio Ven. in marginé ὀνιχὸς 
χοεμασήῇ πεοὶ... x«l pipi. u 
(61) Antiqui duo libri μόνον. Alius et edili μόνος. 
62) Codices duo τι τῶν ἀρετῶν. Ibidem utraque 
editio et Reg. secundus διορθοῦν ἑαντοῦ τὸν. Alii 
duo mss, διοοθοῦν αὐτὸν τὸν. 


S. BASILHI MAGNI 
mina injecerit, ac deinde tentationibus sibi in- A χαὶ 


828 
(ya μὴ, ἀποοτδολήτοις ἑαυτὸν 
iuGaloy παλαίσμασιν, εἶτα ἀδυνατῶν πρὸς τὴν ἀντί- 
στασιῖν τῶν ἐπερχομένων αὐτῷ ϑοκιμιῶν, εὑρεθῇ 
᾿παλινδορομῶν πρὸς τὰ ἀφ᾽ ὧν ἐξελήλυθε, σὺν αἰσχύνη 
καὶ yf)wtt, μετὰ κατακρίσεως ψυχῆς iravto,óusvog 
τῷ βίῳ, καὶ πολλοῖς σχάνδαλον γινόμενος, ἀδυναμίας 
ὑπολήψεις (59) πᾶσιν ἐμποιῶν τῆς ἐν Χριστῷ πολι- 
τείας, ej τὸν χίνδυνον ἴστε πάντες οἱ τὰ Εὐαγγέλια 
ἀναγινώσχοντες, ἔν οἷς λέγει ἡ θείο φωνή" Συμφέοτε 
αὐτῷ iv^ αὖλος δνιχὸς περίχειται πεοὶ τὸν τοά- 
χηλον αὐτοῦ, x«l ἔδῥιπται (00) εἰς τὴν θάλασσαν, 
ἢ ἵνα σκανδαλίσῃ ἕνα τῶν μιποῶν τούτων, Οὐ γα 
μόνον (81) ὑπεύθυνος ἔσται τῇ καταδίκη τοῦ λει- 
ποταξίον, ἀλλὰ χαὶ τῆ: τῶν ἀνατρεπομένων ὑπ᾽ 
αὐτοῦ ἀπωλείας, xk» δόξῃ γρινοδλαδέσι λογισμοῖς 
πείθειν ἑαυτὸν ἐν τῷ βίῳ ϑιζγοντα ἀγαϑοεογίαις ἐξευ- 
βενίξειν τὸ θεῖον: ὅπερ ἐστὶν αὐτῷ ἀϑύνατον. Ὃ γὰρ 
μὴ ἰσχύσας ἐν τῷ δυσαμαοτήτῳ βίῳ διὰ τὸ ἀπεοί- 
σπαστον ἐνεγχεῖν τὰ παλαίσματα τοῦ ἐχθοοῦ, πῶς ἐν 
τῷ πολναμαρτήτῳ χαὶ ὑπ᾽ αὐτοῦ ἀρχομένῳ δίῳ δυνέ- 
σεταε χατορθῶσαξ τι τῶν ἐναρέτων (02) ; Ἵνα δὲ καὶ 
ϑοίη τις διορθοῦν ἑαυτοῦ τὸν οἰκεῖον βίον, τό ἔγχλημα 
τῆς τοῦ Χριστοῦ ἐγχαταλείψεως οὐχ ἐκφεύξεται, χαθὰ 
χαὶ oi ἐν τῷ Εὐσγγέλίω δηλούμενοε μαθηταὶ, περὶ 
ὧν φησιν ὁ θέξος εὐαγγελιστής Πολλοὲ δὲ τῶν 
μαθητῶν ἀπῆλθον dig τὰ ὀπίσω, καὶ οὐχέτε πεοι- 
ἐπάτουνν μετὰ ἸΙηϑδοῦ, λέγοντες" Σαληρός ἐστιν ὁ 
λόγος αὐτοῦ, τίς ϑύναται αὐτοῦ ἀκούέεν ; Διὰ γὰρ 
τοῦτο χαὶ ὁ φιλάνθρωπος Θεὸς, κηδόμενος τῆς ἡ μῶν 
σωτηρίας, si; δύο διεῖλε βίους τὴν τῶν ἀνθρώπων (03) 
διωγωγὴν, συξυγίαν λέγω χαὶ παρθενίαν, ἵνα ὁ υἡ 
δυνάμενος ὑπενεγχεῖν τὸν τῆς παρθενίας ἄθλον ἔλθοι 
ἐπὶ συνοίχησιν ἡυναικὸς, ἐχεῖνο εἰδὼς, ὡς ἀπαιτηθήσε- 
ται λόγον σωφροσύνης xal ἁγιασμοῦ, x«l τῆς πρὸς τοὺς 
ἐν συξυγίαις χαὶ τεκνοτροφίαις ἁγίους ὁμοιώσεως. 
Ofo; ἦν ἔν μὲν τῇ Παλαιᾷ Διαθήκῃ ᾿Αδραὰμ, ὃς, τῇ 
τοῦ Θεοῦ ποοτιμήσει τὸν μονογενῆ θυσιάξων ἀσυμ- 
παθῶς, ἐἰωεγαλαύχει, χαὶ τὰς τῆς σχηνῆς αὐτοῦ 
θύρας διαπεπετασμένας εἶχε, πρὸς ὑποδοχὴν τῶν ἐπι: 
ξενοῦσθαι μελλόντων ἑτοιμαξόμενος. Οὐ γὰο ἥχουσε" 
Πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα, χαὶ δὸς πτωχοῖς. 
Καὶ τὰ μείξονα τούτων ἐπεδείξατο ᾿[ὼδ, koi ἕτεροι 
πλεῖστοι, Δαδίδ τε καὶ Σαμονήλ. 'Ev δὲ τῇ Νέα Δια- 
θήκη, οἷος Πέτρος ἦν, xa οἱ λοιποὶ τῶν ἀποστόλων. 
᾿Απαιτηθήσεται γὰρ πὰς ἄνθρωπος (04) τοὺς χαρποὺς 
τῆς πρὸς Θεον ἀγάπης καὶ τὸν πλησίον, χαὶ τῆς παρα- 
τροπῆς τῶν ἐντολῶν τούτων χαὶ πασῶν τίσει δίκας. Κα- 
θὼς xat ὃ Κύριος ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις δηλοῖ λέγων" Ὁ ἀγα- 
mà» πατέρα ἢ μητέρα ὑπὶρ ἐμὲ, οὐκ ἔστι μον ἄξιος" 
καὶ, Ὃς οὐ μισεῖ τὸν πατέρα αὑτοῦ, χαὶ τὴν μητέρα 


πνευματικῶν, 


Β 


xix, 21. 


(63) Editi ous τὰ τῶν ἀνθρώπων, res humanas. 
Codex Maz. et Regius tertius Sí6v; τὴν τῶν ἀνθου- 
πων διαγωγήν" qute lecfio invenitur 1n margine 
editionis Venete. Aliquanto post Reg. primus ἔλθη 
ἐπὶ συνοιχήσει. mE 

Nis kddita est vox ἄνθρωπος, ex ahtiquis duobus 
ibris. 


029 SEHMO DE RENUNTIATIONE S/ECULI, ETC. i30 
αὐτοῦ, καὶ τὴν γυναῖχα, καὶ τὰ τέκνα, ἔτι δὲ καὶ τὴν À dixil: Qui amat patrem aut matrem plus quam me, 


ἑαντοῦ ψνχὴν, οὐ δύναταί μὸν ἐΐναι μαθητής. 


non est me dignus?*. Et, Qui non odit patrem suum, 


οἱ matrem suam, et uzorem, et filios, adhuc autem et animam suam, non potest meus esse discipulun??,. 


2, "Apd σαὶ doxsi. χαὶ τοῖς ὑπογνναίοις τεθεῖσθαι 
τὰ (85) Εὐαγγέμο ; ᾿Ιδοὺ, σεσαφήνισταί σοι, ὡς 
πάντες ἄνθρωποι ἀπαιτηθησόμεθα τὴν πρὸς τὸ Εὐ- 
αγγέλιον ὑπαχοὴν, μοναχοί τὰ καὶ οἱ ἐν συξζνγίαες, 
᾿Αρχέσει γὰρ τῷ ἐπὶ γάμον ἔλθόντε ἢ συγγνώμη τῆς 
ἀκρασίας καὶ τῆς πρὸς τὸ θῆλν ἐπιθυμίας τε (00) 
χαὶ σννουσίας" τὰ δὲ λοιπὰ τῶν ἐντολῶν πᾶσιν 
ὁμοίως νενομοθετημένα οὐχ ἀχίνδυνα τοῖς παραδαί- 
γουσι, Καὶ γὰρ εὐαγγελιξόμενος ὁ Χριστὸς τὰ τοῦ 
Πατρὸς ἐντάλματα, τοῖς ἐν τῷ χόσμῳ διελέγετο" εἰ 
δὲ πον σννέβη καὶ κατ᾿ ἰδίαν ἐπερωτηθέντα αὐτὸν 
ἀποχρίνασθαι (07) τοῖς αὐτοῦ μαθηταῖς, διεμαρτύ-. 
puro λέγων" "A δὲ ὑμῖν λέγω, πᾶσι λέγω, Μὴ 
τοίνυν ἀναπέσης, ὦ οὗτος ὁ πρὸς χοινωνέαν γυναικὸς 


2, Annon tibi videntur fuisse iis etiam qui tixo- 
res duxerunt, Evangelià lata ? Ecce tibi planum 
factum est obedientiam quie Evangelio reddenda 
est, ab omnibus hominibus sive monachis wuive 
conjugatis exigendam esse, Etenim qui conjugio 
sese. implicuerit, ei salis fuerit, si inconlinen- 
tia, el femine libido, suaque cum ipsa econsue- 
tudo sibi condonetur : sed reliqua precepta meque 
omnibus sancita periculum afferunt violatoribus. 
Christus enim eum Patris precepta annuntiarel, 
ad eos qui in mundo erant loquebatur ; quod si 
contigit aliquando, ut ipse seorsum interrogatus 
discipulis suis responderit, sententiam suam decla- 
ravit, his verbis : Quad aulem vobis dico, omnibus 


προῃρημένος, ὡς im' ijovcius ἔχων τὸν κόσμον περι- p. dico ?*. Ne igilur deses exsistas, o tu, qui elegisti 


βαλέσθαι. Πμμιόνων γὰρ σοι πόνων καὶ φνλοκῆς 
χρεία πρὸς τὴν τῆς σωτηρίας ἐπιτυχίαν" ἅτε δὴ καὶ 
ἐν μέσῳ τῶν παγίδων xxi τοὺ χράτους τῶν ἀποστατι- 
χῶν δυνάμεων οἰκεῖν ἐχλεξαμένῳω, xvi τοὺς ἐρεῦι- 
σμοὺς τῶν ἁμαρτιῶν ἐν ὄψεσιν ἔχοντι, χαὶ πρὸς τὴν 
αὐτῶν ἐπιθνμίαν νύχτωρ Tt καὶ μεῦ᾽ ἡμέραν ἐχμο- 
χμνομένῳ πάσας σὸν τὰς αἰσθήσεις, Γίνωσκε τού- 
γυν, ὡς οὐ ϑιαδράσεις τὴν πρὸς τὸν ἀποστάτην 
παλαίστραν, οὐδὲ τῆς τούτον νίκης καῤώψῃ dvi 
πόνων πολλῶν τῶν ἐπὶ φυλαχῇ τῶν εὐαγγελιχῶν 
δογμάτων, Πῶς γὰρ δυνήσῃ ἀρνήσασθαι τὴν πρὸς 
τὸν ἐχθρὸν μάχην, ἐν τῷ σχάώμματι τῆς μάχῆς dv 
ἄγων ; Ὅπερ ἐστὶ πᾶσα ἢ ὑπ' οὐρανὸν γῆ, ἐν ἢ ἐμπι- 
ρυάγειν τοῦτον καὶ ἐμπεριπατεῖν, ὡς χύνα λυττῶντα, 
ξητοῦντα τίνα (08) χαταπίνς, ὑπὸ τῆς τοῦ Ἰὼβ pe. 
φῆς διδασκόμεθα, Ei τοίνυν ἀρνῇ τὴν πρὸς τὸν 
ἀνταγωνιστὴν μείχην, μέτελθε εἰς ἕτερον χόσμον, 
ἐν ᾧ αὐτὸς οὐχ ἔστι' καὶ ὑπάρξει got ἡ τῆς πρὸς 
αὐτὸν πάλης ἄρνησις, καὶ τῶν εὐαγγελιχῶν δογμιί- 
τῶν ἀχίνϑυνος ἀργία, Εἰ δὲ τοῦτο ἀδύνατον, σπεῦδε 
πρὸς τὴν μάθησιν τῆς κατ' αὐτυῦ ἀθλήσεως, didwaxó- 
μενος ὑπὸ τῶν Γραφῶν (09) παλαισμάτων τέχνην" 
ἵνα μὴ, ἐξ ἀγνοίας ἡττηθεὶς ὑπ᾽ αὐτοῦ, τῷ αἰωνίῳ 
πυρὶ παραϑοθᾷς, Καὶ ταῦτα μὲν ὅμως i» παραϑρο- 
μῇ πρὸς τοὺς ἐν σνξυγίαις ἀκινδύνως τῆς τῶν ἐντο- 
λῶν τοῦ Χριστοῦ ψυλαχῆς χαταμελοῦντας εἰρήσθω, 
Σὺ di, ὁ τῶν οὐρανίων πολιτευμάτων ἑοαστὴς, xul 


uxoris societatem, quasi mundum amplecti penes 
le sit. Nam pluribus laboribus et custodia majore 
libi opus est ad obtinendam salutem : quippe qui 
in mediis laqueis, mediaque rebellium potestatum 
ditione sedem delegeris, habeasque ob oculos pec- 
catorum irritamenta, atque ad ea concupiscenda 
omnes tui sensus quasi loco suo emoti noctuque 
diuque impellantur. Scias igitur te cum defeclore 
luetationem non evitaturum esse, neque de eo citra 
multos labores vietoriam reportaturum in evange- 
licis dogmatibus custodiendis. Quomodo enim in 
ipsa certaminis fossa versans, certamen cum hoste 
detreclare poteris ? Quie utique tota esl terra sub 
ccelo contenta: per quam circumire hunc et obam- 
bulare tanquam rabiosum canem, quaerentem 
quem devoret, ex Jobi historia edocemur. Itaque si . 


eum adversario inire pugnam recuses, transiin alte-- 


rum mundum, in quo ipse non sit ; tumque licebit 
tibi $04 cum illo non decertare,atque in dogmali- 
busevangelicis servandis sine periculo iners perma- 
nere. Quod si id fieri non potest, eam que tibi eum 
illo futura est pugnam discere festines, artem lu- 
ctàminum ex Seripturis edoctus ; ut ne ex ignoran- 
tía ab ipso devictus, eterno igni tradaris. Et hec 
quidem adversus eos qui matrimonio juneti pre 
cepta Christi observare secure negligunt, quasi in 


 transeursu diela sint. Tu vero, qui ccelestis vivendi 


'τῆς ἀγγελιχῆς διαγωγῆς (10) πραγματεντῆς, χαὶ τῶν ἢ ritus amator es, atque δηρο]οῖθ vile negotiator, 


ἀγίων μαθητῶν to) Χριστοῦ συστρατιώτης γενέσθαι 
ἐπιθυμῶν, τόνωσον σεαυτὸν πρὸς τὴν ὑπομονὴν τῶν 


quique sanctorum Christi discipulorum commilito 
esse cupis, corrobora teipsum ad res adversas per- 


?* Matih. x, 81, ?* Luc. xiv, 26, ** Maro, xrii, 37. 


(65) Veteres duo libri xvi ὑπογυναίος τετάχθαι τώ, 
Evangelia prescripta. Bona lectio. Utraque edi- 
lio el Reg. secundus ut in eonlextu, 

! (56) Vceulam τε ex. antiquis duobus libris ad- 
iri prre ἀν eof 

) Reg. primus αὐτὸν ἀπόκοίνεσῆμι, Stalim ve- 
teres duo libri à ds ὑμῖν, | 

(08) Edilio má ἡτοῦντα ἬΝ Vox ξητοῦντα 
neque in nos us mss, ltegiis, neque in edi- 
one Veneta reperitur, Aliquanto post. duo mss, 


ἐν ὦ οὗτος, Subinde editio Ven. in contextu εὐαγγε- 
λικῶν ῥημάτων ἀχίνδυνος, 

(69) Utraque editio οἱ Reg. tertius ὑπὸ τῶν γρανι- 
κῶν, corruple. Codex ll. Γραφῶν, emendate. Quod 
all Combefisius stalim legi in Maz. μὲν ὁμοίως tv 
παραδρομῇ, 48. eoaliter sentiet qui hunc librum le- 
gerit, 118 enim habet, μὲν ὡς ἐν, Edili μὲν ὅμως, 

(70) Regii primus el tertiusi καὶ τῆς εὐαγγελικῆς 
διαγωγῆς, evangelicae vita. 


631 


senatum adi : ac initio quidem tus renuntiationis 
virum te ostende, ut ne ob eorum qui secundum 
carnem cognati sunt, amorem et affectum deorsum 
trahare, sed valido et forti animo mortalia cum 
immortalibus commutes. Ubi vero res quie ad te 
pertinent dereliqueris, esto inflexibilis et constans, 
certoque scias eas premittere te in coelum : siqui- 
dem ipsas in sinu pauperum reconditas cum multa 
accessione apud Deum es inventurus. Cum autem 
ab amicis ac familiaribus divelleris, cave coniicia- 
ris mcerore nimio,quandoquidem cum Christo qui 
pro te crucifixus est, conjungeris : quod quid, 
quieso, a nobis amabilius excogitari potest? Quando 
autem, Deo juvante, in primo hoc pugilatu tuum 
adversarium superaveris, nolito teipsum tanquam 
vasquoddam ignominiosum projicere. Ex quoenim 
rebus terrenis remisisti nuntium, jam honorem 
apud Christum tibi conciliasti ; sed magnopere 
cura et provide, ut virum tue vita tutissimum du- 
cem reperias, probe edoctum conducere eos qui ad 
Deum pergunt. plenum virtutibus, ejus que in 
Deum est dilectionis testimonium habentem ex suis 
ipsius operibus, divinarum Scripturarum gnarum, 
animo sedato proditum, pecuniarum non aman- 
tem, a negotiis alienum, quietum, Deo acceptum, 
diligentem pauperes, non iracundum, injuriarum 
immemorem, ad eorum qui ipsum adeunt edifica- 
tionem multum laborantem, vanee glorie non cu- 
pidum, non superbum, nullis assentationibus fle- 
ctendum,non obnoxium mutationi, nihil Deo pre- 
fzrentem. Et, si quempiam hujusmodi nanciscare, 
omnem tuam voluntatem exspuens, et foras reji- 
ciens, huic te ipsum trade, ut quasi vas sincerum 


S. BASILI! MAGNI 


ferendas, et virili animo monachorum ctetum ac A θλέψεων, x«i ἀνδοείω 


D 


C 


6323 
; ποόσελθε τῇ συγχλήτω τῶν 
μοναχῶν" xc ἐν pr τῇ ἀοχῇ τῆς ἀποταγῆς σου 
ἀνδρίζου, μὴ κχαθελκυσθῆναι ὑπὸ τῆς ποοσπαθείας 
τῶν χατὰ σάοχα συ γενῶν, τῇ ἀνταλλαγῇ τῶν θνητῶν 
ποὸς τὰ ἀθάνατα (71) ἐνισχνόμενος: ἡνίχα δὲ τῶν 
προσόντων GOL ποακγμάτων ποιῇ τὴν ἀπόθεσιν, ἔσο 
ἀχαμπὴς, ποοπέαπειν αὐτὰ εἰς οὐρανοὺς πληοοςο- 
ρούμενος, τοῖς μὲν χόλποις τῶν πτωχῶν ἐναποκχού- 
πτὼν αὐτὰ, παρα δὲ Θεῷ (13) εὐρίσχων σὺν πολλῇ 
τῷ προσθήχηῃ. Φῶων δὲ x«i συνήθων διασπώμενος, 
μὴ γενοῦ πεοιθλιδὴς, συναπτόμενης τῷ 
ὑπὲρ σοῦ σταυρωθέντι" 02 τί ἂν λογιστέον ἡμῖν φι- 
λιχώτερον ; 


Χοιστῷ 


νίκα ὃς συνεργίᾳ Θεοῦ τὴν πρώτην 
ταύτην πυγυὴν νιχήτης τὸν σὸν ἐχθρὸν, μὲ pibus 
σεκυτὸν ὥσπερ τι τῶν ἀτίμων σχευῶν, "Hdw γὰρ τῇ 
ἀποταγϊδ τῶν γηίνων ποαγ μάτων τιτίχληχας σιαυτὸν 
παρὰ ΧΝροιστῷ" ἀλλ ἐν πολλῇ φροντίδι xt πεοινοία 
ποίησαι εὑρεῖν ανδρα πρόοδον τῆς σῆς πολιτείας 
ἀπλανῆ, χαλῶς ἐπιστάμενον ὀδη εῖν τοὺς πρὸς Θεὸν 
ποοευομένους, χομῶντα ταῖς ἀοεταῖς ix τῶν οἰχείων 
ἕογων τὴν μαρτυρίαν ἔχοντα τὰς ποὸς Θεὸν ἀγάπης, 
γνῶσιν ἔχοντα τῶν θείων Γραφῶν" ἀπερίσπαστον, 
ἀφιλάογνοον, ἀπράγμονα, ἡσύχιον, θεοφιλῆ, qO&- 
πτωχον, ἀόογητον, ἀανησίχαχον, πολὺν εἰς oiz000- 
μὴν ἀχενόδοξον, 
ἄφανον, ἀχολάχευτον, ἀπεοίτοιπτον, μηδὲν ποοτι- 
μῶντα τοῦ Θεοῦ Καὶ εἰ εὕροις (73) τοιοῦτον, ἔχδος 
σεαυτὸν αὐτῷ, ἅπαν θέλημα σὸν ἀποπτύσας χαὶ 


τῶν ἐγγιτόντων αὐτῶ, ἀνυπεο- 


ἔξω 


ῥίψας, ἵνα εὐοιθῇς ὡς χαθαρὸν ἀγγεῖον, τὰ ἐν σοὶ 
βαλλόμενα ἀγαθὰ διατηρῶν ποὸς ἔπαινόν σου xai 


ϑόξαν. Ei γάρ τι ἐγχαταλίπης ἑαυτῷ τῶν ποοῦπαρ- 
fave ἐν σοὶ παθῶν, εἰς ὀξίνην μεταποιήσας 
ἐμθεδλημένα ἐν σοὶ ἀγαθὰ, ἔξω βληθύσῃ, ὥσπεο 
τῶν ἀχρήστων σχενῶν (74). 


τὰ 
τι 


inveniaris, qui scilicet eas quee in te infunduntur virtutes ad laudem et gloriam tuam serves. Etenim 
si quidpiam ex iis vitiis quibus antea deditus eras, in teipso reliqueris, tunc bonis que in te fuerant 
immissa, in vappam transmutatis, tanquam vas quoddam nulli usui aptum foras projicere. 


3. Hoc secundum est luctamen, quod cum salu- 
tis nostre hoste ineundum est. Documenta enim 
magistrorum bonorum, bona sunt : malorum au- 
tem, mala sunt omnino. Cum enim nobis persua- 
dere non potuerit malus ille adversarius noster, ut 
in mundi tumultu et exitio permaneremus, 4205 
suadere conatur, ne vit:e accurato dediti simus. 
neve permittamus nos viro, qui omnia nostra pec- 
cata ob oculos nobis ponat, corrigatque: sed ut nos 
credamus cuipiam honoris amore insanienti, sue- 
que erga suos convictores indulgentiee obtentu sua 
ipsius vilia commendanti : ut cum ita nos latenter 
innumeris vitiis rursus addixerit, nostris ipsis pec- 
cati vinculis nos obstringat. Quod si viro te dedas 


(71) lidem mss. πρὸς τὸ ἀθάνατον, 

(72) Editio Paris. τῷ 6:5. Articulus et in nostris 
tribus mss. et in editione Veneta desideratur. 
Haud longe duo mss. μὴ γίνου. 

(73) Codex unus x«i si s2oxc. Nec ita multo post 
Reg. primus ποὸς ἔπαινόν σοι. Statim Regii primus 
et terlius ἐγκαταλίπῃς ἕν σταυτῷ" et ita quoque le- 
gitur in margine editionis Venete. 

(74) Regii primus et terlius ὥσπερ 7t τῶν ἀχού- 


D 


3. Αὕτῷ δευτερα πάλη πρὸς τὸν ἀνταγωνιστὴν τῆς 
σωτηρίας ἡμῶν. ᾿Αγαθῶν γὰρ διδασχάλων ἀγαθὰ 
τὰ μαθήματα (75) πάντως Tov χαὶ χαχῶν χαχά, 
Ὅταν γὰρ μὰ ἰσχύσῃ ὃ πονηρὸς ὑμῶν ἀντίπαλος 
πεῖσαι ἡμᾶς ἐναπομεῖναι τῷ τοῦ χόσμον συγχύσει 
x«i ἀπωλεία, σπεύδει πεῖσαι μὴ ἀχριύεῖ Die ἑαυτοὺς 
ἐχδοῦναι (76) ὃ ἀνδρὶ πάντα ἡμῶν τὰ ἀμαοτήματα 
ὑπ᾽ ὄψιν ἄγοντι x«i διορθουωμένῳ, ἀλλά τινι τῶν δοξο- 
μανούντων x«i τὰ οἰχεῖα πάθη προφάσει συγχατα- 
6kate; τῆς ποὸς τοὺς σνξωντας συνιστῶντι, 
οὕτως ἀσυμφανῶς (11) πάλιν μυριοπαθεῖς 
σας, ὑπὸ τὰ οἰχεῖα δεσμὰ τῆς ἀμαοτίας 
στήσῃ. Et δὲ ἐχϑῶς σεαυτὸν πολυαρέτῳ 
νήση χληοονόμος τῶν ἐν αὐτῶ ἀγαθῶν, 


ἔνα, 
ἡμᾶς ποιή- 
ἡμᾶς χατα- 
ἀνδρὶ, “3- 


μαχαροιπστό- 


στων σχενῶν, uti vas quoddam inutile. Αἱ Reg. 
secundus et editi τῶν &ziuev σχενῶν, ut vas igno- 
miniosum. Utraque scriptura satis placet. 

(73) Regii primus ettertius ἀγαθὰ τὰ διδάγματα, 

(76) Antiqui duo libri ἑαυτοὺς ἐπιδοῦναι. 

(77) Editi et Reg. tertius οὕτως ἀσυμφώνως incon- 
cinne. Alii duo mss. Regii ἀσνυμφανῶς, latenter, 
melius, ut mihi videtur. Aliquanto infra duo 
InS$4. υακαοιστός τε Tod. 


633 


SERMO DE RENUNTIATIONE SJECULI, ETC. 


634 


τατὸς τε παρὰ Θεῷ χαὶ ἀνθρώποις, Εἰ δὲ γειδοῖ τοῦ À mullis virtutibus instrueto, bonorum ejus efficieris 


σώμμτης ζητοίης πρὸς τὰ ἐν σοὶ πάθη συγχαταῦα- 
τικὸν διϑώσκαλον, ἢ μᾶλλον εἰπεῖν, σνγκαταπέττοντά 
coi, μώτην ὑπέστης τὸν τῆς ἀποταξίας ἀδλον, ἐμπα-- 
θεῖ βίῳ ἑαντὸν ἐχϑεδωχὼς, τυφλῷ ὁδηγῷ χραπάμενος, 
xui ἐπὶ βόθυνον προδιδαξόμενος. ᾿Εὰν γὰρ τυφ)ὸς 
τυφλὸν Gd tL, ἀμφότεροι εἰς βύδννον ἐμπεσοῦνται (18). 
οΑρκετὸν γὰρ τῷ μαθητῇ γενέσῇαι χατὰ τὸν διδώσχα- 
λον αὐτοῦ, Θιοῦ ἢ ví, καὶ οὐ. διασφκλήσεται. 
᾿Αβλητιχῷ νόμῳ δεῖ σὲ πολιτελεσῆαι, εἰ δὲ μὴν 
οὐ στεφανοῦσθαι (79), χαθὼς εἶπεν ὁ ᾿Απόστολος " 
Καὶ ἐὰν ἀδλῇ τις, οὐ στεφανοῦταί, ἐὰν μὴ νομέμως 
ἀθλήσῃ. . 


ἀ, Ei τοίνυν εὕρῃς Θεοῦ χώριτι {πώντως γὰρ ξη- 
τόσας εὑρήσει:) ἀγαθῶν ἔργων διδάσκαλον, τήρησον 
παρ᾽ ἑαντῷ, μηδὲν παρὰ γνώμην αὐτοῦ διαπρώττε- 
σῦκι. παν γὰρ τὸ ἔξωθεν αὐτοῦ γινόμενον χλοπή 
τίς ἐστι xu ἱεροσυλία πρὸς θάνατον ἄγουσαι (BU), 
οὐ πρὸς ὠφέλειαν, xx» δοκῇ σοι ἀγαθὸν εἶναι. Εἰ 
q&p ἀγαθὸν, τίνος ἕνεκεν λάθρα, x«i μὴ ἐν τῷ 
φανερῷ γίνεται ; Ἐρώτησον τὸν λογισμὸν σὸν τὸν 
λῃστεύειν σὲ διὰ τῶν δεξιῶν μηχανώμενον * διὰ 
γὰρ (81) τῶν ἀγαθῶν δῆθεν παραχουσμάτων τὰς 
ἀριστεράς σοι πράξεις παρασχενάξει, Μὴ θέλε διορ- 
θοῦν ἑπασμοὺς τῶν θηριοδήχτων, ἄπειρος (83) ὧν 
τοῦ ἐπάδειν, μήπως, ἐπισπασώμενος τοὺς ὄφεις, χαὶ 
περιδραχθεὶς ὑπ᾽ αὐτῶν, εἶτα ἀδυνάτως ἔχων πρὸς 
τὴν ἀντέστασιν, ἀσυγγνωστως ἀναλωθᾷς ὑπ᾽ αὐτῶν. 
Mj ἐπερείδου εὐγενίιᾳ σαρκὸς, x«i τιμὴν ἐπιξύήτει "Ὁ 
Σαρκιχὸς γὰρ οὐ δέχεται τὰ τοῦ Πνεύματος. Μὴ 
πιιρασθῇς τι τῶν ἐν συνηθείᾳ τῆς ἀληθείας παρα- 
χαράξαι, καὶ τῇ (83) οἰχεὶα χαυνότητε ὑποσχελίξειν 
μὲν τοὺς ἀγωνιζομένους, ἑαυτῷ δὲ φόρτον ἁμαρτης- 
μάτων ἐπισωρεύειν, μὴ ἐν στρωμνῇ ἀπαλωτέρᾳ, μὴ 
ἐν ἐνδύμασιν, 5 ὑποδήμασιν, ἢ ἑτέρῳ τινὶ σχέματι, ἢ 
ἐν βρωμάτων παραλλαγῇ, & τραπέφῃ ὑπὲρ τὸν τῆς (B4) 
ἀποταγῆς qus χρόνον, ἣ ἐν στάσει, ἢ ἐν καθέδρᾳ, ἢ ἐν 
ἐργοχείρῳ ἀναπαντιχωτέρω, ἣ χαθαριωτέρῳ, Ταῦτα 
"ἂρ πάντα, οὐ μόνον ὑπάρχοντά σοι, ἀλλὰ: x«i ἐπι- 
ξητούμενα, οὖκ ἀγαθὴν ἔξουσιν ἔχδασιν, Καὶ q*p εἰ 
μὴ ἐν τάχει ἐπεγνωχὼς διαδολιχὴν εἶναι τὸν μεθοδείαν 
ἐχχόψεις (83) ἐκ τῆς σῆς καρδίας, ἔχπτωσίν cot τῆς 
ἐν Χριστῷ πολιτείας χατασχενάξουσιν, ᾿Αλλὰ δέ- ἢ 


15 Matth, xv, 14. * Matth. x, 55. 7 IL Tim. vi, 5. 


(78) Reg. primus zi; βόθυνον πεσοῦνται, Aliquanto 
post idem codex διϑάσχαλον, αὕτη Θεοῦ φωνή, Reg. 
, tertius ὃ φωνή, Editi et Reg. tertius διθάσκαλον αὖ: 
τοῦ, Θεοῦ φωνή, Hoc ipso in loco Reg. primus δια- 
ἄλλεται, 
(79) Editio Ven. et tres mss. οὐ στενανοῦσαι, Edi- 
tio Paris. στεφανοῦσθαι, 
(80) Antiqui tres libri θάνατον ἄγον, Utraque edi- 
lio ἄγουσα. 
(81) Addidi ex antiquis duobus libris voculam 
Dou editio Paris. πράξεις παρασχεναζάμενον, 
itio Ven. et tres mss. xepacsijvhs., 
(82) Editio Paris. διορθοῦν ἑπασμοὺς τῶν θηρίων 
ἄπειρος, Editio Ven. in contextu διορθοῦν ἐπ- 


hieres,erisque apud Deum et apud homines beatis- 
simus: sin aulem ob corporis euram exquiras ma- 
gistrum una teeum ad tua vilia descendentem,aut 
ut reetius loquar, una tecum corruentem, frustra 
renuntiationis cerlamen subiisli, qui le ipse vite 
vitiosis affectibus obnoxiie mancipaveris, ececoque 
duelore usus, teipsum in foveam dederis prwcipi- 
tem.Si enim cecus eieco duz fuerit,ambo in foveam 
cadent*. Sufficit enim. discipulo ut sit sicut magi- 
ster ejus 15, Sunt Dei verba, nec unquam excident, 
Vitatua ex lege athletica est instituenda, sin mi-- 
nus, non. coronabere, uli dixit Apostolus : ΕἸ si 
quis certet, non coronatur, nisi legitime certave- 
rit *!, 


p 4Siigilur Dei auxilio repereris (prorsus autem 


si quieras, reperies) bonorum operum doclorem, 
observa apud teipsum, ut nihil preter ejus sen- 
tentiam peragas.Quidquid enim sine ipso efficitur, 
furtum est et sacrilegium,quod morlem infert, non 
utilitalem, lamelsi libi videlur esse bonum. Εἰ- 
enim si bonum est,cur fitclanculum,non in aperto? 
Interroga animum (uum, te ad pre'edandum indu- 
slrie provoceantem: siquidem dum bonisnon obtem- 
peras, le ad sinistras actiones instruil. Noli eorum 
qui a bestiis morsi sunt, incantamenta emendare, 
si non calleas incantandi arlem, ne forte postea- 
quam serpentes allraxeris, ab eisque implicatus 
fueris, nec possis deinde ipsis resistere, immiseri- 
cordiler ab eis absumare. Ne innilare carnis nobi- 
litati,neque honorem exquiras: Qui enim carnalis 
est, non capit ea qui sunl. Spiritus ?*. Ne lentes 
quidpiam eorum quie ex consueludine vera ha- 
bentur, adulterare, neque per tuam mollitiem pu- 
gnantes decipere, in te vero peccatorum onus 
congerere, non in strato molliore, non in vesti- 
mentis, aut caleeamenlis, aut in alio ullo habitu, 
aul in ciborum varietale, aut in mensa que in- 
struatur contra alque perrmittil tuze renuntiationis 
tempus, non stando, non sedendo, non manuum 
operi remissiori et elegantiori incumbendo. Hee 
enim omnia non solum si adsunt tibi, sed etiam si 
requiruntur, non bonum habebunt exitum. Nam 
nisi 906 celeriter diabolicas esse insidias noveris, 
easque excideris ex corde tuo, le ab ea vivendi ra- 


15 [ Cor. it, 14. 


αἰσμοὺς θηοιοδήχτων ἄπειρος, nec secus legitur in 
heg. tertio. Eadem editio Ven. et Heg. tertius in 
margine διορθοῦν ἐπατμοὺς θηριοδήχτων ἄπειρος. 
Heg. primus ἐπασμοὺς ὀφιοδήχτων, incantamenta 
eorum, qui a serpentibus morsi sunt. lbidem liber 
Maz. el editio Ven. in contextu τοῦ ἐπαίξειν, 

(83) Regii primus et lerlius παραχαράξαι, T$... 
ὑποσχελίξων,,.. ἐπισωρεύων, 

(84) Kegii primus et tertius παρὰ τὸν τῆς, elo., 
pe quam sinit, ete., sensu non ita multum dis- 
simili. 

(85) Reg. terlius et editio Ven. in contextu εἶναι 
pei etti ἐχχόψεις, Ibidem duo mss. ἐκ τῆς χαρ- 

ia; 762, 


038 


S. BASILII MAGNI. 


030 


Hone que in Christo instituta est, deturbabunt. Α μενος iv σιαντῷ πάντων ἀνθρώπων εἶναι ἀτιμότεοόν 


Verum ubi in animum tuum induxeris te esse om- 
nium hominum ignominiossimum,pecocatoremque 
maximum, ao peregrinum et erronem ; teque ex 
mnisericordia ab iis qui ante te nuntium seculo Γ6- 
misere, receptum esse: stude omnium esse ultimus 
et omnium servus.Haeo enim tibi afferent honorem 
et gloriam veram, non illa. Aures habe apertas ad 
obediendum,manus vero paratas ad ea que audi- 
visti explenda. Sit tibi os taeiturnum, et cor oir- 
cumspectum. Ne vaces vanis sermonibus: sed esto 
prudens et intelligens ad sacras et salutares Sori- 
pturas auscultandas. z*abule mundane si audien- 
tur, sint tibi gustatu acerbe : contra, sermones 
sanctorum virorum sint tibi ceufavi mellis. Festina 


x«l ἁμαρτωλότερσν, ἔένον τε xol ἀλήτην, καὶ wer 
οἶκτον παρειλημμένον (80) ὑπὸ τῶν πρὸ σοῦ &rote- 
ξαμένων σπεῦδε πάντων εἶναι ἔσχατος, καὶ πάντων 
δοῦλος, Ταῦτα "ds σοι οἴσει τιμὴν xal δόξαν iue 
θινὴν, οὐκ ἐκεῖνα (87). "iva. ἔχων ἠνεωγμένα πρὸς 
ὑπακοὴν, καὶ χεῖρας ἑτοίμονς πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ 
Ὡκονσμένου, στόμα ἔχε σιγηρὸν, καὶ καρδίαν περί- - 
ὄλεπτον. Ἔσο ἀργὸς περὶ ἀρῤνγολογίαν, συεντός δὲ 
χαὶ ἐκιστήμων πρὸς τὰς σωτηριώδεις τῶν θείων 
Γραφῶν ἀχροιίσεις (88). Ἤτω σοι πισρὰ γεῦσις 
ἢ τῶν χοσμικῶν διηγημάτων ἀχρόασις, κηρία 
δὲ μέλιτος τὰ τῶν ὁσίων ἀνδρῶν διηγήματα. Πρὸς 
τὴν μίμησιν σπεῦδε τῶν προασχησάντων ἐν τοῖς 
ἤθεσι, x«i μὴ ἐχδέχου διδάσχεσθαι ἔχαστον. Ταῖς 


eos imitari, qui se ante in moribus emendandis Β μείξοδι τῶν ἀρετῶν ἐπεκτείνεσθαι ἀγωνίζον, καὶ 


exercuere : et ne exspectes, dum singula doceare: 
Contende ut pervenias ad majores virtutes, et mi- 
nores non negligas. Nullum parvipendas vitium, 
etsi id quod patratur, minus sit quam ut ullum 
scandalum pariat: imo vero citius emenda per 
poenitentiam,quamvís multi multa admittant delio- 
ta et parvaet majora,nectamen penitentiam agant, 
Ne sis alienorum peccatorum judex. Habent enim 
judicem justum, Qui reddet umcuique secundum 
opera ejus?*. Tu quod tuum est tene, et pro virili 
onus tuum leve reddas. Qui enim aggravat suum 
onus, ipse et portabit illud. Salus penitentia est : 
dementia vero mors est ponitentiee. 

5. Subducito te ἃ vanis hominibus : at vero 
quam plurimum te Deo ostende. In publicum pro- 
dire, quantum In te est, penitus refugias, ac cor- 
dis tui effusiones devita. Egressus es enim e cella 
tua ? Deseruisti continentiam; oculos conjecisti in 
mundum, in mulierem meretricem incidisti, qum 
cum et aures tuas illicibus verbis, et oculos tuos 
vultus pulchritudine,atque delicatis escis gustum 
incantaverit, te veluti hamo pertrahet ad seipsam. 
Deinde tuis membris implícata, teque ín sinum 
suut recipiens,tuum istud flrmum servandi coon- 
tinentige desiderium emollit,etita demum te a recta 
et sancta vivendi ratione sensim submotum in 


19 Rom. ri, 6, 


(86) Regii duo mss. εἶναι ἀτιμότερος x«l ἁμαρτω» ἢ 


λότεοος, ξένος τε χαὶ ἀλήτης, χαὶ χατ᾽ OLX TOY παρειλημμέ- 
νος. Editi et unus ms. ut in contextu, nisi quod 
pro xaz'eixrov corrupte habent χατ᾽ οἰχτρόν. Editio 
Ven. in margine x«:' otixov, in domo. 

(87) Codex Combef. et editio Ven.in contextu ἀλη- 
θινὴν, οὐ xtvfv, verum, non vanum honorem affe- 
rent. Lectio optima. Alii duo mss. et editio Paris. 
ita ut edidimus : que scriptura addita quoque fuit 
in margine editionis Venetc. lbidem mss. tres et 
editio Paris. ὦτα ἔχων. Editio Paris. ἔχε. Hoc ipso 
in loco duo mss. ἀνεωγμένα. 

(88) Reg. primus σωτηριώδεις τῶν Γραφῶν &va- 
γνώσεις, ad legendas sa'utares Scripturas. 

(89) Utraque editio et codex Combef. χἂν μιχρό- 
τερον παντὸς xvud4)o) Y * quod ita verterat vetus 
interpres, Esto, quavis illud erratum) lenuissima 
bestiola minutius sit. Regii primus et tertius uti in 
contextu, Ex hoc exemplo, ut ex aliis multis, per- 


τῶν ἐλαττόνων μὴ ἀμελεῖν. Σφάλματος μὴ περιφρό- 
νει) xk» μιχρότερον παντὸς σχανδάλον d$ (89) τὸ 
γινόμενον, ᾿Αλλὰ σπεῦδε μᾶλλον πρὸς τὴν διὰ μετα- 
νοίας ἐπανόρθωσιν * κἂν πολλοὶ πολλὰ σφάλλωνται 
μικρά τε καὶ μείξονα, χαὶ μένωσιν ἁμετανόητοι, M3 
γίνον ἀλλοτρίων πταισμάτων ϑιχαστής. Ἔχουσι γὰρ 
χριτὴν διχλαιον, Ὅς ἀποϑώσει ἐχάστω χατὰ τὰ 
ἔργα αὐτοῦ. Σὺ τὸ σὸν χράτει, χαὶ χοῦφον ποίει, 
ὅση σοι δύναμις, τὸ σεικυτοῦ φορτίον. Ὃ γὰρ βαρύ- 
γῶν τὸν φόρτον αὐτοῦ, αὐτὸς καὶ βαστάσει αὐτὸν. 
Μετάνοια δωτηρία" ἄνοια (90) δὲ, μετανοίας θάνα- 
τος. 


δ. Κρύπτε σεαυτὸν ἀπὸ τῶν εἰκαιοτέρων ἀνθοώ- 
πὼν " φανεροῦ δὲ σεαντὸν, ὡς τὰ πολλὰ, τῶ Θεῶ. 
Πᾶσαν προέλευσιν παραιτοῦ, ócev. ἐστὶν ἐν σοὶ, φεύ- 
ἡῶν τὰς τῆς χαρδίας σὸν (91) διαχύσεις. Ἐξῆλθες 
yep σον τῆς κέλλης ; '᾿Απέλιπες τὴν ἐφχοάτειαν " ἐν- 
ἐχνψας τῷ κόσμῳ" συνέτυχες πόρνῃ yuvetxi, 3$. σον 
χαταγοητεύσασα, τοῖς μὲν ἐρεθιστιχοῖς λόγοις (92) 
τὰς ἀκοὰς vf δὲ τοῦ προσώπου πεοιχαλλιία τὰς 
ὄψεις, λέχνοις δὲ τοῖς ἐδέσμασι τὰς γεύδεις, ὥσπερ 
ἀγχίστρῳ, ἄξει πρὸς ἑαυτὴν " εἶτα περιπλαχεῖσαά σον 
τοῖς μέλεσι, καὶ ἐνστεβνισκαμένη ἑαυτῇ (93), χατα. 
μαλάσσει cou τὸ σταθερὸν τῆς πρὸς τὴν ἐγχράτειαν 
ἐπιθυμίας * Doro τε ἠρέμα ὑφελχύσασά δε τῆς 


spici potest, sententias pulcherrimas tenui ac 
exigua vocis alicujus mutatione sepe corrumpi, 

(90) Ubi et in editis et in mss.legitur ἄγνοια, de- 
mentia, non valde admodum dubito quin legen- 
dum sit ἄγνοια, ignoratio vero. penilentia mors 
est. Statim Reg. primus ἀπὸ τῶν οἰχειοτέρων, Αἱ ne- 
cessariis, a propinquis. Codex Combef?. et Reg. 
terlius et editi εἰκαιοτέρων. 

(91) Addidimus voculam σὸν ex codicibus duo- 


bus. 

(99) Antiqui duo libri ἐρεθιστικοῖς ῥήμασι. Statim 
Regii primus et tertius τῇ δὲ τοῦ προσώπον περιερ- 
γίᾳ, vultu diligenter ornato. Utraque editio et 
Reg. unus ita ut in contextu videre cuique licet. 

(93) Utraque editio x«i ἐνστηθισαμένῃη ἐν ἑαυτῇ. 
Reg. terlius «ai ἐνστηθισαμένῃ at. Reg. primus καὶ 
ἐνστερνισαμένη ἕν ἑαυτῇ, nori ut Co ajus legit, 
ἐνστερνίφασᾳ ἐαντῇ, Alter Reg. περιστηθησαμένῃ, 
χαταμ. 


637 


SERMO DE RENUNTIATIONE SJECULI, ETC, 


038 


xuf ἀρετὴν πολιτείας (94) ἐν ἐμυτῇ διαφθείδει, Εἰ A seipsa eorrumpil, Quod si forte, Deo auxillante 


di mou καὶ βοηθούμενος ὑπὸ τοῦ Θιοῦ διαδρᾶναι 
ϑυνηθῆς τὰ ταύτης δίατνα, ἐπανῆλες μὲν τῇ *f)m, 
ἀλλ' οὐχ ὃ αὐτός' πάρετος δέ τις χαὶ νενοδηκώξ, 
καὶ πρὸς ὦπαν ἔργον τῶν ἀρετῶν δυσάρεστος, πολλῷ 
δὲ χρόνῳ ἐπανελθεῖν εἰς τὴν οἰκείαν ἕξιν δυνάμενος, 
Στενουχωβήσει γὰρ σε τοῖς λογισμοῖς dj πρὸς ixürtpov 
βίον ἐπεδνμέα" καὶ πολλῷ χαμάτῳ δυνήσῃ δοῦναι τῇ 
ψυχῇ τὰ νικητήρια, Eb τοίνυν συμθῇ σε κατὰ πέρί- 
στασὶν τινὰ ἐχδημῆσαι τῆς κέλλης, mtptt tmp uet 
σμένος (95) τὸν φόδον τοῦ Θεοῦ, καὶ ἐνεθρυσάμενὸς 
τῇ χειρὶ τὴν ἀγάπην τοῦ Χριστοῦ, χαταπολαίσας 
πάσῃ ἐγαρατείᾳ τὰς τῶν ἡϑονῶν προσθο)λὰς͵ αὐτίκα 
τῆς χρείας γενομένης (90], ἀποπήδθησον, u^ iyyne- 
νίσαξ, ἀλλ᾿ ὀξεῖ τῷ πτερῷ χρησάμενος πρὸς τὴν 


retia ejus effugere valeas, redibis quidém ad 

lam, 88 non idem, fraetas polius et languidus, 
isque, qui omnem virtutis aetionem tegre feras, 
quique nonnisi multo tempore ad tuum ipsius 114.- 
bitum reverti possis, Etenim ἐδ tue cogitationes 
ad angustias àádducent ob utriusque vitre deside: 
rium, ét non nisi mullo labore vietoriam animi 
parere poteris, Itaque si necessitate quápiarn tür- 
gente eontigerit te e eellà egredi, tune Dei timore 
ceu 907 thoraee cireummunitus, insertia in má- 
num charitate Ghristi, oppugnastisque per omnem 
continenliam ineursibus voluptatum, simul ut ne« 
golium absolveris, statim revertere, nonimmorans, 
sed ad reditum velocibus alis usus, ut tanquam in- 


imávodew, ὥσπερ τις ὅχαχος περιστερὰ, πρὸς τὴν B nocens quedam eolümba, àd arcaim ünde emissus 


ἐχπέμψατάν ct κιδωτὸν αὐτομολῆσας, f» στόματι 
ψέρων τὰ iih Χριστοῦ" οὕτω τε πείθων τοὺς λογι- 
σμοὺς (97) τοὺς ἔνδον ἄδατον iia τὴν ἐπὶ παντὸς 
ἑτέρου τόπον σωτηριώδη ἀνάπαυσιν, Νέος ὧν εἴτε 
τὴν cdpxa εἴτε τὸ φρόνημα, ψεῦγε τὴν συνδιωγῶγὴν 
τῶν ὁμηλίκων, καὶ ἀποδέδρασεε ἀπ᾿ αὐτῶν, ὡς ἀπὸ 
φλογός, Πολλοὺς γὰρ ἐμπρήσας δὲ αὐτῶν à ἐχθρὴξ 
τῷ, αἰωνίῳ πυρὶ παρέδωκε, πνευματικῇ δῆθεν ἀγάπῃ 
εἰς τὸ τῶν πενταπολιτῶν μυσαρὸν βάραθρυν ἐγχα» 
ταστρέψας αὐτούς; Καὶ τοὺς ἐν τῷ TÜSyn καὶ 
παντὶ ἀνέμω καὶ καλύϑθωνε διασωθέντας, εἴσω τῶν 
λιμένων ἀμεριμνοῦντας, σὺν αὐτάνδρῳ τῷ σχάφει 
τῷ βυθῷ παρέδωχεν (08), ᾽ν χαθέδρα πρὴ πολλοῦ 
καθέσθητε ἀπ' αὐτοῦ, ᾿ἣν ἀναχλέσει ὕπνου μὴ 


fuisti, confügiens, ferens in ore misericordiam 
Christi, sieqaé internis cogitationibus persuade, te 
requiem salutaremitn nullo alio loco invenire posse. 
Juvenis es sive eorpore, sive animo : réqualium tuo- 
rüm consuetudinem declina, ab iisque veluta flam 
ma aufage. Hostis enim multos quos per ipsos 
incenderat, ieterno igni tradidit, atque spiritaális 
dileetionis speeie illos in horrendum illud quinque 
civitatam barathrum dejecit : et qui in pelago ab 
omini vento et tempestate servati fuerant incolu- 
mes, eos in portu desidentes una eum navi veeto: 
ribusque in profundum subraergit. In sedili proeul 
a cotevo sede. Cum recubas ad somnum - 

dum, indumenta tua non siot vieina illius indus 


gutta σὸν τὰ ἐνδύματα τοῖς ἐχείνον * μᾶ)» ( mentis; imo potius semen intermedium adhibe. 


hes di κἈέχρησο γέροντε μέσίτη, Ἡνίχα δὲ qo 
ϑιαλέγεται, ἢ ἀντιπρόσωπος QUAM, κάτω νεύων 
ἀντίφθεγξαὶ αὐτῷ, μήπως, τῇ εἷς τὰ πρόσωπα dui 
ατενέσεὶ σπερμα ἐπιθυμίας ὑπὸ τοῦ ἐπισπορέως ἐχθροῦ 
διξώμενος (99), δράγματα ψθορᾶς καὶ ἀπωλείας καρ: 
ποφορήσῃξ, ᾽ν οἴχῳ ἢ ἐν τόπῳ, 80 οὐχ ἔστιν ὃ βλέπων 
τὰ ἔργα ὑμῶν, uh εὑρεθᾷς μεῖ' αὐτοῦ, πρόψάδει 
pires θείων λογίων, ἢ ἐτέβας (1) ὁποιασοῦν καὶ 
ἀναγχαιοτάτης χρείας. Οὐδὲν γὰρ ἀναγχδιότερον 
ψυχῆς, ὑπὲρ ἧς Χριστὸς ἀπέθανεν, Μὴ πίδτευε δο- 
λονργῷ λογισμῷ ὑποτιθεμένω qot τὸ ἀσκανδάλιστον 
εἶναι ^ αὐτὸ τοῦτό δκάνδομον εἶναι πληῤδφῥούμενοξ 
πολλῇ τῇ πείρᾳ τῶν πεπτωκότων προφανῆ cot ταῦτα 
παρασχόμενον (3). 


λιτείαυ vendi rationem per 
seipsu rrumpit, Editi et codex Combef. ut 
in contextu, melius. Statim duo mss. εἰ d£ πον, 
Vocula z^» in utraque editione deerat, 

ib. Regii primus et tertius ἐχδῆναι τῆς χέλλης, 
περιθϑωρακισώμενος, ; 

(96) Editio Paris. χρείας γενομένης, Editio Ven. 
el tres mss, xai τῆς χρείας γενόμενος * ubi fortasse 
legendum est καὶ ἀπὲ τῆς χρείας, solutus negotio. 
Ibidem editio Paris. μὴ ἐγχρονέσας. Editio Ven. et 
Ires mss. ἐγχρονίτῃς, Hoc Ipso in loeo utraque 
editio ὀξὺ τῷ. At mss. ὀξεῖ 79. —— 

(98) Antiqui duo libri τοὺς ἔνδον λογισμούς, Mox 
iidem mss. τὴν διαγωγήν, ᾿ 

(98) UIraque editio τῷ βνθῷ παραδέδωκεν, Velto- 
res tres libri τῷ βυθῷ παραϑηννᾶι ϑιθύυνηται, 


(94) Regii primus et tertius τὴν χατ' ἀρετὴν πο- D submergere 
, pim ac sanctam vi 


Quando vero tecum loquitur, aut ex adverso psallit, 
responde ei vultu bumi defixo, ne forte oculis in 


vultus eonjeolis, a satore inimico libidinis semen 


suscipias, ae corruptionis et interitus manipulos 
metas. In dómo aut in looo, ubi nemó est qui videat 
opera vestra, né meditandorum divinorum elo- 
quiorum aut alterius eujuseunque rei vel maxime 
necessarie obtentu, cum ipso inveniare : nihil 
enim magis necessarium est quam anima pro qua 
Christus mortuus est. Subdolie isti cogitationi quie 
rem offendiculo vacare submanet, fidem ne adhibe: 
sed ob multam experientiam eorum qui lapsisunt, 
quique haee tibi elara et manifesta reddunt, peni- 
tus tibi persuadeas idipsum offendiculum esse. 


tuit. Statim Reg. primus ἀπ᾽ αὐτῶν. 
ἐνδύματα τοῖς ἐκείνων, lllud, ἀπ᾿ αὐτοῦ, accipi debet 
de equali et corevo. ᾿ | 

(99) Utraque editio ὑπὸ τοῦ ἐχθροῦ καὶ τῶν χαχῶν 
ἐπισπορέως, αὖ inimico et a malorum satóre, Vete- 
res duo libri ὑπὸ τοῦ ἐχθροῦ ἐπισπορέως, Alius ὑπὸ 
τοῦ ἐπισπορέως ἐχθροῦ, ἃ satore inimico. Et 
qui libidinis semen spargit, vere inimicus est. 
Aliquanto post duo mss. ἐν à. 

(4) Sic Kegii primus et tertius. Editio Paris. ἢ 
ποοφώσει μελέτης,,, ἢ προφάσει ἑτέρας, Ibidem iidem 
ms8, xul ἀναγχαίας, Nec ila multa post δοάδχ Com- 
bef. et alii duo cum editione Ven. ἀναγχαιϊότερον 
ψυχῆς, Editio Paris, ψυχῇ. | | | 

3) Sic Reg. tertius, et ita quoque habet Re 3: 
mus emendatus: quo in obdioé-'apte; etmenda 0- 
nem, ut eonjieere licet, legebatur παρασχομένῳ, 


039 


S. BASILII MAGNI 


0640 


6. Crede meis verbis, que ex corde in fratres A 6. Πίστενε τοῖς ἐμοῖς λόγοις ἐκ φιλαδῶφου xaodia; 


benevolo prodeunt. Accede ad senes qui facilem 
ad se aditum non praebent: qui proverbiorum qui- 
dem sententiis juvenes ad virtutem cohortantur, 
nec tamen facile leedunt : Omni custodia serva cor 
tuum *?, Etenim uti aurum indesinenter diu noctu- 
que observatura furibus, atque preeter exspectatio. 
nem et te inscio subripitur; cave ne te primi pa- 
rentis peccato seductum in errorem impellat ad ver- 
sarius, teque cito ex voluptatis paradiso expellat. 
Qui enim Adamum per esce furtum vita spoliavit, 
speraveratque fore, ut Jesum supplantaret, is tibi 
quoque multo magis hanc primam malorum cau- 
sam propinare non verebitur, venenum efficax id 
esse non nescius. Nam gule vitium non in esca- 
rum copia, 908 sed in appetitione et in modico 
gustatu, vim suam exserere solet. Ergo si brevis 
alicujus gustatus appetitio potuit subjicere te in- 
gluviei vitio, tibi nullo negotio interitum afferet. 
Quemadmodum enim aque scaturigo in multos 
ductus divisa facit, ut omnis locus his ductibus 
circumjacens virescat : ita et gulz vitium si sein 
cor tuum efífuderit, ipsum irrigatis omnibus tuis 
sensibus, qui sunt nequitii quasi silva in te con- 
sita, animam tuam ferarum habitaculum efficiet. 
Ego enim vidi multos, qui vitiis mancipati redie- 
runt ad sanitatem : sed ex omnibus ne unum qui- 
dem, qui occulte manducaret, aut gulosus esset, 
emendatum vidi ; imo vero aut vite continenlis in- 
stitutum deserunt, atque in mundo corrumpuntur, 
aut inter continentes occultari conantur, et dia- 
boli fiunt commilitones per voluptatem. Hi enim 
mendaces sunt, multis juramentis obnoxii, perjuri, 
contentiosi, ad referiendum parati, clamosi, et qui 
negent se comedisse, illiberales, molles, queruli, 
scrutatores, et qui tenebris gaudeant, omneque 
vitee pie ac sancte institutum ultro oppugnent. 
Etenim, ut gule vitium contegant, in malorum in- 
cidunt multitudinem: qui quidem specie tenus 
inter electos, at reipsa inter reprobos numerantur. 

7. Ingluvies morti tradidit Adamum, atque per 
ventris voluptatem mundo exitium intulit, Irri- 
detur Noe, Cham devotus est**, primogeniti jura 
amittit Esau **, atque cum Chananesis affinitatem 
contrahit**, Lot filiarum maritus fit*5, ipse sui 
ipsius gener et socer, pater vir, et avus pater 
utrinque nature terminos afficiens contumelia. 
Ilic etiam Israelem impulit ad adorandum simula- 

99 Prov, ww, 23. *! Gen. ui, 6. 

xw, 30. 
Editio Paris. et editio Ven. in margine πολλῇ τε τῇ 
πείοα τῶν πεπτωχότων προφανῇ σοι ταῦτα φαινέσθωσαν, 
et per multam ezperientiam eorum qui lapsi sunt, 
manifesta fiant isthaec tibi. 

(3) Antiqui duo libri χαρδίας προσφερομένοις. lbi- 
dem tres mss. πρόστρεχε γέρουσι. Editi πρόσεχε, 
attende. 

(4) Editi et Reg. tertius προσδοχήσας τε xai. Alii 
duo mss. προσδοχήσας tt xai. 


($) Regii primus et tertius ἀλλ᾽ ἐν ἐπιθυμέᾳ βρα- 
Xi; τινὸς γεύσιως. Ei γὰρ σε ἰσχύσει χαταύαλεῖν, 


C 


*! Gen. 1x, 21, 25. 


προφερομίνοις. Πούστριχε γέρουσι (3) δυσεντεύχτοις, 
οἰτινες λόγοις μὲν παροιμιῶν ἀλείφουσι τοὺς γέους 
πρὸς τὰς τναοέτους ποάξεις, βλάπτουσι δὲ ποοσώπω 
οὐδαμῶς. ΠΙώσῃ φυλακῇ τήρει σὴν καρδίαν. "Ὥσπερ 
γὰρ χρυσὸς κατασχοπεῖται μὲν ἀδιαλείπτως ὑπὸ τῶν 
χλεπτῶν ἕν νυχτὶ χαὶ ἐν ἡμέρᾳ, ἁρπάξετάι δὲ ἀποοσ- 
δοχήτως, x«i οὐ γινώσχεις " ὅρα μή σε πλανήσῃ ὁ 
ἐχθρὸς τῇ τοὺ ποοπάτορος ἀυαοτία, χαὶ τὸ TOO; σε 
ἐχύαλη τοῦ παραδείσου τῆς τρυφῆς. Ὁ “ἀρ τὸν 
᾿Αδὰμ τῇ τῆς βοώσιως χλοπῇ ὑφῶκχύσας τῆς ξωῆς, 
ποοσδοχήσας tt χαὶ (4) Ἰησοῦν ὑποσχελίξειν, οὐχ 
Οὐτοαπήσεται πολλῷ μᾶλλον xui σοὶ χεράσαι τὸ πρὼ- 
Toy αἴτιον τῶν χαχῶν, ἰσχυρὸν δηλητήριον τοῦτο 
ἡὐώσχων, Τὸ “ὰρ τῆς γαστριμαογίας πάθος οὐχ tv 
πληθει βοωμάτων τὸν ἰδίαν ἐσχὺν ἐπιδείχνυσθαι πέ- 
φυχεν, ἀλλ ἐν ἐπιθυμία x«i μιχρᾷ γεύσει (5). Ei 
τοίνυν ἐπιθυμία βραχείας τινὸς γεύσεως ἰσχύσει σε 
ὑπούάλλειν τῷ TÉQ γαστριμαογίας πάθει, ἀχαμάτως 
σε τῷ θανάτω παραδώσει. Ὥσπερ ép ψύσις τις (6) 
ὕδατος πολλοῖς ὀλχοῖς ποοσδιαιοουμένῃ πάντα τὸν 
περὶ τοὺς ὀλχοὺς τόπον θάλλειν παρασχενάξει * οὔτ 
χαὶ τὸ τῆς γαστοιμαογίας πάθος, εἰ ἀναδοθῇ σου τῇ 
καρδία, πάσας σὸν τὰς αἰσθήσεις ποτίξον, ὕλην χαν- 
χίας $» σοὶ χαταφντεῦσαν, θηρίων χατοιχητήοιον τὴν 
σὴν ψυχὴν καταστήσει. Πολλοὺς γὰο ἐγὼ πάθεσι χρα- 
τηθέντας εἶδον ἕν ὑγείᾳ “γενομένους, ἕνα δὲ ἐχ πάν- 
τῶν λαθροψάγον, ἢ γαστρίμαργον οὐχ εἶδον, ἀλλ᾽ ἢ 
ἀποῤῥαγέντας τοῦ ἐγχρατοῦς βίον, x«i τῷ χόσμῳ 
διαρθαοέντας͵ ὃ τοῖς ἐγχρατέσιν ἐναποχούπτισθαι 
πειρωμένους, χαὶ τῷ διαδόλῳ τῇ ἡϑδυπαθείᾳ συνασπι- 
ξομένους. Ὑεῦσται γάρ εἰσιν οὗτοι πολύορχοι, ἐπί- 
opxot, ἀντιστάται, ἀντιπλῆχται (7), ἀναχοάχται, ἀο- 
γησίφαγοι, ἀνελεύθεροι, ἀδροδίαιτοι, μεμψίαοιοοι, 
ἐρευνηταὶ, σχοτεινοχαρεῖς, πάσης τῆς ἐναρέτου πὸ- 
λιτείας ἀντεογάται ἐχούσιοι. Ἵνα γὰρ τὸ τῆς γαστρι- 
μαργίας πάθος σχεπάσωσι, τῷ (cp τῶν χαχῶν πε- 
ριπίπτουσιν " οἴτινες τῷ μὲν σχύήματί εἰσὶν ἐν τοῖς 
σωζομένοις, τοῖς δὲ πράγυασιν ἕν τοῖς χαταχέχρι- 
ἀένοις (8). 

7. Αὕτη τὸν 'Adàáu θανάτῳ muoidwxt, χαὶ τῷ χό- 
σμῳ συντέλειαν ἐπήγαγε διά τὲν τῆς γαστρὸς ἡδονήν. 
Νῶε γελᾶται, Χὰμ (9) χεχατήραται, σαν τῶν πρω- 
τοτοχίων ἐχπίπτει, x«i τοῖς Χαναναίοις ἐπιγαμόρευ:- 
ται, Λὼτ θυγατρόγαμος γίνεται, γαμθρός ἑαυτοῦ χαὶ 
πενθεοὸς * ὁ πατὴο ἀνήρ, χαὶ ὁ πάππος πατὴρ, ἔχα- 
τέρωθεν τοὺς ὅρους τῆς φύσεως ἐνυδρίξων. Αὐτὴ x«i 
τὸν ᾿Ισραὴλ εἰδώλον προσχυνητὴν ἐποίησε (10), x«i 
55 Gen. xxv, 33. ** Gen. xxxvi, 3. δ Gen. 


sed in brevis cujusdam saporis appetitione. Ete- 
nim si, etc. ] ΜΝ 

(6) Vox τις ex antiquis duobus libris addita est. 

(71) Editio utraque ἀντίπληχται. Reg. tertius «v:t- 
πλῆχται. 

(8) Antiqui duo libri τοῖς δὲ πράγαασι χαταχε- 
Χοιωξνοι. 

(9) Utraquo editio et Reg. tertius x«i Χάμ. Vo- 
cula x«í in duobus mss. deest. 

(10) Reg. primus προσχυνητὲν πεποίηται. Reg. 
tertius πεποίγχε. 


6411 


SERMO DE RENUNTIATIONE SJECULI, ETC. 


642 


τούτων τὰ κῶλα ἐν τῇ ἐρήμῳ mici» παρεσχεύασεν, A crüum,eorumque cadavera in deserlo prostravit "Ὁ, 


Λύτη x«l τινα τῶν προφητῶν, ἐπὶ ἐλέγχῳ ἀνοσιουρ- 
4^à βασύξως ἀπὸ Θεοῦ ἀπόσταλέντα, ἀγρίου θηρὸς 
βορὰν πεποίηκε" καὶ ὃν οὐκ ἴσχυσεν Ἱεροδοὰμ ὁ βα- 
σιὐεὺς σὺν πώσι, τῇ βασιλικῇ δυνάμει ἀμύνασθαι, τῇ 
. τῆς γαστρὸς ἀπάτῃ AupUns, ἐλεεινὸν. θάνατον ἀπο- 
γέρεται, Δανιὴλ di ὁ ἐπιθυμιῶν ἀνὴρ, χρατήσας γὼ - 
στρὸς, βασιλείας Χαλδαίων χατεχυρέευσεν, εἰδώλων 
χαθαιρέτωος ψενόμενος, xui δράκοντος ἀναιρέτης, 
λεόντων παιδαγωγὸς, ἐνανθρωπήσεως Θεοῦ προσγο- 
ρευτὴς, καὶ μυστηρίων ἀποχρύφων ἐξηγητής, Γαστρὸς 
ἡδονῆς ἀνώτεροι φανέντες οἱ τρεῖς ἅγιοι παῖδες, ὀργῆς 
βασιλικῆς ὑπερεφρόνηπαν, xui τῆς φοδερᾶς ἐχείνης 
χαμίνου τῆς καιομένης, ὧν ἴσχυσεν ἀνάψαι Ναδουχο- 
δονόσορ ὁ βασιλεὺς, ἀπτοητὶ χατετόλμησαν. Εἰκήνα 
χρυπτῆν θεοποιουμένην ἀργὴν ἀπέδειξαν’ χαὶ τὴν dv B 
πολλῷ χρόνῳ γατασχενασθεῖσαν ὑπὸ τοῦ Σατανᾶ dy 
ὕβρει τῆς τοῦ Θεοῦ δόξης, λάφυρα λαβόντες, τῷ ἰδίῳ 
Δεσπότῃ πφοσενηνόχασιν (11). Αὐτὸν τὸν ἔχθιστον 
βασιλέα, καὶ ἅπαν τὸ χατὰ τοῦ Θεοῦ στρατόπεδον σὺν 
πάσῃ (13) τῇ χτίσει ὑμνῳθδεῖν τὸν Θεὸν παρεσχεύασαν, 
Καὶ, ἵνα πάντα συνελὼν εἴπω, εἰ χρατήσεις γαστρὸς, 
οἰχήσεις τὸν παράδεισον" εἰ δὲ οὐ χρατήσεις, γέγονας 


θανάτου παρανάλωμαν, ᾿ 


8. Γενοῦ πιστὸς (13) ὕησαυρὸς τῶν ἀρετῶν, χαὶ ἔχε 
χλῖδα τὴν τοῦ πνένματικοῦ σοὺ πατρὸς γλῶσσαν, Αὐτὴ 
σον ἀνδιγέτω τὸ στόμα πρὸς μετάληψιν ἄοτου, καὶ αὕτη 
ἀποχλειέτω, Μὴ παραθέξῳ σύμδουλον τὸν ὄψιν, ἀντὶ 
καλῆς συμβουλίας (13*) συλαγωνγῇ σαὶ as δἕιοντα. Μέχρι 
γεύστως γλώσσης ψυλάττου λαθροφαγίας ἁμαρτίαν, (D 
Εἰ γὰρ σε ἐν μιαρῷ τρέψαι ἰσχύσει, ἔδαλέ σε τῇ πάλῃ, 
καὶ συνέχει σι τοῖς δισμοῖς, Μὴ ὕπεχε τὰ ὦτα σου 
παντὶ λαλοῦντι, καὶ μὴ ἀποχρίνον παντὶ ἀδολεσχοῦν- 
τι, ἐν ὁμιλίαις τῷ τῆς ἀσκήπιως μὴ συμῦαι- 
γούσαις (14). ᾿Αγαθῶν διδαγμάτων γίνον ἀχροατὴς, χαὶ 
τῇ τούτων pikéTQ τυντήρει σὴν χαρᾷίαν, Φύλαττέ σὸν 
τὰ ὦτα ἀπὸ χοσμιχῶν διηγημάτων, μὴ πως ῥαντίσματι 
βορδόρον τὴν ψυχήν σον σπιλώσῃς. Μὴ κάμνς ἐν- 
ἀκροάπῆαι τὰ παρ' ἑτέρων λαλούμενα, μηδὲ βάλλε 
χιφαλήν σῶν ἐν μέσῳ τῶν ὁμιλούντων" ἵνα μὴ χαὶ σὺ 
μυκτηρισθῇς, x«i αὐτοὺς χαταλάώλονς ποιήσῃς. Μὴ 
igo περίεργος, αὐ δὲ πάντα βλέπειν θέλε, ἵνα μὴ ἐχῶρας 
παθῶν (13) τῇ διανοίᾳ σου χατάσχης, Χρεωδῶς ὅρα, ἢ 


Ilic et quemdam prophetam qui a Deo ad objur- 
gandum impium regem fuerat missus, ferm bestie 
pabulum efficit: et quem Jeroboam rex eum omni 
regia potestate ulcisci non poterat, is ventris sua- 
dela captus, miserandam mortem recipit. Daniel 
vero desideriorum vir, subacto et domito ventre, 
potitus est regno Chaldeorum "^, idolum evertit "^, 
draconem interemit *!, frenavit leones **, preenun- 
liavit Dei incarnationem "ὃ, atque mysteria abs- 
Órusa interpretatus est **. Saneti tres pueri qui 
ventris voluptate superiores extitere, ira regis 
conlempla, in fornacem hanc horrendam et ar- 
dentem Nabuchodonosoris regis jussu succensam 
intrepidi descendere ausi sunt ?*. Statuam illam 
quae pro Deo habebatur, vanam esse ac inertem 
ostenderunt : et quie multo tempore a Satanaeon- 
siructa fuerat ad Dei gloriam injuria afficiendam, 
eam ceu spolium accipientes, eamdem suo Domino 
altulerunt. Hi fuere auctores, ut ipse infensissi- 
mux rex et exercitus omnis, quem adversus Deum 
inslruxerat, Deum cum omni creatura hymnis ce- 
lebrarent "^, Et, ut brevi omnia dicam, si ventrem 
edomas, habitabis paradisum: sed si non edomas. 
a morle absumeris. | 

8. Sis fidus virtutum thesaurus, tuique spiritua- 
lis 409 patris lingua ceu clavi utere. Hio aperiat 
os luum ad assumendum panem, hiec et ipsum. 
claudat. Ne admillas consiliarium serpentem, 
qui boni consili loco priedam te abducere cupit. 
Vila elandestine comesture peccatum vel usque 
ad lingum gustum Etenim si in modico evertere 
le potuerit, lucta te superabit, teque vinculis 
constringet. Ne priebeas tuas aures quibusvis gar- 
rientibus, neve respondeas cuilibet nugatori in iis 
colloquiis, quae pite exercitationis instituto minime 
conveniant. Auditor fias documentorum bonorum, 
et horum meditatione serva cor tuum. Avertas a 
mnndanis sermonibus tuas aures, ne forte σα πὶ 
respersione animam cummacules tuam | Ne cures 
audire aliorum verba, neque caput tuum in me- 
dium colloquentium immilttas : ne et tu irridearis, 
et ipsos obtrectalores efficias. Ne sis curiosus, ne- 
que omnia intueri velis, ut ne vitiorum saniem in 


*5 Num, xiv, 37, * III Reg, xni, 24. Dan. x, 22: x, 11-19, 9" Dan. v,?9. "Ὁ Dan, xiv, 31. 
" ibid. 26. ?* Dan. γι, 22. "* Dan. ix, 24 sqq. "" Dan. vm, vir, et passim. 58 Dan, imn, 24. 


0 jbid. 94 sqq. 

(11) Statua illa, quam tres pueri dieuntur pro- 
prio Domino restituisse, est anima regis, quem, 
ut ibidem legimus, ad Deum celebrandum lau- 
dibus adduxerunt, Quare cum statua illa dicitur 
multo lempore. a Satana constructa, & πολλῷ 
χράνῳ χατασχευασῦεῖσαν, manifestus est error, nec 

ifficile est perspicere legendum esse x«z*77:- 
θεῖταν, quie multo tempore a Satana detenta fue- 
rat. Manax. 

(12) Reg. primus et tertius αὐτὸν τὰ τὸν ἐχῆρὸν 
βατιλέα wk ἀπαντα τὰ κατὰ τοῦ Θεοῦ στρατόπεδα πάσῃ. 
(13) Veteres duo libri γίνου πιστὸς, | 
(13*) Sie Reg. primus 31 tertius. Codex Combef. 
et editio Ven. ἀντικλείδῳ συμβουλίᾳ συλαγωνγῆσαί 
σε ἤδοοντα μέχρι γλώσσης γεύσεως, φυλάττον, qui vel 


in ipso lingue gustu per. consilium clavi adver- 
sum diripere te ac spoliare vult. Edilio Paris. ἀντὶ 
χ)ειδὺς συμβουλία, etc., ut im editione Veneta. — 

(14) Utraque editio et Reg. secundus ἐν ὁμιλίαις 
τῷ σχοπῷ τῆς ἀσχή σοὺς τον ἐμποδίξειν συμδαινούσαις. 
Regii primus el terlius simpliciter τῆς ἀσχή σεως μὴ 
συμξαινούσαις, Nec ita multo infra editio Ven. et 
unus Codex μήπον ῥαντίτματι, Alii duo mss. μύέπως. 
Editio Paris. μήπω, 

(13) Nostri tres libri ἵνα μὲ χώρας παθῶν, Utra- 
que editio i&px;. Aliquando post duo mss. ἐπὶ 
μείξονός cou μὴ προπετεύσῃ, Utraque editio ἐπὶ 
μείξονι, Legebatur corrupte in duabus his. editio- 
nibus προπετεύσει. 


643 


8. BASILII MAGNI 


6&4 


animum tuum iníroducas. Utiliter vide, utiliter A ψρειωοδῶς ἄχους, “χρειονδῶς λάλει, χρειωδῶς ἀποχρι- 


audi, utiliter loquere, utiliter responde. Coram 
natu majore sedere ne temere audeas. Quod si id 
facere jubearis, eamdem atque ille sedem neque 
occupes, sed huc atque illuc cireumspiciens, sellam 
inferiorem invenire coneris, ut te Deus ob humili- 
tatem gloria afficiat.Interrogatus responde decenti 
ac humili voce: si non interrogaris, tace. Dum 
alius interrogatur, cohibe os tuum, ne lingua tua 
excurrens, et a prooaci corde impulsa, quempiam 
vitam asceticam aeeurate excolentem offendat, te- 
que in eriminum vincula conjiciat. Cum autem se- 
des, nen superpones alteri cruri alterum crus 
tuum : siquidem istud facere, animi parum attenti 
atque aliud agentis indicium est. Si sermonem ha- 


bes cum aliquo qui te sit inferior, aut etiam ab eo B 


aliquid interrogaris, segniter negligenterque non 
respondebis, quasi fratrem ad Dei contumeliam 
contemnas. Ait enim Proverbium : Qui ignominia 
afficit pauperem, irritat eum qui fecit épsum 91, 
Sermo ad consolandum et ad exhortandum aptus 
preeat reliquis tuis verbis, qui tuam in proximam 
charitatem confirmet. Ponatur et medius, qui dis- 
similis non sit, nec sit dispar quoque, qui in fine 
colloquii habetur, idque cum hilari vultu, ut ei qui 
tecum oolloquitur, letitiam impertiat. In omnibus 
que preclare a proximo tuo geruntur, leetere, 
Deoque da gloriam : quandoquidem ejus recte 
facta tua sunt, sicut et tua illius. Primos aecubitus 
et primas sedes in congressibus devita, ultimum- 
que locum seetare, ut potius audias : Arice as- 
cende **, Sinistra tua se in mensa non inordinate 
gerat, neque adversus dextram sibi arroget auo- 
toritatem. 1mo potius iners sit et otiosa : sin minus, 
dextere subserviat : Quotieseunque ad preces 
yocaris, succinat os tuum, operique divino 810 
in extremam usque precationem, ratus te inde 
non sine inagno deirimento recessurum. Etenim 
si cum cibum eapis ad tuum corpus sustentan- 
dum, avelli vix potes ἃ mensa, nisi prius vites ne- 
cessamiis plene satisfeceris, nec facile quidem id 


Q 256. 


vov. Ἐπὶ utiQov( σου μὴ προπετεύσηῃ χαθίσαι. Εἰ δὲ 
καὶ προτοαπῆῇς, μὴ γίνου συγχάθεδρος, ἀλλὰ πέοι- 
δλεψώμενος ὦδε χἀχεῖσε, σπεῦσον εὑρέσθαι ὑποθαί- 
νουσαν καθέδραν, ἵνα σε δοξάσῃ ὁ Θεὸς τῇ ταπεινώσει, 
'ἹἘρωτώμενος, ἀποχρίνον πρεπούσῃ φωνῇ xci ταπεινῇ" 
μὴ ἐρωτώμενος, ἡσυχίαν ἄγε. Ἑτέρον ipooutvou, 
σφρίγγε τὸ στόμα σον, μὴ, ix προπετοῦς χαρϑίας 
συνωθουμένη ἡ λῶχτά σου διαδρᾶσα πλήξη τινὰ 
τῶν ἀχριβούντων τὴν ἄσχησιν, χαὶ ὑπὸ τὰ δεσμὰ 
τῶν ἐγχλημάτών σε χαταστήσῃ. Καθεζόμενος δὲ, οὐχ 
ἐπιτρέψεις (16) τῷ ἐτέφῳ ποδὶ τὸ σχῆοος σου" ἀπροσ- 
ἐξίας γὰρ τοῦτο, xci μετεωυριξομένης ψυχῆς. Διαλε- 
ἡόμενος τῷ ἐλαχιστοτέρῳ Gov, Z καὶ ἐρωτωμενός τι 
παο' αὐτοῦ, οὐ ποιήσεις ῥαθύμως τὰς ἀποχρίσεις, 
ὑπερφρονῶν τοῦ ἀδελφοῦ ἐπὶ ὕόρει Θιοῦ. 'O jp 
ἀτιμάξων πένητα παροξύνει τὸν ποιήσαντα αὐτόν, 
φησὶν à Παροιμία. Προπηδάτω ὁ τῆς παραχλήσεως 
λόγος τῶν λοιπῶν σου ῥημάτων, χυρῶν σοὺ τὴν τοῦ 
πλησίον ἀγάπην. Ῥιθέσθω x«i μέσος, xci πληρέ- 
cerato; τῆς διαλέξεως, ἐν φαιδρῷ τῷ προσώπῳ, ἵνα 
δῷς εὐφροσύνην τῷ σοι διαλεγομένῳ, ᾽ν παντὶ κατ- 
ορθώματι τοῦ πλησίον στυ εὐφραινον, xol δόξαξε τὸν 
Θεόν" cá γὰρ εἰσι τὰ ἐχείνον, κατορθώματα, ὡς χαὶ τὰ 
σὰ ἐχείνον. Τὰς πρωτοχλισίας xoà τὰς ποωτοχαῦ- 
ἐδρίας ἐν ταῖς συνελεύσεσι παραιτοῦ" τὸν δὲ ἔσχα- 
τον (17) τόπον μιταϑίέωκε, ἵνα ἀχούσῃς μᾶλλον" 05, 
προσανόθηθι' Ἑπὶ τραπέζης μὴ ἀταχτείτω ἡ χείρ 
σον ἡἣ ἀριστερὰ, μηδὲ χατανθεντείτω τῆς δεξιᾶς. 
'Apysizo δὲ μᾶλλον" εἰ δὲ μὴ, χἂν ὑπουργείτω τῇ 
Ἔν πάση προσευχῆς σου προσχλήσει ὑπ- 
ηχείτω (18) τὸ στόμα σου, x«l μέχρις ἐσχάτης προσ- 
ευχῆς παράμενε τῷ χανόνι, μεγάλην ζημίαν ἡ γού- 
μένος τὴν ἀπόλειψιν. El γὰρ σιτούμενος διὰ τὴν τῆς 
σαρχὸς σον σύστασιν δυσαποσπάστως ἔχεις πρὸς τὴν 
τράπεζαν πρὸ τῆς χατὰ χρείαν συμπληρώσεως, χαὶ 
οὐχ ἂν ῥαδίως τοῦτο ποιήσεις (19) ἄνευ πολλῆς &v«- 
σκης' πόσῳ δεῖ μᾶλλον τῷ πνευματιχῇ σε τροφῇ πα- 
ραμένειν, χαὶ τῇ προσευχῇ ἐνισχύειν τὴν σεαντοῦ ψυ- 
χήν ; Ὅσον γὰρ διαφέρει ὁ οὐρανὸς ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ τὰ 
ἐν οὐρανῷ τῶν ἐν γῇ, τοσοῦτον διαφέρει ψυχή σώματος. 


facturus sis absque ingenti necessitate ; quanto magis spiritualibus epulis debes adesse, tuumque 
animum precatione corroborare ἢ Quantum enim differt celum ἃ terra, et ccelestia ἃ terrestribus : 


tantum & corpore anima differt. 


9. Anima coeli est imago, in qua videlicet inha- 


9. Vuyà οὐρανοῦ μίμημα" ἕω αὐτῇ γὰρ χατοιχεὶ 


bitat Dominus : caro vero constat e terra, que ab D ὁ Κύριος: σὰρξ δὲ ἐκ γῆς ὑπάρχει, ἐν ἡ χατοιχοῦσι 


hominibus mortalibus, et a brutis animalibus in- 
colitur. Quare corporis necessitates ad precum ho- 
ras accommoda, sisque paratus non ei cogitationi 
obedire, que te ab opere divino avellat. Is enim 
daemonibus mos est, videlicet eque causse nomine 


"1 Prov. xvit, 5. "8 Luc. xiv, 10. 


(16) Codex Maz. οὐχ ἐπιστρέψεις. Haud longe 
Regii duo ὃ xal ἐπερωτώμενος. 

(47) Antiqui duo libri τὸν δὲ ἔσχατον. Vocula dé 
in editis desideratur. 

(48) Editio Ven. et codex Combef. πάσης προσευ- 


θνητοὶ ἄνθρωποι xci ἄλογα ζῶα. Τοίνυν συμμέτρει 
πρὸς τὰς ὥρας τῶν προσενχῶν τὰς χρείας τοῦ σώμα- 
τος, xal ἕτοιμος γίνου μὴ ὑπαχούειν λογισμῴ ἀπο- 
σπῶντι σε τοῦ κανόνος. Ἔθος γὰρ τοῖς δαίμοσι κατὰ 
τὰς ὥρας τῶν προσενχῶν, προφάσει δῆθεν εὐλόγον 


χῆς σου προσχλήσιι ὑφηχείτω. Editio Paris. ὑφ- 
ηγείτω, haud emendate. At Regii primus el ter- 
tius ut in contextu. 2i E 

(19) Antiqui duo libri ποιήσῃς. Utraque editio 
ποιήφει. 


845 


SERMO DE RENUNTIATIONE S/ECULI, ETC. 


646 


αἰτίας (30), ἐπεέγειν ἡμᾶς πρὸς ὑποχώρησιν, ἔνα À atque simulalione pér preeum horas nos ad rece- 


ἀπαγώγωσιν ἡμᾶς εὐλογοφανῶς τῆς σωτηριώδους εὖ- 
χῆς. Μὴ εἴπῃς προφγασιξόμενος, Οἴμοι τὴν κεφαλὴν. 
οἴμοι τὴν κοιλίαν, ὀδύνης ἀνυπώρχτον ἀδήλους μάρ- 
τυρας προϊσχόμενος, xui ἀναπαύσεως χώριν ἐνδιδοὺς 
τῇ εὐτονιᾷᾳ TÜG ἀγρυπνίας, ᾿Αλλὰ μᾶλλον (34) ἔχε 
χρυπτὰς προσευχὰς, ἃς βλέπει ὁ Θεὸς ἐν τῷ χρυπτῷ, 
καὶ ἀποδώσει σοι ἐν τῷ φανερῷ, Ἔχε παρεμπόρευμα 
πολιτείας ἀρίστης, ἵνα εὕρῃς πλοῦτον ἀπόχρυφον ἐν 
ἡμέρᾳ ἀνάγκης, Ἐν ταῖς ἐφημερίαις τῆς διακονίας 
σου σὺν τῷ χύπῳ τοῦ σώματος ἔχε χαὶ παραχλητιτ 
κὸν λόγον πρὸς ἀλάπησιν τῶν διαχογουμένων, ἵνα 
γένηται εὐπρόσδεκτος ἢ διαχονία σου ἄλατι ἤρτυπ 
μένη. Μὴ ἐάσῃς τὰ ἐπιδάλλουτά σοι ἔργα ἕτερον 
ποιῆσαι, ἵνα μὴ καὶ ὁ μισθὸς, ἀρθεὶς ἀπὸ σοῦ, ἑτέρῳ 


dendum instigare, ut specioso quodam obtentu ἃ 
salutari precatione nos abducant. Ne dixeris simu- 
latione usus: heu caput meum ! heu ventrem 
meum ! obscuros eommentitii doloris testes adhi- 
bens, atque quieseendi eausa vigiliarum vigorem 
infringens ", Imo potius vaca oecullis precibus, 
quas in oceulto videns Deus, te in aperto remune- 
rabitur. Habe stiperabundantem queestiüm per opti- 
mam. vivendi ralionem, ut divilias reconditas in 
necessitalis die reperias, Occurrentibus ministerii 
lui vieibus, verba horlativa et consolatoria. cum 
corporis labore conjungead commonstrandum erga 
eos quibus inservis amorem luum, ul ministerium 
tuum fiat gratum, utpote quod sale conditum sit', 


δοθῇ, x«i ἐν τῷ σῷ πλούτῳ ἄλλος δοξασθῇ, σοῦ τας B Opera tibi incumbentia ab alio confici nequaquam 


πεινουμένον, lloíz τὰ ἔργα τῆς διαχογίας σον εὖ 
σχῆμα καὶ ἐπιμελῆ, ὡς τῷ Χριστῷ διακονῶν. "Ege 
κατάρατος γὰρ, φησὶ, πᾷς ὁ παιῶν (33) τὰ ἔργᾳ 
Κυρίον ἀμελῶς, Φοδοῦ τὴν ἐχ περιττοῦ χαὶ περι- 
φρονήσιως παράχρησιν, κἂν εὐτελῆ δοκῇ εἶγαι τὰ ἐν 
χερσί σον διακονήματα, ὡς Θεοῦ ἐποπτεύοντος. Μέγα 
τὸ τῆς διακογίς,.. vyow, χαὶ βασιλείας οὐρανῶν mpó- 
ξενον, Σαγήνῃ γάρ ἐστι τῶν ἀρετῶν, πώσας τὰς ἐντον 
M, τῷ t E wet καὶ πρῶτον μὲν 
πάντων τὴν πανάρετον ταπείνωσιν, ἐπιφερομένην 
m de τῶν ἀγαθῶν" ἔπειτα τὸ, ᾿Επείναφα, 
καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν" ἐδέψησα, καὶ ἐποτίφατέ 
με' ξένος, καὶ ἀσθενὴς, καὶ ἐν φυλαχῇ,, καὶ du. 

vii σατέ μώλιστα ὅταν τὰ χρεωστούμενον 


sinas, ne merces quoque erepta tibi, alteri tribua- 
tur, teque humiliato, alter diviliis tuis sibi glo- 
riam comparet.Decenter et sedulo tanquam Uhrislo 
inserviens imple tui ministerii munia. Maledictus 
enim, inquit, omnis qui farit opera Domini negli- 
genler*. Time, velut Deo spectante, abusum ex 
nimietate et contemptu proficiscentem, etiam si 
ministeria quae libi in manibus tuis sunt, vilia 
esse videantur, Magnum esl servilii opus, el per 
illud acquiritur eelorum regnum, Est enim virlu- 
tum sagena, eum in seipsa omnia. Dei precepta 
feral. Et primum quidem omnium complectitur 
humiliiatem, qua parens est virtutis omnis, co- 
piamque affert bonorum ; tum est illud, Esurivi, et 


verni resi "rg ks : 
heaps ἐν ταπεινῷ τῷ φρονήματι, ἐπάρσεως C, dedistis mihi manducare; silivi, et dedistis mihi δὲ: 


TP καὶ γογγυσμοῦ, Γίνον ξηλωτὴς τῶν 
; PR e Pie τὰς πράξεις ἔγγραφε τῇ 
dw [ id γενέσθαι τῶν ὀλίγων. Σπάνιον γὰρ 
τὸ ἀγαθόν" διὸ καὶ ὀλίγοι εἰσὶν οἱ εἰσερχόμενοι εἰς 
τὴν βασιλείαν, τῶν οὐρανῶν, Μὴ πάντας λογίζον Ge 
εσθαι τοὺς ἐν τῇ xp, gae. τε καὶ χρῃ- 
στούς (28), Οὐ γὰρ οὕτως ἔχει, Πολλοὶ γὰρ προσέρε 
χοντάι τῷ ἐναρέτῳ βίῳ, ὀλέγοι di τὸν ξυγὸν αὐτοῦ 
χαταδέχονται. Βιαστῶν γάρ ἐστιν ἢ βασιλεία τῶν 
οὐρανῶν, xul βιασταὶ ἀρπάξουσιν αὐτήν, Εὐαγγελι- 
κὸς ὁ λόγος" Βίαν ἐκάλεσε τὴν τοῦ σώματος χατα- 
πόνησιν, ἣν ὑπομένουσιν ἐχονσίως οἱ τοῦ Χριστοῦ 
μαθηταὶ ἐν τῇ ἀρνέσει των οἰχείων θελημάτων καὶ 
τῆς ἀναπαύστως τῆς τοῦ σώματος, ψυλαχῇ δὲ πασῶν 
τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ, Εἰ τοῖγυν Ded 
τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, γενοῦ Ponti ὑπόξευξόν 
σὸν τὸν αὐχένα τῷ ζυγῷ τῆς δου εἰας τοῦ Χριστοῦ, 


t ἁρπάσαι ἢ 


bere : hospes eram, et infirmus, οἱ in carcere, et mi- 
nistrastis mihi*, Et maxime cum officia debita in 


animo humili citra elationem iramque et murmu- 


reote vivunt, atque ipsorum actiones in tuo corde 
inscribe. Opta esse ex paucorum numero. Nam 
rarum est 411 bonwn ; ob idque pauci sunt qui 
ingrediantur in regnum eclorum. Caye putes eos 
omnes fieri salvos, qui in cella degunt, tum ma- 
los, tum bonos. Non enim res ita se habet. Multi 
quidem accedunt ad sanctum ac pium vile genus ; 
sed pauci ejus jugum subeunt. Violentorum enim 
est regnum celorum, el violenti rapiunt illud *. 
Verba hec Evangelii sunt. Violentiam appellavit 
corporis affliclationem, quam suapte sponte susli- 
nent discipuli Christi, dum suam ipsorum volun- 
tatem corporisque quielem rejiciunt, ac omnia 


" Malth. vi, 18. 1 Coloss. ry, 0. « Jerem, xvin, 10, ὃ Matth, xxv,25, 30." Mattb, x1, 12. - 


(20) Utraque editio et Reg, tertius εὐλογοποιοῦ 
αἰτίας, Alii duo mss, οὐλογὰν elei: Mox duo di 


Y ert | 
(21) Editio utraque et Reg, tertius ἀγρυπνίας 
οὐχὶ ἀλλὰ καὶ μᾶλλον. Alii duo mss. Pind) aov 
(ἄλλον, recte. oa. MO pon | δὲ modb ἀρ 
A Pc καὶ παράχλητικόν, Conjunetio καὶ deest in 
& . φησὶν, á ποιῶν, 
μένη τόν, Hoc ipso in 


) Antiqui duo libri 
33) Rr RR ἐπε 


loco, ubi et in editis et in antiquis duobus lihris 


legitur ἔπειτα τό, ait Combefisius legendum for- 
ἄπ, ἔπεται τό, 'sequitur, comes est, beata scilicet 


retributio: quam conjecturam sibi aul uni, aut 
eid pli pulo, Mox mss. duo xal idi- 
ca 


1 24! Editi ἐκτελεῖται, Veleres duo libri ἐχτελῆται, 
(ἢ UR ome ^ pni χρὴ yes bonos et ma- 
. Alii duo mss, et utraque e 
fbidem Reg. te 


utra καὶ ἀχρήστους, 
ertius Πολλοὶ μὲν γάρ. ἡ ^ 


6$7 


S. BASILIIL MAGNI. 


648 


Christi pr'cepta. servant. Igitursi vis rapere Dei A Xyé,2ov τὴν ξεύγλην (36) πιοὶ τὸν -044 x6» σου" 


regnum, cfficiare violentus, cervicem tuam jugo 
servitutis Christi submitte. Jugum ejus constringe 
circa collum tuuin, id tuam cervicem premat, fac 
idem reddas tenue ac leve per laborem virtutis, in 
jejuniis, in vigiliis, in obedientia, in silentio, in 
psalmodiis, in precationibus, in lacrymis, in ma- 
nuum opere, in toleranda afflictione omni, que tibi 
tum ex demonibus, tum ex hominibus accedit. 


10. Ne tibi temporis progressu persuadeat su- 
perba aliqua cogitatio, ut de laboribus remittas, 
no forte si ad exitus fores nudus virtutibus depre- 
hensus fueris, éxtra regni portas inveniare. Ne ef- 
ferat te cleri gradus: sed potius humiliet. Nam 
animm profectus, humilitatis profectus est: defe- 
ctus vero et ignominia ex animi elatione gignitur. 
Quanto ad majores sacerdotii gradus appropin- 
quare te contigerit, tantum humilia te ipse, filio- 
rum Aaron veritus exemplum. Cognitio pietatis, 
cognitio est humilitatis atque mansuetudinis. Hu- 
militas emulatio est Christi : elatio autem et au- 
dacia atque impudentia remulatio est diaboli. Chri- 
stum eemulare, non antichristum : Deum, non Dei 
adversarium : Dominum, non servum: miseri- 
cordem, non immisericordem : humanum, non 
inhumanum: eos qui sunt thalami nuptialis, non 
eos qui tenebrarum. Ne ambias fratribusimperare, 
ne alienorum peccatorum onera collo tuo imponas. 
Expende cujusque diei opus, idque cum opere diel 
preeteriti confer, et ità demum melior fleri stude. 
Profice in virtutibus, ut prope accedas ad angelos. 
Permane in cella non per dies, non per menses, 
sed per multorum annorum circuitus, laudans Do- 
minum tuum noctu diuque, Cherubim exemplo at- 
que imitatione. Si sio inowperis, sicque desieris, 
tum demum aroto itinere per breve exercitationis 
tue tempus confecto, in paradisum eum Dei auxi- 
lio ingrediere, in splendore lampadis anime, eum 
Christo gaudens in secula smceulorum. Amen. 


C 


θλιρέτω αὐτὸς τὸν σὸν αὐχένα' λέπτυνον αὐτὸν τῷ 
πόνῳ τῶν ἀοιτῶν, ἐν νηστείαις, ἐν ἀγουπνίαι:, ἐν 
ὑποταγῇ, ἐν ἡσυχία, ἐν ψΨαλαμδέαις, ἐν ποοστυχαῖς, 
ἐν δάχουτιν, ἐν “ειοεογί», ἐν ὑπομονῇ πάσης ÜL- 
vi"; ἐπιοχοιμένης: σοι ix τι δαιμόνων χαὶ ἀνθο:»- 
πων. 


10. νύ σε πεισάτωο τῶ χρόνῳ ἐνδοῦναι τοῖς πόνοις 
λογισιὸς ὑψηλόροων, ἵνα αὐ που, ποὸς ταῖς θύοαις 
τῆς ἐξόδου γυμνὸς ἀοιτῶν χαταληρθεὶς, ἔξω τῶν 
πυλῶν τῆς βατιείας εὑρεθῇς. Μή σε βαθυὸς χλήοου 
ἑπαιοέτω, ἀλλὰ μᾶλλον ταπεινούτω,. Ποοχοπὴ γὰο 
ψυψῆς, ποοχοπὴ ταπεινωσίως ὑστέοησις δὲ χαὶ Gc 
μία, ἐξ ὑψηλοψοοσύνης τίκτεται, Ὅσον ἐγγέζτον σι 
τῶν ἑσοατιχῶν βαθμῶν τοῖς μείξοσι συκλδαΐη, τοσοῦ- 
τον ταπείνου σεαυτὸν, διδοιχὼς τὸ ὑπόδιι,λα τῶν 
υἱῶν ᾽Ααρῶν. Ἐπέγνωσις θεοσεῤείας, ἐπίγνωσις τας 
πεινησίως χαὶ ποαότητος. Ταπείνωτις, Δοιστοῦ uí- 
utat; (31) ἔπαοσις δὲ x«i παοῤησία χαὶ ἀναίδεια, 
τοῦ διαθόλου μέμλγαα, Γίνου μιμπτὴς Χριστοῦ, χαὶ 
ud ἀντιχοέττον: Θεοῦ, χαὶ pi ἀντιθέου" Δεσπότου, 
x«i u$ δοαπίτου" ἔλεξαονος, χαὶ μὴ ἀνχλιοῦς" φιλ- 
ανθοώπου, x«l ακκ μισανθουπου" τῶν τοῦ νυμγὼ- 
νος, χαὶ ui τῶν τοῦ σχότους. Μὲ σπεύσῃς χελεῦς- 
σαι (98) ἀδελγότετι, ἵνα μὲ ἐπιθῴύσεις ἀλλοτοίους 
φόοτους αἀυκοτχμάτων ἐπὶ σῷ cpeg Xv. Ἔχαστης 
ἑμέρας ἐργασίαν ἐπιτχεπτόριενος, σύμθαλε τῇ πρὸ 
αὐτῆς, x«i σπεῦδε ποὸς Tiv βὼτίωσιν. Πούχοπτε 
ταῖς ἀδεταῖς, ἵνα ἐγγὺς γένς τῶν ἀγγέλων. "Ej; 06- 
νιξε τὸ xe οὐχ ξαέρας οὐδὲ μένας, ἀλλὰ πολλῶν 
ἑτῶν πιοιόδους ἀννμνῶν σὸν τὸν Δεσπότεν ἐν νυχτὶ 
καὶ ἐν ξέρα, μιμούμενος τὰ χεοουδίμ. "Àv οὕτως 
ἀοξς, οὔτι δὲ χαὶ τελέσςς, τὲν τεθλιμμένεν ὁδεύσας 
édiv ἐν τῷ βραχεῖ σον χρόνῳ τὸς ἀσκήσεως, 8102 
χάϑιτι εἰσελεύσς εἰς τὸν παράσεισον ἐν ναιορότετι 
λαυπάδος (39) τὰς ψυχές. Χοιττῷ συναηκ λόλχενος 
εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν «inven. Au£y. 


————UUUBMMBÓÓBsáQaAA—- € S" t CO———— L'AI 


SERMO EJUSDEM DE ASCETICA.— DISCIPLINA, 
quomodo monackum ornari oporteat, 


1. Oportet monachum in primis nihil in vita 
possidere. Rursus eum oportet corporis solitudi- 


TOY AYTOY AHFOS ΠΕΡῚ ASAHXIEDS, 
πὸς di χοσαεῖσθαι τὸν μοναχὸν. 
4. Art. τὸν μοναχὸν ποὸ zXY-w» KX7X 499 δον xi- 
κτζσῆκι" ἐοκπίαν (JO), χαὶ χοταιότετα 


τοῦπτος 


nem, habitus modestiam, vocem moderatam, ser- Ὁ σχέματος. φυνξν 73241709», χαὶ λογὴν εὐταχτον" 


monem otnlinatum habere, de cibo et potu tran- 
quillum esse et quietum, silentio comedere. $9149 
coram senioribus tacere, audire coram sapientio- 
ribus. :*quales amare, consiiium charitate condi- 


(6 Sie Regii primus εἰ terius. Alius codex et 


Ngtz7792, Tyti2» τὰ 


utraque ediüo τὸ yv, τὸν 
σαντα, Nec ita multo post editio Ven. et tres mss. 
cw» αξιτῶν. Deest articulus in editione Pari: iensi. 
USOS Neg primus et tertius Nsiszs2. πιάτα... 
2:.2^352 "γῶν: 


35 Editio Paris. et editio Ven. in eontextu οἱ 


ὥς ΡΣ: χαλεταὶῖ πλενοτετα. εἰ 


z. ; cegere εἰ vocare 
f"ste7nitctem. At Reg. primus et tertius ac edilio 


τοὐνὲν xxi ποτὸν ἀϑόρυδον" xxt αετὰ ττῦ κίας $7^i- 
t ἐπὶ ποισδυτέθων gta)», ἐπὶ στον τέων 
ἀχοολτόαι" ποὸς τοὺς τους κῇ ἀπτν ἔχω, πρὸς 
τοὺς ὥάττου:ς ἀγακπττιχὲν συωδουλίαν, «πὸ τῶν 


Yen. in margine xiz;su ἀὐώγοτετι, Care gesttas 
przcsse fraternitati. Ibidem Reg. primus cx 2x 
zziz ;. Subinde duo inss, ἐπιταεπτοντνος, $723 342 5. 

39) Antiqui duo libri ys2«7x7t 222727*;. MOX 
Reg. secundus et editio Ven. ewe; τῶν κιυνων. 

30) Editio utraque et Reg. secundus 72:5; 
istaup, Corporis sedtitudinem. Aliquanto post editi 
et Rec. secundus ze suu» ππὶ WITX τυττπέμας ἐπις 
Alii duo mss. ut in contexta. 


6 49 


SERMO DE ASCETICA DISCiPLINA, ETC. 


650 


φαύλων xai σαρχιχῶν X4 γιλοποχγμήόνων ἀναχω- À tum inferioribus dare, a malis carnalibusque ac 


pr», πλείονα voti, ὀλίγα δὲ (3l) φθέγγετθαι μὴ 
θοατύνετῆχι ve, μηδὲ πιριττεύτιν ὁμιλίας, μὴ 
πούχειοον γίνεται πιρὶ γέλωτα, αἰδοῖ χοσμεῖσθαι, 
χάτω τὸ βλέμμα ἔχειν, ἄνω δὲ τὴν ψυχήν" μὴ &v- 
TÜOdysy ἀντιλογίαις, εὐπειθῆ εἶνχι χοπιᾷᾶν ταῖς 
χερσὶ, ἀνημοντύειν τῶν ἐσχάτων πάντοτε, τῇ ἐλπίδι 
χαίρειν, τῇ ὑλέψει ὑπομένειν, ἀδιαλείπτως προσεύ- 
χεσθαι, ἐν παντὶ εὐχαριστεῖν, πρὸς πάντας ταπεινὸν 
εἶναι, μιτεῖν τὴν ὑπιοηγανίχν, νήφειν xai τηρεῖν 
τὴν χαοδίαν ἀπὸ λογισμῶν πονηρῶν, θησανρέξειν 
ἐν οὐρανῷ Ov ὥτολῶν, ἑκυτὸν ἀναχοίνειν πεοὶ τῶν 
λογιταῶν τῶν χαθημερινῶν χαὶ ποάξεων, μὴ ἐμπλέ- 
χεσθαι ταῖς τοῦ βίου πραγματείαις χαὶ περιττολ- 
ογίαις (32) uà περιεργάζεσθαι τὸν τῶν ῥαθύμων 
βίον. ἀλλὰ ζηλοῦν τὸν τῶν ἀγίων Πατέρων" συγχαί- 
ρειν τοῖς χατοοθοῦτιν ἀρετὴν, χαὶ μὴ φθονεῖν’ 
συμπάσχειν τοῖς πάσχουσι, χαὶ συνδαχούειν, χαὶ 
σφόδρα τούτους πενθεῖν, μὴ μέντοε κχαταχρίνειν' 
μὴ ὀνειδίζειν τὸν ἀποστρέφοντα ἀπὸ ἁμαρτιας, μὴ- 
δέποτε διχαιοῦν ἑαυτὸν. πρὸ πάντων ἀμπαρτωλὸν ἐν- 
ὠπιον Θεοῦ χαὶ ἀνθρώπων ἑαυτὸν ὁμολογεῖν, vouOt- 
τεῖν τοὺς ἀτάχτους: παραμυθεῖσθαι τοὺς ὁλιγοψύ- 
Xov ὑπηρετεῖν τοῖς ἀῤῥώστοις, πόδας ἁγίων νίπτειν" 
ξενοδοχίας x«i φιλαδελφίας ἐπιμελεῖσθαι’ μετὰ τῶν 
οἰκείων τῆς πίστεως εἰρηνεύειν' αἱρετιχὸν ἄνθρωπον 
ἀποστρέφεσθαι: τὰ ἐνδιάθετα βιδλία ἀναγινώσχειν" 
ἀποχρύφοις ὅλως uà ἐντυγχάνειν πιροὶ Πατρὸς χαὶ 
Υίοῦ xci ἀγίου Πνεύματος μὴ συξητεῖν, ἀλλὰ ἄκχτι- 
στον χαὶ ὁμοούσιον Τριάδα μετὰ παῤῥησίας λέγειν 
x«i φρονεῖν (33), x«i τοῖς ἐπερωτῶσι λέγειν, ὅτι (Q 
Βαπτίξεσθαι dii, ὡς παρελάδομεν" πιστεύειν δὲ, ὡς 
βιδαπτίσμεθα (35). δοξάζειν δὲ, ὡς πεπιστεύχαμεν, 
Ἔν ἔργοις xci λόγοις χαλοῖς ἀναστρέφισθαι, μὴ 
ὀμνύειν τὸ σύνολον, μὴ διδόναι τὸ ἀογύριον ἐπὶ 
τόχω, μὴ σῖτον xal οἶνον χαὶ ἔλαιον ἐπὶ πλεονα- 
cuo (33) ἀπὸ χραιπάλῃς, xci μέθης, x«i papt- 
μνῶν βιωτιχῶν ἀπέχεσθαι" μετὰ δόλου μὴ ὁμιλεῖν, 
μηδὲ ὅλως φθέγγεσθαι xarà τινος μὴ καταλαλεῖν, 
μηδέ ὅλως ἡδέως ἀχούειν χαταλαλιᾶς" μὲ ταχέως 
πιστεύειν χατώ τινος. μὴ τυραννεῖσθαι ὑπὸ θυμοῦ, 
μὴ χρατεῖσθαι ὑπὸ ἀθυμίας, μὴ εἰχᾷ ὀργίζεσθαι τῷ 
πλησίον, u$ χρατεῖν μῆνιν χατὰ τινος, μὴ χαχὸν 
ἀντὶ χαχοῦ ἀποδιδόναι" μᾶλλον λοιδορεῖσθαι ἢ λοιδο- 
piv, τὐπτεσύαι ὃ τύπτειν, ἀδιχεῖσθαι ἥ ἀδιχεῖν, 
ἀποστερεῖσθαι ἢ ἀποστερεῖν. 


negotiorum amatoribus secedere, plura cogitare, 
et pauca loqui, temerarium non esse in sermone, 
neque plus equo colloqui, non facilem esse ad 
risum, verecundia cohonestari : oculos deorsum, 
animam sursum habere : non contradicere con- 
tradictionibus, obedientem esse, manibus labora- 
re,novissimorum assidue meminisses,pe gaudere, 
afflictionem sufferre, indesinenter orare, in omni- 
bus gratias agere : humilem esse erga omnes, 
odisse arrogantiam, sobrium esse, corque ἃ pra- 
vis cogitationibus purum servare, mandatis ex- 
sequendis thesauros in ccelo recondere, suas ipsius 
quotidianas éogitationes actionesque examinare, 
vite negotiis vanisque sermonibus non implicari : 
non curiosius inquirere in socordium vitam, sed 
vitam sanctorum Patrum imitari : cum his qui ex- 
colunt virtutem gaudere, non ipsis invidere : eos 
qui patiuntur commiserari, atque una cum ip- 
sis lacrymari ; hos valde lugere, neque tamen eos 
condemnare ; ἃ peccato resipiscentem probris non 
insectari, seipsum nunquam justificare : ante om- 
nia coram Deo et hominibus sese peccatorem con- 
fiteri, inordinatos admonere; eos qui sunt pusilli 
animi, consolari : famulari infirmis, pedes sancto- 
rum lavare, hospitalitati et fraterno amori dili. 
genter vacare, in pace esse cum domesticis fidei, 
aversari hominem heereticum, genuinos et veraces 
libros legere, apocryphosne attingere quidem om- 
nino: de Patre et Filio et spiritu sancto non dis- 
ceptare, sed Trinitatem increatam et consubstan- 
tialem libere profiteri et sentire, atque perconta- 
toribus dicere : Oportet baptizari nos ita, ut tra- 
ditum accepimus : credere autem sicut baptizati 
sumus : glorificare vero quemadmodum credidi- 
mus. In operibus et sermonibus bonis occupari, 
omnino non jurare, non dare fenori pecuniam non 
frumentum, non vinum, non oleum ad questum 
majorem faciendum : ἃ crapula et ebrietate ac 
sceculi curisabstinere : dolose et fraudulenter cum 


aliquo non agere, neque omnino adversus quem- 


quam loqui : non detrahere, neque ullo modo ob- 
trectationes libenter auscultare : nihil statim con- 
tra quemquam credere : non ire tyrannide op- 
primi, non vinci a cupiditatibus, non temere ira- 


D sqgi proximo, iram non tenere contra quemquam 


malum pro malo non reddere: maledictis potius vexari, quam vexare : percuti, quam percutere : 
injuriam pati, quam facere : spoliari, quam spoliare. 


(31) Antiqui duo libri ὀλίγα δὲ. Vocula δὲ in edi- 
tis desiderabatur. 

(32) Sic utraque editio. At nostri tres mss. sim- 
pliciter ταῖς τοῦ βίου περιττολογίαις. Mox utraque 
editio et codex Combef. ἀλλὰ ξολοῦν μάνον τῶν, sed 
amulari solum sanctos. Patres. Regii primus et 
tertius ἀλλὰ $1202» τὸν τῶν, melius. 

(33) Sic utraque editio et codex Combefisianus. 
Alii duo mss. παῤῥησίας σέδειν xe φρονεῖν, libere 
colere el sentire. 

.. (33) Utraque editio et Reg. secundus πιστεύειν 
δὲ ὡς βεθαπτίσμεθα, credere autem sicut. baptizati 


PATROL. GR. XXXI. 


sumus. Alii duo mss. ὡς βαττιξόμεθα, uti. baptiza- 
mnr. Mox veteres duo libri x«i λόγοις ἀγαθοῖς. 

(35) Reg. primus διδόναι ἀργύριον ἐμὲ τόχῳ μισεῖν 
τὸν οἶνον χαὶ τὸ ἔλαιον ἐπὶ πλεονασμόν et ita quoque 
legitur in Reg. tertio, nisi quo pro πλεονασμὸν Ta- 
bet πλεονασμῷ, odisse vinum et oleum majori copia 
sumptum. Fortasse heec scriptura aliquibus placere 
poterit: sed qui paulo magis in hoc studiorum ge- 
nere versati sunt, facile intelligent eam inde or- 
tam esse, quod librarii ex μὴ σῖτον x«i οἶνον inepte 
. fecerint μισεῖν τὸν οἶνον, 


21, 


031 S. BASILII MAGNI. 6353. 


5. Et certe ante omnia oportet abstinere mona- 
chum a congressu mulierum, eta vini potu : quo- 
niam vinum et mulieres ad apostasiam perducent 
sapientes * : atque in Domini preceptis pro virili 
exsequendis animum non despondere, sed mer- 
cedem laudemque ab ipso exspectare, 913 et 
eterne vitre possessionem desiderare : illud Davi- 
disoboculos jugiter habere, ac dicere: Providebam 
Dominum tn conspectu meo semper, quoniam a dez- 
tris est mihi, ne commovear*: Et ut filius quidem 
debet ex toto corde, et tota fortitudine, et tota 
mente ac viribus Deum diligere ? : ut servus vero, 
eum revereri ac metuere, ipsi obedire, cum timore 
ac tremore salutem suam operari * : fervere spi- 
ritu, indutum esse universam Spriritus sancti ar- 


A 


maturam, non currere in incertum, pugnare non p 


tanquam qui aerem verberet? : superare advor- 
sarium incorporisinfirmitate, et in paupertate ani- 
mi ; omnia imperata facere, seque inutllem fa- 
teri 19: sancto gloriosoque et metuendo Deo gra- 
tias agere ; nihil per contentionem ac vanam glo- 
riam efficere !!,sed propter Deum, et ad placen- 
dum ei : Quoniam Deus dissipavit ossa eorum qui 
hominibus placent !*, Omnino non glorlari, neque 
suimet ipsius laudes predicare, neque preedicanti 
alteri aureslibenter prebere : latenter in. omni- 
bus servire : nihil ad humanam ostentationem 
patrare, sed solam qua& a Deo datur laudem quee- 
rere : versare animo formidandum et gloriosum 
ejus adventum, et eum qui hine fieri debet trans- 
itum, recondita justis bona, ignem paratum dia- 
bolo et angelis ejus. Sed ante hec omnia aposto- 
liei dicti meminisse: Condignas non esse passiones 
hujus temporis ad futuram gloriam, qua rcvela- 
bitur in nobis !*. Atque in antecessum cum Da- 
vide dicere: Custodientibus ejus mandata retri- 
butio multa !*, merces ingens, coronre justitiee, 
eterna tabernacula, vita inemnunquamhabitura, 
gaudiuminenarrabile,perpetua etinconcussa man- 
sio apud Patrem et Filium et Spiritum sanctum, 
qui est Deus verus in ccelo, faciei ad faciem pate- 
factio, choree cum angelis, cum Patribus cum pa- 
triarchis, cum prophetis, cum apostolis, cum mar- 
tyribus et confessoribus, cumiis denique qui Deo 


ab eterno placuerunt, quibuscum inveniri cone- D 


mur, gratia Domini nostri Jesu Christi, cui gloria 
et imperium in secula seculorum. Amen. 


C 


2. Καὶ «55 γὲ πάντων (36) 5,03 μοναχὸν f'/X^0762- 
εσθαι ἀπὸ συντυχίας γυναιχῶν, καὶ ἀπὸ οἰνοποσίας, 
ὅτι οἷνος χαὶ πυναῖχις ἀποστύέσουσι συνετούς" 
xxl χατορθουντα χατὰ τὸ ϑυνατὸν τὰς τοῦ Κυοίου 
ὡτολὰς μὴ ἀχηϑιᾶν, ἀλλὰ τὸν μισθὸν xai τὸν ἔπαι- 
γον παρ᾽ αὐτοῦ ἐχδέχισθαι, καὶ τῆς αἰωνίου (37) Eus 
ποθεῖν τὴν ἀπόλαυσιν, τό τὶ ῥητὸν τοῦ AaÓid ποὸ 
ὀφθαλμῶν ἀπτὶ ἔχειν, χαὶ λέγειν" I2omomuz. τὸν 
Κύριον ἐνώπιόν μὸν διὰ παντὸς, ὅτι dx δεξιῶν 
uo) ἐστιν, ἵνα μὴ σαλευθῶ, Καὶ ὡς ui» vto; ἐξ 
ὅλης καρδίας, χαὶ ἰσχύος, x«l διανοίας, xai τῆς du- 
γάμιως ἀγαπᾶν τὸν Θεόν" ὡς δὲ δοῦλος, εὐλχδεῖγθαι 
xxl φοδεῖσθαι, καὶ ὑπαχούειν αὐτῷ, καὶ (38) μετὰ 
φόθον xai τρόμου τὴν σωτηρίαν ἑαυτοῦ χατεργάξε- 
σθαι" τῷ πνεύματι fis, ἐνδεδυμένον εἶναι τὴν παν- 
orav τοῦ ἁγίου Πνεύματος, χαὶ τρέχειν οὐχ ἀδήλως 
xal πυχτεύειν ὡς οὐχ ἀέρα δέροντα, χαὶ χαταπα- 
λαίειν τοῦ ἐχθροῦ ἐν τῇ ἀσθενεία τῆς σαρχὸς χαὶ ἐν 
τῇ πτωχεία τῆς ψυχῆς (39), xol πάντα τὰ διατε- 
ταγμένα ποιεῖν, καὶ ἀχρεῖον ἑαυτὸν λέγειν" εὐχα- 
ῥιστεῖν τῷ ule χαὶ ἐνδόξῳ χαὶ φοδερῷ Θεῷ, καὶ 
μηδὲν xaz' ἐοιθείαν xol χενοδοξίαν ποιεῖν͵ ἀλλὰ διὰ 
τὸν Θεὸν, xoi πρὸς τὴν ἑαντοῦ ἀρέσκειαν (10)}" Ὅτι 
ὁ Θιὸς διεσκόρπισεν ὀστὰ ἀνθρωπαρέσχων. Μὴ 
χαυχᾶσθαι τὸ σύνολον, μηδὲ ἐγκώμια ἑαυτοῦ λέγειν, 
μηδὲ ἄλλου ἐγκωμιάξοντος ἡδέως ἀκούειν" ἐν χρνυπτῷ 
δὲ πάντα δουλεύειν, xol μὴ πρὸς ἐπίδειξιν ἀνθρώ- 
πὼν ποιεῖν. ἀλλὰ μόνον τὸν παρὰ τοῦ θεοῦ ἔπαινον 
ξητεῖν, χαὶ τὴν φοδερὰν x«l ἔνδοξον αὐτοῦ παρου- 
σίαν ἐννοεῖν’ τὴν μετάδασιν cà» ἐντεῦθεν, τὰ ἀπὸ» 
χείμενα ἀγαθὰ τοῖς διχαίοις, ὁμοίως τὸ ἡτοιμασμέ- 
vov πῦρ τῷ διαβόλῳ χαὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ. 'Emi 
πᾶσι δὲ τούτοις τοῦ ἀποστολιχοῦ ῥητοῦ μνομονεύειν' 
Ὅτι οὐχ ἄξια τὰ παθήματα τοῦ νῦν καιροῦ πρὸς 
τὴν μώλονσαν δόξαν ἀποχαλυφθῆναι εἰς ἡμᾶς. 
Καὶ σὺν τῷ A«6id προλέγειν" Τοῖς γυλάσσουσι τὰς 
ἐντολὰς αὐτοῦ ἀνταπόδοσις πολλὴ, μισθὸς πολὺς, 
καὶ στέφανοι δικαιοσύνης, αἰώνιοι σχηναὶ, ξωὴ ἀτε- 
λεύτητος, χαρὰ ἀνεχλάλητος, μονὴ ἀχατάλυτος παρὰ 
τῷ ἸΙατρὶ, χαὶ τῷ Yi, χαί τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, 
τῷ ἐν οὐρανοῖς ἀληθινῷ Già* ἐμφανισμός προσ- 
coU πρὸς πρόσωπον' μετὰ ἀγγέλων χορεῖαι (Ε1), 
μετὰ Πατέρων, μιτὰ πατριαρχῶν, μετὰ προφητών 
μετὰ ἀποστόλων, x«l μαρτύρων, x«l ὁμολογωτῶν, 
x«l τῶν ἀπ᾽ αἰῶνος Θεῷ εὐαρεστησάντων, μεθ᾽ ὧν 
εὑρεθῆναι σπουδάσωρεν χάριτι τοῦ Κυρίον ἡμῶν 
Ἰησοῦ Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα x«l τὸ χράτος εἰς τοὺς 
αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾿Αμήν. 


5 Eccli. xix, 2. * Psal. xv, 8. " Luo. χ, 37. * Philipp. u, 12. * I. Cori ix, 26. 10 Lue. xvii, 10. 
!! Philipp. n, 3. 13 Psal. Li, 6. 18 Rom. viu, 48, !* Psal. xvi, 12. 


(36) Ita Regii primus ettertius. Utraque editio 
ἀποστεο:ῖν, Πρὸ δὲ πάντων, 

(37) Editio Paris et Reg. tertius αἰωνίας. Alii duo 
mss, et editio Ven. «ievíov. 

(38) Antiqui duo libri po6sicÓnt αὐτὸν xel ὑπ- 
αχούξιν Xl. 

(39! Editio Paris eteditio Ven. in contextu σαρ- 
x); χαὶ ἐν τῇ πτωχείᾳ τῆς ψυχῆς, et in. animi pau- 
pertate : nec aliter legitur in Reg. secundo. Alii duo 


libri veteres x«t iv 7 εὐτονίᾳ τῆς ψυχῆς, et in animi 
vigore. Vulgatam lectionem preeferendam puto. 
Videtur enim mihi Basilius respicere ad illud Do- 
mini, Beati pauperes spiritu. 

(40) Regli primus et tertius ἀρέσκειαν πράττειν. 
Sed vox ultima neque in alio codice, neque in 
utraque editione legitur ; nec valdeadmodum 
dubito quin melius 

(41) Regii primus et tertius ἀγγέλων χορεία. 


634 





TOY AYTOY IIPOOIMION., 
Περὶ χρίματος Θεοῦ, 

ι. Θεοῦ τοῦ ἀγαθοῦ χρηστότητι καὶ φιλανϑρωπίᾳ 
ἐν χάριτι τοῦ Κυρίου ἡμῶν "Ingo Χριστοῦ κατ᾽ ivip- 
qum» τοῦ ἀγίον Πνεύματος, τῆς μὲν χατὰ παράδοσιν 
τῶν ἔξωθεν πλάνης ῥυπϑῇεὶς, ἄνωθεν ὅς καὶ ἐξ ἀρχῆς 
ὑπὸ Χριστιανοῖς γονεῦσιν ἀνατραφεὶς, παρ᾽ αὐτοῖς 
μὲν &mà βρέγους καὶ τὰ ἱερὰ γράμματα ἔμαθον, 
ἄγοντα μὲ πρὸς ἐπίγνωσιν τῆς ἀληθείας, Ὡς δὲ "yé- 
γονα ἀνὴρ, καὶ ἀποδημίαις πολλάκις χρώμενος, 
πρώγμασί τε, ὡς εἰκὸς, ἐντυγχάνων πλείοσιν, ἐν 
μὲν ταῖς ἄλλαις τέχναις καὶ ἐπιστήμαις τοσαύτην 
πρὸς ἀλλήλους συμφωνίαν χατεμώνθανον τῶν ἀχρι- 
βῶς (43) μετερχομένων ἐχάστην * ἐν μόνῃ δὲ τῇ Ἔχ- 
χλησίᾳ τοῦ Θεοῦ, ὑπὲρ ἧς Χριστὸς ἀπέθανε, καὶ τὸ ἡ 
Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐπ' αὐτὴν πλουσίως ἐξέχει, πολλήν 
τινα καὶ ὑπερβάλλουσαν τὴν τε πρὸς (2) ἀλλήλους καὶ 
τὴν πρὸς τὰς θείας Γραφὰς διαφωνίαν. τῶν πολλῶν 
ἐθεώρονν" χαὶ τὸ φριχωδέστατον, αὐτοὺς τοὺς πρὸ- 
ἐστῶτας αὐτῆς ἐν τοσαύτῃ μὲν τῇ πρὸς ἀλλήλονς 
διαφορᾷ γνώμης τε χαὶ δόξης καθεστῶτας, τοσαύτῃ 
δὲ τῇ πρὸς τὰς ἐντολὰς τοῦ Κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ 
Χριστοῦ ἐναντιότητι χρωμένους, καὶ διασπῶντας 
μὲν ἀνηλεῶς τὴν Ἑχλχλησέαν τοῦ Θεὸν, ἐκταράσσον" 
τας δὲ ἀφειδῶς τὸ ποίμνιον αὐτοῦ, ὡς x«i ἐν αὐτοῖς 
πληροῦσθαι νῦν; εἴπερ ποτὲ, τῶν ᾿Ανομοίων ἐπι- 
φυέντων τὸ ὅτι, Ἐξ ὑμῶν αὐτῶν ἀναστήσονται 
ἄνδρις λαλοῦντες διεστραμμένα, τοῦ ἀποσπᾷν 
τοὺς μαθητὰς ὀπίσω αὐτῶν, 

2, Ταῦτα xxi τὰ τοιαῦτα ὁρῶν, x«i πρὸς τούτοις 
ἐπαπορῶν, τίς καὶ πόθεν ἡ αἰτία τοῦ τοσούτον χα- 
κοῦ, τὰ μὲν πρῶτα, ὥσπερ ἐν βαθεῖ σκότῳ (44) 
διῆγον, γαὶ χαθάπερ ἐπὶ ξνγοῦ, ποτὶ μὲν ὦδε, mo- 
τὲ δὲ ἐκεῖσε ἔῤῥεπον' ἄλλον ἄλλως ἢ πρὸς ἑαντόν 
μὲ ἕλκοντος, διὰ τὴν πολνχρόνιον τῶν ἀνθρώπων 
συνήθειαν, ἢ πάλιν ἄλλως ἀπωθονμένον (46) διὰ τὴν 
iv ταῖς θείαις Γραφαῖς ἐπιγινωσκομένην ἀλήθειαν, 
᾿Ἐπιπολὺ δὲ τοῦτο πάσχων, καὶ τὴν αἰτέαν ἣν εἶπον 


C 


!3 Act. xx, 30. 


(42) Articulum ante vocem ἀκριθδῶς ex veleri- 
bus libris addidimus. $a D 

(43) Sic veteres libri. Utraque editio ἐξέχεε 7o- 
σοντὸν διάφορον x«l ὑπερδάλλουσαν τὴν Ti πρὸς ἀλ- 
λήλους καὶ τὴν πρὸς " ubi nofandum quoque, legi 
αἷμα in margine Regii tertii, super quam sangui- 
nem fudit. F 1 

(44) Codex Combef. et Reg. primus iv βαθεῖ 
σχότει, Ibidem editio Paris. et Regiiduo mss.2t72- 
0o», xi * et ita quoque legitur in contextu editio- 
nis Venetee. At Reg. tertius el editio Ven.in mar- 


ine διῆγον, optime. 
E 85) Editio aris. et Reg. tertius et edilio Ven. 


in margine xai πάλιν ἀπωθουμένον, Regii vero pri- 
mus et secundus et editio Ven.in contextu ἢ de 
ἀπωθουμένον, Quibus in omnibus vitium inesse puto 
quidem : sed quod tale est, * RN nullo ne- 

tio possit. »alis enim esl, si utramque vocem 
Pelijoninus; hoc modo, πάλιν ἄλλως, Nec ita multo 
post duo mss. αἰτίαν, ὡς εἶπον, 


DE JUDICIO DEI.- 


654 


— -—€«'À—ÀÀ 0 OEMIUM p 
o 'UDejudicio Dei, Ὁ 

4. Optimi Dei benignilate ao humanilate, per 
graliam Domini nostri Jesu Christi, ex Spiritus 
saneti operatione, a falsa quidem gentilium tradi- 
lione ae doctrina liberalus, ab anliqua vero ori« 
gine eL ab initio a Chrislianis parentibus educatus, 
vel a puero didici ab ipsis lilleras sacras, qum me 
ad veritalis cognitionem adduxerunt, Ubi vero ad 
virilem «tatem perveni, lunc sepius peregrinatus, 
el in pluzibus, ut eredi par est, negotiis versatus, 
in eieleris quidem artibus et scientiis maximam 
inler eos qui illarum; quasque diligenter excole- 


1?*14 


bant, concordiam animadverti: contra vero, in 


sola Dei Ecclesia, pro qua Christus mortuus est, 
el super quam large 914 Spiritum sanctum effu- 
dit, multos vidi et inter se et in divinis litteris 
intelligendis valde admodum dissentire. Εἰ quod 
maxime horrendum est, reperi ipsos Ecclesiw 
priefeclos in tanta inter se sententiz& ac opinionis 
diversitate constitui sicque Domini nostri Jesu 
Chrisli mandatis adversari, Deique Ecclesiam tam 
immisericordiler dilacerare,tamque crudeliter ob- 
lurbare ejus gregem, ut, exortis Anomceeis, nunc, 
si unquam alias, in ipsis quoque impleatur illud : 
Ea vobis ipsis exurgent viri loquentes perversa, ut 
abducant discipulos post 8615, 


[ , 
. 2, Hiec atque ejusdem generisalia cum intuerer, 
prelereaque cum dubitarem quie el unde esset 
lanti mali causa; primum quidem (46) quasi in 
profundis tenebris degobam, et tanquam in. sta- 
tera constitutus, modo huc, modo illuc propen- 
debam, quod alius alio aut ad. seipsum me tra- 
heret, ob diutinam hominum consuetudinem, aut 
rursus alio propelleret, ob eam quam in divinis 
Scripturis agnovissem veritatem. Cum aulem 


(46) Narrat Basilius sibi gravissimas dissensio» 
nes consideranli, quie Ecclesiam anno 357 permi- 
scebant, usu evenisse, ut primum quidem quasi in 
profu Lenebris versaretur ,ettanquamin statera 
constitutus,modo huc,modo illuc "et,cum 
eum alius alio modo aut ad seipsum traheret, ob 
diutinam hominum consuetudinem aul rursus ab eo 
repelleretur ob cognitam in divinis Scripturis veri- 
tatem. Hioc Basilit dubitatio in eam partem accipi 
non debet, quasi incertus heeserit, utri sentenlic, 
ulris parlibus se addiceret. Nihil ejusmodi ei con- 
ligisse perspicimus ex epistolis 20& el 223. Erat ei 
non de sententiis deliberalio, sed de eausa dissen- 
sionum, quam dum TX interdum eo ferebatur, 
ut nonnulla in quibusdam hominibus probaretaut 
excusaret ob consuetudinem ; rursus autem ea im- 
probabat ob veritalem eonsuetudini minime obno- 
xiam. Sic alius aliler eum aut ad se trahebat aut 
ab eo repellebatur. ManaN. | 


655 


in eo statu diu permansissem, et eam quam dixi 
causam diligenter perscrutarer, mihi in mentem 
venit libri Judicum, qui narrat unumquemque 
fecisse quod in oculis suis rectum erat, aique 
etiam causam ejus rei declarat, his verbis!*: In 
diebus illis non erat rez in Israel. Horum igitur 
cum mihi in mentem venisset, illud quoquedepre- 
senti rerum statu excogitavi : quod forte dictu 
quidem horrendum est et mirabile, sed tamen, si 
intelligatur, verissimum est. Num videlicet inter 
Ecclesie alumnos tanta heec discordia ac pugna 
hodiequeexoriatur ob unius magni verique et solius 
universorum regis ac Dei contemptum, cum quis- 
que deserat Domini nostri Jesu Christi doctrinam, 
et quasdam ratiocinationes ac regulas peculiares 
suapte auctoritate sibi arroget, malitque adver- 
sus Dominum imperare quam a Domino regi. Hoc 
igitur cum mecum reputassem, . cumque de impie- 
tatis magnitudine attonitus, ulterius pervestigas- 
sem, nihilominus mihi persuasi vel ex iis que in 
vita fiunt rebus,eam,quam superius dixi, causam, 
veram esse et germanam. Videbam enim omnem 
populorum disciplinam atqueconsensionem tandiu 
perseverare, dum omnes principi uni in communi 
obtemperant : omnem vero discordiam ac seditio- 
nem, itemque, multorum principatum ex ducis ac 
principis defectu proficisci. Vidi autem aliquando 
ego ipse apum turmamlege quadam naturali con- 
ductam, suumque regem servato ordine sequen- 
tem. Et multa quidem talia ego conspexi, multa- 


que audivi verum plura noverunt 215 qui his ( 


investigandis operam navarunt, sicut ex his etiam 
verum esse ostendatur quod dicimus. Si enim eo- 
rum qui ad unum nutum respiciunt, et rege uno 
utuntur, proprius est ordo rectus atque consen- 
sus : sine dubio dissensio omnis et seditio argu- 
mento est, non esse qui imperet. Itaque hac eadem 
ratione, ejusmodi dissensio mutua que in nobis 
reperitur tam adversus Domini precepta, quam ad- 
versus nosmetipsos, indicio sit, nos aut vero rege 
secessisse juxta illud: Tantum qui tenet nunc, te- 
neat, donec abcesserit 11 : aut eum negare secun- 


S. BASILII MAGNI 


63560 
πολυπραγμονῶν, εἰ: μνήμην ἦλθον τῆς βίθϑλου τῶν 
Κριτῶν, ἱστορούσης μὲν, ὅτι ἔχαστος τὸ εὐθὲς ἐν 
ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ ἐποίει, δηλούσης δὶ χαὶ riv αἰτίαν 
ἐν τὼ εἰπεῖν (47) ὅτι, Ἐν ταῖς ἡμέοαις ἐχείναις 
οὐχ ἦν βασιλεὺς ἐν Ἰσραήλ, Τούτων τοίνυν ἐπι- 
μνησθεὶς, ἐλογισάμην χαὶ πεοὶ τῶν παοόντων ἐχεῖνο, 
ὅπεο εἰπεῖν μὲν φοδερὸν ἴσως xci παοάδοξον, χατα- 
νοῆσαι δὲ ἀληθέστατον - ὅτι αήποτε xci vov mao 
τὴν τοῦ ἑνὸς xal μεγάλον τοῦ ἀλχθινοῦ χαὶ αὐνοῦ 
τῶν ὅλων βασιλέως χαὶ Θεοῦ ἀθέτησιν b τοσαύτη 
διαφωνία χαὶ μάχη τῶν ἐν τῇ ᾿Εχχλησία γίνεται, 
ἐχάστου τῆς uky του Kupíou fu^v Ἰγσου Χριστοῦ 
διδασχαλίας ἀφισταμένου, λογισμοὺς δὲ τινας χαὶ 
ὅρους ἰδίους ἐχδιχουντος ἐξ αὐθεντίας, χαὶ μᾶλλον 
ἄρχειν ἀπ᾽ ἐναντίας τον Κυρίου, ὃ ὅἄοχεσθαι ὑπὸ 
του Κυρίου βουλομένου. Τουτο δὴ (48) λογισάμενος, 
xal πρὸς τὸ ὑπερδάλλον τῆς ἀσεβείας ἐπτοημένος, 
ἐπὶ πλεῖόν τε ἐρευνῶν, ἐπειθόμην οὐδὲν ζττον xal 
ix τῶν ἐν τῷ βίῳ πραγμάτων ἀληθὴ εἶναι τὴν πορει- 
ρημένην αἰτίαν. Ἑώρων γὰρ πᾶσαν pt πλήθους 
εὐταξίαν τε καὶ συμφωνίαν ἄχρι τότε χατορθουμένην, 
ἄχρις ἂν ἢ πρὸς ἕνα τινὰ τὸν ἄρχοντα σώξεται χοινὴ 
τῶν ἄλλων (409) εὐπείθεια ’ πᾶσαν δὲ διχρωνίαν xci 
διάστασιν, ἔτι τε πολναρχίαν, ἐξ ἀναρχίας ὁδο- 
ποιουμένην. Ἐγὼ δὲ εἶδόν ποτε xol μελισσῶν πλῆ- 
θος νόμῳ φύσεως στρατηγηύμενον, χαὶ χαταχολου- 
θουν εὐτάχτως τῷ ἰδίῳ βασιλεῖ, Καὶ πολλὰ μὲν ἐγὼ 
τοιαυτα εἶδον, πολλὰ δὲ ἤχοναα" ἴσασι δὲ xai πλείονα 
οἱ πεοὶ ταυτὰ ἡσχολυημένοι, ὡς χαὶ ix τούτων ἀλη- 
θὲς δείκνυσθαι τὸ λεγόμενον. Εἰ γὰρ τῶν πρὸς iv 
νευμα ἀποὔλεπόντων, καὶ βασιλεῖ χρωμένων ἑνὶ, ἴδιον 
εὐταξία μετὰ συμφωνίας - ἄρα διαρωνία πᾶσα χαὶ 
διάστασις σημεῖον ἀναρχίας. Κατὰ δὴ (80) τὸν αὐτὸν 
λόγον, ἢ τοιαύτῃ πρὸς τε τὰς ἐντολὰς του Κυρίου 
x«i πρὸς" ἀλλήλους διαφωνία χαὶ ἐν ἡμῖν εὑρισχο- 
μένη χατηγόρημα ἂν εἴη $ ἀναχωρήσεως To) ἀλη- 
Oweu βασιλέως, κατὰ τό - Móvov ὁ χατέχων ἄρτι, 
ἕως ἂν ix (Ὁ1) μέσον γένηται" ὦ ἀονήσιως αὐτου, 
χατὰ τό " Εἶπεν ἄφοων ἐν τῇ χαρδία αὐτον, Οὐχ ἔστι 
Θεός. Οὐ xaÜzrio σημεῖόν Tt E ἔλεγχον értpiosi 
τὸ * Διεφθάοηταν, x«i ἐῤδελύχύκσαν ἐν ἐπιτηδε)- 
μασιν. 


dum illud: Dizit insipiens in corde suo: Non est Deus**. Cujus rei quasi quoddam sizaum seu argu- 
mentum subjungit illud : Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in studiis suis '9. 


3. Hic igitur nequitiam eam, que apparet, im- p 


pietatis ejus, quelatenter in animo delitescit, quasi 
signum esse ostendit Scriptura. At beatus aposto- 
lus Paulus corde perditos ad timorem judiciorum 
Dei vehementius reducturus, id pone loco consti- 
tuit,ut qui veram Dei cognitionem neglexerint, ita 


16 Judic. xx1, 24. !? II Thess. τι, 7. 


(41) Sic codex Combef et Reg. primus. At Reg. 
tertius et utraque editio δηλούσης δὲ ἄμα x«i τὴν 
αἰτίαν €» τῷ ποοειπεῖν, Glque etiam hac vaticinatio 
simul declarat ejus rei causam. 

(18) Reg. primus rovro δέ. 

(49) Regii primus et tertius τῶν ὅλων, et ita quo- 

uelegiturin margine editionis Venetze.llaud longe 
Keg. primus àvaoz (ac εἰσποιουμένην. 


(50) Reg. tertius κατὰ δέ, Mox codex Combef. et 


'5 Psa]. xij, 4. 


J. ἔνταυθα μὲν οὖν ὥσπεο χαραχτῆρα τῆς τοιαύ- 
τῆς ἀσιδείας χατὰ τὸ λεληθὸς ἐμφωλενούσης τῇ Ψυ- 
XÀ τὴν ἐπιφαινομένην xaxíxy ὁ λόγος ἀπέδειξεν. ^O 
745 μὴν μαχάριος ἀπόστολος Παυλος, σφοδοότερον 
ἐπιστοίρων εἰς gófov τῶν Tou Θεὸν χριμάτων τοὺς 
ἀπολωλεχότα; (02) τὴν x«odixw, τουτοὸ ἀντὶ τιμωρίας 


15. jbid. 


alii duo xat ἐν ἡμῖν, Vocula χαί deest in editione 
Parisiensi. 

(51) Antiqui duo libri ἕως à&x. Utraque editio et 
unus codex ἕως dv, donec secesserit. 

(52) Utraque editio et Reg. tertius τοὺς μὴ «ro- 
λωλεχότας, 608 qui non sunt corde perditi. Codex 
Combef. τοὺς ἀπολωλεχότας, eos .qui perditi sunt 
corde ; et ita legi debere arbitramur.l'articula ne- 
gans deest quoque in Reg. primo. 


631 


DE JUDICIO DEI. 


ὁρίξεται, καταδικώξεσθαι τοὺς τῆς ἀληθοῦς Ü:wy»we- À condemnentur. Quid enim dicit? Et sicut non pro- 


σίας ἡμεληχκότας, Ti γάρ φησι; Καὶ χαθὼς οὐχ ido- 
χέμασαν τὸν Or)» ἔχειν ἐν ἐπιγνώσει, παρέδω- 
xt» αὐτοὺς ὁ Θεὸς tig ἀδόχεμον νοῦν, ποιεῖν τὰ 
μὴ καθήκοντα, πιπληρωμένους πάτης ἀδιχίας, 
πονηρίας, πλεονεξίας, χαχέας, μεστοὺς ψθόνου, 
καὶ τῶν ἑξῆς. Καὶ τοῦτο νενοηχκέναι οἶμαι τὸν ᾿Απὸ- 
στολον τὸ χροῖμα, οὖχ (53) &' ἑαυτοῦ (Χριστόν "yàp 
εἶχεν ἐν ἑαυτῷ λαλοῦντα), ἀλλ᾽ ἐξ ἐχείνης αὐτοῦ τῆς 
φωνῇς ὁδηγηθέντα, in 5 φησι διὰ τοῦτο ἐν παραδο- 
lai; λαλεῖν τοῖς ὄχλοις, ἵνα μὴ νοήσωσι τὰ θεῖα τοῦ 
Εὐαγγέλιον μαστήρια, ὅτι φθάσαντες αὐτοὶ τοὺς 
ὀφθαλμούς αὐτων ἐχάμμυσαν, χαὶ τοῖς ὦσε βαρέως 
ἤχουσαν, χαὶ ἐπαχύνθη 4 ἀσύνετος αὐτῶν χαρδία" 
ἵνα ἔχωσιν ἀντὲ τιμωρέας ὑπομένειν τὴν περὶ τὰ 
μείξονα ἀδλεψίαν, οἱ, προφθάσαντες (4) ἑκουσίως, 
τὸ ὄμμα τῆς ψυχῆς ἀποτυφλώσαντες, ἐσκοτίσθη σαν » 
ὅπερ ὁ Δαδιδ' φοδούμινος παθεῖν, ἔλεγε * Φώτισον 
τοὺς ὀφθαλμούς μὸν, μὴ ποτε ὑπνώσω εἰς θάνα- 
τον. Ἔχ μὲν οὖν τούτων χαὶ τοιγύτων φανερὸν 
εἶναι ἐλογιξόμην, ὅτε χαθόλου μὲν ἢ τῶν παθῶν 
χαχία διὰ τῆς περὶ Θεοῦ ἀγνωσίας ἀδόκιμον γνῶσιν 
ἐντίθησιν (93) ἰδίως δὲ ἢ διανωνία τῶν πολλῶν 
πρὸς ἀλλῆλονς, διὰ τὸ ἀναξίους ἡμᾶς ἑαυτοῦς κατα- 
σχενώσαι τῆς τοῦ Κυρίου ἐπιστασίας, ἐπισυμδαίνει, 
Ἱερὸς δὲ τὴν ἐπίσκεψιν τοῦ τοιούτου βὶον εἴποτε δὴ 
x«i ἐλθεῖν ἐδουλευσάμην, οὔτε μετρεῖν εἶχον τὸ μέγε- 
ὕος τῆς τοιαύτης ἀναισθησίας, ἢ ἀλογίας, ἢ ἀπο- 
ἡοίας, ἢ διὰ τὸ ὑπερβάλλον τῆς χακίας οὐκ ἔχω (86) 
Tb εἴπω, Eb γὰρ χαὶ ἐν ἀλόγοις οὕτω χατορθουμένην 
εὑρίσχομεν τὴν ἐν ἀλλήλοις συμψωνίαν διὰ τὴν πρὸς 
τὸν χαθηγούμενον εὐπείθειαν" τέ ἂν εἴνποιμεν ἡμεῖς 
ἐν τοσαύτῃ μὲν τῇ πρὸς ἀλλέλους διαστάσει το- 
σαύτῃ δὲ τῇ πρὸς τὰς ἐντολὰς τοῦ Κυρίου ἐναντιότητε 
εὑρισκόμενοι ; Ἢ οὐχὶ ταῦτα πάντα ἡγούμεθα νῦν 
μὲν εἰς διδασχαλίαν καὶ ἐντροπὴν ἡμετέραν (57) ὑπὸ 
τοῦ ἀγαθοῦ Θεοῦ προτεθεῖσθαι͵, ἐν δὲ τῇ μεγάλῃ καὶ 
φοδερᾷ τῆς χρίσεως ἡμέρᾳ εἰς αἰσχύνην χαὶ χατό- 
χρισιν τῶν μὴ παιδευομένων προσενεχθησεσθαι ὑπ᾽ 
αὐτοῦ τοῦ χαὶ εἰπόντος ἤδη, χαὶ λέγοντος ἀεὶ ὅτι " 
Ἔγνω βοῦς τὸν χτησάμενον, χαὶ ὄνος τὴν ψφάτ- 
vr» τοῦ xupios αὐτοῦ - Ἰσραὴλ δὲ μὲ οὐκ ἔγνω, 
x«i ὁ λαός μὲ οὐ συνῆκε, χαὶ πολλὰ ἄλλα τοιαῦτα ; 
Ἐχεῖνο δὲ τὸ ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλον εἰρημένον, τὸ " 
Eit πάσχει ἕν μέλος, συμπάσχει πάντα τὰ 
μέλη, εἴτε ϑοξάξεται ἣν μέλος, σνγχαίρει πάντα 
τὰ uim xx τό. Ἵνα ui ἦ σχίσματα ἐν à 
σώματι, ἀλλὰ τὸ αὐτὸ ὑπὲρ ἀλλήλων μεριμνῶσι 


*! Rom. 1, 38, 99, *! II Cor, xni, 3. 
* | Cor. xit, 20. 31 ibid. 23. 


(33) Codex Combef et editio Ven. cum Reg. 
primo ᾿Απόστολον τὸ χήρυγμα οὐχ, hanc doctrinam 
4 se ipso non éxrcogitasse. Edilio Paris. et Reg. 
terlius ᾿Απόστολον τὸ χρῖμα, etia quoque legitur in 
margine codicis Combef. et editionis Venetm. 

(54) Antiqui tres libri ot πρὸς τὰ γθάσαντα, Utra- 
T editio οἱ, προφθώσαντες, sic tamen, ul editio 

en, habeat in margine ot πρὸς τὰ φθάσαντα, 

(55) Editio Paris. διὰ zv.., ἀγνωσίαν ἢ ἀδόκιμον 


baverunt Deum habere in notitia τ tradidit illos 
Deus in reprobum sensum, ut faciant ea qua non 
conveniunt ,repletos omni iniquitate,malita,avari- 
tia, nequitia,plenos invidia*? ,etc.Quanquam Apos- 
tolum arbitror non a semetipso excogitasse judi- 
eium hoc (Christum enim in se loquentem habe- 
bat*!), sed inductum illa voce illius, qua dicit, se 
ideo in parabolis loqui ad turbas, ut ne intelligant 
divina Evangelii mysteria**, quoniam priores ipsi 
oculos suos clauserant, auribusque graviter audie- 
rant, et incrassatum erat insipiens cor eorum ?: ut 
vice peence in majoribus sufferrent cecitatem, qui 
scilicet priores, oculis animi obscuratis, sponte ex- 
crecali essent : quod pati veritus David dicebat : 


B Jl(umina oculos meos, ne unquam obdormiam in 


morte **. Ex his igitur atque similibus liquere judi- 
cabam,in universum quidem reprobam malamque 
cognitionem per Dei 1gnorationem ex vitiorum pra- 
vitate creari : sed proprie tamen multorum mu- 
tuam dissensionem ex eo evenire, quod indignos 
nos reddamus, qui a lomino regamur.Quod si sta- 
tuissem aliquando ad ejusmodi vitam consideran- 
dam incumbere, neque metiri poteram magnitudi- 
nem ejusmodi stuporis, vel inconsiderantic, vel 
dementiz, vel, quie est malilee nimietas, quo alio 
vocabulo appellem, nescio. Etenim si vel in ipsis 
brutis animalibus mutuam consensionem non ob 
aliud conservari deprehendimus, quam quod duci 
obtemperent: ecquid nos dicere possumus, qui ita 
inter nos dissidere,et ita Domini praeceptis advez- 
sariireperiamur? Nonne nobis putandutp, est,nune 
quidem hee omnia ad doctrinam et conversionem 
nostram a benigno Deo proponi, eadem vero in 
magnailla ac metuenda judicii die ad verecundiam 
et condemnationem eorum 916 qui eruditi ac 
emandati non fuerint, ab eo ipso proferenda esse, 
qui scilicet et jam dixerit, et seraper dicat : Cogno- 
vit bos possessorem, el asinus praesepe domini sui : 
Israel vero me non cognovit,et populus me nan in- 
tellezit **^, et. alia ejusdem generis multa ? Illud 
quoque, quod ab Apostolo dietum est : E! sive pa- 
lilur unum membrum, compatiuntur omnia mem- 
bra : sive glorificatur unum membrum, congau- 
dent. omnia membra**. Item illud : Ut non sint 
schismata in corpore, sed idipsum pro invicem sol- 
licita sint membra ", ut quie ab una anima inha- 
bitante moveantur. Quamobrem ita tandem insti- 


** Matth. xur, 13, 35 ibid, 15, 53" Psal. xa, 4. ** Isa, 1, 3. 


qom ἐγγίνεται. Codex Combef. et Reg. primus 
tk τῆς... ἀγνωσίας ἀδόχιμον γνῶσιν ἐντίθησιν : quod 
verum judicavimus et sincerum. Nec illud preeter- 
eundum silentio, legi secundis curis in libro Com- 
bef. διὰ 74v... ἀγνωσίαν, 

(56) Utraque editio z οὐχ ἔχω, Vocula ἥ in veleri- 
bus libris non legitur. 

(57; lllud, καὶ ἐντροπὴν ἡμετέραν, ita, si mavis, in- 
terpretari poles, ad inculiendum nobis pudorem. 


$59 


tutum est? Ego qnidem ob eam causa:n opinor, 
ut multo magis ejusmodi et ordo et disciplina ser- 
vareiur in Dei Ecclesia, ad quam dictum est : Vos 
autem estís corpus Chrüsti, et membra ex parte?*, 
Quippe unum et solum verum caput, quod est 
Christus, continet ac connectit unumquodque cum 
altero ad concordiam. Apud quos vero non exstat 
concordia, non vinculum pacis?* servatur, non in 
spiritu Jenitas ^" custoditur : imo vero dissidium, 
lis et emulatio reperitur. Magne quidem audacire 
80 temeritatis fuerit eos qui sunt ejusmodi, mem- 
bra Christi appellare, aut dicere ipsos ab eo regi : 
sed ingenui animi fuerit fidenter affirmare, illic 
dominari ac regnare carnis affectum juxta hane 
Apostoli vocem, qui modo decretorio ait : Cui 
ex hibetís vos servos ad obediendum, servi estis ejus 
cui oberitís*!, Hecenset autem perspicue hujusce 
aífectus proprietates, cum sic locuitur : Cum enim 
sinl ínter vos zelus et contentio, et dissidia nonne 
carnales est(s** ἢ Simulque horum vitiorum exi- 
tum gravem esse, nihilque ipsis esse cum pietate 
commune asseveranter docet his verbis : Affectus 
carnis, inimicitia est adversus Deum : legi ením 
δ) οί non est subjecta : nec ením potest 33, Idcirco 
Nemo, inquit Dominus, potest duobus dominis 
servire "3, 


4. Deinde cum ipse unigenitus Dei Filius Domi 
nuset Deus noster Jesus Christus, per quem omnia 
facta sunt **, clamet : Descendi de cao non ut 
faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui 
misit me Patris*** ; et: A meipso facio nihil ; el: 
Mandatum accepi quid dicam, et quid loguar ?* ; 
itemque cum Spiritus sanctus magna dona et ad- 
miranda distribuat, ac perficiat omnia inomnibus, 
nihilque 8 semetipso loquatur, sed quecunque au- 
dierit a Domino, hescloquatur*! ; quomodo queso, 
non longe magis necessarium est, ut universa Del 
Erclesia,In pacis vineulo spíritus unitatem diligen- 
ter servare studens**, compleat quod in Actis dio- 
tam ost: Multitudinis credentium erat! cor unum, 
ef anima una** ? Nemo enim suam ipsius volun- 
tatem proponebat faelendam, sed ornnes simul ín 
uno sancto Spiritu querebant voluntatem solius 
Domini Jesu Christi. quí ait : Descendi de calo, 
non «ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem 
ejus qui misit me, Patris ^ ; ad quem dicit : Non 


pro σία autem. rogo tantum, sed. et pro eis qui . 


eredunt per verbum eorum in me, ut omnes unum 


Δ 1 Cor, xit, 97. 
"" Matth. vt, 24. 


* Joan. 1, 3. *** Joan. vi, 38. 
13. 


δι Ephes. 1v, 3. ** Act. 1v, 33. 


(88) Utraque editio οὐχὶ ἐν. Codex Combef. et 
alii duo οὐχ ἡ tv. 
| (59) Editio Paris. διανοίας «iy. Vox ultima in mss. 
deest 

(00) Reg. primus ἄμα x«l. ἀποφαντικῶς. Quod se- 
quitur, ψρόονημα τὴς σαρκός, ita conversum legitur 


S. BASILII MAGNI. 


39 Ephes. 1v, 3. 89 Galat. iv, n j P 
oan. vin, 28. 
** Joan. vi, 38. 


660 


À τὰ κὥπ, ὑπὸ uv; drive. χωγήχονα τῆς ἔυϑιχού- 


σης ψυχές. Τίνος ἕνεκεν οὕτως χονλαχς Ἐγὼ 
UE) οἶμαι, θα 79,5724 X τοιαῦτα ἀχολουδία τε χαὶ 
εὐταξία r45))/4 πίον παρὰ τῷ Exx)rgiz τοῦ Θιοῦ, 
πρὸς ἦν εἴορπται- γαεῖς dé ἐστε σῶμα Ἰοιστοῦ, 
xxi uí)r £x πέοου " χοατούσες ὅπκλόνοτι χαὶ συν- 
απτούσης ἔχαστον T4 ἀλλ ποὸς ὁπόνοιαν τῆς μιᾶς 
καὶ μόνῃ: ἀληθῶς χεφαλζς, ἔτις ἐστὶν ὁ Χοιστὸς, 
lixo' οἷς δὲ οὐχ ὁμόνοια χατοοδοῦται, οὐχ ὁ σύν- 
θέσμος τὰς εἰοήγης τιοεῖται, οὐ, ἢ (38) iv πνεύ- 
ματι πραότης φυλάσσεται, ἀλλὰ χαὶ διχοστασια χαὶ 
&ot; xai ζῆλος εὐοίσχεται, Πολλξς ui) τόλμης ἂν 
εἴη μέλη Xour52) τοὺς τοιούτους ὀνομάξειν, ἢ ὑπ᾽ 
αὐτοῦ ἄρχεσθαι λέγειν * ἀπλῆς δὲ διανοίας (ὅθ), μετὰ 
παῤῥησίας εἰπεῖν, ὅτι χοατεῖ ἐχεῖ xoà θασιλεύει τὸ 
τῆς σαρχὸς φρόνημα, κατὰ τὴν 702 ᾿Αποστόλου φω- 
γὴν, λέγοντος μὲν ὁριστιχῶς, ὅτι Ὦ παοιστάνετε 
ἑαυτοὺς δούλους εἰς ὑπαχοὴν, δοῦλοί ἐστε à ὑπαχούετε" 
διεξιόντος δὲ σαφῶς τοῦ τοιούτον φοονήματος τὰ 
ὑδιώματα, ὡς ὅταν λέγῃ. Οπον γὰο ἐν ὑμῖν ξῆλος x«i 
ἔοις, καί διχοστασίαι, οὐχὶ σαρκιχοί ἐστε; διδάσχου- 
τος δὲ Aux ἀκοφαντιχῶς (60) τό τε χαλεπὸν αὐτῶν 756 
ἐχθάσεως x«i τὸ ἀχοινώτητον ποὸς θεοσέθειαν, dU ὧν 
φησιν ὅτι, Τὸ φοόνημα τῆς σαρχὸς, ἔχθρα εἰς Θεόν" τῷ 
γὰρ νόμω τοῦ Θιοῖ οὐχ ὑποτάσσεται" οὐδὲ γὰρ δύνα» 
ται διότι Οὐδεὶς ϑύναται, ὁ Κύοιός φησι, ϑυσὶ 
κυρίοις δουλεύειν. 

4. Εἴτα αὐτοῦ τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ 
Κυρίον χαὶ Θιοῦ δμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ βοῶντος, δ 
οὔ τὰ πάντα ἐγένετο, Καταδέδηχα ix ou οὐοᾶνον, 
οὐχ ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τὸ ἐμὸν, ἀλλὰ τὸ θέλημα 
του πέμψαντός κε [Ιατρὸς" χαὶ ὅτι ᾿Απ᾿ ἐμαυτόν 
ποιῶ οὐδέν - xat, Ἐντολὴν ἔλαδον τί εἴπω, χαὶ 
τὶ λαλέσω" χαὶ tou Πνεύματος του ἀγίον του διαι- 
ρουντος μὲν τὰ μεγάλα καὶ θαυμαστὰ χαρίσωατα, 
ἐνεργουντος δὲ τὰ πάντα ἐν πᾶσι, λαλουντὸς τε ἀφ᾽ 
ἐαυτου οὐδὲν, αλλ ὅσα ἂν ἀχούσῃ παοὰ τον Κυρίου, 
ταυτα λαλουντος * πῶς οὐ πολλῷ υὑάλλὴὸν ἀναγχὴ 
πᾶσαν (01) τὴν ᾿Εχχλησίαν του Θεοῦ σπουδάξουσαν 
τηρεῖν τὴν ἑνότητα του πνεύματος ἐν τῷ συνδέσιῳ 
τῆς εἰρήνης, πληοουν ἐχεῖνο τὸ ἐν ταῖς Ποάξεσιν 
εἰρημένον, ὅτι Τὸν πλήθους τῶν πιστιυσάντυν 
ἦν ἢ καρδία (65) ἡ ψυχὰ μέα; οὐδενὸς μὲν 
δηλονότε τὸ ἔδιον βούλχωα ἑστῶντος:, πάντων δὲ 
χοινῇ ζητούντων ἐν ἐνὶ τῷ Gyle [Πνεύματι τὸ τὸν 
ἐνὸς Κυρίον Ἰησοῦ Χριστον θῶληπα, τοὺ εἰπόντος " 
D Ker«Gíórxa ἔχ του οὔρανου, 
θῶημα τὸ ἐμὸν, ἀλλὰ τὸ θέλημα του πέμψαντός 
ó3 


C 


οὐχ ἵνα ποιῶ τὸ 


4 ? "n * Φ M 1 a o - * 
μὲ le«zoó; . πρὸς 09 mot» O2» πεοὶ τούτων 


?1 [ Cor. itt, 3. 
36 joan. xi, 49. 


32 Rom. vill, 7. 
55 Joan. xvi, 


3! Rom. vi, 16. 


in Vulgata, Sapientia carnis inimica est Deo. 
(61) S Otraque editio et Reg. tortius «zxyxv πᾶσα. 
Codex Combef. et Reg. prinius πᾶσαν. u 
(02) Ita editio Veneta nostri libri voteres. Edi- 
tio Paris. καρδία uix xai, etc; Haud longe duo 
m9. ἀχὸ τοῦ 020807. 


001 


ἐρωτῶ μόνον, AX) καὶ περὶ τῶν πιστευόντων (03) ἃ sint ", Cum ita demum ex his, et ex 4317 pluri- 


διὰ τοῦ λόγον αὐτῶν εἰς ἐμὲ, ἵνα πάντες i» ὥσιν. 
"Eri τούτοις, χαὶ πλείοσι τοῖς- σεσιωπη μένοις, οὗτῶ 
σαφῶς χαὶ ἀναντιῤῥῆτως ἀναγκαίαν μὲν ἐἶναι πλη- 
ροφορηθεὶς τὴν παρὰ πάσης ὅμοῦ τῆς τοῦ Θέοῦ 'Ex- 
χλησίας, χατὰ τὸ θέλημα τοῦ Χριστοῦ, ἐν Πνεύματι 
énpin συμφωνίαν, ἐπικίνδυνον δὲ καὶ ὀλεθρίαν ἔν 
τῇ πρὸς ἀλλήλους διαστάσει τὴν πρὸς Θεὸν ἀπείθειαν 
(O γὰρ ἀπειθῶν, φησὶ, τῷ Υἱῷ οὐκ ὄψεται τὴν 
ξωὴν, ἀλλ' ἢ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ μερεῖ ἐπ’ αὐτόν), 
ἐχεῖνο ἀχόλουδον ἡγητάμην ἐξετάσαι λοιπὸν " ποῖα 
μὲν ἄρα συγγνώμην τῶν ἁμαρτημάτων ἔχειν dó- 
νᾶται παρὰ τῷ Θεῷ, πόσα δὲ τις χαὶ Tuna 
ἁμαρτήσας, ὑπεύθυνος γίνεται τῷ κρίματι τῆς 
ἀπειθείας, Εὐρίσχω τοίνυν, ἀναλαδὼν (04) τὰς θείας 


bus, que silenlio prietermisi, mihi elare et evi- 
denter persuasissem eoncordiam in tota simul Ee* 
clesia Dei necessariam esse, juxta Christi volunta- 
tem, in saneto Spiritu, contraque, contumaciam 
quie in Deum est, maxime si mutuo dissidio con- 
jungatur, perieulosam esse et pernieiosam (Qté 
enim, inquit, eontumaz est in. Filium, non videbit 
vitam, sed ira Dei manebit super ipsum **), illud 
consequens esse duxi, ut tandem expenderem 
quienam peccata veniam apud Deum obtinere pos- 
sint,et ob quie et ob qualia delicta fiat quis contu- 
macire judicio obnovius. Relectis igitur Seripturis 
divinis,reperio in Veleri ac Novo Testamento,neque 
in multitadine neque in magnitudine peccatorum, 


Τραγὰς, ἐν τῇ Παλαυᾷ χαὶ Καινῇ Διαθήχηῃ, οὔτε i» B sedin una tantummodo eujuscunque tandem pre- 


τῷ πλήθει τῶν ἁμαρτανομένων, οὔτε ἐν τῷ μεγέθει 
τῶν ἀμώρτημάτων, ἐν μόνῃ δὲ τῇ παραδάσει οὗτι- 
νοσοῦν προστάγματος, σαφῶς χρινομένην τὴν πρὸς 
Θεὸν ἀπείθειαν, καὶ χοινὸν χατὰ πάσης παραχοῆς 
τοῦ Θεοῦ τὸ ἀρῖμα * d» μὲν τῇ Παλαιᾷ τὸ φοδερὸν 
ἐκεῖνο τοῦ “Ἄχαρ (08) ἀναγινώσκων τέλος, ὃ τὴν 
χατὰ τὸν ἐν Σαβὄάτω ξύλα συλλέξαντα. ἱστορίαν, ὧν 
ἑκείτερος οὐδὲν οὐδεπῴποτε ἄγλως οὐκ εἰς Θεὸν 
ἡμαρτηχὼς, οὐχ ἄνθρωπον ἡδιχηχὼς, οὐ μέγα, οὐ 
μιχρὸν ὅλως εὑρίσχεται, "Αλλ᾿ ὁ μὲν, ἐπὶ μόνῃ καὶ 
πρώτῃ τῶν ξύλων συλλογῇ ἀπαραίτητον δίδωσι τὴν 
δίχην, οὐδὲ μετανοίας τόπον εὑρών " προστάγματι 
j&p τοῦ Θεοῦ παρὰ παντὸς τοῦ λαοῦ παραχρῆμα λι- 
θοβολεῖται " ὁ δὲ, ὅτε μόνον ὑφείλετὸ τι τῶν ἀναθεμά- 


cepli violatione, contumaciam adversus Deum 
elare judicari, communemque sententiam a Deo 
ferri in omnem inobedientiam.Atque in Veteri qui- 
dem lego horrendum illum ipsius Achar exitum "ὃ, 
at ejus qui Sabbato ligna collegerat historiam *' : 
quorum neuler unquam alias deprehenditur in 
Deum peccasse, aut homini ulli ulla in re sive ma« 
gna sive parva injuriam fecisse. Sed tamen alter 
quidem ob solam ae primam lignorum colleetio- 
nem inevitabiles poenas luit, ne peenitentie qui- 
dem invento loco, quandoquidem Dei jussu con- 
festim a euneto populo lapidibus obruitur : alter 
vero, quod solum sustulisset aliquid ex donariis et 
muneribus,iisque nondum in synagogam exporta- 


τῶν οὕπω εἰσενεχθέντων (00) εἰς τὸν σνναγωγὴν, (y tis, necdum ab iis qui ad talia recipienda destina- 


οὐδὲ προσδεχθέντων ὑπὸ τῶν ἐπιτεταγμένων τὰ 
τοιαῦτα, σἴτιος ἀπωλείας οὐχ αὐτῷ μόνον, ἀλλὰ καὶ 
γαμετῇ καὶ τέχνοις, πρὸς δὲ καὶ αὐτῇ τῇ σχηνῇ 
σὺν πᾶσι τοῖς ἰδίοις ἐγένετο, Ἔμελλε δὲ ἤδη xal 
πάντα τὸν λαὸν πυρὸς τρύπον ἐπινέμεσθαι τῆς ἀμαρ- 
τίας τὸ καχόν, καὶ ταῦτα οὔτε εἰδότα τὸ γεγονὸς, οὐδὲ 
συνεγνωχότα τῷ ἁμαρτήσαντι, εἰ μὴ ταχέως ἐχ τῆς 
πτώσεως τῶν ἀναιρεθέντων ἀνδρῶν συνετρὶδη μὲν ὁ 
λαὸς αἰσθόμενος τῆς ὀργῆς τοῦ Θεοῦ ' ἔπεσε δὲ ἅμα 
τοῖς πρεσδυτέροις χαταπασσώμενος χοῦν Ἰησοὺς ὃ 
τοῦ Νανῆ, καὶ οὕτω διὰ χλῆρου φωραθεὶς ὃ ἔνοχος 
τὴν εἰρημένην ἔδωχε δίχην. 

5. ᾿Αλλ' ἴσως ἐρεῖ τις ὑποπτεύεσθαι μὲν τούτους 
εἰκότως χαὶ ἐπ' ἄλλοις ἁμαρτήμασιν, ἀφ᾽ ὧν καὶ 


bantur,assumptis, non sibi modo, sed uxori etiam 
et liberis exitii atque perniciei auctor fuit, pre- 
tereaque et ipsi tabernaeulo una cum suis omni- 
bus. Jamque peccati vindieta ignis in modum po- 
pulum omnem populatura erat, idque cum neque 
rem nosset, neque peccanli conscius esset, nisi 
stalim populus, qui divinam iram senserat, fuisset 
contritus ob interfectorum virorum clade, et nisi 
Jesus Nave filius pulvere conspersus procidisset 
una cum senioribus, sicque reus per sortem de- 
prehensus, eas quas dixi poenas dedisset. 


5. AL fortasse dicet quispiam, de his quidem 
existimari merito posse,ipsos aliis etiam sceleribus 


ἐν τούτοις ἑάλωσαν " μόνων δὲ τούτων, ὡς χαλεπω- ἢ) fuisse obstrictos,ob quie et in illis deprehensi sint : 


τέρων καὶ θανάτον ἀξίων, ἐπιμνη σθῆνδι τὴν ἀνίαν 
Γραφήν, AX εἰ χαὶ λίαν εἴη ὁ τοιοῦτος, τολμηρὸς 
προστιθέναι τι χαὶ ὑφαιρεῖν, μὴ x«i Μαρίας ἄρα 
τῆς ἀδηφῆς Μωυσέως χατηγορήσει (67) πλᾷβος 
ἁμαρτημάτων, ἧς τὴν ἀρετὴν οὐδένα τῶν πιστῶν 
οἴμαι διαλανθάνειν ; Αὕτη χατὰ Μουσέως ἐπειδὴ 


sed lamen sacram Scripturam de his solis tanquam 
gravioribus morteque dignis mentionem fecisse. 
Sed prieterquam quod. valde audax est et tlemera- 
rius quisquis sacris Scripturis adjicil aliquid aut 
demit, nunquid, quaeso, et Mariam Moysis sororem, 
cujus virtutem nemini fidelium incognitam esse 


* Joan. xvn, 20. ** Joan. 11, 36, ** Jos. vir, 19-24, !! Num. xv, 32 sqq. 


(63, Sic mss. el editi. ΑἹ textus sacer πιστεὺσὸν- 
»v, qui credituri sunt, Nec ita mullo infra. Reg. 
lertius et editio Ven, in margine x«i ert el 


τῶν, 


*) Antiqui duo libri τοίνυν ἀνολαμῇ 


ῦ 
videtur dicere Basilius: Necesse nor esse peccata 
aut multa aut magna patrari,ut quis dicaturinob- 


quens ; sed salis esse, si vel unum preceptum 
violetur. | 
(865) Editio Paris. ἐχεῖνο τὸ "Azp. Libri veteres 
ἐχεῖνο τοῦ. 

(66) Reg. primus et tertius o27» οὐϑέ εἶσιν, 

(07) Reg. primus Μωσέῶς χατηγοοήσῃ. 


663 


S. BASILIl. MAGNI. 


664 


arbitror, de multitudine peccatorum accusabit ? A εἶπέ rt μονον ἐν χαταγνώσεως μέρει, x«i τοῦτο 


Hec cum solum aliquid contra Moysem impro- 
bando dixisset, idque ipsum vere (Uxorem enim, 
inquit, 4tAiopissam sibi adjunzit*), tantam exper- 
ta est Dei indignationem, ut ne ipso quidem Moyse 
precante peccati poena sibi remitteretur.Cum video 
ipsum Moysen, 918 Dei famulum, magnum illum 
virum, tot ac tantis honoribus a Deo insignitum, 
et sepe ipsius testimonio ita comprobatum, ut 
audierit : Novi te pra omnibus, et invenisli gra- 
tiam coram me** : cum igitur hunc video in con- 
tradictionis aqua ob nullam aliam rem, nisi quod 
tantummodo populo ob aque penuriam murmu- 
ranli dixerat : Num ex hac petra educemus vobis 
aquam **? hac sola de causa eam comminationem 


ἀληθὲς (Γυναῖχα γὰρ, φησὶν, Αἰθιόπισσαν ἔλαθεν 
ἑαυτῷ), τοσαύτης ἐπειράθη τῆς ἀγαναχτήσεως τοῦ 
Θεοῦ, ὡς μηδὲ αὐτοῦ Μωϑσίως ἱκετεύοντος συγχωρτ- 
θξζναι αὐτῇ τῆς ἁμαρτίας τὸ ἐπιτίμιον. Αὐτὸν τοί- 
yu» .68) ὅταν idm Μωύσέα, τὸν τοῦ Θεοῦ θεράποντα, 
τὸν μέγαν ἐχεῖνον, τὸν τοσαύτης μὲν x«i τηλιχαύτης 
ἀξιωθῶτα τιμῆς παρὰ Θεοῦ, οὕτω δὲ πολλάχις ὑπ᾽ 
αὐτοῦ μαοτυρηθέῶντα, ὡς ἀχοῦσαι * Oidd σὲ παρὰ 
πάντας, χαὶ εὕρηχας χάριν ἐνώπιόν μου" τοῦτον 
ὅταν ἴδω ἐπὶ τοῦ ὕδατος τᾷς ἀντιλογίας οὐδενὸς ἕνε- 
xf» ἑτέρου, ᾧ ἵνα μόνον εἴπῃ τῷ Dua γογγύξοντι 
διὰ ἀποοίαν ὕδατος, Mà ix ταύτης τῆς πέτρας 
ἐξάξομεν (69) ὑμῖν ὕδωρ ; τούτον μόνον ἔνεχεν 
εὐθὺς ἀπειλὴν δεχόμενον, εἰς τὴν γῆν τὸς ἐπ- 


statim sibi ascivisse, fore ut non ingrederetur in B αγγιλίας οὐχ εἰσελεύσεσθαι, ὅτις ἦν τότε τῶν πρὸς 


terram promissionis, que omnium, que Judeis 
promissa fuerant, tunc summa erat : cum video 
hunc rogantem, et veniam non obtinentem : cum 
yideo pauca illa verba in causa fuisse, cur tot ac 
tanta recte facta veniam non meruerint, ut plane, 
juxta Apostolum, severitatem Dei** cerno, ita 
persuadeo mihi plane verum esse illud : δὲ justus 
viz salvus efficitur impius et peccator ubi parelLit!? 
Et quid ha:c commemoro? Cum horrendam illam 
Dei sententiam audio, que in eum etiam qui ex 
ignorantia preceptum unum violat, pronuntiata 
est, non habeo quomodo pro merito illius magni- 
tudinem extimescam.Scriptum est enim : Et anima 
si peccaverit et fecerit unum ez omnibus preceptis 


Domini, qua non oportet fieri, etl non agnoverit, et c 


deliquerit, et acceperit peccatum, offeret arietem 
immaculatum de ovibus pretio argenti ob delictum 
ad sacerdotem. Et exorabit pro eo sacerdos propter 
ejus ignorantiam,quam ignoravit et ipsenonscivit, 
et remittetur iLli.Deliquit enim delictum coram Do- 
mino 59, Quod si adversus delicta que ex ignoran- 
tiacommittuntur, judicium profertur tam severum, 
84 eaque expianda necessarium est sacrificium, 
quod est justus Job pro filis obtulisse se testa- 
tur 5, ecquid dixerit quis de iis qui scientes 
delinquunt, aut de his qui, dum illi peccant, silen- 
tium agunt? Et ne indignationem, que& contra 
istiusmodi homines commovetur, ex solis conje- 
cturis verisimilibus colligere videamur, rursus 
divine Scripture necesse est meminisse, cum vel 
unius historie narratione talium,judicium ob ocu- 
los ponere possit. Et filii, inquit, Heli sacerdotis, 
fllii pestilentes**, Cum autem tales essent, propter- 
ea quod pater in hos vehementius non inveheretur, 
tanta ira Dei lenitatem incendit, ut, alienigenis 
irruptionem facientibus, illi ipsi ejus filii una die 


46 Exod. ΧΧΧΙΙΙ, 12. 
53 | Reg. 11, 12. 


*$ Num. xil, 1. 
47-19. *! Job. 1, 5. 


(68) Idem codex ἐπιτέμιον. Αὐτὸν δὲ τοῦτον " sed 
vocula δέ manu recentiori adjecta est. Reg. terlius 
«uto» τούτον. 

(69) Reg. primus πέτρας ἐξάξω, educam. 

(70) Uterque Combet. ἣν κατὰ, 


ὁ Num. xx, 10. 


apud LXX. I s x«i ita r 
Pont Regii primus et terlius γὰρ πλομμελέσει ἕναντι. 


Ιουδαίους ἐπαγγελιῶν τὸ χεφάλαιον * ὅταν ἴδω τοῦ- 
τον παραχαλοῦντα, χαὶ μὴ συγχωρούμενον - ὅταν 
ἴδω μιηϑιμιᾶς συγγνώμης διὰ τὰ τοσαῦτα χατορ- 
θώματα ἐπὶ τῷ βραχεῖ ἐχείνῳ ῥήματι χαταξιούμε- 
γον, ὄντως μὲν ὁρῶ Θεοῦ ἀποτομίαν, χατὰ τὸν ᾿Από- 
στολον, ὄντως δὲ ἐχεῖνό ἀληθὲς εἶναι πείθομαι τό, 
Ei ὁ δίχαιος μόλις σώξεται, ὁ ἀσεδὸὴς χαὶ ἀμαρ- 
τωλὸς ποὺ φανεῖται ; Καὶ τί ταῦτα λέγω. ᾿Ἐχείνης 
ὅταν ἀχούσω τῶς φοδερᾶς τοῦ Θιοῦ ἀποφάσιως, ἂν 
χαὶ χατὰ (70) τοῦ μέαν ἐντολὴν ἐπ᾽ ἀγνοίᾳ παρα- 
δεδηχότος ἀποφαίνεται, οὐκ ἔχω πῶς ἐπαξίως φο- 
Θηθῶ τῆς ópyüc τὸ μέγεθος. Γέγραπται γάρ " Καὶ 
juxà ἐὰν ἀμάρτῃ, x«i ποιζσῃ μίαν ἀπὸ πα- 
σῶν τῶν ἐντολῶν Κυρέον, ὧν οὐ δεῖ ποιεῖν, xai 
οὐκ ἔγνω, καὶ πλημμελήσῃ, x«i λαύῃ τὴν ἄμαρ- 
τίαν, οἴσει (71) χριὸν ἄμωμον ἐκ τῶν προύάτων, 
τιμῆς ἀργυρίον, εἰς πλημμέλειαν πρὸς τὸν ἱερέα. 
Καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτοῦ ὁ ἱερεὺς, περὶ τῶς 
ἀγνοίας αὐτοῦ, ἧς ὀγνόησε, καὶ αὐτὸς οὐχ ὕδει, 
x«i ἀφεθήσεται αὐτῷ. ᾿Επλημμέλρσι γὰρ πλημ- 
psu. ἔναντι Κυμίον. Et δὲ ἐπὶ τῶν χατὰ ἄγνοιαν 
οὕτως ἀπαραίτητον τὸ χρῖμα, χαὲ ὑπὲρ τῆς χαθώρ- 
σιως ἡ θυσία ἀναγχαία, ἣν xoci ὁ δϑίχαιος Ἰὼδ μαρ- 
τυρεῖται προσφέρειν ὑπὲρ τῶν υἱῶν, τί ἄ, τις εἴποι 
πεοὶ τῶν ἕν γνώσει ἁμαρτανόντων, ὃ τῶν τούτοις 
ἐγησυχαξόντων ; Καὶ ἵνα μὴ δόξωμεν στοχασμοῖς 
αὐτὸ μόνον εἰχόσιν ἀναλογίξεσθαι τὴν χατὰ τούτων 
ἀγανάχτητσιν, αὐτῆς πάλιν ἀναγχαῖον μνημονεῦσαι 
τῆς θεοπνεύστου Γραφῶς, ἀρχούσῃος ἐπὶ τοῦ παρόντος 
xai διὰ αιᾶς ἱστορίας παραστῆσαι τὸ χρῖμα τῶν 
τοιούτων. Καὶ viol, ψησὶν, ᾿Ηλεὶ τοῦ ἱερέως, vtoi 
λοιμοί. Τούτοις δὲ τοιούτοις οὖσιν, ὅτι μὴ ἐπεξῆλθε 
σφοδρότερον ὁ πατὴρ, τοιαύτην ἐκένησιν ὀργὴν τῇ 
μακροθυμίᾳ τοῦ Θεοῦ, ὥστε, ἐπαναστάντων τῶν 
ἀλλοφύλων, τοὺς μὲν υἱοὺς αὐτοῦ ἐχείνοις ἀναιρεθῇ - 
ναι χατὰ τὸν πόλεμον ἐν ἁμέρᾳ μιᾷ, ὑττηθῶναι δὲ 


55 Rom. xi, 22. 9 IPetr. 1v, 18. 5? Levit. v, 


(71) Reg. tertius x«i οἴσει, et ita quoque legitur 
i Reg. primus x«i οἴσῃ. Nec ita multo 


ditio Paris. et Reg. secundus πλημμέλειαν. Apud 


LXX πλομμελείᾳ. 


663 


συμπαντα τὸν λαὸν, χαὶ τούτων πεσεῖν ἰχανοὺς, γε- À 
γέσθαι δὲ χαὶ περὶ τὴν χιύωτόν τῆς ἀγίὰς τοῦ Θεοῦ 
διαθύχης, ἃ μότε ἀχούσθη ποτὶ πρότεοον, ὥστε, ὥς 
οὔτε ᾿Ισοαηλίταις, οὔτε μὴν αὐτοῖς ἑερεῦσιν ἅπασιν, 
οὐδὲ πάντοτε ἅπτεσθαι θεμίτὸν ἦν, οὐδὲ τόπος (12) 
αὐτὸν ὁ τυχὼν ὑπεδέχετο, ταύτην ὑπὸ χειρῶν ἀσεθῶν 
ἄλλοτε ἀλλαχόθεν μεταχομίξεσθαι, χαὶ ἀντὶ τῶν 
ἀγίων, εἰδώλων ναοῖς ἐναποτίθεσθαι. ᾿Ἐφ᾽ οἷς πόσον 
τινὰ συνέδαινεν εἶναι, χαὶ κατ᾽ αὐτοῦ τοῦ ὀνόματος 
τοῦ Θεοῦ" γέλωτα χαὶ χλεύην παρὰ τοῖς ἀλλοφύλοις, 
στοχάξεσθαι πάρεστιν, Ἐπὶ τούτοις χαὶ αὐτὸς ὁ 
'HIDat τύλει χρησάμενος οἱχτροτάτῳ ἀναγέγραπται" 
δεξάμενος ἀπειλὴν τοῦ χαὶ τὸ σπέρμα αὐτοῦ ἀπο- 
χινηθύσεσθαι τοῦ ἱερατιχοῦ ἀξιώματος ὅπερ xal 
γέγονε. 


DE JUDICIO DEI. 


in bello interficerentur, superareturque universus 
populus, non paucis ex eo cadentibus, imo etiam, 
circa aream sancti federis Dei flerent, quene 
audita quidem unquam antea fuerant : sic ut arca 
quam neque lsraelitis, neque ipsis sacerdotibus 
omnibus, nequequovistempore contingere licebat 
queque non in quovis loco asservabatur, alio 
aliunde exportata sit ab impiis manibus, et sedis 
sancte, loco in simulacrorum delubris collocata 
fuerit. Ex quibus conjectare fas est, quanto risui 
ludibrioque ipsum etiam Dei nomen alienigen:se illí 
habuerint. Adheo litteris proditum est et ipsum 
Heli miserrimo exitu vitam finisse, postquam hanc 
comminationem audivisset, fore ut semen ipsius 
e sacerdotali dignitate submoveretur : quod et 


B contigit. 


6. Τοσαῦτα avu6iónxr: τῷ λαῷ. Τοιαῦτα πέπονθεν 
ὁ πατὴο διὰ τὴν τῶν νίῶν παρανομίαν. ὃς χαέπερ 
τοῦ μὲν ἐδίον βίον ἕνεχεν (73) οὐδὲν ἡτεάθη ποτέ" 
χαὶ αὐτοῖς δὲ ἐχείνοις οὐχ ὑπέμεινεν ἐφησνχάσαι, 
ἀλλὰ πολλὰ μὲν παρηνει περὶ τοῦ μηκέτι τοῖς ὁμοίοις 
ἐπιμένειν. Μὴ, τέχνα, λέγων, μὴ οὐκ ἀγαθαὶ, αἱ 
ἄχοαι, d; ἐγὼ ἀχούω Ttol ὑμῶν: σφοδρότερον δὲ 
χατασχευάξων τῆς ἀμαρτίας τὸ μέγεθος, φοδερώτε- 
pov αὐτοῖς παρίστη (74) τὸν χένδϑυνον" 'Ekv γάφ ἀμαρ-- 
τάνων ἁμάοτῃ ἄνθρωπος, φησὶν, εἰς ἄνθρωπον, 
προσεύξονται (75) περί αὐτοῦ πρὸς Κύριον. "'E&v 
δὲ εἰς Θεὸν ἁμάρτῃ, τίς προσεύξεται περὶ αὐτοῦ ; 
Ὅμως" ἐπειδήπεο, ὡς εἶπον. οὐχὶ τὸν πρέποντα ξῆ- 
λον xxt' αὐτῶν ἐπεδείξατο, γέγονε τὰ εἰρημένα. 
Τοιαῦτα piv οὖν πλεῖστα ὅσα χατὰ τὴν Παλαιὰν Δια- (C 
θηχὴν εὑρίσχω τὰ χατὰ πάσης παραχοᾷς χρίματα -. 
αὖθις δὲ ὅταν ἐπὶ τὴν Καινὴν ἔλθω, τοῦ Κυρίον 
ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ οὐχ ἀπολύσαντος μὲν τῆς το 
μωρίας οὔτε τὰ κατὰ ἄγνοιαν, σφοδρότερον δὲ χατὰ 
τῶν ἐν γνώσει τὴν ἀπειλὴν ἐπιτεέναντος, δι’ ὧν 
φησιν. Ἐχεῖνος δὲ ὁ δοῦλος, ὁ γνούς τὸ θέλημα 
τοῦ χυρέον ἑαντοῦ (76), xal μὴ ἑτοιμάσας ἑαντὸν, 
μηδὲ ποιησας πρὸς τὸ θέλημα αὐτοῦ, ϑδαρύήσε- 
ται πολλάς" ὁ δὲ uà γνοὺς, ποιήσας δὲ ἄξια πλη- 
γῶν, δαρήσεται ὀλίγας" ὅταν tpe αὐτοῦ τοῦ 
μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θιοῦ τὰς τοιαύτας ἀποφάσεις, 
χαὶ τῶν ἁγίων ἀποστόλων τὴν χατὰ τῶν ἁμαρτανόν- 
Twy ἀγανάχτησιν" τὰ τοιαῦτα x«i τυλιχαῦτα πάθῃ, 
καὶ ἕν ὁτιοῦν ἡμαρτηκότων, οὐχ ἥττονα τῶν ἐχ ἢ 
ἸΙαλαιᾶς εἰρημένων, μᾶλλον δὲ xci πλείονα, 
χαταμανθάνω τοῦ χρίματος χὴν σφοδρότητα, ᾿Επεί 
xai Ὧ παρέθεντο πολὺ, περισσότερον ἀπαιτή- 
σουσιν αὐτόν. Ἰδοὺ τοίνυν x«i ὁ μαχάριος Παῦλος 
ὑποδειχνὺς ομοῦ τῆς τε χλάσεως τὸ ἀξίωμα χαὶ τὴν 


τῶν 


τῆς 


δὲ ibid. 235. 


72) Editio Paris. οὐδὲ ὁ τόπος. Antiqui tres libri 
οὐδὲ τόπος. Haud longe editio Paris. ὑπεδέχετο, xoi 
ἐγένετοταύτην, Editio Ven. et nostri tres mss. 
ὑπεδέκετο ταύτην, recte. Illud enim, χαὶ ἐγένετο, 
prorsus πλεονάζειν nemo non videt. Statim. Reg. 
primus ναοῖς ἀποτίθεσθαι. 

(73) Utraque editio εἰ Reg. secundus ὃς καὶ ὑπέρ 
μὲν τοῦ ἰδίον βίου ἵνεχεν in quibus quin vitium 


33 [ Reg. it, 26. 55 Luc. xit, 47, 48. 


6. Tot et tanta acciderunt populo. Talia pertulit 
219 pater ob filiorum iniquitatem, qui tamen ob 
suos ipsiusmores nullounquam erimine accusatus 
est. Imo etiam neque illorum flagitia tacitus susti» 
nuit : sed multum admonuerat, ut ne amplius in 
ejusmodi peccatis perseverarent. Aiebatenim : A ὅν 
sit filii : non sunt boni rumores quos audio de vo- 
bis **, Atque etiam magnitudinem sceleris exagge- 
rans, periculum formidabilius ipsis ob oculos po- 
nebat. δὲ enim, inquit, peccans peccaverit homo in 
hominem, orabunt pro eo ad Dominum. Si vero in 
D2um peccaverit, quis orabit pro ipso** ? Quoniam 
tamen, ut dixi, id, quod par erat, animi studium 
in ipsos non ostendit, evenerunt que memoravi- 
mus. Ejus quidem generis judicia plurima in ve- 
teri Testamento adversus omnem inobedientiam 
reperio ; cum vero rursus ad Novum devenio, in 
quo Dominus Noster Jesus Christus ne delicta qui- 
dem per ignorantiam admissa a pena exsolvit, sed 
ita tamen, ut adversus ea qute scienter patrata 
sunt, minas majores intendat, his verbis : 7116 au- 
tem servus, qui cognovit voluntatem domini sui, et 
non preparavit seipsum, neque fecit secundum 
voluntatem ejus, vapulabit multis: qui autem non 
cognovit, et fecit digna plagis, vapulabit pau- 
cis *5. Quoties igitur ejusmodi sententias ipsius 
unigeniti Dei Filii considero, et sanctorum aposto- 
lorum adversus peccantes indignationem contem- 
plor ; cumque eorum qui vel unum quodvis pecca- 
tum commisere, calamitates considero, easque 
tales ac tantas, et quee minores non sunt quam 
illa quas ex Veteri retuli, imo potius majores, 
tum judicii severitatem intelligo. Nam cui com- 
mendarant multum,pluspetent ab eo **.Ecce igitur 


9 jbid. 48. 


insit dubitari non potest. Constat enim aut ὑπὲρ aut 
ivtx:» redundare. Unus codex ut in contextu. 

(74) Utraque editio et Reg. secundus παρέστη. 
Reg. primus παρίστησι. Reg. terlius zapícaznot. 

(15) Regii primus et terlius χαὶ προσεύξονται 
Statim Regii primus et secundus x«i τις. 

(16) Antiqui duo libri χυρίου αὐτοῦ. 


667 


S. BASILII MAGNI 


et jam beatus Paulus et vocationis dignitatem et A χατὰ παντὸς «μαρτήματος ἀγανάχτησιν, οἷα uet. 


suam in omne peccatum indignationem ostendens 
simul, qualia dicit : Nam arma militie nostrznon 
carnalia sunt, sed potentia Deo ad destructionem 
munitionum, consilia desíruentes, et omnem aititu- 
dinem extollentem se adversus scientiam Dei, et in 
captivitatem redigentes omnem intellectum obse- 
quium Chrisli : non autem id solum,sed et in prom- 
ptu habentes ulcisci omnem inobedientiam 51. Ubi 
8] quis singula quee dicta fuere, expendat diligen- 
tius, mentem divine Scripture accuratius nosse 
poterit, eam videlicet nequaquam permisisse, ut 
cujusque nostrum anima falsarum quarumdam 
opinionum erroribus huo illuc errans in peccati 
lubricum laberetur, quod aliqua quidem peceata 


Τὰ γὰρ ὅπλα τῆς στρατείας ἡμῶν οὐ σαοκιχὰ, 
ἀλλὰ δυνατὰ τῷ Θεῶ πρὸς καθαίρεσιν ὀχυρωαάτων, 
λογισμοὺς καθαιροῦντες, xol πᾶν ὕψωμα ἐπαιοό- 
μενον κατὰ τῆς ἡνώσιως τοῦ Θεοῦ, χαὶ αἰχμαλω- 
τίξοντες κἂν νόημα εἰς τὴν üm&xohv τοῦ Χοιστοῦ- 
οὐ μόνον δὲ, ἀλλὰ Καὶ ἐν ἑτοίμῳ ἔχόντις ἐχδιχᾷ- 
σαι πᾶσαν παραχοήν' Ἔνθα x«i ἔδλετάσαντα τὼν 
δἰρημένων ἕχαστον (77) ἐπιμελέστερον, ἕνεστι γνώ- 
ναι τὸ βούλημα τῆς θείας Γραφῆς ἀκριθέστερον, ὡς 
οὐχ &püxr» ἐμᾶς ἠπατημέναις τισί δόξαις πλάξε- 
σθαι τὴν ἑχάστου ψνχὸν εἰς ἁμαρτίας ὄλισϑον, οἱομέ- 
ve» τινὰ μὶν τῶν ἁμαρτημάτων ἐχϑικεῖσθαι, τινὰ δὲ 
ἀφίεσθαι ἀνεκδέχυτα. ᾿Αλλὰ τί φησι ; Λογισμοὺς 
καθαιροῦντες, χαὶ πᾶν ὕψωμα ἐπαιρόμενον χατὰ 


puniri, aliqua vero impunita relinqui existimaret. g τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ, ὡς πᾶν ἁμάρτημα, διὰ τὴν 


Sed quid dicit ? Consilia destruentes,et omnem alti- 
(udinem extollentem se adversus. scientiam Del, 
quasi omne peceatum ob divini precepti contem- 
ptum altitudo appelletur extollens se adversus 
scientiam Dei : quod et in Numerorum libro cla- 
. rius declaratur. Cum enim, peccatisque voluntaria 
non sunt enumeratis, saorifioiisque ad heec expian- 
da constitutis, jam et 499 de voluntariis idoneas 
leges populo sancire Deus vellet, sic incipit : 
Rt anima qua faciet in manu superbia ** (audaciam 
eorum qui voluntarie peccant manum vocans 
superbie : quod Apostolus 5? aititudinem appellat 
extollentem segdversus scientiam Dei),anima igitur 
inquit, qua faciet in manu superbis : siveindigena 
sive advena fuerit ille, hic Deum exasperabit et ex- 
terminabitur anima ilia e medio populisui. Quo- 
niam verbum Domini contempsu, εἰ mandata ipsius 
dissipavit ; extritione ezteretur anima | illa ^ pece 
caíum ipsius in ipsa 90, 

1. Hio illud observandum, quod, nisi extritione 
extrita fuerit anima illa, peccatum ejus non in ea 
solum manet, sed adeos etiam qui bonam emula- 
tionem non ostenderunt, permanat : sicutsoriptum 
est multis locis, sepeque faotitatum. Εἰ utex mi- 
noribus metuere in majoribus discamus, quali 
indignatione in Deuteronomio moveatur adversus 
eos qui sacerdotis veljudicis dicto audientes non 
fuerint, consideremus. Ait igitur : Et homo qui fe- 
cerit in superbia,ita ut non obediat sacerdoti assis- 
tenti ad minis(randum in nomine Domini Dei tui, 
vel judici, quicumque fuerit in diebus illis, et mo- 
rietur homo ille, et auferes malum ez Israel. Et 
omnis populus qui audierit, timebit, οἱ impie non 
agent ultra δ᾽. Ad qui respicere par est, quo quis, 


51 [L, Cor. x, 4-6. 58 Num. xv, 30. 


(77) Reg. tertiuset editío Ven. in margine τῶν 
βημάτων ἔχαστον. 

(78) Editi et Regii duo mss. in utroque looo χειρὶ 
ὑπερηφανὶαν, in manu superbiam. Reg. tertius dt 
χειοὶ ὑπερηφανίας, in manu superbie ; οἱ ita vide- 
tur legisse Basilius. Mox. Reg. tertius et editi Ven. 
in margine ἐχουσίως παραθαινόντων, voluntarie 
transgredientium. 


3? 1} Cor. x, 5. 


ἐπὶ τῷ θείῷ προστάγματι καταφρόνησιν, ὕψωμα 
ἐπαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσιως τοῦ Θιοῦ λέγεσθαι, 
ὅπερ x«l ἐν τῇ βίδλῳ τῶν ᾿Αριθμῶν δηλοῦται τρα- 
νότερον. ᾿Εκειδὰ γὰρ, τὰ ἀκούσια τῶν ἁμαρτημάτων 
ἀκαριθμοφάμενος, καὶ τὰς ἐπ᾽ αὐτοῖς θυσίας διατα- 
ξάμενος ὁ Θεὸς. ἔμελλεν ὅδη χαὶ περὶ τῶν ἐχουσίων 
νομοθετεῖν τῷ λαῷ τὰ προσύόχοντα, οὕτως ἄρχεται" 
Καὶ jvyà ἧτις ποιήφει ἐν χειρὶ ὑπερηφανίας (18) 
(χεῖρα ὑπερηφανίας χαλῶν τὸν τόλμαν τῶν ἐχουσίως 
ἁμαρτανόντων, ὅπερ ὁ ᾿Απόστολος ὕψωμα ἐπαι- 
βόμενον χατὰ τὰς γνώσεως τοῦ Θεοῦ ὀνομέ» 
ζει; [79]}, ὑνχὰ οὖν, οὖν, φησὶν, ὅτις ποιρήσει ἐν χειρὶ 
ὑπερῃψανίας, ἃ ἀπὸ τῶν αὐτοχθόνων, ὃ ἀπὸ τῶν 
προσαολύτων, τὸν Θεὸν οὗτος παροξννεῖ, καὶ ἐξ- 
ολοθρευθήσεται ἡ ὑΚνχὴ ἐκείνη ἐκ μέσου τοῦ λαοῦ 
αὐτῆς, Ὅτι τὸ ῥῆμα Κυρέον ἐφαυλισε, καὶ τὰς 
ἐγτολὰς αὐτοῦ διεσκέδασεν: ἐκτρέψει ἐχτριόξ σε- 
ται ἡ ψυχὴ ἐχείνη" ἡ ἀμαρτία αὐτὰς ἐν αὐτῇ. 


7. Παρατερητέον ἐνταῦθα ἐκεῖνο, ὅτι, ἐὰν μὴ 
ἐκτρίψει ἐκτριδ ἢ ἡ ψυχὰ ἐκείνη, à ἁμαρτία αὐτῆς 
οὐκ ἐν αὐτῇ μόνον, ἀλλὰ vai ἐπὶ τοὺς pà ἐπιδειξα- 
μένους τὸν ἀγαθὸν ζῇλον, καθὼς πόλλαχοῦ γέγρα- 
πται, καί πολλάκις γέγονε. Καὶ ἕνα ἐκ τῶν ὑττόνων 
παιδευθῶμεν τὸν ἐπὶ τοῖς μείξοσι péGos, τὸν χατὰ 
üpíec & χριτοῦ παρακχονόντων ἀγανάκτησιν οἷαν 
ποιεῖται ἐν τῷ Δευτερονομίῳ καταμαάθωμεν. Λέγει 
οὖν" Καὶ ἄνθρωπος, ὃς ἐὰν ποιήσῃ ἐν ὑπεέρηφα- 
νίᾳ (80) τοῦ μὴ ὑπαχοῦσαι τοῦ ἱερέως τοῦ παρ- 
ἐστοχότος λειτουργεῖν ἐπὶ τῷ ὀνόματι Κυρίου τοῦ 
Θεοῦ cov, à τοῦ χριτοῦ, ὃς ἐὰν 3 ἐν ταῖς ὑμέ- 
ραις ἐχείναις, xal ἀποθανεῖται ὁ ἄνθρωπος ἐχεῖν 
γος, χαὶ ἐξαρεῖς τὸν πονηρὸν ἐξ Ἰσραύλ. Καὶ πᾶς 
ὁ λαὸς ἀχούσας φοδηθήσεται, χαὶ οὐκ ἀσεδήσον- 


40 ibid. 30, 31. *! Deut. xvi, 18, 13. 


(79) Regi primus et secundus Θεοῦ λέγει. Haud 
longe editi 3 ἀπὸ. Vocula $ in nostris mss. nonin- 
venitur. Subinde unus codex παροξύνει, exasperat. 

(80) Antiqui duo libri et editi ἐν χειρὶ ὑπερηφα- 
viv, 4n manu superbiam. Reg. tertius ποιή σὴ ἐν 
rene fecerit in superbía ; nec aliter legitur 
apu . 


669 


DE JUDICIO DEI. 


070 


ix ἔτι, Πρὸς ἃ πῶς dw τις ἀξιολόγως κινούμενος À pro rei dignitate commotus horrore majori eorri« 


φριχωδέστερον καταπλαγείη, σννορᾷν ἀχόλονθον, Εἶτα 
φησι" Καὶ αἰἱχμαλωτίξοντες πῶν νόημα εἰς τὴν 
ὑπχχοὴν τοῦ Χριστοῦ" Πᾶν νόημα, οὐχὶ τοῦτο, 
ἢ ἐκεῖνο. Καὶ ἐν ἐτοίμω, ἔχοντες ἐχδιχῆσαι " χαὶ 
ἐνταῦθα πάλιν, οὐχὶ τήνδε, b τινὰ, ἀλλὰ Πᾶσαν 
παραχοήν. Ἄρα γε ἡπάτησεν ἡμᾶς ἢ χαχίστῃ σὺν- 
ἡθεια." ἄρα χαχῶν αἰτία. ἡμῖν μεγάλων γέγονεν d 
διεστραμμένη τῶν ἀνθρώπων παράδοσις, τὰ μὲν 
παραιτουμένη δῆθεν τῶν ἁμαρτημάτων, τὰ δὲ ἀδια- 
φόρως αἱρουμένη " χαὶ χατὰ μέν τινων σφοδρως ἀγα- 
γαχτεῖν προσποιονμένη, οἷον φόνον, καὶ μοιχείας, καὶ 
τῶν τοιούτων " τὰ δὲ οὐδὲ ψιλῆς γοῦν ἐπιτιμήσεως 
ἄξια χρίνουσα (81), οἷον ὀργὴν, ἢ λοιδορίαν, ἢ μέθην, 
5 πλεονεξίαν, χαὶ ὅσα τοιαῦτα, XWÜ vw ἀπάντων χαὶ 
ἀλλαχοῦ ἔδωχε τὴν αὐτὴν ἀπόφασιν 6 ἐν. Χριστῷ 
λαλῶν Παῦλος, εἰπὼν ὅτι - Οἱ τὰ τοιαῦτα πράσσοντες 
ἄξιοι θανώτου εἰσίν, Ὅπον δὲ πᾶν ὕψωμα ἐπαιρὸ- 
μενον χατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ καθαίρεῖται, χαὶ 
πᾶν νόημα εἰς τὴν ὑπαχοὴν τοῦ Χριστοῦ αἱχμαλωτί- 
ζεται, χαὶ πᾶσα παραχοὴ ἐπίσης ἐχδιχεῖται (83), 
ἐχεῖ οὐδὲν ἀκαθαίρετον, οὐδὲν ἀνεχϑθίκητον ἀφίεται, 
οὐδὲν τῆς τοῦ Χριστοῦ ὑπαχοῆς ἐχτὸς ἀπολείπεται, 
Κοινὸν γὰρ καὶ μέγιστον ἀσέδημα χατὰ πάσης πὰρ- 
αχοῆῇς ἔδειξεν ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ἐκεῖνο εἰπὼν" "Og 
ἐν νόμῳ χαυχᾶσαι, διὰ τῆς παραδσεως τοῦ νό- 
pou τὸν Θεὸν ἀτιμάξεις. ᾿Αλλ᾽ ἄρα μὴ ταῦτα λόγοι 
μόνον, καὶ οὐ πράγματα; Ἰδοὺ τοίνυν * ἐν Κορίνθῳ ὁ 
τὴν γνναῖχα τοῦ πατρὸς ἔχων, οὐδὲν ἕτερον ἐγχλη- 
θεὶς εἰ μὴ τοῦτο μόνον, οὐ μόνον αὐτὸς παραδίδοται τῷ 


piatur. Deinde dicit: Et in captivitatem redigentes 
omnem intellectum in obsequium C hristi^*; Omnem 
intellectum non hunc, aut illum. Et in promptu 
habentes ulcisci^* ; et hie rursus non hano, aut 
illam, sed Omnem inobedientiam**. Profecto dece- 
pit nos pessima consuetudo : profecto magnorum 
malorum nobis causa. exstitit perversa hominum 
traditio, quee videlicet, vitatis aliquibus paecatis 
alia indifferenter admiserit, queeque dum se in 
aliqua quidem vehementer indignari simulat, velut 
in homicidium, adulteriumque, et in alia generis 
ejusdem, aliqua vero ne simplici quidem objurga-: 
lione digna judicat, velut iram, aut convicium aut 
temulentiam, aut avaritiam, et si qua sunt his si- 


B inilia, adversus qure omnia etiam alibi Paulus in 


Christo loquens eamdem sententiam protulit, eum 
dixit : Qui talia agunt, digni sunt morle **. Ubi 
vero omnis altitudo, qua se adversus Dei scientiam 
extollit, destruitur, omnisque intellectus captivus 
ducilur ad obediendum Christo, et omnis inobe- 
dientia equaliter punilur, ibi nibil superest non 
destructum, nihil remittitur non punitum, nihil a 
Christi obedientia exclusum relinquitur. Commu- 
nem enim et maximam impietatem in omnia ino- 
bedientia sitam esse apostolus Paulus declaravit, 
his verbis : Qui in lege gloriaris, per pravarica- 
tionem legis Deum inhonoras**, Sed nunquid verba. 
haee sunt solum sine re? Ecce igitur qui in Corin- 
tho uxorem patris habebat, qui eum, hoe uno ex- 


Σατανᾷ εἰς ὄλεθρον τῆς σαρκὸς, ἄχρις ἂν τοῖς ἀξίοις C, cepto, nullius alterius flagitii insimularetur, tamen 


τῆς μετανοίας χαρποῖς διορθώσηται τὸ πλημμέλημα, 
πᾶσαν δὲ ὁμοῦ τὴν ᾿Ἐχχλησίαν (83). ἐπεὶ μὴ ἐπεξ- 
ἥλγε τῷ ἀμαρτήματι, ἐχείνοις περιβάλλει τοῖς ἐγχλὴ- 
μασιν" Τί Ü£uri; Ἔν ῥάβδῳ ἔλθω πρὸς ὑμᾶς; 
x«i μετ᾽ ὀλέγα " Καὶ ὑμεῖς πεφυσιωμένοι ἐστὶ, wai 
οὐχὶ μᾶλλον ἐπενθήσατε, ἵνα ἐξαρθῇ dx μέσον 
ὑμῶν ὁ τὸ ἔργον τοῦτο πράξας, Τί δὲ ἄρα 'Ανα- 
νίας, ὃ i» ταῖς Πράξεσι; T4 ἄλλο χαχὸν πεποιηκὸς 
εὑρίσκεται ἢ ἐχεῖνο αὐτὸ ; Ποῦ τοίνυν τοσαύτης (84) 
ὀργῆς ἄξιον φαίνεται ; Ἴδιον χτῆμα πωλήσας, ἤνεγχε 
τι χρήματα, καὶ ἔθηχε παρὰ τοὺς πόδας τῶν ἀπο- 
στόλων " νοσφιπάμενος ἀπὸ τῆς τιμῆς, ἐπὶ τούτῳ παρ» 
αὐτὴν τὴν ὥραν (85) ἅμα τῇ γυναιχὶ θάνατον χατὰ- 
δικάξεται, οὐδὲ τοὺς περὶ τῆς μετανοίας λόγους ἐπὶ 


non solum ipse traditur Satanm ad carnis inter- 
ilum, donec dignis peenitentie fructibus emendas- 
set peccatum, sed universam 991 simul Eccle- 
siam, quod id scelus ulta non esset,econsciam ejus-- 
dem criminis eflecit". Quid vultis? In virga ve- 
niam ad vos** ? Et paulo post: Et vos inflati estis, 
et non magis luctum habuistis, ut tollatur de medio 
vestrum qui hoe opus fecil *". Quid vero Ananias 
ille, cujus mentio est in Actis *? Quodnam aliud 
malum perpetrasse invenitur, preter illud ipsum? 
Ubi igitur apparet, ipsum ira tanta dignum fuisse? 
Dividentis suis facultatibus, a!tulit pecunias, eas- 
que anle apostolorum pedes deposuit : sed tamen, 
quod aliquam pretii partem seposuisset, propterea 


τῷ ἁμαρτήματι μαθεῖν χαταξιωθεὶς, οὐ τοῦ χατανυ- p, eadem hora una cum uxore morte pleclitur, ne di- 


γῆναι γοῦν ἐπὶ τούτῳ χαίρὸν εὑρὼν, οὐ τοῦ με- 
τανοῆσαι προθεσμίαν λαθών, Ὃ δὲ τοῦ τοιούτου xci 


τηλικούτου Ἀρίματος ὑπηρέτης, ὁ τῆς τοσαύτης TOU. 


"! Il Cor. x, 5. "! ibid, 6, δ᾽ ibid. 05 Rom, 1r, 32. '"* Rom. i, 2. 


IY, 21. Ψ [| Cor. Y, 21, Act. Y, 1-11. 


..(B1) Reg. tertius et editio Ven. in margine 
ἄξια τιθεῖσα, sensu non dissimili, 

(82) Quod ait Basilius, inobedientiam omnem 
ex quo pleeti, non ita intelligendum est, ut 
idem plane supplicium de omni inobedienlia 
sumatur : sed sic, ut inobedientia omnis, nulla 
excepla, pleetatur ; etiamsi alia, peecali habita 
ratione, aut gravius multetur, aut levius, 


guus quidem habitus qui de agenda ob admissum 
peccatum p«eenitentia quidquam audiret, non qui 
saltem obtineret tempus, quo ob scelus compungi 


v 1 Cor. v, 1-5. 41 Cor. - 


(83) Editio Paris, ἀλλά χαὶ πᾶσα ὁμοῦ ἢ Ἐχχλησία, 
corrupte. Editio Ven. et nostri tres mss, ita αὐ 
edendum curavimus. | [-. 

(84) Reg. primus ποῦ νῦν τοσαύτης, Reg. secun- 


dus ὅπου. | is 
(83) Sic mss. nostri, Editio Paris. καὶ iml τούτῳ 


man αὐτὴν ὥραν, 


1 


671 


posset, non qui preflnitum spatium acciperet ad 
agendam poenitentiam. Porro talis ac tanti judicii 
exactor, tanteque Dei in peccantem ire niinister 
beatus ille Petrus, omnibus discipulis prelatus, 
cui soli majora data quam aliis sunt testimonia, 
qui predicatus est beatus, cui claves regni colo- 
rum concredite sunt, eum audit a Domino : Si non 
lavero te, non habes partem mecum *!, quale cor, 
qu&so, et quantumvis lapideum ad metum timo- 
remque judiciorum Dei non inducet ? presertim 
cum nullius flagitii, nulliusve contemptus signifi- 
cationem ullam dedisset, imo potius egregio honore 
Dominum affecisset suum ; eumdemque esset re- 
veritus ita, ut servum ac discipulum decebat. Cum 
enim vidisset suum et universorum Deus ac Do- 
minum, et regem, et herum, et magistrum, et Ser- 
vatorem simulque omnia, in ministri habitu linteo 
cinctum, et pedes ipsius lavare volentem, mox 
indignitatis sus quasi conscius, et ob accedentis 
dignitatem attonitus, exclamavit : Domine, tu mihi 
lavas pedes ?*. Et iterum : Non lavabis mihi pedes 
in elernum ??. Hac de cansa tante ei intenduntur 
mine, ut nisi rursus cognita verborum Domini 
veritate, contradictionem hanc per obedientiam 
correxisset, non ejus recte facta preterita, non 
virtutes quibus preeditus erat, non Domini testi- 
monia beatum eum ae fortunatum predicantia, 
non dona, non promissa, neque ipsa revelatio 
ejus benevolentie talis ac tante, quam in unige- 
nitum Filium Deus et Pater habebat, hanc inobe- 
bientiam contumaciamque sanare potuisset. 

8. Sed si omnia recensere volo que in Veteri 86 
Novo Testamento nanciscor,fortasse narrantem me 
tempus deficiet. Jum vero cum et ad ipsas Domini 
nostri Jésu Christi, que in Evangelio sunt, voces 
devenio, et ipsius illius qui judicaturus est vivos 
et mortuos, verba attendo, quibus major auctoritas 
tribuitur a fidelibus, quam cuivis historie, aut alii 
cuivis crgumento, magnam quidem in eis, ut ita 
dicam, necessitatem intueor Deo in omnibus obe- 
diendi ; sed nullam omnino, quod ad precepta at- 
tinet, veniam 999 relinqui reperio non ponitenti- 
bus ad inobedientiam expiandam, nisi siquid aliud 
contratam apertas clarasque etabsolutas sententias 
audendum sit, aut velipsa etiam cogitatione com- 
miniscendum. Caelum, inquit, et terra transibunt 


7! ibid. 6. 


(86) Veteres duo libri ὅταν ἀχούσῃ. 

(87) Codices duo χαταπλαγεὶς ἐδόῆσε. Mox Reg. 
primus οὐ pi νίψεις.. i 

(88) Editio Paris. οὐδὲ αὐτὴ ἡ τῆς Θεοῦ. Editio Ven. 
et nostri tres mss. αὐτὴ 9 τοῦ Θεου. Basilius autem 
credi potest respexisse ad illa Matthaei verba xvu, 5: 
Hic est Filius meus dilectus, etc. Tunc enim decla- 
ravit Deus benevolentiam in Unigenitum suum. 

(89) Editio utraque ct Reg. secundus ἐπ᾽ οὐδενὶ 
πράγματι χαπαλειπομένην, pro qualibet re. At Reg. 
primus et tertius ἐπ᾿ οὐδενὶ προστάγματι, pro quovis 
praecepto. Fatendum quidem, vocem προστάγματι 
reconcinnatam fuisse et resartam recenti manu in 


71 Joan. xiu, 8. 73 ibid. 8. 


S. BASIL MAGNI 


0:2. 

À Θεοῦ ὀργῆς ἐπὶ τὸν $uaotzxó-m διάχονος, ὁ uA 
pto; Πέτρος, ὁ πάντων μὲν τῶν ἀααθητῶν προχοι- 
θεὶς, αὖνος dk πλεῖον τῶν ἄλλων μαοτυοηθεὶς χαὶ 
μαχαρισθεὶς, ὁ τὰς χλεῖς τῆς θασιλείας τῶν οὐρανῶν 
πιστευθεὶς, ὅταν ἀχούγ (86) παρὰ τοῦ Κυοέου, ᾿Εὰν 
μὴ νίψω σε, οὐκ ἔχεις μέρος μετ᾽ ἐμοῦ, ποίαν aon 
xai τὴν ὁπωσοῦν λιθίνην χαοδίαν οὐ δυσωωΐσει ποὸς 
φόθον xai τρόμον τῶν τοῦ Θεοῦ χριμλάτων ; χαὶ ταῦτα 
μὲν οὐδεμιᾶς ἁμαοτίας, οὐδεαιᾶς δὲ χαταφοονήσεως 
ἔμφασιν δοὺς, τιμῇ δὲ μᾶλλον τῇ πεοὶ τὸν Δεσπότην 
ὑπερθαλλούσῃη χρησάμενος, xci τὴν προσήχου ταν 
δούλῳ x«i μαθητῇ εὐλάθδειαν ἐπιδειξάμενος. Ἰδὼν 
γὰρ τὸν ἐκυτοῦ xai πάντων Θεὸν χαὶ Κύριον, χαὶ 
βασιλέα, καὶ Δεσπότην, καὶ διδάσκαλον, καὶ Σωτῆρα, 
καὶ ὁμοῦ τὰ πάντα, ἐν ὑπηρέτου σχήματι διαξωσά- 

B μένον λέντιον χαὶ, νίπτειν τοὺς πόδας αὐτοῦ βουλό- 
μενον, εὐθὺς, ὥσπερ εἰς συναίσθησιν ἔλθὼν τῆς ἰδίας 
ἀναξιότητος, xal τὸ ἀξίωμα τοῦ προσερχομένου χατα- 
mete, ἐξεδόησε (87) Κύριε, σύ μου νέπτεις τοὺς 
πόδας; x«l πάλιν. Οὐ μὲ νίψης τοὺς πόδας μου 
εἰς τὸν αἰῶνα. ᾿Επὶ τούτω τὴν τοσαύτην εἰσδέχεται 
ἀπειλὴν, ὡς εἰ μὴ πάλιν εἰδὼς τὴν ἀλήθειαν τῶν ox- 
μάτων τοῦ Κυρίου, ἐφθασε τῇ ὑπαχοῦ διοοθωσάμε- 
νος τὴν ἀντιλογίαν, οὐδέν ἀναύτῷ τῶν ποολαθδόντων, 
οὐ τῶν ἰδίων χατοοθωμάτων, o) τῶν παρὰ τοῦ Κυοίου 
μαχαρισμῶν τε χαὶ δωρεῶν χαὶ ἐπαγγελιῶν, οὐδὲ 
αὐτὴ ἡ τοῦ Θεοῦ (88) x«l Πατρὸς τὸς τοιαύτης xal 
τοσαύτης tiq τὸν μονογενὰ Υἱὸν εὐδοκίας ἀποχάλυψες 
ἥρχεσε παοαυνθήσασθαι τὴν παροῦσαν ἀπείθειαν" 


C 8. ᾿Αλλὰ ταῦτα μὲν ἐὰν 0f). καταλέγειν, ὅσα εὖ- 
ρίσχω ἐκ τε Παλαιᾶς xci Καινῆς Διαθήχης, ἐπιλεί- 
ψει με τάχα διηγούμενον ὁ χρόνος. "Πδὴ δὲ χαὶ ἐπ᾽ 
αὐτὰς ὅταν ἔλθω τὰς τοῦ Κυρίου ἡμῶν ᾿Ιχσοῦ Xot- 
στοῦ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ φωνὰς, αὐτοῦ τοῦ μέλλοντος 
xpívtw ζῶντας χαὶ νεχροὺς τὰ ῥέματα, ἃ πάσης 
μὲν ἱστορίας, πάσης δὲ ἄλλης ἀποδείξεως παρὰ τοῖς 
πιστοῖς ἀξιοπιστότεοα, πολλὴν μὲν ἐν αὐτοῖς χατα- 
μανθάνω τὸς ἐν πᾶσι ποὸς Θεὸν εὐπειθείας, ἵνα 
οὕτως εἴπω, ἀνάγχην " οὐδεμίαν δὲ ὅλως, ἐπ᾽ οὐδενὶ 
προστάγματι, καταλειπομένην (89) τοῖς μὴ μετα- 
νοοῦσι τῆς ἀπειθείας συγγνώμην, εἰ μή τι ἕτεοόν 
ἐστι τολωῦσαι, χαὶ μέχοις ἐννοίας λαθεῖν, πρὸς οὕτω 
νμνὰς, σαψεῖς τε χαὶ ἀπολύτονς ἀποφάσεις " 'O οὐ- 
ρανὸς γὰρ, φησὶ, χαὶ ἧ γῇ παρελεύσονται, οἱ δὲ 


Reg. primo : sed sic tamen, ut satis liqueat ex 
litterarum spatio, scriptum quoque fuisse prima 
manu in hoc libro προστάγματι, non πράγματι, Ut 
ut bec sunt,legitur prima manu et sine ulla 
emendatione in Reg. tertio ἐπ᾽ οὐδενὶ npoac«uatt. 
Sed ut reverlar ad Reg. primum, quem Combe- 
fisius contulit, vellem ut vir doctus notasset 
quod notavi. Etsi enim secunda duntaxat mauu 
in hoc libro legeretur προστάγματι, id tamen ali- 
cujus esset momenti ac ponderis : sed. forte id 
dissimulandum putavit, ut hec severiora vide- 
rentur, quam ut Basilio tribui possent, 


6:3. 


DE JUDICIO DEI. 


674 


λόγοι μὸν οὐ μὴ παρέλθωτιν. Οὐχ ἔστιν ἐνταῦθα A verbaautem mea non »γοίοριὶ διε 1}. Nullum est hoc 


διαγορὰ, οὐχ ἔστι διαίοετις, οὐδὲν 0204u02 ὅλως ὑπο- 
Miu. Οὐχ εἶπεν: Οὗτοι ἢ ἐχεῖνοι, ἀλλ᾽, Ot λό- 
γοι μον, πάντες ὁμοῦ δηλονότι, οὐ μὴ παρέλθωσι. 
Γέγραπται γάο' Πιστὸς Κύοιος ἐν πᾶσι τοῖς λό- 
y^u αὐτοῦ εἴτε ἀπαγορεύων ὁτιοῦν, εἴτε προτ- 
εἴτε ἐπαγγίλλόμενος (00), εἴτε ἀπειλῶν, xci 
τῇ ποάξει τῶν ἀπηγορτυμένων, εἴτε ἐπὶ τῇ 


Tug, 


εἴτε ἐπὶ 


ἐλλείψει τῶν ἐπιτετχηγμένων, Ὅτι γὰο ἐπίσης τῇ 
£/80/8UX. τῶν XQ(XoY) XXL Y, 70)7 ἀγαθῶν £0/00y £4^£t- 


jig ἐχδιχεῖται, $orit μὲν χαὶ ποὸς ἀπόδειξιν χαὶ 
πληρογορίαν τῇ t μὴ παντελῆ ἀπιστίαν (91) νοσού- 
qr ψυχῇ τὸ προτιρημένον ἐπὶ τῷ Πέτρῳ xotu« ὅς, 
οὐχ ἀπηγορτυ λένον τι πράξας, οὐδὲ uiv πρόσταγμα 
τι τοιοῦτον ἐλλεΐγψας, ὃ ῥᾳθυμίαν ἡ χαταφοόνησιν xaT- 
ηγορεῖ τοῦ ἐλλείποντος, ὑπηρισίαν δὲ x«i τιμὴν τὴν 
παρὰ τοῦ Δετπότον μόνον ὑποδέξασθαι εὐλαθδηθεὶς, 
τοιαύτην ἐδέξχτο τὴν ἀπειλὴν ἣν οὐχ ἔψυγεν ἄν, εἰ 
μὴ, χαθὼς ποοείορηται, ἔγθασε τήν ὀργὴν τῇ ταχύ- 
TX. χαὶ σφροθοότητι τῆς διορθώσεως, llÀjw ἐπειδὴ ὁ 
ἀπαθὸς x«i εὔσπλαγχνος Θεὸς μαχροθυμῶὼν ip ἡμῖν 
εὐδόχησε, xvi πολλάχις ἡμῖν τὸ αὐτὸ xai διὰ πολλῶν 
ὑποδεῖξαι, ἵνα τῷ πλήθει χαὶ τῇ συνεχείᾳ δυνηθῇ 
μόλις ποτὲ ἀοχλευθεῖσα x«i χαταντληθεῖσα $ ψυχὴ 
ἀποτρίψασθαι τὴν πολυχρόνιον τῆἧς παρανομίας συν- 
ἤθειαν, ἐχείνων μόνων πρὸς τὸ παρὸν μνημονεῦσαι 
ἀνα γχαῖον τῶν ἐν τῇ μεγάλῃ χαὶ φοθερᾷ τῆς χρίσεως 
ἡμέοᾳ ἐξ ἀριστερῶν τοῦ Κυρίον ἡμῶν Ἰησοῦ Χρι- 
στοῦ ἱσταμένων" ποὸς οὖς ἔλεγεν (02) ὁ πᾶσαν τὴν 
ἐξουσίαν τῆς χρίσεως λαδὼν παρὰ τοῦ llazpó;, ὁ 
ἐρχόμενος φωτίσαι τὰ χουπτὰ τοῦ σχότους, χαὶ φα- 
νερῶσαι τὰς βουλὰς τῶν χαρδιῶν. Πορεύεσθε ἀπ’ 
ἐμοῦ, οἱ χατηραμένοι, εἰς τὸ πὺρ τὸ αἰώνιον, τὸ 
ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ x«l τοῖς ἀγγέλοις αὐ- 
τοῦ, Καὶ τήν αἰτίαν ἐπήγαγεν, οὐχ’ Ὅς: ἐφονεύσατε, 
λέγων, & ἑἐπορνεύσατε, ἢ ἐψεύσασθε, 8 τινα ἡδιχή- 
σατι, ἢ ἄλλο τι τῶν ἀπηγορευμένων, χἂν τὸ βραχύ- 
τατον γοῦν, ἐποάξατι"' (λὰ τί; Ὅτι τῶν ἀγαθῶν 
ἔργων ᾿υλλήσατε, ᾿Ἐπεΐνασα γὰρ, φησὶ, χαὶ οὐχ 
ideoxa-í μοι oui ἐδένησα, xai οὐχ ἐποτίσατέ 
pi ξίνο: ἥμην, καὶ οὐ συνηγάγετέ uito γυμνὸς, 
xat οὐ περιεῤλετέ κε ἀσθενὴς x«l ἐν γφυλαχῇ, 
χαὶ οὐχ ἐπισχέψασθέ ut. Ταῦτα xal τὰ τοιαῦτα 
Θεοῦ τοῦ ἀγαθοῦ χάριτι, τοῦ θέλοντος μὲν πάντας 
ἀνθοώπους σωθῆναι, χαὶ εἰς ἐμίγνωσιν ἀληθείας 
ἐλθεῖν, διδάσχοντος δὲ ἄνθρωπον γνῶσιν, καταμαθὼν 
ὃν ταῖς ὑεοπνεύστοι: Γραφαῖς, χαὶ ἡνωρίσας μὲν τὴν 
φοιχωδιστάτην αἰτίαν τῆς τοιαύτης τῶν πολλῶν 
πρὸς τε ἀλλήλους χαὶ πρὸς τὰς ἐντολὰς τοῦ Κυρίον 
ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ διαρωνίας, παιδευθεὶς δὲ τὸ 
955105» ἐχεῖνο χοῖΐαα τῆς τοσαύτης παρανοίας, δι- 
δαχθεὶς δὲ x«i πᾶσαν παραχοὴν παντὸς xoluw-o; 


τὸ Matth. xxiv, 35. 19 Psal. οτιῖν, 13. 


(90) Sic mss. nostri. Utraque editio ἀπαγηελλό- 
μος, Nec ita multo post edili καὶ τῶν ἀγαθῶν. At 
mss.7*«t ἢ τῶν. 

(91) Editio utraque παντελεῖ ἀπιστία. Antiqui li- 
bri 727702 ἀπιστίαν. 

(92) Editio Paris. ἀναγχαῖον τὸ €» τῇ μεγάλῃ καὶ 


loco discrimen, nulla distinctio, nihil usquam om- 
ninorelictum est. Non dixit: Hec aut illa, sed, 
Verba mea,omnia simul videlicet, non preeteribunt. 
Scriptum est enim: Fidelis Dominus in omnibus 
verbis suis^?: sive vetet quidvis, sive preecipiat, 
sive promittat, sive minelur, sive que interdicta 
sunt, agantur. sive quic jussa sunt, omittantur. 
Etenim id quod mox de Petro retuli judicium fue- 
rit ad hoc satis animi? non omnino incredulitatis 
morbo laboranti, ut bonorum operum pretermis- 
sionem perinde atque malorum perpetrationem pu- 
niri compertum habcat ac persuasum: qui cum ni- 
hil quod vetitum esset fecisset, nullumque hujus- 
modi preceptum preetermisisset, quod preetermit- 


B tentis aut segniliem argueret aut contemptum, sed 


C 


ministerium Domini honoremqueab eodelatum re- 
cusasset reverentite duntaxat causa, tamen ejus- 
modi comminationem audivit, quam vitare non po- 
tuisset, nisi, ut jam dictum est, celeri ac vehementi 
emendatione iram preverlisset. Quoniam tamen 
libuit benigno ac misericordi Deo patienter nobis- 
cum ac leniter agere, seepeque et multis exemplis 
idipsum nobiscommonstrare, ut animus multitudine 
atque assiduitate vix tandem aliquando commotus 
et excitatus, diutinam iniquitatis consuetudinem 
delere posset,nunc eorum duntaxatfacienda mentio 
est, qui in magna ac horrenda judicii die ad Do- 
mini nostri Jesu Christi levam stabunt: quibus 
dieturusestis, qui omni judicandi potestate a Patre 
accepta,venitilluminaturus abscondita tenebrarum 
consiliaque cordium patefacturus: Disceditea me, 
maledicti,in $gnem sglernum,qui paratus est diabolo 
et angelis ejus 18, Quin et causam subjunxit, nequa- 
quam dicens: Quia occidistis, aut fornicati estis, 
aut mendacium dixistis, aut cuipiam jntulistis in- 
juriam, aut aliud quidqwam saltem minutissimum 
ex iis quie prohibita sunt, fecistis: sed quid? Quo- 
niam bona opera neglexistis.Esurivi enim,inquit, 
et non dedistis mihi manducare; sitivi,et non dedistis 
mihi potum : hospes eram, et non collegistis me: 
nudus, et non cooperuistis me : infirmus et ín car- 
cere, et non visitastis me". Ubi benignissimi Dei 
gratia, qui vult omnes homines salvos fieri, et ad 
verita!isagnitionem pervenire'*,docetque hominem 
scientiam, animadverti hiec atque id genus alia in 
divinis Scripturis, ubi hujus dissentionis qua multi 
ἃ se invicem et a Domini nostri Jesu Christi prie- 
ceptis dissident, causam admodum horrendam novi 
ubi formidandum illud judicium quod contra tan- 
tam iniquitatem proferendum. est, edoctus sum, 
ubi inobedientiam quamlibet, qua omne Dei judi- 


186 Matth. xxv, 41. 117 ibid. 42, 43. 18} Tim. i1, 4. 


φοθερᾷ τῆς χρέσεως ἡμέρα πρὸς τοὺς ἐξ ἀριστερῶν τοῦ 
Κυρίου 545» Ἰησοῦ Χριστοῦ ἱσταμένους λεχύξν, πρὸς 
o7, ἔλεγεν: quod contortum est atque perplexum. 
Editio Ven. el mss. duo preter Combeflsianum ut 
in contextu, planius ac clarius. 


615 


cium violatur,equaliter plecti didici; itemque $99 3 
gnarus et metuendi illius judicii, quod in eos pro- 
nuntietur qui cum ipsi non peceassent, tamen quod 
studium bonum in peccantes non ostendissent, ire 
facti sunt participes, idque, cum sepe admissi 
peccati neconscii quidemessent; necessarium duxi, 
etsi sero, quod semper exspectarem eos, qui idem 
pietatis certamen suscepissent, nec tantum habe- 
rem fiducire in me uno, forte tamen non intem- 
pestive, ut eos commonefaciam, qui se in hoc pie- 
tatis certamine exercent, necessarium igitur putavi, 
nuuc saltem pro viribus secundum omnium com- 
munia vota ex divinis Scripturis proferre que dis- 
plicent Deo et in quibus delectatur : ut per Domini 
nostri Jesu Christi gratiam et Spiritus sancti do- 
ctriuam secedentes, tam a voluntatum nostrarum 
consuetudine, quam ab humanarum traditionum 
observatione, ambula: tes vero juxta Evangelium 
beati Dei Jesu Christi Domini nostri, sicque hoc 
tempore viventes ut ei placeamus, partim iis quee 
prohibentur rebus studiosius vitandis, partim iis, 
quiapprobantur,diligentiusexsequendis,digniha- 
beamur qui in futuro immortalitatis seculo iram 
fugiamusin contumacie filios venturam, talesque 
exsistamus, qui eternam vitam et celeste regnum 
mereamur,quod ἃ Domino Jesu Christo promissum 
est omnibus Custodientibus testumentum ejus, et 
memoria retinentibus mandata ejus. ut faciam ea 13. 
Et quoniam memini Apostoli, qui dicit: Zn Christo 
Jesu neque círeumcisio alíquid valet, neque prz- 
putium : sed fides qute per charitatem operatur*e: 
consequens simul ac necessarium existimavi, ut 
sanam fidem ac piam de Patre et Filio et Spiritu 
sancto sententiam prius expoherem,et ita demum 
moralia attexerem. 


EJUSDEM DE FIDE. 


I. Dei optimi gratiacum mihi innotuisset vestrie 
pietatis mandatum, idque dignum vestra ista in 
Christo erga Deum dilectione, quo pie fidei eon- 
fessionem litteris consignatam a nobis petivistis, 
primum quidem tenuitatis atque infirmitatis mete 
conscius respondere veritus sum: sed simul atque 
memini Apostoli, qui dixit: Supportantes invicem 
in charitate?! ; et rursus : Corde enim creditur ad 
justitiam: ore autem confessiofit ad salutem**; rem 
periculosam duxi, si vobis morem non gererem, 
silentioquesalutarem confessionem preeterirem, fi- 
duciam habens per Christum in Deo, sicut scriptum 
est: Non quod sufficientes simus cogitare aliquid a 


19 Psal. crj, 18. 89 Galat. v, 6. *! Ephes, tv, 2. 
(93) Editio Paris. ἀπειθείας ϑυναίμεθά, ἄξιοι, Vox 
δυναίμεθα neque in nostris codicibus, neque in 
editione Veneta legitur. 
(94) Editio Paris. ἄξιον ἐκ τῆς. Vocula ἐκ neque 
in nostris, neque in Combefisii codice reperitur ; 


S. BASILII MAGNI. 


016 


À Θεοῦ ἐπίσης ἐχϑιχεῖσθαι, ἔτι δὲ xal τὸ φοδερὸν ἐχεῖνο 
xolua χαταμαθὼν, τὸ ἐπὶ τοὺς μὴ ἁμαρτήσαντας utv, 
παραπολαύσαντας δὲ ὅμως τῆς ὀργῆς, dux τὸ μὴ τὸν 
ἀγαθὸν ξᾷξλον χατὰ τῶν ἡμαρτηκότων ἐπιδείξασθαι, 
καίτοι πολλάχις μηδὲ συνεγνωχότας τὸ ἁμάρτημα" 
ἀναγκαῖον ἐλογισάμην, εἰ καὶ ὀψὲ τοῦ χαιροῦ, διὰ 
τὸ ἀναμένειν ἀεὶ τοὺς τὸν αὐτὸν ἀγῶνα τῆς θεοσε- 
δείας ἀνειληφότας, xai μὲ θαῤῥεῖν ἑαυτῷ μόνῳ, ἀλλ' 
οὖκ ἀκαίρως γε τάχα, νῦν γοῦν πρὸς ὑπόμνησιν τοῖς 
ἀγωνιζομένοις τὸν ἀγῶνα τῆς θεοσεδείας, ἀναλεξά- 
μένος ἐκ τῶν θεοπνεύστων Γραφῶν vd τε ἁπαρέ- 
6xoyta τῷ Θεῷ, xal οἷς εὐαρεστεῖται πκραθέσθαι, ὡς 
ἄν οἷός τε ὦ, χατ, εὐχὰς χοινάς" ἕνα χαταξιωθῶμεν 
χάριτι τοῦ Κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ xal dida. 
σχαλίᾳ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ἀποπηδήσαντις μὲν 
τῆς τε τῶν ἰδίων θελημάτων συνηθείας, καὶ τῆς τῶν 
ἀνθρωπίνων παραδόσεων παρατηρήσεως" στοιχή- 
σαντες δὲ τῷ Εὐαγγελίῳ τοῦ μαχαρίον Θιοῦ Ἰησοῦ 
Χριστοῦ, τοῦ Κυρίον μῶν, χαὶ χατὰ τὸν χαιρὸν τὸν 
παρόντα εὐαρέστως αὐτῷ ξέσαντες διά τε σφοδροτέ- 
ρας ἀναχωβήσεως τῶν χεχωλυμένων xal σπουϑαιο- 
τέρας ἐπιμελείας τῶν ἐγχεχριμένων, ἐν τῷ μῶλοντι 
αἰῶνι τῆς ἀθανασίας φυγεῖν μὲν τὸν ὀργὴν ti» ἐπερ- 
χομένην ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας δυναίμεθα, 4ξ- 
tot (93) δὲ εὑρεθξναι τῆς αἰωνίον ξωξς, καὶ ἑπουρανίον 
βασιλείας τῆς ἐπηγγδμένης παρὰ τοῦ Ἀνρίου 'Im- 
σοῦ Χριστοῦ πᾶσι Τοῖς φυλάσσονσι τὴν διαθήχην 
αὐτοῦ, χαὶ μεωνγμενοες τῶν ἐντολῶν αὐτοῦ, τοῦ 
ποιῆσαι αὐτάς. Μεμνημένος dü τοῦ ᾿Αποστόλου εἰ- 
πόντος Ἐν Χριστῷ Ἰοσοῦ οὔτε περιτομή τι 
ἰσχύει, οὔτε ἀκροβυστία, ἀλλὰ πίστις du ἀγάπης 
δυεργουμένη" ἀχόλουθον ὁμοῦ xml ἀναγχαῖον ἐλογι- 
σάμην, τὴν ὑγιαίνουσαν πίστιν καὶ εὐσεδῆ δόξαν 
πεοί τε Πατρὸς χαὶ Υἱοῦ χαὶ ἀγίον Πνεύματος 
παραθέσθαι πρότερον, καὶ οὕτως ἐπισννάψαι τὰ 
φθιχά. 


C 





TOY AYTOY ΠΕΡῚ ΠΙΣΤΕΩΣ, 


|. Θεοῦ τοῦ ἀγαθοῦ χάριτι τὸ ἐπίταγμα τῆς ὑμε- 
τέρας εὐλαδείας χαταμαθὼν ἄξιον τὸς (θά) ἐν Χριστῷ 
πρὸς τὸν Θεὸν ἀγάπης, ἕν ὦ τς εὐσεδοὺῦς πίστεως 
ἔγγραφον ἐπιξζητήσατε παρ᾽ ἡμῶν ὁμολογίαν, τὰ 
μὲν πρῶτα ἐπαισθανόμενος τῆς ἑαυτοῦ ταπεινώσεως 
xal ἀσθενείας, ὥχνουν πρὸς τὴν ἀπόχρισιν: ὡς δὲ 
ἐμνημόνευσα τοῦ ᾿λποστόλον εἰπόντος, ᾿Ανεχόμενοι 
ἀλλήλων ἐν ἀγάπῃ - xe πάλιν, Καρδέᾳ 49p πι- 
στεύεται εἰς διχαιοσύνον, στόματι δὲ ὁμολο- 
μεῖται εἰς σωτηρίαν. οὐχ ἀχένδυνον δηγησάμην τὸ 
ἀντειπεῖν μὲν ὑμῖν, σιπμῆσαι δὲ τὴν Gerüpto» ὁμο- 
λογίαν, πεποίθησιν ἔχων διὰ τοῦ Χριστοῦ πρὸς τὸν 
Θεὸν, ὡς γέγραπται. Οὐχ ὅτι ἰχανοὶ ἐσμεν ἀφ᾽ 


D 


82 Rom. x, 10. 


nec dubium, quin abesse debeat. Haud lon 
utraque editio ὑπεξητήσατε, Codex Combet. et alii 
duo ἐπεξητήσατε. Mox mss. duo preeter Combeti- 
sianum ἑμακντοῦ ταπεινότητος. 


617 


wórgg ἡμῶν 4x τοῦ Θεοῦ, τοῦ τότε (95) μὲν ἐκεί- 
γους, νῦν δὲ καὶ ἡμᾶς, καὶ τοῦτο δι᾽ ὑμᾶς, ἱκα- 
γώσαντος γενέσθαι διακόνους Καινῆς Διαθήχης, οὐ 
ἡράμματος, ἀλλὰ πνεύματος, Διᾳκόνον δὲ πιστοῦ 
ἴδιον ἴστε πάντως χαὶ αὐτοὶ τὸ, ἅπερ ἄν εἰς (90) 
τοὺς συνδούλους οἰκονομῆσαι παρὰ τοῦ ἀγαθοῦ Δε- 
σπότον πιστευθῇ, ταῦτα διασῶσαι τούτοις ἀνοθεύ- 
τως καὶ ἀχαπηλεύτως. Ὥστε κἀγὼ, ἅπερ ἔμαθον ἐκ 
τῆς θιοπνεύστον Γραφῆς, ταῦτα ὑμῖν παραθέσθαι 
χατὰ τὸ ἀρέσκον Θεῷ, πρὸς τὸ χοινῇ συμφέρον 
ὀφειλέτης εἰμί, Ei γὰρ αὐτὸς 6 Κύριος, ἐν ᾧ εὐδό- 
xc: ὁ Πατὴρ, Ἐν ᾧ εἰσι πάντες οἱ θησανροὶ 
τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώσεως ἀπόκρυφοι, ὁ πᾶσαν 
μὲν τὴν ἐξουσιαν, πᾶσαν δὲ τὴν κρίσιν. λαθὼν 
παρὰ τοῦ Τιατρός, 'EvroXà» ἔϑωχέ μοι (97), φησὶ, 
Tí εἴπω, καὶ TÜ λαλήσω" καὶ πάλιν" "A σὖν ἐγὼ 
λαλῶ, χαθὼς εἴρηκέ pot ὁ Πατὴρ, οὕτω λαλῶ" 
καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἂφ' ἑαυτοῦ οὐ λαλεῖ, ἀλλ' 
ὅσα ἂν ἀχούσῃ παρ' αὐτοῦ, ταῦτα λαλεῖ' πόσῳ 
μᾶλλον ἡμῖν εὐσεθδές τε ὁμοῦ καὶ ἀσφαλὲς (98) 
τοῦτο φρογεῖν x«i ποιεῖν ἐν ὀνόματι τοῦ Κυρίου 
ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ; Ἕως μὲν οὖν ἀγωνίξεσθαι 
πρὸς τὰς ἐπανισταμένας χατὰ καιρὸν αἱρέσεις 
ἐχρῆν, ἑπόμενος τοῖς προειληφόσιν, ἀκόλουθον ἡγού- 
μὴν τῇ διαφορᾷ τῆς ἐπισπειρομένης ὑπὸ τοῦ δια- 
βόλου ἀσεβείας, ταῖς ἀντιθέτοις φωναῖς (99) χω- 
λύειν, ὃ χαὶ ἀνατρέπειν τὰς ἐπαγομένας βλασφημίας, 
xai ἄλλοτε ἄλλαις, ὡς ἂν ἢ χρεία τῶν νοσούντων κατ- 
ἡνάγχασε, χαὶ ταύταις πολλάκις ἀγράφοις μὲν, ὅμως 
à" οὖν οὐκ ἀπιξενωμέναις τῆς χατὰ τὴν Τραφὴν εὖσε- 
βοῦς διανοίας" τοῦ ᾿Αποστόλον πολλώκις χαὲ ᾿Ελλη- 
νικοῖς ῥήμασι χρήσασθαι μὴ παραίτη ταμένον (1) πρὸς 
τὸν ἴδιον σχοπόν, Νῦν δὲ πρὸς τὸν κοινὸν ἡμῶν τε χαὶ 
ὑμῶν σχοπὸν ἀρμόξον ἐλογισάμην ἐν ἁπλότητι τῆς 
ὑγιαινούσης πίστεως τὸ ἐπίταγμα τῆς ὑμετέρας ἐν 
Χριστῷ ἀγώπης πληρῶσαι, εἰπὼν (3) ἃ ἐδιϑώχθην 
παρὰ τῆς θεοπνεύστον Γραφῆς" φειδόμενος μὲν καὶ 
τῶν ὀνομάτων, χαὶ ῥημάώτων ἐκείνων, ἃ λέξεσι μὲν 
αὐταῖς οὐκ ἐμψέρεται τῇ ὑεία Γραφῇ, διάνοιάν γε 
μὴν τὴν ἐκείνην ἐγχειμένην τῇ Γραφῇ διασώξει" ὅσα 
δὲ πρὸς τῷ ξένῳ τῆς λέξεως ἔτι καὶ τὸν νοῦν ξένον 
ἡμῖν ἐπεισάγει, καὶ ἃ οὐχ ἔστιν ὑπὸ τῶν ἀγίων κηρ- 
νσσόμενᾳ (3) εὑρεῖν, ταῦτα ὡς ξένα καὶ ἀγλότρια τῆς 
εὐσεδοῦς πίστεως παντάπασι παραιτούμενος, Πίστις 


DE FIDE 
Ἰαυτῶν λογίσασθαὶ τι, ὡς ἐξ ἑαυτῶν" ἀλλ᾽ ἡ ἵκα- Ὁ mobis, quasi ez. nobis: sed sufficientia nostra ex 


678 


Deo est **, qui tum quidem illos, nune vero nos 
eliam idque propter vos, idoneos effecit ut minís- 
tri essemus Novi Testamenti, non littere, sed spi- 
ritus *, Id autem fidelis ministri proprium esse 
scitis utique et vos ipsi, nimirum ut que conservis 
suis dispensanda a benigno Domino acceperit, 
eadem pura et sincera ipsis servet, Quocirea ego 
quoque, quee ex divina Seriptura didici, ea ad com- 
munem utilitatem ita, ut Deo placet, apponere de- 
beo. Etenim si ipse 99,4 Dominus, in quo bene 
conrplaeilüm est Patri, [n quo sunt omnes thesauri 
sapientie et scientiz absconditi **, qui a Patre ac- 
cepta potestate omní, omnique Judicio, ait: Man- 


datum dedit mihi, quid dicam, et quid loquar "^ ; 


p et iterum : Que ergo ego loquor, sicut dixit. mihi 


Pater, sic loquor " ; item si Spiritus sanctus a 
seipso non loquitur,sed qutecunque audierit ab eo, 
hee loquitur "; quanto potiori jure id in no- 
mine Domini nostri Jesu Christri sentire et 
facere pium simul et securum nobis fuerit? Dum 
igitur adversus haereses vario tempore exortas pu- 
gnandum esset, majorum exempla secutus, conse- 
quens esse existimavi, ul ejus que a diabolo seri- 
turimpietatis habita ratione, eas que inducuntur 
blasphemias vocabulis contrariis cohiberem, aut 
eliam everterem : el aliis atque aliis verbis prout 
egrotantium utilitas cogebat, uterer, que etiamsi 
siepe scripta non invenirentur, lamen a pio Scrip- 
ture sensa non abhorrebant: quod Apostolus quo- 


C que non raro fecit, qui Graecorum. verbis con- 


gruenter suo proposito convenienterque nti non 
fastidivit. Nune aulem communi scopo tam nostro 
quam vestro convenire putavi, si in sanm fidei 
simplicitate sequerer vestrze istius in Christo dilec- 
tionis mandatum, eaque dicerem que a sacra 
Scriptura aceepissem, sed sie, ut. pareus sim in 
illis nominibus et verbis usurpandis, que ipsis 
litteris et syllabis in divina Scriptura non repe- 
riuntur, tametsi eam quam Scriptura profert sen- 
tentiam servant : quie vcro preter dielionis novi- 
tatem novum etiam et peregrinum sensum nobis 
exhibent, queque non inveniuntur usurpata a 
sanctis, ea uti peregrina et a pia fide aliena om- 
nino averser. Est igitur fides assensus haud hiesi- 


μὲν οὖν ἐστι σνγχατάθεσις ἀδιάκριτος τῶν ἀκονσθέν- D tans super lis que audita sunt, veritatem eorum 


88. 11 Cor. mu, 5, Κ᾿ ibid, 6. "5. Coloss. n, 3. ** Joan. xu, 49. 51 ibid. 50. ** Joan, xxi, 13. 


(05) Regii duo libri τὸν Θεὸν, ὃς καὶ ἱκάνωσεν 
ἡμᾶς τότε haud. recte. Codex. Voss. ὡς καί, ete., 


ut superius. ! 

(6) Utraque edilio ὅπερ ἂν εἰ, Codex Voss. et 
alii res. ἅπερ ἄν, Mox idem codex Vossili et alii 
duo ἀνόβξως, 

(07) Editi el Reg. secundus δέδωχέ μοι, Codex 
Voss. et alli tress £dwxs. 

(08) Codex Voss. εὐσεδέστερον καὶ ἀσναλές. 

(99) Editio utraque et Reg. secundus prima 
manu ταῖς ἀντιτύποις φωναῖς, Alii tres mss., quibus 
consentit Reg. secundus manu posteriore, ταῖς 
ἀντιθέτοις φωναῖς, Statim codex Voss. el unus Reg. 


τὰς ἐπεισαγομένας, Nec ila multo post Reg. tertius 
et edilio Yen. in margine ὅλως δ' οὖν οὐχ, 5 
(1) Editio Paris, et Reg. tertius, ὥσπερ οὖν χαὶ à 
Ἀπόστολος πολλάκις πεποίηχεν, ᾿Ελληνιχοῖς ῥήμασι 
ἡσασῦαι μὴ παραιτησάμενος. Codices Vossii el 
ombefisii et alii duo ut in contextu, brevius et 
rectius, 
(2) Reg. primus πληρῶσαι xai εἰπεῖν, Mox unus 
T ων. 


Reg. ? 

ἢ) Codex Voss. et unus Reg. ἐπεισώγει xe οὖν 
οὐχ ἔστιν, χηρυπσόμενον, Reg. terlius καὶ ὃν οὐχ 
ἕνεστι, sensum novum et peregrinum, quemque non 
invenias vulgatum a sanctis. 


670 


S, BASILII MAGNI 


quie Dei munere praedicata sunt. persuasissumama Δ τ £5 -ixi)oanuz τῆς moz]. cu»  rrToy 55e 


habens : quam fidem ostendit Abraham hoc tes- 
timonio laudatus : Yom hesitacu dif Ádentia, sed 
conforiatus est fide, dans glorwem Deo: imo pie- 
nissime sciens. quod is qwi promisit, potens est. ei 
facere "^. Quod si Fidelis est Dominus in omuibus 
verbis suis ^, Fidelia etiain omnia masiata jus, 
confirmata in soculum ρα, facta ia. reruate 
et aequitate *'. manifestus a fide lapsus est ac su- 
perbiz crimen, si quis aut quidquam eorum qua 
scripta sunt reprobet, aat aliquid ex iis quae scrip- 
tis mandata non sunt, introducat, cum Dominus 
noster Jesus Christus dicat: Oves meg ccceom memm 
audient ?* ; et paulo. ante dixerat: ἔσεισε ew- 
Lem non sequentur, sed fugient. αὖ en: quim nom 


mocrerunt tocem alienorum ? : Apostolusque, B 


sumpto ex hominibus exempio, quilpiam in dà- 
vinis Scripturis addere, aut demere vebementus 
vetet, his verbis: Tamen homimis conÁrmatum 
testamenta Remo spernit aut sugerordinat ?*. 

2. Omnem itaque vocem ac sententiam a Do- 
mini $4 5 doctrinaalienam sie nos sessper et nume 
fugere statuimus, eum scopus, qui, uti peras dixi, 
nune nobis et vobis prooositus est, ab argumentis 
ilis, a quibus alias alia modo ad aliquid aut. seri- 
bendum ant dicendum adducebamur, multum 
differat Nam tune quidem confatare haeresim, 
et diaboli insidias subvertere conabamur : nune 
vero simpliciter fidem sanam comfiteri ac declarare 
nobis proponimus. ἔδησε nume mobis non dez 


t5. Xzsí—c. ξυτῶκ izGdulT-3 τατι ας ες: ALaex. 
ὅτι m 72 Ξχα πὀ cz ! ελυναςυϑη 
TÉ cum. dau; δαξζτ τῷ e. χαὶ πιχηηφασς- 
ἤει: 4c. 1 ELXTIA—cER.S owl 5. ἔστι rx ποεξ- 
7m. E. 35 Hrr-a; n1 4 Koadc e Ξετι τος: Ad994; 
x71, 


ZClITTUE S "AA 


Πεστας δὲ —ETwI σὲ arme $5792. 


ἐττεοι- 
zr" i; τὰ πε -Ὁ ud. Ξεπιεξ έαε E) 
saa «x σαὶ mla-z-t, s«xz ἔπκπτωσι: πίττου: χαὶ 


s-inpsexem, 2x-v7encm. ἃ sci τὶ τῶν 7r7/222- 
mr»«. ἃ LCEUER]UO τῶωι XX 7094 :3$9--. τοῦ i569» 


Az» IzT12 Wscrc02 mcn ἘΣ ἐπὰ ποοβατα 
τῆς Exil c-r. ErSas- χαὶ π2ῦ ταῦτ δὲ εξοκαότος 
Aaas-ims Gi Go πὰ ἀπαλυγῆχτηοτιν ἀλλὰ φεύξονται 
ατ᾿ «τεὸς ὅτε αὐκ Xt Tie τλλοτοῦν» τὸν φυνξν" 


72 1297:-3€» αἀπαγαασενοντις τὸ κηντότεναι ER ὑνελεῖν 
Ξξι £ ταῖς δαεπιαίατοι: ἔταναξ-͵ δὲ ὧν φετιν. Ou«; 
αὐϑτσνν» πακυδακεῦναν dui οὐδεὶς ἀϑετεῖ, £& 
ἀπξεϑεχτικ ατπα. 

?. Dasu» uz» €x» ἀλλοτεία τῆς τοῦ Κυοίου διδα- 
«παλίας φασὶν amh Lye οὕτως En. πκανυτοτε xxi 
νῷ» ἀπουεν; τὸν (5) ἐγιώκεαεεν, παὶ 792 σχοποῦ δὲ, 
ὡς πιοεῖσαν, 732 νὸν Kxi» τε χαὶ υαῖν πουχεικίνον, 
“αταχλν διπαδεοντος 6e 2rePiTm ἐχείνων, ὑφ᾽ 
^e ἄλλοτε Sale Orb τὸ γοάναε 7t EK εἰσεῖν ποοζχθχ- 
τὰς τοῦ Pusfeams aefeedzm. arzuudelrs, v7» δὲ τῆς 
vjenr»euqu.; πέτταος (6) ἀκαλαγία τὸἡἠ “αὶ ψανέοωσις 
τὰς zeexmcus. Οὐκοῦν αὖξε τοῦ λάγευ yuse«x-ie 


congruit dicendi genus. Quemadmodum enim ho- ( 4 αὐτὸς ui» παὶ wu» ἀσκούς FN que ox ἂν λάδοι 


mo qui preeliaturus est, et qui operam agriculture 
daturus, non eadem in manus instrumenta sumat 
(alia namque sunt instrumenta eorum quin in se- 
parant et alii» sunt armature eorum qui in. belio 
ordinantur!, sie qui in sapa docirima coboriatur, 
et qui contradieentes refutat, eodem dicendi ge- 
nere non utatur: Aliud enim usurpatur dicendi ge- 
nus ad refellendum, aliud ad exhortandum. Alia 
simplieitas eorum qui in pace pietatem confitea- 
tuz, et alii sudores eorum qui se adversus faisse 
scientia discrepantiam opponunt.Quamobrem nos 
quoque sic sermones nostros in judicio disponen 
tes, ubique ea quae ad custodiendam ant zdifican- 


Jmegu (ἄλλα Qe cxi τῶν ἂν Gd5z τὰ κοὺς τὸ 
Di» ὑκυτοῖς ἐεπινυντωα, ὥλακ Pi πανοξλξαι (;) τῶν 
i» z9hbm κυπα-αστοκένυυ), οὕτως Qux ἂν εἴποι τὰ 


"Axis “ἀξ ee λόγου 
43292 πεβακλητίχου. 

73Xax ἀσξστε: τῶν D» εἰλήνς τὴν εὐτεΐεια ὕπολο- 
“τστων, ταὶ ὠλλε εἴνῦτι: τῶν πὸ: τὰς ἄἀντιθέ- 
€u; τὸ: ὑευδωνπε γοαυτνως ἐττεξινοο. Ὥττε ἄν 
τοῦτυ τῷ -secw rzi ᾿ πεῖς οἰκεναχουντε: τεὺς λόγους 
ἐπῶν» D χοίττι ππαντπχυ τις EX; τὴν τυλχχὰν i 
euademxi» τῆς Ξίτττωυ: πκολουΐως JaxTur2:ÜT, καὶ 
pr» τῶ D» zirfe diea τι Φιαδολιω καταλύειν Ξαιδυ- 


dam fidem pertinent, modo apto atque consenta- p zie; αὐτὲν ἀγωνετττεώτεῦαν (8) mc xam, 
neo adhibeamus, sic ut modo iis qui diabolico ar- ποτὶ δὲ τοῖς οὐκυδεχεῖξϑαι Saziixrewe; Cp αὐτὸ x-Asi- 


tificio eam destruere nituntur, resistamus validius, 
modo vero iis qui in ipsa sedificari volunt, simpli- 
eius et familiarius ipsam exponamus, nihilque 
aliud peragamus quam quod ab Apostolo dictum 


^ hom. iv, 21. ?* Psal. σχεῖν, 13. ** Psal. cx, 8. ** Joan, x, 27. " ibid. 5. 


$& Codex Voss. et unus Reg. zzx;, “ται ὁ Θεὸς. 
477775;, et ἃ quoque legitur in Reg. primo manu 
recentiore. Mox unus Reg. 27,55 αὐτοῦ, Ξξιστεσαι 
21 2517). 71 Ξεσται Ξῶσαι, aulem opere pre- 
trum ?3t, "mia mandata fidelia esse. 

"5 Reg. UDUS 7» ἀποφυγεῖν. 


x*17:299 χαὶ οἰχεευτεσαν αὐτὲν — E10, 4231294, χαὶ 


€23:» ἄλλο 793771; & UxiD4 τὸ z33& 732 Mz3379- 
- - - A E - - * - 
ay) (9) ctox25€» E302: κῶς j8 233 


στὸ ἀσξεσϑιῦξναι. lloc 1 ἐλθεῖν ἐπ᾿ 


EA EXX. 
x27€» "X» τὰς 


* Galat. in, 15, 


(δ᾽; Codex yos. ^ 
(4) Antiqui duo 
unus ex ἄν εἶχε. 
(8) L'uraque editio et Reg. secundus &-xyv»- 
2--1309 8855. Cj st $7 G7 1890. 


ires mass. 
(9) Codex Voss. et alii duo ὑπὸ τοῦ λποετόλου. 


7,193; Ξίστοως. 
libri καὶ ἄλλαι πανος. Mox Reg. 


681 


DE FIDE. 


πίστεως ὁμολογίαν, χἀχεῖνο ἐπισημήνασθαι ἄξιον" À est: UL sciatis quomodo oporteat vos unicuique re« 


ὅτι τὴν τοῦ Θεοῦ μεγαλειότητα χαὶ δόξαν, xai λόγῳ 
ἀπερίληπτον οὖσαν, x«i νῷ (10) ἀκατάληπτον, ἐνὶ 
μὲν ῥήματι ἢ νοήματι οὔτε δηλωθῆναι, οὔτε νοηθῆναι 
οἷόν τε ἦν' διὰ πλειόνων δὲ τῶν ἐνστρεφομένων τῇ 
ἡμετέρᾳ χρήσει ἢ θεόπνευστος Ἐραφὴ μόλις τοῖς 
χαθαροῖς τῇ xxpdiz, ὡς δι' ἐσόπτρον, ἤνίξατο. Τὸ μὲν 
γὰρ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον, xul ἢ τελεία ἐπίγνω- 
σις ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι τοῖς ἀξίοις ἀποδοθῆναι 
ἐπήγγελται" νῦν δὲ, χἂν Παῦλός τις Z, χἂν Πέτρος, 
βλέπει μὲν ἀληθῶς ἃ βλέπει, xai οὐ πλανᾶται, οὐδὲ 
φαντάξεται, δι' ἐσόπτρου δὲ ὅμως βλέπει, καὶ ἕν 
αἰνέγματιε (11), καὶ τὸ ἐκ μέρους νῦν εὐχαρίστοις δε- 
χόμενος, τὸ τέλειον εἰς τὸ μέλλον περιχαρῶς ἀπεχδέ- 
χεται. “Ὅπερ πιστοῦται μὲν ὁ ἀπόστολος Παῦλος, τῷ 
τοιούτῳ τινὶ τρόπῳ χατασχευάξων τὸν λόγον, ὅτι B 
Ὥσπερ, Ὅτε μὲν ἥμην (12) νήπιος, ἄρτι τὰ στοιχεῖα 
τῆς ἀρχῆς τῶν λογίων τοῦ Θεοῦ ἐχμανθάνων, ὡς 
νήπιος ἐλάλουν, ὡς νήπιος ἐφρόνουν (A3), ὡς νή- 
πιος ἐλογιξόμην" ὅτε δὲ γέγονα ἀνὴρ, καὶ εἰς 
μέτρον ἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ ἐπεὶ- 
ἡῦμαι φθάσαι, τὰ τοῦ νηπίου χατήργηχα, Καὶ 
τοσαύτην ἔσχον ἐν τῇ τῶν θείων χαταλήψει τὴν προ- 
κοπὴν καὶ βελτίωσιν, ὥστε τὴν μὲν ἐν τῇ 'lovdaixg 
λατρείᾳ ἐπέγνωσιν νηπίας φρενὸς ἐοικέναι χινήμασιν, 
ἀνδρὶ δὲ ἤδη τὰ πώντα τελείῳ προσήχουσαν τὴν διὰ 
τοῦ Εὐαγγελίου γνῶσιν, Οὕτως ἐν σνγχρίσει τῆς ἐν 
τῷ μέδλοντι αἰῶνι τοῖς ἀξίοις ἀποχαλνφθη σομένης 
ἡνώσεως, χαὶ τὸ δοχοὺν νῦν ἐν τῇ γνώσει τέλειον 
βραχύ τι καὶ ἀμυδρότερον τοσοῦτον, ὡς πλέον ἀπολιμ- 


spondere **, Sed antequam deveniamus ad ipsam 
fidei confessionem, illud etiam merito observan- 
dum fuerit : Dei majestatem et gloriam, cum et 
sermone inexplicabilis sit et mente incomprehensi- 
bilis, uno verbo aut una cogitatione neque decla- 
rari, neque intelligi posse, imo etiam eam a sacra 
Scriptura per plura verba nostro usu recepta, vix 
etiam iis qui puro corde sunt,veluti per speculum, 
obscure significari. Nam promissum est fore, ut 
facies ad faciem, et perfecta cognitio iis qui digni 
habiti fuerint, in futuro szculo exhibenda sit: 
nunc vero sive Paulus quis sit, sive Petrus, videt 
quidem vere qus videt, et non errat, neque ima- 
ginalione luditur, sed tamen per speculum et in 
senigmate cernit, el quod nunc ex parla est *^, 
cum graliarum actione suscipiens, quod perfectum 
esL", in füturo c&vo cum ingenti gaudio exspe- 
clal. Quod ita esse confirmal apostolus Paulus, 
qui suum sermonem tali quodam modo componit: 
Quemadmodum, Cum essem parvulus**, prima elo- 
quiorum Dei elementa recens edoctus, loquebar ut 
parvulus,sapiebam ut parvulus, cogitabam ut par- 
vulus : 996 cum vero vir factus sum, etad men- 
suram talis plenitudinis Christi * pervenire fe- 
stino, eracuavi qu& erant parvuli. Atque in divinis 
Seripturis percipiendis ila profeci, et excellui, ut 
ea qua in Judaieo cultu habetur cognitio puerilis 
anim: motibus sit comparanda, et contra nolitta 
per Evangelium acquisita viro jam in omnibus per- 


πάνεσθαι τῆς ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι τρανότητος, ἢ C fecto conveniat, Sic et quod nunc in cognitione 


ὅσον ἀπολιμπάνεται τοῦ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον 
τὸ δι' ἐσόπτρου βλέπειν καὶ ἐν αἰνίγματι (44). Συν- 
ἱστῶσι δὲ τοῦτο xul οἱ περὶ τὸν μακάριον Πέτρον χαὶ 
᾿Ιωάννην μαθηταὶ τοῦ Κυρίου, τῇ χατὰ τὸν παρόντα 
βίον ἀεὶ πρὸς τὸ μεῖξον ἐπιδόσει χαὶ προχοπῇ τὸ ὑπερ- 
βάλλον τῆς ἐν τῷ μέλλοντι τηρουμένης αἰῶνι γνώσεως 
οὐκ ἔλαττον καὶ αὐτοὶ πιστούμενοι, Οἴτινες, μετὰ τὸ 
ἄξιοι φανῆναι τῆς παρὰ τοῦ Κυρίου ἐχλογῆς, τῆς σὺν 
«oru διαγωγῆς, τῆς παρ᾽ αὐτοῦ ἀποστολῆς, τῆς τῶν 
πνευματιχῶν χαρισμάτων διανομῆς, μετὰ τὸ ἀχοῦ- 
σαι: Ὑμῖν δέδοται γνῶναι τὰ μνστήρια τῆς βα- 
σιλείας τῶν οὐρανῶν, μετὰ (46) τὴν τοιαύτην "νῶ- 
σιν, μετὰ τὴν ἀποχάλυψιν τῶν τοῖς λοιποῖς ἀποῤῥήτων, 
ὅμως ὕστερόν ποτε, περὶ αὐτὸ λοιπὸν τοῦ Κυρίου 


* Coloss. 1v, 6, "51 Cor. xin, 45, 91 ibid, 40, 


perfectum videlur, si cum futuri seculi scientia 
iis qui digni exstiterint revelanda conferatur, exi- 
guum quiddam est et obseurum usque adeo, ut 
magis a futuri sceculi claritate absit, quam visio 
per speculum et in cenigmale facta abest ab illa 
quie facie ad faciem fit. Confirmant autem hoc et 
beati Petrus et Joannes, aliique Domini diseipuli. 
Nametiamsiin presenti vita semper magis ac magis 
proveherentur ac proficerent, nihilominus tamen 
ipsi quoque incredibilem esse magnitudinem ejus 
scientiie probant,quze in futuro seculo possidenda 
servatur. Qui postquam visi essent digni qui elige- 
rentur a Domino, qui una cum ipso vitam dege- 
rent, qui illius essent apostoli, qui spiritualia dona 


" ibid. 44. *? Ephes. 1v, 13. 


(0) Codex Voss, et unus Reg. primus xai νῷ D aitqueíinterpretem veterem inscite hunc locum ver^ 


0uTEXV. 

(11) Utraque editio el Reg. primus x«i αἰνέγμα- 
τος, et per znigma. Codex Combef. et alii duo xoi 
εν αἰνίγματι, Ibidem unus ms. Reg. μίοους δὲ vvv. 
Subinde Reg. primus ὅπερ δὴ πιστοῦται ó, 

(12) Reg. primus emendatus λόγον, ὅτι Ὅτε &uxv. 

(13) Sie codex Voss. et tres alii. Totum illud, ὡς 
νήπιος ἐφρόνουν͵ desiderabatur in vulgatis, 

(14) Regii primus et secundus xai αἰνέγματος, et 
per enigma. Illud, quod mox sequitur, οἱ περὶ τὸν 
μακάριον Πέτρον καὶ Ἰωάννην, Ita vertendum putat 
Combefisius, Beati discipuli Petrus et Joannes; 

* 


PATROL. Gn. XXXI. 


tisse,cum ita interpreltatusest, Discipuli Domini, qui 
cum Petro et Joanne fuere. Puto ego id inconside- 
rate dietum fuisse a Combefisio, cum h«c loquendi 
formula, oi περὶ, ele,, anceps sit et ambigua, ob 
idque dubitari merito possit, soline Petrus ac Joan- 
nes hoc loco intelligantur, an discipuli alii cum 
ipsis. Certe eruditissimi viri, qui non ita pridem 
novam Methodum Grecam vernacula lingua edi- 
dere, hunc Basilii locum eodem quo vetus inter- 
pres sensu accipiunt. 

(13) Unus codex Heg. τῆς βασιλείας rov Gov, 
μετά, regni Dei. 


22 


683 S. BASILII. MAGNI. 084 


acciperent: qui postquam audissent, Vobis datum À τὸ πάθος, ἀχούουσιν: Ἔτι πολλὰ ἔχω λέγεϊν ὑμῖν, ἀλλ᾽ 
est nosse mysteria regni celorum, post ejusmodi οὐ δύνασθε βαστάξειν ἄοτι. 

cognitionem, postquam aperta sibi essent qua ceteris operta fuerant et occulta, tamen aliquanto 
post, adventante jam passione Domini, audiunt: AdAuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis 
portare modo?. . 

3. Ex his atque hujus generis aliis discimus, ἃ. Ex τούτων xoi τῶν τοιούτων μανθάνομεν, ὅτε 
quantum sacra Scriptura novit immensitatem cO- τοσοῦτον μὲν οἶδεν 5 θεόπνευστος Γραφὴ τῆς ἐπι- 
gnitionis, tantum humanam naturam in hac vita ἡνώσεως τὸ ἀπέραντον, τοσοῦτον δὲ τῆς ἀνθοωπίνης 
assequendis divinis mysteriis imparem esse, cum φύσεως τὸ τῶν θείων μυστηρίων ἐν τῷ παρόντι ἂν- 
unusquisque semper magis ac magis proficiat,nec ἐριχτον, ἀεὶ μὲν κατὰ προχοπὴν ἐχάστῳ (10) προσ- 
quisquam sit, qui unquam ad summum illud per- τιθεμένου τοῦ πλείονος, ἀεὶ 3 τοῦ πρὸς ἀξίαν ἀπο- 
tingat, donec venerit quod perfectum est, quando λιμπανομένου ἀπάντων, ἄχρις ἂν Ὦλθη τὸ τέλειον, ὅτε 
abolebitur quod ex parte est. Itaque ad omnes si- τὸ ix μέρους χαταργηθήσιται: οὐχοῦν οὔτε ἐνὸς 
mul Dei glorias declarandas non sufficit nomen ὀνόματος ἀρχοῦντος πάσας ὁμοῦ ϑηλῶσαι τὰς τοῦ 
unum, nec singula omnino citra periculum assu- B Θεοῦ δόξας, οὔτε ἐχάστου ἐξ ὁλοχλήρου ἀκινδύνως 
muntur. Etenim si quis dixerit, Deus, ab eo non παραλαμθανομένου. "Av τε γὰρ εἴπη τις, Θεὸς, οὐκ 
declaratus est Pater: cum vero dicitur Pater, huic ἐδήλωσε τὸ, Πατήρ’ τῷ di, Ilario, λείπει τὸ, χτίστης. 
nomini deest illud, Conditor. Rursus his quoque Τούτοις δὲ πάλιν χρεία ἀγαθότητος, σοφίας δυνώ- 
non adjungitur bonitas, sapientia, potestas, et reli- μέεως, x«i τῶν λοιπῶν τῶν φερομένων ἐν τῇ ἁγία 
qua 4188 in sancta Scriptura reperiuntur. Rursus Γραφῇ. Πάλιν δὲ τὸ, Πατὴρ, ὁλγόχληρον χατὰ τὴν 
quoque si illud, Pater, cum integra ejus significa- ἡμετέραν χρῆσιν, ἐὰν ἐχλάθωμεν ἐπὶ Θεοῦ, ἀσεθδοῦ- 
tione, sicul apud nos est in usu, a^cipiamus in μεν’ πάθος γὰρ x«i ἀπόῤῥοιαν, χαὶ ἄγνοιαν, x«i 
Deo, impie sentimus, cum affectum, semen geni- ἀσθένειαν, x«i ὅσα τοιαυτα ἐπιφηαίζει, Ὁμοίως δὲ 
tale, ignorantiam, infirmitatem et ejusdem gene- καὶ τὸ, χτίστης. ἘΦ ἡμῶν γὰρ χρεία χρόνου, ὕλης, 
ris alia indicet. Similiter autem et de illo, Con- σκχενῶν, βοηθείας (17) ὧν ἀπάντων χαθαρεύειν δεῖ 
ditor, hoc idem dicendum est. Nam ejus nominis τὴν «26:65; περὶ Θεὸν δόξαν, ὡς δυνατὸν ἀνθρώπω. Tov 
notio apud nos tempus, materiam, instrumenta — yép πρός ἀξίαν, ὡς ἔφην, xxv εἰ πᾶσαι μὲν διάνοιαι 
adjumentaque requirit: a quibus omnibus, quan- πρὸς τὴν ἔρευναν συναφθεῖεν, πᾶσαι δὲ γλῶσσαι πρὸς 
tum homini fas est, puram esse oportet piam de — civ ἐπαγγελίαν συνδράμοιεν, οὐδέποτε ἄν τις ἐφ- 
Deo opinionem. Xtsi enim mentes omnes conjun- (ἃ ἔχοιτο. Ταύτην δὲ ἡμῖν τὴν ἔννοιαν σαφῶς παρίστησι 
gerentur ad perscerutandum, omnesquelinguse ad ^ x«i ὁ σοφώτατος Σολομὼν λέγων: Εἶπα - Σοφισθή- 
enuntiandum concurrerent, nemo tamen, ut dixi, σομαι" x«i αὕτη ἐμαχρύνθη ἀπ' ἐμου μαχρὰν, 
hoc unquam pro rei merito assequi posset. Hane ὑπὲρ ὃ Zw οὐ τῷ φεύγειν, ἀλλὰ τῷ ἐκχείνοις μάλε- 
autem sententiam luculenter nobis ob oculos ponit στα φανεροῦσθαι αὐτῷς τὸ ἀχαταάληπτον, οἷς Θεὸν 
sapientissimus Salomon, cum ait: Dixi: Sapiens χάριτι περισσοτέρως προσγέγονεν ἢ γνῶσις. Ἢ μὲν 
efficiar : et ipsa οἰοησαία est a me longe ultraquam οὖν θεόπνευστος Γραφὴ πλείοσιν ὀνόμασιν ἀναγχαΐως 
erat*: non quod fugiat, sed quod ipsa iis ma- χρῆται xal ῥήμασιν εἰς μεριχήν τινα,. xul ταύτον 
xime videtur esse incomprehensibilis, quibus per αἰνιγαατώδη, τῆς θείας δόξης παράστασιν. Ἠμῖν di 
Dei 99" gratiam cognitio major accessit. Quam- πάντα μὲν τὰ πανταχοῦ ὑπὸ τῆς θεοπνεύστον Τραφῆᾷς 
obrem sacra Scriptura nominibus verbisque pluri- περέτε Πατρὸς καὶ Υἱου x«i ayiov Πνεύματος εἰρὩ- 
bus necessario utitur δὰ quamdam eamque ob- μένα τὸ παρὸν ἀναλέγειν οὔτε δύναμις, οὔτε σχολὴ, 
scuram, divine glorie partemexprimendam.Nobis διὰ τὸ χατεπείγειν ὑμᾶς" ὀλίγα δὲ ix πάντων (18) 
aulem quod vos urgeatis, nec facultas est, nec παραθέμενοι, ἀρχεῖν ἡγούμεθα xxl ταυτα τῇ ὑμετέρᾳ 
otium omnia colligendi que ubiquein divina Seri- συνειδήσει, πρὸς τε τὴν Tov ἡμετέρου ix τῶν Γρα»- 
ptura dicta sunt de Patre et Filio et de Spiritu san- f) φῶν φρονήματος φανέρωσιν, xci τὴν ὑμῶν αὐτῶν 
cto: sed tamen si pauca ex omnibus apponamus, καὶ τῶν βουλομένων ἐφ᾽ ἡμῖν (19) πληροφορίαν, Ὡς 
ita conscientie& vestre satisfactum iri arbitramur, γὰρ τὰ πολλὰ μίαν ἡμῖν τὴν εὐσεδῇ ἔννοιαν ἐξαγγέλ- 
tum ut nostra sententia Scripturis innixa inno- λει, οὕτω xai ix τῶν ὀλίγων ὁ εὐγνώμων, ὀΐμαι, τὸ ἐν 
tescat, tum ut vestra ipsorum aliorumque idem ἃ πᾶσιν εὐσεδὶς ἐπιγινώσχει, 


! Matth. xim, 11. 3. Joan. xvi, 12. ? Eccle. vit, 94. 


(16) Antiqui duo libri προχοπὴν ἐχάστου. Mox (19) Editio Paris. βουλομένων ἐν ὑμῖν, qui inter 
duo mss. ἀπολιμπανομένων. Alii duo et editi ἀπο νος id ezpctunt. Editio Ven. et codex Combef. ἐν 
λιμπανομένου. Hoc an illo modo legas, nihil refert. ἡμῖν inter nos. Alii tres codices preter Voss. ἐφ' 

(17) Regii duo codices perinde ut editio Ven. in ἡμῖν. Hoc ipso in loco editio Paris, μίαν ὑμῖν. Edi- 
margine ὕλης, ὀργάνων, βοηθείας, sensu non dissi- tio Ven. et mss. tres ἡμῖν. Hec est ejus loci sen- 
mili. Aliquanto infra utraque editio £pov μαχρᾷ. tentia: Nostra heec fidei confessio, quamlibet bre« 
Codex Voss. et alii duo μαχρόν. vis, ejusmodi est, ut ex ea equus rerum testima- 

(18) Reg. primus £x τῶν πάντων, Ibidem Reg.ter- [ΟΡ facile intelligat nos quoque in reliquis omni . 
tius et alter itidem Reg. παοατιθέωενοι. bus pie ac recte sentire. 


685 DE FIDE. 686 
nobis desiderantium persuasio constans fiat et certa. Ut enim mulla unam sententiam piam esse 
nobis nuntiant, ita etiam equus judex, opinor, pietatem in omnibus inesse ex paucis cognoscet. - 

4. Πιστεύομεν τοίνυν χαὶ ὁμολογοῦμεν ἕνα μόνον A ἃς Credimus igitur et confitemur unum solum 


ἀληθινὸν xoci ἀγαθὸν Θεὸν (20), xai Πατέρα παντο- 
χράώτορα, ἐξ οὗ τὰ πάντα " τὸν Θεὸν χαὶ Πατέρα τοῦ 
Κυρίον ἡμῶν xxi Θεοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Καὶ ἕνα 
τὸν μονογενῆ αὐτοῦ Υἱὸν Κύριον χαὶ Θεὸν ἡμῶν 
Ἰησοῦν Χριστὸν, μόνον ἀληθινὸν, δύ οὔ τὰ πάντα 
ἐγένετο, τὰ τε ὁρατὰ καὶ τὰ ἀόρατα " καὶ ἐν ᾧ τὰ 
πάντα συνέστηχον * ὃς ἐν ἀρχῇ ἦν πρὸξ τὸν Θεὸν, 
χαὶ Οεὸς Z»* xxi μετὰ ταῦτα, χατὰ τὴν Γραφὴν, 
ἐπὶ τῆς γῆς ὥφθη, καὶ τοῖς ἀνθρώποις συνανεστρί- 
qu " ὃς ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων, οὐχ ἁρπαγμὸν 
ἡγήσατο τὸ εἶναε ἴσα Θεῷ, ἄλλ' ἑαυτὸν ἐχένωσε, 
χαί διὰ τῆς ἐχ Παρθένου γεννήσεως μορφὴν δούλον 
λαβὼν, χαὶ σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνθρωπος, πάντα 
τὰ εἰς αὐτὸν καὶ περὶ αὐτοῦ (91) γεγραμμένα En - 


verum et bonum Deum, et Patrem omnipotentem, 
ex quo omnia : Deum et Patrem Domini nostri et 
Dei Jesu Christi. Et unum unigentium ipsius Fi- 
lium Dominum et Deum nostrum Jesum Christum, 
solum verum, per quem omnia facla sunt *, sive 
visibilia, sive invisibilia, et in quo omnia consi- 
stunt*: quiin principio erat apud Deum, et Deus 
erat 5, et post hec, juxta Scripturam, in terra 
visus est, et cum hominibus conversatus est? : qui 
cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus 
est esse se eequalem Deo, sed semetipsum exina- 
nivit: et per nativitalem ex Virgine, formam servi 
accipiens, et habitu inventus ut homo, omnia que 
in ipsum et de ipso seripta sunt, implevit, secun- 


ρωσε κατὰ τὴ ἐντολὴν τοῦ Πατρὸς, γενόμενος ὑπ- B dum Palris preeceptum, faelus obediens usque ad 


ἦχοος μέχρι θανώτον, θανάτου δὲ σταυροῦ " καὶ τῇ 
τρίτῃ ἡμέρα ἐγερθεὶς ἔχ νεχρῶν, χατὰ τὰς Γραφὰς, 
ὥφϑη τοῖς é&yioig αὐτοῦ μαθηταῖς, καὶ τοῖς λοιποῖς, 
ὡς γέγραπται" ἀνέδη τε εἰς οὐρανοὺς χαὶ κάθηται 
ἐν δεξιᾷ τοῦ Πατρὸς * ὅθεν ἔρχεται ἐπὶ συντελεία 
τῶν αἴῶνος τούτου ἀναστῆσαι πάντας, χαὶ ἀποδου- 
ναι ἑκάστῳ χατὰ τὴν πρᾶξιν αὐτου " ὅτε οἱ μὲν di- 
καιοι προσληφψθήσονται εἷς ζωὴν αἰώνιον χαὶ βασι- 
λείαν οὐρανῶν, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ χαταχριθήσονται 
εἰς χόλατιν αἰώνιον, ὅπον 6 σχώληξ αὐτῶν οὐ τε- 
λευτᾷ, χαὶ τὸ Twp οὐ σὔέννυται. Καὶ ἂν μόνον 
Πνευμα ἅγιον, τὸ Παράκλητον (22), ἐν ᾧ ἐσφραγέσθη- 
μὲν tig ἡμέραν ἀπολυτρώσεως " τὸ Πνενμα τῆς ἀλη- 
θείας, τὸ Πνευμα τῆς υἱοθεσίας, ἐν o χράξομεν " 


mortem, mortem aulem crucis *. Et postquam ter- 
lia die resurrexisset a mortuis, seeundum Seriptu- 
ras*, visus est sanclis suis discipulis, ac reliquis, 
sicul seriptum est. Et ascendit in ccelos, et sedel 
in dextra Patris, unde venturus estin consumma- 
tione hujus sieculi ad excitandos omnes, et ad red- 
dendum unicuique juxta opus illius : quando justi 


quidem assumenlur ad vilam ceternam, et ad re- 


gnum cclorum, peecatores vero addicentur sem- 
piterno supplicio, ubi vermis eorum non moritur, 
et ignis non exstinguitur '", Etunum solum Spiri- 
ium sanctum Paracletum, in quo signati sumus in 
diem redemptionis !!, Spiritum veritatis, Spiritum 
adoptionis, in quo clamamus, Abba, Paler !* : qui 


᾿Αδδᾶ, ὁ Πατήρ" τὸ διαιρουν καὶ ἔνεργουν τὰ παρὰ C dividit et efficit dona quie a Deo dantur, singulis 


του Ov χαρίσματα ἐκάστῳ πρὸς τὸ συμφέρον, 
χαθὼς βούλεται’ τὸ διδάσκον καὶ ὑπομιμνῆσχον πάντα, 
ὅσα ἂν ἀχούη (23) παρὰ τὸν Υἱον - ἀγαθὸν, τὸ 
ὁδηγουν εἰς πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν, καὶ στηρίξον πάν- 
τὰς τοὺς πιστεύοντας πρὸς τε γνώσιν ἀσφαλῆ (21), 
χαὶ ὁμολογίαν ἄχριβῆ, καὶ λατρείαν εὐσεδῆ, καὶ 
προσκύνησιν πνευματιχὴν χαὶ ἀληθῆ Θεοῦ Πατρὸς 
χαὶ Tou μονογένους Υἱον αὐτὸν τὸν Κυρίου xxi Θεοῦ 
ἡμῶν Ἴησον Ἄριστον, καὶ ἑἕαυτου * ἐχάστου ὀνόματος 
τὴν του ὀνομαξομένου (35) ἰδιότητα cayo; uiv 
διευχρίνουντος, x«i περὶ ἐχάσνον τῶν ὀνομαξομένων 
πάντως τινῶν ἐξαιρέτων ἰδιωμάτων εὐσεδῶς ἤξωρου- 
δ Coloss, 1, 17. 
1 Ephes. ΤΥ, 30. 


* Joan. 1, 3. 


5 Joan. 1, 1. 
10 Marc. ΙΧ, 43. 


? Baruch. iu, 38, 
15 Rom. viu, 13. 


prout vult ad utilitatem '! : qui docet et suggerit 
omnia, queecunque audierit a Filio !* : qui bonus 
esl, qui deducit ad omnem veritatem, omnesque 
credentes firmat et ad cognilionem certam, et ad 
accuratam confessionem, el ad cultum pium, et ad 
spiritualem el veram adorationem Dei Patris uni- 
genitique ejus Filii Domini et Dei nostri Jesu Chri- 
sti, et sui ipsius.Nomen autem quodlibet quamdam 
illius qui nominatur proprietatem nobis manifeste 
explicat; atque in unoquoque 998 nominatorum 
omnino pie peculiares quriedam proprietates consi- 
derantur, Pater quidem in proprietate Patris, Fi- 


* Philipp. 1, 6-8. "1 Cor. xv, 4. 


"M [Cor. xir, 14, !* Joan. xiv, 30. 


(20) Regii duo mss, et edilio Ven. in contextu D et Reg, primus νῶσιν ἀληθῆ καὶ ἀχριδῇ χαὶ À«x- 
ἱ 


ἀγαθὸν Κύριον, Mox Reg. unus του Κυρίον x«i Θεοῦ 


(21) Reg. unus πάντα τὰ εἰς ἑαυτόν, xat πὲρὶ ἐὰν- 
τοῦ. Aliquanto post idem codex εἰς τοὺς οὐρανοὺς, 
xui χάθηται ix δεξιῶν TOV. 

(22) Reg. tertius τὸν mo reni et ita quoque 
scriplum invenilur secundis curis in Reg. primo. 
Ibidem mss. duo Παράώχλητον, τὸ Πνευμὰ τὸ ἅγιον, 
ἐν à. Sed illud, τὸ Πνευμᾳ τὸ ἅγιον, ineple ab ali- 
quo otioso additum fuisse satis videnl omnes. 

23) Antiqui duo libri ὅσα ἀχούει, 

(23) Sic Heg. lertius et alter itidem Regius Co- 
dex Voss. πρὸς ἐπίγνωσιν ἀσφαλῆ, Liber Combef. 


τρείαν, Editio Ven. pro ἀληθῆ habet in margine 
&792)5' quam scripluram puto prieferendam,ne vox 
ἀλη θῇ bis continenter repetatur. Mox utraque edi- 
lio πνευματικὴν χαὶ ἀληθῆ ὁμολογίαν Giov * sed hoc 
loco vox ὁμολογίαν in veteri nullo libro invenitur. 
Basilius respexisse videtur ad illud Joannis iv, 23; 
Et nunc est quando veri adoratores adorabunt 
Patrem in spiritu et veritate. 

(25) Sie Reg. tertius et aller itidem Regius. Ulra- 
que editio ἐχάστου ὀνόματος τοῦ ἠνομαξομένου " quo 
loco in utraque editione posita virgula est post vo- 
cem ὑνομαξομένου, Mox aliquot mss, xai περὶ ἔχαστον 
TU, 


687 S. BASILII MAGNI 688 


lius vero in proprietate Filii, sanctus autem Spiri- A 
tus in sua ipsius proprietate. Neque Spiritus san- 
ctus a seipso loquitur !*, neque Filius a semetipso 
facit quidquam !5 : et Pater quidem mittit Filium ; 
Filius vero mittit Spiritum sanctum. Sic sentimus, 
sicque baptizamus in Trinitate consubstantiali 
juxta preceptum ipsius Domini nostri Jesu Christi, 
qui dixit: Euntes docete omnes gentes, baptizantes 
eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti : 
docentes eos servare omnia quacunque mandavi 
vobis 1? . Quae si servaverimus, dilectionem in eum 
nostram ostendimus;atque, uti scriptum est, digni 
efficimur qui in ea maneamus !5 : sj vero ea non 
servemus, ita aliter affecti redarguimur. Qui enim 
non diligit me, inquit Dominus,sermones meos non 
servat 19, Et rursus: Qui habet mandata mea et B 
servat ea: ille est qui diligit me??. 


5. Miror autem valde admodum, quod cum ipse 
Dominus noster Jesus Christus dicat : Nolite gau- 
dere,quia di&monia vobis subjiciuntur. gaudete au- 
tem,quod nomina vestra scripta sunt in calis?! : et 
iterum: /n hoc cognoscent omnes quia discipuli mei 
estis, si dilectionem habueritis ad invicem?! : unde 
Apostolus inomnibus charitatis necessitatem exhi- 
bet ac testatur,dicens: Si linguis hominum loquar, 
et angelorum,charitatem autem non habeam,factus 
sum velut 2s sonans, aut cymbalum tinniens. et si 
habuero prophetiam,et noverim mysteria omniu,et 
omnem scientiam : et si habuero omnem fidem, ita (c 
ut montes transferam, charitatem autem non Aa- 
buero, nihil sum?* : et paulo post: Sive autem pro- 
phetie evacuabuntur, sive lingug cessabunt, sive 
scientia destruetur**, et cetera, quibus subjungit: 
Nunc autem manet fides, spes, charitas, tria haec: 
major autem horum est charitas 35, cum igitur heec 
et talia a Domino et ab Apostolo statuantur, mi- 
ror,inquam,quomodo homines res destruendas et 
cessaturas tanto studio et affectu prosequantur : 
quomodo vero ea que manent,et presertim chari- 
tatem omnium maximam, que Christianum suo 
proprio charactere constituit, non modo ipsi nullo 
modo curent,sed etiam curantibus adversentur,et 
dum adversus eos pugnant, implent quod dictum 
est, videlicet neque ipsi ingrediuntur, imo ingre- ἢ 
dientesingressu prohibent **, Quapropter adhortor 
vos et rogo, ut missa curiosa inquisitione, relicta- 


μένων, του μὲν Πατρὸς ἐν τῷ ἰδιώματι tov Πατρὸς, 
του δὲ Υἱοῦ i» τῷ ἰδιώματι zou Yiou, τον δὲ ἁγίου 
Πνεύματος ἐν τῷ οἰχείῳ ἰδιώματι " μήτε τον ἁγίου 
Πνεύματος ἀφ’ ἕαντου λαλουντος, μὴτε του ΤΥίον 
&9' ἑαυτου τι ποιοῦντος " χαὶ TOU μὲν Πατρὸς πέμ- 
ποντὸς τὸν Υἱόν, τον δὲ Yiou πέμποντος τὸ &ytov 
ἤνευμα. Οὕτως goovoupt», xoi οὕτως βαππίξομεν 
εἰς Τριάδα ὁμοούσιον (26), χατὰ τὴν ἐντολὲν aurov 
του Κυρίον ἡμῶν ἴησου Χριστου εἰπόντος " Πορευ- 
θέντες, μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίξον--: 
τες αὑτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τον Herpóg x«i τοῦ 
Yiv xai του ἁγίου Πνεύματος, διδάσχοντες αὐ-- 
τοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλώμην ὑμῖν, "Amo 
τηρουντες piv, τὴν εἰς αὐτὸν ἀγώπην ἐπιδειχνυμεθα, 
χαὶ ἐν αὐτῇ μένειν χαταξιούμεθα, καθὼς γέγραπται - 
μὴ τηρουντες δὲ, ἐναντίως ἔχοντες ἐλεγχόμεθα. 
Ό μὴ ἀγαπῶν με, γάρ φησιν ὁ Κύριος, τοὺς λό- 
γους μου οὐ τηρεῖ" xai πάλιν’ Ὁ ἔχων τὰς ἐντολάς 
μου, χαὶ τηρῶν αὐτὰς, ἐχεῖνός ἐστιν ὁ ἀγαπῶν με. 

ὅ. Θαυμάξω δὲ περισσοτέρως, ὅτι, αὐτον του Κυ- 
píow ἡμῶν ἴησου Χριστον λέγοντος - Μὴ χαίρετε, 
ὅτι τὰ δαιμόνια ὑμῖν ὑποτάσσεται. χαίρετε δὲ, 
ὅτι τὰ ὀνόματα ὑμῶν γέγραπται ἐν τοῖς οὐρα- 
νοῖς * x«i πάλιν. Ἐν τούτῳ γνώσονται πάντες, 
ὅτι ἐμοὶ μαθηταί ἐστε, ἐὰν ἀγάπων ἔχητε (21) 
μετ᾽ ἀλλήλων * ὅθεν ὁ ᾿Απόστολος, ἐν πᾶσϊ τὸ τᾷς 
ἀγάπης ἀναγχαῖον δειχνὺς, διαμαρτύρεται λέγων * 
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ χαὶ τῶν 
ἀγγέλων, ἀγάπην δέ μὴ ἔχω, γέγονα χαλχὸς 
ἠχῶν, à χύμδαλον ἁλαλάζον " xx ἔχω fpopu- 
Tt(xv, χαὶ εἰδῶ τὰ μυστώρια πάντα, xal πᾶσαν 
τὴν γνῶσιν, χαὶ ἐὰν ἔχω πᾶσαν τὴν πίστιν, 
ὥστε ὄρη μεθιστάνειν, ἀφάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐθέν 
εἰμε (28) * xal μετ’ Mya: Εἴτε δὲ προφυτεῖαι 
καταργηθήσονται, εἴτε γλωσσκε παύσονται, εἴτε 
γνῶσις κατοργηθήσεται, καὶ τὰ ἐξῆς, οἷς ἐπιφέρει - 
Νυνὲ δὲ μένει πίστις, ἐλπὶς, ἀγάπη, τὰ τρέα 
ταῦτα" μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη " τούτων χαὶ 
τῶν τοιούτων οὕτως ὑπό τε τοῦ Κυρίου χαὶ τοῦ 
᾿Αποστόλον διωρισμένων, θαυμάζων φημὶ, πῶς (29) 
περὶ μὲν τὰ χκαταργούμενα xaí πανόμενα τοσαύτην 
ἔχουσιν οἱ ἄνθρωποι σπονδὴν xai πτόησιν (30), περὶ 
δὲ τὰ μένοντα, xci μάλιστα τὴν μείζω πάντων ἀγά- 
πὴν, τὴν χαραχτηρίζουσαν τὸν Χριστιανὸν, οὐ μόνον 
αὐτοί φροντίδα οὐδεμίαν ποιουνται, ἀλλὰ xai τοῖς 
ἑσπουδαχόσιν ἐναντιουνται, χαὶ μαχόμενοι πληρουσι 
τὸ εἰρημένον * Οὔτε αὐτοὶ εἰσέρχονται, xxl τοὺς εἰσ- 
ἐρχομένους χωλύουσιν εἰσελθεῖν. Διόπερ παραχαλῶ 


15 Joan. xvi, 13. "6 Joan. vir, 28. 7 Matth. xxvi, 19,206. 18 Joan. xv, 10. 19 Joan. xiv, 24. 
39 ibid. 21. ?'!Luc.x, 20. ?*Joan. xn:1,39. **ICor. xin, 1, 2. ** ibid. 8. ??jbid. 13. **Luc. xi, 52. 


(26) Utraque editio et Regii primus et secundus, 
et alter itidem Reg. ei; Τριάδα ὁμοούσιον, in Trini- 
tatem consubstantialem: quod dignum est notatu, 
et tale, ut vel unicum aperte osteudat Eusebium 
Sebastenum talia non scripsisse, cum vocem ὁμο- 
02310» nOn admitteret. 

2 ) Utraque editio et Reg. secundus ἀγάπην 
ἔχετε. Alii tres mss, ἔχητ:. lbidem Reg. tertius et 
2»lter itidem ἐν ἀλλήλοις, 


(28) Editio Paris. οὐδέν εἰμι, Mss. quatuor οὐθέν, 

(29) Editio Paris. θανμαξειν φηαὶ, πῶς. Editio 
Ven. et duo 188. θαυμάξων φημί. Alii duo θανμάξω 
πῶς. 

(30) Editio Paris. et Regii primus et secundus 
σπουδὴν xai γνῶσιν, et ita quoque legitur in con. 
textu editionis Venete. Alii duo codices Regii et 
liber Voss., et editio Ven.,in margine σπονδὴν x«i 
πτόησιν, Tecte, 


689 


DE FIDE. 


690 


xxi δίομαι, παυσαμένους τῆς περιέργον ξητήσεως À que indecenti verborum contentione, iis que ἃ 


x«i &mpimoUc λογομαχίας, ἀοχεῖσθαι τοῖς ὑπὸ τῶν 
ἁγίων καὶ αὐτοῦ τοῦ Κυρίον εἰρημένοις, ἄξια δὲ τῆς 
ἐπουρανίου χλήσεως φρονεῖν" xai ἀξίως τοῦ Εὐαγ- 
γιλίον τοῦ Χριστοῦ πολιτεύεσθαι, ἐπ᾽ ἔλπίδι τῆς 
αἰωνίον ζωῆς, xat ἐπουρανίου βασιλείας, τῆς ἡτοιμα- 
σμένης πᾶσι Tolg φυλάσσουσι τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ 
χαὶ Πατρὸς, τὰς χατὰ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ μαχαρίου 
Gro) Ἰησοῦ Χοιστοῦ τοῦ Κυρίον ἡμῶν, ἐν Πνεύματι 
ἀγίῳ χαὶ ἀληθείᾳ. Ταῦτα ὑπομνησθέντες παρὰ τῆς 
ὑμετέρας εὐλαδείας ὑπαγορεῦσαι ἐν τοῖς τελευταίοις 
χαὶ τὸ ἑαυτῶν φρόνημα φανερὸν ποιῆσαι ὑμῖν τε χαὶ 
dv ὑμῶν τοῖς ἐν Χριστῷ ἀδελφοῖς, εἰς πληοοφορίαν 
ὑμῶν τε χαὶ αὐτῶν ἐν ὀνόματι τοῦ Κυρίον ἡμῶν Ἰη- 
σοῦ Χριστοῦ, ἀναγχαῖον xai ἡμῖν ἐπιθάλλον (31) ὅγη- 


sanctis et ab ipso Domino dicta sunt, contenti sitis, 
eaque 48 celestem vocationem deceant, sentiatis, 
et vitam agatis Christi Evangelio dignam obexspe- 
ctationem vite eeternee regniquecoelestis : quod pa- 
ratum est omnibus servantibus mandata Deiet Pa- 
tris, que sunt secundum Evangelium beati DeiJe- 
su Christi Domininostri, in Spiritu sancto, et veri- 
tate. De his a vestra pietate admoniti necesse esse 
et officio nostro 999 convenire duximus, hec 
tandem indicare, nostramque sententiam vobis et 
per vos aliis in Christo fratribus manifestam red- 
dere, ad omnem vestram ipsorumque dubitatio- 
nem in nomine Domini nostri Jesu Christu penitus 
tollendam : ne aliquorum mens ullo modo circum- 


σάμεθα πρὸς τὸ μηδαμῶς περιφέρεσθαί τινων τὸν νοῦν B. feratur ob diversitatem eorum, queealias alio modo 


ἐν τῇ διαφορᾷ τῶν ἄλλοτε μὲν ἄλλως παρ᾽ ἡμῶν ixrt- 
θέντων, ἀεὶ δὶ πρὸς τὴν ἐπεισαγομένην παρὰ τῶν ἀντι- 
διατιθεμένων τῇ ἀληθεία ὑπόθεσιν ἀναγχαξομένων 
ἡμῶν ἐνίστασθαι (39), μήτε μὴν διασαλεύεσθαί τινας 
ἐν τῇ ἐναντιότητι τῶν ἐν ἡμῖν τὰ ἀλλότρια ἐπιφη- 
μίξειν θελόντων, $ x«i τὰ ἴδια πάθη πολλάχις ἐπὶ 
τὸ συναρπάσαι τοὺς ἀἁπλουστέρους τοῦ ἡμετέρου 
φρονήματος χαταψευδομένων: οὖς χαὶ ὑμῖν φυλά- 
ξασθαι, ὡς ἀλλοτρίους τῶς εὐαγγελιχῆς xal ἀποστο-- 
λικῆς πίστεως τε χαὶ ἀγάπης, ἀναγχαῖον: μεμνῇῆ- 
σθαι δὲ τοῦ (33) ᾿Αποστόλον εἰπόντος" ᾿Αλλὰ καὶ ἐὰν 
ἡμεῖς, ἢ ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ εὐαγγελίξηται ὑμῖν 
παρ᾽ ὁ εὐηγγελισάμεθα ὑμῖν (34), ἀνάθεμα ἔστω" 


ἵνα τηροῦντες χἀχεῖνο τὸ, Προσέχετε ἀπὸ τῶν 
ψευδοπρφοητῶν " καὶ τὸ, Στέλλεσθαι ὑμᾶς ἀπὸ 


παντὸς ἀδελφοῦ ἀτάχτως περιπατοῦντος, χαὶ 
μὴ κατὰ τὴν παράδοσιν, ἣν παρέλαδον (36) παρ᾽ 
ἡμῶν, στοιχῶμεν τῷ χανόνι τῶν ἀγίων, ὡς E'rot- 


χοδομηθέντες ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστόλων 
x«i προρητῶν, ὄντος ἀχρογωνιαίου αὐτοῦ τοῦ 


Κυρίον ἡμῶν ἸἸησον Χριστοῦ, ἐν ᾧ πᾶσα οἰχοδομὴ 
συναρμολογουμένη αὔξει εἰς ναὸν ἅγιον ἐν Κυ- 
puo. Ὃ δὲ Θεὸς τῆς εἰρήνης ἁγιάσαι ὑμᾶς ὁλοτε- 
λεῖς, χαὶ ὁλόχληρον ὑμῶν τὸ πνεῦμα, xci ἢ 
ψυχὴ, x«i τὸ σῶμα ἀμέμπτως ἐν τῇ παρουσίᾳ 
Κυρίον ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τηρηθείη (36). 
Πιστὸς ὁ Θεὸς ὁ χαλῶν ὑμᾶς, ὃς χαὶ ποιήσει, ἐὰν 
ἐν Πνεύματι ἀγίῳ, 
6: Τὰ περὶ τῆς ὑγιαινούσης πίστεως (37) ἐν τοῖς 


31 Galat. r, 8. 38 Matth. vir, 15. 


τοῦ 


(31) Editio Paris. χαὶ ὑμῖν ἐπιδάλλον. Editio Ven. A editio χαλῶν ὑμᾶς 


el tres mss. χαὶ ἡμῖν. 

(32) Reg. primus ἡμῶν ἵστασθαῖ, Alter Reg. ἐν- 
ἰστασῦαι. Statim. Reg. unus ἐπὶ τῷ συν. 

(33) Keg. tertius et alter itidem Regius ἀναγ- 
x«iov, μεμνημένοις του" quod quin recipi quoque 
possit, non dubito. 

(84. Editio utraque et Reg. secundus παρ᾽ ὃ εὐηγ- 
7467» ὑμῖν. Alii tres codices Regii preter Voss. 
T0 ὃ εὐηγγελισάμεθα. 

(35) Codex Voss. ἣν παρελάδοσαν. 

(36) Editio Paris. et Reg. secundus perinde ut 
editio Ven, in contextu Χριστοῦ εὑρεθῇ. Reg. pri- 
mus εὑρεθείη. Alii duo Regii mss. et Voss., et editio 
Ven. in margine Χριστοῦ τηρηθείη. Ibidem utraque 


exposita a nobis sunt, videlicet sempernos iisque 
a veritatis opugnatoribus afferebantur argumentis 
resistere cogebamur ; neveimpugnatio eorum qui 
nobis aliena tribuere volunt, aut qui etiam sepe- 
numero, ut simpliciores ad se pertrahant, suos 
ipsorum errores contra nostram sententiam nobis 
affinguut, quemquam commoveai: a quibus etiam 
vos, ut ab hominibus ab evangelica et apostolica 
fide atque charitate alienis, necessario cavere de- 
betis, ac meminisse Apostoliqui dixit : Sed licet 
n03, aut angelus de celo evangelizet vobis prater- 
quam quod evangelizavimus vobis, anathema sit *': 
ut custodientes etillud, Attendite a falsis prophe- 
{1538 : item illud : Ut subtrahatis vos ab omni fratre. 


c ambulanteinordinate,et nonsecundum traditionem 


quam acceperunt a nobis *?, ex sanctorum institu- 
tis incedamus, tanquam superzdificati super fun- 
damentum apostolorum et prophetarumsummo an- 
guiari lapide ipso Domino nostro Jesus Christo, in 
quo omnis aedificatio constructa crescitin templum 
sanctum in Domino'**, Deus autem pacis sanctificet 
vos lotos, et integer vester spiritus, et anima, et 
corpus citra reprehensionem in adventu Dominino- 
stri Jesu Chrisli servetur. Fidetisest Deus qui voca- 
vit vos :qui eliam faciet *' ; si nodo mandata ejus 
servemus, gratia Christi in Spiritu sancto. 

τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ τηρήσωμεν, χάριτι τοῦ Χριστοῦ 


6. Cum de his que ad sanam fidem pertinent 


39} Thess. 1j,6. ὅ9 Ephes. n,20. ?!' I Thess. v, 23, 21. 


ὡς χαὶ ποιήσει. Codex Combef. 
et alii duo χαλῶν ὑμᾶς ὃς x«i. Reg. tertius χαλῶν 
ἡμᾶς ὃς. Mox liber Voss. χάριτι του Kupiov. 

(37) llla, τὰ περὶ τῆς υγιαινούσης πίστεως, et re- 
liqua omnia ad finem usque, 1.8 Ἰυσδίδ sunt et in 
editione Ven. et in codice Voss. et in aliis tribus 
libris veteribus, ut conjungantur cum ils qua pre- 
cedunt sine ullo intervallo et sine ullo titulo ; et 
ita edi debere puto, cum totum illud, quod dixi, 
Proprie hujus 2e fide libelli epilogus esse videatur. 

ec que notavi verba, τὰ πεοί, etc., efficiunt pe- 
culiarem quamdam lucubratiunculam in editione 
Paris. cum hoc titulo, Προοίμιον τῶν ἡθιχῶν, Pro- 
emium ethicorum. Titulua quilegiturin Reg.tertio. 
haud magis convenit. Est autem ejusmodi, Περὶ τῶν 


691 


S. BASILII MAGNI 


satis pro tempore in superioribus a nobis dictum ἃ πρὸ τούτων αὐτάρχως εἰρῆσθαι πρὸς τὸ παρὸν λογι- 


fuisse putemus, jam moralia, que promisimus, in 
nomine Domini nostri Jesu Christi tradere cone- 
mur. Quscunque igitur hactenus sparsim in Novo 
Testamento aut interdicta aut approbata inveni- 
mus, ea pro nostra virili partein regulas quasdam 
compendiarias, quo facilius a quovis intelligeren- 
tur, colligere curavimus, apposito ad singulas re- 
gulas numero etiam capitum Scripture, que in 
qualibet regula continentur ; sive ex Evangelio 
sumpta sint, sive ex Apostolo, Actis ve : ut qui re- 
gulam legerit, numerumque ei appositum viderit, 
verbi gratia, primum aut secundum, deinde Scri- 
pturam ipsam sumpserit in manus, et predicti nu- 
meri caput investigaverit, ita demum testimonium 
ex quo regula confecta est, inveniat. Volebam qui- 
dem primum, ea etiam quie ex Veteri Teslamento 
proferuntur, cum singulis Novi Testamenti aucto- 
ritatibus responderent, regulis illis adjungere : sed 
cum necessitas urgeret, nostris $93 in Christo 
fratribus jampridem sibi promissa nunc maximea 
nobis majorem in modum exigentibus, memini il- 
lius, qui dixit : Da sapienti occasionem et sapien- 
tior erit ?*. Quamobrem si cui libuerit, sufficienti 
occasione ex iis que apponuntur testimoniis abre- 
pta, Vetus Testamentum assumere potest, alque 
perseipsumomnium divinarumScripturarum con- 
cordiam ac consensum cognoscere, presertim eum 
credentibus, nihilque de veritate verborum Domini 
dubitantibus satis sit velunica dictio. Quare etiam 
satis esse duxi, si non omnia, que in Novo Testa- 
mento reperiuntur, sed pauca ex omnibus appo- 
nerem. 


33 Proy. rx, 9. 


ὑπὸ τῆς θείας Γραφῆς ἀπηγορευμένων 9 ἐγχεχριμένων, 
De iis quc a divina Scriptura aut vetantur, aut 
probantur. ΝΕ 

(38) Utraque editio et Reg. tertius εἰρημένα παρᾶ- 











ζόμενοι, ἐντεῦθεν τὴν περί τῶν ἠθικῶν ἐπαγγελίαν 
ἐν ὀνόματι τον Κυρίου ἥμων ἴσον Χριστσὺυ πλη- 
ρῶσαι σπουδάσωμεν. Ὅσα τοίνυν εὑρίσχομεν χατὰ 
τὸν Καινὴν τέως Διαθήχην σποραδὴν ἀπηγορευμένα 
ἢ ἐγχιχριμένα, ταυτα, κατὰ τὸ δυνατὸν ἡμῖν, εἰς 
ὅρους χεφαλαιώδεις πρὸς τὸ εὔληπτον τοῖς βονλομέ- 
νοις ἐσπουδάσαμεν συναγαγεῖν: παραθέντες ἐκάστῳ 
ὅρῳ χαὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐμπεριειλημμένων αὐτῶ 
γραφικῶν χεφαλαίων, tire ἐχ του Εὐαγγωέον, εἴτε 
ἐχ του ᾿Αποστόλον, & τῶν Πράξεων' ἵνα ὁ ἐναγνοὺς 
τὸν ópov, x«l ἰδὼν παραχείμενον αὐτῷ τὸν πρῶτον, 
εἰ τύχοι, & τὸν δεύτερον ἀριθμὸν, εἶτα ἀναλαδὼν 
αὐτὴν τὴν Γραφὴν, χαὶ ἀναξητήσας τὸ χεφαάλαιον 
του προειρημένου ἀριθμου, οὕτως εὕρῃ τὴν μαρτυ- 
B ρίαν πρὸς ὃν ὁ ὅρος πεποίηται, ᾿Εδουλόμην μὲν οὖν 
τὰ πρῶτα xui ἐχ τὸς Παλαιᾶς Διαθήχης τὰ πρὸς 
ἕκαστον τῶν ἐν τῇ Καινῇ συμφώνως εἰρημένα παρα» 
θεῖναι (38) τοῖς ὅροις" ἐπειδιὰ δὲ κατήπειγεν ἡ χρεία, 
τῶν ἐν Χριστῷ ἀδελφῶν ννν μάλιστα σπουδαιότε- 
po» ἀπαιτησάντων ἡμᾶς τὰ πάλαι ἐπηγγελμένα, 
ἐμνημόνευσα τον εἰπόντος (39): Δίδου σοφῷ &pop- 
μὴν xai σοφώτερος ἔσται. Ὥστε ἔξεστε τῷ βου- 
λομένῳ ἀφορμὴν αὐτάρχη ἐκ τῶν παραχειμένων εἰ- 
ληφότι ἀναλαδεῖν τὴν Παλαιὰν Διαθύχην, χαὶ γνω- 
ρίσαι ἀφ᾽ ἑαυτοῦ τὴν ἐν πάσαις ταῖς θεοπνεύστοις 
Γραφαῖς συμφωνίαν, ἄλλως τε καὶ μιᾶς φωνῆς ἀρ- 
χούσης τοῖς πιστοῖς x«t πεπληροφορομένοις τὸν 
ἀλήθειαν τῶν τον Κυρίον ῥημάτων. Διὸ xal τὰ ἐν 
τῇ Καινῇ Διαθήχῃ οὐ πάντα, ὀλίγα δὲ ἐκ πάντων πα- 


C ραθέσθαι αὔταρκες ἐλογισάμην. 


θῆναι. Alii duo mss. παραθεῖναι, Statim utraque 
editio τῶν ἀδελφῶν. Codex Voss. οἱ alii tres τῶν ἐν 
Χριστῷ ἀδελφῶν. . 

(39) Liber Vossii ἐμνημονεύσαμεν rov εἰπόντος. 








INDEX MORALIUM 


t De poenitentia, et quod sit tempus idoneum ad 
ponitentiam, deque proprietatibus, et fructibus 
ipsius. | 

9 Deeo, quod qui a Deo inire gratiam studeat, ejus 
studium esse sincerum debet, atque ab omni pe- 
nitus rei contrarie adinistione vacuum. 

3 De charitate erga Deum, et quomodo ea vere 
cognoscitur. 

& Quisithonor erga Deum, et que item contu- 
melia. 

5. De charitate mutua, et proprietatibus ipsius. 


(40) Reg. tertius περὶ τῆς πρὸς Θεόν, Statim idem 


D α΄ Περὶ μετανοίας, xai τίς ὁ τῆς μετανοίας χαιρὸς, 
xai περὶ τῶν ἰδιωμάτων αὐτῆς, x«t περὶ τῶν 
καρπῶν αὐτῆς. 

β΄ Περὶ τοῦ ἀμιγῆ παντὸς ἐναντίον, καὶ καθαρὰν 
εἶναι τὴν σπουδὲν τῶν εὐαριστῆσαι τῷ Θεῷ βου- 
λομένων. 

y Περὶ τῆς εἰς Θεὸν (40) ἀγάπης, καὶ τίς Q ταύτης 
ἀπόδειξις. 

δ΄ Τίς ἡ εἰς Θεὸν τιμὴ, xol τὶς ἢ ἀτιμία. 


€ Περὶ τῆς εἰς ἀλλήλονς ἀγάπης, καὶ τῶν ταύτης 
ἰδιωμάτων. 


codex περὶ τῆς πρὸς ἀλλήλους. 


MORALIUM INDEX 


694 


€ Περὶ τοῦ δεῖν παῤῥησιώξεσθαι ἐν τῇ ὁμολογίᾳ τοῦ À 6 Quod in confessione Dei, et Christi ejus, fiden- 


0:02, xai τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ. 

ξ΄ Ὅτι μὴ ἀρκεῖ πρὸς σωτορέαν q ὁμολογία τοῦ Κυρίου 
τοῖς τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ παραθδαίνουσιν. 

η΄ Περὶ πίστεως x«i πληροφορίας τῶν τοῦ Κυρίου pu- 
μάτων. 

θ᾽ Περὶ γνώσεως ἢ ἀγνοίας τῶν ἐπιδαλλόντων ἡμῖν. 


€ Τί τὸ τέλος τῆς ἁμαρτίας, x«l τέ τῦς ἐντολῆς τοῦ 
Θεοῦ, 
ux Περὶ χριμάτων Θεοῦ, xai τοῦ ἀπ᾿ αὐτῶν φόδου, 


ιβ΄ Περὶ ἀθετήσεως xai ἀντιλογίας, 9 ὑπαχοῆῇς χαὶ φυ- 
λαχῇς τῶν τοῦ Θεοῦ θελυμάτων. 


ter fortiterque agendum sit. 

7 Quod nonsit satis ad salutem confessio Domini, 
facientibus contra mandata ejus. 

8 De fide etsumma auctoritate ac cerütudine ver- 
borum Domini. 

9 De cognitione sive scientia ignorationeque re- 
rum ad officium nostrum pertinentium. 

[0 Quis sit finis peccati, quisve item preecepti Dei. 


11 De judiciis Dei, et quantopere ea sint metuenda. 
12 Deimprobatione et impugnatione aut contradi- 


ctione, vel obedientia et observatione volunta- 
tum Dei. 


cy Περὶ τῆς ἐν παντὶ χαιρῷ ἑτοιμότητος καὶ &vuxtp- B 13 De eo quod singulis momentis voluntate acstu- 


θέτον σπουδῆς τῶν πρὸς εὐαρέστησιν Θεοῦ σπουδα- 
ξομένων. 

ιδ΄ Περὶ τῆς ἑκάστου τῶν xarà μέρος κατορθουμένων 
εὐχαιρίας. 

ιἐ Ὅτι μὴ δεῖ τοῖς ἄλλων χατορθώμασιν ἐπελπίξοντα, 
τῶν χαθ᾽ ἑαυτὸν ἀμελεῖν. 

ις΄ Περὶ τῶν οἰομένων ὠφελεῖσθαί τι ἐκ τοῦ συζῆν τοῖς 
χαλοῖς x«l εὐαρέστοις, xci ἑαυτοὺς μὴ κχατορθούν- 
τῶν (&1). 

t$ Πῶς δεῖ πρὸς τὸν παρόντα χαιρὸν διατίθεσθαι. 


ιη΄ Περὶ τρόπον xai διαθέσεως τῶν περὶ τὴν 6vro- 
λὴν (42) τοῦ Θεοῦ ἑσπουδαχότων. 


ιθ΄ Περὶ ἐμποδίξοντος καὶ ἐμποδιζομένου εἰς τὸν ἐντο- 
λὴν τοῦ Θεοῦ, 

x' Περὶ βαπτίσματος, καὶ τίς ὁ λόγος καὶ à δύναμις τοῦ 
βαπτίσματος (43). 

x« Περὶ χοινωνίας τοῦ σώματος, καὶ τοῦ αἵματος τοῦ 
Χριστοῦ, χαὶ τίς ὁ ταύτης λόγος. 

zÓó Πῶς ἀπαλλοτριοῦταΐ τις Θεοῦ, καὶ διὰ τίνων οἱ- 
χειοῦται Θεῶ. 

xj Περὶ τῶν ἡττωμένων xal εἰς ἃ μισοῦσιν ἀμαρτύ- 
ματα. 

xd' Περὶ ψεύδους xai ἀλχθείας. ᾿ 

χε Περὶ ἀργολογίας, xai περὶ τῆς τῶν σπουδαίων λό- 
ων οιχονομίας. 

xs Περὶ τοῦ δεῖν χεχρῆσθαι ποῶτον μὲν ταῖς ἀπὸ τῶν 
Γραφῶν μαρτυρίαις (44) εἰς σύστασιν τῶν παρ᾽ ἡμῶν 
“ινομένων ἣ λεγομένων, ἔπειτα δὲ xai τοῖς ἐν τῇ συνη- 
θεία γνωριζξομένοις. 

xy Περὶ τῆς πρὸς Θεὸν καὶ πρὸς τοὺς ἁγίους χατὰ δύ- 
ναμιν ἐξομοιώσιως. 

χη Περὶ τοῦ διαχριτιχὸν εἶναι περὶ τῶν ἀγαθῶν ἀνδρῶν, 
χαὶ τῶν ἐναντίων. 

x'/ Περὶ τοῦ, ποίῳ τρόπῳ τὸ ἐπάγγελμα ἑαυτῶν πιστού- 
αεθα. 


(41) Reg. tertius εὐαρέστοις, xal ἑαυτοὺς μὴ διορ- 
θούντων. Hlud, x«t ἑαυτούς, in utraque editione 

eest. 

(42) Editi r&v παρὰ τὴν ἐντολήν, Antiqui tres li- 
bri τῶν περὶ τήν. 


(43) Reg. tertius δύναμις τοῦ ἀγίον βαπτίσματος. 


dio indilato parati esse debeamus ad ea, per qure 
possimus inire Dei gratiam. 

14 Dematuritate opportuna et commoda cujuslibet 
recte facti. 

13 Quod non debet quis, sperans in aliorum recte 
factis, negligere ipse officium suum. 

16 De iis qui prodesse sibi aliquid opinantur, si 
cum bonis et Deo charis hominibus vivant, ipsi 
autem boni nihil faciant. 

47 Quomodo occasione vite hujus, in qua sumus, 
uti debemus. 

18 De modo et affectione animi, que teneri 491 
ab his debeat, qui. studium suum adhibent in 
conservandis preeceptis Dei. 

19 De iis,qui alios impediunt, vel ab aliis ipsi impe- 
diuntur, quominusobire possint mandatum Dei. 

20 De baptismate, et qui sitratio et virtus bapti- 
smatis. 

21 De communione corporis et sanguinis Christi, 
et que sit ratio hujus sacramenti. 

22 Quomodo alienatur aliquis a Deo, quomodove 
item conciliatur. 

93 De iis, qui, pre animi impotentia, in ea etiam 
que oderunt, peccata prolabuntur. : | 

24 De mendacio et veritate. 

23 De inutili atque otioso sermone, deque utilium 
et studiosorum sermonum usu ac tractatione. 


D 26 Quod ad ea confirmanda,quse a nobis vel fiunt, 


vel dicuntur, primum petitis de sanctis litteris 
testimoniis utendum sit, deinde iis etiam, que 
in communi vitee consuetudine nota sunt. 

27 Quod pro viribus enitendum nobis est, ut quam 
simillimi Deo et sanctis ejus simus. 

28 Quod perspicaces esse debemus et discreti in 
habendo bonorum et malorum delectu. 

29 Qua ratione efficere possimus, ut professioni 
nostre auctoritatem comparemus. 


Mox idem codex διὰ τίνων οἰχειοῦται Θεῶ. Vox. ul- 
tima in editis desiderabatur. 

(&*) Reg. secundus et utraque editio -&«....... 
μαρτυρίας. Alii duo mss, ταῖς. ...... μαρτυρίαις. Paulo 
post Reg. tertius περὶ τοῦ, ow. lllud, περὶ rov, dee- 
ratin vulgatis. 


693 

30 De honore habendo rebus consecratis Deo. 

31 De usu rerum que sanctis sunt attribute. 

32 De debitis et pezsolutionibus. 

33 Deiisqui alios soandalizant, vel aliunde ipsi 
scandalizantur. 

321 Quod debeat unusquisque pro modulo virium 
suarum exemplar se ad res honestas ceeteris 
prebere. 

35 De iis qui res honestas ac bonas vituperant. 

36 De honore et animi propensione erga sanctos. 

37 De iis qui in rebus minutis studium suum ad- 
hibent pro facultate sua. 

38 Quomodoaccipienditractandique sint hospites, 

39 De firmitate et constantia animi in scandalis re- 
tinenda. 

40 De iis qui aliter docent. 

&1 Quod excidi debent, qui auctores scandalorum 
sunt, et quod cum infirmioribus temperate et 
indulgenter est agendum. 

42 De eo quod Dominus venerit ad implendam 
legem. 

&3 939 De differentiainter mandata legis et man- 
data Evangelii. 

&& Quod onus Domini leve sit, et quod peccatum 
grave. 

&5 De cequalitate in honoribus servanda, et de 
summissione animi, sive humilitate. 

46 Destudio recte factorum majorum et minorum. 


47 De divitiis et paupertate, et de iis quee his esse 
solent adjuncta et consequuntur. 

48 De beneficentia in fratres, et quod propterea 
opus faciendum sit. 

9 Deiis, qui in judicio experiuntur, ac litigant 
et seipsos defendunt, vel etiam alios. 

50 De pace et pacificatione. 


51 Cujusmodi esse debeatis, qui proximum nitatur 


corrigere. 

52 De morrore suscipiendo eorum causa, qui pec- 
cant, quomodove cum illis congrediendum: 
quando defugiendi, quandoque item in consor- 
tium cum ceteris recipiendi. 

53 Quod sit eorum judicium, qui injuriarum me- 


moriam rctinent, que sibi fuisse videntur illatee. D 


54 Dejudicio, etjudicii suspensione veldiscretione. 

$5 De affectione animi erga lPeum, quomodoque 
ejus beneficia predicare debemus, et pro iis 
gratias agere. 

56 De oratione, et quando, et quid, et quomodo, 
et pro quibus orandum eit. 

5: Deelatione animi, quie ex recte factis nascitur. 

58 De acquisitione donorum Dei, et de eorum in 
alios communicatione. 

959 De honore et gloria humanis. 

60 Dedifferentiadonorumdivinorum,dequeeorum 


(45) Utraque editio περὶ τῆς iv τοῖς σχανδάλοις 
στερρότητος, Reg. tertius περὶ τῆς ἐν τοῖς χαλοῖς στεῤ. 
(46) Reg. tertius ἐντυγχάνειν. 


S. BASILIT MAGNI 


Α X Περὶ τιμῆς ἀναθημάτων Θεοῦ. 


λα΄ Πεοὶ χρήσεως τῶν τοῖς ἁγίοις ἀφωρισμενων. 
λβ΄ Περὶ χρεῶν καὶ ἀποδόσεων. 
λγ Περὶ σχανδαλιζόντων xai σχανδαλιξομένων. 


λδ΄ Περὶ τοῦ δεῖν ἔχαστον ἐν τῷ ἰδίω μέτρῳ τύπον τῶν 
καλῶν προχεῖσθαι τοῖς ἄλλοις. 


λέ Περὶ τῶν τὰ καλὰ φαυλιζόντων. 
ἃὰς Περὶ τῆς εἰς τοὺς ἁγίους τιμῆς καὶ διαθέσεως" 
AE Περὶ τῶν ὄλέγα κατὰ δύναμιν προθυμουμένων. 


àx Ὅπως xoà δεξεοῦσθαι. 
λθ΄ Περί τῆς ἐν τοῖς σχανδάλοις στεῤῥότητος (&5). 


p. Περὶ ἑτεροδιδασχαλούντων. 
μα Περὶ ἐχχοπᾷς τῶν σχανδαλιζόντων, xat φειδοῦς τῶν 
ἀσθενεστέρων. 


49 Περὶ τοῦ τὸν Κύριον ἐπὶ τῷ πληρῶσαι τὸν νόμον ἐλη- 
λυθέναι 

uy Περὶ διαφορᾶς ἐντολῶν τοῦ νόμου χαὶ τοῦ Ἐύαγγ ε- 
λίου. 

μδ΄ Ὅτι ἔλαφοὸν τὸ τοῦ Κυρίον φορτίον, βαρεῖα δὲ ἢ 
ἁμαρτία. 

με Περὶ ἰσοτιαίας καὶ ταπεινοφροσύνης. 


μς Περὶ σπουδῆς χατορθωμάτων μειξόνων ὃ ἐλαττόνων. 


μζ΄ Περὶ πλούτον xai πτωχείας, χαὶ τῶν τούτοις παρε- 
πομένων. 

μη΄ Περὶ τῆς εἰς τοὺς ἀδελφοὺς εὐποιίας, καὶ τῆς διὰ 
ταύτην ἐργασίας. 

μθ΄ Περὶ δικαξομένου καὶ ἐχδιχοῦντος ἐαντόν, ὃ xai 
ἔτεοον. 

y Περὶ εἰρήνης xai εἰρηνοποιίας. 

να΄ Ποταπὸς ὀφείλει εἶναι ὁ τὸν πλησίον διορθοῦσθαι 
πειοώμενος. 

νβ΄ Περὶ τῆς ἐπὶ τοῖς ἁμαρτάνουσι λύπης, καὶ ὅπως αὖ- 
τοῖς συντυγχάνειν (46) χρή. xai πότε αὐτοὺς ἀπο- 
στρέφεσθαι, ἢ πότε προσδέχεσθαι. 


vy Τί τὸ χρῖμα τῶν ἐφ᾽ οἷς ἔδοξαν ἀδικεῖσθαι (47) p- 
σιχαχούντων. 

νδ΄ Πεοὶ τοῦ χρίνειν, xai πεοὶ τοῦ διαχρίνεσθαι. 

γε Περὶ διαθέσεως xat ὁμολογίας τῶν τοῦ Θεοῦ χαρι- 
σωάτων, χαὶ τῆς ἐπ᾽ αὐτοῖς εὐχαριστίας. 


νς Περὶ προσευχῆς, καὶ πότε, χαὶ τί, χαὶ πῶς, χαὶ ὑπὲρ 
τίνος ποοσεύχεσθαι δεῖ. 

vy Περὶ τῆς ἐπὶ τοῖς κατορθώμασιν ἑπάρσεως. 

vn Περὶ χτήσεως χαρισμάτων Gto), καὶ μεταδόσεως. 


y0' Περὶ τιμῆς xat δόξης ἀνθοωπίνης. 
ξ Περὶ διαφορᾶς χαρισμάτων Θεοῦ, x«l συμφω- 


(47) Reg. tertius ἔδοξαν ἠδικῆσθαι. Aliquanto 
post utraque editio zat τοῦ διαχρίνεσθαι. Alij duo 
InSS. x«t περὶ τοῦ, 


097 
vía; τῶν ἐν τούτοις ὑπερεχόντων, ἢ ὑποδεδηκό- À 
των. 

ξα Περὶ τῆς ὡς ἐν ἀνθρώποις (48) εὐτελείας τῶν ὑὕπο- 
δεχομένων τὴν τοῦ Θεοῦ χάριν. 

ξβ΄ Περὶ πειρασωαῶν, xci πότε μὲν ὑπαναχωρεῖν δεῖ, 
πότε δὲ ἐνίστασθαι, χαὶ πῶς τοῖς ἐναντίοις ἀπαν- 
τᾶν, 

Ey Περὶ δειλίας xai θώρσους ἐν ταῖς περιστάσεσι. 

ξδ΄ Περὶ χαρᾶς τῆς ἐν τοῖς ὑπὲρ Χριστοῦ παθήματιν. 


ξε Ὅπως δεῖ xai ἐν αὐτῷ τῷ τέλει ποοσεύχεσθαι. 


£c Περὶ τῶν ἐγχαταλιμπανόντων τοὺς ὑπὲρ tUct- 
δείας (49) ἀγωνιζομένους, xat περὶ τῶν τούτοις συνα- 
“ωνιξομένων, 

ξζ΄ Περὶ τῶν ἐπὶ τοῖς ἀποθνήσχουσι λυπουμένων, 


ξη Περὶ διαφορᾶς τοῦ παρόντος αἰῶνος x«i τοῦ μᾶλ- 
λοντος, ᾿ 

ξθ΄ Περὶ τῶν ὁμοῦ καὶ κατὰ συνάφειαν ἀπαγορευομέ- 
νων (50) ὑπὸ τῆς Γραφῆς, à ἐγκρινομένων, 

0 Περὶ τῶν τὸ χήρυγμα τοῦ Εὐαγγελίον ἐγχειριξο- 
μένων, χαὶ πότε, xai τίνας, καὶ τί διδάσχειν, xoi 
πῶς ἑαυτοὺς προχατορθοῦν τοὺς τοιούτους χρή" 
x«i ὅπως ἐν τῷ χηρύγματε παῤῥησιάξεσθαι, καὶ 
πῶς ἐπιμελεῖσθαι τῶν πεπιστευμένων, xxl mola 
διαθέσει, xol περὶ ποῖα τῶν σπουδασμάτων προ- 
ἡγουμένως χαταγένεσθαι (54): χαὶ ὅπως χαθα- 
ρεύειν ἀπὸ τῶν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον παρεπομένων 
ἐλαττωμάτων, χαὶ ἐπὶ ποῖον ἄγειν μέτρον τοὺς 
διδασχομένους, x«i πῶς ἐνάγειν τοὺς ἀντιδιατιθε- ( 
μένους, χαὶ τίνα τρόπον εἴχειν τοὺς διὰ φόθον 

xai πῶς ἀναχωρεῖν τῶν 

δι᾿ ἀγνωμοσύνην μὴ χαταϑεχομένων * xal πῶς τι- 
νας χειροτονεῖν, ἢ ἀποθάλλειν (53) τοὺς χεχειρο- 
τονημένους" χαὶ ὅτι χρὴ τῶν προεστώτων ἕἔχαστον 
ὑπεύθυνον ἑαυτὸν ἡγεῖσθαι (54), χαὶ τοῖς πεπι- 
στευμένοις αὐτῷ εἰς τὴν περὶ ὧν ποιεῖ καὶ λέγει 
πληροφορίαν, 


παραιτουμένους (59), 


οα Περὶ τῶν χατὰ συνάφειαν ἐπὶ τοῖς προεστῶσι δια- 
τεταγμένων, 

οβ΄ Ὅπως δεῖ τοὺς διδασχομένους διαχρίνειν τοὺς 
πνευματιχοὺς τῶν διδασχάδων ἀπὸ τῶν wh τοιού- 


τῶν, καὶ ὅπως πρὸς αὐτοὺς διατίθεσθαι, ἢ τὰ παρ᾽ p 


αὐτῶν δέχεσθαι. 
ey leot τῶν ἐν γάμῳ. 
οὗ Πεοὶ χηρῶν. 
ot Πεοὶ δούλων x«t δεσποτῶν, 
oc Πεοὶ τέχνων xai γονέων. 


(48) Reg. tertius περὶ τῆς ἕν ἀνθρώποις. 

(49) Reg. primus πεοὶ τῆς εὐσεδείας. Ibidem Reg. 
tertius τῶν ἐν τούτοις, 

(50) Reg. tertius συνάφειαν ἀπηγορευμένων. Mox 
idem codex x«i ví δεῖ διδάσχειν. 

(81) Editio Ven. in margine προηγουμένως κατα- 
γινώσχεσθαι. Mox utraque editio παρεπομένων ἐλατ- 
τωμάτων, Reg. tertius παρεχομένων ταῖς ἀρχαῖς 
Dar. 


MORALIUM INDEX. 


inter se concordia, qui in his precellunt, vel 
etiam inferiores sunt. 

61 De abjecta conditione (si ut homines respicias) 
eorum qui suscipiunt gratiam Dei. 

62 De tentationibus, et quando iis concedere opor- 
teat, et quando item resistere, quomodove ad- 
versariis occurrere. 

63 De timore vel animi presentia in periculis. 

64 De letitia, quam habere debemus in iis, que 
Christi causa incommoda sustinemus. 

65 Quomodo in ipso etiam extremo vite exitu orare 
nos conveniat. 

66 De iis qui eos deserunt, qui pro defendenda 
pietate certamina suscipiunt, itemque de iis, qui 
eos adjuvant. 


B 07 De iis qui morientium causa misere mcerore se 


affligunt. 

68 De 433 differentia, que est inter vitam hanc 
et futuram. 

69 De iis, que simul et conjunctim a sanctis litte- 
ris vel vetantur, vel etiam jubentur. 

70 Deiis,quibus Evangelii preedicatio committitur : 
et quando, et quos, et quid docere, et quomodo 
ante corrigere seipsos debeant,qui tales sunt : et 
quomodo in preedicatione libere et fortiter agere, 
quomodove eorum qui sibi crediti sint, commo- 
dis et saluti providere, et cujusmodi animi affe- 
ctione, et in cujusmodi studiis versari : et quo- 
modo castos se ab iis vitiis conservare, que ut 
plurimum ejusmodi hominum generi solent esse 
adjuncta: et quos docendos susceperint, ad cu- 
jusmodi mensuram eos perducere, quomodove 
reluctantes inducere: et quomodo iis auscultare, 
quipropter metum aliquem eorum predicationem 
recusant, quomodoque item ab iis recedere,qui 
ipsam ex improbitate nolunt admittere, et quo- 
modo aliquos designare, vel designatos jam im- 
probare: oportereque unumquemquequi ceeteris 
presit, obnoxiurn se esse existimare ad redden- 
dam iis qui ejus cure crediti sint, rationem de 
omnibus que faciant et dicant. 

71 De iis que conjunctim precepta sunt iis qui 
aliis preesunt. 

72 Qua ratione debeant ii, qui docentur, spiritua- 
les magistros discernere ab iis qui tales non 
sunt, quomodove erga ipsos esse animati, vel 
quomodo quee ab ipsis dicantur suscipere. 

73 De iis, qui matrimonio conjuncti sunt. 

74 De viduis. 

78 De servis et dominis. 

76 De filiis et parentibus. 


(52) Reg. tertius εἴχειν τοῖς διὰ φόδον παραιτον- 
μένοις. Utraque editio εἴκειν τοὺς..... παραιτουμέ- 
γους. 

(53) Editio Ven, in contextu χειροτονεῖν ὃ ἀνα- 
θάλλειν - at in margine habet χειροτονεῖν ἡ ἀποδαλ- 
sv, et ita quoque scriptum invenitur in Reg. se- 
cundo. 

($&) Sic libri veteres, Editio Paris, ὑπεύθυνον 
ἡγεΐαθαι, τοῖς, . 


699 


71 De virginibus. 

78 De iis, qui militie operam dant. 

79 De principibus et subjectis. 

80 Cujusmodi in universum ratio esse Christianos 
postulet, et cujusmodi eos qui aliis praesunt. 


S. BASILII MAGNI 


100 


À οζ΄ Πεοὶ παρθένων. 


ex Πεοὶ στρατευομένων. 

e Περὶ ἀρχόντων xai ὑπυκόων. 

* Ποταποὺς εἶναι βούλεται καθόλον ὁ λόγος τοὺς Χρεσ- 
TUO 6, XN, ποταποὺς τοὺς προεστῶτας, 





APXH ΤΩΝ ΗΘΙΚΩΝ. 


INITIUM MORALIUM ' 


234 REGULA I. 

Quod oportet credentes Domino primum poniten- 
tiam agere, juxta predicationem Joannis, el 
ipsius Domini nostri Jesu Christi. Quippe illi qui 
nunc penitentiam non agunt, ipsi gravius con- 
demnantur, quam ii qui ante Evangelium fue- 
runt condemnati. 

Caput I. 

Exinde ccpit Jesus praedicare el dicere : Poni- 
tentiam agite : appropinquavit enim regnum caelo- 
rum (Matth. 19,17). Tunc capit exprobrare civita- 
tibus ( MattA. x1, 20-22), in quibus facta sunt plu- 
rima virlutes ejus,quod non egissent paenitentiam. 
Va tibi Chorozaim , va tibi, Bethsaida ; quia si in 
Tyro et Sidone facta essent virtutes, qua facta 
sunt in vobis, olim in sacco e( cinere desidentes, 
panitentiam egissent. Verumtamen Tyro et Sidoni 
remissius erit in die judicii, quam vobis, etc. 
Quod presens tempus ponitentie et venie pecca- 

torum tempus sit: in futuro vero seculo erit 

justum judicium remunerationis. 
Caput 1]. 

Ut autem sciatis, quod potestatem habet Filius 
hominisin terra dimittendipeccata,ait ( Marc.n,10) 
Amen dico vobis,qu&cunquealligaveritis super ter- 
ram,erunt ligata in celo : et quaecunque solveritis 
super terram, erunt soluta in celo. Iterum amen 
dico vobis, quod si duo ex vobis consenserint super 
terram,deomni re,quamcunque petierint fiet ilisa 
Patre meo qui in caelis est. (Matth. xvni, 18, 19).... 


C 


Quia. venit hora, in qua omnes qui in monumentis D 


sunt, audient vocem ipsius : et procedent,qui bona 
fecerunt, in resurrectionem vits»; quí vero mala 


* [lic titulus legitur in editione Ven. et in anti- 
quis duobus libris. Hoc opus divisum invenitur 
ju editione Paris. ín multa capita, pro argumento- 
rum varietate; sed illorum capitum ne vestigium 
quidem exstat in veteribus nostris libris; quoniam 
tamen ejusmodi divisio res distinguit, memoriam- 
que juvat, nihil mutandum judicavi. 

(53-56) Monerejuvat, nonnulla identidem in no- 
stro codice Regioet in veteri libro Messanensi addi. 
Hic igitur post illud, καὶ τὰ ἐξᾷς, heec sequunturin 
duobus his quos dixi codicibus, ἄνδρες Niveviret 


OPOZ Δ΄. 

Ὅτι δεῖ τοὺς πιστεύοντας τῷ Κυρίῳ μετανοῆσαι 
πρῶτον, χατὰ τὸ χόρυγμα ᾿Ιωάννον, xci αὐτοῦ 
τοῦ Κυρίον ὑμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ - χεῖρον γὰρ τῶν 
πρὸ τοῦ Εὐαγγελίου καταχριθέντων οἱ νῦν μὲ μετα- 
νοοῦντες χκαταχρίνονται. 


Κιφάλαιον «΄. 

ΜΑΤΘΑΙΟΣ. 'Aró τότε ἤρξατο ὁ ᾿ησοῦς χιρύσ- 
σειν, xxi λέγειν" Μετανοεῖτε. ἤγγοις γὰρ ἢ βασι- 
λεία τῶν οὐρανῶν. ...... . Τότε ἤρξατο ὀνειδίζειν τὰς 
πόλις, ἐν αἷς ἐγένοντο αἱ πλεῖσται δυνάμεις αὐτοῦ, 
ὅτι οὐ μετενόησαν. Οὐαέ σοι, Χωραξὶν, οὐαί σοι, Βη- 
θσαϊδά" ὅτι εἰ ἐν Τύρῳ xal Σιδῶνι ἐγένοντο αἱ 
δυνάμεις αἱ γενόμεναι ἐν ὑμῖν, πάλαι ἂν ἐν σάκχῳ 
xci σποδῷ χαθήμεναι μετενόησαν. Πλὸν Τύρῳ xci 
Σιδῶνι ἀνεχτότερον ἔσται ἐν ἡμέρᾳ χρίσεως, ὃ ὑμῖν, 
καὶ τὰ ἐξῆς (99-56). 

Ὅτι τῆς μετανοίας καὶ τῆς ἀφέσεως τῶν ἁμαρτιῶν ὁ 
παρών ἰστι καιρός " ἐν δὲ τῷ μῶλοντι αἰῶνι Ὁ δικαία 
xpícu τῆς ἀνταποδόσεως, 

Κιφάλ. β΄. 

ΜΑΡΚΟΣ. Ἵνα δὲ εἰδῆτε, ὅτι ἐξονσίαν ἔχει ὁ 
Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπον ἐπὶ τῆς γῆς ἁμαρτίας ἀφιὲ- 
ναι, λέγει" ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. ᾿Αμὴν λέγω (97) ὑμῖν, 
ὅσα ἂν δήσητε ἐπὶ τῆς γῆς, ἔσται δεδεμένχ ἐν 
τῷ οὐρανῷ: xal ὅσα ἂν λύσητε ἐπὶ τῆς is, 
ἔσται λελυμένα ἐν τῷ οὐρανῷ. Πάλιν ἀμὴν λέγω 
ὑμῖν, ὅτι ἐὰν δύο ὑμῶν συμφωνήσωσιν xi τῆς 
ηῆς περὶ παντὸς πράγματος, 62 ἐὰν αἰτάσωνται, 
γενήσεται αὐτοῖς παρὰ τοῦ Πατρός pou τοῦ tv 
οὐρανοῖς (98). IOQANNHI. "Ort ἔρχεται ὥρα, ἕν 
ἢ πώντες οἱ ἐν τοῖς μνημείοις ἀχούσονταε τῆς 


ἀναστήσονται ἐν τῇ χρίσει μετὰ τὸς γενεᾶς ταύτης" 
ἕως xoi ἰδοὺ πλεῖον Σολομῶντος ὧδε - Viri Ninivitae 
surgent in judicio cum generatione ista ^ et ecce 


plus quum Salomon hic ( Matth. xu, &1, 42). 


(97) Sic editio Ven. et antiqui libri. Editio Pa- 
ris. λέγει. Koi πάλιν * ἀμὰὴν λέγω. 
(58) Rursus postillud, τοῦ i» οὐρανοῖς, hsec se- 
quuntur in duobus illis quos notavi libris, μέλλει 
&p ὁ, et cetera usque ad voces, πρᾶξιν αὐτοῦ. 
Matth. XVI, 37. 


701 


MORALIA. 


"792 


φωνῆς αὐτοῦ, x«l ἐχπορεύσόνται, οἱ τὰ ἀγαθὰ ποιή- A egerunt, in resurrectionem judicii (Joan. v, 28, 29). 


σαντες, εἰς ἀνάστασιν ζωᾶς * οἱ δὲ τὰ φαῦλα πράξαν- 
τες, εἰς ἀνάστασιν χοίσεως, ΠΡῸΣ POM." Η τοῦ πλού- 
του τῆς χρηστότητος αὐτοῦ, χαὶ τῆς ἀνοχῆς, χαὶ τῆς 
μαχροθυμίας χαταφοονεῖς, ἀγνοῶν, ὅτι τὸ χρηστὸν 
τοῦ Θεοῦ εἰς μετάνοιάν σε ἄγει ; Κατὰ δὲ τὴν σχληρό- 
τητά σου, xxi ἀμετανοητὸν χαρδίαν, θησαυρίξεις 
ἑαυτῶ ὀργὴν ἐν ἡμέρα ὀργῆς καὶ ἀποχαλύψεως, χαὶ 
δικαιοχρισίας τοῦ Θεοῦ, ὃς ἀπωδώσει ἑχάστω κατὰ τὰ 
ἔργα αὐτοῦ. ΠΡΑΞΕΙ͂Σ. Τοὺς μὲν οὖν χρόνους τῆς 
ἀγνοίας ὑπεριδὼν ὁ Θεὸς, τὰ νῦν παραγγέλλει τοῖς 


An divitias bonitatis ejus, et patientiz, et longani- 
mitatis contemnis, ignorans quod benignitas Dei ad 
panitentiam te adducil ? Secundum autem duritiam 
tuam et impamnitens cor,thesaurizas tibi iram in die 
ira et revelationis, et justi judicii Dei, qui reddet 
unicuique secundum opera ejus (Rom.n, 4-6). Et 
tempora quidem hujus ignorantiz despiciens Deus, 


 nuncannuntiat 98 hominibus omnibus, ut peni 


tentiam agant ; eo quod statuit diem,in quo judica- 
turus est orbem (Act. xvn, 30, 31). 


ἀνθρώποις πᾶσι πανταχοῦ μετανοεῖν * χαθότι ἔστησεν ἡμέραν, ἐν T; μέλλει κοίνειν τὴν οἰκουμένην. 


Ὅτι δεῖ τοὺς μετανοοῦντας χλαΐειν πιχρῶς, καὶ τὰ 


λοιπὰ, ὅσα ἴδια τῆς μετανοίας, ἐκ καρδίας ἐπιϑεί- 
χγυσθαι. 


Κιφαλ. y". 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Καὶ ἐμνήσθη ὁ Πέτρος τοῦ ῥήματος 
Ἰησοῦ εἰρηκότος αὐτῷ, ὅτι Πρὲν ἢ ἀλέχτορα φωνῆσαι, 
-ρὶς ἀπαρνήσῃ με. Καὶ ἐξελθὼν (o, ἔχλαυσε πιχρῶς. 
ΠΡΟΣ ΚΟΡ. β΄. ᾿Αλλ' ὁ παραχαλῶν τοὺς ταπεινοὺς, 
παρεχάλεσεν ἡμᾶς ἐν τῇ παρουσία Τίτον: Οὐ μόνον 
δὲ ἐν τῇ παρουσίᾳ αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ παραχλήσει 
$ παριχλήθη ὑφ᾽ ὑμῖν, ἀναγγέλλων ἡμῖν τὴν ὑμῶν 
ἐπιπόθησιν, τὸν ὑμῶν ὀδυρμὸν, τὸν ὑμῶν ζῆλον ὑπὶρ 
ἐμοῦ. Καὶ μετ᾽ ὀλίγα, - ᾿Ιδοὺ γὰρ αὐτὸ τοῦτο τὸ κατὰ 
Θεὸν λυπηθῆναι ὑμᾶς, πόσην χατειργάσατο ἐν ὑμῖν 
σπουδὴν" ἀλλὰ ἀπολογίαν, ἀλλὰ ἀγανάχτησιν, ἀλλὰ 
φύθον, ἀλλὰ ἐπικόθησιν, ἀλλὰ ζῆλον, ἀλλὰ ἐχδίκη- 
σιν" ἐν παντὶ συνεστήσατε ἑαυτοὺς ἀγνοὺς εἶναι ἐν τῷ 
πράγματι. ΠΡΑΞΕΙ͂Σ, Πολλοὶ τε τῶν πεπιστευχότων 
ὄρχοντο, ἐξομολογούμενοι χαὶ ἀναγγέλλοντες τὰς πρά- 
ξεις αὐτῶν. "Ixavol τε τῶν τὰ περέεργα πραξάντων 
συγκομίσαντις τὰς βίδλονς κατέχαιον ἐνώπιον αὐτῶν. 


Ὅτι τοῖς μετανοοῦσιν οὐχ ἀρχεῖ πρὸς σωτηρίαν ἡ ἀνα- 
χώρησις μόνη τῶν ἀμαρτημάτων, χρεία δὲ αὐτοῖς 
x«i χαρπῶν ἀξίων τῆς μετανοίας. 


Κεφάλ. d'. 


ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ, Ἰδὼν δὲ πολλοὺς τῶν Φαρισαίων καὶ 
Σαδδονχαίων ἐρχομένους ἐπὶ τὸ βάπτισμα αὐτοῦ, 
εἶπεν αὐτοῖς " Γιννήματα ἐχιδνῶν, τίς ὑπέδειξεν 
ὑμῖν φυγεῖν ἀπὸ τῆς μελλούσης ὀργῆς ; Ποιήσατε οὖν 
χαρποὺς ἀξίους τῆς μετανοίας, καὶ μὴ δοξητε λέγειν ἐν 
ἑαυτοῖς (39) - Πατέρα ἔχομεν τὸν ᾿Αθραάμ. Λέγω γὰρ 
ὑμῖν, ὅτι δύναται ὁ Θεὸς ix τῶν λίθων τούτων ἐγεῖραι 
τέχνα τῷ Λύραάα. Ἤδη δὲ xat ἡ ἀξίνη πρὸς τὴν ῥί- 
ζαν τῶν δένδρων χεῖται, Πᾶν οὖν δένδρον, μὴ ποιοῦν 
χαρπὸν καλὸν, ἐκχόπτεται, χαὶ εἰς πῦρ βάλλεται, 


O:t μετὰ τὴν ἐντεῦθεν ἀπαλλαγὴν οὐχ ἔστι χαιρὸς 
χατορθωμάτων, τοῦ Θιοῦ τὸν παρόντα χαιρὸν 


Quod ponitentiam agentes oporteat amare flere, 
et reliqua, que peenitentie propria sunt,ex corde 
proferre. 


4 


Caput 111. 


Et recordatus est Petrus verbi Jesu, qui dixerat 
δὲ. Priusquam gallus cantet, ter me negabis. Et 
egressus foras ftevit amare | Matth. xxvi, 75).... Sed 
qui consolatur humiles,consolatus est nos in adventu 
Titi. Nonsolum autem in adventu ejus,sed etiam in 
consolationequa consolatus est in vobis,referensno- 
bis vestrum desiderium, vestrum fletum, vestram 
amulationem pro me ([ICor,vn,6,7).Et paulo post : 
Ecce enim hoc ipsum, secundum Deum contristari 
vos,quantam in vobis effecit sollicitudinem; sed de- 
fensionem,sed indignationem sed tíimorem,sed desi- 
derium,sed &mulationem,sed vindictam: in omnibus 
vos exhibuistis incontaminatos esse negotio (ibid., 
41). Multique credentium veniebant, confitentes et 
annuntiantes actus suos. Multi etiam ez eis,qui cu- 
riosa erercuerant, allatos libros combusserunt co- 
*am tpsis (Act. xix, 18, 19). 


Quod illud non satis sit posnitentibus, si tantum. 
modo recesserint ἃ peccatis, sed eis opus esse, 
ut fructus poenitentiee dignos ferant. 


Capwt IV. 


Videns autem multos Pharisaeorum et Sadduczo- 
rum venientes ad baptismum suum,dixit eis: Proge- 
nies viperarum, quis demonstravit vobis fugere a 
ventura ira? Facite ergo fructus dignos paniten- 
tiz ^ et ne vobis libeat dicere intra vosipsos- Patrem 
habemus Abraham. Dico enim vobis,quod potens est 
Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae. Jam 
enim et securis ad radicem arborum posita est. Om- 
nis ergo arbor,qua non facit fructum bonum, exci- 
ditur, et in ignem mittitur (Matth. m, 7-11). 


Quod post discessum ex hac vita non est tempus 
recte factorum : quandoquidem Deus presens 


(59) Hune lozum ita interpretatur Erasmus : Et ne sitis hac mente, ut dicatis intra. vos ipsos, etc, 


Ad verbum. Ne videamini dicere, eto. 


703 


S. BASILII MAGNI 


70& 


tempus in lenitate impertivit ad facienda ea,qui- À ἐπιμετρήσαντος (60) i ἐν μαχροθυμίᾳ εἰς ἐργασίαν τῶν 


bus gratia ipsius conociliatur, - 


Caput V. 


Tunc simile erit regnum celorum decem virgini 
bus,qua accipientes lampades suas,exierunt obviam 
sponso. Quinque autem ez eis erant prudentes, et 
quinque fatuz: qua fatua, acceptis lampadibus 
$uis,non sumpserunt oleum 9.3 secum : prudentes 
veroacceperunt oleumin vasis suis cum lampadibus 
suis. Moram autem faciente sponso, dormitaverunt 
omnes et dormierunt. Media autem nocte clamor 
factus est: Ecce sponsusvenit,exite obviam ei. Tunc 
surrexerunt omnes virgines ille,et orr.averunt lam- 
pades suas. Fatueautem sapientibus dixerunt: Date 


πρὸς τὴν αὐτοῦ εὐαρέστησιν. 


Κεφαλ. €. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Τότε ὁμοιωθήσεται ἡ βασιλεία τῶν 
οὐρανῶν δέχα παρθένοις, αἵτινες, λαδοῦσαι τὰς λαμπώ- 
δας αὐτῶν, ἐξῆλθον εἰς ἀπάντησιν τοῦ γυμφίον. Πέντε 
δὲ ἧσαν ἐξ αὐτῶν φρόνιμοι, καὶ πέντε μωραΐί- αἵτινες 
μωραὶ, λαθοῦσαι τὰς λαμπάδας αὑτῶν, οὐχ ἔλαθον μεθ᾽ 
ἑαυτῶν ἔλαιον * αἱ δὲ φρόνιμοι ἔλαθον ἔλαιον ἐν τοῖς 
ἀγγείοις αὐτῶν μετὰ τῶν λαμπάδων αὐτῶν. Χρονίξον- 
τος δὲ τοῦ ννυωφίον, ἐνύσταξαν πᾶσαι x«i ἐχάθευδον. 
Μέσης δὲ νυχτὸς χραυγὴ γέγονεν * Ἰδοὺ ὁ νυμφίος ἔρ-- 
χεται, ἐξέρχεσθε εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ. Τότε ἠγέρθησαν 
πᾶσαι αἱ παρθένοι ἐχεῖναι, x«l ἐκόσμησαν τὰς λαμπά- 


nobis de oleovestro, quia lampades nostrz extingu. B δα: αὐτῶν, Ai δὲ μωραὶ ταῖς φρονίμοις εἶπον “ Δότε 


untur. Hesponderunt vero prudentes, dicentes - Ne 
forte non sufficiat nobis et vobis ; itle potius ad ven- 
dentes, et emite vobis. Dum autem irent emere, ve- 
nit sponsus: οἰ qua parata erant, intraverunt cum 
eo ad nuptias, et clausa est janua. Novissime au. 
tem veniunt et reliqua virgines, dicentes: Domine, 
Domine, aperi nobis. At iUe respondens ait: Amen 
dico vobis, nescio vos (Matth. xxv. 1-13). Conten-. 
dite intrare per angustam portam, quia multi, 
dico vobis, quzrent intrare, et non poterunt. Cum 
autem surrezerit paterfamilias,et clauserit ostium, 
et caperitis foris stare,et pulsare ostium, dicentes: 
Domine, Domine, aperi nobis : et respondens dicet 
vobis: Nescio vos unde sitis (Luc xui, 24, 25). Ecce 
nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis: 
nemini dantes ullam offensionem, ne vituperetur, 
ministerium,sed in omnibus exhibentes nosmetipsos 
sicut. Dei ministros (II Cor. v1, 2 &). Ergo dum 
tempus habemus, operemur bonum erga omnes 
(Gal. v1, 10). 


REGULA II. 
Quod fieri nequit, ut is qui sese etiam negotiis a 
pietate alienis immiscet, Deo serviat. 


CAPUT I. 


Nemo potest duobus dominis servire: aut enim 
unum odio habebit, et alterum diliget: aut unum 
sustinebit, et alterum contemnet. Non potestis Deo 
servireet mammona Matth.vi,2&). Nolitejugum du- 
cere cum infidelibus.Quc enim participatio justitia 
cum iniquitate ? aut qua societas luci ad tenebras? 
qua autem conventio Christo ad Belial? aut que 
gars fideli cum infideli ? quis autem consensus tem- 
plo Dei cum idolis ? (TI Cor. vi, 44-10), 


Quod oportet eum qui Evangelio obedit, primum 
purgari ab omni inquinamento carnis et spiri- 


(60) Utraque editio χαιρὸν ἐπιμερήσαντος. Libri ve- 
teres ἐπιμετρήσαντος. 


(61) Reg. tertius ἀγωνίξεσθε εἴσελθεὶν. 


ἡμῖν &x τοῦ ἐλαίον ὑμῶν, ὅτι αἱ λαμπάδες ἢ μῶν σθέν- 
vuytat, ᾿Απεχρίθησαν δὲ αἱ φρόνιμοι, λέγουσαι * Μή 
ποτε οὐχ ἀρχέσῃ ἡμῖν χαὶ ὑμῖν - πορεύεσθε δὲ μᾶλλον 
πρὸς τοὺς πωλουντας, χαὶ ἀγοράσατε ἑανταῖς. 'ATttp- 
χομένων δὲ αὐτῶν ἀγοράσαι, ἦλθεν ὁ νυμφίος, xci ai 
ἕτοιμοι εἰσῆλθον μετ᾽ «vtov εἰς τοὺς γάώμονς, καὶ ἐχλεί- 
σθῃ ἡ θύρα. Ὕστερον δὲ ἔρχονται xal αἱ λοιπαὶ παρ- 
θένοι, λέγονσαι - Κύριε, Κύριε, ἄνοιξον ἡμῖν. O δὲ 
ἀποχριθεὶς, εἶπεν " ᾿Αμὴν λέγω ὑμῖν, οὐχ οἶδα ὑμᾶς. 
AOYKAZ. ᾿Αγωνίσασθε εἰσελθεῖν (01) διὰ τῆς στενῆς 
πύλης, ὅτι πολλοὶ, λέγω ὑμῖν, ζητήσουσιν εἰσελθεῖν, 
χαὶ οὐχ ἰσχύσουσιν. "Ag οὗ ἂν ἐγερθῇ ὁ οἰχοδεσπό- 
τῆς, χαὶ ἀποχλείσῃ τὴν θύραν, καὶ ἄρξησθε ἔξω ἑστά- 
ναι, x«i χρούειν τὴν θύραν, λέγοντες * Κύριε, Κύριε, 
ἄνοιξον ἡμῖν * χαὶ ἀποχριθεὶς ipsi (62) ὑμῖν - Οὐχ 
οἶδα ὑμᾶς πόθεν ἐστέ. ΠΡΟΣ KOP. β΄, Ἰδοὺ νυν xat- 
ρὸς εὐπρόσδεχτος, ἰδοὺ νυν ἡμέρα σωτηρίας - μηδε- 
μίαν ἐν μηδενὶ διδόντες προχοπὴν, ἵνα μὴ μωμηθῇ 2 
διαχονία, ἀλλ᾽ ἐν παντὶ συνιστῶντες ἑαυτοὺς, ὡς Θεὸν 
διάχονοι ΠΡΟΣ ΓΑΛ. "Apa οὖν ὡς χαιρὸν ἔχομεν, ἐργα- 
ξώμεθα τὸ ἀγαθὸν πρὸς πάντας. 


ΟΡΟΣ Β΄. 


Ὅτι ἀδυνατον δουλευσαι Θεῶ τὸν xal τοῖς ἀλλοτρίοις 
τῆς θεοσεθδείας ἐπιμιγνύμενον πράγμασιν. 


Κιφάλαιον ἃ 


ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Οὐϑεὶς δύναται δυσὶ κυρίοις δομλεύειν * 
à γὰρ τὸν ἕνα μισήσει, xol τὸν ἕτερον ἀγαπήσει " ἣ 
ἑνὸς ἀνθέξεται, καὶ τον ἑτέρου καταφρονήσει. Οὐ δύ- 
νασθε Θεῷ δουλεύειν χαὶ μαμωνᾷ ΠΡΟΣ ΚΟΡ. β΄. Μὴ 
γίνεσθε ἐτεροξυγουντες ἀπίστοις. Τίς γὰρ μετοχὴ δι- 
χαιοσύνη xai ἀνομίᾳ ; à τίς χοινωνία φωτὶ πρὸς σχό- 
τος ; τίς δὲ συμφώνησις Χριστῷ πρὸς Βελέαλ; ἢ τές 
μερὶς πιστῷ μετὰ ἀπίστου ; τίς δὲ σνγχατάθισις voro 
Θεου μετὰ εἰδώλων ; 


Ὅτι τὸν ὑπαχούσαντα (63) τῷ Εὐαγγελίῳ δεῖ πρῶ- 
rov χαθαρισθῆναι ἀπὸ παντὸς μολυσμον σαρχὸς 


(62) Editio utraque ipti, oux. Reg. lerlius ἐρεῖ 
) iv, οὐχ. 
(63) Reg. tertius τὸν ὑπακούοντα, 


105 


MORALIA. 


100 


xai πνεύματος, ἵνα οὕτως εὐπρόδεχτος τῷ Θεῷ γίνη- A (us, ut sic acceptus fiat Deo in perpetrandis san- 


ται ἐν τοῖς τῆς ἁγιωσύνης χατορθωμασιν. 


Κιφώλ, β΄. 

ΜΑΎΘΑΙΟΣ. Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς χαὶ Φαρισαῖοι 
ὑκοχριταὶ, ὅτι χαθαρίξετε τὸ ἔξωθεν τοῦ ποτηρίου χαὶ 
τῆς παροψίδος, ἔσωθεν δὲ γέμουσιν ἐξ ἀρπαγᾶς καὶ 
ἀχρασίας (64). Φαρισαῖε τυφλὲ, χαθάρισον πρῶτον τὸ 
ἐντὸς τοῦ ποτηρίον χαὶ τῆς παροψίδος, ἵνα ᾿γένηται 
χαὶ τὸ ἐχτὸς αὐτῶν χαθαρόν. ΠΡΟΣ ΚΟΡ. β΄. Ταύτας 
οὖν ἔχοντες τὰς ἐππαγγελίας, ἀγαπητοι, χαθαρίσω- 
pity ἑαυτοὺς ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρχὸς xci πνεύ- 
μᾶτος, ἐπιτελοῦντες ἁγιωσύνην ἐν φόδῳ Θεοῦ. 


Ὅτι ἀδύνατον μαθητὴν τοῦ Κυρίον γενέσθαι τὸν προσ- 
παθῶς ἔχοντα πρὸς τι τῶν παρόντων, ἣ ἀνεχόμε- 
γόν τινος τῶν χαὶ ἐπ᾽ ὀλιγον (65) ἀφελχόντων ἐντολῆς 
Θεοῦ. 


Κιφάλ. y. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Ὁ φιλῶν πατέρα à μητέρα ὑπὲρ ἐμὲ 
οὐχ ἔστι μον ἄξιος. Καὶ ὁ φιλῶν viov ὃ θνγατέρα ὑπὲρ 
ἐμὲ, οὐκ ἔστι pov ἄξιος, Καὶ ὃς οὗ λαμδάνει τὸν σταν- 
ρὸν αὑτοῦ, γαὶ ἀχολονθεῖ ὀπίσω μον, οὐχ ἔστι μον 
ἄξιος...... Εἴ τις θῶει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω 
ἑαντὸν, x«l ἀράτω τὸν σταυρὸν αὑτοῦ, xai ἀχολονθείτω 
μοι. Ὃς γὰρ ἂν θέλῃ τὴν ψυχὴν αὗὑτον σῶσαι, ἀπολέ- 
ctt αὐτήν (66). 


OPOZ Γ΄", 

Ὅτε πρώτη xal μεγάλη ἐντολὺὲ ἐν τῷ νόμῳ ὑπὸ του 
Κυρίον ἐμαρτυρήθη, ἀγαπᾷν τὸν Θεὸν ἐξ ὅλης τῆς C 
καρδίας: xai δευτέρα, ἀγαπᾷν τὸν πλησίον ὡς 
ἑαντὸν. 

Κιφάλ. «. 

MATOAIOZ. Ὁ δὲ Ἰησοὺυς ἔφη αὐτῷ " ᾿Αγαπήσεις 
Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς χαρδίας σου, χαὶ ἐξ 
ὅλης τῆς ψυχῆς σον, καὶ ἐς ὅλης τῆς ἰσχύος σου, χαὶ ἐξ 
ὅλης τῆς διανοίας σον. Αὐτὴ ἐστὶν ἡ ποώτη xal μεγά- 
)n ἐντολή * δευτέρα δὲ ὁμοία, αὕτη (67) - ᾿Αγαπήσεις 
τὸν πλησίον σου ὡς ἑαντόν. 


Ὅτι ἔλεγχος τοῦ μὴ ἀγαπᾶν τὸν Θεὸν, χαὶ τὸν Χρι- 
στὸν αὐτου, τὸ, τὰς ἐντολὰς αὐτου μὴ τηρεῖν * Gmó- 
δειξις δὲ του ἀγαπᾷν, ἢ τήρησις τῶν ἐντολῶν του 
Χριστον, ἐν ὑπομονῇ (68) τῶν αὐτον παθημάτων μέ- D 
χρι θανάτον. 


Κιφαλ. β΄. 
ΙΩΑΝΝΗ͂Σ. Ὁ ἔχων τὰς ἐντολάς μον, καὶ τη- 


(64) Vocula ἐξ addida est ex antiquis duobus li- 
bris. Ibidem Reg. primus ἐξ ἁρπαγῆς καὶ ἀδιχίας, 
rapina et iniquitate. 

63) Reg. tertius xai xar' ὀλέγον. 

(66) Post illud, ἀπολέσει αὐτήν, addita inve- 
niuntur illa ex Luca ix. 61 et 62, in his que 
jam indicavi exemplaribus, εἶπε δὴ xe i 
ρος, ἀχολουθήσω, et ceelera ad illas usque voces, 
εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ. Item in utroque libro 
Mess. et Reg. tertio sequuntur illa ex eodem Luca 
XIV, 26 etsq., εἴ τις ἔρχεται πρός με, et. cetera 


B 


ctimoniee operibus. 


Caput II. 


Va vobis, scribe et Pharisei hypocrite, quia 
mundatis externum poculi patinzque partem, in- 
trinsecusautem plena sunt rapinaet intemperantia. 
Pharisee cace, munda prius quod est intra pocu- 
lum et patinam, ut et exteriores ipsorum partes 
pura fiant (Matth. xxii, 25, 26). Has ergo ha- 
bentes 937. promissiones, charissimi, mundemus 
nos ab omni inquinamento carnis el spiritus, per- 
ficientes sanctificationem in timore Dei (II Cor. 
vu, 1) 


Quod impossibile est discipulum Domini fieri eum 
qui re aliqua presenti afficitur, aut aliquid 


tolerat, quod se vel modice a Dei mandato 
avocet. 


Caput III. 

Qui amat patrem aut matrem plus quam me, non 
est me dígnus. Et qui amat filiam aut filium plus 
quam me, non est me dignus. Et qui non accipit 
crucem suam et. sequitur me, non est me dignus 
(Matth. x, 37, 38). Si quis vult post me venire, ab- 
neget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequa- 
tur me. Qui enim vult animam suam salvam facere. 
perdet eam (Matth. xvi, 24, 95). 


REGULA Ill. 
Quod primum et magnum mandatum in legea 
Domino declaratum sit illud esse, Deum diligere 
. ex toto corde : secundum vero, diligere proxin- 
mum sicut seipsum. 


Caput I. 

Ait illi Jesus: Diliges Dominum Deum tuum ez 
toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ez tota for- 
titudine tua, et ez tota mente (ua. Hoc est primum 
et magnum mandatum; secundum autem simile, 
istud est : Diliges proximum tuum sicut teipsum 
(Matth. xxi, 37-39). 


Quod argumentum $itquod quis Deum non diligat, 
et ipsius Christum, si ipsius mandatá non ser- 
vat: dilectionis autem testificatio est mandato- 
rum Christi observatio in tolerandis usque ad 
mortem afflictionibus, quee illius causa eveniunt. 


Capt II. 
Qui habet mandata mea, et servat ea, ille est qui 


usque ad voces has, ὃς οὐχ ἀποότάσσεται πᾶσι τοῖς 
ἑαντοῦ ὑπάρχουσιν, οὐ δύναταί μου εἶναι μαθητής. 
. (67) Utraque editio et antiqui tres libri ὁμοία, 
αὕτη, Secundum autem quod est. simile. istud est. 
At textus sacer aut αὐτῇ, aul ταύτη, secundum au- 
tem simile huic. 

(68) Utraque editio et Reg. secundus, Χριστοῦ, 
iv ὑπομονῇ. Alii duo mss. ὑπομονή, atque tolerantia 


afftictionum. Ibidem Reg. primus recenti manu 
τῶν ὑπὲρ αὐτοῦ παθημάτων. 


701 


$. BASILII MAGNI 


708 


diligit me. Qui non diligit me, sermones meos non ἃ ρῶν αὐτὰς, £xsivó; ἔστιν ὁ ἀγαπῶν με. O μὴ ἀγα- 


servat (Joan. xiv, 21, 2$). Si praecepta mea 

servaveritis, manebitis in dilectione mea, sicut 

et ego praecepta Patris mei servavi, el maneo in 
ejus dilectione (Joan. xv, 10). Quis nos separabit 

a charitate Christi ? tribulatio ? an augustia ? an 

persecutio ἢ an fames ? an nuditas an periculum ? 

an gladius ? Sicut scriptum est : Quoniam propter 
te mortificamur tota die; zstimati sumus sicut 
oves occisionis. Sed in his omnibus superamus, pro- 
pter eum qui dilexit nos (Rom, vim, 35-38 ; Psal. 
ΧΙΠῚ, 22, 
238 REGULA IV. 

Quod is honore et gloria afficit Deum, qui volunta- 
tem illius efficit: et contra, contumelia, qui 
legem illius violat. 

Caput I. 

Egoteglorificavisuper terram ;opus consumma- 
vi, quod dedisti mihi ut faciam (Joan. xvi, 4). Sic 
luceat luz vestra coram hominibus, ut videant 
opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum 
qui in calis est. (Matlh. v, 16). Ut sitis sinceri et 
sine offensa in diem Christi, repleti fructibus jus- 
titiz, qui sunt per Jesum Christum, in gloriam et 
laudem Dei (Philipp. 1, 10, 11). Qui in lege. glori- 
aris, per pravaricationem legis Deum inkonoras 
( Rom. τι, 23). 

REGULA V. 

Quod oportet ab omni odio erga omnes purum 
esse, et inimicos diligere: pro amicis vero 
animam ponere, ubi necessitas vocarit ; et ta- 
lem habere dilectionem, qualem habuit erga 
nos Deus, et Christus ipsius. 

Caput V. 

Audistis, quod dictum est antiquis: Diliges 
grozimum tuum, et odio habebis inimicum tuum. 
Ego autem dico vobis: Diligite inimicos vestros 
(Math. v, 48, 44), Et paulo inferius : Eritis 
ergo vos perfecti, sicut Pater vester culestis per- 
fectus est (ibid. 49) ... Sic enim Deus dilexit 


mundum, ut Filium suum wunigenitum daret. 


(Joan. 1n, 16) Hoc est praceptum meum, 


ut di'igatis invicem, sicut dilexi vos. Majorem 


hanc charitatem nemo habe!, quam ut animam 
suam ponat quis pro amicis suis (Joan. xv, 
412, 13.) .... Et eritis filii Altissimi, quia ipse 
benignus est super ingratos et malos. Estote ergo 
snisericordes, sicut et Pater vester misericors est 
(Luc. v1, 35) ..... Commendat autem charitatem 
suam Deus in nobis: quod cum adhuc peccato- 
res essemus, Christus pro nobis mortuus est 
(Rom. v, 8) ..... Estote ergo imitatores Dei 
sicut filii charissumi : et ambulate in dilectione, 
sicut et Christus dilexit nos, et. tradidit. semet- 


(69) Reg. tertius ὅλην τὴν ἡμέραν. 
iprimus et tertius χαθαρεύοντας.... xel 
ἔχοντας. 


πῶν με, τοὺς λόγους μον οὐ τηρεῖ. Ἐὰν τας ἐντολάς 
βου τηρήσητε, μενεῖτε ἐν τῇ ἀγάπη μον, χαθὼς ἐγὼ 
τὰς ἐντολὰς Tov Πατρός μου τετήρηχα, xci μένω αὐ- 
του ἐν τῇ ἀγάπῃ. ΗΡΟΣ POM. Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ 
τῆς ἀγάπης του Χριστου ; θλίψις ; ἢ στενοχωρία : ὃ 
διωγμός ; ἢ λιμός ; 8 γυμνότης; ἢ χίνδυνος ἢ μάώ- 
χαιρα; Καθὼς γέγραπται * Ὅτι ἕνεχα σου θανατούμεθα 
πᾶσαν ἡμέραν (69), ἔλογίσθημεν ὡς πρόδατα σφαγῆς. 
Αλλ' ἐν τούτοις πᾶσιν ὑπερνιχῶμεν διὰ τον ἀγαπήσαν- 
τος ἡμᾶς, xai τὰ ἑξῆς, 


ΟΡΟΣ 4. 

Ὅτι τιμᾷ χαὶ δοξάξει τὸν Θεὸν ὁ τὸ θέλημα αὐτου £o- 
γαξόμενος " ἀτιμάξει δὲ, ὁ παραβαίνων αὐτου τὸν 
γόμον. 

KtodX, «. 

IOANNHS. Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς “ τὸ ἔργον 

ἐτελείωσα, ὃ δέδωχάς μοι ἵνα ποιήσω. MATOAIOZ, 

Οὕτως λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθοώ-. 

πων, ὅπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα, καὶ ϑοξάσωσι 

τὸν Πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς. ΠΡῸΣ ΦΙΛΙΠ. 

Ἵνα ὅτε εἱλιχρινεῖς καὶ ἀπρόσχοποι εἰς ἡμέραν Χοισ- 

τοῦ, πεπληρωμένοι χαρπῶν διχαιοσύνης τῶν διὰ 'In- 

σοῦ Χριστοῦ, εἰς δόξαν καὶ ἔπαινον Θεοῦ. ΠΡῸΣ POM. 

Ὃς ἐν νόμῳ καυχᾶσαι, διὰ τῆς παραδάσεως τοῦ γόμου 

τὸν Θεὸν ἀτιμάξεις, 

ΟΡΟΣ Ε΄. 

Ὅτι δεῖ, παντὸς μίσους πρὸς πάντας χαθαρεύοντα (70), 
xai τοὺς ἐχθροὺς ἀγαπᾷν * ὑπὶρ δὲ τῶν eOov τὴν 
ψυχὴν τιθέναι, ὅταν χρεία χαλῇ, τοιαύτην ἔχοντα 
ἀγάπην, οἷαν ἔσχε πρὸς ἡμᾶς ὁ Θεὸς, χαὶ ὁ Χριστὸς 
αὐτοῦ. 

Κιφάλ. α΄. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. ἨἩχούσατε, ὅτι ἐῤῥέθῳ τοῖς ἀρ- 
χαίοις * ᾿Αγαπήσεις τὸν πλησίον σου, καὶ μισή- 
σεις τὸν ἐχθρὸν cov. 'Eya δὲ λέγω ὑμῖν - 'Aya- 
πᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν - Καὶ μετ᾽ ὀλίγα" "Ect- 
σθε οὖν ὑμεῖς τέλειοι, ὥσπερ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ 
οὐράνιος τέλειός ἐστιν. ΙΩΑΝΝΗΣ. Οὕτως γὰρ 
ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν χόσμον, ὥστε τὸν Υἱὸν 
αὐτοῦ τὸν μονογενΉῃ ἔδωχεν (71). Αὕτη ἐστὶν 
ἢ ἐντολὴ ἢ ἐμὴ, ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους, χαθὼς 
ἐγὼ ἡγάπησα ὑμᾶς. Μείξονα ταύτης ἀγάπην οὐ- 
δεὶς ἔχει, ἵνα τις τὴν ψωχὴν αὐτοῦ 05 nto 
τῶν φίλων αὐτοῦ. ΛΟΥ͂ΚΑΣ. Καὶ ἔσεσθε viol τοῦ 
ὙΨίστου, ὅτε αὐτὸς χρηδτός ἐστιν ἐπὶ τοὺς ἀχα- 
ρίστους χαὶ πονηρούς. Γίνεσθε οὖν οἰχτίομονξξ, 
χαθὼς χαὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν οἰχτίρμων ἐστί ΠΡΟΣ 
POM. Συνίστησι δὲ τὸν ἑαυτοῦ ἀγάπην ὁ Θεὸς 
εἰς ἡμᾶς, ὅτι, ἔτι ἀμαρτωλῶν. ἡμῶν ὄντων, Χοι- 
στὸς ὑπὶο ἡμῶν ἀπέθανεν. ΠΡῸΣ ΕΦΕΣ. Γίνεσθε 
οὖν μιμηταὶ τοῦ Θιοῦ ὡς τέχνα ἀγαπητὰ, καὶ 
περιπατεῖτε ἐν ἀγάπῃ, χαθὼς χαὶ ὁ Χριστὸς ἡγά- 


(11) Reg. tertius μονογενᾷ ἔδωχεν, ἵνα πᾶς ὁ πισ- 
τεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται, ut omnis qui credit in 
eum, non pereat. 


709 


MORALIA. 


110 


πησιν ἡμᾶς, καὶ χαρέδωχεν ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν προσφο- Α ipsum pro nobis oblationem οἱ hostiam Deo 


ρὰν xa θυσίαν τῶ Θεῷ (73). 
Ὅτι ἀπόδειξις τῶν τοῦ Χριστοῦ μαθητῶν à ἐν αὐτῷ 
ποὸς ἀλλήλους ἀγάπη. 
Κιφάλ. B. 
ΙΩΏΑΝΝΗΣ. Ἐν τούτῳ γνώσονται πάντες, ότι ἐμοὶ μα- 
θηταί ἐστε, ἐὰν ἀγάπην ἔχητε ἐν ἀλλήλοις. 


Ὅτι ἔλεγχος τοῦ μὴ ἔχειν τὰν Χριστοῦ ἀγάπην πρὸς 
τὸν πλησίον τὸ ποιῆσαί τι τῶν βλαπτόντων ὃ λυ- 
πούντων αὐτὸν εἰς ἐχχοπὴν τῆς πίστεως, χἂν συγ- 
χεχωρημένον ὑπὸ τῆς Γραφῆς τῷ ἰδίῳ λόγῳ τὸ γινός 
μενον ἧ. 


Κιφάλ. γ. 

ΠΡῸΣ ΡΩΜ. Ei γὰρ διὰ βρῶμα ὁ ἀδελγός σον λυ- 
πεῖται, οὐχέτι χατὰ ἀγάπην περιπατεῖς. Μὴ τῷ βρώ- 
pari σου ἐχεῖνον &mó))us, ὑπὲρ οὗ ὁ Χριστὸς ἀπέ- 
θανεν. 

Ὅτι δεῖ τὸν Χριστιανὸν καὶ τὸν λυπούμενον χατ᾽ αὐτοῦ 
παντὶ τρόπῳ τό γε ἐπ᾽ αὐτῷ θεραπεύειν. 
Κιφαλ. δ΄. 

MATOAIOZ. ᾿Εὰν οὖν προσφέρης τὸ δῶρόν σον ἐπὶ 
τὸ θυσιαστήριον, κἀχεῖ (73) μνησθῇς, ὅτι ὁ ἀδελφός 
σὸν ἔχει τὶ χατὰ σοῦ, ἄφες ἐχεῖ τὸ δῶρόν σον ἔμπροσ- 
θεν τοῦ θυσιαστηρίον, καὶ ὕπαγε πρῶτον, διαλλάγηθι 
τῶ ἀδελφῶ σον, καὶ τότε ἐλθὼν πρόσφερε τὸ δῶρόν σου. 
ΠΡΟΣ KOP. α΄. Λοιδορούμενοι εὐλογοῦμεν, διωκόμενοι 
ἀνεχόμεθα, βλασφημούμενοι παραχαλοῦμεν. 


Ὅτι τὴν (74) xarà Χριστὸν ἀγάπην ὁ ἔχων ἔστιν ὅτε 
καὶ λυπεῖ πρὸς τὸ συμφέρον τὸν ἀγαπώμενον. 


Κιφάλ. ε. 

ΙΩΑΝΝΗ͂Σ. Nu» δὲ ὑπάγω πρὸς τὸν πέμψαντά με, 
xal οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν ἐρωτᾷ με. Ποῦ ὑπάγεις ; ᾿Αλλ᾽ 
ὅτι ταῦτα λελάληχα ὑμῖν, ἡ λύπη πεπλήρωχεν ὑμῶν τὴν 
καρδίαν. ᾿Αλλ᾽ ἐγὼ τὴν ἀλήθειαν λέγω ὑμῖν - συμφέρει 
ὑμῖν, ἵνα ἐγὼ ἀπέλθω. ᾿Εὰν γὰρ μὴ ἀπῶθω, ὁ Παρά. 
χλητος οὐχ ἐλεύσεται πρὸς ὑμᾶς. ΠΡΟΣ ΚΟΡ, β', Ωστε 
με μᾶλλον χαρῆναι, ὅτι, εἰ χαὶ ἐλύπησα ὑμᾶς ἐν τῇ 
ἐπιστολῇ, οὐ μεταμέλομαι, εἰ καὶ μετεμελόμην. Βλέπω 
γὰρ, ὅτι ἡ ἐπιστολὴ ἐχείνη, εἰ καὶ πρὸς ὥραν, ἔλύπη- 
σεν ὑμᾶς. Nüv χαίρω, οὐχ ὅτι ἐλυπήθητε, ἀλλ᾽ ὅτι 
ἔλυπήθητε εἰς μετάνοιαν, Ἐλυπήθυτε γὰρ χατὰ Θεὸν, 
(va ἐν κηδενὶ ζημιωθῆτε ἐξ ἡμῶν. 


ΟΡΟΣ ς΄. 
"Ort δεῖ ἀφόθως xol ἀνεπαισχύντως παῤῥησιάζεσθαι 


D 


ἐν τῷ ὑμολογίᾳ τοῦ Κυρίου μῶν Ἰησοῦ Χριατοῦ xal ᾿ 


τῶν λόγων αὐτοῦ, 


pA) Idem code τῷ Θιεῶ x«l Πατρὶ, Deo et 
atn. 
(73) Reg. tertius θυσιαστήριον χαὶ ἐκεῖ. Mox. hic 


( Ephes. v, 1,2). 
Quod certa nota discipulorum Christi mutua est 
in ipso dilectio. 
Caput II. 


In hoc cognoscent. omnes, quia discipuli mei 
estis, sidilectionem habueritis ad invicem (Joan. 
xiu, 35). 

239 Quod evidens argumentum sit, aliquem cha- 
ritatem Christi in proximum non habere, si 
quidpiam peragit, quod noceat, aut molestiam 
ei afferat ad fidei excisionem : tametsi id quod 
effücitur, ratione quadam speciali ἃ Scriptura 
concessum est. 

Caput III. 


Si enim propter cibum frater tuus. contrístatur, 
Jam non secundum charitatem ambulas. Noli 
cibo tuo illum perdere, pro quo Christus mor- 
tuus est (Rom. xiv, 15). 


Quod Christianus eum etiam qui adversus ipsum 
male afficitur, omni modo et quantum in se est, 
delinire debeat. 


Caput IV ᾿ 

Si ergo offers munus tuum ad altare, οἱ ibi 
recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid 
adversum (e, relinque ibi munus tuum ante al- 
tare, οἰ vade prius, reconciliare fratri tuo: et 
tunc veniens offer munus (uum ( Matth. v, 23, 
24).... Cum maledicimur, benedicimus : cum 
persecutionem patimur, sustinemus : cum blasphe- 
mamur obsecramus ( I Cor. 1v, 12, 13). 


Quod is qui dilectionem secundum Christum ha- 
bet, eum etiam, quem diligit, quandoque moles- 
tia afficit ad ipsius utilitatem. 

Caput V 
Et nunc vado ad eum, qui | misit me : et nemo 
ex vobis interrogat me : Quo vadis ? sed quia 
hec locutus sum vobis, tristitia implevit cor 
vestrum. Sed ego veritatem dico vobis - expe- 
dit vobis ut ego vadam, Si enim non abiero, 

Paracletus non veniet ad vos( Joan. xvi, 5-7 

(6. Dia ut magis gauderem : quoniam etsi 

contristavi vos epistola, non me penitet, etsi 

we ponituisset. Video enim quod epistola illa 

( etsi ad. horam ? vos contristavit. Nunc gaudeo 

sed. quod contristati estis, ad pornitentiam. Con- 

(ristati estis. enim. secundum Deum , μὲ in 

nullo detrimentum patiamini ez nobis (41 Cor. 

vil, 7-0 ). 

REGULA VI. 

Quod intrepide ac sine ulla verecundia libere 
agere oporteat jn confessione Domini nostri 
Jesu Christi et doctrines ejus, 


ipse codex δῶρόν σου ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον, 


(74) Reg. primus ὅτι ὁ τὴν... ἀγάπην ἔγων, ι, 
Reg. tertius σνμφέρον τῷ ἀγαπωμένῳ. ἔχων. Statim 


Cera I 


Quod dico tcbus τὰ 'ezn235713. xc o ox Irma - 
et quod in aurem awimutia. gradu vmjer te- 
cla. Et not? ttmsr? 553. γεη oc uabxmt cr Pus, 
animam cutem mom posee! lccu£erv : τοί  potmes 
9 40 timete eum. qui pacest ^. zurmLR e corpus 
perdere in geheunam Matth. x. τ. 9 ....... 
Omnis ergo qui ccntzóstur me ^urrn Xmas, 
confitebor et e3o corcm Patre meu. quz est τε eae- 
lis . ibid. 32)...... Nem qui rw ^rubeer ef παρα 
sermones. hunc Fiuss àkomsnzs erméescet. cum ve- 
neri in majestate sua. et Putri. τὲ &Emctorum 
angelorum (Lac. 1x, 25... Mo uaque orubescere 
testimonium Domini ROSÍT:i, EmÁzqume mo vucimum 


$ EíSIl MAGCVI. 


Kt». x. 

MATS1IOI. O λέγω ὑμῖν ἐν τῷ ταςτία, εἴκατε ἐν 
ΞῸ 9447t - χα- ὁ Et; τὸ οὖ: ξχγύσατς. χχούξατε ἐπὶ τῶν 
jwxzx-wo. Καὶ αἰ φυξεῖσθε ἀπὸ τῶν ἀποχτιινεντων τὸ 
Ξώχα ταν 2: νυχῖν αὶ δυνχαΐνων ἀποχτεῖναι - 225r- 
fx J: ziii$5 τὸν δυνάμενον xx ““υχὲν xx σῶμα 
—l1:7£X1 £» ἡξῶνς. Ia; οὖν͵ 6771; ὁμολογήσει ἔν ἐποὶ 
ἔσσωνυξξα τῶν £X Lucus, ὁπολογέσω χἀγὼ ἐν αὐτῷ £a- 
743r» τεῦ Παττας ποὺ τοῦ ἐν οὐρανοῖς, ΛΟΥΚΑΣ, Ὃς 
7*1 ἐσυκσχυνῆξ πε χαὶ τοὺς ἐμοὺς λόγους, τοῦτον ὁ 
Yex τιὸ 234«T€» ἐξκισχυνθήσεται, ὅταν ἔλθη ἐν τῇ 
jezx πνττὸῦ, σαὶ τεῦ Πετοὺς, xai τῶν ἀγίων ἀγγέλων. 
IIPO- TIWM. 5. Mi «» ἐξπισχυνθξς τὸ μαρτύριον τοῦ 


᾿ - - * -. . - - “τὰς 
K-cr. ἔα axji tai τὸν δέσχιον αὐτοῦ ^ ἀλλὰ συγ- 


ejus: sed collabora Bremgeüo. πὲ bonus mules αὶ χεευτατι το, τὸ Ε- αγγώξω͵ ὡς χαλὸς στρατιώτης Ἰη- 


Christi 11 Tim. 1,8 . 
REGULA VIL 
Quod licet quis videatur Dominum coufiseri. et 
ejus sermones auscultet: is tarren, si ejus mam- 
datis non pareat, condemnatus est. licet aii;we 
Dei consilio permissum sit, ut fuer.t domis spá- 
ritualibus ornatus. 


Caput I. 

Non omnis qui dicit miki, Domine, Domine, ἐπ- 
trabit in regnu . celorum: sed qui fact volunta- 
tem Patris mei, qui est in ccelis. Multi dicent mihi 
in illa die, Domine, Domine, nonne in nomine tuo 


prophetavimus? et in nomine tuo dzmonia  ejeci- C 


mus ? et in nomine (uo virtutes multas ; ecunus? 
Et tunc confitebor illis: Nunquam novi vos. Dis- 
cedite a me, qui operamini iniquitatem ( Matth. vn, 
921-93), etc...... Quid autem vocatis me, Domine, 
Domine, et non facitis quar dico (Lue, v1, 46) ete... 
Confitentur se nosse Deum, factis autem negant ; 
cum sint abominabiles, et dicto won audientes, et 


ad omne opus bonum reproki (TM. 1, 16). 
REGULA VIII. 


Quod non oportet ambigere et dubitare de iis quss 
a Domino dicuntur: sed persuaderi omne Dei 
verbum verum esse ac possibile, etsi natura re- 
pugnat. Hic enim situm est fidei certamen. 


Caput I. 


Quarta autem vigilia noctis venit Jesus ad cos 
ambulans super mare. Εἰ videntes eum discipuli 
super mare ambulantem, turbati sunt, dicentes : 
Phantasma est : et pre timore clamaverunt. δίας 
timque Jesus locutus est eis dicens : Habete fidu- 


(753) Reg. tertius καὶ ἀχούειν. Ibidem utraque 
editio ἀπειθῇ δὲ τὰς ἐντολάς, Regii primus et tere 
lius. ταῖς ἐντολαῖς, recte. Hoc ipso in loco Reg pri- 
In us χαταχρίνεται. Post illud, ἐργαζόμενοι τὴν ἀνομίαν, 
addita sunt in. Mess. et in Regio nostro co- 
dice verha illa Matthei vu, 2$ et seq.: Πᾶς οὖν 


TZ XÀier-w2. 
OPOI Z. 


. - 9 -- - - - . . . 0? " 
ὧς: χα TIEE τι: ϑαολογεῖν τὸν K22to», xai ἀχοῦῃ (75) 
τῶν wem X.—o. EIISSE δὲ ταῖς ἐντολαῖς αὐτοῦ, χα, 
* - - - [4 
CERZEICCEC. σὰν E» χυκέταστι πυευπατιχοῖς διά τινα 


1rr»UArA γαιέτῖας εὐγχωοτόξ. 


Ξοραὰ «. 

ἜΛΥΘΑΙΟΣ. Οἱ πᾶς ὃ λέγω» ποι, Κύοιε, Κύοιε, ti- 
σελεύσεταε εἰς τὴ» δατελείαν τῶν οὐοανῶν, ἀλλ᾽ ὁ ποιῶν 
τὸ δλχασ τοὺ Πατηὰς sau τοῦ d» e3ae»oi;. Πολλοὶ 
ἐβαῦσὲ x b ἐκες τῇ μέρα, Kíou, Κύριε, οὐ τῷ σῷ 
d20:227t ποοονετεύσαςεον ; χαὶ τὸ σῷ ἀνόματι δαιαύνια 
ἐξεδχλοας ; xxi τῷὸ σὼ ἀνάαστι δυνάρεις πολλὰς ἐποιή-- 
€xai»; Καὶ τοτε ὁπολογξσω αὐτοῖς͵ ὅτι Οὐδέποτε ἔγνων 
ὑαπᾶς. ᾿Ἀποχωρεῖτε ἀπ᾽ ἐπαῦ, οἱ ἐσγαϊόπενοι τὸν ἀνο- 
mies, xz: τὰ εξῆς. ΔΟΥΚᾺΣ Τί δέ κι χαλεῖτε, Κύρεε, 
K20u, χαὶ οὐ πηεῖτε ἃ λέγω ; χαὶ τὰ ἑξῆς. ΠΡΟΣ TIT. 
Θεὸν ὁμολογοῦσι» εἰδέναε, τοῖς δὲ ἔογοις ἀρνοῦνται - 
βϑελικτοὶ ὥτες, καὶ ἀκειϑεῖς, καὶ πρὸς xi» ἔργον ἀγα- 

ΟΡῸΣ K. 

Ὅτι οὐ δεῖ διαχϑίνεσθαι χαὶ διστάζειν (16) ἐπὶ τοῖς 
ὑπὸ τοῦ Κυϑφίον λεγομένοις, ἀλλὰ πεπλυροφορῆσθαι 
T&v ὀξμα Cet) ἀλεθὲς εἶναι καὶ δυνατὸν, x&v ἡ φύσις 
μόχεται. ᾿Ἔνταῦθα γὰρ καὶ ὁ ἀγὼν τῆς πίστεως, 


Keys, «. 
ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Τεώοτε δὲ φυλαχῇ τῆς 
ἐρχιται ὁ Ἵκσονς ποὸς 171) αὐτοὺς περιπατῶν 
ἐπὶ τὰς θαλάφσσες. Καὶ ἰδοντες αὐτὸν οἱ μαθηταὶ 
ἐπὶ τὴν θάλασσαν περιπατοῦντα, ἐταράχθησαν, 
λέγονεες" Φιέντασμι ἐστι " καὶ ἀπὸ τοῦ φόθδου 


νυχτὸς 


ὅστι; ἀχούει μον τοὺς λόγονς..... à πτῶσις αὐτῆς 
ἐγάλη σφόδρα. 
16) Reg. tertius à διστάξειν. 
ΤΊ) Reg. primus ἔρχεται ὁ ᾿Ιγσοῦς πρός. Utraque 
editio ἔρχεται πρός. 


713 


MORALIA. 


744 


ἐχραξαν. Εὐθέως dt ἐλάλησεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς λέγων" À ciam. Ego sum, nolite timere. Respondens autem 


Θαρτεῖτε, ἐγὼ siut, μὴ φοβεῖσθε. ᾿Αποχριθεὶς δὲ αὐτῷ 
ὁ (78) Πέτρος εἶπε - Κύρις, εἰ σὺ el, χέλευσόν με πρὸς σὲ 


Ds» ἐπὶ τὰ ὕδατα. Ὃ δὲ εἶπεν - ᾿Ελθέ. Καὶ καταδὰς 


ἀπὸ τοῦ πλοίου ὁ Πέτρος, πεοιεπάτησεν ἐπὶ τὰ ὕϑατα, 
ἐλθεῖν πρὸς τὸν ᾿Ιησοῦν, Βλέπων δὲ τὸν ἄνεμον ἐσχυρὸν, 
ἐγοβηθη * χαὶ ἀρξάμενος καταποντίξεσθαι, ἔχραξε (19) 
λέγων * Küou, σῶσόν μὲ. Εὐθέως δὲ à Ἰησοῦς ἐκτείνας 
τὸν χεῖρα, ἐπελάθετο αὐτοῦ, χαὶ λέγει αὐτῷ - ᾿Ολεγό-- 
πεττι, εἰς τί ἐδίστασας; ΙΘΑΝΝΗ͂Σ, Ἐμάώχοτο οὖν 
πρὸς ἀλλήλους οἱ Ιουδαῖοι, λέγοντες * Πῶς δύναται o9. 
τὸς ἡμῖν τὴν σώρπα δοῦναι φαγεῖν ; Εἶπεν οὖν αὐτοῖς " 
᾿Αμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σώρχα τοῦ 
Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπον, χαὶ πίητε (80) αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐχ 
ἔχετε ξωὴν ἐν ἑαυτοῖς AOYKAS, Εἶπε δὲ αὐτῷ ὁ ἄγγε- 


illi Petrus. dizit: Dorine, si tu es, jube mead. 
te venire super aquas. Et ipse ait - Veni. Et de- 
scendens Petrus denavi, ambulabat super aquas, 
ul veniret ad Jesum. Videns vero ventum validum, 
Limuit : et cum. cepisset mergi, clamavit dicens : 
Domine, salvum me fae. Et continuo Jesus erten- 
dens manum, apprenhendit eum, et ait illi : Mo- 
dice fidei, quare dubitasti ?... (Matth. xiv, 28-34.) 
Litigabant ergo Judi ad invicem, dicentes : Quo- 
modo hic 9 41 potest nobis darecarnem ad mandu-- 
candum? Dirit ergoeis; Amen,amen dico vobis ,nisi 
manducaveritis carnem Filii hominis, el biberitis 
ejus sanguinem, non habelis vitam in vobis (Joan. 
vi, 53, 58). ..... Aw aulem ad illum angelus τ 


λος " Μὴ φοβοῦ, Zug unix, διότε εἰσηχούσθη ἡ δέησίς B Nelimeas, Zacharia, quia exaudita est deprecatio 


σὸν * καὶ ἢ γυνή σον 'EXigutsz γεννήσει υἱὸν cot, Καὶ 
μετ᾽ ὀλίγα" Καὶ εἶπε Ζαχαρίας πρὸς τὸν ἄγγελον " Κατὰ 
τί γνώσομαι τοῦτο; Ἐγὼ γὰρ εἶμι πρετδύτης, xvi ἢ 
ἡυνὴ μὸν προδεδηκυῖα ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτῆς, Καὶ ἀπο- 

κριθεὶς ὁ ὥγγελος εἶπεν αὐτῷ * ᾿Εγὼ εἶμι Γαδριὴλ, ὁ πα- 
ρεπτηχὼς ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ " xai ἀπεστάλην λαλῆσαι 
πρὸς σὲ, καὶ εὐαγγελίσασθαὶ σοὶ ταῦτα. Καὶ ido) ἔσῃ 
σιωπῶν, καὶ μὴ δυνάμενος λαλῆσαι ἄχρι ἧς ἡμέρας y£- 
νηται ταῦτα, ἀνθ" ὧν οὐχ ἐπίττευσας τοῖς λόγοις μου, 
οἵτινες πληρωθήσονται εἰς τὸν χαιρὸν αὐτῶν, ΠΡῸΣ 
POM. Καὶ μὴ ἀσθενήσας τῇ πίστει, οὐ κατενοησε τὸ 
ἑαυτοῦ σῶμα (B1) ἤδη νενεχρωμένον, ἑκατονταέτης πὸν 
ὑπάρχων, καὶ τὴν νέχρωσιν τῆς μήτρας Σάῤῥας. Εἰς δὲ 
τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ Θεοῦ οὐ διεχρίθη τῇ ἀπιστία, ἀλλ" 


tua : el Elisabeth uxor tua pariet tibi filium (Luc. 
1, 13), Et paulo post: Et dirit Zacharias ad 
angelum : Unde hoc sciam ? Ego enim sum senez,. 
et uxor mea processit in diebus suis. Et respondens 
angelus dizit ei: Ego sum Gabriel, qui asto ante 
Deum : et missus sum loqui ad te, el hac tibi 
evangelizare. Et ecce eris tacens, el non poteris 
loqui usque in diem, quo hac fiant, pro eo quod 
non credidisti verbis meis, qua implebuntur in 
tempore suo. (ibid. 18-20 ..... Et mon infirma-. 
tus est in fide, nec consideravit corpus suum jam | 
emorluum, cum [ere centum esset annorum, et. 
emorluam vulvam Sarra. In promissione vero Dei 
non hasitavit diffidentia, sed confortatus est fide : 


ἐνεδυναμώθη τῇ πίστει" δοὺς ϑόξαν τῷ Θεῷ, καὶ πλη- Qj dans gloriam Deo, plenissime sciens quod quod- 


βοφορηθεὶς, ὅτι à ἐπήγγελται, δυνατὸς ἔστι χαὶ ποιῆ- 

σαι. Διὸ καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην. 

Ὅτι ὁ ἐπὶ τοῖς ἐλάττοσι (83) μὴ πιστεύων τῷ Κυρίῳ 
δῆλος ἐστι πολὺ πρότερον ἐπὶ τοῖς μείξοσιν ἀπι- 
στῶν" [ 

Κεράλ, W, . 
IGANNHE, Ei τὰ ἐπίγεια εἶπον ὑμῖν, χαὶ οὐ πιστεύ- 
tti, πῶς, ἐὰν εἴπω ὑμῖν τὰ ἐπουράνια, πιστεύσετε ; 

AOYKAZ, 'O πιστὸς ἐν ἐλαχίστῳ καὶ ἐν πολλῷ πιστὸς 

ἔστι - καὶ ὁ ἐν ἐλαχίστω ἄδικος x«i ἐν πολλῷ ἀδιχὸς 


ἐστιν. | 


Ὅτι οὐ χρὴ λογισμοῖς ἐδίοις στηρίξεσθαι ἐπὶ ἀθετή- 
cii τῶν ὑπὸ τοῦ Κυρίον λεγομένων " ἀξιοπιστότερα 
di εἰδέναι τῆς ἰδία: πληροφορίας τὰ τοῦ Κυρίου 
ῥήματα, 

Κιφάλ. T", 
MATOAIOX. Τότε λέγει αὐτοῖς 6 Ἰησοῦς" Πών- 
τες ὑμεῖς σχανδαλισθήτεσῆς ἐν ἐμοὶ ἐν τῇ νυχτὶ 
ταύτῃ. Ἀποχριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος, εἶπεν αὐτῷ - 


18) Reg. terlius ἀποχριθεὶς δὲ αὐτῷ ὁ, Editi ἀπο- 
χριθεὶς dio. 


(79) Utraque editio £xpa£s. Antiqui duo libri 


ἔχραξε͵ 
(80) Edilio Paris. Υἱον ἀνθοώπου, xui πίνητε. 
Edilio Ven. et duo rmss. ut a Slatim 


Parnor. Gg. XXXL 


cunque promisit, potens est et facere : ideo et repu- 

tatum est illi ad justitiam (Rom., 19-22)... 

Quod qui in minoribus non credit Domino, eum 
constat longe magis in majoribus ipsi fidem non 
habere. : h 

Caput IT. 

Si terrena dizi vobis, et non creditis ; quomodo, 
si dixero vobis celestia,credetis ? (Joan.in, 12). Qui 
[fidelis in. minimo est, et in multo fidelis est : et 
qui in mininio iniquus est, et in multo iniquus est 
(Luc. xvi, 10). | 
Quod non oporlet quemquam suis ratiocinationi- 

büs niti ad ea quie a Domino dicunlur reproban- 

da : sed nosse debet Domini verba fide esse di- 

gniora quam suam ipsius persuasionem. 


Caput IIl 

Tunc dicit illis Jesus : Omnes vos scandalum pa- 
Liemini in me in ista nocte. Respondens autein Pe- 
trus, ait illi : Elsiomnes scandalizati fuerint in te, 

" 
Reg. tertius εἶπε δὲ ποὸς αὐτὸν ὁ. 
1) Utraque editio τὸ αὐτου σῶμα, At mss. lres 

τὸ ἔἕαντου. . : 

(82) Edilio Paris. ἐπὶ ἐλάττοσι. Libri veleres ἐπὶ 
τοῖς ἐλώττ, Mox utraque editio x«t πολὺ, Voeula x«i 
in mss. non legitur. 


24 


"AS S. BASILII MAGNI 116 


ego nunquam scandalizabor. Ail illi Jesus ;: Amen A Καὶ εἰ πάντες σχανδαλισθήσονται ἐν σοὶ, ἐγὼ dt οὐδέ- 


dico tibi,in hac noctre,antequam gallus cantet,ler me 
negabis (Matth. xxvi, 31-34). Vespere awiem 
facto, discumbebat cum duodecim discipulis : et 
edentibus illis, dizit eis : Dico vobis, quod unus ves. 
(rum me traditurus est. Et contristati valde, cope- 
runt singuli dicere ei : Nunquid ego sum Domine? 
(Jbid. 30-22.) Et facta est vox ad eum : Surge, Pe- 
tre, occide, et manduca. Ait autem Petrus: Absit, 
Domine, quianunquam manducavi quidquam com- 
mune, aut immundum ! Et voz iterum secundo ad 
eum: Quz Deus purificavit, tucommunia ne dixeris 
(Act. x,13-15). Consilia destruentes, δὲ omnem 
9 9 altitudinem extollentem se adversus scienti- 
am Dei,et in captivitatem redigentes omnem intel- 


ποτὶ σχανδαλισθήσομαι. Ἔφη αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς - 'A μὴν 
λέγω σοι, ἐν ταύτῃ τῇ νυχτὶ, πρὶν ἀλέχτορα φωνῆσαι, 
τρὶς ἀπαονήσῃ με...... ᾿Οψέας δὲ γενομένης, ἀνέχειτο 
μετὰ τῶν δώδεκα μαθητῶν " καὶ ἐσθιόντῶν αὐτῶν, λέγει 
αὐτοῖς * Αέγω ὑμῖν, ὅτε εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει us. Καὶ 
λυπούμενοι σφόδρα, ὄρξαντο λέγειν αὐτῷ ἔχαστος αὖ- 
τῶν - Μήτι ἐγώ εἰμι, Κύριε; IIPAEEIX. Καὶ ἐγένετο 
φωνὴ πρὸς αὐτόν " ᾿Αναστὰς. Πέτρε, θύσον, xai 977. 
Ὁ δὲ Πέτρος εἶπε (83). Μηϑαμῶς, Κύριε " ὅτι οὐδέποτε 
&£poryow πᾶν χοινὸν ἢ ἀκάθαρτον. Καὶ φωνὴ πάλιν ἐκ 
δεντέρον ποὸς αὐτόν“ "À ὁ Θεὸς ἐχαθάρισε, σὺ μὴ 
χοένον. ΠΡῸΣ ΚΟΡ. B'. Λογισμοὺς χαθαιροῦντες, καὶ 
πᾶν ὕψωμα ἐπαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ 
(84), x«i αἰχμαλωτέξοντες πᾶν νόημα εἰς τὴν ὑπα- 


lectum in obsequium Christi (II Cor. x, 5). B xoàv τοῦ Χριστοῦ. 


REGULA 1X. 


Quod non oportet quemquam negligentem esse In 
his cognoscendis,que officii sui sunt : sed debet 
Domini verba attente audita intelligere, et vo- 
luntatem ejus facere. 


Caput I. 


Respondens autem Petrus dixil ei: Edissere nobis 
parabolam istam. At Jesus dixit : Adhuc ef vos sine 
intellectu estis? Nendum intelligitis quod omne 
quod in os intrat, in ventrem vadit, et in secessum 
emittitur? qut autem procedunt de ore, de corde 
ezeunt,et ea coinquinant. hominem? (MattA., xv, 
15-18.) Cum quivis audit sermonem regni,et non in- C 
telligit venit malus,et rapit quod seminatum est in. 
corde ejus : hic est qui secus viam seminatus est 
(Matth. xim,19). Et paulo post : Qui autem in ter- 
ram bonam seminatus est, Àic est qui audit sermo- 
nem, οἱ intelligit : qui denique fructum affert, el 
facit,alius quidem centesimum,alius autem sezage- 
simum, alius vero tricesimum (Ibid. 23). Et ad- 
vocans totam turbam, dicebat illis : Audite me et 
intelligite (Marc. vn, 14). Videte itaque quo- 
modo caute ambuletis : non quasi insipientes,sed ut 
sagientes : redimentes tempus, quoniam dies mali 
sunt. Propterea nolite fieri imprudentes, sed intel 
ligentes qua sit voluntas Dei (Ephes. v, 15-17). 


OPOZ Θ΄. 
Ὅτι οὐ δεῖ ἀμελεῖν τῆς τῶν ἐπιδαλλόντων γνώσεως * 
μετὰ προσοχῆς δὲ τῶν τοῦ Κυρίον λόγων (83) ἀχου- 
ονταὰ συνιέναι, καὶ ποιεῖν τὸ θέλημα αὐτοῦ. 


Κιφάλ. Α. 


ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. ᾿Αποχριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ" 
Φράσον ἡμῖν τὴν παραδολὴν ταύτην. 'O δὲ Ἰησοῦς ti- 
πεν. ᾿Αχμὴν x«i ὑμεῖς ἀσύνετοί ἐστε ; Οὕπω νοεῖτε, ὅτε 
πᾶν τὸ εἰσπορευόμενον εἰς τὸ στόμα εἰς τὴν χοιλίαν χω- 
pri, καὶ εἰς ἀφεδρῶνα ἐχδάλλεται ; τὰ δὶ ἐχπορενόμενα 
ἐχ τοῦ στόματος, ἐκ τῆς χαρδίας ἐξέρχεται, καὶ χοινοῖ 
τὸν ἄνθρωπον; ...... Παντὸς ἀχούοντος τὸν λόγον τῆς 
βασὰδείας, καὶ μὴ συνιέντος, ἔρχεται ὁ πονηρὸς, xai 
ἁρπάξει τὸ ἑσπαρμένον ἐν τῇ καρδία αὐτοῦ, Οὗτός ἔστιν 
ὁ παοὰ τὴν ὁδὸν σπαρείς. Καὶ μετ' ὄλέγον (86) * Ὃ δὲ 
ἐπὶ τὴν γῆν τὴν χαλὲν σκαρεὶς, οὗτός ἐστιν ὁ τὸν λόγον 
ἀκούων x«l συνιὼν, ὃς δὴ καρποφορεῖ, xxi ποιεῖ ὁ μὲν 
ἑχατὸν, ὁ δὲ ἑξήχοντα, ὁ δὲ τριάκοντα. ΜΑΡΚΟΣ. Καὶ 
προσκαλεσάμενος πάντα τὸν ὄχλον, εἶπεν αὐτοῖς " 'A. 
χούετέ pov, xai συνίετε, ΠΡΟΣ ΕΦΕΣ. Βλέπετε οὖν πῶς 
ἀχριδῶς περιπατεῖτε" μὴ ὡς ἄσοφοι, ἀλλ᾽ ὡς σοφοί " 
ἐξαγοραζόμενοι τὸν καιρὸν, ὅτι αἱ ἡμέραι πονηραί εἰσι. 
Διὰ τοῦτο μὴ γίνεσθε ἄφρονες, ἀλλὰ συνιέντες τί τὸ θέ- 
λημα τοῦ Θεοῦ. 


Quod in rebus minime ad nos pertinentibus nullo D Ὅτι περὶ τῶν μὴ ἐπιδαλλόντων οὐ δεῖ no)umpeo- 


modo debemus curiosi esse. 


Caput LI. 


Et post buccellam introivit in eum Satanas. Et di- 
cil ei Jesus : Quod facis,fac citius. Hoc autem nemo 
scivit discumbentium ad quid dizit ei (Joan. xi,27, 
28). Igitur qui convenerant, interrogabant eum, 
dicentes: Domine,siin tempore hocrestituesregnum 


(82) Editio Paris. et textus sacer vulgatus ó dt 
"Πέτρος εἶπε. lllud. εἶπε nec in editione Ven. nec in 
nostris veteribus libris invenitur. 

(84) Reg. primus κατὰ τῆς δυνάμεως vov Gtov, con- 


νεῖν. 


Κιφάλ. B. 

ΙΩΛΑΝΝΗ͂Σ, Καὶ μετὰ τὸ ψωμίον, τότε εἰσῆλθεν 
εἰς ἐχεῖνον ὁ Σατανᾶς. Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς. Ὃ 
ποιεῖς, ποίησον τάχιον. Τοῦτο δὲ οὐδεὶς ἔγνω 
τῶν ἀναχειμένων, πρὸς τί εἶπεν αὐτῷ. ΠΡΑΞΕΙ͂Σ. 


Oi μὲν οὖν συνελθόντες ἐπορώτων αντὸν λέγον- 


tra potentiam Dei. 
85) Utraque editio τὸν τοῦ Κυρίου λόγον. Regii 
primus et tertius «àv τοῦ Κυρίον λόγων. 
(86) Reg. primus μετ᾽ ὀλίγα. 


i . MORALIA. . 748 


τες Κύριε, εἰ dw τῷ χρόνῳ τούτῳ ἀπηοκαῆιστοῖ- A 


γεις τὴν βασιλείαν τῷ Ἰσραήλ ; Εἶπε δὲ πρὸς αὐ 

τούς: Οὐχ ὑμῶν ἔστι γνῶναι χρόνους ἣ χαιροὺξ, 

οὺς ὃ Πατὴρ ἔθετο ἐν τῇ ἰδίᾳ ἐξουσίᾳ, 

Ὅτι ἔδιον τῶν ἐχόντων. σπονδὴν τῆς πρὸς (87) Θεὸν 
εὐαρεστήσεως τὸ καὶ ἐπερωτᾶν περὶ ὧν δεῖ, 


Κεφ)" Γ΄, 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Καὶ προσῆλθον αὐτῷ οἱ μαθηταὶ 
αὐτοῦ λέγοντες" Φράσον ἡμῖν τὴν παραδολὴν 
τῶν ξιξανίων τὸν «ἀγροῦ. . -.. «Καὶ i200, εἷς 
προσελθὼν, εἶπεν αὐτῷ " Διδάσλαλε ἀγαῦΣ, τί 
ἀγαθὸν ποιήσω, ἵνα ἔχω ξωὴν αἰώνιον ; XOYKAX, 
Ἔλεγεν οὖν τοῖς ἐκπορενομένοις ὄχλοις βαπτι- 
cÜgax. ὑπ᾽ αὐτοῦ: Γεννήματᾳ ἐχιδνῶν, τίς ὑπ- 


Israel ? Dixit. aulem eis : Non est. vestrum nosse 
tempora vel momenta, qua. Pater posuit in. sua 
ipsius potestate (Act, 1, 6,2), “ 


Quod proprium est eorum, qui de ineunda cum 
Deo gratia solliciti sunt, de rebus ad officium 
ipsorum pertinentibus percontari, 

Caput. 1II. 

Εἰ accesserunt ad eum discipuli ejus dicentes : 
Edissere nobis parabotam zizaniorum agri (Matth. 
xii, 46). ὁ ecce, unus accedens, ait ili ; Magister 
bone, quid boni faciam, ut habeam. vitam «eer-. 
nam ?(Matth, xix, 16.) Dicebat. ergo ad turbas 
quia exibant ut baptizarentur ab ipso : Genimina 
viperarum quis ostendit. vobis fugere a. ventura. 


ἐδειξεν ὑμῖν φψνγεῖν ἀπὸ τῆς μελλούσης ὀργῆς 1 Boira ?(Luc.at, 7.) Et paulo post : Bt interrogabant 


Καὶ μετ᾽ ὀλίγα' Καὶ ἐπηρῶτων αὐτὸν οἱ ὄχλοι Me 
γοντες" Τί ποιήσομεν. (B8) ; Ὁμοίως τελῶναι, 
ὁμοίως στρατευόμενοι ΠΡΆΞΕΙΣ, ᾿Αχούσαντες δὲ 
χατενύγησαν τὴν χαρδίαν, εἶπόν T: πρὸς τὸν Πέ- 
Tpow, χαὶ τοὺς λοιποὺς ἀποστόλους" Τί motüTo- 


μεν, ἄνδρες (89) ἀδελφοί ; | 

Ὅτι δεῖ ἐπερωτωμένῳ φροντίξειν (90) ἀξιολόγως &ma- 
Ἀρίνεσθαι. 
Κεφάλ, A 


ΑΟΥΚΑΣ. Καὶ ἰδοὺ, γομιχὸς τις ἀνέστη ἐχπει- 
ράξων αὐτόν, καὶ λέγων" Διδάσχαλε, τί ποιησας, 
ξωὴν αἰώνιον χληρονομήσω ; Εἶπε δὲ πρὸς αὐτόν' 
Ἐν τῷ νόμῳ τί γέγραπται ; πῶς ἀναγινώσκεις ; 
Ὁ di ἀποχριθεὶς, εἶπεν" ᾿Αγαπήσεις Κύριον τὸν 


Θεὸν σὸν ἐξ ὅλης τῆς χαρδίας σου, xxi ἐξ ὅλης αὶ 


τῆς ψυχῇ σου, καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σον, 

χαὶ τὸν gs gio» σου ὡς ἑαυτόν, Εἶπε δὲ πρὸς αὖ- 

τὰν" Ὀρθῶς ἀπεχρίθης, Τοῦτο ποίει, x«l ξήσῃ, 

ΠΡῸΣ ΚΟΛΟΣΣ, 'O λόγος ὑμῶν πάντοτε ἐν χώριτι, 

ἄλατι ἡρτυμένας, εἰδέναι πῶς δεῖ ὑμᾶς ἐνὶ ἑκάστω 

ἀποχρίνεσθαι, 

Ὅτι χεῖρον μὲν (91) τὸ χρῖμα τῶν συνιέντων, καὶ μὴ 
ποιούντων" οὗτε δὲ τὸ χατὰ dewolxs ἁμαρτάνειν 
ἀχίνδυνον, 

Κεφαλ), E, 

AOYKAZ. 'Exzivog δὲ ὁ δοῦλος, ὁ γνοὺς τὸ θἐ- 
λημα τοῦ χυρίον αὐτοῦ, χαὶ μὴ ἐποιμώσας, μηδὲ 
ποιήσας πρὸς τὸ ὥἢέξημα αὐτοῦ, δαρήσεται ποὶ- 
Az; Ὃ δὲ μὴ γνοὺς, ποιήσας δὲ ἄξια πληγῶν, 
δαρήσεται ὀλίγας, 

OPOX I* 
"Ort τέλος ἁμαρτίας θάνατος. 

᾿ Κεφάλ, A' 

ἸΩΑΝΝΗ͂Σ, Ὁ δὲ ἀπειθῶν τῷ Υἱῷ οὐκ ὄψεται 
τὴν ζωὴν, ἀλλ' ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ μενεῖ ἐπ᾽ κὐτόν, 


(87) Editio Paris. σπουδὴν πρός, Codex. Combef. 
el alii duo σπουδὴν τῆς πρός. 

(88) Editio Paris. et Reg. lertius Tí ποιήσωμεν. 
Alii duo mss, οἱ edilo Ven. ποιήσομεν. Paulo post 
Reg. tertius χατενύγησαν τῇ καρδία, 

(89) L'iraque editio ποιήσωμεν, ἄνδρες. Al mss. 
tres hoc loco ποιήσομεν, 

(90) Regii primus et tertius ὅτε dst ἐπερωτωμέ.-. 


cum 943 (urbe, dicentes - Quid faciemus? (ibid. 
10) : Erant autem eum publicani, tum milites. His 
autem auditis, compuncti sunt corde,et dixerunt 
ad Pelrum, et ad reliquos apostolos τ Quid facie- 
mus viri fratres ? (Act. n, 37.) | 


Quod curandum sit ei qui interrogatur, ut recte et 
praeclare respondeat. 
Caput IV 

. Et ecce, quidam legisperitus. surrezit tentans 
eum, et dicens: Magister, quid faciendovitam ater- 
nam possidebo ? At ille αὐτὶ! ad eum: [n lege quid 
scriptum est ?*quomodo legis ?Ille respondensdizit : 
Diliges Dominum Deum tuum ez toto corde tuó, et 
ex tota anima tua, et ex tota mente tua, et prozi- 
mum tuum sicut teipsum. Dixitque illi : Recte res- 
pondisti, Fac hoc et vives (Luc. x, 23-29). Sermo 
vester semper in gratia, sale sit conditus, ut. scia- 
tis quumodo vos oporteat unicuique respondere 
(Coloss. 1v, 6.) "s 


Quod gravius est judicium eorum qui noverunt, 
nectamen faciunt ; licet a periculo non vacet, 
cum quis per ignorantiam peccat. 

Caput V. 

Ille autem servus, qui cognovit voluntatem do- 
mini sui, et non. praeparavit, et non fecit secun- 
dum voluntatem ejus vapulabit multis. Qui autem 
non cognovit, et fecil digna plagis, vapulabit pau- 


p cis (Luc. xiu, 47, 48). 


REGULA X. 
Quod finis peccati mors, 
Caput I. 
Qui incredulus est Filio, non videbit vitam, sed 
ira Dei manebit super eum (Joan, wm, 36). Cum 


vous φροντίξειν, id. curandum iis qui interrogantur, 
" Ol)T με e or i respondeant, ia 

, (91) Totum illud, ὅτε χεῖρον μὲν, ete , in modum 
tituli positum estin Reg. teme elita hzc verba 
locari debere res ipsa loquitur, cum ea que 5.8- 
lim ex Aclis A rm re rq àd preecedentem titulum 
quadrare nullo modo possint. 


719 


S. BASILIU MAGNI 


120 


enim serviessetis peccati, liberifuistisjustitie.Quem Α ΠΡῸΣ POM. "Ore γὰρ δοῦλοι ἦτε τῆς ἀμαοτίας, 


ergo fructum habuistis tunc inillis, in quibus nunc 
erubescitis ? Nam finis illorum mors (Rom. vi, 20), 
21). Et paulo post : S'ipendia peccati mors (ibid. 
23). Stimulus autem mortis peccatum. ([ Cor. 
xv, 56). 

Quod finis mandati Dei est vita δεῖ δ. 
Caput 1]. 

| Amen, amen dico vobis : si quis sermonem meum 
servaverit, mortem non videbit in aeternum (Joan. 
vin, 51). Sed qui misit me Pater, ipse mihi man- 
datum dedit, quid dicam, et quid loquar. Et scio 
quod mandatum ejus vita eterna est (Joan.xn, 49, 
50). Nunc vero liberali a peccato, servi autem 
facti Deo, habetis fructum vestrum in sanctifica- 


lionem, finem vero vitam eternam (Rom. vi, 33). B 


9 444 REGULA XI. 


Quod non sunt contemnenda Dei judicia, sed 
timenda, licet debita poena non statim subse- 
quatur. 

Caput. I. 


Sed potius timete eum, qui potest et animam et 
corpus perdere in gehennam ( Matth. x, 28).. Quod 
si dixerit servus ille in corde suo : Moram facit 
dominus meus venire: el caperit percutere servos, 
et ancillas, οἱ edere, el bibere, et inebriari veniet 
dominus servi illius, in die in qua non sperat, et 
hora qua nescil, et dividet eum, partemque ejus 
cum infidelibus ponet (Luc. xu, 45-47). Vide, sanus 


factus es: jam noli peccare, ne deterius tibi ali- C 


quid contingat (Joan. v, 1&)... Nemo vos seducat 
inanibus vcrbis propter hzc enim venit ira Dei in 
filios diffidentiz (Ephes. v. 6). 


Quod qui propter priora peccata correptus fuit, et 
veniam consecutus est, si rursum pecearit, sibi 
: ipsiiree judicium priore gravius parat. 


: Caput 1]. 
Vide, sanus factus es, jam noli peccare, ne de- 

terius tibi aliquid contingat (Joan. v, 14). 

Quod cum quipiam in judicium ire Dei incide. 
rint, cieteri metu perculsi erudiri et corrigi de- 
beant. 

Caput IIl. 


Aderant autem. quidam spso in lempore, nun- 
Liantes illi de Galilxeis, quorum sanguinem Pilatus 
miscueralt cum sacrificiis eorum. Et respondens Je- 
sus dixit illis: Putatis quod hi Galilei pre omnibus 


Galildis peccatores fuerint, quia talia passi sunt? 


(92) Editio Paris. ἐσθίειν dé.Reg.primus ἐσύέειν τε, 
. (93) Editio Paris. 18o5, ὑγιής, Antiqui tres libr. 
ἴδε. 

(94) In Keg. terlio etin mss. post illud. τί σοι 
“ένηται, adjecta sunt illa ex Actis xm, 40 : 
Βλέπετε οὖν μὴ émÓ0r i ὑμᾶς τὸ εἰρημένον t£, 


ἔλεύθεροι ἦτε τῇ διχαιοσύνη. Τίνα οὖν χαοπὸν 
εἴχετε τότε, ἐφ᾽ οἷς νῦν ἐπαισχύνεσθε ; Τὸ μὲν 
γὰο τᾶλος θάνατος. Καὶ μετ᾽ ὁλιγα: Τὰ 
γὰρ ὀψώνια τῆς ἀμαρτίας θάνατος... Τὸ δὲ χέν-- 
τρον τοῦ θανάτον ἡ ἁμαρτὶα. 
Ὅτι τῶος ἐντολῆς Θεοῦ ξωὴ αἰώνιος. 
Κιφαλ B. 

ΙΩΑΝΝΗΣ: ᾿Αμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ix) τις 
τὸν λόγον τὸν ἐμὸν τηρήσῃ, θάνατον οὐ ui 
θεωρήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα, — 'AXY ὁ πέμψας με Πα- 
Tho, αὐτὸς uot ἐντολὴν ἔδωχε, τί εἴπω, xoi τί 
λαλήσω, x«i οἶδα. ὅτε ἢ ἐντολὴ αὐτοῦ ζωὴ 
αἰώνιός ἐστι. ΠΡῸΣ POM. Νυνὲ dt ἐλευθερωθέν- 
τες ἀπὸ τῆς ἀμαρτίας, δουλωθέντες δὲ τῶ Οεῷ 
ἔχετε τὸν χαρπὸν ὑμῶν εἰς ἁγιασμὸν, τὸ δὲ τἕλος 
αἰώνιον. 


ἐχείνων 


ΟΡΟΣ 1A. 

Ὅτι οὐ δεῖ χαταφρονεῖν χμιμάτων Θεοῦ, ἀλλὰ φο- 
θεῖσθαι, xxv μὴ παραντίχα τὴν ἀνταπόδοσιν 
ἔχῃ. 

Κεραάλ. Α΄. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Φοδήθητε δὲ μᾶ)λον τὸν δυνάμε- 

vo» xai ψυχὴν χαὶ σῶμα ἀπολέσαι ἐν γεέννη. 

ΛΟΥΚΑ͂Σ. Ἐὰν δὲ εἴπῃ ὁ δουλος ἐχεῖνος ἔν τῇ 

χαοδίᾳ αὐτου" Χρονίξει ὁ χύριός μὸν ἔρχεσθαι" καὶ 

ἄρξηται τύπτειν τοὺς παῖδας xxi τὰς παιλδίσχας, 

ἐσθίειν τε (09) χαὶ πίνειν, xoi μεθύσκεσθαι" ἥξει ὁ 

χύριος του δούλον ἐχείνον ἐν ἡμέρᾳ ἢ οὐ προσδοχᾷ, 

x«i ἐν ὥρα $ οὐ γινώσχει, καὶ διχοτομήσει αὐτὸν, 

χαὶ τὸ μέρος αὐτου μετὰ τῶν ἀπίστων θήσει 

IGANNHS. δὲ, ὑγιὴς (93) γέγονας" μηχέτι ἁμάρ- 

τανε, ἦα μὴ χεῖρόν τέ σοι γένηται (94). ΠΙΡῸΣ 

ΕΦΕΣ, Μηϑεὶς ὑμᾶς ἀπατάτω χενοῖς λόγοις διὰ 

ταυτα γὰρ ἔρχεται ἢ ὀργὴ τὸν Θεὸν ἐπὶ τοὺς νιοὺς 

τὴς ἀπειθείας. 

Ὅτι ὁ ἐπὶ τοῖς πρώτοις ἀμαρτήμασι παιδευθεὶς, καὶ 
τῆς ἀφέσεως καταξιωθεὶς, ἐὰν πάλιν ἁμάρτῃ, 
χεῖρον τοῦ ποοτέρου χατασκευάξει ἑαυτῷ τὸ χρῖωα 
τῆς ὀργῆς. 

Κιφώλ. B. 

IGANNHE, Ἴδὲ, ὑγιὴς (95) γέγονας, μηχέτι 
ἁμάρτανε, ἵνα μὴ χεῖρόν τί σοι γένηται. | | 
Ὅτι, χρίματι ὀργῆς Θιοῦ τινῶν ὑποπεσόντων, τοὺς 

λοιποὺς φοδονμένους ταιδεύεσθαι δεῖ. 


Κιφάλ. Γ΄. 

ΛΟΥΚΑΣ. Παρῆσαν δὲ τινες ἐν αὐτῷ τῷ καιρῷ, 
ἀπαγγέλλοντες περὶ Γαλιλαίων , ὧν 
τὸ αἷμα Πιλᾶτος ἔμιξε μετὰ τῶν θνσιῶν αὐτῶν. 
Καὶ ἀποχριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὖ oU, Δοχεῖτε, 
ὅτι οἱ Ταλιλαῖοει οὗτοι ἀασοτωλοὲ παρὰ πάντας 


αὐτῷ τῶν 


τοῖς προρήταις" Ἴδετε oí χαταφρονηταὶ, xai ἐπεδλέ- 
ἔστε χαὶ θαυμάσατε θαυμάσια, καὶ ἀφανίσθητε" 
ιότι ἔργον... ἐχδιηγῆτι. 6ὁΘΙ. u 
(93) Rursus editio Paris. Ἰδοὺ, ὑγιής. Editio 
Ven, et duo mss. δὲ 


721 
τοὺς 
σιν; Οὐχὶ, λέγω ὑμῖν * ἀλλ᾽ ἐὰν μὴ μετανοῆτε (96), 
πάντες ὡσαύτως ἀπολεῖσῆε. Ἢ ἐχεῖνοι οἱ δέχα 
καὶ ὀχτὼ, ἐφ᾽ οὖς ἔπεσεν ὁ πύργος νὲ τῷ ΣΔωὰμ, 
χαὶ tici, αὐτοὺς, δοχεῖτε, ὅτι οὗτοι ὀφει)ἐ- 
ται ἐγένοντο παρὰ πάντας τοὺς ἀνθρώπους τοὺς 
κατοιχοῦυτας ἐν Ἱερουσαλήμ ; Οὐχὶ, λέγω ὑμῖν . 
QM ἐὰν μὴ μετανοῆτε, πάντες ὡσαύτως ἀχ- 
ηλεῖσῆε,. ΠΡΑΞΕΙ͂Σ' ᾿Αχούων δὲ “Ανανίας τοὺς }0- 
ous τούτους, πεσὼν ἐξέψυξε, Καὶ ἤγδεῖο oos 
μέγας ἐπὶ πάντας τοὺς ἀχούοντας ταῦτα. ΠΡῸΣ 


KOP. α΄. Μηδὲ γογγύξζετε, χαθάπερ τινὲς αὐτῶν 
ἐγόγγυσαν, χαὶ ἀπώγοντο ὑπὸ τοῦ ὅλοθρευτοῦ. 


Ταῦτα δὲ τύποι συνέβαινον ἐχείνοις * ἐγράφη δὲ 
πρὸς νουθεσίαν ἡμῶν, εἰς οὖς τὰ τέλη τῶν αἰώνων χα- 
τήντησεν, 

Ὅτι x«i αὐτοῖς τοῖς τῆς χαχίας ἔργοις πρὸς τιμο- 
ρίαν πολλάκις παραθίδοταί τις διὰ προύπώρχουσαν 
ἀσέδειαν. 

Κιφάλ, Δ΄. 

ΠΡῸΣ POM, Καὶ χαθὼς οὐχ ἐδοχέμασαν τὸν Θεὸν 
ἔχειν ἐν ἐπιγνώσει, παρέδωχεν αὐτοὺς ὁ Οεὺς εἰς 
. ἀδόχιμον νοῦν, ποιεῖν τὰ μὴ χαθήχοντα. ΠΡῸΣ ΘΕΣΣ, 
B.'AvU" ὧν τὴν ἀγάπην τῆς ἀληθείας οὐκ ἐδέξαντο, 
εἰς τὸ σωθῆναι αὐτοὺς, διὰ τοῦτο πέμπει αὐτοῖς ὁ 
Θεὸς ἐνέργειαν πλάνης, tig τὸ πιστεῦσαι αὐτοὺς τῷ 
ψεύδει, 

Ὅτι οὐχὶ πλῆθος ἁμαρτωλῶν δυσωπεῖ τὸν Ori», ἀλλ᾽ 
ὅ εὐαρεστῶν αὐτῷ, χἂν ἀνὴρ τυγχάνῃ (97), κἂν 


ἡννή. 

: Key), Ε΄. 

ΛΟΥΚΑ͂Σ, Ἐπ' ἀληθείας λέγω ὑμῖν, ὅτι πολλαὶ 
χῆραι ἦσαν ἐν ταῖς ἠμέραις ᾿Ἡλίον ἐν τῷ Ἰσραὴλ, 
ὅτε ἐχλιίσθῃ (98) ὁ οὐρανὸς ἐπὶ ἔτη τρία χαὶ μῆ- 
γας £5, ὡς ἐγένετο λιμὸς μέγας ἐπὶ πᾶσαν τὴν 
ἦν, καὶ πρὸς οὐδεμίαν αὐτῶν ἐπέμφθη ᾿Ηλίας, εἰ 
μὴ εἰς Σέραφθα τῆς Σιδῶνος πρὸς γυναῖχα χή- 
px» (99). ΠΡῸΣ KOP. οἷ, Οὐ 0L» γὰρ ὑμᾶς 
ἀγνοεῖν, ἀδελφοὶ, ὅτι οἱ πατέρες ἡυῶν πάντες 
ὑπὸ τὴν νεφέλην ἦσαν, x«i πάντες διὰ τῆς θα- 
λάτσης διῆλθον. x«i πάντες εἰς τὸν Μωῦσῇν i6a- 
πτίσθησαν ἔν τῇ weg) xai ἐν τῇ θαλάσσῃ, καὶ 
πάντες τὸ αὐτὸ βρῶμα πνευματικὸν ἔφαγον, χαὶ 


πάντες τὸ αὐτὸ πόμα πνευματιχὸν ἔπιον - ἔπινὸν 
ἡὰἃρ ἔχ πνευματιχῆς ἀχολουθούσῃς πέτρας - ἢ δὲ 


πέτρα ἦν ὁ Χριστός, ᾿Α}λ᾽ οὐχ ἕν τοῖς πλείοσιν 

ἐρήμῳ. 

OPOX IF, 

Ὅτι πᾶσα ἀντιλογία, χἂν ἔχ φιλιχῆς χαὶ εὐλαδοῦς 
διαθέσεως γένηται, ἀπαλλοτοιοῖ τοῦ Κυρίου τὸν 
ἀντιλέγοντα * πᾶν δὲ ῥῆμα Κυνρίον μετὰ πάσης πλη- 
ροφορίας χαταδϑέχεσθαι dei (1). 


(96) Et hic et infra Reg. tertius μετανοήσητε. 
(97) Reg. tertius κἂν ἀνήο, Utraque editio x2 ei; 


98) Utraque editio ὅταν ἐκλείσθη, At. mss. nos- 
tri ὅτε. 

(99) Ila, καὶ τὰ ἐπὶ τὸν No xui τὰ ἐπὶ τοῦ Ad, 
leguntur in iis quos sepius nominavi libris post 


MORALIA. 
Γαλιλαίους ἐγένοντο, ὅτε τοιαυτὰ πεπόνθα- A Non, dico vobis * sed nisi panitentiam egeritis,om- 


722 


nes similiter peribitis. Aut illi decem et octo, super 
quos cecidit turris in Siloe, et occidit eos, putatis 
quod ipsi debitores fuerint prz:ter omnes homines 
habitantes in Jerusalem * Non, dico vobis : sed 
penitentiam non egeritis, omnes similiter peribitis 
(Luc. xn, 1-8)... Audiens autem Ananias Ac 
verba,cadens ezxspiravit.Et factus est tinor magnus 
super omnes qui audierunt hac (Act.v, 5),... [Neque 
murmuretis,sicut quidam eorum murmuraverunt, 
et perierunt ab exterminatore. Hac autem in figura 
contingebant illis : scripta sunt autem ad Correc- 
tionem nostram, ín quos fines sa'culorum. de 

runt (I Cor. x, 40, H). 


B 
Quod quis plerumque ipsis etiam nequid 245 


operibus pene loco traditur, ob reu vem 

impietatem. 

Caput IV. 

El sicut non probaverunt Deum habere in notitia, 
tradidit illos Deus in reprobum sensum,ut faciant 
ea qui non conveniunt (FHom. 1, 28)....... Eo quod 
charitatem veritatis non. receperunt ut salvi fie- 
rent, ideo mittit illis Deus operationem erroris, ut 
credant mendacio (1I Thess. 1, 10, 11). 


Quod multitudo peccatorum nequaquam. placat 
Deum: sed is qui ipsi acceptus est sive. vit, sive 
mulier sit. 

Caput V. 

In verilale dieo vobis,mullae vidus erant tn die- 
bus Elite in Israel,quando clausum est ecdlum annis 
(tribus et mensibussez,cum facta esset fames magna 
in omni terra ; et ad nullam illarum missus est 
Elias, nisi in Saraphtha Sidonis ad mulierem vi- 
duam (Luc. 1v, 23, 26)...... Nolo enim vos ignorare, 
fratres,quod patres nostri omnes sub nube fuerunt, 
et omnes mare transierunt ,et omnes in Moyse bap- 
tizati sunt,in nube, et in mari * et omnes eamdem 
escam spiritalem manducaverunt,et omnes eumdem 
potum spiritalem biberunt: bibebant enim de spiri- 
tali sequente eos petra, petra autem erat Christus, 
Sed non in pluribus eorum beneplacitum est Deo ; 


mam prostrati sunt in deserto (1 Cor. x, 1-5. 
αὐτῶν εὐδόκησεν à Θεὸς " κατεστρώθησαν γὰρ ἐν τῆ 


! 


REGULA XII. 

Quod omnis contradictio, etiamsi ex amico ac pio 
affectu oriatur, à Domino abalienat contradi- 
centem : quodque verbum Domini cuin omni 
certitudine suscipiendum est. 


" 


vocem χήραν, 

() Reg. tertius καχαδέχεσθαι 75i. Verba hec 
Matthrei xvi, 21, 2? et 23 :'Amà và: ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς 
δεικνύειν, νος, ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώπων, hoc quoque loco 
inculeata inveniuntur in Reg. tertio et in Messa- 
nensi, 


T23 


Caput I. 
Et capit lavare pedes discipulorum, et exter- 
gere linteo, quo erat pracinctus. Venit ergo ad 
Simonem Petrum ; et dicit ei Petrus: Domine, tu 
mihi lavas pedes ἢ Respondit Jesus, et dixit : Quod 
ego facio, tu nescis modo, scies autem postea. Dicit 
el Petrus : Non lavabis mthi pedes in eternum. 
Respondit ei Jesus : Si non lavero te, non habes 
partem mecum (Joan. xut, 5-8). 


2/46 Quod non oportet "traditiones humanas 
sequi, ita ut mandatum Dei irritum faciamus. 


Caput II. 


Deinde interrogant eum Phariszi et scriba : 
Quare discipuli (ui non ambulant juxta. traditio» 
nem seniorum, sed illotis manibus manducant 
panem ὃ At ille respondens dixit eis: Bene pro- 
phetavit Isaias de vobis hypocritis, sicul scriptum 
est : Populus hic labiis me honorat, cor autem eo- 
rum longe est a me. [n vanum aulem me colunt, 
docentes doctrinas,pracepta hominium. Relinquen- 
tes enim mandatum Dei, tenelis traditionem ho. 
minum (Marc. vi, 5-8; Isa. xxix, 13), etc, 


Quod omnia prorsus servanda sunt, que a Do- 
mino per Evangelium et apostolos fuerunt tra- 
dita. 

Caput 11]. 


Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos. in 
nomine Patris, el Filii,et Spiritus sancti : docentes 
eos servareomnia quecunquemandavivobis(Matth. 
xxvi, 49, 20).... Erant autem justi ambo ante 
Deum incedentes in omnibus mandatis et justifica- 
tionibus Domini sine querela (Luc. 1, 6)...... Qui 
vos audit ne audil: qui autem vos spernit,me sper- 
nit (Luc. x, 106'..... Itaque, fratres, state, el tenete 
traditiones, quas didicistis sive per sermonem, sive 
per epistolam, lanquam per nos (1I Thess. n, 16). 


Quod nemo debet suam ipsius voluntatem volun- 


tati Domini preponere : sed in omni re Dei vo- 


luntatem querere, et exsequi. 
Caput IV. 


Quia nonquzro voluntatem meam,sed voluntatem 
ejus qui misit me Patris (Joan. v, 30).... Et positís 
genióus, oravit dicens - Pater, si vis, transfer cali- 
cem islum. Verumtamen non mea voluntas,sed tua 
fiat (Luc. xxii, 41, &2),..... In quibus et nos omnes 
aliquando conversati suinus in desideriis carnis 
nostra,facientes voluntatem carnis et cogitationum 


(2) Editio Paris. xai λέγει αὐτῷ, Veteres libri x«i 
εἶπεν αὐτῷ. 

(3) Reg. tertius Ei u3 νέψης. 

(4) Reg, primus ὁ δὲ ἀκούων. 

(3) Idem codex 6cux του Θεὸν εἐγχοίντιν. 


S. BASILII MAGNI. 
Α 


B 


D 


Κεφαλ, Α΄- 

IDANNIIZ. Καὶ ἤρξατο νέπτειν τοὺς πόδας τῶν 
μαθητῶν, xci ἐχμάσσειν τῷ λεντίῳ, à ἦν διεξω- 
σμένος. Ἔρχεται οὖν πρὸς Σίμωνα Πέτρον, xat 
λέγει αὐτῷ ἐχεῖνος " Κύριε, σύ μον νίπτεις τοὺς 
πόδας; ᾿Απεχρίθη ᾿Ιησοῦς, x«i εἶπεν αὐτῷ (2). 
Ὃ ἐγὼ ποιῶ, σὺ οὐχ οἶδας ἄρτι, γνώσῃ δὲ μετὰ 
ταῦτα, Aéytt αὐτῷ Πέτρος * Οὐ μὴ νίψεις (3) τοὺς 
πόδας μου εἰς τὸν αἰῶνα, ᾿Απεχρίθη αὐτῷ ὁ Ἰη- 
σοῦς᾿ ᾿Ἐὰν μὴ νίψω ct, οὐχ ἔχεις μέρος μετ᾿ oc 
ἐμοῦ, 

Ὅτι οὐ δεῖ παραδόσεσιν ἀνθρώπων ἀχολουθεῖν ἐπ᾽ 
ἀθετήσει ἐντολῆς Θεοῦ. 
Ktod)., Β΄. 

ΜΆΡΚΟΣ. Ἔπειτα ἐπερωτῶσιν αὐτὸν oi Φαρι- 
σαῖοι χαί οἱ γραμματεῖς - Διὰ τί οἱ μαθηταί σὸν οὐ 
περιπατοῦσι χατὰ τὴν παράδοσιν τῶν πρεσδυτέ- 
ρων, ἀλλὰ ἀνίπτοις χερσὶν ἐσθίουσι τὸν ἄρτον ; 
'O δὲ ἀποχριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς, ὅτι Καλῶς προτφή- 
τευσετ Ὁσαΐας περὶ τῶν ὑμοχριτῶν, ὡς 
γέγραπται * Ηὗτος ὁ λαὸς τοῖς χείλεσί με τιμᾷ, ἡ 
δὲ χαρδία αὐτῶ πόῤῥω ἀπέχει ἀπ᾿ ἐμοῦ. Μάτην 
δὲ σέδανταί με, διδώσχουτες διδασχαλίας, ἐντάλματα 
ἀνθρώπων. ᾿Αφέντες γὰρ τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ, 
χρατεῖτε τὴν παράδοσιν τῶν ἀνθρώπων * χαὶ τὰ 
ἑξῆς. 

Ὅτι δεῖ πάντα ἀπαραλείπτως φυλάττειν, τὰ διὰ τοῦ 

Εὐαγγελίον xai τῶν ἀποστόλων ὑπὸ τοῦ Κνρίον πα- 


ραδεδομένα. 


ὑμῶν 


Κιφάλ. Γ΄. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Πορευθέντες , μαθητεύσατε παντᾷ 
τὰ ἔθνη, βαπτίξοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ 
Πατρὸς xal τοῦ Υἱοῦ χαὶ τοῦ ἀγίον Πνεύματος " 
διδάσχοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα, ὅσα ἐνετειλά- 
μὴν ὑμῖν. AOYKAZI. Ἦσαν δὲ δίκαιοι ἀμφότεροι 
ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, πορενόμενοι ἐν πάσαις ταῖς 
ἐντολαῖς χαὶ διχαιώμασι τοῦ Κυρίον ἄμεμπτοι... 
'O ἀχούων (4) ὑμῶν ἀχούει - ὁ δὲ ἀθετῶν 
ὑμᾶς ἐμὲ ἀθετεῖ, ΠΡῸΣ ΘΕΣΣ. β΄. 'Apa οὖν, ἀδελ- 
gol, στήχετε, xai χρατεῖτε τὰς παραδόσεις, ἃς 
ἐδιδώάχθητε εἴτε dià λόγου εἴτε δι᾿ ἐπιστολῆς, ὡς 
δι᾿ ἡμῶν. 

Ὅτι οὐ δεῖ θῆλημα ἴδιον παρὰ τὸ θέλημα τοῦ Κυρίον 
ἐγχρίνειν (3) ἀλλ᾽ ἐν παντὶ πράγματι ζητεῖν xai 
ποιεῖν τὸ θέλημα τοῦ G:0v. 

Κεφάλ, Δ΄. 

IOQANNHS. Ὅτι οὐ ζξυητῶ τὸ θῶημα τὸ ἐμὸν, 
ἀλλὰ τὸ θέλημα τὸν πέμψαντός με Πατρός (6. 
ΛΟΥΚΑΣ. Καὶ θεὶς τὰ γόνατα, ποοσηύξατο λέ- 
γων * Παάτεο, εἰ βούλει, παοένεγχε τὸ ποτήριον 
τοῦτο, ΠΙλὴν μὴ τὸ θέλημα τὸ ἐμὸν, ἀλλὰ τὸ σὸν 
γενέσθω (7). ΠΡῸΣ ΕΦΕΣ. ᾿Εν oi; xai ἡμεῖς πάᾶν- 
τες ἀνεστράφημέν ποτὲ ἐν ταῖς ἐπιθυμίαι: τῆς 


(60) Vox Πατρὸς in plerisque libris veteribus 
deest ; ob idque, opinor, Latine non reddita est 
in Vulgata. 

(7) Reg. primus τὸ σὸν γινέσθω. Nec ita multo 


post idem codex ποιουντες τὰ θελήματα, 


725 


MORALIA oos 


726 


σαρχὸς ἡμῶν, ποιοῦντες, τὸ θέλημα τῆς σαρχὸς καὶ τῶν À nostrarum : “δὲ eramus natura ps Puno ca- 


διχνοιῶν — xài Te —98À ὀργῆς, ὡς καὶ οἱ 
λοιποί. ᾿ | 

" OPOZ Ir", | τὰ 
Ὅτι δεῖ νήφειν ἀεὶ, καὶ ἕτοιμον εἶναι. ἐν τῇ σπουδῇ -" 
WC om^ τοῦ Θεοῦ, γνωρίξοντα τῆς ἀναδολῆς 


τὸ 
Κεράλ, Α΄, ᾿ 

AOYKAZX. Ἔστωσαν ὑμῶν αἱ ὀσφύες περιεξω- 
σμέναι, καὶ οἱ λύχνοι χαιόμενοι " xui ὑμεῖς ὅμοιοι 
ἀνθρώποις προσδιχημένοις τὸν χύριον ἑαυτῶν, 
πότε ἀναλύσει ix τῶν γάμων " ἵνα ἔχθόντος, x«l 
Ἀρούσαντος , εὐθέως ἀναίξωσιν αὐτῷ . Μαχάριοι 
οἱ δοῦλοι ἐκεῖνοι, οὖς ἐλθὼν ὁ κύριος εὑρήσει 
ἡρΡηγοροῦντας, ᾿Αμὴν λέγω ὑμῖν, ὅτι περιξώσεται, 
χαὶ ἀναχλινεῖ αὐτοὺς, χαὶ παρελθὼν διαχονήσει 
αὐτοῖς, Καὶ ἐὰν ἔλθῃ ἐν τῇ δευτέρᾳ ψυλαχῇ, καὶ 
ἐν τῇ τρίτῃ φυλαχῇ ἔλθῃ, xai εὔρη οὕτω, μαχά- 
ριοί εἶσιν οἱ δοῦλοι ἐκεῖνοι (B). Τοῦτο δὲ γινώ- 
σχετε, ὅτε εἰ de ὁ οἰκοδεσπότης ποίᾳ ὥρα ὁ 
χλέπτης ἔρχεται, ἐγρηγόρησεν ἄν, x«i οὐκ. ἂν 
ἀφῆχε διορνγῆναι τὴν οἰκίαν αὐτοῦ. Καὶ ὑμεῖς 
οὖν γίνεσθε ἔτοιμοι, ὅτι Tj ὥρᾳ οὐ δοκεῖτε ὁ Υἱὸς 
τοῦ ἀνθρῴπον & ἄρχεται, καὶ τὰ ἐξᾷς (9). ΠΡῸΣ ΘΕΣΣ, 
«, Περὶ δὲ τῶν χρόνων χαὶ τῶν χαιρῶν, ἀδιλφοὶ, οὐ 
χρεῖαν ἔχετε. γράφεσθαι ὑμῖν * αὐτοὶ γὰρ ἀκριδῷς 
οἴδατε; ὅτε. ἢ ἡμέρᾳ Κυρίου ὡς χλέπτης ἐν νυκτὶ, 


pite rigo pi m 


REGULA XIII. 
Quod oportet quemque semper sobrium esse, et 
ad Dei opera sedulo perficienda patetum, sie- 

^ tionis paene smostehtem: mou w 

— Caput I. 

Sint lumbi vestri precincti,et lucernz ardentes: 
el vos similes hominibus exrspectantibus dominum 
suum quando revertatur a nuptiis: ut eum venerit, 
et pulsaverit confestim 9 47 aperiant ei. Beati servi 
illi,quos cum venerit dominus invenerit vigilantes. 
Amen dico vobis, quod przcinget se, εἰ faciet illos 
diseumbere,et transiens ministrabit illis. Et si vene- 


B kit in secunda vigilia, et si tertia vigilia vene- 


rit, et ita invenerit, beati sunt servi illi. Hoc au- 
Lem scitote, quod si sciret paterfamilias, qua hora 
fur veniret,vigilaret utique, et non sineret perfodi 
domum suam. Et vos estote parati, quia qua hora 
non putatis, Filius hominis veniet (Luc. xit, 35-40), 
elc.... De lemporibus autem et momentis, fratres, 
non indigelis ut scribamus vobis : ipsi enim dili- 
genter scilis, quod dies Domini sicut fur in nocte, 
ita veniet (I Thess, v, 1, 2). Et paulo post : Igitur 
non dormiamus sicut et caeteri, sed spit, et 
sobrii simus (ibid. 6), 


οὕτως ἔρχεται (10). Καὶ μετ᾽ ὀλίγα. "Apa οὖν μὴ κχαθεύδωμεν ὡς xxi oi ii ἀλλὰ — χαὶ 


νήφωμεν, — 


Ὅτι δεῖ miti αι καιρὸν εὔθετον ἡγεῖσθαι εἰς τὴν σπουδὴν Θ᾽ Quod omne lempus debet reputari opportunum, 


| τῶν ἀρεσχόντων τῷ Θεῷ (11). 
" Krox), B* 

Tra is. Ἐμὲ dit ἐργάξεσθαι τὰ ἔργα τοῦ πέμψαν- 
τὸς με, ἕως ἡμέρα ἐστίν, ΠΡῸΣ ΦΙΛΙΠ. Ὥστε, ἀγαπο- 
τὸϊ μον, χαδὼς πάντοτε ὑπηχούσατέ, μὴ ὡς ἐν τῇ 
παρουσίᾳ μον μόνον, ἀλλὰ νῦν πολλῷ μᾶλλον ἐν τῇ 
ἀπουσίᾳ μον, μετὰ φόδου καὶ τρόμον τὴν ἑαυτῶν σωτη- 
ρέαν κατεργάζεσθε, 

OPOX IX. 

"Ort οὐ δεῖ τὰ ἀνοίχεια μιγνύναι, ἀλλ' ἐχάστον 
τῶν γινομένων ἢ λεγομένων τὸν ἴδιον χαιρὸν γνω- 
ρίξειν, 

Κεφαάλ, Α΄, 


 &d ea studiose agenda, is Deo poem 
Caput II. 

Me oportet operari opera ái; qui misit me, do- 
nec dies est (Joan. 1x, 4).... Itaque, charissimi mei, 
sicut semper obedislis, non. ut in praesentia mea 
tantum, sed multo nunc in absentia mea, 
cum metu et tremore vestram: falutem operamini 
(Philipp, 1439,70 4 duo Ju 

REGULA XIV. 
Quod res quie inler se non conveniunt, non sunt 

miscendee : sed singulorum quie fiunt aut di- 

cuntur, proprium tempus agnoscendum est, 


Caput. [. 


ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ, Τότε προσέρχονται αὐτῷ οἱ μα- ἢ Tunc accedunt ad eum discipuli Joannis, dicen- 


θηταὶ Ἰωάννν, λέγοντες. Διὰ τί ἡμεῖς χαὶ οἱ 
Φαρισαῖοι νηστεύομεν πολλὰ, οἱ δὲ μαθηταὶ σου 
οὐ νηστεύουσι; Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὃ Ἰησοῦς (12) * 
Μὴ δύνανται οἱ viol τοῦ νυμφῶνος πενθεῖν, ἐφ᾽ 
ὅσον μετ' αὐτῶν ἐστιν ὁ νυμρφίος ; ᾿Ελεύσονται 
δὲ ἡμέραι, ὅταν ἀπαρθῇ ἀπ᾿ αὐτῶν ὃ νυμφίος, 


(8) Vocem ἐκεῖνοι ex antiquis tribus libris addidi. 

(9) Addita sunt aliqua ex Luca xir, 43-41, el in 
Mess. et in Reg. tertio post illud, x«i τὰ ἑξῆς, Vere 
borum horum initium est, οἷς ἐπιφέρει. Ei» δὲ εἴπη 
ὁ δοῦλος ἐκεῖνος * linis μετὰ τῶν ἀπέστων 07 σει. 

(10) Hee Pauli verba ex Epistola - a ad 
Thess.v, 3-5 ὅταν δὲ λέγωσιν, ἐν ψυχτὸς οὐδὲ σχότους͵ 
continenter leguntur in Mess, et in Reg. tertio 


tes : Quare nos et Phariszi jejunamus frequenter, 
discipuli aulem lui non jejunant? Et ait illis Jesus ; 
Nunquid possunt filii sponsi lugere quandiu cum 
illis esl sponsus? Venient autem dies,cum auferetur 
ab eis sponsus, et tunc jejunabunt in illis diebus 
(Matth, 1x, 14, 15), etc... Itaque, fratres, non su- 


post illud, οὕτως ἔρχεται. 

(141) In iisdem codicibus post voces ἀρεσχόντων 
τῷ 6M, adjecta sunt ex Matthaeo xn, 11 et 12, ver- 
ba hiec, Τίς ἔσται ἐξ ὑμὼν ἄνθρωπος, δἰδ., ad vocem 

ποιεῖν, 


E ) Libri veteres ὁ ᾿Ιησοῦς, Deest articulus in vul- 


121 


S. BASILII MAGNI 


728 


mus filii ancilla, sed liber: ᾿ in libertate igitur A και τότε νηστεύσουσιν ἐν ἐχείναις ταῖς Ὡμέραις, x«i 


qua Christus nos liberavit, state, et nolite iterum 
Jugo servitutis contineri (Gal. tv, 31, 1). 


REGULA XV. 
Quod non oportet, spe in bonis aliorum operibus 
reposita, officium suum negligere. 
| Caput I. 
Facite ergo fructus dignos panitentiz ; et ne.ve- 
litis dicere intra vos ipsos: Patrem habemus Abra- 
ham (Matth. wi, 8,9). 


24458 REGULA XVI. 

Quod nihil juvantur qui simul vivunt cum eis qui 
Deo placent, nec tamen animum suum virtuti- 
bus ornant: tametsi eodem modo atque ipsi 
vivere videntur. 


Caput 1. 

Tunc simile erit regnum cslorum decem virgini- 
bus,quz accipientes lampades suas,exierunt obviam 
sponso. Quinque autem ez eis erant prudentes, et 
quinque fatus.Qua erant fatuz,acceptis lampadi- 
bus suis,non sumpserunt oleum secum : prudentes 
vero acceperunt in suis vasis cum lampadibus suis 
(Matth. xxv, 1-4). Hec paulo post subjungit de 
fatuis: Postea vero veniunt reliqua virgines dicen- 
tes : Domine, Domine, aperi nobis. At ille respon- 
dens ait ^ Dico vobis, nescio vos (ibid. 11-13).... 
Dico vobis ᾿ in illa nocte erunt duo in lecto uno ; 


unus assumetur, et alter relinquetur. Erunt dus C 


molentes in. unnm ; una assumetur, et altera re- 
linquetur. Εἰ respondentes dicunt illi Ubi, Do- 
mine ? Qui dixil illis : Ubicunque fuerit corpus, il- 
luc congregabuntur et aquilg (Luc, xvi, 34, 35,31). 


REGULA XVII. 

Quod cum per proprietates nobis ἃ Scriptura in» 

dicatas agnovimus quale sit instans tempus, de- 

bemus hac conjectatione facta res nostras ad il« 
Jud accommodare. 


Caput I. | 

Ab arbore autem fici disciteparabolam.Cum jam 
ramus ejus tener fuerit, et folia nata, scitis quod 
prope est zstas. Ila et vos cum videritis hzc 
omnia,scitote quod prope est in januis (Matth. xxiv, 
32)... Cum videritis nubem orientem ab occasu, 
statim dicitis * Nimbus venit : et ita fit. Et cum 
austrum flantem, dicitis ; Quod zstus erit : et. fit. 
Hypocrita, faciem celi et terrz nostis probare,hoc 
autem tempus quomodo non probatis? (Luc. xn, 5&- 


/43) Quod ibidem legitur apud Mattheum 1x, 16 
οἱ 17, οὐδεὶς δὲ ἐπιδάλλει.... ἀμφότεροι συντηροῦνται, 
in Messanensi libro additum invenitur post illud, 
xai τὰ t5. 

(14) Antiqui duo libri rZ ἐλευθερίᾳ 2.... στήκετε 
οὖν. Utraque editio et Reg, secundus ut in contextu. 

(15) Editio Paris. ἕλπέξοντας των xa0' ἑαυτων. Regii 
primus et tertius ita ut edidimus. 


τὰ ἑξῆς (13). ΠΡῸΣ TAA. "Apa, ἀδελφοὶ, οὐχ ἐσμὲν 
παιδίσχης τέχνα, ἀλλὰ τῆς ελευθέοας * τῇ ἐλευθερίᾳ 
οὖν .((4), ὅ Χριστὸς ἡμᾶς ἠλευθέρωσε, στήχετε, xat μὴ 
πάλιν ζυγῷ δουλείας ἐνέχεσθε. 
ΟΡΟΣ IE. 
Ὄτι οὐ δεῖ τοῖς ἄλλων χατοοθώμασιν ξλπίξοντα, τῶν 
καθ᾽ ἑαυτὸν (13) ἀμελεῖν. 
Κιφγαλ. Α΄. 

ΜΑΤΘΑΙΟΣ: Ποιήσατε οὖν χαρποὺς ἀξίους τῆς μετα- 
νοίας, x«i μὴ δόξητε λέγειν ἐν ἑαυτοῖς " Πατέρα ἔχομεν 
τὸν ᾽λόραάμ (16). 

OPOX Ig. 

Ὅτι οὐδὲν ὠφελοῦνται εἰ συξῶντες τοῖς ἀρέσχουσι 
τῷ Θεῷ, xxi τὸ ἑαυτῶν φρόνημα μὴ κατορθοῦντες, 
xXy χατὰ τὸ φαινόμενον σώζξωσι τὴν πρὸς αὐτοὺς 
ὁμοιότητα. 

Κιφαλ. A. 

MATOAIOZ. Τότε ὁμοιωθήσεται Ὁ βασιλεία 
οὐρανῶν δέχα παοθίένοις, αΐτινες, λαδοῦσαι 
λαυπάδας αὐτων, ἐξῆλθον εὶς ἀπάντησὶν 
νυμφίον. Πέντε δὲ ἐξ αὐτῶν ἧσαν φρονιμοι, 
αἱ πέντε μωραί. Αἴτινες μωραὶ, λαθοῦσαι 
λαυαπάδας αὐτῶν, οὐχ ἔλαθον μεθ᾽ ἑαυτῶν ἔλαιον * 
αἱ δὲ φρόνιμοι ἔλαδον ἐν τοῖς ἀγγείοις αὐτων 
μετὰ των λαμπάδων αὐτων. Οἷς ἐπιφέρει μετ᾽ ὁλέ- 
γα περὶ τῶν μωρὼν (17) Ὕστερον δὲ ἔρχονται 
αἱ λοιπαὶ παρθένοι λέγονσαι * Κύριε, Κύριε, ἄν- 
οιἰξον ἡμῖν. Ὁ δὲ ἀποχριθεὶς simt: Λέγω ὑμῖν, 
οὐκ οἶδα ὑμᾶς, ΛΟΥΚΑ͂Σ. Ayo ὑμῖν * ταύτῃ τῷ νυχτὶ 
δύο ἔσονται ἐπὶ χλίνης μιᾶς " εἷς καραληφθήσεται, xai 
ὁ ἕτερος ἀφεθήσεται. Δύο ἀλήθονσαι ἐπὶ τὸ αὐτό - μέα 
παραληοφθήσιεται, x«i ἡ ἑτέρα ἀφεθήσιται. Καὶ ἀπο- 
χοιθέντες λέγουσιν αὐτῷ. Ποῦ, Κύριε; Ὁ δὲ εἶπεν 
αὐτοῖς " Ὅπον τὸ πτωμα, ἐχεῖ συναχθύσονται xai οἱ 
ἀετοί. 


τῶν 
τὰς 
τοῦ 
x«i 
τὰς 


ΟΡΟΣ IZ. 

Ὅτι δεῖ, τὸν ἐνεστωτα χαιρὸν ἀπὸ τῶν δεδηλωμένων 
ἡμῖν παρὰ τῆς Γραφῆς ἰδιωμάτων γνωρίζοντας, 
ὁποῖός ἔστιν, ἑστοχασμένως τούτον τὰ xaÜ' ἑαυτοὺς 
διατιθέναι, 

Κιφαλ, Α΄. 
ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. ᾿Απὸ δὲ τῆς συχῆς μάθετε τὴν 
παραβολήν. Ὅταν ἤδη ὁ χλάδος αὐτῆς γένηται 
D ἀπαλὸς, χαὶ τὰ φύλλα ἐχφύῃ, γινώσκετε, ὅτι ἐγ- 
ηὺς τὸ θέρος. Οὕτω καὶ ὑμεῖς, ὅταν ἴδητε ταῦτα 
πάντα, γινώσχετε, ὅτι ἐγγύς ἔστιν ἐπὶ Θύραις. 

AOYKAI. Ὅταν ἴδητε ἀνταΐλλου- 

σαν ἀπὸ δυσμων, εὐθέως λέγετε, ὅτε (18) Ὅμ- 

ὄρος ἐρχεται - χαὶ γίνεται οὕτως. Καὶ ὅταν νότον 
πνέοντα, λέγετε, ὅτι Καύσων ἔσται " xoi γίνεται. 


τὴν ντρέλην 


(16) Que apud Mattheum post vocem ᾿Αὐραάμ 
leguntur, λέγω γὰρ vniv....sig πῦρ βάλλεται, omnia 
hac addita sunt in Mess. et Reg. tertio. 

(17) Antiqui duo libri et utraque editio gepov * 
Κύριε, Reg. tertius ut in contextu. ΝΕ 

48) Editio Paris. λέγεται, ὅτι. Reg. tertius λέγετε, 
ὄμθρος. Reg. secundus λέγετε, ὅτε, 


129 


MORALIA. 


730 


Ὑποχριταὶ, τὸ πρόσωπον τῆς γῆς χαὶ τοῦ οὐρα- A 56.) Jam tempus breve est, ut et qui | habent 


νοῦ οἴδατε δοκιμάξειν͵ τὸν δὲ χαιρὸν τοῦτον. πᾶς 
οὐ δοχιμάξετε ; ΠΡῸΣ KOP. α΄, Ὃ χαιρὸς συν- 
ἐσταλμένος ἐστὶ τὸ λοιπὸν (19), ἵνα xai οἱ ἔχοντες 
ἡνναῖχας ὡς μὴ ἔχοντες ὦσι" χαὶ οἱ χλαίοντες ὡς 
μὴ χλαίοντες" x&i οἱ χαίροντες, ὡς μὴ χαέροντες' 
καὶ οἱ ἀγοράξουτες, ὡς μὴ κατέχοντες" καὶ οἱ 
χρώμενοι τῷ χόσμῳ, ὡς μὴ χαταχρώμενοι (20): 
παράγει γὰρ τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου. 

| OPOZ Ill 
"Ort δεῖ τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ οὕτω ποιεῖν, ὡς ὁ Kó- 

ptos προσέταξεν, Ὁ γέρ περὶ τὸν τρόπον τῆς ἐρ- 

γασίας διαπταίων, χἂν ἄῤξῃ ποιεῖν τὴν ἐντολὴν, 
ἀδόχιμὸός ἔστι παρὰ τῷ Θεῶ, 
Κιφώλ. A. 

AOYKAX, 
Ὅταν ποιῇς ἄριστον à δεῖπνον, μὴ φώνει τοὺς 
φίλους σον, μηδὲ τοὺς ἀδελφούς σου, μηδὲ τοὺς 
σῦγγενεῖς σον, μηδὲ γείτωονας πλουσίους, μὲὴ- 
ποτε χαὶ αὐτοί σε ἀντιχαλέσωσι, χαὶ γένηταί σοι 
ἀυταπόδομα, ᾿᾿Αλλ'΄ ὅταν ποιῇς δοχὴν, χάλει 
πτωχοὺς, ἀναπήρονφς, χωλούς, τυφλοὺς, xmi μα- 


χάριος ἔσῃ, ὅτι οὐχ ἔχουσιν ἀνταποδοῦναί σοι" 
ἀνταποδοθήσειται γάρ σοι ἐν τῇ ἀναστάσει τῶν 
διχαίων (21). 


Ὅτι οὐ δεῖ τὴν τοῦ Θεοῦ ἐντολὴν διὰ τὴν πρὸς ἀν- 
θρώπους ἀρέσχειαν, ἢ δι' ἄλλο τι πάθος, ποιεῖν, 
ἀλλ' ἐν παντὶ σχοπὸν ἔχειν, τῷ Θεῷ ἀρέσαι, χαὶ 
Θεὸν δοξάσαι, 

Κιφὰλ, B 


uxores, lanquam non habentes sint : et qui. flent, 
tanquam non [lentes : et qui gaudent tanquam nou 
gaudentes : et. qui. emunt, tanquam non | possi- 
dentes : et qui utuntur hoc mundo, tunquam non 
ulantur.: praeterit enim. Munt Ave mun«i (I 
Cor. vn, 29-31), "T u 


249 REGULA. XVIII. : 

Quod mandata Dei eo modo fieri debent, prout 
Dominus precepit. Qui enim in modo ea fa- 
ciendi offendit,licet mandatum exsequi videatur, 
reprobusa est apud Deum. 38 e os 

Caput I 


Ἔλεγε δὲ xai τῷ χεχκληχκότι αὐτόν B — Dicebat autem et ei, quise invitaveralt ; Cum acis 


prandium, aut camam, noli vocare amicos tuos, 
neque fratres tuos, neque cognatos tuos, neque vi- 
cinos divites, ne forte et ipsi te reinvitent, et fiat 
tibi re(ributio. Sed cum facis convivium, voca 
pauperes, debiles, claudos et c«ecos, et beatus. eris 
quia non possunt retribuere tibi : retribuetur enim 
tibi in resurrectione justorum (Luc. xiv, 12-14). 


Quod non oportet Dei mandatum facere ad huma- 
nam graliam conciliandam, aut propter ullam 
aliam affectionem : sed in omnibus hune sco- 
pum habere, ut placeas Deo, et detur Deo gloria. 

Caput II. 


MATEAIO2- Προσέχετε τὴν ἐλεημοσύνην ὑμῶν —Atlendite, ne eleemosynam vestram faciatis co- 


μὴ ποιεῖν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθούπων, πρὸς τὸ 
θεαθῆναι αὐτοῖς" εἰ δὲ μόῆτε, μισθὸν οὐχ ἔχετε 
παρὰ τῷ Πατρὶ ὑμῶν τῷ ἐν τοῖς οὐρανοῖς, Ὅταν 
οὖν monis διεημοσύνην, μὰ σαλπίσης ἔμπρο- 
σῆεν (92) τῶν ἀνθρώπων, ὥσπερ οἱ ὑποκριταὶ 
ποιοῦσιν ἐν ταῖς συναγωγαῖς χαὶ ἐν ταῖς ῥύμαις, 
ὅπως δοξασθῶσιν ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων.  'Auiv 
λέγω ὑμῖν, ἀπέχοντι τὸν μισῇόν αὐτῶν, καὶ τὰ 
ἔξῇῆς. ΠΡῸΣ KOP. α΄, Εἶτε οὖν ἐσθίετε, εἴτε πί- 
γετε, εἴτε τι ποιεῖτε, πάντα εἰς δόξαν Θεοῦ ποιεῖ- 
τε ΠΡῸΣ ΘΕΣΣ, α΄, ᾿Αλλὰ καθὼς δεδοχκιμά- 
σμεῆα ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, πιστευθῆναι τὸ Εὐαγγέλιον, 
οὕτω λαλοῦμεν, οὖχ ὡς ἀνθρώποις ἀρέσχοντες, 
ἀλλὰ T» Θιῷ τῷ ϑοκιμάξοντι τὰς χαρδίας ἡμῶν. 
Οὔτε ἀρ πότε 
(23), χαθὼς οἴδατε, οὔτε 
θτὸς μάρτυς" οὔτε ζητοῦντες ἐξ 
ξαν, οὗτε ἀφ' ὑμῶν, οὔτε ἀπ᾿ ἄλλων, 


προφάστιι πλεονεξίας, 
ἀνῃρώπων δὸ- 


(19) Posita virgula est in utraque editione et 
in Reg. primo post vocem eov quam inter- 
punctionem secuti,ita verlimus ,jam tempus breve 
est, ut et qui, etc. ; sed si locabis virgulam ante 
vOCei τὸ λοιπὸν, tünc interpretabere uti in Vul- 
gala lempus breve est, reliquum est, elc. 

(20) Utraque editio et Reg. secundus παρα χρώ- 
μενοι, Reg. lertius χαταχ 

(21) Post vocem dare sq sequntur illa i in Mess. 
et in leg. primo, ἃ οὖν ἐγὼ λέγον, καθὼς εἴρηκέ μοι 
ó Πατὴρ, οὕτω λαλῶ. Ἔαν δὲ χαὶ AE τις, οὐ στι- 


ram hominibus, ut videamini ab eís : alioqui mer- 
cedem non habetis apud Patrem vestrum, qui in 
celis est, Cum ergo facis eleemosynam, noli tuba 
canerecoram hominibus, sicut hypocritz faciunt in 
synagogis, et in vicis, ut honorificentur ab homini- 
bus, Amen dico vobis, recipiunt mercedem suam 
(Matth. v1, 1,2), et cietera.,. Sive ergo manducatis 
sioe bibitis, sivealiud quid facitis, omnia in gloriam 
Deifacite (I Cor. x, 31)... Sed sicut probati sumus 
a Deo, ut crederetur nobis Evangelium, ita Lo- 
quimur non quasi hominibus placentes, sed Deo, 
qui probat corda nostra. Neque enim aliquando 
f[uünus in sermone adulationis, sicul scilis, neque 
in occasione avaritiz : Deus lestis est : nec. qui- 


ἐν λόγῳ κολακείας ἐγενήθημεν p rentes ab hominibus gloriam, neque a vobis, ne- 


que ab aliis (1 T'hess, n, 4-6; 


φανοῦται, ἐὰν μὴ pun eg ἀθλήση. Que ergo ego lo- 
quor, sicul disil si Pater, sic loquor. Quod si quis 
etiam certat, non coronatur ,nisi legitime certaverit 

quie verba leguntur partim apud Joannem x1,50, 
Bértioh apud Paulum, 1I, Tim. n, 5, 

(22) Ita habeat nostri omnes tum calamo notati, 
tum typis descripti libri. Paulo aliler in Bibliis ip- 
mpogÜi» σου, ante Le. 

(23) Editio Paris, ἐγεννήθημεν, Codex Combef, et 
Reg. poses, ἐγενήθημεν, 


131 


S. BASIL MÁGNI. 


7132 


Quod Domini mandata et coram Deo et coram Á Ὃτι dit τὰς ἐντολὰς τοῦ Κυρίου μετὰ συνειδήσεως 


hominibus cum conscientia et bono studio 

perficienda sunt. Qui enim non sic facit, con- 

demnatus est. 
Caput 11]. 

Vo vobis, scribe et Pharísei hypocritz, quia 
mundatis externam poculi patineque partem : in- 
tus autem plena sunt rapina et intemperantia Pha- 
risee c&ce,munda prius internam poculiet patinz 
parlem, ut et exteriores hujuspartes pura evadant 
' Matth. xxm, 25,96)... Qui tribuit in simplici- 
tate (Rom. xn. 8)... Omnia facite sine murmura- 
tionibus et disceptationibus (Philipp. n, 14)... Finis 


autem 950 praecepti est charitas de cor epuro et B 


conscientia bona (1 Tim 1, 5)... Habens fidem et 
bonam conscientiam, quam quidam repellentes, 
naufragium fecerunt circa fidem (ibid. 19). 


Quod propter equam minorum administrationem 
ex justo judicio retribuantur majora. 


Caput IV. 

Euge, serve bone et fidelis, super pauca fuisti 
fidelis, super multa te constituam : intra in gau- 
dium domini tui (Matth. xxv, 23). Et paucis post 
interjectis * Omni enim habenti dabitur, δὲ abun- 
dabit: ab eo vero qui non habet, et quod habet, 
auferetur (ibid. ?9.. ) Si ergoin iniquo mammona 
fideles non fuistis : quod verum est, quís credet 
vobis ? Et si in alieno fideles non fuistis : quod 
vesirum est quis dabit vobis ? ) Luc. xvi 11, 19.) 


Quod Domini mandata cum inexplebill desiderio 
sunt peragenda, semper ulterius festinando. 


Caput V. 

Beati qui esuriunt et. sitiunt. Justitiam (Matth. 
δ)... Fratres, egome nondum arbitror comprehen- 
disse. Unumautem,quz quidem retro sunt oblivis- 
cens, ad ea vero qua priora sunt eztendens. meip. 
sum, juxta scopum persequor ad bravium supernae 
vocationis in Chrísto Jesu (Philipp. ni, 13, 14). 


Quod mandata Dei ita fleri debent, ut quantum 
in faciente situm est, omnes illuminentur, et 
gloria afficiatur Deus. 

Caput VI. 

Vos estis lux mundi. Non potest civitas abscondi 
supra montem posila : neque accendunt lucernam, 
et ponunt sub modio, sed super candelabrum, et 
lucet omnibus qui in domo sunt. Sic luceat luz ve 
stracoram homínibus,ut videant opera vestra bona, 
et glorificent Patrem vestrum qui ín colis est 
(Matth. v. 15-160)..... Nemo autem accendens 


(24) Hoc loco utraque editio. αὐτοῦ, At textus sa- 
cer vulgatis αὐτῶν, horum partes exteriores. 
- (33) Editio Paris. εὖγε, δοῦλε. Codex Combef. et 
eg. primus εὖ, δοῦλε. 
(36) Utraque editio τῶν μὲν ὄπισθεν, Antiqui duo 


εἴσελθε εἰς τὸν χαρὰν τοῦ xupiou 


"πιστοὶ οὐχ ἐγένεσθ9, τὸ ὑμέτερον τίς ὑμῖν 


χαὶ διαθέσεως ἀγαθῆς πρός τε Θεὸν χαὶ ἀνθρώ- 

πους ποιεῖν. Ὁ γὰρ μὴ οὕτω ποιῶν χαταχέχρι- 

Te. 

Κεραλ. T. 

MATOAIOZ. Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς, καὶ Φαοι- 
σαῖοι ὑποχριταὶ, ὅτι χαθαρίξετε τὸ ἔξωθεν τοῦ 
ποτηρίον χαὶ τῆς παροψίδος, ἔσωθεν δὲ γέμου- 
σιν ἐξ ἁρπαγῆς καὶ ἀχρασίας. Φαρισαῖς tug)t, 
χαθάρισον πρῶτόν τὸ ἐντὸς τοῦ ποτηρίου xai 
τῆς παροψίδος, ἵνα γένηται χαὶ τὸ ἐχτὸς αὐτοῦ 
(24) χαθαρόν, ΠΡῸΣ ῬΩΜ. Ὁ μεταδιδοὺς ἐν ἀπλό- 
τὴτι ΠΡῸΣ ΦΙΛΙΠΙ. Πάντα ποιεῖτε χωρὶς γογγυ- 
σμῶν x«i διαλογισμῶν. ΠΡῸΣ TIM. α΄, Τὸ δὲ τέ-- 
λος τῆς παραγγελίας ἐστὶν ἀγάπη dx χαθαρὰς 
χαρδίας xol συνειδήσεως ἀγαθῆς..... Ἔχων πί- 
στιν xol ἀγαθὴν συνείδησιν, ἣν τινες ἀπωσάμε- 
νοι περὶ τὴν πίστιν ἐνανάγησαν. 

Ὅτι ἀπὸ τῆς περὶ τὰ ἔλάττονα εὐγνομοσύνης ἡ ἐπὶ 
τοῖς μείζοσι τῆς ἀνταποδόσιως χρίσις διχαιοῦ- 
ται. 

Keg): Δ΄. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ, ES, δοῦλε (95) ἀγαθε xai πιστὲ, 
ἐπὶ ὄδλίγα ἧς πίστὸς, ἐπί πολλῶν σε χαταστή σω" 
σου. Καὶ μετ᾽ 
ὁλίγα' Τῷ γὰρ ἔχοντι παντὶ δοθήσεται, xoi πε- 
ρισσευθήδειται: ἀπὸ δὲ τοῦ μὴ ἔχοντος, χαὶ ὃ 
ἔχει, ἀρϑήσιται ἀπ᾿ αὐτοῦ. AOYKAZ. Εἰ οὖν ἐν 
τῷ ἀδίχῳ μαμμωνᾷ πιστοὶ οὐχ ἐγένεσθε, τὸ ἀλη- 
θινὸν τὶς ὑμῖν πιστεύσει, Καὶ εἰ ἐν τῷ ἀλλοτρίῳ 
ϑώ- 
eu; 

Ὅτε δεῖ τὰς ἐντολὰς τοῦ  Kuptov 
ἀκορέστον ποιεῖν, 
γόον. 


μετὰ ἐπιθυμίας 
ἄξει πρὸς τὸ πλέον ἐπειγόμε- 


Κιφάλ' E. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ, Μαχάριοι οἱ πεινῶντες χαὶ διψῶν- 
τις τὴν διχαιοσύνην. ΠΡῸΣ ΦΙΜΙΠ. ᾿Εγὼ, ad: 
φοὶ, ἐμαυτὸν οὕπω λογίζομαι χατειληοφέναι Ἔν 
δὲ, τῶν μὲν ὄπισθεν (26) ἐπιλαωθανόμενος, τοῖς 
δὲ ἔμπροσθεν ἐπεχτεινόμενος, χατὰ σχοπὸν διώ- 
xo ἐπὶ τὸ βροαθδεῖον τῆς ἄνω χλήσεως ἐν Χοιστῶ 
Ἰησοῦ, 


Ὦ Ὅτι: δεῖ τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ οὕτω ποιεῖν, ὥστε, 


ὅσον (27) ἐπὶ τῷ ποιοῦντι, φωτίξεσθαι τοὺς πάν- 
τας, xal τὸν Θεὸν δοξάλεσθαι, 
Κιφάλ. c. 

MATOAIOZ. Ὕμεϊς ἐστε τὸ φῶς τοῦ 

Οὐ δύναται πόλις χρυδῆναι ἐπάνω ὅρους 

νη" οὐδὲ xaíouct λύχνον, xai 


χόσμον. 

χειμέ- 
τιθέασιν ὑπὸ τὸν 
μόδιον, ἀλλ᾽ ἐπὶ τὴν λυχνίαν, καὶ λάμπει πᾶσι 
τοῖς ἐν τῇ οἰχία, Οὕτω λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν 
ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἴδωσι τὰ χαλὰ 
ἔργα ὑμῶν, χαὶ δοξάσωσι τὸν Πατέρα ὑμῶν τὸν 


libri τῶν μὲν ὀπίσω" Noo ita multo post editio Pa- 
Tis. χλήσεως τοῦ Θεοῦ ἕν. lllud, τοῦ Θεοῦ, neque in 
editione Ven. neque in nostris veteribus libris in- 
venitur. 

* (27) Reg. primus ποιεῖν ὡς τὸ ὅσον. 


733 


MORALIA. 


134 


ἐν τοῖς οὐρανοῖς, AOYKAX, Οὐδεὶς δὲ, λύχνον ἅψας, À [uecrnam,operit eam vase,aut subter [ορί τινι ponit, 


κρύπτει αὐτὸν σχεύξι, ἢ ὑποκάτω χλίνης τίθησιν, ἀλλ᾽ 
ἐπὶ λυχνίας ἐπιτίθησιν (28), ἵνα οἱ εἰσπορεύομενοι β)λέ- 
mL τὸ φῶς, ΠΡῸΣ ΦΙΛΗΙ, Ἵνα ἦτε εἰλιχρινεῖς, καὶ 
ἀπρόσχοποι εἰς ἡμέραν Χρίστοῦ, πεπληρωμένοι καρπῶν 
διχαιοσύνης, διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰς δόξαν καὶ ἔπαι- 
νον Θεοῦ, 
OPOZX I9 
"Ort οὐ δεῖ ἐμποδίξειν τῷ ποιοῦντι θέλημα Θεοῦ, εἴτε 
χατ᾽ ἐντολὴν Θεοῦ, εἴτε xci λόγον ἀκολονθοῦντα τῇ 
ἐντολῇ!" οὔτε μὴν ποιοῦντα ἀνέχεσθαι τῶν κωλψνόντων 
κἂν γνήσιοι ὦσιν, ἀλλ᾽ ἐπιμένειν τῇ χρίσει, 


Κεφαάλ, A Y 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Τότε πὰρ αγίνεται ὃ Ἰησοῦς ἀπὸ τῇ 
Γαλιλαίας ἐπὶ τὸν Ἰορδάναν πρὸς τὸν ᾿Ιωάώννην, τοῦ 
βαπτισθῆναι ὑπ᾽ αὐτοῦ. Ὃ δὲ ᾿Ιωάννης διεχώλνεν αὐὖ- 
τὸν, λέγων - ᾿Εγὼ χρεῖαν ἔχω ὑπὸ σοῦ βαπτισθῆναι, 
xai σὺ ἔρχῃ πρὸς μέ; ᾿Αποκριθεὶς δὲ ὃ Ἰησοῦς εἶπι 
πρὸς αὐτὸν" "Agi; ἄρτι " οὕτω γὰρ πρέπον ἡμῖν ἐστι 
πληρῶσαι πᾶταν δικαιοσύνην (39), καὶ τὰ ἐξῆς,.. "Amo 
τξὲ ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς δειχνύειν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ, 
ὅτι δεῖ αὐτὸν ἀπελθεῖν εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ πολλὰ πα- 
δεῖν ὑπὸ (30) τῶν πρεσδυτέρων,͵ xoi ἀρχειρέων, χαὶ 
ἡβαμματέων * χαὶ ἀποχτανθῆναι, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ 
ἐγερθῆναι, Καὶ προσλαβόμενος αὐτὸν ὁ Πέτρος, ἤρξατο 
ἐπιτιμᾷν κὐτῷ λέγων " “λεώς σοι, Κύριε" οὐ μὴ ἔσται 
σοι τοῦτο. Ὃ δὲ, στῤαφεὶς, εἶπε τῷ Πέτρῳ " Ὕπαγε 
ὀπίσω uou, Xarmwk* σχάνθαλόν μὸν εἶ, ὅτι οὐ φρονεῖς 
τὸ τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώπων. ΜΆΡΚΟΣ, Καὶ 
προσέφερον αὐτῷ παιδία, ἵνα αὐτῶν ἅψηται, Οἱ δὲ μα- 
θηταὶ, ἐπετίμων τοῖς προσφέρουσιν, ᾿Ιδὼν δὲ ὁ ᾿Τησοῦς, 
ἡγαναχτησε, καὶ εἶπεν αὐτοῖς * Agtré τὰ παιδία ἔρχεσ- 
θαι πρὸς μὲ, καὶ μὴ χωλύετε αὐτά " τῶν γὰρ τοιούτων 
ἐστὶν ἢ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. ΠΡΆΞΕΙΣ, ᾿Επιμενόντων 
δὲ ἡμέρας (31) πλείους, κατῆλθέτις ἀπὸ τῆς ᾿Ιουθαίας 
προφήτης νόματι “Αγαῦος, Καὶ ἐλθὼν πρὸς ἡμᾶς, καὶ 
ἄρας τὴν ξώνην Παύλου, χαὶ δήσας ἑαυτοῦ τοὺς πόδας 

x«i τὰς χεῖρας, εἶπε * Τάδε λέγει τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον " 
Τὸν ἄνδρα, οὗ ἐστιν & ξώνη αὕτη, οὕτω ϑήσουσιν ἔν 
᾿Ιερουσαλὴμ οἱ Ἰουδαῖοι, χαὶ παραδώσουσιν εἰς χεῖρας 
ἐθνῶν, Ὡς δὲ ἠχούσαμεν ταῦτα, παρεχαλοῦμεν ἡμεῖς τέ 
x«i οἱ ἐντόπερι, τοῦ μὴ ἀναδαίνειν εἰς Ἱερουσαλήμ, 
᾿Απεχρίθῃ δὲ à Παῦλος - Τί ποιεῖτε κλαίοντες, χαὶ συν- 
ἢρύπτον-ἐς μὸν τὴν καρδίαν ; ᾿Εγὼ γὰρ οὐ μόνον δεθῆ- 


sed super candelabrum,ut intrantes videant lumen 
(Luc. vi, 18)... Ut sitis sinceri, et sine offensa in 
diem Christi,repleti fructibus justitizie, per Jesum 
Christum in gloriam et laudem Dei (Philipp. 1,10). 
^ | laf ὦ bf εὐ πῇ ει 


| pt! H "13 * 


REGULA. XIX. 
Quod is inipediri non debel. qui Dei volontatem fa- 
. Cil: sive ex Dei pre pto, sive ex ralione man- 
dato pareat: neque faciens debet morem gerere 
impedientibus, licet sint necessitudine ied 
sed in sua sententia perseverare, 
Caput 1. 

Tunc venit Jesus a Galilzzain Jordanem ad Joan- 
nem,ul baplizaretur ab eo, Joannes autem prohibe- 
bat eum, dicens: Ego opus habeo, ut 951 a te 
baptizer,et tu venis ad me? Respondens autem Jesus 
dizit ei; Sine modo; sic enim decel nos implere 
omnem justitiam (Matth, 1n, 13-13), ete,.... 
Ezinde cepit Jesus ostendere discipulis suis, quod 
oportet eum ire Jerosolmam et multa pali a senio- 
ribus,et principibussacerdotum,et scribis,et occidi, 
et tertia dieresurgere.Et apprehendens eum erus, 
capit increpare illum, dicens: Propilius tibi sis, 
Domine ; non erit tibi hoc, Qui conversus, dizit 
Petro ; Vade post me, satana; scandalum gms. 
quia non sapis ea quz Dei sunt, sed ea quia 
num (Matth. xw, 21-23)., .. Εἰ offerebant ili 
parvulos, ut tangeret illos. Discipuli autem incre- 
pabant offerentes. Videns autem Jesus indigne tulit- 
el ait illis; Sinite parvulos venire ad me,et ne pro- 
hibueritis eos; talium est enim regnum caelorum 
(Marc.x. 13, 14).... Et cum moraremur per dies 
plures,advenit quidam a Judtea, propheta, nomine 
Agabus. Is cum venisset ad nos,tulit zonam Pau 
et alligans sibi pedes et manus, dizit: Hc dicit 
Spiritus sanctus :. Virum, cujus est zona. haec, sic 
alligabunt in Jerusalem Judei: et tradent in ma- 
nus gentium.Cum autem audissemus h«c, rogaba- 
mus et nos, et qui loci illius erant,ne ascenderet Je- 
rosolymam.At respond:t Paulus : Quid facitis ftren- 
tes, et afftigenles cor meum? Ego enim non solum 
alligari, sed et mori paratus sum pro nómine Do- 
mini Jesu.Et cum ei non suaderetur,quievimus di- 






ναι, ἀλλὰ χαὶ ἀποθανεῖν ἑτοίμως ἔχω ὑπὲρ τοῦ ὀνόμα.. D centes: Domini voluntas fiat (Act. xxi, {0-14}... 


τὸς τοῦ Κυρίον Ἰησοῦ (33). Μὴ πειθομένον δὲ αὐτοῦ, 
ἡσυχάσαμεν εἰπόντες * Τὸ θξδλημα τοῦ Κυρέου "γενέσθω, 

ΠΡῸΣ OEXX. α΄, Τῶν χαὶ τὸν Kuptow ἀποχτεινόντων 
Ἰησοῦν, χαὶ τοὺς ἐδίους ποοφῆτας, x«l ἡμᾶς ἐκδιωξάν. 
των, καὶ Θεῷ μὴ ἀρσεσχόντων, χαὶ πᾶτιεν ἀνθρώποις ἔναν- 
τέων, χωλυόντων ἡμᾶς τοῖς ξὔνεσι λαλῆσαι, ἵνα σωθῶσιν, 
εἷς τὸ ἀναπληρῶσαι αὐτῶν τὰς ἁμαρτίας πάντοτε" ἔφ- 
ὕασε δὲ ἐπ αὐτοὺς ἡ ὀργὴ εἰς τέλος. 


(23) Reg. terlius λυχνίας τίθησιν. 

(29) Heg. terlius δικαιοσύνην, τότε ἀφίησιν αὐτὸν 
ἀπὸ, elc. 

(30) Utraque editio παθεῖν ὑπό, Libri veteres πα- 


θεῖν vr. 


Qui et Dominum occiderunt Jesum ,et suos prophe- 
Las, et nos;persecuti sunt, et Deo non placent : et 
omnibus hominibus adversantur, prohibentes nos 
gentibus loqui, ut salvi fiant, ul impleant peccata 
sua semper : pervenit autem ira super illos. usque 
in finem (1 Thess. u, 15, 16). 


(31) Reg. tertius ἐπιμενόντων δὲ αὐτῶν ἡμέρας, Sta- 
tim Reg. primus τοῦ Παύλου. 

(39) Reg. terlius τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. 
Mox Reg. 1, Kupiou γινέσθω, 


190 


Quod is qui conficit Dei nandatum animo non sin- 
cero, et tamen in speciem sinceritatem ἀοοίγ 
Domini servat ,non prohibendus est; propterea 
quod quantum per rem ipsam licet, nemo ledi- 
tur : imo vero aliqui interdum ab ipso juvantur; 
admonendus tamen est, ut mentem habeat recte 
factis dignam. 


Caput Il. 


Cum ergo facis eleemosynam, noli tuba canere 
ante te, sicut hypocrit2 faciunt in synagogis, et in 
vicis,ut honorificentur ab hominibus. Amen dico vo- 
bis recipiunt mercedem suam. Te autem facient ecee- 
mosynam, nesciat sinisira tua quid faciat dextera 
iua,ut sit eleemosyna tua in abscondito; et Pater 
tuus,quividet inabscondito,ipsereddet tibi in propa- 
tulo (Matth.v1,2-&).Et de precatione similiter... Res- 
pondit autem et Joannes dicens: Magister,vidimus 
259 quemdam in nomine tuo ejicientem d emonia, 
qui non sequitur nos, et prohibuimus, quia non se- 
quitur nos. Jesus autem ail : Nolite prohibere eum: 
nemo est enim qui faciat virtulem in nomine meo, 
et possit cito male loqui de me. Qui enim non est 
adversum nos, pro nobis est (Marc. ix, 37-40).... 
Quidam quidem et propter invidiam, el contentio- 
nem, quidam autem et propter bonam voluntatem 
Christum praedicant: quidam ez charitate, scientes 
quod in defensionem Evangelii positus sum ; qui- 
dam autem ez contentione Christum annuntiant 
non sincere, existimantes se pressuram suscitare 
vinculis meis. Quid enim ? Attamen omni modo, 
sive per occasionem, sive per veritalem, Christus 
annuntiatur, et in hocgaudeo,sed et gaudebo. (Phi- 
lipp. 1, 13-18). 


REGULA JXX. 


Quod Domino credentes baptizari debent in no- 
mine Patris et Filii, et Spiritus sancti. 


Caput I. ΄ 

Euntes docete omnes gentes, baptizante$ eos in 
nomine Patris, et. Filii, et Spiritus sancti (Matth. 
xvii, 19)... Amen, amen dico libi, nisi quis natus 
fuerit denuo, non potesl videre regnum Dei (Joan. 
ul, 3)... Et rursus: Amen, amen dico tibi, nisi quis 
natus fuerit ez aqua et Spiritu, non putest introire 
in regnum Dei (ibid. 5). 


Que sit ratio aut vis baptismatis? Nempe ut bapti- 
Zalus el mente et sermone et actione mutetur, 
atque per virtutem sibi datam fiat idipsum, 
quod est illud ex quo natus est. 


Caput II. 
Quod natum est ex carne,caro est : et quod. na- 


(33) Combef(isius sibi legere visus in utroque 
libro suo ἀποδώσει got αὐτός " sed vox αὐτὸς reperi- 


S. BASILI! MAGNI 


136 

Α Ὅτι τὸν ποιοῦντα ἐντολὲν Θεοῦ μὴ ἐχ διαθέσεως 
ὑγιοῦς, xaT 75 μὴν τὸ φαινόμενον σώξοντα τὰν 
ἀχοίδειαν τῆς τοῦ Κυρίον διδασχαλίας, χωλύτιν 
μὲν οὐ χρὴ διὰ τὸ ὅσον ἐπὶ τῷ πράγματι μηδένα 
βλάπτεσθαι, ἐνίοτε δὲ χαὶ ὡφελεῖσθαί τινας ἐξ αὐ- 
τοῦ" παραινεῖν δὲ αὐτῷ ἀξίαν τοῦ χατοοθώματος 
ἔχειν τὴν διάνοιαν. 


Κιφαλ. Β΄. 

ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Ὅταν οὖν ποιῇς ἐλεημοσύνην, ph σαλ- 
πίσης ἔμπροσθέν σον, ὥσπερ οἱ ὑποχοιταὶ ποιοῦσιν 
εν ταῖς συναγωγαῖς, χαὶ ἐν ταῖς ῥύμαις, ὁπως δοξατ- 
θῶσιν ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων. ᾿Αμὴν λέγω ὑμῖν, ἀπέχουσι 
τὸν μισθὸν αὐτῶν, Σοῦ δὲ ποιοῦντος ἐλεημοσύνην, μὴ 
ἡνώτω ἢ ἀριστερά σοὺ τί ποιεῖ καὶ διξιά σον- ὅπως ὶ 
σου ἢ ἐλεημοσύνη ἐν τῷ χρυπτῷ " x«i ὁ Πατήο σου, ὁ 
βλέπων iv τῷ χρυπτῷ, ἀποδώσει σοι αὐτὸς (33) ἐν τῷ 
φανερῷ. Καὶ περὶ προσευχῆς ὁμοίως. ΜΆΡΚΟΣ. '"Ami- 
χρίθη δὲ αὐτῷ ὁ ᾿Ιωάννης λέγων * Διδάσχαλε, εἴδοιλέν 
τινα ἐν τῷ ὀνόματί σον ἐχβάλλοντα δαιμόνια, ὃς οὐχ 
&xo)ovÜst μεθ᾽ ἡμῶν, x«l ἐκωλύσαμεν, ὅτι οὐχ ἀχολουθεῖ 
ἡμῖν. Ὃ δὲ Ἰησοῦς sint: Μὴ χωλύετε αὐτόν * οὐδεὶς 
γὰρ ἐστιν, ὃς ποιήσει δύναμιν ἐπὶ τῷ ὀνόματί uou, xai 
δυνήσεται ταχὺ καχολογῆσαί ut, Ὃς γὰρ οὐχ ἔστι καθ᾽ 
ἡμῶν, ὑπὲρ ἡμῶν ἔστι. ΠΡῸΣ ΦΙΛΙΠ. Τινὶς μὲν 
διὰ φθόνον χαὶ ἔριν, τινὲς δὲ xoi dv εὐδοχίαν 
Χριστὸν χηρύστουσιν. Οἱ μὲν ἐξ ἀγάπης, εἰδότες, ὅτι 
εἰς ἀπολογίαν τοῦ Εὐαγγελίου χεῖμαι - οἱ δὲ ἐξ ἐριθείας 
Χριστὸν χαταγγέλλουσιν, οὐχ ἀγνῶς, οἰόμενοι θλίψιν 
ἐπιφέρειν τοῖς δεσμοῖς μον. Τέγαρ ; Πλὴν παντὶ τρόπῳ, 
εἴτε προφάσει, εἴτε ἀληθείᾳ, Χοιστὸς χαταγγέλλεται, 
xal ἐν τούτῳ χαίρω, ἀλλὰ καὶ χαρήσουαι, 


χαὶ 
τὸν 


OPOX Κ΄. 
Ὅτι δεῖ τοὺς πιστεύοντας τῷ Κυρίῳ βαπτίξεσθαι εἰς 
τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίον 
Πνεύματος. 


Κεφαλ. Α΄. 

ΜΑΥΤΘΑΙΟΣ. Πορευθέντες, μαϑητεύσατε πάντα τὰ 
ἔθνη, βαπτίξοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, xai 
τοῦ Υἱοῦ, x«i τοῦ ἁγίου Πνεύματος. ἸΩΆΝΝΗΣ, ᾿Ααὴν 
ἀκὴν λέγω σοι, ἐὰν μὴ τις γέννηθῇ ἄνωθεν, οὐ δύναται 
ἰδεῖν τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ * καὶ πάλεν * "Au, ἀκὴν 

D λέγω cot " 'E&v μή τις γεννηθῇ ἐξ ὕδατος χαὶ Πνεύμα- 
τος, οὐ δύναται εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ. 


Τίς ὁ λόγος ἢ ἡ δύναμις τοῦ βαπτίσματος; Τὸ ἀλλοιω- 
θῆναι τὸν βαπτιζόμενον xat τε νοῦν, xai λόγον, καὶ 
πρᾶξιν, καὶ γενέσθαι ἐχεῖνο χατὰ τὴν δοθεῖσαν δύ.. 
νάμιν, ὅπερ ἐστὶ τὸ ἐξ οὔ ἐγεννήθη, 


Κιφαλ. B'. 


ΙΩΑΝΝΗΣ, Τὸ γεγεννημένον ἐχ 


tur duntaxat in Mazarino, deest wero in Regio 
perinde ut in utraque cditione. ' 


731 


MORALIA 


738 


σάρξ ἔστι, χαὶ τὸ γεγεννημένον ix τοῦ πνεύμα- Α lum est ez spiritu, spiritus est. Non mireris quod 


Tot πνεῦμ ἔστι, Μὴ θαυμάσῃς, ὅτι εἶπόν σοι c 
Δεῖ ὑμᾶς (84) γεννηθῆναι ἄνωθεν, Τὸ πνεῦμα 
ὅπου θέλει πνεῖ, xal τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούεις " 
ἀλλ' οὐχ οἶδας πόθεν ἔρχεται, x«l ποῦ ὑπάγει. 
Οὕτως ἐστὶ πᾶς ὁ γεγεννημένος ἐχ τοῦ πνεύμα- 
τος. ΠΡῸΣ POM. Τὸ νεχρωθῆναι (335) μὲν τῇ 
ἁμαρτία, ξῆσαι δὲ τῷ Θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, 


Ὅσοι ἐδαπτίσθημεν εἣἰς Χοιστόν Ἰησοῦν, εἷς 
τὸν θάνατον αὐτοῦ ἐδαπτίσθημεν, Συνετάφη μεν 


οὖν αὐτῷ διὰ τοῦ βαπτίσματος εἰς τὸν θάνατον " 
ἵνα, ὥσπερ ἠγέρθη Χριστὸς ἐκ νεχρῶν διὰ τῆς 
δόξης τοῦ Πατρὸς, οὕτω χαὶ ἡμεῖς ἐν χαινότητι 
ξωῆῇς περιπατήσωμεν, Εἰ γὰρ σύμφυτοι γεγόνα- 
μὲν τῷ ὁμοιώματι τοῦ θανάτον αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ 
τῆς ἀναστάσεως ἐσόμεθα " τοῦτο γινώσχοντες, 
ὅτε ὁ παλαιὸς μῶν ἀνθρωπος συνεσταυρώθη, 
ἵνα χαταργηθῇ τὸ σῶμα τῆς ἁμαρτίας, τοῦ μῃ- 
κέτι δονλεύειν ἡμᾶς τῇ ἁμαρτία, Ὃ γὰρ ἀπογα- 
νων διδιχαίωται ἀπὸ τῆς ἄμορτιας (36). ΠΡῸΣ 


KOA. 'Ev» ᾧ χαὶ περιετμήθητε περιτομῇ ἀχειρο- 
ποιήτῳ, ἔν τῇ ἀπεχϑύσει τοῦ σώματος τῶν 


ἁμαρτιῶν τὸς σαρχὸς͵ ἐν τῇ περιτομῇ τοῦ Χρι- 


στοῦ, συνταφέντες, αὐτῷ ἔν τῷ βαπτίσματι, ἐν 


ὦ xx συνηγέρθητε διὰ τῆς πίστεως τῆς ἕνερ- 
γείας τοῦ Θεοῦ, τοῦ ἐγείροντος αὐτὸν dx νε- 
χρῶν (37) ΠΡῸΣ FAA. Ὅσοι γὰρ tig; Χριστὸν 
ἐξαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε, Οὐχ ἔνι Ἴου- 
δαῖος, οὐδὲ Ἕλλην * οὐχ ἔνι δοῦλος, οὐδὲ ἔλεύ- 
θερος" οὐχ ἔνι ἄοσεν xci θῆλυν * πάντες yop ὑμεῖς fv 


dizi tibi: Oportet vos nasci denuo.Spiritus ubi vult 
spirat, et vocem ejus audis, sed nescis unde veniat, 
et quo vadat. Sic est omnis qui natus est er spiritu 
(Joan. m, 6-8).. Moriamini quidem peccato, 
vivatis aulem Deo in Christo Jesu (Ftom. vi, 10... 
Quicunque baptizati sumus in Christo Jesu, in 
mortem ipsius baptizati sumus, Consepulti igitur. 
sumus cum illo per baptismum in mortem: ut quo- 
modo Christus surrexit a mortuis per gloriam Pa- 
tris, ita. et nos novitate vite ambulemus. Si enim. 
complantati facti sumus. sinilitudini mortis ejus, 
nimirum et resurrectionis erimus : hoc. scieutes,. 
quod velus homo noster simul crucifizus est ul 
destruatur corpus peccati, ut ultra non serviamus 


B peccato. Qui enim mortuus est, justificatus est a 


peccato (ibid. 3-1)... [n quo et circumcisi estis cir- 
cumcisione 4353 non manufacta, in exspoliatione 
corporis peccatorum carnis,in circumcisione Chris- 
ti,consepultieiin baptismo,in quo el simal resurrezi- 
stis per fidem operationis Dei, qui suscitavit illum. 
a mortuis (Coloss. i, 11, 12)... Quicunque enim 
in Christo baptizati estis, Christum induistis.Non 
est Judzus, neque Gracus, non est servus, neque 
liber : non est masculus, et femina. Omnes eni 

vos unum estis in Christo Jesu (Galat. ur, 27, 
28)... Exspoliantes veterem hominem cum aclibus 
suis, et induentes novum, qui renovatur in agnitio- 
nem, secundum imaginem ejus, qui creavit illum - 
ubi non est Gentilis et Judzus,circumcisio et prz- 


ἔστε ἐν Χριστῷ "Ingov. ΠΡῸΣ KOA. 'Απεχϑυσάμενοι C putium,barbarus,Scytha servus, liber: sed omnia, 


τὸν παλαιὸν ἀνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσιν αὐτον, καὶ 


ἐγδυσάμενοι τὸν νέον τὸν ἀναχαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν χατ' εἰχόνα του χτίσαντος 
Ἰουδφαῖος, περιτομὴ χαὶ ἀχροδυστία͵, βώρθαοος, Σκύθης, δουλος, ἐλεύθερος " ἀλλὰ τὰ πά 


ΟΡῸΣ ΚΑ΄ 
Ὅτι ἀναγκαία (38) καὶ πρὸς αὐτὴν τὴν αἰώνιον ξωὴν ἢ 
μετάληψις τοῦ σώματος καὶ αἵματος τὸν Χριστόν. 
Κεράλ, Α΄, 

IDANNHS. Auiv ἀμὴν λέγω ὑμῖν * 'Εὰν μὴ φάγητε 
τὴν σάρχα τοῦ Yiou του ἀνθρώπου, χαὶ πίητε αὐτου τὸ 
αἷμα οὖχ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς, Ὃ τρώγων μὸν τὴν 
σάώρχα καὶ πίνων uou τὸ αἷμα ἔχει ξωὴν αἰώνιον, xal 


* τὴν v 
τὰ ἐξῆς, 


(34) Utraque editio et Reg, primus δεῖ ἡμᾶς 
oportet nos. Alii duo mss. δεῖ ὑμᾶς, 

(35) Editio Ven. et nostri tres mss. £x του πνεύ- 
ματος. Τὸ νεχρωθῆναι, Editio Paris. ἐκ τὸν πνεύμα- 
τῆς, Οὕτω χαὶ ὑμεῖς λογίζεσθε ἐχυτοὺς, τὸ νεκρῶν» 
θῆναι, etc. Sed non valde admodum dubito, quin 
illud, οὕτω καὶ ὑμεῖς λογίζεσθε ἐκυτούς, additum sit 
a typographis,qui quod hunclocum mutilum esse 
exislimarent,ipsum ex Bibliis restituere voluerint: 
quos minus reprehendendos putarem, siita edidis- 
Sent, οὕτω xui ὑμεῖς λογίξεσθε, ἑαυτοὺς νεχρωθῆναε, 
Similiter suspicor has voces, ἢ ἀγνοεῖτε, ὅτι, qute 
statim leguntur in edilione Paris.ante vocem ὅσοι, 
a typographis quoque additas fuisse ex Bibliis : 
eoque magis, quod tria hec vocabula et in mss. 
etin editione Veneta deesse constet, 

(36) lis, ἀπὸ τῆς vuzp-ivs, adjecla sunt alia ex 
Epistola ad Romanos vi, 8, lum in codice Mess., 


et in omnibus Christus (Colos. v1, 9-11). 
ὧν * ὅπου οὐχ ἔνι Ἕλλην καὶ 
. καὶ ἐν πᾶσι Χριστός, 
REGULA XXI. 
Quod necessaria etiam ad vitam eternam sit par- 
ticipatio corporis et sanguinis Christi. - 
Caput. 1. | 
Amen, amen dico vobis : Nisi manducaver:lis 
carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, 
non habetis vitam in vobis. Qui manducat meam 
carnem, et. bibit meum sanguinem, habet vilam 
zlernam (Joan, v, 53, 55), et reliqua. 


tum in Reg. tertio: quorum verborum ?nilium est 
si δὲ ἀπεθάνομεν, finis vero τῷ Θεῷ t» — | 

(37) Post illud. £x νεχρῶν, legitur hie titulus in 
Reg. tertio et in. Mess: Ὅτι οὕτω δεῖ νεχρωθῆναι ἐν 
τῷ ἀχίνητον εἶναι πρὸς ἀμαρτίαν τὸ ὅλον σῶμα, ὡς 
νεκροῦται ἢ ἀχροβυστία ἐν τῇ περιτομῇ. Τὰ μορφω- 
θῆναι τὸν Χριστὸν ἐν τοῖς βαπτισθεῖσι, χαὶ γενέσθαι 
τοὺς πᾶντας ἐν σωμα ἐν Χριστῷ, ὃς ἔστιν ἢ χεραλή. 
Quod sic oporteat morlificari, immoltum se habente 
corpore toto erga peccatum,quemadmodum morti- 
ficaturpriputium in circumcisione. Hoc est,oportet 
formari Christum in baptizatis, debentque fieri 
omnes unum corpus in Christo, qui est caput. lbi- 
dem utraque editio el mss. duo. ἐδαπτέσθημεν.... 
ἐνεθυτώμεθα, Reg. terlius ut in contextu, — — 

(38) Sie codex Combef. etalii duo praeler Messa- 
nensem. Totum illud, ὅτι ἀναγχαία,,, αἰώνιον, xxt. τὰ 
ἑξῆς, in editione Parisiensi desideratur. 


139 


S. RABILII. MAGNI, 


740 


Quod qui accedit ad commubionem, non conside- ἃ Ὅτε οὐδὲν ὠφελεῖται ὁ ἄνευ τὸς χατανοηήσεως τῶν 


rata hae ratione, secundum quam corporis et 
sanguinis Christi participatio datur, is nullam ex 
ea utilitatem capiat : et quod qui indigne assu- 
mit, condemnatus sit, 
Caput M. 


Amen ,amen dico vobis, nisi manducaveritis car- 
nem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non 
habetis vitam in vobis (Joan. vi, 53*. Et paulo in. 
ferius: Sciens autem Jesus dpud semetipsum, quod 
murmuravent de hoc discipuli ejus, dizit eis : Hoc 
vos scandalizat? Si ergo videritis Filium ascenden- 
tem ubi erat prius ? Caro non prodes( quidquam : 
spiritus est qui vivificat. Verba qua» ego locutus 
sum vobis, spiritus οἱ vita sunt (ibid. 65, 63)... 
Itaque quicunque manducaverit panem hunc, vel 
biberit hunc Domini calicem indigne,reus erit cor- 
poris et sanguinis Domíni. Probet autem seipsum 
homo, et sic de pane illo edat,et de calice illo bibat. 
Qui ením manducat et bibit indigne, judicium sibi 
manducat et bibit, non dijudicans corpus Domini 
(1 Cor. xi, 27-29). - 


2544 Qua ratione manducandum sit corpus Do- 
mini,et sanguis bibendus,in commemorationem 
obedientie Domini usque ad mortem, ut qui vi- 
vunt, non jam sibi vivant, sed ei qui pro ipsis 
mortuus est et resurrezit (| Cor. v, 15). 

Caput Ili. 

Ft accepto pane,cum gratias egissel freait,et de- 
dil eis dicens - Hoc est corpus meum, quod pro vo- 
bis datur: hoc facite in meam commemorationem. 
Similiter et calicem,posiquam camavit,dicens: Hic 
caliz novum testamentum est in sanguine meo,qut 
pro vobis funditur (Luc. xxn, 19, 20)..... Quo" 


niam Dominus Jesus in qua nocte tradebatur,acce-: 


pit panem, et. gratiis actis, fregit, el dixit : Acci- 
pite, manducate : hoc est corpus meum, quod pro 
vobis frangilur : hoc facite in meam commemora- 
(ionem. Similiter et calicem, postquam cenavit,di- 
cens : Hic caliz novum testamentum est in. meo 


sanguine.Hoc facite quotiescunque bibetis iin meam D 


commemorationem. Quotiescunque enim manduca- 
bitis panem hunc, et hunc calicem bibetis, mortem 
Domini annuntiabitis doneg veniat (| Cor. x1, 23- 
26)...- Charitas enim Christi urget nos, xwstiman- 
tes hoc quod si unus pro omnibus mortuus est,ergo 
omnes mortui sunt : et pro omnibus mortuus est ut 
et qui vivunt, jam non sibi vivant, sed ei, qui pro 
ipsis mortuus est, et resurrexit (11 Cor. v, 1&, 15), 
ut multi flant unum corpus in Christo.... Panis 


(39) Antiqui duo libri δέδοται... Paulo post Reg 
priinus χαταχρίνεται. : 

(40) Utraque editio x«i πίνητε, Veteres duo libri 
x«i πίητε. Aliquanto post utraque editio ἐὰν οὖν θεω- 
ptict. Libri prisci θεωρᾷτε. 

(41) Editio Paris. τὸν Kupiev ἀναξίως. Editio Ven. 


λόγου, καθ᾽ ὃν δίδοται (39) ἡ uszuXx bu του σώματος 
καὶ τοῦ αἵματος τοῦ Χόιστον, προσεοχύμενο: τῷ 
χοινωγία - ὁ δὲ ἀναξίως ὠεταλαμδάνων χαταχέκ- 
ριται, 
Κιφάλ. B* 

IQANNHZ. ᾿Λμὴν, ἀμὴν λέγω ὑαῖν, ἐὰν wu 
φάγητε τὴν σάρχα τευ Υἷον τὸν ἀνθρώπου, χαὶ 
πίητε ($0) αὐτου τό alua, οὐχ ἔχετε Ξωὴν ἔν ἕαυ- 
τοῖς, Καὶ μετ᾽ ὀλίγα " Εἰδὼς δὲ ὁ ἼἽπσους ἐν ἑαυτῶ, 
ὅτι γογγύτονσε πεοὶ τούτον οἱ αὐτου, 
εἶπεν Tovco σχανδαλίξει : Ἐὰν 
οὖν ὑεωρῆτε τὸν Υἱὸν τὸν ἀνθρῶπον ἀναξαίνοντα 
ὅπον Xv τὸ πρότερον; Ἢ σὰρξ οὐχ ὠφελεῖ οὐ- 
δέν - τὸ πνευμά ἐστι τὸ ζξωοποιουν, Τὰ ῥήματα ἃ 
ἐγὼ λελάληκα ὑμῖν, πνευμά ἔστι, xal ἐστι. 
ΠΡῸΣ KOP. α΄. Ὥστε ὃς ἂν ἐσθίῃ τὸν Gozo 
τουτον, ἢ πίνῃ τὸ ποτήριον τουτο τὸν Κυοίου 
ἀναξίως (41), ἔνοχος ἔσται τὸν σώματο: χαὶ του 
αἵματος τὸν Κυρίον. Δοχιμαξέτω δέ ἀνύρωπο: ἑαυτὸν, 


μαθηταὶ 


αὑτοῖς " ὑμᾶς 


So 


καὶ οὕτως fx tou ἄρτον ἐσθιέτω, καὶ ἐκ τοῦ ποτηρίου 

πινέτω. Ὁ γὰρ ἐσθίων xai πίνων ἀναξίως, κοῖμα 

ἑαντῷ ἐσθίει xai πίνει, μὴ διαχρένων τὸ σῶμα τοῦ 

Κυρίον. 

Ποίῳ λόγῳ δεῖ ἐσθίειν τὸ σῶμα, xai πίνειν τὸ αἷμα τὸν 
Κυρίον, εἰς ἀνάμνηκιν τῆς τοῦ Κυρίου μέχρι θανάτου 
ὑπαχοῆς, ἵνα οἱ ξωγτες μηχέτι ἑαυτοῖς ζῶσιν, 
ἀλλὰ τῷ ὑπῖο αὐτῶν (42) ἀποθανόντι xci ito - 
6í£v*t. 

Κιφάλ, Γ΄, 
ΑΟΥ̓́ΚΑΣ. Καὶ λαδὼν doro, εὐχαριστήσας 
ἔχλασει, χαὶ ἔδωκεν αὐτοῖς λέγων * Τοντὸ ἐστε τὸ 
σῶμά μον, τὸ ὑπὲρ ὑμῶν διδόμενον “ τοῦτο 


ποιεῖτε tij τὸν ἐμὴν ἀνάμνησιν. ᾿Ωσαύτως χαὶ 
τὸ ποτήριον, μετὰ τὸ δειπνῆσαι, λέγων - Τοντο 


τὸ ποτήριον ἃ Καινὴ Διαθήχῃ ἐστὶν ix τῷ αἵ- 
ματί μον, τῷ ὑπὲρ μων ἐχχυνομένῳς ΠΡῸΣ 
KOP. α΄. Ὅτι ὁ Κύριος Ἰησους ἐν rj vuxti, ἦ 
παριδίδοτο, ἔλαθεν ἄρτον, xal εὐχαριστήσας ," 
ἔχλασε, x«i εἶπε - Λάθδετε, φάγετε “ τοῦτό μοὺ 
ἐστι τὸ σωμα, τὸ ὑπὶρ μων χλώμενον * τοντο 
ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν. ᾿Ωσαύτως χαὶ 
τὸ ποτύριον, μετὰ τὸ δειπνῆσαι, λέγων . Tovro 
rà ποτήριον ἡ Katwà Διαθόχῃ ἐστὶν ἐν τῷ εμῶ 
αἴματι. Tovro ποιεῖτε, ὁσίχις ἂν πίνητε, εἰς 
τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν, Ὁσάκις γὰρ ἂν εσθέητε 
τὸν ἄρτον τουτον, καὶ τὸ ποτήριον τουτὸ πέ- 
νητε, τὸν θάνατον τὸν Κυρίον καταγγέλλετε 
ἄχρις οὗ ἂν ἔλθῳ. ΡΟΣ ΚΟΡ. β. Ἢ γὰρ 
ἀγάπη τὸν Χριστὸν συνέχει ἡμᾶς, κρίναντας 
τοντο, ὅτι, εἰ εἷς (43) ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, 
ἄρα οἱ πάντες ἀπέθανον * χαὶ ὑπὲρ πάντων ἀπ- 


et mss, tres ἀναξίως τόν Kupiov, modo aliquo qui 
Dominum non deceat. mE 
(42) Utraque editio et Reg. secundus Urip ἥμων, 
nro nobis. Alii duo mss. ὑπὲρ αὐτῶν, rectius. 
(43) Reg. tertius εἰ εἷς. Vocula ei in utraque edi- 
tione desideratur. 


Τα! 


e MUHALIA. 


742 


ἐθανεν, ἵνα οἱ ζῶντες μιηκέτε ἐανυτοῖς ξῶσιν, ἀλλὰ A quen f'ranginus nonne. participatio corporis. 


τῷ ὑπὶρ αὐτῶν ἀποθανόντι, καὶ — PyrpÜfyt, εἰς 
τὸ γενέσθαι τοὺς πολλοὺς ἦν σῶμα ἐν Χριστῷ...,.. 
ΠΡῸΣ KOP. 4. Ὁ ἄρτος ὃν χλῶμεν. ὀὐχὶ χοι- 
νωνία τοῦ σώματος τοῦ χριστοῦ ἔστιν ; Ὅτι εἷς. 
ix τοῦ ἑνὸς ἄρτον (44) μετέχομεν, — 

Ὅτι δεῖ τὸν μεταλμμδάνηντα. τῶν ἀχίων ὑμνεῖν τὸν. 


Κύριον, 

Κιφάλ, A. | 
MATOAIOZ, Ἐσθιόντων. δὲ αὐτῶν, λαδὼν ὃ 
Ἰητοὺς τὸν ἄρτον, καὶ εὐχαριστήσας ἔχλασε, 


χαὶ ἐδίδον τοῖς μαθηταῖς, χαὶ τὰ ἑξῆς, Οἷς ἐπι- 
φέρει" Καὶ ὑμνήσαντες ἐξῆλθον εἰς τὸ ὅρος τῶν 
᾿Ελαιῶν, 

OPOX KH. 


Ὅτε ἢ ἐργασία τῆς ἁμαρτίας ἀπαλλοτριοῖ τοῦ Ku- — 


ρίον, καὶ προσῳκειοῖ τῷ διαβόλῳ, 
Κεράλ, Α΄, 

ΙΏΑΝΝΗΕ, ᾿Αμὴν, ἄμὴν λέγω ὑμῖν, ὅτι πᾶς 
à ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν, δοῦλός ἔστι τῆς ἅμαρ- 
τίας. Ὑμεῖς ἐκ. τοῦ πατρὸς τοῦ διαδόλον. ἐστὶ, 
χαὶ τὰς ἐπιθυμίας τοῦ. πατρὸς ὑμῶν θέλετε 
ποιεῖν. ΠΡῸΣ P£M. Ὃτε γὰρ δοῦλοι ἦτε τῆς 
ἁμαρτίας, ἐλεύθεροι ἦτε τῇ δίιχαιοσύνῃ, 

Ὅτι ἢ (Mi) πρὸς τὸν’ Κύριον οἰχειότης eU ἐν τῇ 
κατὰ σάρκα συγγενείᾳ χνωρίξεται, ἀλλ' ἐν τῇ 
σπηυδῇ τῶν θελημάτων τοῦ Θεοῦ χατορθοῦται. 


«iln » Κεραλ, 5 Π 
ΙΩΑΝΝΗΣ, 'O ὧν ἐν τοῦ O:99 τὰ ῥήματα τοῦ 
Θεοῦ ἀκούει, ΛΟΥ͂ΚΑΣ, Καὶ ἀπηγγέλη αὐτῷ 


λεγόντων" Ἢ μήτηρ σὸν χαὶ οἱ ἀδελφοί σου 


ἐστήχασιν ἔξω, ἰδεῖν σε θέλοντες, Ὃ δὲ ἀπο- C pondens dixit ad eos ; 


χριβεὶς εἶπεν αὐτοῖς: Μήτηρ μὸν καὶ ἀδελφοὶ 
μον οὗτοί (46) εἶσιν οἱ τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ ἀχούον- 
τες χαὶ ποιοῦντες, ἸΩΆΝΝΗΣ, Ὑμεῖς φῷοι μὸν 
ἐστὶ, ἐὰν ποιῆτε ὅσα ἐγὼ ἐντέλλομαι ὑμῖν, ΠΡῸΣ 
ΡΩΜ. Ὅσοι γὰρ Πνεύματι Θεοῦ ἄγονται, οὗτοι 
viol Θεοῦ εἶσιν, 
OPOX KI, 

Ὅτι ὁ ἄχων ἑλκόμενος ὑπὸ ἁμαρτίας ὀφείλει γνω- 

ρίξειν ἑαυτὸν ὑφ᾽ ἑτέρας προενυπαρχούσης χρα- 


τούμενον ἁμαρτίας, d$ ἐκὼν δουλεύων, ἄγεται 
λοιπὸν ὑπ' αὐτῇ (47) χαὶ ἐφ᾽ ὦ μὴ θέλει, 

Κεράλ. Α΄, 
ΠΡῸΣ POM. Οἴδαμεν di, ὅτι ὁ νομὸς πνευμὰ- 


τιχός ἐστιν’ 
νος (48) ὑπὸ τὸν ἁμαρτίαν, Ὃ γὰρ χατεργάξομαι, 
οὐ γινώσκω, Οὐ γὰρ ὃ θξιω, τοῦτο πράσσω" 
&À ὃ μισῶ, τοῦτο ποιῶ, Εἰ δὲ ὃ οὐ θῇ, τοῦτο 
ποιῶ, σύμφημι τῷ νόμῳ, ὅτι χαλός, Νυνὶ δὲ οὐχ- 
τι ἐγὼ κατεργάξομαι αὐτό, ἀλλ' ἢ οἰχοῦσα ἐν 


(44) Utraque edilio ἐκ τοῦ ἄρτον τοῦ ἑνὸς. At duo 
Π158. ut in contextu, 
(45) Sic veteres duo libri. Vocula ἡ deest in 
"y P 
OX οὗτοι, quie in ulraque editione legitur 
a veteribus libris Abest, o » 


Christiast ! Quoniam unus panis, unum. corpus. 
multi sumus. Omnes enim de uno pane participa. 
mus(lCor. x,16, 7). ὁ — 

ἄρτος, iv σῶμα οἱ πολλοί ἐσμέν, 


μι: Ν 


Ok. γὰρ πάντες 


ut 


Quod hymnis laudandussit Dominus ab eo qui 
saneta. participat 
T Caput. AY oos ΤΠ: 
Edentibus autem illis, accepit Jesus panem, e 
cum gratias. egisset, /fregu | dedilque discipulis 
(Matth, xxvi, 26), et quie sequuntur. Quibus adjun- 
git: Et. hymno dicto, exierunt in montem Oliva- 
rum (ibid. 30). 


ΠΥ "" ει 


| HEGULA XXII | 
Quod peccatum, eum perpetratur, abalienal a Do- 
mino : conciliat vero et adjungit diabolo. 
. Caput lo, it twi ny 
Amen, amen dico vobis, quod omnis qui facit 
peccatum, servus est peccati (Joan, vui, 34)... Vos 
ez patre diabolo estis, et. desideria patris. vestri 
vulLis facere (ibid 44)... Cum enim servi essetis 
peccati, liberi fuistis justitia (Rom. vi, 30). 


Quod necessiludo cum Domino non in carnis. 
255 conjunctione noscilur, sed in studio di-. 
vin jimplende voluntatis perficitur, —————— 

: Caput M. —— A 
Qui ex Deo est, verba Dei audit (Joan. vin, 47)... 

Et nuntiatum est illi, dictumque * Mater tua, et 

fratres tui stant foris, volentes te videre. Qui res- 

ler mea et fratres mei hi 
audiunt, et faciunt (Luc, 
ἰδὲ estis, si feceritis qua 

1 xv, 14)... Quicunque 

i sunt filii Dei (Hom. 








sunt, qui verbum De 
vi, 20, 21).«. Vos am 


enim Spiritu Dei agunt 
vui, 14). 


REGULA. XXIIT. | 

Quod qui preeter voluntatem trahitur a peccato, is 
intelligere debet, se ab alio peecato, prius a se 
commisso, constrictum teneri, cui sponte inser- 
viens, tandem rapilur ab ipso eliam ad ea que 
non vult, | 

Caput I. 

Scimus enim quod lex spiritualis est, ego autem 


ἐγὼ δὲ σαρχιχός εἰμι, πεπραμέ- ἢ carnalis sum, venundatus sub peccato. Quod enim 


operor, mon weiligo, Non enim quod volo, hoc 
ago: sed quod odi, illud facio. Si autem quod nolo, 
illud facio, consentio le4i quod bona est. Nunc αὖ» 
tem jam non ego operor illud,sed quod habitat in 
me peccatum, Scio enim quod non habitat in. me, 


(12) n6: terliusiz' αὐτῇ, Ibidem duo mss. μὴ θέλη, 
(48) Utraque editio perinde ut Combefisii Regius 
codex πεπραγμένος, corrupte. Regii primus et ter- 
lius πεπραμένος, emendate. Quod notavit Combe- 
fisius, legi in Reg. suo codice πεπραμένος, in eo 
ipsum lapsum fuisse moneo. 


143 " 
hoc est in. carne mea, bonum : 
Jacet mihi, perficere autem bonum, non invenio. 
Non enim quod volo, facio bonum : sed quod nolo 
malum, hoc ago. Si autem quod nolo ego, iliud 
facio : jam non ego operor, tllud, sed quod habitat 
in me peccatum (Rom. vu, 14-20). 


REGULA XXIV. 
Quod non mendacium, sed verum in omnibus 
dicendum 
Caput I. 

Sit autem sermo vester, Est, est : Non, non 
quod autem his abundantius est.a malo est (Matth. 
v, 31)... Deponentes mendacium, loquimini verita- 
lem unusquisque cum prozimo suo Ephes. ww, 22). 
... Nolite mentiri invicem (Culoss.u, 9). 

REGULA XXV. 
Quod questiones inutiles et contentiose non sunt 
faciende. 
Caput. 1 

Hac commone, teslificuns ceram Domino : noli 
contendere verbis ad nullam utilitatem,ad subver- 
sionem audientium (II Tim. u, 14)... Stultas au- 
tem οἱ sine disciplina quastiones devita, sciens 
quod generant lites (ibid 23). 

Quod non sunt proferenda verba otiosa, que 
2 56 nihil utilitatis afferant, Ftenim loqui, aut 
etiam facere ipsum bonum non ad edificatio- 

. nem fidei, id sanctum Dei Spiritum tristitia af- 
ficit. 

Caput 11. 

Dico autem vobis, quod de omni verbo otioso 
quod locuti fuerint homines, reddent rationem in 
die judicii (Matth. xn, 36).... Omnis sermo spur- 
cus ez ore vestro non procedat : sed si quis bonus 
ad zdificationem fidei, ut det gratiam audienti- 
bus. Et nolite contristare Spiritum sanclum Dei * 
in quo obsignati estis in. diem redemptionis 
(Ephes. 1v, 29, 30). 


REGULA XXVI. 

Quod verbum omne aut res testimonio divine 
Scripturz obfirmanda sunt ad integram bono- 
rum persuasionem, et ad malorum verecun- 
diam. 

Caput 1. 

Et accedens ad eum tentator dixit : Si Filius 
Dei es, dic ut lapides isti panes fiant. Qui respon- 
dens dixil : Scriptum est : Non in solo pane vivet 
homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei 
(Matth. 1v, 3 ; Deut vin, 3)... Et repleti sunt om- 
nes Spiritu sancto, et ceperunt loqui aliis Lin- 
guis, proul Spiritussanclus dabat eloqui illis (Act. 
11, 4)... Stupebant autem omnes, οἱ mi: abantur. ad 
invicem, dicentes : Quidnam vult hoc esse? Alii 


(49) Voculam xai addidi ex antiquis libris. 
(30) Utraque editio λέγω ὑμῖν. Veteres duo libri 


S. BASILII MAGNI 


nam velle ad- À ἐμοὶ ἁμαρτία, Οἴδα di, ὅτι οὐχ οἰχεῖ ἐν ipo, rov 


τάς 


ἐστιν, ἐν τῇ σαοχί μου, ἀγαθόν" τὸ γὰρ O0bsc 
παράχειται μοι, τὸ δὲ χατεργάξεσθαι τὴ χαλὸν 
οὐχ εὑρίσχω, Οὐ γὰρ ὃ θέλω, ποιῶ ἀγαθὸν, ἀλλ᾽ 
ὃ ὀὐ θέλω, χαχὸν, τοῦτο πράσσω. Ei δὲ ὃ οὐ 
θέλω ἐγὼ, τοῦτο ποιῶ, οὐχέτι ἐγὼ κχατεργάξομαι 
αὐτὸ, ἀλλ᾽ ἡ οἰχοῦσα ἐν ἐμοὶ ἁμαρτία. 

ΟΡΟΣ ΚΑ. 

"Ort οὐ δεῖ ψεύδεσθαι, ἀλλ᾽ ἀληθεύειν ἐν 
παντί 

Κιφάλ. A. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Ἔστω δὲ ὁ λόγος ὑμῶν, ναὶ, ναί" 
οὗ, οὔ: τὸ δὲ περισσὸν τούτων ἐχ τοῦ πονηροῦ 
ἐστιν. ΠΡῸΣ ΕΦΕΣ. ᾿Αποθέμενοι τό ψεῦδος, λα- 
λεῖτε 


ἀλάθειαν ἔχαστος υετὰ τοῦ πλησίον αὐ- 
τοῦ... ΠΡῸΣ KOA, M3 ψεύδεσθε εἰς ἀλλήλους. 
ΟΡΟΣ KE. 
"Ort οὐ δεῖ ζητήσεις ἀνωφελεῖς ἢ ἐμρφιλονείχους 
ποιεῖσθαι. 
Κεφαάλ. Α΄. 


ΠΡΟΣ TIM. β΄, Ἰσῦτα ὑπομίμνησχε διαμαρτυ- 

ρόμενος ἰνώπιον τοῦ  Koplov: μὴ λογομαχεῖν εἰς 

οὐδὲν χρήσιμον ἐπὶ χαταστροφῇ τῶν ἀχουόν- 

των..... Τὰς δὲ πωρὰς xai ἀπαιδεύτους ζητήσεις 

παοαιτοῦ, εἰδὼς, ὅτι γεννῶσι μάχας. 

Ὅτι οὐ δεῖ φθέγγεδθαι λόγον ἀργὸν, ἐξ οὗ οὐδὲν ὄφε- 
les. Τὸ γὰρ μὼ πρὸς οἰκοδομὴν τῆς πίστεως λαλεῖν, 
à χαὶ (49) ποιεῖν αὐτὸ τὸ ἀγαθόν, λυπεῖν ἔστι τὸ 
Πνεῦμα τὸ ἅγιον τοῦ Θεοῦ. 


Κεράλ Β΄. 
ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Λέγω δέ ὑμῖν (50), 
ἀργὸν ὃ ἐὰν λαλάσωσιν οἱ ἄνθοωποι, ἀποδώσουσι 


ὅτι πᾶν pua 


περὶ αὐτοῦ λόγον ἐν ὑμέρα χρίσεως. ΠΡῸΣ 
ΕΦΕΣ. Πᾶς λόγος σαπρὸς ἐκ τοῦ στόματος ὑμῶν 
οἰχο- 


μὴ ἐχπορενέσθω- ἄλλ᾽ εἴ τις ἀγαθὸς πρὸς 
douàv τῆς πίστιως, ἵνα δῷ «χάριν τοῖς ἀχούουσι, 
xai μὴ λνπῆτε (91) τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον τοῦ 
Θεοῦ, ἐν à ἐσφραγίσθητε εἰς ἡμέραν ἀπολυτρώ- 
σεως. 
ΟΡΟΣ K4 
Ὅτι δεῖ πᾶν ῥῆμα d πρᾶγμα πιστοῦσθαι τῇ μαρτυ- 
ρίᾳ τῆς θεοπνεύστον Τραφγῆς εἰς πληροφοοίαν μὲν 
τῶν ἀγαθῶν, ἐντροπὴν δὲ τῶν πονηρῶν. 


Κεφάλ, Α΄. 
ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Καὶ προσελθὼν αὐτῷ ὁ πειράξων 
Εἰ Υἱὸς & τοῦ Θεοῦ, εἰπὲ, ἵνα οἱ λέθοι 
εἶπε" 


εἶπεν" 
οὗτοι ἄρτοι γένωνται Ὃ δὲ ἀποχριθεὶς 
Γέγραπται" Οὐχ ἐπ᾽ μόνῳ ζήσεται ἄνθο.»»- 
πος, ἀλλ᾽ ἐπὶ παντὶ ῥήματι 

στόματος Θεοῦ. ΠΡΆΞΕΙΣ. 

ἅπαντες Πυεύματος ἀγίον, καὶ 
ἑτέραι: ἡλώσσαις, καθὼς τὸ [Πνεῦμα ἐδίδου αὐ- 
ἙΣίσταντο δέ πάντες, xoci 


ἄρτῳ 
ἐχπορευομένῳ διὰ 
Καὶ ἐπλήσθησαν 

ἤρξαντο λαλεῖν 


τοῖς ἀποφθέγγεσθαι... 


λέγω ὃς oui». 
(51) Ut tertius μὲ λνπεῖτε. 


745 


MORALIA. 


746 


διηπόρουν (92), ἄλλος πρὸς Giu» λέγοντες" Ti ἂν θέλοι A autem irridentes dicebant : Musto pleni sunt isti. 


εἶναι τοῦτο; Ἕτεροι δὲ χλευάώξοντες ἔλεγον, ὅτι ΤΓλεύ- 
xov; μεμεστωμένοι εἰσίν, Σταθεὶς δὲ à Πέτρος σὺν τοῖς 
ἕνδεκα, ἐπῆρε τὴν φωνὴν αὐτοῦ, καὶ ἀπεφθέγξατο αὖ- 
τοῖς" "Aud pss "Inudaiot, καὶ οἱ κατοιχοῦντες Ἱερουσαλὴμ 
ἅπαντες, T0970 ὑμῖν γνωστὴδ ἕστω, χαὶ ἐνωτίσασθε 
τὰ ῥήματά μον. Οὐ γὰρ, ὡς ὑμεῖς ὑπολαμθάνετε, οὔτοι 
μεθύουσιν" ἔστι γὰρ ὥρα τρίτη τῆς ἡμέρας" ἀλλὰ 
τοῦτό ἔστι τὸ εἰοημένον διὰ τοῦ προφήτου Ἰωὴλ" Καὶ 
ἔσται ἐν ταῖς ἐσχάταις ἡμέραις, λέγει ὁ Θεὸς, ἐχχεῶ 


Stans autem Petrus, cum undecim, levavit vocem 
suam, et loculus est eis: Viri Judei, et qui habi- 
tatis Jerusalem universi, hoc vobis notum sit, et 
auribus percipite verba mea. Non enim sicut vos 
putatis, hi ebrii sunt,cum sit hora diei tertia : sed 
hoc est, quod dictum est per prophetam Joel: Et 
erit in novissimis diebus, dicit Deus, e[fundam de 
Spiritu meo super omnem carnem, et prophetabunt 
(Act, 12-17 ; Joel. n, 28)... et quie sequuntur. 


ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρχα, Ui ποογητεύσο, σι, χαὶ τὰ ἑξῆς (33). 


τι δεῖ χαὶ τοῖς ἐν τῇ τὖσει χαὶ τῇ συνηθείᾳ τοῦ 
βίου γνωριξομένοις χεχρῆσθαι εἰς βεβαίωσιν τῶν 
ἡτνομένων ἢ λεγομένων. 

Κεφαλ, B. 

MATOAIOSZ. Προσέχετε δὲ ἀπὸ τῶν ψευδοπροφητῶν, 
οἵτινες ἔρχονται πρὸς ὑμᾶς ἐν ἐνθύμασι προδάτων, 
ἔσωθεν δέ εἰσι λύκοι ὄρπαγες. ᾿Απὸ τῶν χασπῶν αὐτῶν 
ἐπιγνώσεσθε αὐτούς. Μήτι συλλέγουσιν ἀπὸ ἀχανθῶν 
σταφυλὴν, ἢ ἀπὸ τριβόλων σῦχα; Οὕτω πᾶν δένδρον 
ἀγαθὸν καρποὺς καλοὺς ποιεῖ’ τὸ di σαπρὸν δένδρον 
(94) καρποὺς πονηροὺς ποιεῖ, x«i τὰ ἑξῇῆς, ΛΟΥΚΑΣ, 
Καὶ ἐγόγγυξζον οἱ γραμματεῖς αὐτῶν xxi οἱ Φαρισαῖοι, 
πρὸς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ λέγοντες" Διὰ τί μετὰ τελωνῶν 
(3) καὶ ἀμαρτωλῶν ἐσθίετε καὶ πίνετε; Καὶ ἀποχριθεὶς 
ὁ ᾿Ιησοῦς εἶπεν αὐτοῖς" Οὐ χρείαν ἔχονσιν οἱ ὑγιαΐνον- 
τες ἰατροῦ, ἀλλ᾽ οἱ χακῶς ἔχοντες, ΠΡῸΣ TIM, β΄, Οὐ- 
δεὶς στρατευόμενος ἐμπλέκεται ταῖς τοῦ βίου πραγμα- 
τείαις, ἵνα τῷ στρατολογήσαντι ἀρέσῃ" Ex» δὲ wx 
ἀθλῇ τις, οὐ στεφανοῦται, ἐὼν μὴ νομίμως ἀθλήσῃ. 

, ὍΡΟΣ KZ. 

Ὅτι οὐ δεῖ τοῖς ἀλλοτρίοις τῆς τοῦ Κυρίον διδασχα- 
γίας (56) ἐξομοιοῦσθαι" μιμεῖσθαι δὲ τὸν Θεὸν χαὶ 
τοὺς ἀγίους αὐτοῦ χατὰ τὴν δοθεῖσαν ἡμῖν παο' αὖ- 
τοῦ δύγαμιν (91). 


Κεραάλ, A. 


ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Οἴδατε, ὅτε οἱ ἄρχοντες τῶν εἢγῶν 
χαταχυριεύουσιν αὐτῶν͵, χαὶ oi μεγάλοι χατεξου- 
σιάξουσι» αὐτῶν, Οὐχ οὕτως ἔσται ἐν ὑμῖν. ἀλλ᾽ 
ὅς ἐὰν OD iv ὑμῖν γενέσθαι πρῶτος (58), ἔσται 
ὑμῶν διάκονος" x«t ὃς ἐὰν 0D i» ὑμῖν πρῶτος 


(52) Reg. primus πάντες οἱ ἀχούοντες, καὶ δι- 
m Stupebant autem omnes qui audiebant. 

(53) Post illud, «i τὰ ἐξῆς, ita scriptum inveni- 
tur in Reg. terlio, ἐπορεύθη δὲ à... τοῖς ἱερεῦσι 
μόνοις : quie verba lezere est apud Mattheum xri, 
1. Quz mox retuli verba ex Mattheeo, reperiun- 
tur quoque in Messanensi, sed non eodem loco. 
Posita sunt enim post illud quod aliquanto ante 
legitur, διὰ στόματος Θεοῦ, 

(0) Reg. tertius τὸ δὲ σαπρὸν δένδρον. Vox ul- 
lima deest in utraque editione et in duobus aliis 
codicibus. Mox Regii primus et tertius γραμματεῖς 
αὐτῶν xxi, Vox αὐτῶν 1n editione Parisiensi desi- 
deratur. 

(53) Reg. primus μετὰ τῶν τελωνῶν, Mox duo 
IDSS, Ἰησοῦς εἶπε πρὸς αὐτούς. 5 


ParROL. Gn, XXXI. 


Quod oportet etiam iis quie in natura ac consuetu- 
dine vite nola sunl, uti ad confirmalionem eo- 


p Tum que fiunt aut dicuntur. 


Caput II. 

Attendite a falsis prophetis, qui veniunt ad vos 
in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunl lupi 
rapaces. A fructibus eorum cognoscetis eos. Nun- 
quid colligunt de spinis uvam, aut de tribulis fi- 
cus? Sic omnis arbor bona fructus Ὁ. 57 bonos 
facit : putrida autem arbor fructus malos facit 
(Matth. vu, 45-11), et ecelera..... Et murmurabant 
scrib eorum et Phariseai, dicenies ad discipulos 
ejus : Quare cum publicanis et peccatoribus man- 
ducatis et bibitis? Et respondens Jesus dixit ad 
illos: Non egent qui sani sunt medico, sed qui male 
habent (Luc. v, 30-32)..... Nemo militans implicat 
se vitz negotiis, ut. ei qui se in miliam delegit, 
placeat. Quod εἰ certet etiam aliquis non corona- 
tur nisi legitime certaverit (II Tim, n, 4, 5). 








REGULA XXVII. 

Quod non debemus fieri similes eis qui a Domini 
doctrina sunt alieni: eontra, quod oportet imi- 
tari Deum et sanctos ejus pro data nobis ab illo 
facultate. | 


Caput I. 
Scitis quod principes gentium dominentur illis: 
et qui magni sunt, po'estatem exerceant in eas. Non 


ita erit inter vos; sed quicunque voluerit inter vos 
primus fieri, erit vester minister; et qui voluerit in- 
ter vos primus esse, erit vester servus : sicut Filius 


c Reg. tertius τῆς τοῦ Θεοῦ 212.,a Dei doctrina. 
97) Post vocem δύναμιν ila in Mss. et in Reg. 
tertio legilur, Ἐὰν γὰρ ἀγαπήσητε τούς... ὁ iw τοῖς 
οὐρανοῖς τέλειός ἔστιν" quie verba invenias apud 
Matthzeum v, 46. 

(88) Sic editio Ven. et Reg. tertius. Paulo aliler 
Reg. secundus ἔσται oniv cetera aulem utin eo 
quem modo citavi libro. Reg. primus ἐν ὑμῖν γε- 
νέσθαι πρῶτος, ἔσται ὑμῶν διάχονος" χαὶ ὃς ἐὰν δέλῃ ἐν 
ὑμῖν εἶναι ἄρχων, ἔσται ὑμῶν δοῦλος, Sed quicunque 
voluerit inter vos primus fieri, erit vester minis- 
ler * et qui voluerit inter vos princeps esse, erit 
vester servus. Editio Paris. ἀλλ᾽ ὃς ἐὰν ὑξλῃ ἐν ὑμῖν 
γενέσθαι μέγας, sed quicunque voluerit inter. vos 
magnus ent sed ita a typographis editum fuisse 
ex Bibliis puto. Ibidem. Heg. 1 οὕτως δὲ ἔσται. 


25 


1&1 


S. BASILII MAGNI 


7&8 


hominis non venit ut. ministraretur sibi, sed ut Α εἶναι, ἔσται ὑμῶν δοῦλος" ὥσπερ ὃ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου 


ministraret, οἰ daret animam suam redemptionem 
pro muitis ( Matth. xx, 25-28).... Nolite conformari 
huic seculo, sed transformamini per renovatio- 
nem mentis vestra, ut probetis qua sit voluntas 
Dei (Rom, xu, 2)..... Imitatores mei estote, sicut et 
ego Christi (I Cor. x1, 1). 

REGULA XXVIII. 


Quod non oportet temere et inconsiderate abripi 
et attrahi ab iis qui simulant veritatem : sed ex 
dato nobis a Scriptura signo unumquemque co- 
gnoscere. 


Caput I. 


Attendite a falsis prophetis, qui veniunt ad vos 
in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi 
rapaces. À fructibus eorum cognoscetis eos (Matt. 
vit, 15, 16).... In hoc cognoscent omnes quod dis- 
cipuli mei estis, sí dilectionem mutuam habueritis 
inter vos (Joan. xiu, 35)..... Ideo notum vobis fa- 
cio, quod nemo in Spiritu Dei loquens, dicit ana- 
thema Jesum (I Cor. xu, 3). 

REGULA XXIX. 


Quod debet unusquisque professionem suam per 
sua opera confirmare. 
Caput I. 

Ipsa opera, qua ego facio, testimonium perhi- 
bent de me, quod Pater miserit me (Joan. v. 36)... 
Si non facio opera Patris mei, ne credatis 988 
mihi : si vero facio, etsinon creditis mihi operibus 
meis credite, ut cognoscatis, et credatis quod Pa- 
ter in me est, et ego in Patre(Joan. x, 31,38)..... 
Nullam in ulla re dantes offensionem, ut non vi- 
tuperetur ministerium. Sed in omnibus exhibentes 
nosmetipsos sicut Dei ministros,inmulta patientia, 
in tribulationibus (II Cor. vi, 3, 4), etc. 


REGULA XXX. 


Quod res sacre per admistionem eorum quee com- 
muni usui destinantur non sunt profanandee. 


Caput I. 


Et intravit Jesus in templum Dei, et ejecit om- 
nes vendentes, et ementes in templo, et mensas 
nummulariorum, et cathedras vendentium colum- 
bas evertit ; et dicil eis: Scriptum 65{. Domus mea 
domus orationis vocabitur : vos autem fecistis eam 
speluncam latronum (Matt. xxi, 12, 13, ; Isa xvi, 
7)... Nunquid domos non habetis ad manducan- 
dum et bibendum? aut Ecclesiam Dei contemnitis, 
et confunditis eos qui non habent ? (I Cor x1, 22)... 
Si quis esurit, domi manducet : ut non in judicium 
conveniatis (ibid. 34). 

Quod id quod Deo dicatum est, tandiu velut san- 
ctum honorandum sit, quandiu voluntas Dei in 
ipso conservatur. 


(39) Utraque editio et duo mss. ἔργοις μον. Vo- 
cula μον deg,s jn Reg. primo. 


οὐχ ἦλθε διαχονηθῆναι͵ ἀλλὰ διχχονῆσαι, xol δοῦγαι 
τὸν ψνχὴν αὐτοῦ λύτρον ἀντὶ πολλῶν. ΠΡῸΣ POM. Mà 
σχηματέξεσθε τῷ αἰῶνι τούτῳ, ἀλλὰ μεταμορφοῦσθε τῇ 
ἀναχαινώσει τοῦ νοὸς ὑμῶν, tig τὸ δοχιμάξειν ὑμᾶς Tl 
τὸ θῶμα τοῦ Θεοῦ. ΠΡΟΣ ΚΟΡ. α΄. Μιμηταί μον γίέ- 
νεσθε, χαθὼς χἀγὼ Χριστοῦ. 
ΟΡΟΣ KI. 
e * e * - ^ 4 , , * - . 
Ort οὐ δεῖ ἀπλῶς, οὐδὲ ἀνεξετάστως ὑπὸ τῶν ὑπο- 
χρινομένων τὴν ἀλήθειαν συναρπάξεσθαι" ἀπὸ δὲ 
- bj L e. - * - - —- 
τοῦ δεδομένου ἡμῖν παρὰ τῆς Γραφῇς χαραχτξρος 
“νωρίξειν ἔχαστον. 
Κεφάλ. Α΄. 

ΜΆΤΘΑΙΟΣ, Προσέχετε δὲ ἀπὸ τῶν ψευδοπροφητῶν, 
οἴτινες ἔρχονται πρὸς ὑμᾶς ἐν ἐνδύμασι προθάτων, 
ἔσωθεν δὲ εἰσι λύκοι ἅρπαγες. "Anó τῶν καρπῶν αὐτῶν 
ἐπιγνώσεσθε αὐτούς ἸΏΑΝΝ, Ἂν τούτῳ γνώσονται πάν- 
τες, ὅτι ἐμοὶ μαθηταί ἐστε, ἐὰν ἀγάπην ἔχητε ἐν ἀλλήλοις. 
ΠΡΟΣ KOP. «΄ Διὸ γνωρίξω ὑμῖν, ὅτε οὐδεὶς ἐν Πνευ- 
ματι Θεοῦ λαλῶν λέγει ἀνάθεμα ᾿Ιησοῦν. 


ΟΡΟΣ K6* 


Ὅτι δεῖ ἕκαστον διὰ τῶν οἱἰχείων ἔργων πιστοῦσθαι 
τὸ ἑαυτοῦ ἐπάγγελμα. 
Κιφαλ. Α΄. 

ΙΩΑΝΝΗΣ. Αὐτὰ τὰ ἔργα, ἃ ἐγὼ ποιὼ, μαρτυρεῖ 
C περὶ ἐμοῦ, ὅτι ὁ Πατήρ με ἀπέστειλεν. Εἰ οὐ ποιῶ τὰ 
ἔργα τοῦ Πατρός μον, μὴ πιστεύετέ, μοι" εἰ δὲ ποιῶ, 
xz» ἐμοὶ μὴ πιστεύητε, τοῖς ἔργοις μον (59) πιστεύ- 
cart: ἵνα γνῶτε x«l πιστεύσητε, ὅτι ἐν ἐμοὶ ὁ lloro, 
χάγὼ ἐν αὐτῷ, ΠΡῸΣ KOP. β΄. Μηδεμίέαν ἐν μηδενὶ 
διδόντες προσχοπὴν, ἵνα μὴ μωμοθῇ ἡ διαχονία. ᾿Αλλ᾽ 
ἐν παντὶ σννιστῶντες ἑαυτοὺς ὡς Θεοῦ διάκονοι, ἐν ὑπο- 

μονῇ πολλῇ, ἐν θλίψεσι, x«t τὰ ἐξης. 


ΟΡΟΣ Λ΄. 

Ὅτι οὐ δεῖ τὰ ἅγια τῇ ἐτιμιξία τῶν πρὸς τὴν χοινὴν 
χρείαν χαθυθρίξειν. 

Κεφάλ. Α΄. 
ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Καὶ εἰσὄλθεν ὁ Ιησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν τοῦ 
ἢ 9:09, x«t. ἐξέδαλε πάντας τοὺς πωλοῦντας xai ἀγορά- 
ξοντας ἐν τῷ ἱεοῶ, xai τὰς τραπέζας τῶν χολλυῤιστῶν 
χατέστρεψε, καὶ τὰς χαθέδρας τῶν πωλούντων τὰς πε- 
ριστεράς" χαὶ λέγει αὐτοῖς" Γέγραπται: Ὁ οἶκός μου 
οἶχος προσευχῆς χληθήσεται" ὑμεῖς δὲ ἐποιξζσατε αὐτὸν 
σπήλαιον λζστῶν. ΠΡῸΣ KOP. α΄. Mà γὰρ οἰκίας οὐκ 
ἔχετε εἰς τὸ ἐσθίειν καὶ πίνειν ; $ τῆς Ἐχχλησίας τοῦ 
θεοῦ καταφρονεῖτε, xai χαταισχύνετε τοὺς μὴ ἔχοντας ; 
Ei δέ τις πεινᾷ, ἐν οἴχῳ ἐσθιέτω, ἵνα μὴ εἰς χρῖμα 

συνέοχητθε. 

"Ott τὸ ἐπονομαξόμενον τῷ Θεῶ μέχρι τότε ὡς ἅγιον 
τιμᾷν δεῖ, μέχρις ἂν τὸ τοῦ Θεοῦ (00) θέλημα eu- 


λάσσηται ἐπ᾽ αὐτῶ. - 


(60) Editio. Paris τοῦ Θεοῦ, Veteres duo libri τὸ 
τοὺ Θεοῦ. LL 
«t ] ἡ ἐπ“ 


749 
Pun CKegEX. B. (A 
MATOAIOX. Ἱερουσαλὴμ, Ἵερου gd ἢ  &mo- 

χτείνουσα τοὺς mpoyürus, xai λιθοδο οὔσα τοὺς 

ἀπεσταλμένους πρὸς αὐτὸν, mogtxt; ᾿ἡθέλησα ἐπισυ- 
ναγαγεῖν τὰ τέχνα σον, ὃν τρόπον ὄρνις ἐπισυνάγει 

(61) τὰ νοσσια ἑαυτῆς ὑπὸ τὰς πτέρυγας, xai 

οὐχ ἠθελήσατε; Ἰδοὺ, ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶκος ὑμῶν 

ἔρημος. 
OPOX AA. ! 

Ὅτι οὐ δεῖ τὰ τοῖς ἀναχειμένοις τῷ Θεῷ ἀφωρι»- 
σμένα εἰς ἕτέρονς ἀναλίσχειν, εἰ μὲ τὲ ἄν ἐχ τοῦ 
περισσεύματας. 

Κιφάλ,. A. 

ΜΆΡΚΟΣ, Ἧν γἶνισ 
(62) τῷ γένει, καὶ ἐπηρωτα αὐτὸν, ἵνα τὸ δαιμόνιον 
ἐχδάλη ix τῆς θυγατρὸς αὐτῆς. 'O δὲ εἶπέν" "Agen 
πρῶτον χορτασθῆναι τὰ τέχνα" οὐ γὰρ καλὸν ἐστι λαθεῖν 
τὸν ἄρτον τῶν τέχνων, χαὶ βαλεῖν τοῖς (03) κυναρίοις. 
Ἢ δὲ ἀπεκρίθη καὶ εἶπεν αὐτῷ: Noi, Koptr* καὶ τὰ 
χυνάρια ὑποχάτω τῆς τραπέξης ἐσθίει ἀπὸ τῶν ψιχίων 
τῶν παίδων, Καὶ εἶπεν αὐτῆ" ΔΙὰ τοῦτον τὸν λόγον 
ὕπαγε, ἐξελήλυθε τὸ δαιμόνιον ix τῆς θυγατρὸς σου, 


σαὶ n0» c :0POZ AE; 

Ὅτι δεῖ τὰ ἐπιβάλλοντα ἑκάστῳ εὐγνωμόνως mo. 
vi ἽΝ διδόναι, 
e Ἅ. Κεράλ, A'. 


ὙΦ... dum! P" 
ΛΟΥ͂ΚΑΣ, Καὶ ἐπηρώτησαν αὐτὸν, λέγοντες" Atddg- 
χαλε, οἴδαμεν, ὅτι ὀρθῶς λέγεις xai διδάσκεις χαὶ 


Θεοῦ τῷ Θεῷ, ΠΡῸΣ POM. ᾿Απόδοτε οὖν πᾶσι τὰς 
ὀφειλὰς, τῷ τὸν φόρον τὸν φόρον, τῶ τὸ τέλος. τὸ 
τέλος, τῷ τὸν φόθον τὸν φόδον, τῷ τὴν τιμὴν τὴν 
τιμὴν, Μηϑενὶ μηδὲν ὀφείλετε, εἰ μὴ τὸ ἀλλήλους ἀγα- 
πᾶν. | 

| OPOZ AT", 
ες Ὅτι οὐ δεῖ σκανδαλίξειν. 


Κεψαλ, Α΄, 


ΜΆΤΘΑΙΟΣ. Ὃς δ᾽ & σκανδαλίσῃ ἕνα τῶν pu- ὃ 


χρῶν τούτων τῶν πιστευόντων εἰς ἐμὲ, συμφέρει 
αὐτῷ͵, ἵνα χρεμασθῇ μυλός ὀνιχκὸς περὶ τὸν (05) 
τράχηλον αὐτοῦ, καὶ χαταποντισθῇ ἐν τῷ πελι- 
γει τῆς θαλάσσης" καὶ πάλιν. Οὐαὶ. τῷ ἀνθρώπω 


61) Vocem ἐπισυνώγει ex antiquis duobus li- 
bris addidi. Mox editio Paris. me c αὐτῆς. VOX 
ultima in nostris tribus mss. non reperitur. Nec 
ila multo post utraque editio ᾿Ιδοὺ ἀφίετε ὑμῖν ὁ 
oixo; ἔρημος corruple. Regii primus ei lerlius ut 
in contextu, emendate. 

(62) Utraque edilio et Reg. secundus 3opogoti- 
χκισσα. Reg. primus Σύρα φοινίχίσσα͵, Reg, terlius 
Συροφοίνισσα, Haud longe editio Paris. δαιμόνιον 


— MORÁLIA- 


- 


: 750 
- " Caput 1I. iti um, * ^y 
Jerusalem, Jerusalem, qu& occidis prophetas, et 
lapidas ens qui ad te missi sunt, quoties volui con- 
gregare filios (uos, quemadmodum gallina. congre- 
gat pullos suos sub alas, et noluisti ? Ecce relin- 
quitur vobis domus vestra deserta (Matth. xxu, 
clos Conil lebt m —— 


"m REGULA XXX | 
Quod res assignat iis qui. Deo se consecrarunt, 
.in alios non sint insumendee : nisi si quid su- 
persit superfluum. | 
: "^ A Caput I. 

Erat autem mulier gentilis Syrophamissa ge- 
nere,et rogabat eum ut daemonium ejiceret de filia 
sua. Οὐ dizit illi * Sine prius saturari filios * 
non es! enim bonum sumere panem filiorum, et 
projieere catellis. At illa respondit et dizit. illi : 
Utique, Domine; nam et catelli comedunt. sub 
mensa de micis puerorum. Et ait illi : Propter 
hunc sermonem vade, exiit daemonium de filía tua 
(Marc. vi, 26-29). Wt m ᾿ ν 

: 259 REGULA ΧΧΧΠ. | 
Quod ex mquo et bono unicuique reddi debent 
^  — que sua sunt. "uw" 
| | Caput 1. : iW 
. Et. interrogaverunt. eum, dicentes : Magister, 








me tentalis? Ostendite mi denarium. Cujus Àa- 
bet. imaginem et. ins 1? Respondentes 
direrunt: Caosaris. Et a Reddite ergo qus 
sunt Caesaris, Casari : et 


XX, 21-25)... Reddite ergo 2TH | 
butum, tributum : cui vectigal, vectigal τ cui. ti- 
morem, timorem : cui honorem, honorem. Nemini 
quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis (Rom. 
xm, 7, 8). www 

Quod scandalum non sit dandum. 

coros. Caput I. 

Qui aulem scandalizaverit unum de pusillis is- 
Lis, qui in me credunt, expedit ei. ul suspendatur 
mola asinaria ad collum «ejus, et demergatur in 
profundum maris (Math. xvii, 6). Et rursum : Va 
homini illi, per quem scandalum venit (ibid, 7)... . 


ΕΓ 


ἐχθάλλῃ, Editio Ven, el mss. tres «6v. Ὁ 

(63) Editio Paris. x«i βάλλειν τοῖς, Regu primus 
et terlius βαλεῖν, secundus τέχνων, zai δοῦναι τοῖς, 
et dare catellis. Ibidem Reg. primus Ἢ δὲ ἀποχρι- 
θεῖσα εἶπεν αὐτῷ, | 

(64) Reg. tertius φόρους διδόναι, 

(08) Reg. primus ὑνικὸς ἐπὶ τόν, Aliquanto post 
idem codex τοῦτο χρίναντες μᾶλλον. 


EUNT 


491 


S. BASILII MAGNI 


1923 


Sed hoc judicate magis, ne ponatis offendiculum A ἐκείνῳ, dv οὔ τὸ σχάνδαλον ἔρχεται. ΠΡῸΣ POM, 


fratri, vel scandalum (Rom. xi, 13). 


Quod quidquid Domini voluntati adversatur, scan- 
dalum sit. 


Caput II 

Erinde ccpit Jesus ostendere discipulis suis, 
quod oporleret eum ire Jerosolymam, et multa 
pati ἃ senioribus, et principibus sacerdotum, et 
scribis, et occidi, et tertia die resurgere. Et ap- 
prehendens eum Petrus cepit increpare. illum, 
dicens : Propitius sis. (ibi, Domine, non erit tibi 
hoc. Qui conversus, dixit Petro: Vade post me, 
Satana, scandalum mihi es,quia non sapis ea qua 
Dei sunt, sed quz hominum (Matth. xvi, 21-23). 


Quod licet a scriptura res vel verbum aliquod con- 
cedatur,ea tamen vitanda sunt, cum alii ad 
peccatum simili re concitantur, vel eorum erga 
bonum alacritas minuitur. 


Caput. 1711. 

De esu igitur eorum qua idolis immolantur, sci- 
mus, quod nullum est idolum in mundo, et 460 
quod nullus est Deus, nisi unus. Nam, et si sunt 
qui dicuntur dii, sive in. celo, sive in terra (si 
quidem sunt multi dii, et domini multi), nobis ta- 
men unus Deus, Pater, ex quo omnid, et nos in 
illum : et unus Dominus, Jesus Christus, per quem 
omnia, el nos per ipsum - sed non in omnibus est 
scientia. Quidam autem cum conscientia idoli 
usque nunc quasi idolothytum  manducant, et 
conscientia illorüm cum sit. infirma, poliuitur. 
Esca autem nos non comniendat Deo. Neque enim 
δὲ manducaverimus, abundamus : neque si non 
manducaverimus, deficimus. Videte autem ne forte 
hec licentia vestra offendiculum fiat infirmis. Si 
enim quis viderit te, qui habes scientiam, in idolio 
recumbenlem, nonne conscientia ejus qui infirmus 
est zdificabitur ad manducandum idolot hyta ? et 
perit infirmus in tua scientia frater, propter quem 
Christus mortuus est ? Sic autem peccantes in fra- 
tres, et. percutientes conscientiam ipsorum infir- 
mam, in Christum peccatis. Quapropter, si esca 
scandalizat fratrem meum, non manducabo car- 
nem in zlernum, ne fratrem meum scandalizem 


(I. Cor. viu, 4-13)... Nunquid non habemus po- D 


testatem manducandi et bibendi? Nunquid non 
habemus potestatem sororem mulierem circumdu- 
cendi, sicut. et ceteri apostoli, et fratres Domini, 
et Cephas? Aut ego solus et Barnabas non habe- 
mus potestatem hoc operandi? Quis militat suis stí- 
pendiis unquam ? quis plcntat vineam, et de fru- 
ctu ^jus non edil? Aut quis pascit gregem,et de lacte 
gregis non manducat ? (I Cor. 1x, &- T) et caetera. 


(66) Reg. tertius στραφεὶς, εἶπεν αὐτῷ, Conversus 
dizit ei. 

(67) Editio Paris. εἷς ὁ Θεός. Deest articulus in 
vulgatis. 


᾿Αλλὰ τοῦτο χρίνατε μᾶλλον, τὸ μὴ τιθέναι πρόσχομμα 
τῷ ἀδελφῷ, ἢ σχάνδαλον. 
"Ort πᾶν τὸ ἀντιχείμενον τῷ τοῦ Κυριον θελήματι 
σχάνδαλόν ἐστιν. 
Κεφαλ. Β΄. 

MATOAIOZ. ᾿Απὸ τότε ὥρξατο ὁ ᾿Ιησοῦς δεικνύειν 
τοῖς μαθηταὶς αὐτοῦ, ὅτι δεῖ αὐτὸν ἀπελθεῖν εἰς 
Ἱεροσόλυμα, χαὶ πολλά παθεῖν ἀπὸ τῶν πρεσθντέρων, 
xii ἀρχιερέων, xai γραμματέων, xai ἀποχτανσῆναι, xai 
ΤῊ τρίτῃ ἡμέρα ἀναστῆναι. Καὶ προτλαδόμενος 
αὐτὸν ὁ Πέτρος, ἤρξατο ἐπιτιμᾶν αὐτῷ, λέγων" Ἵλεως 
σοι, Κύριε, οὐ μὴ ἔσται σοι τοῦτο. Ὃ δὲ, στοαφεὶς, 
εἶπε (60) τῷ Πέτρῳ: Ὕπαγε ὀπίσω μου, Σατανᾶ" 
σχάνδαλόν μου εἶ, ὅτι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ τὰ 


Β τῶν ἀνθρώπων. 


Ὅτε δεῖ xoi τὸ συγχεχωρημένον ὑπὸ τῆς Γραφῆς 
πρᾶγμα à ῥῆμα παραιτεῖσθαι, ὅταν οἰχοδομῶνται 
ἄλλοι ἐκ τοῦ ὁμοίου εἰς ἁμαρτίαν" ἢ 
τὴν περὶ τὰ χαλὰ προθνμέαν. 

: Κιφαλ. Γ΄. 

ΠΡΟΣ ΚΟΡ. α΄ Περὶ τῆς βρώσεως οὖν τῶν εἰδωλο- 
θύτων οἴδαμεν, ὅτι οὐδὲν εἴδωλον ἐν χόσμῳ, καὶ 
ὅτι οὐδεος Θεὸς εἰ μὴ εἷς. Καὶ γὰρ εἴπερ εἰσὶ λεγό-- 
μενοι θεοὶ, εἴτε ἐν οὐρανῷ εἴτε ἐπὶ τῆς γῆς (ὥσπερ 
εἰσὶ θεοὶ πολλοὲ xal χύριοι πολλοὶ), ἀλλ᾽ ἡ μὲν 
εἷς Θεὸς (67), ὁ Πατὴρ, ἐξ οὗ τὰ πάντα, xoci 
ἡμεῖς εἰς αὐτόν * xai εἷς Κύριος, Ἰησοῦς Χοισ- 
τὸς, δι’ οὗ τὰ máv:a, χαὶ ἡμεῖς dv αὐτοῦ" ἀλλ᾽ 
οὐχ ἐν πᾶσιν ἡ. γνῶσις. Τινὲς δὲ τῇ συνει- 


, [i 
&xxX«TtToytat 


C δήσει ἕως ἄρτι τοῦ εἰδώλου ὡς εἰδωλόθυτον ἐσ- 


θίουσι, x«l ὃ συνείδησις αὐτῶν ἀσθενὴς οὖσα 
μολύνεται. Βρῶμα δὲ ἡμᾶς οὐ παρίστησι τῷ 
Θεῷ. Οὔτε γὰρ ἐὰν φάγωμεν, περισσεύομεν' οὔτε 
ἐὰν μὴ φάγωμεν, ὑστερούμεθα. Βλέπετε δὲ μήπως 
ἥ ἐξουσία ὑμῶν αὕτη πρόσχομμα γένηται 
ἀσθενοῦσιν. ᾿Ἐὰν γάρ τις ἴδῃ σὲ, τὸν ἔχοντα 
γνῶσιν, ἐν εἰδωλείῳω χαταχείμενον, οὐχὶ ἢ Govii- 


τοῖς 


δησις αὐτοῦ ἀσθενοῦς ὄντος οἰχοδομηθήσεται 
εἰς τὸ τὰ εἰδωλόθυτα ἐσθίειν : χαὶ ἀπόλλυται 
(68) ὁ ἀσθενῶν ἐν τῇ σῇ γνώτιι ἀδελφὸς, δι 


ὃν Χοιστὸς ἀπέθανεν ; Οὕτω δὲ ἀμαρτάνοντες εἰς 
τοὺς ἀδιώφοὺς, χαὶ τύπτοντες αὐτῶν τὴν Guviidt- 
σιν ἀσδενοῦσαν, εἰς Χριστὸν ἀμαρτάνετε. Διό- 
περ εἰ βρῶμα σχανδαλίξει τὸν ἀδελφόν pou, οὐ 
μὴ φάγω χρέα εἰς τὸν αἰῶνα, ἵνα μὴ τὸν ἀδελ- 
φόν po» Μὴ οὐχ ἔχομεν ἐξουσέαν 
φαγεῖν Μὰ 

ἀδελφὴν γνναῖχα περιάγειν, 


σχαυνδα)ίσω. 


καὶ πίνειν ; οὐχ ἔχομεν ἐξουσίαν 


ὡς χαὶ οἱ λοιποὶ 


ἀπόστολοι, χαὶ οἱ  &kdgAgoi τοῦ Κυρίου, καὶ 


Κηφᾶς Ἢ μόνος ἐγὼ x«i Βαρνάδας οὐχ ἔχομεν 


ἐξουσίαν τοῦ μὴ ἐργίάξεσθαι ; Τίς στρατεύεται 


ἰδίοις ὀψωνίοις ποτέ ; τίς φντεήει ἀμπελῶνα, 


(68) Utraque editio et mss. duo ἀπόλλυται, Reg. 
tertius perinde ut sácer textus vulgatus ἀπολεῖται, 
peribit. lbidem Reg. primus ἀσθενῶν ἀδελφὸς ἐν τῷ 
σῇ γνώσει. | 


753 MORALIA., 754 
x«i ix τοῦ χαρποῦ αὐτοῦ οὐχ ἐσθέει ; Ἢ τίς ποιμαίνει ποίμνην, χαὶ dx τοῦ γάλχχτος τῆς ποιμνὴῆς οὐχ 
ἐσθίει (69) ; καὶ τὰ ἑξῆς, 
Ὅτι, ὑπὲρ τοῦ μὴ σχανδαλίσαι τινὰ, ποιεῖν δεῖ καὶ A Quod, ne cui offendiculo simus, id etiam, quod 
ὃ μὴ ἐπάναγχες, non est necessarium, effiei debet. 
Κιφαλ. A. Caput IV. 

MATOAIOZ, 'EXüóvrem δὲ αὐτῶν tig Kertp- —— Etcum venissent Capharnaum, accesserunt qui 
ναοὺμ, προσῆλθον οἱ Tk δίδραχμα λαμθάνοντες didrachma accipiebant, ad Petrum, et dixerunt : 
τῷ Πέτρω, x«i εἶπον: Ὃ διϑώσχαλος ὑμῶν οὐ Magister vester non solvit didrachma ? Ait Etiam. 
τελεῖ Tk δίδραχμα ; Afyt Ναί, Καὶ ὅτε εἰσῆλ. Εἰ cum intrasset in domum, praevenit eum Jesus di- 
θεν (10) εἰς τὴν υὐείῶν; προέφῦασεν αὐτὸν ὁ Ιησοῦς — cens: Quid tibi videtur,Simon? Iteges terra α quibus 
λέγων" Τί σοι δοχεῖ, Σίμων ; Oi βασιλεῖς τῆς γῆς — accipiunt (ributa vel censum? A filiis suis an ab 
ἀπὸ τίνων λαμδάνουσι Tíkg, ἢ κχῆνσον ; 'Amó —ulienis? Dicit ipsi Petrus : Ab alienis. Dizit illi Je- 
τῶν υἱῶν αὐτῶν, ἢ ἀπὸ τῶν ἀλλοτρίων ; Λέγει sus; Ergo liberisunt filii. Ut autem non scandalize- 
αὐτῷ ὁ Πέτρος" 'Amo. τῶν ἀλλοτρίων, Λέγει αὐτῷ museos, progressus ad mare, mitle hamum et eum : 
ὁ Ἰησοῦς" “Ἄρα γε ἐλεύθεροὶ εἰσιν οἱ vien Ἵνα piscem, qui primus ascenderit, tolle et aperto ore 
δὲ μὴ σκανδαλίσωμεν αὐτοὺς, πορευθεὶς εἰς τὴν g ejus, invenies slaterem ; illum. sumens, da eis pro 
θάλασσαν, βῶε ἄγκιστρον, καὶ τὸν Miu" me et te( Matth. xvu, 23-27). 
πρῶτον ἰχθὺν pow xxi ἀνοίξας τὸ στόμα αὐτοῦ, εὑρήσεις στατῆρα' ἐχεῖνον λαθὼν, δὸς αὐτοῖς ἀντὶ 
ἐμοῦ χαὶ σοῦ, 

Ὅτι ἐπὶ τοῖς τοῦ Kupiou θελήμασι, χἂν σχανδαλί- — Quod in Domini voluntatibus, tametsi nonnulli 
ξωνταί τινες, ἀνένδοτον ἐπιδείχνυσθαι δεῖ τὴν παὸ- scandalum perpetiuntur, exhibenda est invicla 
ῥησὶαν. quaedam libertas, 

Κιφαλ Ε΄, Caput V. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ, Οὐ τὸ εἰσερχόμενον εἷς τὸ στόμα Non quod intrat in os, coinguinat hominem: sed 
χοινοῖ τὸν ἀνθρωπὸν, ἀλλὰ τὸ ἐχπορευόμενον ἐκ — quod exil ex ore, hoc coinquinat hominem. Tunc ac- 
τοῦ στόματος, τοῦτο χοινοῖ τὸν ἄνθρωπον (11) cedentes discipuli ejus dizerunt ei: 861 Scis quod 
Τότε προσελθόντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, εἶπον αὐτῷΏὀ Pharismi, audito hoc verbo, scandalizati sunt ? At 
Oida;, ὅτε oi Φαρισαῖοι, ἀχούσαντες τὸν λόγον {86 respondens ait : Omnis plantatio, quam non 
ἐσχανδαλίσθησαν ; Ὃ δὲ, ἀποχριθεὶς, εἶπε’ Πᾶσα — plantavit Pater meus celestis, eradicabitur. Sinite 
φυτεία, ἣν οὐχ ἐφύτευσεν ὁ Πατὴρ μὸν ὁ οὐρώ-ὀἠ illos: ceci sunt, duces czecorum. Cacus autem. si 
νίος, ἐχριξωθησεται, 'Αψετε αὐτούς" τυφλοι εἶσιν — CXCO ducatum. prastet, ambo in foveam cadent 
ὁδηγοὶ τυφλῶν, Τυφ)λὸς δὲ τυφλὸν ἐὰν ὀδηγῇ, C (Matlh. xv, 11-14)... Amen, amen dico vobis : Nisi 
ἀμφότεροε εἰς βόθυνον πεσοῦνται, MIANNHIZ, —manducaveritis carnem Filii hominis, et bibervitis 
᾿Αμὴν, ἀμὴν λέγω ὑμῖν. ἐὰν μὴ φάγητε τὴν — ejuss?nguinem, non habetis vitam in vobis (Joan. 
σάρχα τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπον, x«i πίητε (72) ΥἹ, 53). Et paulo post." Ez /roc multi discipulorum 
αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐχ ἔχετε ζωὴν dx ἑαυτοῖς, Καὶ — ejus abierunt retro : et jam non cum illo ambula- 
uit! ὀλίγο" 'Ex τούτον πολλοὲ τῶν μαθητῶν mj- —bant.Dirit ergo Jesus ad duodecim: Nunquid et vos 
τοῦ ἀπῆλθον εἰς τὰ ὀπίσω, xol οὐχέτε μετ᾽ αὐτοῦ — vultis abire? (Ibid. 66, 67) .. Quia Christi bonus 
περιεπάτουν, Εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς τοῖς deàdrxa: — odorsumus Deo, in iis qui salvi fiunt, et in. iis qui 
Μὴ καὶ ὑμεῖς θῆετε ἀπειθεῖν (83) ; ΠΡῸΣ KOP. pereunt: aliis quidem odor mortis in mortem, aliis 
B. "Ὅτε Χριστοῦ εὐωδία ἐσωὲν tà Θεῶ, b» τοῖς vero odorvilz in vitam. ἊΨ ad hec quis idoneus ? 
σωξομένοις, καὶ ἐν τοῖς ἀπολλυμένοις, oi; μὲν — (II Cor. n., 15, 16). 
ὀσμὴ θανάτον εἰς θάνατον, oi; δὲ ὁσμὴ ξωῆς t5 
ξωὴν. Καὶ πρὸς ταῦτα τίς ἰχανός ; 







ΟΡῸΣ AA, REGULA XXXIV. 
Ὅτι δεῖ τύπον τῶν χαλῶν προκεῖσθαι τοῖς ἄχλοις, Quod unusquisque in sua ipsius mensura debet 
ἔχαστον ἐκ τῷ ἰδίῳ μέτρῳ. D sese aliis typum bognorumoperum proponere. 
Κεφάλ, Κ΄, Caput I. 


MATOAIOS. Μάθετε ἀπ᾿ ἐμοῦ, ὅτι πρᾶός εἶμε, Discite a me, quia mitis sum, et. humilis corde 
χαὶ ταπεινός τῇ χαρδία, ΠΡῸΣ KOP. B. Οἶδα γὰρ (Matth. xi 29)... Scio enim promptum animum 
τὴν προθυμίαν ὑμῶν, ἣν ὑπὲρ μων χαυχῶμαι M«- — vestrum-oro quo de vobis glorior apud Macedones: 


(69) Post illud, οὐκ ἐσθίεί, ita habent Reg. ter- τὸν ἄνθρωπον. Nec ita multo post Reg. tertius Τότε 
lius et Mess. μὴ χατὰ ἄνθρωπον ταῦτα. λαλῶ... τῷ ποοσελθῶντις αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὑτοῦ, εἶπον αὐτῶ 
Mew erepti, quie verba ibidem legun- de discipuli ejus ad eum accedentes, dixerunt 
ur | Cor ix, 8. 

(10) Heg. primus χαὶ ὅτε εἰσζλθο, el cum introis- ἢ Mu Rursus editio Paris. zzi πίνητε. Antiqui duo 

nt, ibri πίητε, 

(71) Edilio Paris. χοινοῖ ἄνθρωπον, Libri veteres (75) Reg. tertius θέλετε ὑπάγειν, 


199 


vestra aemulatio provocavit plurimos (II Cor,«x, 
2). Et vos imitatores nostri facti estis, οἱ Domini, 
excipientes verbum in tribulatione multa, cum 
gaudio Spiritus sancti: ita ut facti sitis forma om- 
nibus credentibus in Macedonia et in. Achaia 
(1 Thess. 1, 6, 1). 

REGULA XXXV. 


Quod ii qui saneti Spiritus fructum eamdem ubi- 
que pietatis rationem conservaniem in quopiam 
animadvertunt, nec tamen sanclo Spiritui illum 
acceptum referunt, sed adversario tribuunt, 
ipsi in ipsum Spiritum sanctum  blasphemi 
sunt. 

Caput I. 


S. BASILII MAGNI. 
quoniam Achaia parata est ab anno praterito, et À χεδόσιν, ὅτι 


190 
᾿Αχαία μὲν παρεσχεύασται ἀπὸ πέ- 
οὐσι, χαὶ ὁ ἐξ ὑκῶν ξῆλος κοέθισε τοὺς πλεὶῖονοις, 
ΠΡῸΣ ΘΕΣΣ’ α΄. Καὶ ὑμεῖς μχαηταὶ ἡμῶν ἔγενζ - 
0r-t Κυρίου, δεξώμενοι τὸν λόγον ἐν 
JEN ] -^ * - », M L - 
θλίψει πολλῇ «ετὰ “χαρᾶς Πνεύματος ἀγίου" ὥστε 

4 4 A [Ὶ *» 4 / 

"Ξέσθαι ὑμᾶς τύπους πᾶσι 

τῷ Μαχεδονία xai ἐν τῇ ᾿Αχαία. 

ΟΡΟΣ AE. 

"Ort οἱ τὸν καρπὸν τοῦ ἀγίου Πνεύματος ἔν τινι 

ὀοῶντες πανταχοῦ τὸ ὁμαλὸν τῆς θεοσεβείας σὼ - 

ζοντα (74 , χαὶ αἡ τῷ ἀγίῳ Πνεύματι ἀνατιεθέν- 

τες, ἀλλὰ τῶ ἐναντέω ἐπιφηωέξοντες, εἰς αὐτὸ τὸ 
ἅγιον Πνεῦμα βλασφηιοῦσιν. 


χαὶ τοῦ 


τοῖς πιστεύουσιν ἐν 


Ke), Α΄. 


Tunc oblatus est ei demonium habens, cecus et B  wATeAIOX. Τότε ποοσηνέχθη αὐτῷ  Ódauow- 


mutus, οἱ curavit eum, ita ut mulus et cecus et 
loqueretur el videret. Et stupebant omnes turbz,et 
dicebant : Numquid hic est filius David ? Phariszi 
autem audientes dixerunt : Híc non ejicit demones 
nisi in Beelzebub principedsemoniorum.Jesusautem 
sciens cogitationes eorum, dizit eis : Quod siego in 
Spiritu Dei ejicio d:monia, utique pervenil in vos 
regnum Dei (Matlh. xu, 22-25, 98'..... Quibus 
deinceps subjungit * /deo dico vobis, omne pecca- 
tum et blasphemia remittetur hominibus ; Spiritus 
autem blasphemia non remittetur hominibus. Et 
quicunque dixerit verbum contra Filium hominis 
remittetur ei: qni autem dizerit contra Spiritum 
sanctum, non remittetur ei, neque in hoc seculo 
neque in futuro (ibid. 31, 32). 


962 REGULA XXXVI, 


Quod servantes formam doctrine Domini, cum 
omni studio et honore suscipiendi sunt ad ipsius 
Domini gloriam : qui vero neque eos audit, ne- 
que suscipit, condemnatur. 

Caput I. 

Qui recipit vos, merecipit : et qui me recipit 
recipit eumqui me misit (Math. x, 40)... Et qui- 
cunque non receperil vos,neque audierit sermones 
vestros,exeuntes ez illadomo vel civitate, excutite 
pulverem de pedibus vestris. Amen dico vobis : to- 


lerabiliuseritterre Sodomorum et Gomorrhaorunm D 


in die judicii quam illi civitati (ibid. 14-15:.. Qui 
accipit, si quem misero, meaccipit : qui autem me 
accipit, accipit. eum qui me misit (Joan. xiu, 20). 
Necessarium autem existimavi Epaphroduum fra- 
trem, et. cooperatorem, et. commilitonem meum, 
vestrumautemapostolum,et ministrum necessitatis 
mea, mittere ad vos (Philipp. n, 25). Et paulo post: 


(14) Utraque editio θεοσεδείας σῶξοντι. Libri ve- 
teres σώξοντα. 

(75) Utraque editio et mss.nostri εἶπεν αὐτοῖς. 
Καὶ μετ’ δλίγα: Εὶ δὲ ἕν. Sed cum verba hec, xai 
μετ᾽ ὀλέα, nere seriem orationis interrumpant, 
*-dicavi ipsa ab otiosis quibusdam librariis adjecta 


ξόλενος τυφλὸς xzi χωφὸς, 
τὸν, ὥστε τὸν 


χαὶ 'ἐθεοάπευσεν αὖ- 

χωφὸν xxl τυφλὸν χαὶ λαλεῖν xal 

βλέπειν. Καὶ ἐξίσταντο πάντες οἱ ὄχλοι, χαὶ ἔλε- 

49» Ἧξτι οὗτὸς ἔστιν ὁ υἱὸς Δαδίδ, ; Oi δὲ oa. 

οισαῖοι, ἀχούσαντις, εἶπον: Οὗτος οὐχ ἐχὅαά)λει 

τὰ δαιχόνια εἴ Βεξλτεθοὺλ ἄἀοχοντὶ 

Εἰδὼς δὲ ὁ Ἰησοῦς 

αὐτῶν, εἶπε αὐτοῖς (15) Εἰ δὲ ἐν Πνεύματι 

Θεοῦ ἐχδ)λω ἐγὼ -à ϑαικπόνια, ἄρα ἔφθασεν ἐφ᾽ 

ὑωᾶς ἃ βασϑεία τοῦ Θεοῦ. Οἷς ἑξῆς ἐπιφέρει" 

Διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν, πᾶσα ἀμαρτία xxi βλασφη- 

mi« ἀφεθήσεται Tol; ἀνθοώσοις" $ δὲ τοῦ Πνεύ- 

ματος βλατφηαία  ojx ἀφεθέσεται (70) τοῖς &»- 

θοώποις. Καὶ ὃς ἐὰν εἴπῃ λόγον χατὰ τοῦ Υἱοῦ 

fog ἀνθρώπου, ἀφεθήσεται αὐτῶ ὃς δ' ἂν εἴπ 

κατὰ τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου, οὐχ ἀφεθήσεται 

αὐτῷ, οὔτε ἐν τῷ νῦν αἰῶνι, οὔτε ἐν τῷ μῶλοντι. 
OPOÉ Ac. 

Ὅτι τοὺς φυλάσσοντας τὸν τύπον τῆς τοῦ Κυρίου di- 
δασχαλίας μετὰ κάσος σρουδῆς xai τιμὸς δέχε- 
σθαι dai εἰς δόξαν αὐτοῦ τοῦ Kupiov: ὁ δὲ μὴ ἀκχού- 
σας, μηδὲ δεξάμενος, χαταχρίνεται. 

Κιφαλ. A. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Ὁ δεχόμενος ὑμᾶς ἐμὲ δέχεται" 
καὶ ὁ iut ϑεχόμενος ϑέχεται τὸν ἀποστείλαντὰ 
με. Καὶ ὃς ἐὰν μὴ δέξεται ὑμᾶς, μηδὲ ἀχούσῃ 
τοὺς λόγους ὑμῶν, ἐξερχόμενοι τῆς οἰχίας (77) 
ἐχείνης, ἢ τῆς πόλεως, ἐχτινάξατε τὸν χονιοοτὸν 
ποδῶν ὑμῶν, ᾿Αμὲν λέγω ὑμῖν, ἀνεχτότεοον 
ἔσται γῇ Σοδόμων καὶ Γομόῤῥων ἔν ἡμέοα κοί- 
τῇ πόλει (vm. [OANNHZ. 'O λαμδά- 
ww», ἰάν τινὰ πέμψω, iuà λαμβάνει: ὁ δὲ ἐμὲ 
λαμθάνων λακπθάνει ἀποστείλαυτχα μὲ. ΠΡΟΣ 
ΦΙΛ. ᾿Αναγχαῖον δὲ ζγησάμην ᾿Επαφρόθετον 
ἀδελφὸν, xoi συνεργὸν, 


αἢ ἔν τῶν 


δαιαονίων. τὰς ἐνθυκλήσεις 


-ὧν 


τὸν 
τὸν 
χαὶ σὺ στοχτιωτην μου, 


ὑμῶν δὲ ἀπόστολον, xai λειτουργὸν τῆς χοείας 


fuisse, ob idque ea delevi. Nu 

76) Reg. primus οὐχ ἀφεθήσεται" Καὶ oz. 

(77) Dtraque editio ἐκ τῆς οἰκέας. Vocula ix in 
nostris mss. non invenitur. Statim Reg. tertius 
Αμὸν «uj» λέγω. 


191 


X» MORALIA. 


758 


pau, πέμψαι πρὸς ὑμᾶς, Καὶ μετ᾽ ὀλίγα" Προσδέχέεσθε A Ercipitle itaque illum in Domino cum omni gaudio, 


οὖν (18) αὐτὸν ἐν Κυρίῳ μετὰ πάσης. κορᾶτ; α καὶ τοὺς 
τοιούτους ἐντίμους ἔχετε. 
OPOZ AZ 


"Ort ἡ χατὰ δύναμιν, χἄἂν ἢ (19) ἐν τοῖς ἐλαχίστοις, 


προθυμία εὐπρόσδεχτός ἐστι τῷ Θεῷ, x&v παρὰ 
τὶ - d Χ - 
Κεφάλ, Α΄, 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ, Καὶ ὃς ἐὰν ποτίσῃ ἕνα τῶν μιχρῶν 
τούτων ποτήριον Ψυχροῦ μόνον εἰς ὄνομᾳ. μαθητοῦ, 
ἁμὲν, λέγω ὑμῖν, οὐ μὴ ἀπολέσῃ (80) τὸν μισθὸν 
αὐτοῦ, AOTKAZ, ᾿λναδλέψας δὲ εἶδε τοὺς βαλλοντας 
τὰ δῶρα αὐτῶν εἰς τὸ γαξοφυλάκιον πλουσίους, 


Εἶδε δέ τινα χήραν, πενιχρὰν. (81) βάλλονσαν ἐχεῖ. 


δύο λεπτὰ, χαὶ εἶπεν" ᾿Αληθῶς λέγω ὑμῖν, ὅτι ἢ χήρα 
αὕτη, ἣ πτωχὴ πτωχὴ πλεῖον πάντων ἔδαλεν, ἽΛπαντες 
γὰρ οὗτοι ix τοῦ περισσιεύοντος͵ αὐτοῖς ἔβαλον εἰς τὰ 
ϑῶρα τοῦ Θεοῦ" αὐτὰ δὲ ix τοῦ ὑστερήματος αὐτῆς 


ἅπαντα τὸν βίον ὃν εἶχεν ἔθαλεν, MATOAIOZ- Τοῦ dt. 


"Ingo γενομένου ἐν Βεθανία ἐν οἰκία Σίμωνος τοῦ λε- 
mpoU, προσῆλθεν αὐτῷ yuvà ἀλάξαστρον μύρον ἔχουσα 
βαρντίμον,. καὶ κατέχεεν ἐπὶ τὴν χεραλὴν αὐτοῦ ἀνα- 
κειμένου. ᾿Ιδόντες δὲ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, ἡγανάκτησαν, 
λέγοντες" Eig $ ἀπώλεια αὕτη τοῦ μύρου ; 'Hdovaro 
"ἀρ τοῦτο πραθῆναι πολλοῦ, x«i δοθῆναι πτωχοῖς. 
Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς, εἶπεν αὐτοῖς" Τί χόπόυς παρέχετε 
τῇ γυναιχέ; Ἔργον γὰρ καλὸν εἰργάσατο εἰς ἐμέ, IIPA- 
ΞΕΙ͂Σ, sol τῆς Aud ias: Ὡς δὲ ἐδαπτίσθη, xai ὁ οἶχος 
(8: TES, παρεκάλεσε λέγουσα! Εἰ κεχρίκατέ μὲ πιστὴν 
τῷ Κυρίῳ εἶναι, εἰσελθόντες tig τὸν οἶκόν μον, μείνατε, 
Καὶ sitim ἡμᾶς, 





ΌΡΟΣ ΛΗ. 


“Ὅτι dui τὸν Χριστιανὸν χαὶ τὴν εἰς τοὺς ἀδελφοὺς 


hito ἀθόρυδον xai λιτοτέραν ποιεῖσθαι. 
km, ΑἹ 

ἸΩΑΛΝΝΗ͂Σ, Λέγει αὐτῷ εἴς τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, 
᾿Ανϑδρέας ὁ ἀδελφὸς Σίμωνος" Ἔστε παιδάριον ἕν ὦδε, 
καὶ ἔχει πέντε ἄρτους χριθίνονς xai δύο ὀψάρια' ἀλλὰ 
ταῦτα τί ἐστιν εἰς τοσούτους ; Εἶπε δὲ ὁ ᾿[ησοῦς" Ποιή- 
σατε τοὺς ἀνθρώπους ἀναπεσεῖν. Ἣν δὲ χόρτος πολὺς 
ἐν τῷ τόπῳ, ᾿Ανέπεσον οὖν οἱ ἄνδρες τὸν ἀριθμὸν ὡσεὶ 
πεντακισχίλιοι, Ἔλαδε δὲ τοὺς ἄρτους ὁ Ιησοῦς, καὶ 
εὐχαριστήσας, διέδωχε τοῖς ἀναχειμένοις, Ὁμοίως δὲ 
χαὶ ix τῶν ὀψαρίων ὅσον ἤθελον. AOYKAX, Γυνὴ δὲ 
τις ὀνόματι Μάρθα ὑπεδέξατο αὐτὸν εἷς τὸν οἶχον αὐτῆς. 
Καὶ τῇδε ἦν ἀδελφὴ χαλουμένη Μαρία, $ χαὶ παρα- 
καθίσασα παρὰ τοὺς πόδας τοῦ Ἰησοῦ, ἤχους τὸν 
λόγον (83) αὐτοῦ, Ἢ δὲ Μάρθα περίεσπᾶτο περὶ πολ- 
λὴν διαχονίαν. ᾿Επιστᾶσα δὲ εἶπε' Κύριε, οὐ μέλει σοι, 
ὅτι ἢ ἀλεδφή μὸν μόνην με χατέλιπε διαχονεῖν; Εἰπὲ 
οὖν αὐτῇ, ἵνα μοι συναντιλάδηται, ᾿Αποχριθεὶς δὲ 
εἶπεν αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς’ Μάρθα, Μάρθα, μεριμνᾷς χαὶ 


(78) Reg, tertius Προσδέξασθε, οὖν, 

(79) Sie Reg. tertius. Illud 7 deest utroque in 
gr^ utraque in editione, 
8 


(81 Vocem πενιχράν ex Reg. tertio addidi 


tio Paris. ἀπολέσει. At mss. tres vis 


et eos qui sunl ejusmodi, in honore —— — 
u, 28). 
REGULA xxxvi. 

Quod obsequium pro viribus eliam in rebus mini- 
mis presstitum, Tieo est A ee iym si prees- 
tetur a mulieribus. 

Caput 1. 
Et quicunque potum dederit uni ez minimis is- 
tis calicem aqua frigida tantum in nomine disci- 
puli, amen dica vobis, non perdet mercedem suam 


(Matth, x, 42)... Respiciens autem vidit eos qui mit- 


tebanl munera sua in gazophylacium divites. Vi- 
dit autem quamdam viduam pauperculam mitten- 
tem illuc duo minuta, et dizit: Vere dco vobis, 
quia vidua hac pauper plus quam omnes misit, 
Nam omnes hi ez abundanti sibi miserunt in mu- 
nera Dei; hac autem ez eo quod deest illi, omnem 
victum quem habuit, misit (Luc. xx1, 1-&).., Cum 
autem Jesus esset in Bethania in domo Simonis le- 
prosi, accessit ad eum mulier habens alabastrum 


unguenti pretiosi, et effudit super caput ipsius re-. 


cumbentis, Videntes autem discipuli ejus, indignati 
sunt, dicentes: Ut quid perditio hzc unguenti? Po- 
tuit enim istud venundari multo et dari pauperi- 
bus. Sciens autem Jesus, ait illis; Quid molesti es- 
tis huie mulieri? Opus enim bonum operata est in 
me (Matth. xxvi, 6-10)..,. In Actis de Lydia: Cum . 
Mu baptizata esset, et. domus ejus, deprecata 
est, dicens ; Si judicastis me fidelem Domino esse, 


O'jstroite in.domnth meam, et manete. Miunpit nos 


(Act. esr | "2L | 
3683 πεὸ 






Dicit e ei unus er discipuli: ias; Andreti — 
Simonis: Est puer unus hic, et habet quinque panes - 
hordeaceos et duos pisces ὁ sed hzc quid sunt inter 
tam multos? Dixit a Jesus; Facite homines 
discumbere, Erat autem fenum multum in loco.Dis- 


cubuerunt ergo viri numero quasi quinque millia, | 


Accepit autem Jesus panes, et cum gratias egisset, 
distribuit discumbentibus : similiter autem et ez 
p Piscibus quantum volebant (Joan. v1, 8-11)... Mu- 
P uer autem quzdam, Martha nomine, ezcepit illum 
in domum suam. Et huic erat soror nomine Maria, 
qua etiam sedens secus pedes Jesu, audiebat verbum 
illius. Martha vero satagebat circa frequens mini- 
sterium: quz stetit,et ait: Domine,non est tibieurd 
quod soror mea reliquit me solam ministrare ? Dic 
ergo illi ut me adjuvet. Respondens autem Jesus. 
dixit ei: Martha, Martha, sollicita es, et turbaris 


dem idem codex βαλοῦσαν 
82) Utraque editio ἐβαπτίσθη à ὃ ηἶχος, Codex Com- 
bef. et alii duo ἐδαπτίσθη xai ὃ. 
(83) Antiqui duo libri τῶν λόγων, 


13 


"4 


u9 


S. BASILII MAGNI 


760 


eirca plurima; tamen paucis opus est, aut uno. A. τυρδάξῃ περὶ πολλιί" ὁλέγων δέ ἐστι χρεία ἢ ἑνός, (81) 


Maria autem bonam partem elegit, quse non aufe- 
retur ab ea (Luc. x, 38-42). 


REGULA XXXIX. 


Quod non oportet quemquam mutabilem esse, sed 
in fide stabilem, quodque ab iis bonis que sunt 
in Domino, divelli non debet.. 


Caput I. 


Qui autem super petrosa semínalus est, hic est 
qui verbum audit, et continuo cum gaudio accipit 
illud. Non habet autem in se radicem, sed est lem- 
poralis; facta autem tribulatione aut persecutione 
propter verbum, continuo scandalizatur (Matth. 


xin, 20, 21)... Itaque, fratres. mei, stabiles estote, ἢ 


immobiles, abundantes in opere Domini semper (1 
Cor. xv, 58). Miror quod tam cito transferimini ab 
eo qui vos vocavit in gratia Christi, in aliud Evan- 
gelium (Gal. 1, 6). 


REGULA XL. 


Quod non sunt ferendi ii qui alienam et diversam 
doctrinam tradunt, etiamsi simulatione utantur 
ut instabiles decipiant vel redarguant. 


Caput. 1. 


Videte ne quis vos seducat. Multi enim venient in 
nomine meo, dicentes : Ego sum Christus; 964 
et multos seducent (Matth. xxiv, 5).... Attendite a 
scribis qui volunt ambulare in stolis, et amant sa- 
lutationes in foris, et primas cathedras in synago- 
gis, et primos discubitus in conviviis: qui devorant 
domos viduarum, et simulatione diu orant. Hi acci- 
pient. damnationem majorem (Luc. xx, 46, 47)... 
Sed licet nos, aut angelus decarlo evangelizet vobis, 
preterquam quod. evangelisavimus vobis, ana- 
(ema ait. Sicut pradizügus, el nunc iterum dico: 
Sí quis vobis evangelisat prater id quod accepistis, 
anathema sit (Gal. 1, 8, 9). 


REGULA XLI. 


Quod esseinidendum est quidquid seandalum af- 
fel, eUam eonjunetieeimum quiddam ae 
ΜΔ ΔΙ uecesnarium eue videatur 


(ui tesque editio et Weg, secun 

iab vete ἢ ἦσαν Hg uti, pit Sob aa v 
«np, foresds, s queque habuit Reg. mmus 
perita m o ue vera. enendatux habet ita. ut 
«went isle vultus, Ung ΠΡ ΜΓ eee ἐνὸς dt ἐφ 
y ^c, DWG RE At HA, Nel vereor, n6 
lied omg edt grt. jte, dde uw 

TAA AMA "d Νὴ irs φ παι qud e 
jd ns cs dude ve vt Δ ΑΝ Δ, Pate 
TM Web Ua an volui, WU OU ates a ele 
|| 


u^ 


unn inti VA ΠΤ ) UN i 
Se eee e δνοδοΣ 
! 

Iw win ina ΔΝ ^ie faabet, Δ ΦΙΝᾺ (ARN 


vie wl Uu inus ἣν MANUAL, AMA UP WAR M 


Μαρία dt τὸν ἀγαθὸν μερίδα ἐξελέξατο, ὅτις οὖχ ἄφαι- 
ρεθήσεται ἀπ᾽ αὐτῆς (85). 


ΟΡΟΣ ΑΘ. 


Ὅτι οὐ δεῖ εὐμετάθετον εἶναι, ἀλλὰ ἐδραῖον ἐν τῇ 
πίστει, x«i ἀμετάθετον ἀπὸ τῶν ἐν Κυρίω καλῶν. 


Kege, Α΄. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Ὁ δὲ ἐπὶ τὰ πετρώδη σπαοεὶς, οὔτὸς 
ἐστιν ὁ τὸν λόγον ἀκούων, χαὶ εὐθὺς μετὰ χαρᾶς λα:.- 
Givov αὐτόν. Οὐχ ἔχει δὲ ῥίξαν ἐν ἑκυτῷ, ἀλλὰ πρόσ- 
καιρός ἐστι" γενομένος δὲ (86) θλέψεως ὃ διωγμοῦ διὰ 
τὸν λόγον, εὐθὺς σχανδαλίξεται. ΠΡΟΣ KOP. α΄. Ὥστε, 
ἀδελφοί μου, ἐδραῖοι γίνεσθε, ἀμεταχίνοτοι, περισ- 
σεύοντες ἐν τῷ ἔργῳ τοῦ Κυρίον πάντοτε. ΠΡῸΣ 
lAAAT. Θαυμάξω, ὅτι οὕτω ταχέως μετατέθεσθε ἀπὸ 
τοῦ καλέσαντος ὑμᾶς (87) ἐν χάριτι Χριστοῦ εἰς ἕτερον 


OPOZ M. 


Ὅτι οὐ δεῖ ἐτεροϑιδασχαλούντων ἀνέχεσθαι, x&v 


σχεματίξωνται (88) πρὸς ἀπάτον ὃ ἔλεγχον τῶν 
ἀδεθδαίων. 


Kepeh. Α΄. 
MATOAIOZ. Βλέπετε μή τις ὑμᾶς πλανώσῃ. ἸΙολλοὲ 


γὰρ ἔλεύσονται ἐπὶ τῷ ὀνόματί μον, λέγοντες, ὅτι ᾿Εγώ 
εἰμι ὁ Χριστός" καὶ πολλοὺς πλανήσουσιν. ΛΟΥΚΑΣ. 


c Προσέχετε ἀπὸ τῶν γραμματέων τῶν θελόντων περιπα- 


ttl» ἐν στολαῖς, x«l φιλούντων ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς &yo- 
pets, καὶ πρωτοκαθεδρίας ἐν ταῖς συναγωγαῖς, xal πρω- 
τοχλισίας ἐν Tél; δείπνοις" oi χκατεσθίουσι τὰς οἱχέας 
τῶν χηρῶν, καὶ προφέσει μακρὰ (89) προσεύχονταε. 
Οὗτοι λόψανται περεσσότερον πρῖμα. ΠΡῸΣ AA, ᾿Αλλὰ 
καὶ ἐὰν ἡμεῖς, ὃ ὥγγελος ἐξ οὐρανοῦ εὐαγγελίξηταει 
ὑμῖν, παρ᾽ ὁ εὐυγγελισάμεθα ὑμῖν, ἀνάθεμα ἔστω. "Oc 
προειρήκαμεν (90), καὶ ἄοτι xi) λέγω" EÍ τις ὑμᾶς 
εὐαγγελίζεται παρ᾽ ὁ παρελάδετε, ἀνάθεμα ἔστω. 


ΟΡΟΣ ΜΑ΄. 


Ὅτι δεῖ πᾶν τὸ σκανδαλίξζον ἐχχόπτειν, xk» οἱκειό- 
τατὸν τι καὶ ἀναγκαιότατον εἶναι δοχῇ (91). 


(63) Reg. primus καὶ τὰ λοιπὰ, 
W6) Vocula δὲ addita est antiquis duobus 1}- 


e. 
qn) primus et tertius καλέσαντος τ μᾶς, qui 


e£ vetuit. 
(8) Utteque editio exeuscizex-m, At mss. duo 
equat wotet, 

W^ Utraque editio et . tertius μακρᾷ cum 
civmflexo et eum « subscripto, longa dissimu- 
«twee Alii duo mas, aexes, et ssi 3 
"em! bi" ΕΝ J uu "o 

l 


Meg. tenus ὦ sicut praed'ixi 
à WARN vost wteque eiie e ru Gum. μέσοι 
δ et eniue 
Qi We, ένα δυκᾷ, ABi duet, 


161 MORALIA. 7102 


Kid, Α΄. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Οὐαὶ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ, δι᾿ οὔ τὸ 
σχάνθαλον ἔρχεται " Εἰ δὲ 9 ποῦς σοὺ ἢ ἢ χείρ σου 
σχανδαλίξει σε, ἔχχοψον αὐτὰ, xai βάλε ἀπὸ σοῦ, 
Καλὸν σοι ἐστὶν εἰσελθεῖν εἰς τὴν ζωὴν χωλὸν, ἢ κυλλὸν, 
& δύο πόδας ἢ δύο χεῖρας ἔχοντα βληθῆναι sig τὸ 
πῦρ τὸ αἰώνιον. Καὶ εἰ ὁ ὀφθαλμὸς σὸν σχανδαλίξει 
σε, ἔλελε αὐτὸν͵ χαὶ βάλε ἀπὸ σοῦ, 

Ὅτι τῶν ἀσθενεστέρων ἐν τῇ πίστει φειδεσθαι δεῖ, 
xat ἀνάγειν (02) αὐτοὺς Jv ἐπιμελείας ἐπὶ τὴν τε- 
λειότητα " φείδεσθαι δὲ, δηλονότι, χωρὶς τοῦ παρ- 
td iiv ἐντολὴν Θεοῦ, 


Κιφάλ, Β΄" 
MATOAIOZ. Καάλαμον συντετριμμένον οὐ xaTtüEit, 


Caput I. 

Vx homini illi per quem scandalum venit ? Si 
autem pes tuus vel manus (ua scandalizet te abs- 
cide ea, et projice abs te. Bonum tibi est ad vitam 
ingredi claudum vel debilem, quam duos pedes vel 
duas manus habentem mitti in ignem eternum. Et 
sioculus tuus scandalizat le, erua eum, et projice 
abs te (Matth. xvi, 7-9), 

Quod oportet mitius agere cum iis qui in fide sunt 
infirmiores, eosque diligenti cura ad perfectio- 
nem adducere : ita tamen temperate, ul Dei 
mandatum non negligatur. 


Caput 1. 
Arundinem quassatam non confringet, et linum 


χαὶ λίνον τυφόμενον οὐ σδέσει, ἕως ἂν ἐχδάλῃ εἰς B fumigans non exüinguet, donec ejiciat ad. victo- 


νῖχος τὴν χρίσιν * xai τῷ ὀνόματε αὐτοῦ ἔθνη 
ἐλπιοῦσιν. ΠΡῸΣ ΡΩΜ, Τὸν δὲ ἀσθενοῦνα τῇ πισ- 
τει προσλαμδάνεσθε' ΠΡῸΣ ΓΑΛ, 'Exv καὶ προλη- 
φῆῇ ἄνθρωπος ἕν τινε παραπτώματι, ὑμεῖς οἱ πνευ- 
ματιχοὶ χαταρτίξετε τὸν τοιόῦὕῦτον ἐν πνεύματι πραό- 
τητος, σχοπῶν σεαυτὸν, μὴ x«i σὺ πειρασθῆς. 
᾿Αλλήλων τὰ βάρη βαστάξετε, x«i ὀὕτως ἀναπληρώ- 
σατε τὸν νόμον τοῦ Χριστοῦ, 


OPOZ MN. 
Ὅτι οὐ δεῖ νομίξειν ἐπὶ χαταλύσει τοῦ νόμου xai τῶν 


προφητῶν τὸν Κύριον ἐληλυθέναι, ἀλλ' ἐπὶ πληρώσει 
καὶ προσθήχῃ τῶν τελειοτέρων, 


Κεράλ, A. 


riam judicium : δὲ in nomine ejus gentes sperabunt 
( Matth. xui, 20, 21)... Infirmum autem in fide assu- 
mite (Ftom. xiv, 1)... Et si prieoccupatus fuerit ho- 
mo in aliquo delicto, vos qui spirituales estis, hu- 
jusmodi instruite in spiritu lenitatis, considerans 
teipsum, ne et tu tenteris, Alter alleríus onera 
portate, et. sic adimplete legem Christi (Gal. v1, 
1, 2). 


REGULA XLII. 


Quod non putandum est Dominum venisse ut, le« 
gem et prophetas evertat, sed ut adimpleat, et 
adjiciat quie sunt perfectiora. 


Caput I. 


MATOAIOS. Mi νομίσητε, ὅτι ἦλθον χαταλῦσαι C — Nolite putare quoniam veni solvere legem, aut 


τὸν νόμον, 1$ τοὺς προφήτας" οὐχ ἦλθον χαταλυσαι, 

ἀλλὰ πληρῶσαι, ΠΡῸΣ ΡΏΜ, Νόμον οὖν καταργοῦμεν 

διὰ τῆς πίστεως ; Μὴ γένοιτο ἀλλὰ νόμον ἱστῶμεν. 
OPOX ΜΓ΄. 

Ὅτι ὡς νόμος τὰς πράξεις ἀπαγορεύει τὸς φαύλας, 
οὕτω τὸ Εὐαγγέλιον αὐτὰ τὰ χεχρυμμένα πάθη τῆς 
ψυχῆς, 

Κεφάλ' Α΄, 

MATOAIOX. 'Πχούσατε, ὅτε ἐῤῥέθη τοῖς ἀρχαίοις, 
Οὐ φονεύσεις " ὃς d' ἂν φονεύση (93), ἔνοχος ἔσται 
τῇ χρίσει, ᾿Ελὼ δὲ λέγω ὑμῖν, πᾶς à ὀργιζομενος 
τῷ ἀἁϑελφῶ αὐτου εἰχῇ ^ ἔνοχος ἔσται τῇ χρίσει, 
ΠΡῸΣ P4M. Οὐ γὰρ ὁ ἐν τῷ φανερῷ Ἰουδαῖός 
ἔστιν, οὐδὲ ἢ ἐν τῷ φανερῷ ἐν σαρχὶ περιτομή * ἀλλ ὁ 
ἐν τῷ χρυπτῷ Ἰουδαῖος, x«i περιτομὴ χαρδίας ἐν 
πνεύματι, οὐ γράμματι, οὗ ὁ ἔπαινος οὐκ ἐξ ἀνθρώπων, 
&)À ἔχ τοῦ Θεοῦ, 

Ὅτι ὡς ὁ νόμος τὸ ἐκ μέρους, οὕτω τὸ Εὐαγγέλιον 
τὸ ὀλόχληρον ἐφ᾽ ἐχάστω τῶν κχατορθβουμένων 
ἐπιξητεῖ. 

Κεφαλ, B. 

AOYKAZ, Ἡάντα ὅσα ἔχεις πώλησον, χαὶ διώ- 

do; πτωχοῖς, χαὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανῷ καὶ 


(92) Reg. tertius δεῖ χαὶ ἐνάγειν, 








prophetas : non veni solvere, sed adimplere 
(Matth. v, 17). . Legem ergo destruimus per fidem? 
Absit ! sed legem statuimus ( Rom. τὴ, 31). 


265 REGULA XLIII. 

Quod quemadmodum lex actiones malas vetat, 
ita Evangelium ipsa animi vitia latenlia pro- 
hibet. ] 

Caput t 
Audistis quia dictum est antíquis: Non occides : 
qui autem occiderit, reus erit judicio, Ego autem 
dico vobis, quia omnis qui irascitur fratri suo te- 
mere, reus erit judicio (Matth. v, 24, 22)..... Non 
enim qui in manifesto, Judeus est : neque quz in 


D manifesto, incarne,est circumcisio: sed qui in abs- 


condito. Jud:eus est, et circumcisio cordis in spi- 

ritu, non littera : cujus laus non ex hominibus, 

sed ex Deo est (Rom. τι, 28, 29), 

Quod sicuti lex parlem, sic Evangelium in uno- 
quoque recte facto expostulat integritatem. 


Caput 1]. 


Omnia quicunque habes vende, et da pauperibus, — 
et habebis Lhesaurum in celo : et veni, sequere me 


(93) Utraque editio ὅς δ΄ ἂν φονεύσει, Regii primus et tertius φονεύσῃ. 


703 


(Luc. xvui. 92) In quo οἱ circumcisi estis cir- 
cumcisione non manu facta in exspoliatione cor- 
poris peccatorum carnis, in circumcisione Christi 
(Coloss. 11.11). 


Quod ii regnum ccllorum consequi non possint, 
qui Evangelii justitiam non ostenderint majo- 
rem esse, quam que in lege preescribitur. 


Caput I. 


Nisi abundaverit justitia vestra plus quam scri- 
barum et Phariseorum, non intrabitis in regnum 
celorum (Matth. v, 90)..... Si quis alius videtur 
confidere in carne, ego magis, cireumcisus octavo 
die, ez genere Israel, de tribu Benjamin, Hebrzus 
ez Hebrzais, secundum legem Pharisaeus, secun- 
dum a&mulationem persequens Ecclesiam, secun- 
dum justitiam, qua in lege esk, conversatus, sine 
querela. Sed qua mihi erant lucra, hacarbitratus 
sum propter Christum detrimenta. Verumtamen. 
existimo omnia, delrimentum esse propter eminen- 
tem scientiam Jesu Christi Domini nostri ; propter 
quem omnia detrimentum feci,et arbitror stercora . 
esse ut Christum lucrifaciam, et inveniar in illo 
non habens meam justitiam, qua ez lege est, sed: 
illam qua per fidem est Christi, que ex Deo est 
justitiam (Philipp. νι, 4-9). 


REGULA XLIV. 

Quod jugum Christi suave est, et onus ejus leve 
ad recreandos eos qui illud subeunt : omnia 
vero que ab Evangelii doetrina sunt aliena, gra- 
via sunt et onerosa. 

Caput Y. 

Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati es- 
tis, et ego reficíam vos. Tollite jugum meum super 
vos, et discite a me quia mitis ΘΟ sum et humi- 
lis corde, et invenietis requiem ünimabus vestris. 
Jttgum enim meum suave est, el onus meum leve 
(Matt. x1, 28-30), 


REGULA XLV. 


Quod non possunt regno colorum digni baberi 
ii, qui inter se non imitantur eam conditio-. 


nis equalitatem, quam pueri inter se invicem. 


servant. 

Caput 1. 

Amen dico vobis, nist conversi fueritis, et effi- 
ciamini sicut. parouli, non in(rabitis in regnum 
calorum (Matth. xvur, 3). 

Quod qui majorem gloriam assequi cupit in regno 


colorum, is debeat hio humilitatem et ultimum ᾿ 


locum amplecti. 
Caput 1I. 
Quicunqueergo humiliabil se sicut parvulus iste, 
hic est major in regno cilorum. Sed quicunque vo- 


(95) Reg. tertius περιτομῇ cum circumflexo: quod 
fortasse non ita ineptum est. 

(95) Sic antiqui tres libri preter Messanensem. 
Totum illud, τὸν ἐκ vópov... ix Θεοῦ δικαιοσύνην, 


S. BASILII MAGNI 


764 
À δευρο, ἀχολούθει μοι, ΠΡῸΣ ΚΟΛ. Ἐν ᾧ χαὶ πε- 


ρβιετμήθητε περιτομῇ ἀχειροποιήτῳ ἐν τῇ ἀπεχδύ- 

σει τοῦ σώματος τῶν ἁμαρτιῶν τῆς σαρχὸς, ἐν 

τῇ περιτομῇ τοῦ Χριστοῦ. 

Οτι ἀδύνατον καταξιωθῆναι βασιλείας οὐρανῶν τοὺς 
μὴ πλείονα τῆς ἐν τῷ νόμῳ τὴν χατὰ τὸ Εὐαγγέλιον 
ϑιχαιοσύνην ἐπιϑειχνυμένους. 

Κεφάλ, Γ΄, 


MATOeAIeZ. Ἑὰν pà περισσεύῃ ἡ δικαιοσύνη 
ὑμῶν πλεῖον τῶν γραμματέων xoi Φαρισαίων, οὐ μὴ 
εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. ΠΡΟΣ 
ΦΙΑΙΠΙῚ1: Εἴ τις δοχεῖ ἄλλος πεποιθέναι ἐν σαρχὶ, 
ἐγὼ μᾶλλον, περιτομὴ (94) ὀχταήμερος, ἐχ γένους 
Ἰσραὴλ, φνλῆς Βενιααὶν, ᾿Εδραῖος ἐξ Ἑόδραίων, xar 

B νόμον Φαρισαῖος, κατὰ ξῆλον διώχων τὴν ᾿Εχχλη- 
σίαν, πατὰ διχαιοσύνην τὴν ἐν νόμῳ γενόμενος 
ἄμεμπτος. ᾿Αλλ’ ἄτινα ἦν μοι χέρδη, ταῦτα ἤγη- 
μαι διὰ τὸν Χριστὸν ζημίαν. ᾿Αλλὰ μὲν οὖν xoci 
ἡγοῦμαι ξημίαν πάντα εἶναι διὰ τὸ ὑπερέχον τῆς 
γνώσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν͵, δι, 
ὃν τὰ πάντα ἐξημιώθην, χαὶ ἡγοῦμαι σχύδαλα εἶναι, 
ἵνα Χριστὸν κερδϑήσω, καὶ εὑρεθῶ ἐν αὐτῷ μὴ ἔχων 
ἐμὴν διχαιοσύνην τὴν ix νόμον (95), ἀλλὰ τὴν διὰ 
πίστεως Χριστοῦ, τὴν ἐχ Θεοῦ διχαιοσύνην. 


OPOZ MA. 

"Ott ὁ ξυγὸς τοῦ Χριστοῦ χρηστὸς, χαὶ τὸ φορτίον 
αὐτοῦ ἐλαφρόν ἔστιν εἰς ἀνάπανσιν τῶν χαταδε- 
χομένων. πάντα δὲ τὰ ἀλλότρια τῆς χατὰ τὸ 

O εὐαγγέλιον διϑασχαλίας βαρέα καϊφορτιχά. 
a | — Kw. Α. 

MATOAIOZ, Δεῦτε πάντες πρός με, οἱ χοπιᾶντες 
καὶ πεφορτισμένοι, χἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς. Ἄρατε τὸν 
ζυγόν pov ἐφ᾽ ὑμᾶς, καὶ μαϑετε ἀπ᾽ ἐμοῦ, ὅτι πρᾶός 
eiut καὶ ταπεινὸς τῇ χορδία, καὶ εὑρήσετε ἀνάπαυσιν 
ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν. 'O γὰρ ξζνγός Mou χρηστὸς, x«i τὸ 
φορτίον μὸν ἐλαφρόν ἐστιν. 


ΟΡΟΣ ME. 
Ὅτε ἀδύνατον χαταξιωθῆναι βασιλείας οὐρανῶν τοὺς 
μὴ παιδίων πρὸς ἄλληλα ἰσοτιμίαν ἐν ἀλλήλοις 
μιμουμένους. 


Κεφάλ. A' 
MATOAIOZ. ᾿Αμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ στραφῆτε, 
χαὶ γένησθε ὡς τὰ παιδία, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν 
βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. 


D 


Ὅτι δεῖ τὸν ἐπιθυμοῦντα μείξονος δόξης χαταξιωθῆναε 
ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν τὸ ἐνταῦθα ταπεινὸν χαὶ 
ἔσχατον ἀγαπᾶν. 

Κεφαλ. B 
ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Ὅστις οὖν ταπεινώσει (97) ἑαυ- 
τὸν, ὡς τὸ παιδίον τοῦτο, οὗτός ἐστιν ὁ μείξων 


deest in editione Parisiensi. 
(96). Nostri tres mss. et utra 

νώσει ἑαυτόν. Αἱ sacer textus 

quicunque Aumiliaverit se, ^ 


e editio ταπει- 
afus ταπεινώσῃ, 


ἐν x βασιλείᾳ τῶν οὐράνῶν.. ᾿Αλλ' ὃς ἐὰν θέλη sión Α luerit magnus fieri inter vos, erit vester minister 
μέγας ἐν ὑμῖν, ἔσται ὑμῶν διάκονος. MAPKO, Καὶ ὃς — (Matth. xx, 36) : el qui voluerit in vobis primus 
ἐὰν θέλῃ γνἐσθάι monos ὑμῶν ἔσται πάντων δοῦλος, esse, erit. omnium Servus (Mare, x, 44)..... Nihil 
ΠΡῸΣ ΦΙΛΙΠΠ, a: xat! ἐριθείαν ἢ χενοδξίαν, per contentionem aul inanem gloriam, sed in hu- 


ἀλλὰ τῇ ταπεινοφροσύνῃ ἀλλήλους ἀϑρήμροι Mem militate superiores sibi inuicem arbitrantes (Phi- 
τας ἑαυτῶν (917).. .— Upp. n, 3). - ΠῚ | wow i 
"oPOY Mg. 7" ^ Lm. dis — 

Ὅτι ἐξ ἀντιπαραθέσεως τῆς ἐπὶ τοῖς ἐλάττοσι φυλαττο- Quod ex comparatione rationis ejus quie in rebus 
μένης ἀχολουθίας τὴν ἐπὶ τοῖς pros — ἀπ- minoribus vervatar; stoditim in Ami a 
ste Fi MET on beoug 

' Kei, Α΄ : L TIU obit I. B 1 amar 


AOYKAX. Ἕχαστος ὑμῶν τῷ Σαδδάτω « ou ύει Unusquisque vestrum Sabbato non solvit bovem 
τὸν βοῦν αὐτοῦ, ἢ τὸν ὄνον ἀπὸ τῆς φάτνης, χαὶ , Suum aut asinum a praesepio, et ducit adaquare ? 
ἀπαγαγὼν ποτίξει ; Ταύτην ὃὲ θυγατέρα “Αὐραὰμ — Hancautem filiam Abrahz quam alligavit Sata- 
οὖσαν, ἣν ἐδησὲν ὃ Ξατανᾶς (e) δέχα χαὶ ὀχτὼ | nas ecce decem et oclo annis, non oportuit solvi a 
fm, οὔκ ἔδει λυθῆναι ἀπὸ τοῦ δεσμοῦ τούτου 77 — vinculo isto die Sabbati? (Luc. xut, 15, 46)... 
ἡμέρᾳ τοῦ Σαββάτου; "Ekey: δὲ παραβολὴν αὐτοῖς, — Dicebat autem parabolam - ad illos, quod nempe 
πρὸς τὸ δεῖν πάντοτε προτεύχεσθαϊ χαὶ μὴ ἔχχα- — oportet semper orare, et non deficere, Judez. 
χεῖν, Κριτής τὶς ἦν f» vot πόλεῖ, τὸν 0:5» pá — dam erat in quadam civitate, qui . Deum non Lime- 
φοβούμενος, xak dvÜpuwmo μὴ ἐντρέπόμενος. Χήρα ?t bat, et hominem non reverebatur. Vidua aulem 
ἦν b τῇ πόλει ἐχείνῃ, χαὶ ἤρχετο πρὸς αὐτὸν — erat in cinüale illa, et veniebat ad eum, dicens : 
χέγοῦσα * "Exdüxwcó) μὲ ἀπὸ τοῦ ἀντίϑίχου 9s — Vindica me de adversario meo. Et, nolebat. y. 
Καὶ οὐκ ἤθελεν ἐπὶ χρόνον, Mick δὲ ταῦτα εἶπεν quandiu, Post hac autem Md intra se; Et 
ἐν υτῷ “ Ei xai τὸν Θεὸν οὐ φοδοῦμαι, χαὶ ἄνθρω- Deum non timeo, nec hominem. revereor ἃ A 

ἐντρέπομαι, διά γε τὸ παρέχειν μοι ximo» quia molesta est mihi hec vidua, vindícabo illam, 
ei d) ταύτην, ἐκιχήσω αὐτὸν, ἵνα μὴ εἷς — nedn novissimo veniens suggillel me. Ait autem 
τέλος ἐρχομένη ὑπωπιάξῃ pt. Εἶπε δὲ ὁ Κύρεος" — Dominus : Audite quid judez iniquitalis dicil : 
᾿Ακούσατε, τὶ ὁ χριτὴς τῆς ἀδικίας λέγει " ὁ Θεὸς, Deus autem non. faciet vindictam electorum. suo- 
οὐ μὴ ποιήσῃ (98) Tiv ἐκδίκησιν τῶν. ἐκλεκτῶν 5 rum clamaniium ad. se die ae note (Lue. xvnt, 
αὐτοῦ, τῶν βοώντων πρὸς ὁ αὐτὸν ἡμέρας χαὶ νυχτὸς; 4. 71...., Nemo militans inplicat se vit negotiis, 
ΠΡῸΣ TIM. B'. Οὐδεὶς στρατευόμενος ἐμπλέχεται — ul ei qui se in militiam delegit, placeat. Quod. si 
ταῖς τοῦ 'βίον πραγματείαις, ἵνα τῷ στρατολογήσαντε — certet etiam aliquis. non coronatur, nisi legitime 
ἀρέσῃ. Ἐὰν δὲ χαὶ ἀθλὴ τις, δ Mice ad ἐὼν μὴ certaverit ur Tim. u ui 5l 








"Gb WE μυγοτάριδεσιὼς S ἩΝ Wi ditiis Quod ex comparatione eorum qui per fidem 96/7. 
EE φόβον, xal ἐξ ἐπιθυαίας ἀξιολόγου σπουδὴν Ὁ in rebus minoribus t imore correpti sunl, ae desi- 


᾿ ἐπιδειξαμένων, οἱ ἐπὶ τοῖς μείξοσι χαταφρονήταὶϊ ἢ derio laudabili. studi n etdiligenliam adhibue- 
"ἀμελεῖς ἀλόντες (99) αφοδροτίραν ἔχουσι τὴν κατ runt, alii qui majora contemnere aut negligere 


χρίσιν. deprehensi fuerint, gravius sunt condemnandi.. 


coti: v. ^ Muy en soos ipidgppset Dermitup boo 
AOYKAZI. Βασίλισσα Νότον ἐγερθήσεται ἐν τῇ Regina Austri surget in judicio cum viris gene- 
χρίσει μετὰ τῶν ἀνδρῶν τῆς γινεᾶς ταύτης, χαὶ — rationis hujus, et condemnabit. illos quía venit a 
χατσχρινεῖ αὐτούς * ὅτι ἦλθεν dx τῶν περάτῶν 1) finibus Lerre audire sapientiam omnia. et 
τῆς γῆς ἀχοῦσαι τὴν σοφίαν Σολομῶντος (1), xxi — ecce plus quam Salomon Aic (Luc, xi, 31)... Viri 
ido) πλεῖον Σολομῶντος ὦδε, MATOAIOZ, "A»dpes — Nimivilze surgent in judicio cum gesie'atiohé isla, 
Νινενῖται ἀναστήσονται ἐν τῇ κρίσει μετὰ τὴς ye — CLeondemnabunt eain * quia penitentiam egerunt 
νεᾶς ταύτης, καὶ χαταχρινφῦσιν αὐτὴν, ὅτι pr — inpriedicatione Jona, et. ecce Μὰ» certe Jonas 
τενόησαν εἰς τὸ κὴρυγρα Ἰωνᾶ, καὶ. ido) πλεῖον Ἰωνᾶ — hic (Matth, xu, 41), 
ὧδε, un eva Ὧν ; 
Ὅτι οὐ ϑεῖ χαταφρονεῖν τῶν μειξόνων, ἐπὶ τοῖς ἔλώτ- — Quod is qui: diligentiam in minoribus eitis 
tore σπόυδὴν ἐνδειχνύμενον. Προηγονμένωῶς di và — on debet contemneére majora : sed tenetur 
μείξονα τῶν προσταγμάτων ποιοῦντα, συγχατορθοῦν preserlàim majora precepta éxsequi, et simul 


xai τὰ ἐλάττονα. minora perficere. | 
7) Reg. primus ὑπερέ; ὄντας αὐτῶν. 0 ly pographis Parisiensibus exeiderat. | 
Reg. primus recenti anu ποιήσει, 1) In Reg. primo bis seriptum invenitur. Xe 


Ἢ Sic mss, nostri οἱ edi ὁ Veneta Vox WA TES, μῶνος, 


101 


Caput 11. 


Va vobis, scriba et Phariszi, hypocritz, quia 
decimatis mentham, et anelhum, et cyminum, et 
reliquistis, que graviora sunt legis, judicium, et 
misericordiam, et fidem. Hc oportuit facere, et 
illa non omittere. Duces czci, ezcolantes culicem, 
camelum autem glutientes (Mat(. xxi, 23, 24). 


REGULA XLVII. 


Quod non oporteat quemquam sibi ipsi colligere 
thesaurum in terra, sed in colo : et quis sit 
modus colligendi thesauri in ccelo. 


Caput 1. 


Nolite thesaurizare vobis thesauros in terra, ubi 
tinea et erugo demolitur, et ubi fures effodiunt, 
et furantur. Thesaurizate autem vobis thesauros 
in celo, ubi neque tinea, neque arugo demolitur, 
el ubi fures non effodiunt, nec furantur (Matth. 
iv, 19-20)..... Vendite quae possidetis, et date elee- 
mosynam. Facite vobis sacculos qui non veteras- 
cunt, thesaurum non deficientem in calis (Luc. xu, 
33)..... Omnia quecunque habes vende, et da pau- 
peribus, et habebis thesaurum in calis (Luc xvni, 
22)..... Ut facile tribuant, communicent,thesauri- 
zent sibi fundamenlum bonum in futurum ; quo 
apprehendant veram vitam (1 Tim. vi, 18, 19). 


REGULA XLVIII, 


Quod oportet quemvis misericordem esse et libe- c 


ralem : qui enim non sunt hujusmodi, coar- 
guuntur. 


Caput 1. 


Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam 
consequentur (Matth. v, Ἴ)..... Omni petenti te, tri- 
bue (Luc. νι, 30)..... 989 Sine affectione, sine mi- 
sericordia, qui cum justitiam Dei cognovissent, 
nempe quoa qui talia agunt, digni sunt morte 
(Hom. 1, 31, 32)..... Ut facile tribuant, communi- 
cent (1 Tim. v, 18). 

Quod quidquid possidel quispiam ultra ea quee 
ad vitam necessaria sunt, debet id beneficii 
loco impertire, ex mandato Domini, qui ea etiam 
que habemus, largitus est. 


Caput 1I. 


Qui habet duas tunicas, det non habenti : οἱ qui 
habet escas, similiter faciat (Luc. πὶ, 11). ... Quid 
enim habes quod non accepisti ? (1 Cor. 1v, 7)... 
Ves:ra abundantia illorum inopiam suppleat ; ut 
eL illorum abundantia vestra inopia sit supple- 
mentum, ut fiat equalitas, sicut scriptum est : Qui- 
multum, non abundavit : et quimodicum, non mi- 
noravit (11 Cor. vii, 45, 15 ; Exod. xvi 18). 


(2) Utraque editio ἐπὶ γῆς. At mss.tres ἐπι τῆς γῆς. 
(3) Antiqui tres libr ἐπιγνόντες. Utraque editio 
ἐπιγνῶντες, 


(6) Utraque editio ἂν ἔχει τις πλέον τον δεομένου, 


BASILI! MAGNI. 


168 


Κεφάλ Γ΄, 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς xal Φαρισαῖοὲ, 
ὑποχοιταὶ, ὅτι ἀποδεχατοῦτε τὸ ἡδύοσμον, xoi τὸ 
ἄνηθον, χαὶ τὸ χύμινον, χαὶ ἀφίχατε τὰ βαρύτερα 
τοῦ νόμον, τὴν χρίσιν, χαὶ τὸν 
πίστιν. Ταῦτα ἔδει ποιῆσαι, 
᾿Οδηγοὶ τυφλοὶ οἱ διυλέξοντες 
κάμηλον χαταπίνοντες. 


ἔλεον, χαὶ τὴν 
χἀχεῖνα μὴ ἀφιέναι. 
τὸν χώνωπα, τὴν δὲ 


ΟΡΟΣ ΜΖ. 
Ort οὐ δεῖ θησαυρίξειν ἑαυτῶ ἐπὶ τῆς γῆς (2), eX 
ἐν οὐρανῷ " χαὶ τίς ὁ τρόπος τοῦ ἐν οὐρανῷ θησαυ- 


θίξειν. 


Κεράλ. Α΄. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Mà θησαυρέζετε ὑμῖν θησαυροὺς ἐπὶ 
τῆς γῆς, ὅπον cá; x«i βρῶσις ἀφανίζει, χαὶ ὅπου 
χλέπται διορύσσονσι xai χλέμτουσι. Θησαυρίξετε ὑμῖν 
θῳωσαυροὺς ἐν οὐρανῷ, ὅπου οὔτε σὴς οὔτε βρῶσις 
ἀφανίζει, χαὶ ὅπου χλέπται οὐ διορύσσουσιν, οὐδὲ 
κλέπτουσιν. AOYKAZ, Πωλύσατε τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν, 
καὶ δότε ἐλεημοσύνην. Ποιήσατε ἐαντοῖς βαλάντια μὴ 
παλαιούμενα " θησαυρὸν ἀνέχλειπτον τοῖς οὐρανοῖς. 
AOYKAI. Πάντα ὅσα ἔχεις πώλησον, xci διάδος 
πτωχοῖς, xai ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανοῖς. ΠΡῸΣ ΤΙΝ. 
α᾽. Εὐμεταδότους εἶναι, χοινωνιχοὺς, ἀποθησανρίξοντας 
ἑαυτοῖς θεμέλιον χαλὸν εἰς τὸ μέλλον, ἵνα ἐπιλάθωνται 
τῆς ὄντως ξωξς. , 


OPOZ MH. 
Ὅτι δεῖ ἐλεήμονα xax εὐμετάδοτον εἶναι" χατηγοροῦνται 
γὰρ οἱ μὴ τοιοῦτοι. 


Κιφαάλ. A^. 

MATOGAIOZ. Μακάριοι οἱ ἐλεήμονες, ὅτε αὐτὸ 
ἔλεηθέσονται. ΛΟΥΚΑΣ. Παντὶ τῷ αἰτοῦντι σε δίδουν. 
ΠΡΟΣΡΩΜ. ᾿Δοτόργους, ἀνελεήμονας, οἴτινες τὸ δε- 
καίωμα τοῦ Θεοῦ ἐπιγνόντες (3), ὅτι οἱ τὰ τοιαῦτα 
πράσσοντες ἄξιοι θανάτου εἰσίν. ΠΡΟΣ TIM. «'. Εὐμε- 
ταδότους εἶναι, χοινωνιχούς. 


Ὅτι πᾶν ὅπερ ἂν ἔχῃ τις πλέον τοῦ ἐπιδεομένον (1) τῶν 
πρὸς τὸ (jw ἀναγχαίων, ὀφειλέτης ἐστὶν ἐκεῖνον 
εὐεργετῆσαι, κατ᾽ ἐντολὴν τοῦ Κυρίου τοῦ xai δεδω- 
χότος ἃ ἔχομεν. 

Κιφάλ B. 

AOYKAX. Ὁ ἔχων δύο χιτῶνας μεταδότῶ τῷ μὴ 
ἔχοντι. χαὶ ὁ ἔχων βρώματα ὁμοίως ποιείτω. ΠΡΟΣ 
KOP. α΄. Τί γὰρ ἔχεις ὃ οὐχ ἔλαδες ; ΠΡΠΣ ΚΟΡ. 
β΄. Τὸ ὑμῶν περίσσευμα εἰς τὸ ἐχείνων ὑστέρημα * 
ἵνα χαὶ τὸ ἐχείνων περίσσευμα γένηται εἰς τὸ ὑμῶν 
ὑστέρημα, ὅπως γένηται ἰσότης, χαθὼς γέγραπται " Ὃ 
τὸ πολὺ (5) οὐχ ἐπλεόνασε" καὶ ὁ τὸ ὀλίγον οὐκ ζκτ- 
τόνησεν. 


At mss. ut in contextu. 

(5) Reg. primus à τὸ πολύ, Mox editio Paris. καὶ 
ὁ τὸ ὀλίγον. Sed articulus, neque in nostris mss.,, 
neque in editjone Veneta Jegitur. 


109 


MORALIA 


110 


Ὅτι γὐ δεῖ πλοντεῖν, ἀλλὰ πτωχεύειν, κατὰ τὸν τοῦ ἃ Quod non oporlet divilem esse, sed pauperem, 


Kuptou λόγον. 
Κενάλ, T. 


— AOYKAS. Μαχάριοι, οἱ πτωχοὶ, ὅτε ὑμετέρα ἐστὶν 
ἢ βατιλεία τοῦ Θεοῦ (6). Οὐαὶ ὑμῖν τοῖς πλουσίοις, 
ὅτι ἀπέχετε τὴν παράχλησιν ὑμῶν, ΠΡῸΣ KOP. β΄. Ἡ 
χατὰ βάθους πτωχεία αὐτῶν ἐπερίσσευσεν εἷς τὸν 
πλουτον τῆς ἁπλότητος αὐτῶν (7). ΠΡῸΣ TIM. α΄. Οἱ 
δὲ βουλόμενοι πλουτεῖν ἐμπίπτουσιν si; πειρασμὸν 
καὶ παγίδα, xxi ἐπιθυμίας πολλὰς ἀνοήτους (B) x«i 
βλαδερὰς, αἵτινες βυθίξονσι τοὺς ἀνθρώπους εἰς 
δὅλεῆοον καὶ ἀπώλειαν, Ῥίξα γὰρ πάντων τῶν χαχῶν 
ἔστιν ἢ φιλαργυρία, ἧς τινες ὀρεγόμενοι, ἀπεπλανῆθη- 
σαν ἀπὸ τῆς πίστεως, καὶ ἑαυτοὺς περιέπειραν ὀδύναις 
πολλαῖς, 


Ὅτι οὐ δεῖ φροντίζειν του περισσευεσθαι ἐν τοῖς 
πρὸς τὸ ξῇν" οὔτε περὶ τὴν πλησμονὴν, οὔτε περὶ τὴν 
πολυτέλειαν σπουδὴν ἔχειν (9)' χαθαρεύειν δὲ παντὸς 
εἶδου: πλεονεξίας χαὶ χαλλωπισμοῦ, 


Κεφαάλ, A. 


AOYKAZ, Ὁρᾶτε, καὶ φυλάσσεσθε ἀπὸ πάσης πλεο 
νεξίας, ὅτι οὐχ ἐν τῷ περισσεύειν τινὶ ἢ ξωὴ αὐτου ἐστιν 
ix τῶν ὑπαρχόντων αὐτῷ. ΠΡῸΣ TIM. α΄. Κοσμεῖν 
ἑαυτὰς μὴ ἐν πλέγμασιν, ἢ χρυσῷ, ἢ μαργαρίταις, ἢ 
ἱματεσμῷ πολυτελεῖ, Ἔχοντες διατροφὰς καὶ σχεπάσ- 
ματα, τούτοις ἀρχεσθησόμεθα, 

"Ort οὐ δεῖ μεριμνᾶν τῆς ἰδίας ἔνεχεν χρείας, οὐδὲ τοῖς 


juxta Domini βθηϊθῃ πὶ. 


Caput IIT. 

Beati, pauperes, quia vestrum est regnum Dei 
(Luc. vti, 20).... Vi vobis divitibus, quia habetis 
consolationem vestram (ibid, 94)... Altissima pau- 
perlas eorum abundavit in. divitias simplicitatis 
eorum (II Cor. vut, 2)..... Nam qui volunt divites 
fieri, incidunt in t2ntationem, et ín laqueum, et in 
desideria multa slulta et nociva, quam mergunt 
homines in interitum et perditionem. Radiz enim 
omnium malorum est avaritia, quam quidam ap- 
petentes, erraverunt a fide, eL inseruerunt se dolo- 
ribus multis (I: Tim, vi, 9, 10). 


Quod non oportet sollicitum esse de copia rerum 


ad vitam necessariarum : neque saluritati, neque 

magnilcentie studium est impertiendum, sed 

oportet purum esse ab omni specie avaritim et 
cultus. 
Caput IV. 

Videte, et cavete ab omni avaritia : quia non in 
abundantia cujusquam vita ejus est ex his qua pos- 
sidet (Luc. xu, 15)..... Ornare se non inlortis crini- 
bus, aut auro, aul margaritis, vel veste pretiosa 
U Tim. n, 9)..... Habentes alimenta, δὲ quibus te- 
gamur, his contenti erimus (I T'im. vi, 8). 

Quod neminem oportet sollicitum esse de iis 


ἡτοιμασμένοις πρὸς τὴν πάρουσαν ζωὴν ἐπελπίξειν, C — 269 que sibi ipsi sunt necessaría : neque in 


ἀλλὰ τῷ Θεῷ ἀποδιδόναι τὰ xaÜ ἑαυτόν. 


Kz9dÀ. E. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ, Οὐ δύνασθε Θεῷ δουλεύειν χαὶ μαμ- 
μωνᾷ, Διὰ τοντὸ λέγω ὑμῖν, μὴ μεριμνᾶτε τῇ ψυχῇ 
ὑμῶν τί φάῴγητε, χαὶ Ti πέητε, μηδὲ τῷ σώματι ὑμῶν 
τί ἐνδύσησθε. Οὐχὶ ἢ ψυχὴ πλεῖόν ἔστι τῆς τροφῆς, 
xai τὸ σῶμα τον ἐνδύματος ; Ἐμδλέψατε εἰς τὰ πετεινά 
του οὐρανον, ὅτι οὐ σπείρουσιν, οὐδὲ θερίξουσιν͵ 
οὐδὲ συνάγουσιν εἰς ἀποθήκας" χαὶ ὃ Πατὴρ ὑμῶν ὁ 
οὐράνιος Tpiptt αὐτὰ, Οὐχ ὑμεῖς μᾶλλον διαφέρετε 
αὐτῶν ; Τὶς δὲ ἐξ ὑμῶν μεριμνῶν δύναται προσθεῖναι 


ἐπὶ τὴν ἡλικίαν αὐτοῦ πῆχυν ἕνα ; Καὶ περὶ ἐνθδύμα- D 


τὸς τί μεοιμνᾶτε ; Καταμάθετε τὰ χοίνα τοῦ ἀγροῦ πῶς 
αὐξάνει " o) χοπιᾷ, οὐδὲ viU: Δέγω δὲ ὑμῖν - οὐδὲ 
Σολομὼν ἕν πάσῃ τῇ δόξη αὐτοῦ περιεδάλετο ὡς ἔν 
τούτων, Ei δὲ τὸν χόρτον τοῦ ἀγροῦ, σήμερον ὄντα, καὶ 
αὔριον εἰς χλίδανον βολλόμενον, ὁ Θεὸς οὕτως ἀμφιέν»- 
νυσιν, οὐ πολλῷ μᾶλλον ὑμᾶς, ὀλιγόπιστοι ; Μὴ οὖν 
μεριμνήσητε λέγοντες" Τί φώγωμεν, ἢ τί πίωμεν, ἢ τί 
περιδαλώμεθα (10) ; Ταῦτα γὰρ πάντα τὰ ἔθνη ἐπιζη- 


(6) Utraque editio βασιλεία τοῦ Θεοῦ, AL nostri 
Ires mss, βασιλεία τῶν οὐρανῶν, regnum ctelorum, 
(7) Editio Ven, et nostri lres mss, ἀπλότητος 
αὐτων, Vox ulima deerat in editione Parisiensi. 
(8) Ulraque editio πολλὰς ἀνονήτους, inutilia 


I 







rebus quiae ad praesentem vitam degendam com- 
parantur, reponenda spes est, sed sui eura Deo 
committenda est, 


Non potestis Deo servire et mammonz. Ideo dico 
vobis, ne solliciti sitis anima vesirz quid mandu- 
celis, et quid bibatis, n corpori vestro quid 
induamini. Nonne an na plus est. quam esca, et 
corpus plus quam vestimentum? Iespicite volati- 
lia celi, quoniam non serunt,neque metunt, neque 
congregant in horrea: et Pater vester ccelestis 
pascit illa. Nonne vos magis pluris estis illis? 
Quis autem vestrum sollicite cogitans, potest adji- 
cere ad staturam suam cubitum unum? Et de 
vestimento quid solliciti estis? Considerate lilia 
agri, quomodo crescunt : non laborant, neque 
nent. Dico aulem vobis : neque Salomon in omni 
gloria sua coopertus est sicut unum ez istis. Quod 
si fenum agri, quod hodie est, et cras in clibanum 
mittitur, Deus sic vestit, an non multo magis vos, 
modice fidei? Nolite ergo solliciti esse, dicentes ; 
Quid manducabimus, aut quid bibemus, aut quo 
multa desideria. Antiqui tres libri perinde ut sacer 
textus vulgatus ἀνοήτους, stulta multa desideria. 

(9) Edilio Ven. πολυτέλειαν ἔχειν" καθαρεύειν, male. 
Editio Paris. πολυτέλειαν καθαρεύειν, pejus. Reg. 
terlius ut in contextu, oplime. | 


134 


S. BASILH MAGNI 112, 


operiemur? Hxc enim omnia gentes inquirunt. À τεῖ. Οἵδε γὰρ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐρᾶνιος, ὅτι χρήξετε 


Scil enim Pater vesler celestis, quia his omnibus 
indigelis. Quzrite autem primum regnum Dei, et 
Justitiam ejus : et hec omnia adjicientur vobis. 
Nolite ergo solliciti esse in. crastinum : crastinus 
enim dies sollicitus erit sibi ipsi : sufficit diei ma- 
litia sua (Matth, vi, 34, 34)... Hominis cujusdam di- 
vitis uberes fructus ager attulit, et cogitabat intra 
86, dicens : Quid faciam, quia non habeo quo con- 
gregem fructus meos ? Et dizit : Hoc faciam: de- 
struam horrea mea, et majora exstruam, et illuc 
congregabo omnia qua nata sunt mihi, et bona 
mea. Et dicam anim& mes : Anima, habes multa 
bona reposita in annosplurümos: requiesce,comede,; 
bibe, lztlare (Luc. xu, 16-19), et ceetera.. Divitibus 


hujus seculi pracipe non sublime sapere, neque B 


sperarein incerto divitiarum, sedin Deo qui praestat 
nobis omnia abunde ad fruendum (1 Tim. vi, 11). 


Quod adhibenda sit cura et sollicitudo circa fra- 
trum necessitatem secundum Domini volunta- 
lem. 


Caput VI. 


Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum 
vobis regnum a constitutione mundi. Esurivi enim, 
et dedislis mihi manducare : sitivi, et dedistis mihi 
bibere : hospes eram, et collegistis me : nudus, et 
cooperuistis me : infirmus, et visitastis me : in car- 
cere eram, et venistis ad. me (Matth. xxv, 34-36). 
Et paulo post : Amen dico vobis, quandiu fecistis 
uniez his fratribus meis mínimis, mihi fecistis 
(ibid. 40)... Cum sublevasset ergo oculos 940 
Jesus, et vidisset quod turba multa venit ad se, 
dicit ad Philippum : Unde ememus panes, ut man- 
ducent Ai? (Joan. vi, 5) et reliqua... De collatione 
autem qua fit in sanctos, sicut ordinavi Beclesiis 
Galatize, ita et vos facite. In una Sabbatorum 
unusquisque vestrum apud se seponat, recondens 
quod per facultates licuerit : ut non cum venero, 
tunc collationes fant (1 Cor. xvi, 1,2). 


Quod is qui viribus preditus est debeat operari, 
et aliquid impertiri indigenübus. Qui enim non 
vult operari, neque dignus est qni manducet, 


Caput VII. 


Dignusestoperarius cibo suo (Matth. x, 10)... Om- 
nia ostendi vobis, quoniam sic laborantes, oportet 
suscipere infirmos, ac meminisse verba Domini, 
quoniam ipse dizit : Beatius est dare, quam acci- 
pere (Act. xx, 33)... Quifurabatur,jam non furetunri 
magisautem laboreloperando manibus quod bonum 


(40) Utraque editio περιδαλλώμεθα. Reg. tertius 
περιβαλώμεθα, Statim idem codex τούτων ἁπάντων, 

(11) Editi perinde ut mss. nostri γενήματά μον. At 
sacer textus vulgatus apud Lucam γεννήματα. 

(12) Post vocem εὐφραίνου ita legitur in Reg. ter- 


τούτων πάντων, Ζητεῖτε δὲ πρῶτον τὴν βασιλείαν τοῦ 
Θεοῦ, χαὶ τὴν διχαιοσύνην αὐτοῦ, xxi ταυτα πάντα 
προστεθήσεται ὑμῖν, Μὴ οὖν μεριμνήσητε εἰς τὴν 
αὔριον" ἣ “ὰρ αὔριον μεριμνήσει τὰ ἑαυτῆς" ἀρχετὸν 
τῇ ἡμέρᾳ ἡ χαχία αὐτῆς. AOYKAZ, ᾿Ανθρώπον τινὸς 
πλουσίου εὐφόρησεν X, χώρα, καὶ διελογίξετο ἐν ἑαυτῷ 
λέγων * Τί ποιήσω, ὅτι οὐχ ἔχω ToU συνάξ.» τοὺς 
χαρπούς μου; Καὶ εἶπε: Ἰουτὸ ποιήσω χαθελῶ μον 
τὰς ἀποθήχας, x«t μείξονας οἰχοδομήσω, χαὶ συνάξω 
ἑχεῖ πάντα τὰ γεννήματά pou (11) xai τὰ ἀγαθά μου * 
xxi ἐρῶ τῇ ψυχῇ pou: υχῆ, ἔχεις πολλὰ ἀγαθὰ 
χείμενα εἰς ἔτη πολλώ" ἀναπαύου, φάγε, πίε, εὐφραΐ- 
you (12), x«t τὰ εξῆς. ΠΡΟΣ TIM. «. Τοῖς πλουσίοις 
?- j , * . * - . 
Tou νυν αἰῶνος παράγγελλε μὴ ὑψηλοφρονεῖν, μηδὲ 
ἡλπιχέναι ἐπὶ πλούτου ἀδηλότητι, ἀλλ᾽ ἐπὶ τῷ Ot τῷ 
παρέχοντι ἡμῖν τὰ πάντα πλούσίως εἰς ἀπόλαυσιν. 


Ὅτι δεῖ φροντίξειν xal μεριμνᾷν περὶ τῆς τῶν ἀδελφῶν 
χρείας κατὰ τὸ θέλημα του Κυρίον. 


Κιφαλ. ς΄. 


ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. δΔεντε, oi εὖ λογομένοι τον ἰατρός 
pov, κληρονομάσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν Βασιλείαν 
ἀπὸ χκαταδολζς χόσμον * ἐπείνασα γὰρ, καὶ ἐδωχατέ μοι 
φαγεῖν" ἐδίψησα, xai ἐποτίσατέ με. ξένος ἥμην, x«l 
συνηγάγετέ με’ γυμνὸς, καὶ περιεδάλετέ με’ ἡ σθένῃ σαν 
xai ἐπεσχέψασθέ με’ ἐν φυλαχῇ üpuv, xci ἤλθετε πρὸς 
με. Καὶ μετ᾽ ὀλίγα" ᾿Αμὰν λέγω ὑμῖν, ἐφ᾽ ὅσον ἐποιή- 
catt ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχὶσ- 
των, ἐμοὶ ἐποιήσατε. ΙΩΑΝΝΗΣ. ᾿Ἐπάρας οὖν τοὺς 
ὀφθαλμοὺς ὁ ᾿Ιησοῦς, x«l θεασάμενος, ὅτι πολὺς ὄχλος 
ἔρχεται πρὸς αὐτὸν, λέγει πρὸς τὸν Φίλιππον" Πόθεν 
ἀγοράσομεν ἄρτους, ἵνα φάγωσιν οὗτοι ; χαὶ τὰ ἑξῆς. 
ΠΡῸΣ ΚΟΡ. α΄. Περὶ δὲ τῆς λογίας τῆς εἰς τοὺς 
ἁγίονς, ὥσπερ ϑδιέταξα ταῖς Ἐχχλησίαις τῆς Γαλατίας, 
οὕτω χαὶ ὑμεῖς ποιήσατε, Κατὰ μίαν Σαδδαάτων ἔχαστος 
ὑμῶν παρ᾽ ἑαυτῷ τιθέτω, θησαυρίζων ὅ τι ἄν εὐοδῶται" 
ἵνα μὴ, ὅταν ἔλθω, τότε λογίαι γίνωνται, 


Ὅτε δεῖ τὸν δυνατῶς ἔχοντα ἐργαζόμενον μεταδιδόναι 
τοῖς χρείαν ἔχουσιν" Ὁ γὰρ μὸ θέλων ἐργάξεσθαι 
οὐδὲ τοῦ φαγεῖν ἄξιος ἐκρίθη. 


Κιφάλ. Z. 


ΜΔΊΘΑΙΟΣ. "Abt ὁ ἐργάτης τῆς Tpopüc «U- 
του. ΠΡΑΞΕΙΣ. Πάντα ὑπέδειξα ὑμῖν, ὅτι οὕτω 
χοπιῶντας δεῖ ἀντιλαμθάνεσθαι τῶν ἀσθενούν- 
των, μνημονεύειν τε τῶν λόγων του Κυρίου, ὅτι 
αὐτὸς εἶπε. Μαχάριον ἔστι διδόναι μᾶλλον ὦ 
λαμβάνει. ΠΡῸΣ ΕΦῈΣ. Ὁ χλέπτων μηκέτι 


tio et in mss. Εἶπε δὲ αὐτῷ à Θεός.... Τί ἐνδύση σῦε" 
ute verba videre cuique licet apud Lucam xit, 
Ὁ. Hoc ipso in loco Reg. primus τοῖς πλουσίοις 
ἐν τῷ νῦν αἰῶνι. 


713 


ταῖς χερσὶν, ἵνα ἔχῃ μεταδιϑόναι τῷ χρείαν ἔχοντι, 
ΠΡῸΣ OEXE. β΄. Ὅτε (13) ἦμεν πρὸς ὑμᾶς, τοῦτο 
παρηγγέλλομεν ὑμῖν, ὅτι εἶ τις οὐ θέλει ἐργάξεσθαι, 
μηδὲ ἐσθιέτω. ᾿ | | 
OPOX M6, 
^Ort οὐ χρὴ διχάξεσθαι οὐδὲ περὶ αὐτῶν τῶν πρὸς τὴν 
ἀναγκαίαν σκέπην τῷ σώματι περιχειμένων. 


Κεφαλ, Α΄: 


ΛΟΥ͂ΚΑΣ. Τῷ τύὐπτοντί σε ἐπὶ τὴν δεξιὰν σιαγόνα 
πάρεχε χαὶ τὴν ἄλλην, χαὶ ἀπὸ τοῦ αἵροντός σὸν τὸ 
ἱμάτιον χαὶ τὸν χιτῶνα πὴ ἀωλύσης, Παντὶ δὲ τῷ 
αἰτοῦντί σε didou* x«i ἀπὸ τοῦ αἴροντος τὰ σὰ, μὴ 
ἀπαίτει, ΠΡῸΣ ΚΟΡ, d, Τολμᾷ τις (14), πρᾶγμα ἔχων 
πρὸς τὸν ἕτερον, χρίνεσθαι ἐπὶ τῶν ἀδίκων, καὶ οὐχι 
ἐπὶ τῶν ἁγίων ; Καὶ μετ᾽ ὀλίγα " Ἤδη μὲν οὖν ὅλως 
ἥττημα ὑμῖν ἐστιν, ὅτι χοίματα ἔχετε (15) μεθ᾽ ἑαυτῶν, 


Διὰ τί οὐχὶ μᾶλλον ἀδιχεῖσθε ; διὰ τὶ οὐχὶ μᾶλλον ἀπο-. 


στερεῖσθε ; ᾿Αλλὰ ὑμεῖς ἀδικεῖτε καὶ ἀποστερεῖτε, xai 

ταῦτα ἀδελφούς, 

Ὅτι οὐ δεῖ μάχεσθαι, $ ἑαυτὸν ἐχδιχεῖν * πρὸς πάν- 
τας δὲ, εἰ δυνατὸν, εἰρηνεύειν, κατὰ τὴν ἐντολὴν τοῦ 


Κυρίον. 
"ae Κεφάλ, B. 
 MATeAI0. Ἡκχούσατε, ὅτι ἐῤῥέθη" ᾿Οφθαλμὸν 
ἀντὶ ὀφθαλμοῦ, xal ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος, Ἐγὼ δὲ λέγω 
ὑμῖν, μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ " ἀλλ᾽ ὅστις σε ῥα- 
πίσῃ (10) εἰς τὴν δεξιὰν σιαγόνα, στρέψον αὐτῷ xui 
τὴν ἄλλην, καὶ τὰ ἑξῆς. ΜΑΡΚΟΣ, ᾿Αγάπην ἔχετε (17) 
ἐν ἑαυτοῖς, ἀλλὰ χαὶ εἰρηνεύετε ἐν ἀλλῆλοις, ΠΡῸΣ 
ΡΩΜ. Μηδενὶ χακὸν ἀντὶ χαχοῦ ἀποδιδόντες, mpo- 
νοούμενοι χαλὰ ἐνώπιον πάντων ἀνθρώπων, Εἰ δυνατὸν, 
τὸ ἐξ ὑμῶν μετὰ πάντων (18) ἀνθρώπων εἰρηνεύοντες" 
μή ἑαυτοὺς ἐχδιχοῦντες, ἀγαπητοι" ἀλλὰ δότε τόπον 
τῇ ὀργῇ. ΠΡῸΣ TIM. f. Δοῦλον δὲ Κυρίον οὐ δεῖ 
μάχεσθαι, ἀλλὰ ἥπιον εἶναι πρὸς πάντας. 
Ὅτι οὐ δεῖ οὔτε εἰς ἐχδέχησιν ἀδικουμένου ἑτέρου ἀμύ- 
. ο΄ ψασῇαι τὸν ἀδικοῦντα, 


Κεφαλ, r à 1; 
ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ, Τότε προσελθόντες, ἐπέδαλον τὰς χεῖρας 


χλεπτέτω" μᾶλλον δὲ χοπιάτω, ἐργαζόμενος τὸ ἀγαθὸν A est, ul habeat unde tribuat necessitatem patienti 


714 


(Ephes. 1v, 28)... Cum essemus apud vos, hoe de- 
nuntiabamus vobis : quoniam δἰ quis non. vult 
operari, nec manducet (II Thess, wm, 10). — ! 
Quod ne de iis quidem quie corpori circoumponun- 
tur, liligare oportet, eliamsi ad id contegendum 


necessaria sint. 


7* 


Caput 1. | : bL: emi 


Percutienti te in dextram mazillam,prabe et al- 
Leram : et ab eo qui aufert libi vestimenlum,etiam 
tunicam noli prohibere, Omni autem petenti te, tri- 
bue : ct ab eo qui aufert qua tua sunt, ne repetas 


g (Luc. xvi, 29, 30)... Audet aliquis, habens negotium 


adversus alierum, judicariapud iniquos et non apud 
sanctos? (I Cor. vr, 1)... Et paulo post: Jam quidem 
omnino delictum est in vobis, quod judicia habetis 
inter vos.(Juare non magis injuriam accipitis? quare 
non magis fraudem palimini? Sed vos injuriam 
facitis, et fraudatis ; el hoc fratribus (ibid. 1, 8). 
Quod non oportet pugnare, aut seipsum ulcisci : 
sed erga omnes, si fieri potest, pacem servare, 
juxta Domini mandatum. TC 
| Caput II. | UM 
Audistis quia dictum est : Oculum pro oculo, et 
dentem pro dente. Ego autem dico vobis,non resiste- 
re màlo, Sed quisquis te percusserit in dexteram 


(; mazillam, obverte illi et alteram (Matth. v, 38, 39) 


et reliqua... Charitatem habete in vobis, sed et pa- 
ter. vos ( Marc. 1x, 59)... Nulli 
! es : providentes bona co- 
ram omnibus hominibus : si fieri potest, quod ex 
vobis est, cum omnibus hominibus pacem haben- 
tes : non vosmelipsos vin tes, charissimi, sed 
date locum irz (Rom. xu, 17-19 utem 
Domini non oportet litigare, sed mansuetum esse 
ad omnes (II Tim. ΠΙ, 34) ba -— MÀ 
Quod non oportet etiam ad alterum, qui injuria 
afficitur, vindicandum, ulcisci eum qui inju- 
riam facit. pem 












Caput IIT. 
Tunc accedentes manus injecerunt in Jesum, et 


ἐπὶ τὸν ᾿Τησοῦν, χαὶ ἐχράτησαν αὐτὸν. Καὶ ido) «i; τῶν D) tenuerunt eum. Et ecce unus ez his qui erant cum 


μετὰ Ἰησοῦ, ἐκτείνας τὴν ysipd, ἐπέσπασε τὴν μάχαι- 
pe» αὑτοῦ, xxi πατάξας τὸν δοῦλον τοῦ ἀρχιερέως, 


ἀφεῖλεν αὐτοῦ τὸ ὠτίον, Λέγει δὲ αὐτῷ ὃ Ἰησοῦς " 


(13) Veleres duo libri Καὶ γὰρ ὅτε, nam δὲ cum 
essemus. 

(14) Reg. tertius τίς ὑμῶν, Sed vox ὑμῶν in cme- 
teris veteribus libris et in utraque editione pariter 
deest. Monebo quasi prieteriens, non raro, invitis 
ac repugnantibus 
perinde ut in sacro textu vulgato; ob idquesuspi- 
cor librarium, quicunque .ille fuit, Graecum Basilii 
exemplar multis locis ex Bibliis correxisse. Mox 
editio Paris, χρίνεσθαι ἐπὶ τῶν ἁγίων. Αἱ InSS, DO- 


aliis libris, legi in Reg. tertio 


Jesu, eztendens manum, ezemi gladium suum, et 
percutiens servum principis sacerdolum, ampulta- 
vit auriculam ejus. Ait autem ili Jesus : Converte 


stri ut in contextu. 

(15) Utraque editio et Reg. secundus χρῖμα ἔχετε, 
Alii uo mss. x ἐματα, ; 

(16) Veteres duo libri ῥαπίσει, Ibidem Reg. pri- 


mus rae αὐτῷ, 

(17) Utraque edilio δὲ nostri tres mss. ἀγάπην 
ἔχετε. Al im sacro textu —— legitur ἔχετε ἕν 
ἑαυτοῖς ἅλας, habete in vobis sal. : 

(18) Reg. terlius καλὰ ἐνώπιον τὸν Θεὸν xai πάντων, 
coram Deo et omnibus hominibus. : 


119 


S. BASILIE MAGNI 


116 


gladium tuum in locum suum : quia omnes qui A. Ἀπόστρεψον τὴν μάχαιραν σου εἰς τὸν τόπον αὐτῆς " 


acceperint gladium, gladio peribunt (Matth. xxvi, 
90-32)... Et misit nuntios ante conspectum suum : 
el euntes venerunt in civitatem Samaritanorum, 
ut pararent illi. El non receperunt eum, quia fa- 
cies ejus erat euntis in Jerusalem. Cum vidissent 
autem discipuli ejus Jacobus et Joannes,dixerunt : 
Domine, vis dicamus ut ignis descendat de calo et 
consumdat illos, sicut et Helias fecit? Conversus 
autem increpavit illos, et abierunt. in aliud cas- 
tellum (Luc. ix, 32-56). 


REGULA L. 
Quod alii quoque ad pacem Christi sunt addu- 
cendi. 


Caput I. 
Beati pacifici, quoniam ipsi ÁAlii Dei vocabuntur 
(Matth. v, 9)... Pacem relinquo vobis : pacem 
meam do vobis (Joan. xv, 917). 


REGULA LI. 


Quod oportet prius seipsum purgare a quocunque 
tandem delicto, et tun» allerum coarguerc. 


Caput I. 


Quid autem vides festucam in oculo fatris tui, 
et trabem in oculo tuo non vides? Aut quomodo 
dicis fratri (uo : Sine ejiciam festucam de oculo 
(uo, et ecce trabs est in oculo tuo? H*ypocrita, 
ejice primum trabem de oculo tuo, οἱ tunc. videbis 
ejicere festucam de oculo fatris tui. (Matth. vn, 
3-3)... Propter quod inexcusabilis es, o homo, 
omnis qui judicas. [n quo enim judicas alterum, 
teipsum condemnas : eadem enim agis tu qui judi- 
cas. Scimus enim quoniam judicium Dei est secus- 
dum veritatem in eos qui talia agunt. Existimas 
autem hoc, o homo qui $7 9 judicas eos qui talia 
agunt, et facis eadem, quia (u effugies judicium 
Dei ? (Atom. u, 1 3). 


REGUI.A Lil. 


Quod non oportet indifferenter se gerere erga pec- 
cantes, sed eorum causa tristitia affici et lugere. 


Caput 1. 


Etutappropinquavit,videnscivitatem.flevit super 
illam, dicens : Quia si cognovisses el (u, οἱ quidem 
in hac die,qua ad pacem tibi - nunc autem abscon- 
dita sunt ab oculis tuis (Luc. xix, 41, 42)... Omnino 
auditur inter vos fornicatio, et talis fornicatio qua- 
lis nec inter gentes nominatur,ita ut uxorem patris 
aliquis habeat.Et vos inflati estis:et non magis luc- 
(um habuistis, ut tollatur de medio vestrum qui 


(19) Utraque editio et Reg. secundus x«l τότε 
ἑτέρους ἐγχαλεῖν. Alii duo mss. ἑτέρῳ ἐγκαλεῖν, 

(320) Hegii primus et terlius perinde ut saeer 
textus vulgatus ποιῶν αὐτό, Editio Paris. ποιῶν τὰ 
αὐτά" quam scripturam Combefisius probat ; aitque 
melius ita legi quam in sacro textu vulgato. Editio 
Ven. uno verbo ποιῶντας αὐτώ, male. Reg. secun- 
dus duabus vocibug ποιῶν τὰς αὐτά, Don melius, 


C 


D 


ὅτι πάντες οἱ λαθόντες μάχαιραν ἐν μαχαίρᾳ ἀπολοῦν- 
ται. ΛΟΥ͂ΚΑΣ, Καὶ ἀπέστειλεν ἀγγέλους πρὸ προσώπου 
αὐτοῦ" xal ποοευθέντες ἦλθον εἰς χώμην Σαμαρειτῶν, 
ὥστε ἑτοιμάσαι αὑτῷ. Καὶ οὐχ ἐδέξαντο αὐτὸν, ὅτι τὸ 
πρόσωπον αὐτοῦ Tv πορευόμενον εἰς Ἱερουσαλήμ. 1δὸν- 
τες δὲ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ Ἰαχωῦος xol Ἰωάννης, εἶπον" 
Κύριε, θώεις εἴπωμεν πῦρ χαταδξναι ix του οὐρανοῦ 
xai ἀναλῶσαι αὐτοὺς, ὡς χαὶ ᾿Ηλίας ἐποίησε ; Στραφεὶς 


δὲ ἐπετίμησεν αὑτοῖς, χαὶ ἐπορεύθησαν εἰς ἑτέραν 


ῳ 
κώμην, 
ΟΡΟΣ N. 
Ort δεῖ συμδιδάξειν xoi ἑτέρους εἰς εἰρήνην τὴν ἐν 
Χριστῷ. 
Κιφαλ, Α΄. 


ΜΛΎΘΑΙΟΣ. Μαχάριοι οἱ εἰρηνοποιοὶ, ὅτι αὐτοὶ υἱοὶ 
Θεου χληθήσονται. IQANNIIX. Εἰρήνην ἀφίηαι ὑμῖν . 
sioXvgv τὴν £uXv δίδωμι ouiv. 

ΟΡΟΣ NAÀ.. 


Ὅτι δεῖ πρότερον ἑαυτὸν διορθουσθαι ἐφ᾽ ὠτινίουν 
ἐλαττώματι, καὶ τότε ἐτέρῳ ἐγχαλεῖν (19). 
Κιφαλ, Α΄. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Tí δὲ βλέπεις τὸ χάρψος τὸ iv τῷ 
ὀφθαλμῷ του ἀδέλφου σου, τὴν δέ δοχὸν τὴν ἐν τῷ σῷ 
ὀφθαλμῷ 00 χατανοεῖς ; ἣ πῶς ἐρεῖς τῷ ἀδελφῷ σου " 
"Aot; ἐχβάλω τὸ χάρφος £x Tov ὀφθαλυον σου" x«i ἰδοὺ 
ἢ δοχὸς ἐν τῷ ὀφθαλμῷ σου ; Ὑποχοιτὰ, ἔχθαλε πρωτον 
tà» δοχὸν ἔχ του ὀφθαλμὸν σον, x«i τότε διαδλέψεις 
ἐκθαλεῖν τὸ χάορφος ἐκ vou ὀφθαλμου του ἀδελφου gov, 
ΠΡΟΣ POM. Διὸ ἀναπολόγητος ti, ἄνθρωπε, πᾶς ὁ xot. 
γων. Ἐν ᾧ γὰο χρίνεις τὸν ἕτερον, σεαυτὸν χαταχρίνεις" 
τὰ γὰρ αὐτὰ πράσσεις ὁ χρίνων. Οἴδαμεν δὲ, ὅτι τὸ 
χοῖμα του Θιοὺυ ἐστι χατὰ ἀλήθειαν ἐπὶ τοὺς τὰ τοιαυτα 
πράσσοντας. Λογίζῃ δὲ rovro, ὦ ἄγθρωπε, ὁ χρίνων 
τούς τὰ τοιαυτα πράσσοντας, x«l ποιῶν τὰ οὐτὰ (20), 
ὅτι σὺ ἐκφεύξῃ τὸ χρῖμα του Θεου : 

OPOX NB, 
Ὅτι οὐ χρὴ ἀδιαφορεῖν ἐπὶ τοῖς ἀμαρτάνουσι͵ λυπεῖσθαι 
δὲ xai πενθεῖν ἐπ᾿ αὐτοῖς. 
Κεφαλ. Α΄. 

AOYKAX. Καὶ ὡς ὅγγισεν, ἰδὼν τὴν πόλιν, 
ἔχλαυσεν ἐπ᾿ αὐτὴν, λέγων" Ὅτι, εἰ ἔγνως καὶ 
σὺ, καὶ γε ἐν v) ἡμέρᾳ ταύτῃ τὰ πρὸς εἰοή- 
γὴν σου" vu» δὲ ἐχρύθη ἀπὸ ὀφθαλμῶν Gov. 
ΠΡῸΣ ΚΟΡ, «. Ὅλως ἀχούεται ἐν ὑμῖν πορνείοι, 
xai τοιαύτῃ πορνεία, ὅτις οὐδὲ ἐν τοῖς ἔθνεσιν 
ὀνομάξεται. ὥστε γυναῖχά τινα TOU πατρὸς ἔχειν. 
Καὶ ὑμεῖς πεφυσιωμενοι ἐστε, χαὶ οὐχὶ μᾶλλον 


sed sic tamen,ut ex utraque hac scriptura obscu- 
rum non sit legi oportere ποιῶν τὰ αὐτά. Apparet 
enim vel ceco,in eo peccatum fuisse,quod librarii 
ex ποιῶν τά inepte fecerint ποιῶντας, et ποιῶν τάς, 
Puto quidem typographos Parisienses ita de suo 
edidisse ποιῶν τὰ «7:«* quoniam tamen hec scri- 
ptura liberorum veterum testimonio satis aperte 
confirmatur, nihil mutandum judicavi. 


111 


718 


᾿ἐπενθήσατε, iva ἐξαρθῇ ix μέσου ὑμῶν ὁ τὸ ἔργον A hoc opus fecit (I Cor. v, 1, 2). Ne iterum cum ve- 


τοῦτο ποιήσας. ΠΡῸΣ KOP, β΄" Μὴ πάλιν ἐλθόντα 
(24) με πρὸς ὑμᾶς ταπεινώσῃ με ὁ Θεὸς μὸν, καὶ 
πευθήσω πολλοὺς τῶν προημαρτηχότων, x«i μὴ 
μετανοησάντων. 
Ὅτι οὐ δεῖ ἐφψησυχάξειν τοῖς ἁμαρτάνουσιν, — 
Κιφώ,, B. 

AOYKAZ- ᾿Εὰν δὲ ἀμάρτῃη (22) ὁ ἀδελφὸς σον, 
ἐπιτίμησον αὐτῷ" καὶ τὰ ἑξῆς. ΠΡῸΣ ΕΦΈῈΣ, Καὶ 
μὴ συγχοινῶνεῖτε τοῖς ἔργοις τοῖς ἀκάώρποις τοῦ 
σχότους, μᾶλλον δὲ χαὶ ἐλέγχετε, | 
Ὅτι δεῖ τὴν πρὸς τοὺς ἁμαρτάνοντας συντυχίαν χα- 

ταδέχεσθαι, οὐκ ἄλλον τινὸς ἔνεχεν Q τοῦ εἰς μὲ- 

τάνοιαν αὐτοὺς ἀναχαλέσασθαι, ᾧπερ ἂν τρὸπῳ 
διυνατὸν b χωρὶς ἁμαρτίας. 
Κεφαλ, γ᾽ 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ, Καὶ idoó πολλοὶ τελῶναι xat ἁμαο- 
τωλοὶ ἐλθόντες συνανέχειντυ τῷ ᾿Ιησοῦ, xxi τοῖς 
μαθηταῖς αὐτοῦ, Καὶ ἰδόντες οἱ Φαρισαῖοι, εἶπον 
τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ " Διὰ Ti μετὰ τῶν τελωνῶν 
καὶ ἁμαρτωλῶν ἐσθίει ὁ διδάσχαλος ὑμῶν ; Ὃ 
δὲ ᾿Ιησοῦς, ἀχούσας, εἶπεν αὐτοῖς Οὐ χρείαν 
ἔχουσιν οἱ ἰσχύοντες ἰατροῦ, ἀλλ᾽ οἱ χαχῶς ἔχοντες, 
Πορευθέντες δὲ μάθετε τί ἐστιν" Ἔλεον θέλω, xai 
οὗ θυσίαν. Οὐ γὰρ ἥλγον καλέσαι δικαίους, ἀλλὰ 
χμαρτωλοὺς εἷς μετάνοιαν (23). AOYKAX. Ἦσαν δὲ 
ed ἐγγίζοντες πάντες οἱ τελῶναι χαὶ ἁμαρτωλοὶ 
ἀχούειν αὐτοῦ, Καὶ διεγόγγυζον οἱ γραμματεῖς χαὶ οἱ 
Φσρισαῖοι͵ λέγοντες, ὅτι οὗτος ἁμαρτωλοὺς προσδέ- 
χιται, xai συνεσθέει αὐτοῖς, Εἶπε δὲ πρὸς αὐτοὺς τὴν 


τὸν πρόδθατα, χαὶ ἀπολέσας ἦν ἐξ αὐτῶν, οὐ 

καταλείπει τὰ ἐνινηχονταιννέα ἐν τῇ ἔρήμω, χαὶ 

πορεύεται ἐπὶ τὸ ἀπολωλὸς, ἕως οὔ εὕρῃ αὐτὸ 

(24) ; xe τὰ ἐξῆς. ΠΡῸΣ ΘΕΣΣ. β΄, Εἰ δὲ τις 

οὐχ ὑπαχούει τῷ λόγω ἡμῶν, διὰ τῆς ἱπιστολῆς 

τοῦτον σημειοῦσθι, xui μὴ συναναρίγνυσθε αὐτῷ, 
ἵνα ἐντραπῇ. Καὶ μὴ ὡς ἐχθρὸν ἀγεῖσθε, ἀλλὰ νονῆι- 
τεῖτε ὡς ἀδῶφόν, ΠΡῸΣ ΚΟΡ, 5$. Εἰ δὲ τις 
λελύπηχεν, οὐκ ἐμὲ λελύπηχεν, ἀλλὰ ἀπὸ μέρους, 
ἵνα μὴ ἐπιύαρῶ πάντας ὑμᾶς, Ἰκανὸν τῷ τοιούτῳ 

ἢ ἐπιτιμία αὕτη, ἢ ὑπὸ τῶν πλειόνων, ὥστε τοὐναντίον 

ὑμᾶς μᾶλλον χαρίτασθαι͵ xai παραχαλέσαι, μὴ πὼς τῇ 

πιρισσοτέρα λύπη χαταποῦῇ ὃ τοιοῦτος, 

"Ort δεῖ τοὺς, μιτὰ τὸ πληρωθῆναι πάντα τρόπον 
τῆς dig αὐτοὺς ἐπιμελείας (93), ἐπιμένοντως τῇ 
ἰδία καχίαᾳ ἀποστρέφεσθαι. 

Κεράλ, δ΄. 

MATOGAIOZ. 'Ex» ἁμάρτῃ tiq σὲ ὁ ἀφελφός 

(31) Hunc loeum, μὴ πάλιν ἐλθόντα, ita in Vul- 
gata expressum legimus, Ne ilerum cum venero, 
humiliel me Deus apud vos : sed eorumdem ver- 
boruimn varia collocatio fecit, ut paulo aliter in- 
terpretatus sim. 

(22; Editio Paris, ἀμώρτῃ εἰς σέ, Sed illud, εἰς σέ, 
neque in edilione Ven. neque in noslris mss. 
legitur, Ibidem utraque editio et Reg. secundus 
μὴ σνγχοινωνῆτε. Reg. lerlius σνγχαινωνεῖτε, 

(23) Illud, εἰς μετάνοιαν, addidi ex Reg, tertio. 

PATROL. Gn, XXXI. 


nero ad vos, humiliet me Deus meus, el lugeam 
mullos ez iis qui ante peccaverunt, δὲ non egerunt 
panitentiam (11 Cor. xu, 21). | | 


Quod non oportet silere, quando aliqui peccant. 
Caput IT. | | 

Si autem peccaverit frater [uus, increpa eum 
(Luc. xvii, 3), ete. Et nolite communicare operibus 
infructuosis tenebrarum, magis autem et redar- 
guite (Ephes. v. 11). t 
Quod oportel in congressum et colloquium peeca- 

torum venire, non ob aliam causam, quam ut 

ipsos ad p«cenitentiam revocemus ; quo tandein 
modo fieri polerit citra peccatum, 
5 Caput IIT. 

Et ecce multi publicani et peccatores vsnientes, 
discumbebant cum Jesu et discipulis ejus. Et viden- 
tes Phariseci, dixerunt discipulis ejus ; Quare cum 
publicanisel peccatoribus manducat magister ves- 
ter ?. At Jesus audiens, ait illis : Non est opus va- 
lentibus medicus, sed male habentibus, Euntes 
autem discile quid est : Misericordiam volo, et non 
sacrificium. Non enim veni vocare justos, sed pec- 
catores ad penitentiam (Matth. 1x, 10-13). Erant. 
aulem appropinquantes ei omnes publicani et pec- 
calores, ul audirent. illum, Εἰ murmurabant 
scriba εἰ Phariszi, dicentes : Quia hic peccalores 
recipit, el manducat cum illis. Et ait ad. illos 


C parabolam istam, dicens: Quis ez vobis est, qui 
παραδολὴν ταύτην, λέγων. Τίς ἐξ ὑμῶν ἔχων ἐκα- ? 


habet centum oves, el si perdiderit unam ez illis, 
nonnne dimillit nonaginta novem in deserto, et 









vadit ad illam qu& perierat, donec 8. 3 inveniat 
eam ? (Luc, xv, 1-4), ete, Quod si quis non obedit 
verbo nostra, per epistoli | hunc notate, et ne com- 


misceamini cum illo, u 


|  confundalur, Et nolite 
quasi inimicum existimare, sed. corripite ut fra- 
trem (I Thess, wn, 14, 15). Si quis autem contris- 
tavit, non me conlristavit: sed ez parte, ut non 
onerem omnes vos. Sufficit illi, qui ejusmodi est, 
objurgatio hzc qux fil a pluribus : ila ut e con- 
trario magis donetis, et consolemini, ne forte 
abundantiori tristitia absorbeatur qui. ejusmodi 
est (II Cor. n, 5-7). — 

Quod oporlet eos qui perseverant in sua ipsorum 
nequitia, aversari, posteaquam eorum curatio 
omni modo tentata fuerit. 

Caput IV, 
Si peccaverit in te frater tuus, vade, corripe euin 
(24) Post voces εὕρῃ αὐτό, ita scriptum invenitur 
in Heg. tertio et in imnss. x«i εὑρὼν ἐπιτίθησιν imi... 
οὐ χρείαν ἔχονσι μετανοίας, Lege Lucam xv, 5. P.ur- 
sus ex eodem Luca adjecla sunl hiec in utroque 
libro veteri. εὐφρανθῆναι di xui ἔδει, ὅτε ὁ ἀδελφὸς 
σὺν οὗτος νεχρὸς ἦν χαὶ ἀνέξησε, χαὶ ἀπολωλὼς χαὶ 
εὑρέθη, Legi potesl versiculus 33 ejus quod modo 

ci VA T^ L T 
( ilio Paris. τῆς αὐτῶν ἐπιμελείας, Anliqui 

tres libri τῆς εἰς αὐτοὺς ἐπιμελείας. s - 

25 


110 


S. BASILII MAGNI. 


180 


inter te et ipsum solum. Si te audierit, lucratus es. A σον, ὕπαγε, ἔλεγξον αὐτὸν μεταξὺ σοῦ xci αὐτοῦ 


fratrem (uum » si vero non audierit. adhibe tecum: 


unum,vel duos, ut in ore duorum vel trium testium 

stet omne verbum. Quod si non audierit eos, dic 

Ecclesie : si autem Ecclesiam quoque non au- 

dierit, sit (ibi sicut ethnicus et publicanus (Matt, 

xviHn, 15-17). 

REGULA ΜΠ|. 

Quod non debet Christianus injuriarum accepta- 
rum memor esse, sed illas iis qui in se delique- 
rint ex corde condonare. 

Caput I. 

Si non dimiseritís hominibus delicta eorum, ne- 
que Pater vester celestis dimittet delicta vestra ; 
si autem duniseritis hominibus peccata eorum, 
dimittet et vobis Pater vester calestis (Matth. vi, 
14, 15). 

REGULA LIV. 
Quod non oportet se invicem judieare in iis quee 
ἃ Scriptura sunt concessa. 
Caput 1. 

Nolite judicare, ut non judicemini. In quo enim 
judicio judicatis, judicabimini (Matth. vu, 1)... No- 
lite judicare, et non judic.:bimini : nolite condem- 
nare, οἱ non condemnabimini(Luc. vi, 35).... Alius 
quidem credit se manducare omnia ; qui autem in- 
firmus est, olera manducat. Is qui manducat, non 
mandücantem non spernat : et qui non manducat, 
manducantem non judicet. Deus eniin illum assum- 
psit. Tu qui es qui judicas alienum servum? Do- 
mino suo stat, aut cadit : stabit autem : potens est 
enim Deus statuere illum. Alius enim 94 && judicat 
diem inter diem : alius vero judicat omnem diem, 
unusquisque in suo sensu abundet. Qui sapit diem, 
Domino sapit : et qui non sapit diem, Domino non 
sapit. Et qui manducat, Domino manducat : grà- 
tias enim agit Deo. Et qui non manducat, Domino 
non manducat, et gratias agit Deo (Rom. xw, 2-6). 
Et paulo post: Itaque unusquisque nostrum pro se 
rationem reddet Deo. Non ergo amplius nos invicem 
judicemus (ibid. 12, 13)..... Nemo ergo vos judicet 
in cibo, aut in potu, aut in parte diei festi, aut 
neomeniz, aut sabbatorum, quae sunt umbra 
futurorum (Coloss. n, 16, 17). 


Quod non oportet hesitare in his que a Scriptura 
permissa sunt. 


Caput II. 


Beatusquinon judicat semetipsum in eo quod pro- 
bat. Qui autem discernit, si manducaverit, condem- 


(26) Reg. tertius 'Exv γὰρ καῇ. — 

(27) Utraque editio δυνατὸς γὰρ ὁ. Reg. primus 
δυνατὸς γὰρ ἐστιν ὁ. Codex Combef. et Reg. tertiis 
δυνατὸς γὰο ὁ Κύριος, potens est enim Dominus. Ihi- 
dem utraque editio ^O μὲν χρίνει. Libri veteres Ὃς 

ty γὰρ xptvst. 

(28) Sic codex Combef. et Reg. tertius preter 
Messanensem. Utraque editio εὐχαριστεῖ yao τῷ 
Θεῷ. Καὶ μετ΄ ὀλίγα" ᾿Αρα' quod mutilum erat et 


C 


D 


μόνον. 'Edv σου ἀχούσῃ, ἐκπέρδησας τὸν ἀδελφόν 
σον" ἐὰν δὲ μὴ ἀχούσῃ, παράλαδε μιτὰ σοῦ ἔνα 
ἢ δύο, ἵνα ἐπὶ στόματος δύο ij τριῶν μαρτύρων 
σταθῇ πᾶν ῥῆμα, 'Ek» δὲ παραχούσῃ αὐτῶν, εἰπὲ 
τῇ ᾿Εχχλησίᾳ' ἐὰν δὲ χαὶ τῆς Ἐχχλησίας παραχούσῃ, 
ἔστω σοι ὥσπερ ὁ ἐθνιχὸς χαὶ ὁ τελώνης. 
ΟΡΟΣ NT 
Ὅτι οὐ δεῖ τὸν Χριστιανὸν μνησιχαχεῖν, ἀλλ᾽ ἀπὸ 
χαρδίας ἀφιέναι τοῖς εἰς αὐτὸν ἡμαρτηχόσιν. 


Κιφάλ. α΄ 
ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. "Ex» μὴ (26) ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώ- 
ποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, οὐδὲ ὁ Πατὴρ ὑμῶν 
0 ουράνιος ἀφήσει τὰ καοαπτώματα ὑμῶν: ἐὰν 
δὲ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, 
ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ Πατὸρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος. 
OPOZ NA 
Ὅτι οὐ δεῖ χρένειν ἀλλήλους ἐπὶ τοῖς ὑπὸ τῆς Γρα- 
φῆς σνγχεχωρημένοις. 
Κιφαλ. α΄ 
ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Mà χρίνετε, ἵνα μὴ χριθῆτε. Ἕν 
à γὰρ χρίματι χρίνετε, χριθήσεσθε. ΛΟΥΚΑΣ. 
Μὴ χρίνετε, χαὶ οὐ μὴ xpitt μὴ χαταδιχάώ- 
Get, χαὶ οὐ μὴ χαταδιχασθῆτε, ΠΡΟΣ POM. Ὃς 
μὲν πιστεύει φαγεῖν πάντα, ὁ δὲ ἀσθενῶν λώ- 
χανα ἐσθίει. Ὁ ἐσθίων τὸν μὴ ἐσθίοντα μὴ ἐξου.-- 
θενείτω, xai ὁ μὴ ἐσθίων τὸν ἐσθίοντα μὴ χρινέ- 
τω. Ὃ Θεὸς γὰρ αὐτὸν προσελάδετο. Σὺ τίς εἶ ὃ 
κρίνων ἀλλότριον οἰχέτην ; Τῷ ἰδίῳ Κυρίῳ στήχει, 
ἢ πίπτει" σταθήσεται δέ' δυνατὸς γὰρ ἐστιν ὁ 
Θεὸς (27) στῆσαι αὐτόν. Ὃς μὲν γὰρ χρίνει ἡμέ- 
ρᾶν παρ᾽ ἡμέραν, ὃς δὲ χρίνει πᾶσαν ὑμέραν, ixa- 
στος ἐν τῷ ἰδίῳ νοὶ πληροφορείσθω, 'O φρονῶν 
τὴν ἡμέραν, Κυρίῳ φρονεῖ χαὶ ὁ μὴ φρονῶν τὰν 
ἡμέραν, Κυρίῳ οὐ φρονεῖ, Καὶ ὁ ἐσθίων, Κυρέω 
ἐσθίε:- εὐχαριστεῖ γὰρ τῷ Θεῷ (98). Καὶ ὁ μὴ 
ἐσθίων. Κυρίῳ οὐχ ἐσθίει, χαὶ εὐχαριστεῖ τῷ Θεῷ. 
Καὶ μετ. ὁλίγα' "Apa οὖν ἕχαστος ἡμῶν περὶ 
ἑαυτοῦ λόγον δώσει τῷ Θεῷ. Μωχέτι οὖν ἀλλή- 
λους χρίνομεν (29). ΠΡῸΣ ΚΟΛ. Mà οὖν τις ὑμᾶς 
χρινέτω ἐν βρώσει, ἢ iv πόσει, ὃ ἐν μέρει ἐορ- 
τῆς, ἢ νουμηνίας, ἢ σαδδάτων, ἃ ἐστι σχιὰ τῶν 
μελλόντων. 
Ὅτι οὐ δεῖ διαχρένεσθαι ἐπὶ τοῖς ὑπὸ τῆς Γραφῷς 
συγχεχωρῃμένοις. 
Κεφάλ. B. 
ΠΡΟΣ ΡΩΜ. Μακάριος ὁ μὴ χρίνων ἑαυτὸν ἐν 
ᾧ δοχιυαξει. 'O δὲ διαχρινόμενος, ἐὰν φάγῃ, κα 


truneum. Mox utraque editio πεοὶ αὐτοῦ, Reg. 
tertids πεοὶ ἐχυτοῦ. 

(29) Post verbum xȒveurv ita scriptum inveni- 
tur in editione Ven. et in Messana. et in aliis tribus 
mss. Δῆλον δὲ, ὅτι ἐν τοῖς τοιούτοις ὡς Ex τούτων χαὶ τά 
τοῦ Ἐκγγελίου am γενέσθαι" quie verba omnia in 
editione Paris. desunt ; nec dubito, quia melius 
absint, eum aperie librariorum siat aut addita .. 
menta, aut glossemata, eaque male consarcinata. 

. s « 


181  MORALIA.  .— 182 
ταχέχριται' ὅτε. οὐκ ἔχ πίστεως, Πᾶν δὲ ὃ οὐκ A natus est, quia non ez fide. Omne autem, quod non. — 
ix πίστεως, ἁμαρτία ἐστίν, ΠΡῸΣ KOA.- Eb ἀπ-- esterfide, peccatum est (Hom. xiv, 22, 93), ;- E 
εθάνετε σὺν Χριστῷ ἀπὸ τῶν στοιχείων τοῦ χό- — moriuiestis eum Christo ab elementis mundi, quid 
σμου, τί ὡς ζῶντες ἐν χόσμῳ δογματίξεσθε ; Mà — lamquam viventes in mundo decernitis? Ne tetige- 
ἅψῃ, μηδὲ γεύσῃ, μηδὲ ϑίγῃς (30) ὦ ἔστι πάντα — ris, meque gustaveris, neque-contrectaveris ; que ^ 
εἰς φθορὰν τῇ ἀποχρῆσει, κατὰ τὰ «εν τα xvi — sunl omnia in interitum ipso usu, secundum pra- 
diducxa)iug τῶν ἀνθρώπων, ὁ’ ID cepta et doctrinas hominum (Coloss. wu, 0-93). 
Ὅτι οὐ δεῖ κρίνειν περὶ τῶν ἀδήλων. —— .,. — Quod de rebus incerlis non. est judieandum. ... 
Κιφάλ. y^ «i | Caput III |... nol 
ΠΡῸΣ ΚΟΡ. α΄. Ὥστε μὴ πρὸ καιροῦ τι χρίνετε, Itaque nolite ante tempus judicare, quoadusque 
ἕως ἂν ἔλθῃ à Κύριος, ὃς x«i φωτίσει τὰ χρυ-. — veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita te- 
πτὰ τοῦ σχότους, χαὶ φανερώσει τὰς βουλὰς τῶν — nebrürum, et. manifestabil consilia rordium . et 
χαρδιῶν * καὶ τότε ὁ ἔπαινος γενήσεται ἐχάστω — (une laus erit unicuique a Deo (I Cor. tv, 5). 
ἀπὸ τοῦ Θεοῦ, ᾿ L'WN (oi on 1 


Ὅτι οὐ δεῖ ἐν προσωποληψία κρίνειν, - Quod non oportet judicare habita per&oh Tu 
B ratione, -— ^ | PN 
Κεφαλ. ὃ, ζ΄ Caput IV. 


IQANNHI, Ei περιτομὴν λαμδάνει ἄνθρωπος ἐν Si circumcisionem accipit homo in Sabbato, ut 
Σαδθάτῳ, ἵνα μὴ λυθῇ ὁ νόμος Μωύσέως, ἐμοὶ mom solvatur ler Moysis, quid mihi indignamiini 
τί (30) χολᾶτε, ὅτι ὅλον ἄνθρωπον ὑγιῆ ἐποίησα — quia lotum hominem sanum feci in. Sabbato? No- 
i» Καβδάτῳ ; Mà κχρίνετε xar' ὄψιν, ἀλλὰ τὴν δι- ife judicare secundum faciem, sed justum judi- 
χαίαν χρίσιν xpívatt, cium judicale(Joan. vn, 23, 94). — 
Ὅτι οὐ δεῖ χαταχρίνειν τινὰ, μὴ πρότερον ἐπὶ παρ- Quod non debemus quemquam condemnare , nisi . 

ουσίᾳ (32) αὐτοῦ τὰ κατ᾽ αὐτὸν ἀχριδώσαντες, prius ipso presente diligenter expenderimus il- - 

κἂν πολλοὶ ὥσιν οἱ χατηγοροῦντες. lius agendi rationem, etiamsi adsint multi ac- 
Io .. | cusalores. ies | "Ter 
wey Κεφάλ, εἰ, ry? CABWMS ὧν Anco 
 IQANNHI, Λέγει Νιχόδημος, ὃ ἐλθὼν πρὸς αὖ- Dicit Nicodemus, ille qui venit ad eum nocte 


' 
τὸν νυχτὸς, εἷς ὧν ἐξ αὐτῶν ' Μὴ ὁ νόμος ἡμῶν — quiunus erat ez ipsis; Nunquid lez. nostra judi- 
χρένει, (33) τὸν ἄνθρωπον, ἐὰν, μὴ ἀκούσῃ, παρ᾽ c cat hominem, nisi prius audierit ab ipso, et 97 5 
αὐτοῦ πρότερον, x«i γνῷ τί ποιεῖ ; IIPAZEIZ. Ὡς, cognoveril quid. faciat ὃ... (Joan. vu, $0,654.) Et 
δὲ πλείους ἡμέρας διέτριδον ἐκεῖ, ὁ Φῆστος τῷ — cum dies complures ibi immorarentur, Festus regi 
Éacüsi ἀνέθετο τὰ κατὰ τὸν Παῦλον, λέγων" 'Avüp — retulit causam pauli, ic ide Mam est re- 
τίς ἐστι χαταλελειμμένος ὑπὸ Φήλιχος δέσμιος, περὲ — lirtus α Felice vinctus, « ? quo yy jenen Hieroso- 
οὔ γενομένου μου εἰς Ἱεροσόλυμα ἐνεφάνισαν oi àp- — lyptis, sigmificartnt mihi principes sacerdotum et 
χιερεῖς xai oi πρεσδύτεροι τῶν Ἰουδαίων αἰτούμενοι — seniores Judcorum, postulantes adversus illum 
xaT' αὐτοῦ χαταδίχην'" πρὸς οὖς ἀπεχρίθην, Ὅτι o» — damnationem ; ad quos respondi : Quia non est 
ἔστιν ἔθος Ῥωμαίοις χαρίξεσθαί τινα ἀνθρωπον (34), Romanis consuetudo tradere . ς 
πρὶν ἥ à χκατηγορούμενος κατὰ πρόσωπον ἔχῃ τοὺς χα- — priusquam is qui accusatur, 
τηγόρους, τόπον τε ἀπολογίας λάδῃ περὶ τοῦ ἐγκλήματος. — cusalores, locumque defendi. 

PLUS (Act. xxy, 14-16), 









| OPOYNE. ——— nid REGULA LV... Ls adios 
Orc δεῖ εἰδέναι χαὶ ὁμολογεῖν παντὸς ἀγαθοῦ τὴν — Quod sciendum est atque confitendum eujusvis 
χάριν, xxi αὐτῶν τῶν ὑπὲρ Χριστοῦ παθημάτων boni largitlionem, et ipsarum afllictionum quae 
τὴν ὑπομονὴν παρὰ Θεοῦ ὑπάρχειν, —— p - Christi. eausa accidunt, tolerantiam a Deo pro- 


Κεψώλ, α΄, EIL εν Caput I. INI 

IGANNHZ. Οὐ δύναται ἄνθρωπος λαμβάνειν Non potest homo accipere quidquam, nisi fuerit 
οὐδὲν, ἐὰν μὴ ἢ δεδομένον αὐτῷ ix τοῦ οὐρανοῦ, ei datum de celo (Joan. 1i, 27). Quid autem habes 
IIPOX KOP, α΄, Ti δὲ ἔχεις, ὃ οὐκ ἔλαδες :Σ ΠΡῸΣ — quod non accepisti ἢ... (I Cor. 1v, 7.) Gratía enim. 


. (30) Utraque editio μὴ θέγῃς, Libriantiqui μηδὲ — neque in editione Ven. neque in ullis veteribus li- 
θέγῃς: | brisreperiantur. —— τ ursi] 

(31) Voeula τὲ in duobus mss. deest, . (33) Utraque edilio ἡμῶν zpivz. At mss. duo κρένει, 

(32) Veteres duo libri ὑπὸ παρουσίᾳ, Ibidem utra- (34) Melius sacer lexus vulgatus, in quo post vo- 
que editio et Reg. secundus ἀκριδώσαντες, Aliiduo — cem ἀνύρωπον addilum esl. εἰς ἀπώλειαν. ad inferis 
mss, ἀχριβώσαντα, Haud longe editio Paris, Nixo- — (umi iradere, Stam Beg. lertius πρόσωπον ἔχοι, 
ὄημος πρὸς αὐτούς, sed has voces, πρὸς αὐτούς, eX λάθοι, | ^ | un 
Bibliis ab aliquo otioso additas fuisse pulo, cum — . 


*4 


"y € 


,83 


S. BASILII MAGNI 


18$ 


estis saloati per fidem, el. hoc non ez vobis, Dei À E€EX. Τῇ γὰρ χάριτέ ἔστε σεσχωσμένοι διὰ tis 


donum esl; non ez operibus, ut ne quis glorietur 
(Ephes. τι, 8)... Et hoc a4 D20, quia vobis donatum 
est pro Christo, non solum ut in eum credatis, sed 
ut etiam pro illo patiamini, idem certamen haben- 
tes (Philipp. 1, 28, 29), etc. 


Quod Dei bsneficia non sunt silentio preetermit- 
tenda, sed grates pro ipsis sunt persolvendes. 


Caput Il. 


Et rogabat illum vir, a quo demonia erierant,ut 
cum eo esset. Dimisil autem eum Jesus, dicens: 
Redi in domum tuam, et narra quanta illi fecit 
Deus. Et abüt per universam civitatem,pradicans 


quanta illi fecisset Jesus (Luc. vui, 38,39)..... EU B 


cum,jngrederetur quoddam castellum,occurrerunt 
ei decem viri leprosi, qui steterunt a longe. Et le- 
vaverunt vocem, dicentes : Jesu praceptor miserere 
nostri. Et aspiciens, dixit eis: Euntes, ostendite 
vos sacerdotibus. Et factum est dum irent mundati 
sunt. Unus autem ez illis, ut vidil quod sanatus 
est,regressusest cum magna voce glorificans Deum, 
Et cecidit in faciem ante pedes ejus, gratias agens 
ei: el hic erat Samaritanus, Respondens autem Je- 
sus dixit : Nonne decem mundati sunt? et novem 
ubi sunt ? Non sunt inventiqui redierint, ut darent 
gloriam Deo, nisi hic alienigena. Eta illi : Surge, 
vade : fides tua te salvum fecit (Luc. xvi, 12-19). 
Gratia autem Dei sum id quod sum (I Cor. xv, 
10).... Omnis creatura Dei bona est, et niAil rejíi- 
ciendum, quod cum gratiarum actione percipitur 
(I Tim. iv, 4. 


. . 976 REGULA LVI. 


Quod precationibus et vigiliis assidue incumben. 
dum sit. 


Caput 1. 


Petite,et dabitur vobis : quaerite et invenietis : 
pulsate, et aperietur vobis. Omnis enim qui petit, 
accipit: el qui quarit,inveni:et pulsanti aperietur 
(Matth. vu, 7, 8), etc. Dicebat autem et parabolam 
ad illos : quod oportet semper orare, et non deficere 
dicens: Judez quidam erat in quadam civitate (Luc. 
xvin, 1, 2), et reliqua. Attendite autem vobis, 


nequando graventur corda vestra in. crapula, et D 


ebrietate, el curis hujus vita :et derepente superve- 
niat in vos dies illa. Tanquam laqueus enim super- 
veniet in omnes, qui sedent super faciam omnis 


(33) Antiqui duo libri τὸ ὑπέρ. Vocula τό in utra- 
que editione desideratur. u 

(36) Sic Regii primus et tertius. Utraque editio 
ἐξελήλυθε. , 

(37) Utraque editio et codex Combef. ἐπὶ τοὺς 
πόδας. Alii duo mss. ὑπὸ τούς, Placet magis quod 
legitur in sacro textu vulgato παρὰ τούς. Nec ita 
multo post editi οὐχὶ δέκα. At mss. duo οὐχὶ οἱ δέκα, 

(38) Post verbum εἰμέ sequuntur hec continen- 
ter in Messan. et in Reg. terlio, τῷ dt Θεῷ χάρις τῷ 
δόντι ἡμῖν τὸ νῖχος διὰ Ἰγσοῦ Χριστοῦ.... εὐχαρι- 


πίστεως" χαὶ τοῦτο οὐχ ἐξ ὑμῶν" Θιοῦ τὸ δῶρον" 
οὐκ ἐξ ἔργων, (vx μή τις χαυχήσηται. ΠΡΟΣ 


ΦΙΛΙΠ. Καὶ τοῦτο ἀπὸ Θεοῦ, ὅτε ὑμῖν ἐχαρίσθῃ 
τὸ ὑπὲρ (33) Χριστοῦ, οὐ μόνον τὸ εἰς αὐτὸν πι- 
στεύεν, ἀλλὰ χαὶ τὸ ὑπὶρ αὐτοῦ πάσχειν, τὸν 
αὐτὸν ἀγῶνα ἔχοντες, χαὶ τὰ ἑξῆς. 


ἀπ  ΥῚ 


. 3 - - * L - - 
Ort οὐ δεῖ σιωπᾷν τὰς εὐεργεσίας τοῦ Oio2, ἀλλ 


εὐχαριστεῖν ἐπ᾿ αὐταῖ,. 
Κεγάλ, D. 

AOYKAZ. "Edétro δὲ αὐτοῦ ὁ ἀνὴρ, ἀφ᾽ οὗ 
ἐξεληλύθει (36) τὰ δαιαόνια, εἶναι σὺν αὐτῷ. Απε- 
λυσε δὲ αὐτὸν ὁ ᾿Ιησοῦς, λέγων, Ὑπόστρεφε εἰς τὸν 
οἶχόν σου, x«i διηγοῦ ὅσα ἐποίησέ σοι ὁ Θεὸς. Καὶ 
ἀπῆλθεν εἰς ὅλην τὴν πόλιν χηρύσσων ὅσα íroincty 
αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς. ΛΟΥΚΑΣ, Καὶ εἰσεορχομένου αὐτοῦ 
ti; τινα χώμην, ὑπήντησαν αὐτῷ δέκα λεποοὶ ἄνδοες, 
οἱ ἔστησαν πόῤῥωθεν. Καὶ αὐτοὶ ἦραν φωνὴν, λέγοντες" 
Ἰησοῦ ἐπιστάτα, ἔλέησον ἐμᾶς. Καὶ ἰδὼν, εἴπεν 
αὐτοῖς - Πορενήξδντες, ἐπιδείξατε ἑαυτοὺς τοῖς ἱερεῦσι, 
Καὶ ἐγένετο ἐν τῶ ὑπάγειν αὐτοὺς, ἐχαθαοίτθησαν͵ 
Εἷς δὲ τις ἐξ αὐτῶν ἰδὼν, ὅτι ἰάθη, ὑπέστρεψς 
μετὰ φωνῆς μεγάλος δοξάζων τὸν Θεόν, Καὶ ἔπεσεν 
ἐπὶ ποόσοπον ἐπὶ 700; πόδας (31) αὐτοῦ, εὐχαριστῶν 
αὐτῷ: χαὶ αὐτὸς ἦν Σαμαοείτης. ᾿Αποχριθεὶς δὲ ὁ 
Ἰησοῦς εἶπεν: Οὐχὶ οἱ δέχα ἐχαθαρίσθησαν ; Οἱ δὲ 
ἐννέα ποὺ ; Οὐχ εὑρέθησαν ὑποστρέψαντες δοῦναι 
δόξαν τῷ Θεῶ, εἰ μὴ ὁ ἀλλογενὴς οὗτος. Καὶ εἶπεν 
αὐτῶ" ᾿Αναστὰς πορεύον" ἢ πίστις σου σέσωχέ Gt. 


C ΠΡΟΣ ΚΟΡ. α΄. Χάριτι δὲ Θεοῦ εἰμι ὃ εἰμι (38). ΠΡΟΣ 


ΤΙΜ. α΄. liz» xrízua Θεοῦ χαλὸν, xai οὐδὲν ἀπό- 
βλητον, μετ᾿ εὐχαοιστία; λαμθανόμενον. 
ΟΡΟΣ Ne. 
"Ort δεῖ προσχαρτερεῖν ταῖς προσευχαῖς x«i ταῖς 
ἀγρυπνίαις. 
Κιφαλ. «. 

MATOAIOZ, Αἰτεῖτε, xai δοθήσεται üpiv' ζητεῖτε, 
xai εὐρήσιτε' χρούετε, χαὶ ἀνοιγήσεται ὑμῖν. Πᾶς 
γὰο ὁ αἰτῶν λάμβανει - χαὶ ὁ ξητῶν εὑρίσχει. 
x«i τῷ χρούοντι ἀνοιγήσεται, xxi τὰ ἐξής. AOYKAZ, 
Ἔλεγε δὲ xoi παροαδολὴν αὐτοῖς, πρὸς τὸ δεῖν 
πάντοτε ποοσεύχεσθαι, καὶ μὴ ἐκκακεῖν, λέγων" 
Κριτὴς ἦν ἔν τινι volt. (39), x«i τὰ Doux. 
AOYKAZ. Προσέχετε δὲ ἑαυτοῖς, μήποτε βκουν- 
θῶσιν ὑμῶν αἱ χαρδίαι ἕν χραιπάλῃ, xoi μέθῃ, 
χαὶ μερίμναις βιωτιχαῖς, x«i αἰφνιδίως ἐφ᾽ ὑμᾶς 
ἐπιστῇ ἡ ἡμέρα ἐχιίη, Ὡς παγὶς γὰρ ἐπελεύσεται 


στοῦντες πάντοτε ὑπὶο πάντων ἐν ὀνόματι τοῦ Kuptou 
ἡμῶν 'Iuzo9 Χοιστοῦ τῷ Θεῷ x«i Πατρὶ, Deo autem 
gralia, qui dedit nobis victoriam per Jesum 
Christum... gratias agentes semper pro omnibus 
in nomine Domini nostri Jesu Christi Deo et 
Patri : quie verba inveniuntur partim I Cor. xv, 
37. partim Ephes. v, 20. . . 

(39) Reg. tertius el Messan. χριτῶς τες Ὧν ἔν τενε 
πόλει τὸν Θεὸν μὴ φοθούμενος, etc., ud illas usque 
voces, ἐχδίχησιν αὐτῶν ἐν τάχει. Statim Reg. ter- 
tius tinere βαουνθῶσιν αἰ, 


785 


MORALIA. 


786 


ἐπὶ πάντα; τοὺς χαβημένου;ς ἐπὶ πρόσωπον πόσης À lerram. Vigilate ilaque, omni tempore orantes, ut 


τῆς γῆς. ᾿Αγρυπνεῖτε οὖν, ἐν παντὶ χαιεῷ δεόμενοι, 

ἵνα χαταξιωθῆτε ἐκφυγεῖν πάντα τὰ μέλλοντα γενέσθαι 

(10), xai σταθῆναι ἔμπροσθεν τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου, 

ΠΡῸΣ KOA. Τῇ προσευχῇ προσχαρτερεῖτε, γρηγοροῦν- 

τες ἐν αὐτῇ ἐν εὐχαριστία, ΠΡῸΣ GEXX. α΄, Παντοτε 

χαίρετε, ἀδιαλείπτως προτεύχετθε, 

Ὅτι δεῖ ὑπὲρ αὐτῶν τῶν πρὸς τὴν χαθημερινὴν 
χρείαν τοῦ σώματος εὐχαριστεῖν πρύτερον τῷ Θεῶ, 
xai οὕτω μεταλαμξάνειν. 

Κεγάλ, Bf. 

ΜΑΤΘΛΙΟΣ. Καὶ λαδὼν τοὺς πέντε ἄρτους, καὶ 
τοὺς δύο ἰχθύας, εὐχαριστῆσας, ἔχλασε καὶ 
ἔδωχε τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ " oi δὲ μαθηταὶ τῷ 
ὄχλῳ, ΠΡΆΞΕΙΣ. Εἰπὼν δὲ ταῦτα, vui λαδὼν do- 
τον; ηὐχαρίστησε τῷ Ora ἐνώπιον πάντων, καὶ 
κλάσας, ἤρξατο ἐσθϊειν. ΠΡῸΣ TIM. α΄, Πᾶν χτέσμα 
Θεοῦ χαλὸν, x«i οὐδὲν ἀποΐλητον, μετὰ εὐχαριστίας 
λαμβανόμενον, 

Ὅτι οὐ dii βαττολογεῖν προσευχόμενον ἐν τῷ φθαρτὰ 

καὶ ἀνάξια τοῦ Κυρίου αἰτεῖν, 


Κεφάλ, y. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ, Προσευχόμενοι δὲ, μὴ βαττολογήσητε, 
ὥσπερ οἱ ἐθνιχοί, Δοχοῦσι γὰρ, ὅτι ἐν τῇ πολυλογία 
αὐτῶν εἰταχουσθήσονται. Mm» οὖν ὁμοιωϊῆτε αὐτοῖς * 
οἶδε γὰρ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος, ὧν χρείαν ἔχετε, 
πρὸ τοῦ ὑμᾶς αἰτῆσαι αὐτόν, AOYKAX, Καὶ ὑμεῖς μὴ 
ξατεῖτε τί φάγητε, καὶ τί πίητε " xui μὴ μετεωρίξεσθε, 
Πάντα γὰρ ταῦτα τὰ ἔθνη τοῦ χόσμον ἐπιζητεῖ, “Ὑμῶν 
δὲ ὁ Πατὴρ οἶδεν ὅτι χρηξετε τούτων. 


Πῶς δεῖ προσεύχεσθαι, xai ἐν ποία τῆς ψυχῆς χατα- 
στάσει, 


Κιφαλ, d. 

MATOAIOZ. Πάτερ (&1) ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς, 
ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου, ἐλθέτω d; βασιλεία σον, γενὴ- 
θήτω τὸ θέλημαξ σον, καὶ τὰ ἑξῆς, MATOAIOZ, 2η- 
τεῖτε δὲ πρῶτον τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, χαὶ τὴν du- 
χαιοσύνην αὐτοῦ, ΜΑΡΚΟΣ, Ὅταν στέχητε πρόστυχό- 
pivot, ἀφέετε (45) εἴ τι ἔχετε χατὰ τινος, ΠΡῸΣ TIM. 
α΄, Βούλομαι οὖν προσεύχεσθαι τοὺς ἄνδρας ἐν παντὶ 
τόπῳ, ἐπαίροντας ὁσίας χεῖρας, χωρὶς ὁργῆς καὶ διαλο- 
"ισμῶν, 


C 


digni habeamini fugere isla omnia, quz futura 
sunt, et stare ante Filium hominis (Luc.xxr, 3á- 
36)... Orationi instate, vigilantes in ea, in gratia- 
rum actione (Coloss. iv, 3)... Semper gaudete, sine 
intermissione orate (1 Thess. v, 16). 


Quod oportet etiam pro iis quem quotidiana cor. 
poris necessitas requirit, prius gralias agere 
Deo, et ita demum sumere. 

Caput IT. 

Et acceplis quinque panibus, et duobus piscibus, 
cum gratias egisset, fregit, et dedit discipulis suts 
discipuli autem turbe (Matth. xiv, 419,.... Et cum 
hac dirisset, et sumpsisset panem, gratias egit Deo 


B in conspectu omnium : et cum fregisset, caepit man. 


ducare (Acl. xxvin,35)... Omnis creatura Dei bona 

est, et nihil rejuciendum, quod cum gratiarum ac- 

Lione percipitur (ITün. vi,4). 

Quod non oportet inani et prolixa precatione uli 
in petendis rebus quie corruptioni sunl obnoxii 
et Domino indigne. 

Caput II. 

Orantes autem, nolite multum loqui, sicut eth- 
nici. Pulant enim quod in mulliloquto suo exat- 
dientur. Nolite ergo assimilari eis: scit enim Pater 
vester celestis, quid opus sit vobis, antequam peta- 
tis eum (Matth. v1,7,8,).... Et vos nolite quzrere 
quid manducelis, et quid bibatis: et nolite in su- 
blime tolli. Hzcenim omniagentes mundi quarunt. 
Pater autem vester scit quoniam his indigetis(Luc., 
xn, 29, 30). 

Quomodo orandum sit, et in quali animi statu. 

* 


Caput IV 

Pater noster, qui es in calis, sanctificetur nomen 
tuum : advenial. regnum tuum fiat voluntas tua 
(Matth. vi, 9, 10), et cietlera, Querite autem 977 
primum regnum Dei, et justitiam ejus (Ibid. ?3)... 
Cum steteritis orantes, dimittite si quid habetis 
adversus aliquem (Marc. xi, 253)... Volo ergo vi- 
ros orare in omni loco,levantes puras manus, sine 
ira et diceptationibus (Tim. τι, 8) 


Ὅτι δεῖ προσεύχεσθαι ὑπὲρ ἀλλήλων, xxi ὑπὲρ τῶν D Quod alii pro aliis orare debeant, et pro iis qui 


προιστώτων τοῦ λόγου τῆς ἀληθείας, 
Κεραάλ, ε, 
ΛΟΥ͂ΚΑΣ, Εἶπε δὲ ὃ Κύριος " Σίμων, Σίμων, ido) 
ὁ Σατανᾶς ἐξητήσατο ὑμᾶς, τοῦ σινιάσαι ὡς τὸν σῖτον " 
ἐγὼ δὲ ἐδεήθην περὶ σοῦ, ἵνα μὴ ἐχλίπη ἢ πίστις σου. 
ΠΡῸΣ EPEX. Προσεὺυχόμενοι ἔν παντὶ χαιρῷ ἐν πνεύ- 
ματι, χαὶ εἰς αὐτὸ ἀργυπνοῦντες πάντοτε ἐν πάσῃ προ- 


" Reg. primus μέλλοντα γίνεσθαι. 
41) Hic notari potest Dominicam orationem 
reperiri integram in Messanensi li 


verbo veritatis praefecti sunt. 
. Caput V. 

Ait autem Dominus : Simon,Simon,ecce Satanas 
erpetivit vos, ut cribraret sicut triticum, Ego au- 
tem rogavi pro tle, ut non deficiat fides tua (Luc. 
xxit, 31,32.) Orantes omni tempore in spiritu et in 
ipso vigilantes semper in omni instantia et obsecra- 


. (42) Utraque editio ἄφετε, Regii 


primus et tertius 
ἀφίετε, ᾿ 


481 


S. BASIL MAGNI 


1788 


Lone pro omnibus sanctis, et pro me, ul. deiur A σχαρτεϑήσιι χαὶ δεήσει, πειοὶ πάντων τῶν ἁγίων, χαὶ 


mihi sermo in apertione oris mci cum fiducia, no- 
(um facere mysterium Evangelii, pro quo legatione 
fungor in catena ; taut in ipso audeam prout opor- 
tet me loqui Ephes. v1, 18-20)... De catero orate 
pro nobis, ut sermo Domini currat, et gtorificetur 
in omnibus, sicut et apud vos'II Thess. wi, 1". 


Quod pro inimicis etiam orandum sit. 
Capwt VI. 

Orate pro calumniantibus et persequentibus vos, 
ut sitis filii Patris vestri qui in calis est. (Matth. 
v, ἀφ, 150). 

Quod non debet vir velato capite orare, prophe- 
tareve, neque mulier, aperto. 


Caput VII. 

Volo autem vos scire, quod omnis viri caput 
Christus est^ caput autem. mulieris, vir: caput 
vero Christi, Deus. Omnis vir orans, aut. prophe- 
lans, quidquam habens in capite, deturpat caput 
Ssuiwin: omnis vero mulier orans aut. prophetans 
non velato capite, deturpat caput suum (1 Cor. xi, 
3-5), et reliqua. | 

REGULA LVII. 
Quod non oportet magnifice sentire de seipso ob 
recte facta, neque alios contemnere. 
Caput I... 

Dixit autem ud quosdam qui in se confidebant, 
tanquam justi, et aspernabantur cateros, parabo- 
lam istam. Duo homines ascenderunt in. templum 


ut orarent : unus Phariseus, alter vero publica- C 


nus. Phrrisaus stans, hec apud se orabat : Deus 
gratias ago tibi quia non sum sicut caeteri homi- 
num : raptores, injusti, Θ ἃ aduiteri, vel etiam 
ut hic publicanus. Jejuno bis in Sabbato, decimas 
do omnium qua possideo, Bt publicanusa (longe 
sans, nolebat nec oculos ad celum levare : sed 
percutiebat pectus suum, dicens :. Deus, propitius 
esto mihi peccatori. Dico vobis, descendit hic jus- 
(ificatus in domum suam ab illo * quia omnis qui 
se ezaltat, humiliabitur : et qui se humiliat, exal- 
tabitur 'Luc. xvui, 9-14). 


REGULA LVIII. 


Quod non putandum sit Dei donum pecunia aut 


alia quavis arte comparari. 


Caput I. 
Cum vidissel autem Simon,quod perimpositionem 
manuum apostalorum datur Spiritus sanctus,obtu- 
it eis pecuniam, dicens : Date et mihi hanc pote- 


Hi ) Reg. primus ἄνδρα χαταχεχαλυμμένον. 

44) Reg. tertius δεῖ μέγα φρονεῖν. Aliquanto post 

Reg. primus brevius εἶπεν o Κύριος τὴν παραδολὴν 

ταύτην, 
(45) Utraque editio Φαρισαῖος, x«l ὁ ἕτερος. Anti- 

qui tres libri Φαρισαῖος, ὁ δὲ ἕτερος. lbidein Reg. 


ὑπὲο ἐμοῦ, ἵνὰ αἡ δοθῇ λόγος iv ἀνοίξει τοῦ στόματός 
μου ἐν παῤῥησίᾳ, γνωρίσαι τὸ μυστήριον τοῦ Εϑαγγε-- 
λίου, ὑπὲρ οὗ προεσδεύω ἐν ἁλύσει, ἵνα ἐν αὐτῶ παόῥυ,- 
σιάσωμαι ὡς δεῖ μὲ λαλῆσαι, ΠΡῸΣ GEXX. 9'. Τὸ λϑι-- 
πὸν προσεύχεσθε περὶ ἡμῶν͵ ἵνα ὁ λόγος τοῦ Kupiev 
τρέχη x«i δοξάξηται ἐν παντὶ, καθὼς χαὶ ποὸς ὑμᾶς. 
"Ort δεὶ χαὶ ὑπὲρ τῶν ἐχθρῶν προσεύχεσθαι. 
Κιφάλ. c. 

MATOAIOZ. Προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν ἐπηρεαξόντων 
ὑμᾶς, καὶ διωχόντων ὑμᾶς, ὅπως γένησθε υἱοὶ τοῦ Πα- 
τρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς. 

Ὅτι οὐ Jit ἄνδρα χεχαλυμμένον (43) προσεύχεσθαι, ὃ 
προφητεύειν, οὔτε γνκαῖχα ἀχαταχάλυπτον. 
Κεφαάλ. ζ΄. 

ΠΡΟΣ KOP. α΄. Θέλω δὲ ὑμᾶς εἰδέναι, ὅτι παντὸς ἀν- 
δρὸς à χεφαλὴ ὁ Χριστός ἔστι" x&pa)i δὲ “υναιχὸς ὃ 
ἀνήρ " χεφαλὴ δὲ Χριστοῦ ὁ Θεός. Πᾶς ἀνὴρ προσευ- 
χόμενος Y) προφητεύων, χατὰ χεφαλῆς ἔχων, χαταισχύ- 
νει τὴν χεφαλὴν αὑτοῦ. Πᾶσα dt γυνὴ προσευχομένη, 
ἢ προφητεύουσα ἀχαταχαλύπτῳ τῇ χεφαλῇ, χαταισχύ- 
νει τὴν χεφαλὴν αὑτῆς, xal τὰ ἑξῆς. 

OPOZ NZ. 
"Ort οὐ dst μεγαλοφρονεῖν (&&) ἐφ᾽ ἑαυτῷ ἐν τοῖς χατορ- 
θώμασι, xal ἐξονθενεῖν τοὺς λοιπούς. 
Κιφάλ. «. 

AOYKAZ. Εἶπε δὲ πρὸς τινας τοὺς πεποιθότας ἐφ᾽ 
ἑαυτοῖς, ὅτι εἰσὶ δίκαιοι, χαὶ ἐξουθενοῦντας τοὺς λοι- 
ποὺς, τὴν παραβολὴν ταύτην * Ανθρωποι δύο ἀνέδη σαν 
εἰς τὸ ἱερὸν προσεύξασθαι" ὁ εἷς Φαρισαῖος, ὁ δὲ ἕτερος 
(43) τελώνης. 'O Φαρισαῖος, σταθεὶς, πρὸς ἑαυτὸν ταῦτα 
προσηύχετο: Ὃ Θειὸς, εὐχαριστῶ σοι, ὅτι οὐχ εἰμὶ 
ὥσπερ οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων, ἅρπαγες, ἄδιχοι, μοε- 
χοὶ, ἣ καὶ (46) ὡς οὖτος ὁ τελώνης. Νηστεύω di; τοῦ 
Σαῤῥάτον - ἀποδεχατῶ πάντα ὅσα χτῶμαι. Καὶ ὁ τε- 
λώνης, μαχρόθεν ἑστὼς, ovx ἤθελεν οὐδὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς 
εἰς τὸν οὐρανὸν ἐπᾶραι " ἀλλ᾽ ἔτνπτεν εἰς τὸ στῦθος «ὦὁ- 
τοῦ λέγων * Ὁ Θεὸς, ἰλάσθητέ μοι τῷ ἀμαρτωλῷ. Δ έ- 
yo ὑμῖν, χατέδη οὗτος δεδικαιωμένος εἰς τὸν οἶχον αὐ- 
τοῦ, ἥπερ ἐχεῖνος (&7)* ὅτι πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν, τα- 
πεινωθήσεται" καὶ ὁ ταπεινῶν ἑαυτὸν, ὑψωθήσεταιε, 

OPOZ NH. 
Ὅτι οὐ δεῖ νομίξειν δωρεὰν Θεοῦ διὰ χρημάτων $ x«l 
δι ἄλλης τινὸς ἐπινοίας χτᾶσθαι. 
Κιφάλ. α΄. 

ΠΡΛΞΕΙΣ. Ἰδὼν δὲ ὁ Σίμων, ὅτι διὰ τῆς ἐπι- 
θέσεως τῶν «χειρῶν τῶν ἀποστόλων δίδοται τὸ 
Πνεῦμα τὸ ἅγιον, προσένεγχεν αὐτοῖς χρόέματα, 


primus ὁ δὲ Φαρισαῖος, σταθεῖ. — 
(46) Editio Paris. μοιχοὶ καί, Libri veteres μοι- 
ot 1; και. 21 
* (&1) Editio Paris. ὅπερ ἐχεῖνος, At mss. nostri ὃ 
γὰρ ἐκεῖνος. Mox utraque editio et Reg. secundus 
x«i ὁ ταπεινῶν. Alii duo mss. ὁ δὲ ταπεινῶν. 


189 MOBALIA. 190 


λέγων - Δδὸτε καμοὶ τὴν ἐξουσίαν ταύτην, ἵνα ᾧ ἅν Δ sladem. ut quicinque inposuero manus, ἀροίρτα 
ἐπιθῷ τὰς χεῖρας, λαμβάνῃ, Πνεῦμα ἅγιον, Πέτρος δὲ — Spiritum. sanctum, Pelrus autem. dizi ad eum : 
εἶπε πρὸς αὐτὸν * Té ἀργύριόν σον σὺν σοὶ εἴη (48) εἰς — Pecunia lua Lecum sit. in perdiL.onem :; quoniam 
ἀπώλειαν, ὅτι τὴν δωρεὰν τοῦ Θεοῦ ἐνόμισας διὰ χρη-ὀ — donum De existimasti pecunia possideri. Non est 
μάτων χτᾶσθαι. Οὐχ ἔστι σοι μερὶς, οὐδὲ χλῆρος ἐντῷ Libi pars,neque sors in sermone isto, cor enim tuum 
λόγῳ τούτῳ * à γὰρ καρδία σὸν οὐκ ἔστιν εὐθεῖα ivxv- — non est rectum coram Deo. Peenitentiam itaque age 
río) τοῦ Θεοῦ. Μετανόησον οὖν ἀπὸ τῆς xaxíx; cov αὖ hac nequilia (ua : et roga Dominum, si forte 
ταύτης, καὶ δεήθητι τοῦ Κυρίου, εἰ ἄρα ἀφεθὴ σεταὶ σοι — remiltatur tibi hzc cogitatio eordis tui. [n felleenim 
ἡ ἐπίνοια τῆς καρδίας σον. Εἰς γὰρ χολὴν pes amaritudinis, et vwdtodnm mee — 
x«i σύνδεσμον ἀδικίας ὁρῶ σὲ ὄντα, esse (Act. vur, 18-23). 

Ὅτι κατὰ ἀναλογίαν τῆς πέστεως ἐχάστω δίϑοται denn unieuique pro fidei ratióne veut a Deo 

παρὰ Θεοῦ χαρίσματα πρὸς τὸ συμφέρον .J dona ad utilitatem. | 
Κιφάλ. B. 

ΠΡῸΣ POM. Ἔχοντες δὲ χαρίσματα, κατὰ τὴν χά- 
per τὴν δοθεῖσαν ful», διάφορα, tive προγητείαν χατὰ 
τὴν ἀναλογίαν τῆς πίστεως, ΠΡῸΣ KOP, α΄. Ἑχάστω 
δὲ δίδοται ἢ νανέρωσις τοῦ ΠΙνεύματος πρὸς τὸ συμ- 
φέρον" ὦ μὲν γὰρ διὰ τοῦ Πνεύματος (49) δίδοται λό- 
γὸς σοφίας * ἄλλῳ δὲ λόγος DAS χατὰ τὸ αὐτὸ 
Πνεῦμα " ἑτέρῳ δὲ πίστις, ἐν τῷ αὐτῷ Πνεύματι " 
ἄλλῳ δὲ χαρίσματα ἰαμάτων - ἄλλῳ προφητεία " ἄλλῳ 
διαχρίσεις πνευμάτων " ἕτέρῳ δὲ 1 Jim (50) γλωσσῶν - 
ky Jt ἑρμηνεία γχωσσῶν. 


Ὅτι Li τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ δωρεὰν λαμβάνοντα δω- 


Habentes autem donatióni, secundum. pratis, 
qua data est nobis, differentes, sive prophetiam 
B. secundum rationem fidet | Rom , xut, 6)... Unicuique 
autem datur manifestatio Spiritus ad utilitatem :; 
alii quidem per Spiritum datur sermo sapientie ; 
alii autem sermo sciente, secundum eumdem Spi- 
ritum : alteri fides, in eodem Spiritu * alii dona 
sanitatum : alii prophetia : alii discretiones spiri- 
tuum : alii genera. linguarum : alu interpretátio 
sermonum (1 Cor. xu, 7-10]. 


Quod Dei donum gratis acceptum, sit gratis con- 


pti διδόναι, xmi μὴ πραγματεύεσθαι αὐτὴν πρὸς 
τὰς ἰδίας ἡδονάς, 


Κεφάλ, 7 
ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. ᾿Ασθενοῦντας TES λεπροὺς xa- 


ferendum : quodque luerum ex eo non sit quie- 
rendum, suarum voluptatum cáusa. 

Caput HI. 
Infirmos curate, leprosos mundate, daemones eji- 


θαρίξετε, δαιμόνια ἐχδάλλετε " δωρεὰν ἐλάθδετε, δωρεὰν — cile: gratis accepistis gratis date. Nolite possidere 
δότε. Μὴ χτήσησθε χρυσίον, μηδὲ ἀργύριον, μηδὲ χαλ- aurum,neque argentum neque 8.5 in zonis vestris 
C- ? 
χὸν εἰς τὰς ζώνας ὑμῶν. ΠΡΆΞΕΙΣ, Εἶπε δὲ Πέτρος ^ (Matth. x, 8, 9,)... Pelrus autem dizit : Ar rgentum 
᾿Αργύριον xai χρυσίον οὐχ ὑπάρχει μοι" ὃ δὲ ἔχω, — et aurum non est mihi: quod autem habeo, hoc 
τοῦτό σοι δίδωμι, "Ey τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ [ἰδὲ do. In nomine Jesu Christi Nazareni surge,et 
Ναξωραίου ἔγειραι χαὶ περιπάτει (51). Καὶ πιάσας αὖ — ambula. Et apprehensa manu ejus deztera, aile- 
τὲν τῆς διξιᾶς χειρὸς, ἤγειρεν αὐτόν, ΠΡῸΣ OEXS. 4. — vavit eum (Aet. ui, 06)... Neque enim fuimus in ser- 
Οὔτε γὰρ ἐν λόγῳ χολαχείας (52) ἐγενήθημεν, καθὼς ^ mone adulationis, sicul scitis : neque in occasione 
οἴδατε, οὔτε πραφέσει πλεονεξίας, Θεὸς μάρτυς " οὔτε 279 avaritiz, Deus δ τ est : neque quarentes 
ξητοῦντες ἐξ ἀνθρώπων δόξαν, οὔτε ἀφ᾽ ὑμῶν, | 
οὔτε ἀπ᾿ ἄλλων, Δυνάμενοι ἐν βάρει εἶναι, ὡς Xpt- 
στοῦ ἀπόστολοι " ἄλλ᾽ ἐγενήθημεν ἥπιοι (83) ἐν 
μέσῳ ὑμῶν. Ὡς ἐὰν τροφὸς θάλπῃ τὰ ἑαντῆς τέχνα, 
οὕτως ἱμειρόμενοι ὑμῶν εὐδοχοῦμεν μεταδοῦναι ὑμῖν οὐ 
μάνον τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ χαὶ τὰς ἑαυτῶν 
ψυχὰς, διότι ἀγαπητοὶ ἡμῖν ἐγενήθητε (55). 
Ὅτι ὁ τὴν πρώτην παρὰ Θεοῦ δωρεὰν εὐγνωμόνως 
δεξάμενος, xai σπονδαίως κατεργασάμενος εἰς τὴν 





ἐῷ ἐδ τα si nutrix P filios suos : ita. deside- 
rantes vos cupide, volebamus tradere vobis non so- 
lum Evangelium Dei, sed etiam animas nostras, 
quoniam charissiminobis factiestis (I Thess.,5-8). 
Quod qui primum Dei donum probo ae gralo 

animo suscepit, idque diligenter excoluit ad 


(48) lllud εἴη additi ex Reg. primo. 

(49) Veteres duo libri τοῦ Πνεύματος, Statim Reg. 
primus brevius xzz& τὸ αὐτὸ Πνεῦμα, xai τὰ ἑξῆς. 

($0) Reg. tertius διάχρισις πνευμάτων, ἑτέρῳ ἔν, N..-. Libri nostri omnes tum calamo notati, tum 

1) Sie antiqui duolibri. Utraque editio et Reg. lypis descripti perinde ut sacer textus vulgatus ἐγε- 

secundus ἔγειρε καὶ περιπάτει. ἤθημεν trtot, fuimus blandi, mites : ubi lamen Vul- 

(82) Utraqueeditio et codex Combef. recentiori gate auctor legil νήπιοι, facti sumus parvuli. 
IDanuJéyp ποτὲ χολαχείας, VOX ποτέ in nostris mss. (54) Editi et Reg secundus ἐγενήθητε Alii duo "X 
nonlegitur. Hoc ipsoin locoutraqueeditioet Reg. γεγένησθε" | 


tertius ἐγενήθημεν ὑμῖν, Sed vox ὑμῖν in Reg. . primo 
deest. Deerat quoque et in codice Combefisiano : 
at manu receni addila est. 


191 S. BASILII MAGNI 792 


Dei gloriam, is alia etiam accipiat : qui vero A δόξαν τοῦ O12, χαὶ ἑτέρων χαταξιοῦται * ὁ δὲ μὴ 


talis non exstitit, priore etiam privatur, para- τοιοῦτος τήν TE ποούπήοχουταν ἀφαιρεῖται, χαὶ τῆς 
tumque non consequitur,imo vero pone tra- ἡτοιασιαένης (39) οὐ καταξιοῦται, χαὶ τιμωρέχ πα- 
ditur. ραδίδοται. 

Caput IV. Κεραλ, δ΄. 
Et accedentes discipuli dixerunt ei: Quare in ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Καὶ προσελθόντες ot μαθηταὶ εἶπον αὐὖ- 


parabolis loqueris eis? Qui respondens ait illis : τῶ * Διὰτί ἐν παραθολαῖς λαλεῖς αὐτοῖς ; Ὃ δὲ ἀπο- 
Quia vobisdatum est nosse mysteria regni ceelorum, κριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς * "Ort ὑμῖν δέδοται γνῶναι τὰ μυ- 
Wis autem non. est datum. Qui enim habet, dabi- στέρια τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, ἐχείνοις δὲ οὐ δέ- 
tur ei, et abundabit : qui autem non habet, et quod δοται. Ὅστις (56) γὰρ ἔχει, δοθήσεται αὐτῷ, xol πε- 
habet auferetur ab eo. Ideo in parabolis loquor eis, ρισσευθήσιται - ὅστις; δὲ οὐχ ἔχει, χαὶ ὃ ἔχει ἀοθήσε- 
quia videntes non vident, et audientes non audiunt, ται ἀπ᾽ αὐτοῦ, Διὰ τοῦτο ἐν παραβολαῖς αὐτοῖς λαλῶ, 
neque intelligunt. Et adimpletur in eis prophetia ὅτι βλίποντι; οὐ βλέπουσι, χαὶ ἀκούοντες οὐχ ἀχούου- 
Isaiz (Matth. xui, 10-14).... Sicut enim peregre σιν, οὐδὲ συνιοῦσι. Καὶ ἀναπληροῦται αὐτοῖς ἡ προφῃ- 
homo proficisccns, vocavit servos suos, et tradidit — «tix ᾿Ησαΐον... Ὥσπερ γὰρ ἄνθρωπος ἀποδημῶν ixd- 
illis bona sua. Et huic quidem dedit quinque ta- p λεσι τοὺς ἰδίους δούλους, xoi παρέδωχιν αὐτοῖς τὰ 
lenta, alii autem duo, alii vero unum, unicuique ὑπάρχοντα αὐτοῦ ($1) * xai ᾧ μὲν ἔδωχι πέντε τάλανταν 
secundum propriam virtutem, et profectus est s(a- ᾧ δὲ δύο, & δὲ iv, ἐχάστῳ xazà τὴν ἰδίαν δύνααιν, x«i 
tim. Abiit autem qui quinque talenta acceperat, — &ridz urat» εὐθέως. Πορευθεὶς δὲ ὁ τὰ πέντε τάλαντα 
el operatus est in eis, et comparavit alia quinque λαξὼν, εἰργάσατο ἐν αὑτοῖς, καὶ ἐποίησεν ἄλλα πέντε 
talenta. Similiter et qui duo acceperat, lucratus τάλαντα. ᾿Ωταύτως xat ὁ τὰ δύο ἐχέρδησεν ἀλλα δύο. 
est alia duo (Matth. xxv, 14-17). Et paulo post: — Kat μετ᾽ ὀλίγα * Τῷ γὰο ἔχοντι παντὶ δοθήσεται * ἀπὸ 
Omni enim habenti dabitur : qui vero non habet, δὲ τοῦ ux. ἔχοντος xai ὃ ἔχει ἀρθήσεται ἀπ᾿ αὐτοῦ. Καὶ 
et quod habet, auferetur ab eo. Et inutilem servum τὸν ἀοχεῖον δοῦλον ἐχδαάλλετε(ῦ9) εἰς τὸ σχότος τὸ ἔξω- 
ejicite in. tenebras exteriores : illic erit fletus οἱ τιοον" ἐχεὶ ἔσται ὁ x)avuÜu5;, xat ὁ Spvguó; τῶν ὀδόντων. 
stridor dentium (ibid. 29, 30) 


REGULA LIX. ΟΡΟΣ Ne' 
Quod non oportet Christianum humana gloria af- — Or« οὐ δεῖ τὸν Χοιστιανὸν προσπάσχειν τῇ ἀπὸ τῶν 
fici, neque sibi vindicare eximium honorem : ἀνθοώπων δόξι, οὔτε ἀντέχεσθαϊ τιμῆς ὑπεοβαλλοῦ- 
quin potius debet emendare eos qui ipsum sic σης, ἄλλα xai διορθούσλαι τοὺς οὕτω τιμῶντας, d 


in pretio habent, aut majorem de eo existima- Q πλέον πεοὶ αὐτοῦ φρονοῦντας. 

tionem concipiunt. 
Caput I. | Kite). «. 

Et ecce, unus accedens ait illi : magister bone, MATOAIOX. Καὶ ido), si; προσελθὼν εἶπεν αὐ- 
quid bom faciendo vitam Φίογπαπι possidebo ? Qui τῶ" Διδάσχαλε ἀγαθὲ, τί ἀγαθὸν ποιήσας ζωὸν 
dizit ei : quid me dicis bonum ? Nemo bonus nisi αἰώνιον χ)ηρονομήσω; Ὃ δὲ εἶπεν αὐτῷ (59): 
unus Deus (Matth. xix, 16, 17).... Gloriam ab ho- Τὶ με λέγεις ἀγαθόν ; Οὐδεὶς ἀγαθὸς εἰ uà slg ὁ 
minibus non accipio (Joan. v, 41). Et paucis inter- Θεός. IQANNHZ. Δόξαν παρὰ ἀνθοώπων οὐ A«u- 
jectis : Quomodo vos potestis credere, qui gloriam — θάνω. Καὶ μετ᾽ ὀλίγα" Πῶς δύνασθε ὑμεῖς πιστεῦ- 
280 αὖ invicem accipitis, et gloriam quz asolo σαι, δόξαν παρ' ἀλλήλων λαμθάνοντες, x«i τὴν 
Deo est non quaeritis ? (Ibid. &$).... γὼ vobis Pha- δόξαν τὴν παρὰ τοῦ μόνου Θιοῦ οὐ ζιωτοῦντες ; 
risvis quia diligitis primas cathedras in synagogis, — AOYKAZ. Οὐαὶ ὑμῖν τοῖς Φαοιταίοις, ὅτι ἀγαπᾶτε 
el salulationes in foris (Luc. x1, 43)... Neque enim τὰς ποωτοχαθεδρίας ἐν ταῖς συναγωγαῖς, χαὶ τοὺς 
aliquando fuimus in sermone adulationis, sicul sCci- ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς. ΠΡῸΣ ΘΕΣΣ. α΄. Οὗξε 
(is, nequc in occasione avaritiz, Deus lestis ὁδί, 65 “12 ποτὲ (60) ἐν λόγῳ χολαχείας ἐγνήθηκιν, 
quarentes ab hominibus gloriam, neque α vobis, p χαθὼς οἴδατε, οὔτε προφάσει πλεονεξία, Θεὸς 
neque ab aliis (I Thess. τι, 5, 6).... Et factum est— μάρτυς οὔτε ξητοῦντες ἐξ ἀνθρώπων δόξαν, οὔτε 
cum introisset Petrus,oóvius venit ei Cornelius, et ἀφ᾽ ὑμῶν, οὔτε ἀπ᾿ ἄλλων. ΠΡΆΞΕΙΣ. Ὡς δὲ ἐγέ- 
procidens ad pedes ejus adoravit. Petrus vero ele- νετο τοῦ εἰσελθεῖν τὸν Πέτοον, συναντήσας αὖ- 
vaviteum dicens : Surge,nam et ego ipse homo sum τῷ ὁ Κορνήλιος, πισὼν ἐπὶ τοὺ, πόδας αὐτοῦ 


(33, Utraque editio x«t toi; ἡτοιμασμένοις. Codex (59) Reg. tertius Ὁ δὲ λέγει αὐτῷ. 
Combef.et Heg. primus x«i τῆς ἡτοιασωένης. (60) Totum illud, Οὔτε γάρ ποτε, elc., ad vocem 


(56) Reg. primus ixetvot; δὲ ἐν παραβολαῖς. Ὅστις. usque μάρτυς, in Regiis primo et tertio non legi- 
(3;)Utraque editio ὑπάοχοντα αὐτοῦ. Αἴ mss. tres — tur; ne? bene, ut mihi quidem videtur, huie loco 
αὐτῷ. Hocloco plura sunt in Messanensi codice — convenit: quoniamtamen ca que indicavi verba, 
quam in vulgatis. reperiuntur et in vulgatis et in Reg. secundo, ni- 
(38) Libri veteres ix6c)szt. Utraque ed. ἐκθαλλετε. hil mutare volui. 


793 


MORALIA ! 


L] 


794 


προτικύνησιν. Ὃ δὲ Θέτρος ἤγειρεν αὐτὸν λέγων " A (Act. x, 55, 20)... Statuto autem. die, Herodes ve- 


'λνάστηδι- χαὶ γὰρ χἀγὼ αὐτὸς αἀνθοωπός εἶμι, 
IIPAZEIS. Ταχτῇ δὲ ἡμέρᾳ ὃ Πρώδης, ἐνδυσίήατος 
ἐτηῆτα βασιλικὴν, χαὶ (61) χαθέτας ἐπὶ τοῦ βήπατος, 
ἐδημηγόρει. Ὃ δὲ δῆμος ἐπερώνει - Θεοῦ φωνὴ, χαὶ 
οὐχ ἀνθρώπον. Παραχρῆμα δὲ ἐπάταξεν αὐτὸν ἄγγελος 
Κυρίον, ἀνθ᾽ ὧν οὐκ ἔδωχε τὴν δόξαν τῷ Oro " χαὶ γε- 
νόμενος σχωληχόδρωτος ἐξέψυξε, 

OPO* X. 

"Oct, τῶν χαριτμάτων τοῦ Πνευματος διαφόρων ὑπαρ- 
χήντων, καὶ οὔτε ἑνὸς δυνκαΐένηου τὰ πάντα ὑποδέ- 
ξασῦαι, οὔτε πάντων τὸ αὐτὸ, δεῖ (02) σωφοόνοις καὶ 
ξὐχαρίστως ἔχαστον ἐμμένειν τῷ δεῖ ἡμένῳω,, καὶ 


σναφωνεῖν ἀλλήλοις τοὺς πάντας ἐν ἀγάπῃ Χριστοῦ, ἡ 


ὥσπεο μέλη ἐν σώματι- ὥστε τὸν ὑποδεδηχότα ἐν 


τοῖς χαρίταχτι συγαρίσει τοῦ ὑπερέχοντος αὐτῷ μὴ n 


ἀπογινώσκχειν (63), μήτε μὴν τὸν urübowx xuwcwyno- 
γεῖν τοῦ ἐλάττονος, Οἱ γὰρ διαμεμεοισμένοι xol δεχσ- 


τασιάζοντες χχταλύστως: XÍtot. 


Κιφνα), α΄. 

MATOAIOS. Πᾶσα βασιλεία, μερισθεῖσα xal imu- 
τῆς, ἐρημοῦται (2) " xui πᾶσα πόλις ἢ οἰκία, μεοισ- 
θεῖσα xalÜ' ἑαυτῆς, οὐ σταθήσεται, ΠΡῸΣ TAA, Εἰ δὲ 
ἀλλήλους Ouxvict, χαὶ χατεσθίετε, βλέπετε μὴ ὑπὸ 
ἀλλήλων (65) ἀναλωθῆτε. ΙΏΛΝΝΗΣ, Οὐ περὶ τούτων 
ἐρωτῶ μόνον, ἀλλὰ χαὶ πεοὶ τῶν πιστευόντων διὰ τοῦ 
λογον αὐτῶν εἷς ἐμέ" ἵνα πάντες iw ὥσι, καθὼς σὺ, 
Πάτερ, ἐν ἐμοὶ, χἀγὼ ἐν σοΐ - ἵνα καὶ οὗτοι ἐν ἡμῖν ἂν ἢ 
w7t, ΠΡΆΞΕΙΣ, Τοῦ δὲ πλήθου; τῶν πιστευσάντων ἦν 
$5 χαρδία wai ἡ Ψυχὴ μία, xmi οὐδὲ εἴς τι τῶν ὑπαο- 
χόντων αὐτῷ ἔλεγεν ἴδιον εἶναι, ἀλλ᾽ ἦν αὐτοῖς ἅπαντα 
xotvá. ΠΡῸΣ PAM. Λέγω γὰρ διὰ τῆς χάριτος τῆς 
δοθείσης uot παντὶ τῷ ὄντε ἐν ὑμῖν, μὴ ὑπερφρονεῖν 
παρ᾽ ὃ δεῖ φρονεῖν, ἀλλὰ φρονεῖν εἰς τὸ σωφρονεῖν " 
ἑκάστῳ ὡς ὃ Θεὸς ἐμέρισε μέτρον πίστεως. Καθώπεο 
γὰρ ἐν ἐνὶ σώματι μέλη πολλὰ ἔχομεν, τὰ δὲ μέλη πάντα 
οὐ τὴν αὐτὴν ἔχει πρᾶξιν" οὕτως οἱ πολλοὶ ἂν σῶμά 
ἐσμεν ἐν Χριστῷ, ὁ δὲ καθεὶς ᾿ἀλλήλων μέλη " ἔχοντες 
δὲ χαρίσματα χατὰ τὴν χάριν τὴν δοθεῖσαν ἡμῖν 
διάφορα (δ0), καὶ τὰ i225. ΠΡῸΣ KOP. α΄, Παραχαλῶ 
δὲ ὑμᾶς διὰ τοῦ ὀνόματος τοῦ Κυρίου 'Ingeu Χριστοῦ, 
ἵνα τὸ αὐτὸ λέγητε πάντες, χαὶ μὴ ἧ ἐν ὑμῖν σχίσ- 


stitus veste regia, et sedens pro tribunali, concio- 
nabatur. Populus autem acclamabat * Dei voz, et 
non hominis. Confestim autem percussit eum an- 
gelus Domini, eo quod non dedisset gloriam Deo : 
el consumptus a vermibus exspiravit (Act. xit, 
21-23). | 


REGULA LX. 

Quod cum diversa sint Spiritus dona, unusquisque 
omnia recipere non possit, neque omnes idem, 
oportet unumquemque modeste et eum gratia- 
rum actione in dono sibi concesso permanere, 
el omnes inter se mutuo in Christi charitate 
concordes esse, velut membra in corpore : ita 
ut qui inferior est in donis, is comparatione 
ejus qui sibi prestat, animum haud despon- 
deat; qui vero superior est, nequaquam sper- 
nat inferiorem. Qui enim divisi sunt, ac inter 
sese dissident, digni sunt interitu. 

Caput I. 

Omne regnum divisum contra se, desolabitur δ 
omnis civitas vel domus divisa conira se non sla. 
bit (Matth. xu, 25)... Quod si invicem mordetis, et 
comedilis,videlene ab invicem consumamini (Galat. 
v, 13)... Non pro eis aulem rogo tantum, sed et 
pro eis qui credunt per verbum eorum in me : ut 
omnes unum sint, sicut (u, Pater, in me, et ego 
in. te; ut et ipsi in nobis unum sint (Joan. xvn, 20, 
21).... Multitudinis autem. credenlium erat cor 
unum et anima una: nec quisquam eorum,qu pos. 
sidebat, aliquid suum esse dicebat, sed erant illis 
omnia communia (Act. iv, 32)... Dico enim per 
graliam quee data est mihi, omnibus qui sunt inter 
vos : non plus sapere quam oportet sapere, sed sa- 
pere ad sobrielatem : unicuique sicut Deus divisit 
mensuram fidei. Sicut enim in uno corpore multa 
membra habemus , omnia autem membra non 
eumdem actum. habent. ; ita mulli unum corpus 
sumus in Christo, singuli autem alter. alterius 
membra : habentes autem donationes secundum 
281 gratiam,que data est nobis,differentes(Rtom. 
xit, 3-6), eL eretera... Obsecro autem vos per nomen 


ματα" ἦτε δὲ χατηρτισμένοι ἐν τῷ αὐτῷ νοὶ, καὶ ἐν τῇ D Domini Jesu Chrisli, tt idipsum dicatis omnes, et 


αὐτῇ γνώμη. ΠΡῸΣ ΚΟΡ, α΄, Καθάπερ γὰρ τὸ σῶμα 
ἕν ἐστι, μέλη δὲ ἔχει πολλὰ, πάντα δὲ τὰ μέλη τοῦ 
σώματος, τοῦ ἑνὸς πολλὰ ὄντα, ἕν ἐστι σῶμα" οὕτω 
καὶ ἐν Χοιστῷ (07). Καὶ γὰρ ἐν ἑνὶ Πνεύματι ἡμεῖς 
πάντες εἰς dv σῶμα ἐξαπτίστθημεν, εἴτε loujaiot, εἴτε 
Ἕλληνες, εἴτε δοῦλοι, εἴτε ἐλεύθεροι (88), xoi τὰ ἑξῆς, 
ΠΡῸΣ ΦΙΑΙΠ, Ἵνα τὸ αὐτό φρονῆτε πάντες, τὴν αὐτὴν 


(61) Voeula καὶ in nostris tribus mss. deest. 
.(62) Editio Ven. et veteres nostri libri τὸ αὐτὸ 

εῖναι δεῖ, Editio Paris. τὸ αὐτὸ δεῖ, 

(63) Antiqui duo libri ὥστε μήτε τόν... αὐτῷ ἀπο- 
γινώσκειν. 
. (64) Reg. terlius Πᾶσα βασιλεία, μερισθεῖσα καῦ' 
ἑαυτῆς, οὐ σταθήσεται, omne regnum divisum con- 
tra se non stabit. 


non sinl in vobis schismata - sitis autem perfecti 
in eodem sensu, et in eadem sententia (I. Cor. 1, 
10).... Sicut enim corpus unum est, et membra 
habet multa, omnia autem membra corporis unius 
cum sint mulla, unum corpus sunt ita el in 
Christo. Etenim in uno Spiritu omnes nos in unum 
corpus baptizati sumus, sive Judo, sive gentiles, 


(65) Ulraque editio μὴ ἀπὸ ἀλλήλων, Al nostri 
mss, μὴ vró. Mox utraque editio τῶν πιστευόντων. 
Libri veteres πιστευόντων, 

(66) Verba quae apud Paulum leguntur post vo- 
cem διάφορα, inveniuntur expressa in Messan. et 
in Reg. tertio usque ad vocem ἐλαρότητι, 

(67) Sacer textus vulgatus οὕτω x«i ὁ Χριστός, tla 


et Christus. 


5 


v 


19 


sive servi, sive liberi (I Cor. xn, 12, 13). etc... Ut. 
idem sapiatis omnes, eamdem charuatem  haben- 
(es, unanimes, idem sentientes . nihil per conten- 
tionem, neque per inanem gloriam, sed. in. humili- 
tate superiores sibi invicem arbitrantes : non qu& 
sua sunt singuli considerantes, sed eL ea qua 
aliorum ( Philipp. τι, 2-4). 


REGULA LXI. 


Quod ii qui sunt gratie Domini administri, non 
propterea contemnendi sunt, quod nullius pre- 
tii esse videantur, abjectique. Hi enim maxime 
Deo placent. 


Caput 1. - 


Confiteor tibi, Pater, Domine cali et terrz,quia 
abscondisti hxe α sapientibus et prudentibus, et 
revelasti ea parvulis. Ita, Pater : quoniam sic fuit 
placitum ante te (Mat'h. xi, 25, 26)..... Et veniens 
in patriam suam, docebat eos in synagoga eorum 
ita ul mirarentur, et dicerent : Unde huic sapientia 
hac et virtutes ? Nonne hic est fabri filius ? Nonne 
mater ejus dicitur Maria, el fratres ejus Jacobus, 
et Joseph, οἱ Simon, et Judas? et sorores ejus, 
nonne omnes apud nos sunt ? Unde ergo huic om- 
nia ista? Et scandalizabantur in eo. Jesus autem 
dixit eis : Non est propheta sine honore, nisi in 
patria sua, et in domo sua. El non fecit ibi virtu- 
tes multas, propter incredulitatem eorum (Matth. 
xij, 54-58).. Videte enim vocationem vestram, 
fratres, quia non multi sapientes secundum car- 
nem, non multi potentes, non multi nobiles. Sed 
qua stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat 
fortia ; et ignobslia mundi, et contemptibilia ele- 
git Deus, et ea qua non sunt, ut ea qua sunt 
destrueret, ut non glorietur omnis caro in con- 
spectu. Dei (I Cor. 1, 26-29). 


REGULA LXII. 


Quod qui crediderunt Deo, et baptizati sunt, ii 
confestim preparandi sint ad tentationes usque 
ad mortem sustinendas, que sibi ab ipsis etiam 
familiaribus sunt inferende : quandoquidem 
qui sese hoc modo non preparavit, is, calami- 
tate statim ingruente, facile commovetur. 


Caput I. 


Et baptizatus Jesus confestim ascendit de agua. 
Et ecce aperti sunt ei cali, et vidit Spiritum 282 
Dei descendentem sicut columbam et venientem su- 
per se. Et ecce voz de calis, dicens : Hic est Filius 
meus dilectus, in quo mihi compiacui. Tunc Jesus 


(68) Rursus quee in Bibliis sequntur post vocem 
ἐλεύθεροι, usque ad. verbum διερμηνεύουσιν, in Mes- 
sanensi codice leguntur. Aliquanto infra antiqui 
duo libri ἀλλὰ καὶ τά. Vocula x«í deerat in vulgatis. 

(69) Editi et codex Combef. τοὺς συνεργοῦντας͵ 


S. BASILH MAGNI 


796 
e. . - nm " [] . — LI P * 

A ἀγάπην ἔχοντες, σύμψυχοι, τὸ ἂν φρονοῦντες, μηδὲν 
4 * , * * . LI ME - , 

χατ᾽ ἐριθείαν, ἢ χενοδοξίαν, ἀλλὰ τῇ ταπεινοφροσύνῃ 

ἀλλήλους ἡγούμενοι ὑπερέχοντας ἑαυτῶν * μὴ τὰ ἑαυ- 
τῶν ἔχαστος σχοποῦντες, ἀλλὰ xal τὰ ἑτέρων ἔχαστοι. 


OPOZ ZA. 


Ὅτι οὐ δεῖ ἐξουθενεῖν τοὺς συνεργοῦντας (69) τὴν χάρεν 
τοῦ Κυρίου, εἰς τὴν εὐτέλειαν αὐτῶν ἀφορῶντας. ᾿Εν 
τούτοις γὰρ μάλιστα εὐδοχεῖ ὁ Θεὸς. 


Κεφαλ. a. 


B  MATOAIOZ. ᾿Εξομολογοῦμαί cot, Πάτερ, Κύρες τοῦ 


οὐρανοῦ xai τῆς γῆς, ὅτι ἀπέχρυψας ταῦτα ἀπὸ σοφῶν 
χαὶ συνετῶν, xxl ἀπεχάλυψας αὐτὰ νηπίοις. Ναὶ, ὁ 
Πατὴρ, ὅτι οὕτως ἐγένετο εὐδοχία ἔμπροσθέν cov... 
᾿Ελθὼν εἰς τὴν πατρίδα αὐτοῦ, ἐδίδασχεν αὐτοὺς ἐν τῇ 
συναγωγῇ αὐτῶν, ὥστε ἐχπλήσσεσθαι αὐτοὺς, χαὶ λέ- 
γειν * Τόθεν ἡ σοφία αὕτη τούτῳ x«i αἱ δυνάμεις ; Οὐχ 
οὗτός ἔστιν ὁ τοῦ τέκτονος υἱὸς; Οὐχ ἢ μήτηρ αὐτοῦ 
λέγεται Μαριάμ; xai οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ Ἰάχωύος, xai 
Ἰωσὴφ, x«i Σίμων, x«i Ἰούδας; x«t αἱ ἀδελφαὶ αὐτοῦ 
οὐχὶ πᾶσαι πρὸς ἡμᾶς εἰσι; Πόθεν οὖν τούτῳ πάντα 
ταῦτα; Καὶ ἐσχανδαλίξοντο ἐν αὐτῷ. Ὁ δὲ Ἰησοῦς 
εἶπεν αὐτοῖς * Οὐχ ἔστι προψήτης ἄτιμος εἰ μὴ ἐν τῷ 
πατρίδι αὐτοῦ xal ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ. Καὶ οὐχ ἐποίησεν 
ἐχεῖ δυνάμεις πολλὰς διὰ τὴν ἀπιστίαν αὐτῶν. ΠΡῸΣ 

O ΚΟΡ. α΄. Βλέπετε γὰρ τὴν χλῆσιν ὑμῶν, ἀδελφοὶ, ὅτι 
οὐ πολλοὶ σοφοὶ χατὰ σάρχα, οὐ πολλοὶ δυνατοὶ, οὐ 
πολλοὶ εὐγενεῖς " ἀλλὰ τὰ μωρὰ τοῦ χόσμον ἐξελέξατο ὁ 
Θιὸς, ἵνα χαταισχύνῃ τοὺς σοφούς χαὶ τὰ ἀσθενῇ τοῦ 
χόσμον ἐξελέξατο ὁ Θεὸς, ἕνα χαταισχύνῷ τὰ ἐσχυρά" 
zai τὰ ἀγενῆ τοῦ χόσμον, xal τὰ ἐξουθενημένα ἐξελέξατο 
ὁ Θιὸς, χαὶ τὰ μὴ ὄντα, ἵνα τὰ ὄντα χαταργήσῃ, ὅκως 
μὴ καυχήσοται πᾶσα σὰρξ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. 


ΟΡΟΣ ΞΒ. 


Ὅτι τοὺς πιστεύσάντας τῷ Θεῷ, x«i βαπτισθέντας, 
εὐθὺς παρασχενάξεσθαι δεῖ πρὸς τοὺς πειρασμοὺς, 
καὶ παρ᾽ αὐτῶν τῶν οἰχείων, μέχρι θανάτου, Ὃ γὰρ 
μὴ οὕτως ἑτοιμασάμενος, αἰφνίδιον τῆς περιστάσεως 
χαταλαθούσῃς, εὐχόλως διασαλεύεται. 


Κιφάλ. α. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Καὶ βαπτισθεὶς ὁ Ἰησοῦς ἀνέδῃ 
εὐθὺς ἀκὸ (70) τοῦ ὕδατος, Καὶ ἰδού ἀνεῴχθοσαν 
αὐτῷ οἱ οὐρανοὶ, xai εἶδε τὸ ΠΙνεῦμα τοῦ Θεοῦ xa- 
ταθαῖνον ὡσεὶ περιστερὰν, xal ἐρχόμενον ἐπ᾿ αὐὖ- 
τόν, Καὶ ide) φωνὴ ἐκ τῶν οὐρανῶν λέγουσα" 


Alii duo mss. τοὺς ἐνεργοῦντας. Ibidem Reg. tertius 
(otv τοῦ Θεοῦ. 
(70) Utraque editio ἀνέδη ἀπό. Reg, primus ἀνέδη 
εὐθὺς ἀκό. Reg. tertius ἀνέδη εὐθέως. 


91 


A MORALIA 


5198 


Ojro; ἐστιν ὁ Tio; μον ὁ ἀγαπητὸς, dw ῳ εὐδὸ- A ductus est ἐπὶ deserium a Spiritu, ut tentaretur a 


εἰς. τὴν ἔρημον 
ὑπὸ τοῦ δια- 


κησα. Tors ὁ Ἰησοῦς ἀνήχθη 
ὑπὸ τοῦ Πνεύματος, πειρασθῆναι 
Go^ow . ᾿Ιδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω ὑμᾶς ὡς. πρό- 
ἤατα ἐν μέσῳω λύχων. Γινεσῦς οὖν φρόνιμοι, 
ὡς οἱ ὄφεις, χαὶ ἀχέραιοι, ὡς αἱ περιστέραι. Προσ- 
ἔχετε δὲ ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων, Παραδώσουσι γὰρ 
ὑμᾶς εἰς συνέδρια χαὶ ἐν ταῖς -συναγωγαῖς αὖ- 
τῶν μαστιγώσουσιν ὑμᾶς, Καὶ ἐπί ἡγεμόνας δὲ 
χαὶ βασιλεῖς ἀχθήσεσθε ἕνεκεν ἐμοῦ, εἰς -μαρτύ- 
pu αὐτοῖς καὶ τοῖς (71) ἔθνεσι. Καὶ μετ᾽ ὄλιγα," 
Παραδώσει δὲ ἀδελφὸς ἀἄδελρον εἰς θάνατον, καὶ 
πατὴρ τέχνον ' χαὶ ἐπαναστήσονται τέχνα ἐπὶ 
ηονεῖς, x«i θανατώσουσιν αὐτούς, Καὶ ἔσεσθε 
μισουμένοι ὑπὸ πάντον διὰ τὸ ὄνομα μον" 0 δὲ ὑπο- 
μείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθήσεται... Καὶ ὃς οὐ λαμ- Β 
δάνει τὸν σταυρὸν αὑτοῦ, καὶ ἀχολουθεῖ ὀπίσω μὸν, οὐκ 
ἔστι μὸν ἄξιος. IDANNHZ. Ταῦτα λελάληκα ὑμῖν ἵνα 
μὴ σχανδαλισθῆτε. ᾿Ἀποσυναγώγους ποτήσουσιν ὑμᾶς" 
ἀλλ᾽ ἔρχεται ὥρα, ἵνα πᾶς ἃ ἀποχτείνας ὑμᾶς δόξη 
λατρείαν προσφέρειν τῷ Θεῷ. Καὶ ταῦτα ποιή σου τιν 
ὑμῶ,͵ ὅτι οὖχκ ἔγνωσαν τὸν Πατέρα, οὐδὲ ἐμὲ (12), χαὶ 
τὰ ἑξῆς, AOYKAI. Oi δὲ ἐπὶ τῆς πέτρας, oi, ὅταν 
ἀχθύσωσι, μετὰ. χαρᾶς δέχονται τὸν λόγον, καὶ οὗτοι 
ῥίξα οὐχ ἔχουσιν, ot πρὸς καιρόν πιστεύουσι, χαὶ ἐν 
καιρῷ πειρασμῶν ἀφιστανταί, ΠΡῸΣ KOP. β΄. Οὐ 0n 
7*p ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοὶ, περὶ τῆς θλίψεως ἡμῶν τῆς 
γενομένης ἡμῖν ἐν τῇ 'Ασία, ὅτι καθ᾽ ὑπερβολὴν ὑπέρ 
δύναμιν ipi Ünusv, ὥστε ἑξαπορηϑῆναι ἡμᾶς χαὶ τηῦ 
ζῇν’ ἀλλ' αὐτοὶ ἐν ἑαντοῖς τὸ ἀπόχρ μα τοῦ θανάτου 


ἐσχήχαμεν, ἵνα μὴ πεποιθότες ὦμεν dp! ἑαυτοῖς, e: 


2)) ἐπὶ Θεῷ τῷ ἐγείροντι (13) τοὺς νεκρούς. ΠΡῸΣ 
ΤΙΜ, B. Πάντες δὲ οἱ θέλοντες εὐσεδῶς ζῇν ἐν Χριστῷ' 
15297, ϑιωχθήσονται. 

“Ὅτι οὐ δεῖ £avràv ἐπιῤῥίπτειν πειρασωοὶς πρὸ. και- 
ροῦ τῆς τοῦ Θεοῦ συγχωρήσεως, αλλὰ προς- 
εὐχεσῦαι μὴ ἐμπεσεῖν (74) εἰς πειρασμὸν. 

. Κεγὰλ, B. A 

» MATOAJOZ , Οὐὑτως οὖν mpogróytgüt^ Πατερ 

ἡμῆν, ὁ ἂν τοῖς οὐρανοῖς, ὠγιασθήτω τὸ ὄνομά 

σον, ἐλθέτω ἃ βασιλεία σον (7ὅ), Καὶ μετ᾽ ὀλίγα" 


Καὶ μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμὸν, ἀλλὰ 
ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ. ΙΩΑΝΝΗ͂Σ, Καὶ 


περιεσπάτει ὁ Ἰησοῦς μετὰ ταῦτὰ ἐν τῇ Γαλιλαία" 

οὐ γὰρ ἤθελεν ἐν τῇ 'loudaim περιπατεῖν, ὅτι ἐξά. 

Tov» αὐτὸν οἱ 'loudaiot ἀποκτεῖναι, Ἣν δὲ ἐγγὺς. 
ἢ ἑωρτὴ τῶν Ιουδαίων, ἢ Σχηνοπηγια, Εἶπον οὖν 

πρὸς αὐτὸν oi ἀδελφοὶ αὐτοῦ " Μετάθηθι ἐντεῦ- 
ὕεν, x«i ὑπαγε εἰς τὴν Ἰονδαίαν, ἵνα καὶ οἱ μα- 
θηταὶ σὸν θεωρήσωσι τὰ ἃ ἔργα ποιεῖς, Οὐδεὶς 
γὰρ ἐν χρυπτῷ ποιεῖ τι, καὶ ξητεῖ αὐτὸς ἐν παῤ- 
ῥησίᾳ εἶναι. Εἰ ταῦτα ποιεῖς, φανέρωσον σεαντὸν 
τῷ χόσμῳ. Οὐδὲ γαρ οἵ ἀδελφοὶ αὐτοῦ ἐἔπιστευον 
εἰς αὐτόν. Λέγει οὖν αὐτοῖς ὃ Ἰησοῦς" Ὁ χαι- 


Rei. Regii primus et tertius. μαρτύριον ὑμῖν xai 


ee) In Reg. tertio et in Messan. leguntur ea 
verba,quie apud Joannem sequuntur post vocem 
Ini. ad illud usque, ἐγὼ εἶπον piv. 


diabolo (Math. wu, 16, 47 ; iv, 4)... Ecce ego 
mito vos sicul oves in. medio luporum. Estote ergo 
prudentes, sicut serpentes, et simplices, sicul colum- 
bi. Cavete autem ab. hominibus. Tradenl enim 
vos in conciliis, δὲ in synagogis suis f/Lagellabunt. 
vos. Et ad praesides et ad reges ducemini propter 
me,in testimonium illis, et gentibus (Matth. v ,16-18) 
Εἰ post pauca : Zradet aatem. frater fratrem in 
mortem, et pater filium : et ansurgent filii in paren- 
tes, et morte eos afficient. Et eritis odio omnibus 
propter nomen meum : qui autem perseveraverit 

usque in finem, hic salvus erit. (ibid.21,22)Et qui- 
non accipit crucem suam, et sequitur. me, non est 
me dignus (ibid, 38)... Hac locutus sum vobis, ut 
non scandalizemini. Absque synagogis facient vos 
sed venit hora, ut omnis qui interficit vos, arbi- 
tretur obsequium se prestare Deo. Et hac facient 
vobis, quia non noverunt Patrem neque me (Joan. 

xvi, 1-3), ete... Nam qui supra petram: qui cum 
audierint, cum gaudio suscipiunt verbum : ethira- 
dices non habent, qui ad tempus credunt : et in tem- 
pore tentationum recedunt. (Luc. vu, 43)... Non 
enim volo ignorare vos, fratres, de tribulatione no- 
stra qui faeta est nobis in Asia : quoniam supra 
modum gravati sumus supra virtutem, ita ut etiam 
modus servande vite nobisnon suppeteret : sed ipsi 
in nobismelipsis decretum mortis habuimus, ut 
non simus fidentes in nobis, sed in Deo, qui susci- 
Lat mortuos (II Cor. 1, 8,9)... Et omnes qui pie vo- 
luntvivere in Christo Hn, persecutionem  pa- 


ΑΕΓ}; lá posu tt 


Quod Bem debet 8 psum objicere. tentalionibus 
anlequam Deus permiserit ; imo debel quisque 
orare, ut ne incidat in fétitationem. 

Caput LL. tud! 
Sic ergo orate : Pater r qui es in «alis, 3san- 
ctificelur nomen tuum, adveniat regnum (uum 

Matth. vi, 9. Et paulo post: ΕἸ n2 nos inducas ín 

tentationem,sed Liberanos a malo (ibid. 13)... Post 

hec aulem ambulabat Jesus in Galilaeam : non 
enim volebat in Judcam ambulare,quia qugrebant 
eum Judi interficere.Erat autem in proximo dies 
festus Jud*orum, Scenopegia. Dizerunt igitur ad 
eum fratres ejus; Trans Ainc, et. vade in Ju- 
diam ut et discipuli tui videant opera quc facis. 

Nemo quippe in occulto quid facit et querit ipse 

palam esse.Si hic facis, manifesta teipsum mundo " 

Neque enim fratres ejus credebant ín eum. Dicit 

ergo eis Jesus : Tempus meum nondum adest, tem. 

pus autem vestrum semper est paratum. Non po- 
test mundus odisse vos ; me autem odil, quia ego 
(73)Reg tertius τῷ ἐγείραντι. 
4 74) Editio Paris p ἐμπέσῃ, Libri veteres ἐμπε- 
σειν, 


(15) Rursus oratio Dominiea hoe loco invenitur 
integra in codice Messanensi. 


199 


S. BASILII MAGNI. 


800 


testimonium perhibeo deillo,quod opera ejus mala A go; "16, ὁ ino; oj παρεττο - ὁ dt χαιϑός ὁ ὑμέτερος 


2$ 3 sunt. Vos ascendite ad diemfestwm hunc;ego 
nondum ascentdo ad diem festum is(um,quia meum 
tempus nondum impletum est. Hzc cum dixisset 
eis, mansit in Galilea. Ut autem ascenderunt fra- 
(res ejus,tunc et ipse ascendit ad diem festum. non 
manifes(e,sed quasi in oeculto (Joan. vn, 1-10.... 
Surgentes autem orale,n» intretis in (lentationem 
(πες. xx,46). 


Quod oportet per tempus secedere ab insidianti- 
bus:sin permittatur quispiam incidere in tenta- 
tionem exitum ut sustinere possit, utque Dei 
voluntas fiat, precibus exposcendum est. 

Caput Ill. 


Cum autem persecuti vos fuerint in cicitate ista 
fugite in aliam (Matth. x, 23). Phariszi autem 
egressi consilium ceperunt adversus eum,quomodo 
perderent eum. Jesus autem sciens, recessit. inde 
(Matth. xn,15, 13). Ab illo ergo die cogitaverun 
ut interficerent eum.Jesusergo jam non palam am- 
bulabat inter Judzos (Joan. x1,33,5$). Et positis 
genibus, orabal dicens : Pater, si vis transferre ca- 
licem istum a me: verumlamen non mea voluntas, 
sed (ua fiat (Luc. xxii 41, $2). Tentatio vos non ap- 
prehendit nisi humana : fidelis autem Deus est, 
quí non patietur vos trentari supra id quod potestis, 
sed faciet etiam eum tentatione proventum, ut pos- 
sitis sustinere (I Cor. x, 13). 


Quod Christianus in singulis qux sibi inducuntur C 


tentationibus, debet meminisse eorum quz in 
sacra Scriptura adversus malum instans dicta 
sunt, atque ita illesum se servare, et adversa- 
riorum conatus irritos facere. 


Caput IV. 


Tunc Jesus ductus est ín desertum a Spiritu, ut 
tentaretur a diabolo. Et cum jejunasset quadra- 
gíntadicbus,etquadraginta noctibus,postea esuriit. 
Et accedens ad eum tentator dizit: Si Filius Dei 
es, dic ut lapides isti panes flant: qui respondens 
dicit : Scriptum est: Nom in solo pane vivet ho- 
mo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei. 
Matth. 1v ,1-&). 


9844 REGULA LXI. 


Quod non oportet Christianum metuere, et inter 
calamitates sollicitum esse, sic ut ejus animus 
ab ea que in Deohabenda est fiducia, avocetur. 


(76) Antiqui libri 6xeo;. Deerat articulus in 
vulgatis. 

(11) Reg. tertius τὸν ἐροτὴν ταύτην ἐγὼ, 

(18) Reg. primus ὡς ἐν τῷ χρυπτῷ. 

(79) Reg. tertius δεῖ κατὰ χαιρὸν. VOX κατά in utra- 
que editione desideratur. Nec ita multo post Regii 
primus et tertius ὅταν διώξωσιν ὑμᾶς εἰς τὴν πόλιν 
ταύτην. 


πανυτοτὶ ἔττιν ἔτοιος. O2 δύναται ὁ χόσαςς πεϑεῖν 
πᾶς iai δὲ uic ὅτι Ej0» ᾿παοτυοῦ πεοὶ αὐτοῦ ὅτι τὰ 
ἔργα αὐτοῦ ποντοα ἔστιν. Ὑαεῖς ανάξττε εἰ: τῆν i507X»- 
Ej οὕξω x»x5ao εἰ- τὴν £027X» τατον (71), ὃτ- ὁ 
χαιοὺς 6 £25; οὕτω πιπαξοωταν. Te; δὲ εἰξὼν 
αὐτοῖς, Part» ἐν τῇ Γαλιλαία. 0; δὲ ἀνέδεταν οἱ 
ἀὐδελοοὶ αὐτοῦ, τὸτε χαὶ αὐτὸς ἀνέδε εἰς τὴν ἑοοτὰν, 8j 
φανεοῶς, ἀλλ᾽ τς ἐν χουετῶ (18). ΛΟΥΚΑ͂Σ. ᾿Ανασταῖντες 
δὲ ποοσεύχετθε, D ἐππέσχτε εἰ; κειρασκόν. 

Ὅτι δεῖ χατὰ xzt04» (79) ὑπαναχωοεῖν τῶν ἐπεβου- 
ἀευόντων, συγχωοχϑέντα uir-et πεοιπεσεῖν πεῖι- 
οασπῶ͵ τὴν ἔχξασι» τοῦ δύνατσται ὑπενεγχεῖν, χαὶ 
τὸ θᾶλχιια τοῦ Θεοῦ διὰ ποοσευχξς αἰτεῖν. 

Κιρι. γ΄. 

MATOAIOZ. Ὅταν διώχωσιν ὑμᾶς ἐν τὸ πόλει ταὐτῷ 
φεύγετε εἰ; τὴν ἄλλκν. Oi δὲ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλα- 
6o» x&- αὐτοῦ, ἐξελθόντε:, Ozw; αὐτὸν ἀπολέσχωσιν. O 
δι "Ix ev2;, 7"? (Ey Sip GE» ἐχεῖθῖν. IDANNIIS. "Ame 
Exiivx; οὖν τῆς ζαέοας συνεβουλεύσαντο, ἕνα ἀποχτεί-- 
»w7t» αὐτόν, Ἰκσοὺς οὖν οὐχέτι παῤῥκ-ία περιεπάτει ἐν 
τοῖς Ἰουδαίοις. AOYKAX. Καὶ θεῖς τὰ γόνατα, προ- 
σκύχετο λέγων" Πάτερ, εἰ Sess: παρενεγχεῖν τὸ ποτ - 
pto» τοῦτο ἀπ᾿ ἐμοῦ" πλὲν ud τὸ θέλχμά μου, ἀλλὰ τὸ 
σὸν γενέσθω (80). ΠΡῸΣ KOP. «΄. Πειορατμὸς ὑμᾶς οὐχ 
εἴλξφεν εἰ ux ἀνθρώπινο: πιστὸς dt ὁ Θεὸς, ὃς οὐχ ἑά- 
Cit ὑμᾶς πειρασθξναι ὑπὲο ὁ δύνασθε, ἀλλὰ ποιήσει 
σὺν 79 πειρασιεῶ χαὶ τὲν ἔχθατίν, τοῦ δύνασθαι ὑπ- 
ἐν: γχεῖν (81). 

Ὅτι δεῖ τὸν Χοίσ"ιανὸν ἐν τοῖς πειοασιιοῖς ἐφ᾽ ἐχά- 
στω τῶν προσαγομένων αὐτῶ, μνχμονεύοντα Te» 
ἕν τῇ θεοπνεύστω Γραφξ ποὺς τὸ προχείμενον sion κέ- 
νων αὕτως αὐτὸν τε (82) ἀνεκκοέαστον συνττροεῖν, χαὲ 
τούς ἐναντίον: χαταργεῖν. 

Κιφὰλ. d. 

MATOAIOZ. Τότε ὁ Ἰησοῦς ἀνζχύς εἰς τὴν ἔρημον 
ὑπὸ τοῦ Πνεύματος, πειοασδῆναι ὑπὸ τοῦ διαδόλου. Kai 
νηστεῦπας Ὁμπέρας τεσσαράχοντα, xxi νύκτας τεξσαροοῖ- 
χοντα, ὕστερον ἐπείνασε. Καί προσελθὼν mic» € xst- 
ράξων, εἶπέν * Εἰ Υἱὸς εἴ 702 Οἱοῦ, εἰπὲ ἱνὰ οἱ hibet οὔ- 
τοι ἄρτοι γένωνται. Ὁ δὲ ἀποχοιθεὶς εἶπε" Τέγοακται, 
ὅτι οὐχ ἐπ᾽ ἄρτω μόνω ξήσεται ἀνθρωπὸς, αλλ᾽ ἑμὶ παντι 
ῥόματι ἐκπορενομένῳ διὰ στόματος Οεοῦ (83), καὶ τὰ 
ἑξᾶς. 

OPOS SI", 


Ὅτι οὐ du τὸν Χριστιανὸν φοδεῖσθαι, x«i ἀγωνιᾶν 
ἕν ταῖς πεοιστόσεσι, μετιωριτόμενον ἀπὸ τῆς ἐν 
Θεῷ πιποιθήσεως (8.)" Ünootv δὲ, ὡς τοῦ Kupiov 


ξεῖν. 
(89) Edili et unus ms. αὐτὸν τε. Aliiduo ἑαυτὸν τε. 
(83) Que sequuntur apud Mattheum, :$:: παρα- 
λαμβαάνεὶ αὐτὸν, etc., usque ad vocis διηχόνουν αὐτῷ, 
addita invenimus in Messanensi libro. 
(84) Regii primus et tertius τῆς ἐπὶ Θεὸν πεποι- 
θῴσεως. 


80) Regii primus et tertius τὸ σὸν γινέσθω, 
Ἢ Reg. tertius τοῦ δύνασθαι ὑμᾶς ὑπενεγχεῖ 


801 


MORALIA. 


παρόντος, xu τὰ xat' αὐτὸν οἰχονομοῦντος, x«i (83) A — Quin potius debet confidere tanquam Domino 


πρὸς πάντας ἐνδυναμοῦντος, καὶ τοῦ ἁγίον Πνεὺ- 
ματος διδώσχοντος μέχρε χαὶ &moxpigémz τῆς πρὸς 
τοὺς ὑπεναυτίους, 


Κιφάλ, α΄. 

ΜΑΤΘΑΙΟΣ, Mi φοβεῖσθε ἀπὸ τῶν ἀποχτεινόντων 
τὸ σῶμα, τὴν δὲ ψνχὴν ἀποχτεῖναι μὴ δυναμένων" 
φοῦήθητε di μᾶλλον τὸν δυνώμενον χαὶ ψυχὴν 
xai σῶμα ἀπολέσαι ἐν γεέννῃη, Οὐχὶ δύο στρουθία 
ἀσσαρίου πωλεῖται ; Καὶ iv ἐξ αὐτῶν οὐ πεσεῖται 
ἐπὶ τὴν γῆν ἄνεν τοῦ Πατρὸς ὑμῶν, Ὑμῶν δὲ xai 
αἱ τρίχες τῆς κεφαλῆς πᾶσαι ἐριθμημέναι εἰσὶν. 
Μὴ οὖν φοδηθῆτε, πολλῶν στρονθέων (86) διαφέρετε 
ὑμεῖς. AOYKAZ, Ὅταν δὲ προσφέρωσιν ὑμᾶς ἐπὶ 
τὰς συναγωγὰς, χαὶ τὰς ἀρχὰς, χαὶ τὰς ἐξουσίας, 
μὴ μεριμνᾶτε πῶς Q τὲ ἀπολογήσησθε, ἢ τί εἴπητε" 
τὸ γὰρ ἅγιον Πνεῦμα διδάξει ὑμᾶς ἐν αὐτῇ τῇ 
ὥρᾳ, ἃ Gi εἰπεῖν, ΜΆΡΚΟΣ, Καὶ γένεται λαλαν 
ἀνέμον μεγάλη: τὰ δὲ χύματα ἐπέδαλλεν (817) εἰς 
τὸ πλοῖον, ὥστε αὐτὸ “ἤδη inizia. Καὶ ἦν αὐτὸς 
ἐπὶ τῇ πρύμνη ἐπὶ τὸ προσχεφάλαιον χαθεύδων. 
Καὶ διεγείρουσιν αὐτὸν, χαὶ λέγουσιν αὐτῷ" Διδώ- 
qXw)i, οὐ μέλει σοι, ὅτι ἀπολλύμεθα; Καὶ διεγερ- 
θεὶς (88) ἐπετίμησε τῷ ἀνέμῳ, χαὶ εἶπε τῇ θαλάσσῃ" 
Σιώπα, πεφίμωσο, Καὶ ἐχόπασεν ὃ ἄνεμος, καὶ 
ἐγένετο γαλήνη μεγώλῃη. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς" Τί δειλοί 
ἐστε οὕτως; Mo; οὐκ ἔχετε πίστιν; ΠΡΑΞΕῚΣ, 
᾿λναστὰς ds ὁ ἀρχιερεὺς χαὶ οἱ σὺν αὐτῶ (ὦ οὖσα 
αἵρεσις τῶν Σαδουχαίων [89]) ἐπλήσθησαν ξὴλον" 
χαὶ ἐπέθαλον τὰς χεῖρας αὐτῶν ἐπὶ τοὺς ἀποστό- 
λους, χαὶ ἔθεντο αὐτοὺς ἐν τηρήσει δημοσίᾳ. 
Ληγγῆλος δὲ Κυρίου διὰ τῆς νυχτὸς ἤνοιξε τὰς 
θύρας τῆς φυλαχῆς, ἐξαγαγὼν τε αὐτοὺς, εἶπε (90). 
Πορεύεσθε, χαὶ σταθέντες λαλιῖτε ἐν τῷ ἱερῷ τῷ 
«m πάντα τὰ ῥήματα τῆς ξωῆς ταύτης, ᾿Αχούσαντες 
δὲ εἰσῆλθον ὑπὸ τὸν δοῦρον εἰς τὸ ἱερὸν καὶ idi- 
jazz», ΠΡῸΣ KOP. f. Οὐ γὰρ θῶμεν ὑμᾶς 
ἀγνοεῖν, ἀδελφοὶ, περὶ τῆς ὕλέψεως ἡμῶν, τῆς γενο- 
μένης Egi» ἐν τῇ 'Ασίᾳα. Καὶ μετ' ὀλίγα" Ὃς ix 


priesente, aique eonsulente rebus ipsius, et ad- 

versus omnes ipsum  corroborante, ipsoque 

Spiritu saneto vel idipsum etiam quod adver- 

sariis respondendum sit edocente. 

Caput I. 

Nolite timere eos, qui occidunt corpus, animam 
autem non possunt occidere ; sed polius timete 
eum qui potest et animam δἰ corpus perdere in 
gehennam. Nonne duo passeres asse veneunt ? Et 
unus ez illis non cadit super terram, sine Patre 
vestro. Vestri autem etiam capilli capitis omnes 
numerati sunt : noliteergo timere, multis passeri- 
bus meliores estis vos (Math. x, 28-31). Cum au- 
tem induzerint vos in synagogas, et ad magistra- 


B (us, et potestates, nolite solliciti esse qualiter. aut 


quid respondeatis, aut quid dicatis : Spirilus enim 
sanctus docebit vos in ipsa hora quid oporteat 
vos dicere (Luc. xu, 11, 12)... Et fif procella ma- 
gna venti, et [luctus ingrediebantur in navim, ita 
ul illa jam impleretur. Et erat ipse in puppi super 
cervical dormiens. Et excitant eum, et dicunt illi 
Magister, non est cure libi quod perimus ? Et 
ercilatus increpavit ventum, et dixit mari ; Tace, 
obmultesce. Εἰ cessavit ventus, et facta est iranqui- 
litas magna. Et ait illis : Quid limidi adeo estis? 
Quomodo non habetis fidem (Marc. ww, 31-40) ?.... 
Exsurgens autem princeps sacerdotum, el qui cum 
illo erant (qua est hueresis Sadducazorum), repleti 
sunl zelo : et injecerunt manus suas in. apostolos 


C et posuerunt eos in custodia publica. Angelus au- 


lem Domini per noctem aperuM januas carceris, 
et educens eos dixil : Ite, el stantes loquimini in 
templo plebi omnia verba vitae hujus. Qui cum au- 
dissent, intraverunt diluculo in templum,et doce- 
bant (Act. v, 17-21).. Nonenim volumus ignorare 
vos, fralres, de (tribulatione nostra, quz facta est 
nobis in Asia (II Cor. 1,8). Et paucis interjectis : 
Qui ex tanta morte nos eripuit, et. eruit : in quem 
speravimus, quoniam et adhuc eripiet bid. 10). 


τηλικούτου θανάτου ἐῤῥύσατο ἡμᾶς, καὶ ῥύεται" εἰς ὃν ἠλπίκαμεν, ὅτι (91) xai ἔτι ῥύσεται. 


OPOX ZA. 

"Ort δεῖ χαίρειν πᾶν ὁτιοῦν πάσχοντα μέχρι θανώτου 
ἕνεκεν τοῦ ὀνόματος τοῦ Κυρίου xut τῶν ἐντολῶν 
αὐτοῦ, 

Κεράλ, α΄, 

MATGAIOZ, Μακάριοι οἱ δεδιωγμένοι ἕνεχεν 
δικαιοσύνης, ὅτι αὐτῶν ἔστιν ἢ βασιεία τῶν οὐρανῶν, 
Μαχάριοί ἔστε, ὅταν ὀνειδίσωσιν ὑμᾶς, καὶ διώξωσι, 
καὶ εἴπωσι πᾶν πονηρὸν ῥῇμα καϑ' ὑμῶν ψενδόμενοι, 


(85) Voeulam x«í ex antiquis duobus libris addi- 
dimus : ubi preeterea notandum, pro z4vze;legi in 
Heg. tertio πάντα, el adversus omnia ipsum corro- 
borante. Mox Regii primus el tertius πρὸς τοὺς 
ἐναντίως. 

(86) Edili et Heg.secundus πολλῷ στρου θέων, multo 
meliores estis passeribus. Alii duo mss. πολλῶν, 
(87) Reg. primus κύματα ἐπέδαλλεν. quem lo- 
cum ila jnlerpretlatur Erasmus, εἰ fluctus ir- 


REGULA LXlV.. 
Quod quidvis vel usque ad morlem cum gaudio 
sustinendum sil pro nomine Domini, et ipsius 


D  mandalis. 


Caput 1. 

Beati qui persecutionem patiuntur propler jus- 
litiam, quoniam ipsorum est regnum δα ον τι. 
285 Beati estis cum opprobriis affecerint vos,et 
persecuti fuerint, el dixerint. omne verbum ma- 


ruebant in navim, 

(88) Reg. primus x«t ἐγερθεὶς, 

(89) Utraque editio τῶν X«ddovxiov, Al mss, duo 
Σαῦ δουκαίων, Mox Beg. primus τὰς χεῖρας ἐπὶ, 
90) Heg, tertius εἶπε πρὸς αὐτούς, 
ὧι Heg, terlius "Og £x τηλιχούτων θανάτων ἐῤ- 
ῥύσατο ἡμᾶς͵ xui ῥύεται, Ἠλπίχαμεν δὲ ὅτι, Et hic 
ocus quoque fusius scriptus est in codice Messa 
nensi. 


Ι 


803 


5. BASILTI MAGNI 


804 


ium adversum vos mentientes, propter me. Gau- Α ἕνεχεν ἐμοῦ, Χαίρετε xoi ἀγαλλιῦσθε, ὅτι ὁ μιοθὸς 


dete et exsultate, quoniam merces vestra copiosa 
est in celis (Matth. v, 10-12)... Beati estis, cumvos 
oderint homines,et cum separaverint vos,et expro- 
braverint, et ejecerint nomen vestrum tanquam 
malum, propter Filium hominis. Gaudete in illa 
die, et ezultate : ecce enim merces vestra mulla 
est in ccelis ( Luc. vi, 92, 23)... Et convocantes apos- 
tolos, cesis denuntiaverunt ne loquerentur in no- 
mine Jesu, et dimiserunt eos. Et illi quidem ibant 
gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni 
habiti sunt pro nomine Domini contumeliam pati. 
Omni autem die nom cessabant in templo et per 
singulas domos docentes, et evangelizantes Jesum 
Christum (Act. v, 40-42)... Cujus faclus sum ego 
Paulus minister. Nunc gaudeo in passionibus 
meis pro vobis, el adimpleo ea qua desunt passio- 
num Christi in carne mea, pro corpore ejus, quod 
est Ecclesia (Col. 1, 23, 24). 


REGULA LXV. 


Quod etiam in ipso vite exitu ea quie decent, pe- 
tenda sunt. 


Caput I. 


Et circa horam nonam clamavit Jesus voce ma- 
gna, dicens : Eli, Eli, lamma sabachthani? hoc 
est: Deus meus, ul. quid dereliquisti me ?... 
(Matth. xxvu, 46). Et clamans voce magna Jesus 
ait: Pater, in manus tuas commendo spiritum 
meum. Et hoc dicens, exspiravit (Luc. xxi, 46... 
Et lapidabant Stephanum invocantem, et dicen- 
tem : Domine, ne statuas illis peccatum. Et eum 
hoc dixisset, obdormtvit (Act. vn, 59, 60. 


REGULA LXVI. 


Quod non sint deserendi ij, qui pro pietate decer- 
tant. 


Caput I. 


Respondit eis Jesus : Modo creditis? Ecce venit 
hora, et nunc venit, ut dispergamini unusquisque 
in propria, et me solum relinquatis (Joan. xvi, 34, 
32)... Scis hoc quod aversi sunt a me omnes, quiin 
Asia sunt, ez quibus est Phygellus οἱ Hermogenes. 
Det misericordiam Dominus Onesiphori domui: quia 
sape me refrigeravit, οἱ catenam meam non eru- 
buit: sed cum Romam venisset sollicite me quasivit, 
et invenit. Det illi Dominus invenire misericordiam 
a Domino tn ilia die. Et quanta Ephesi mitnistra- 
vtt, tu melius nosti (Il Tim.1, 15-18)... In prima 


(92) Utraque editio Μαχάριοέ ἐστέ, ὅταν ἀφορί- 
σωσιν. Regii primus et tertius ut in contextu, 
93) Reg. primus ἐν τῷ οὐρανῷ. 
fou] Reg. tertius οὐχ ἐπαύσαντο, non. intermise- 
runt docere. 

(93) Editio Ven. et Reg. secundus λειμᾶσα (sic) 
βαχθανί. Editio Paris. λιμᾶσα 9a, 0«ví. Reg. primus 


ὑμῶν πολὺς ἐν τοῖς οὐρανοῖς. AOYKAX. Μακάριοί 
ἐστε, ὅταν μισήσωσιν (92) ὑμᾶς οἱ ἄνθρωποι, xai 
ὅταν ἀφορίσωσιν ὑμᾶς, xai ὀνειδίσωσι, xot ἐχβάλωσι — 
τὸ ὄνομα ὑμῶν ὡς πονηρὸν, ἕνεχεν τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρὼ- 
πον. Χάρητε ἕν ἐχείνῃ τῇ ἡμέρα, xai σχιρτήσατε: 
ἰδοὺ γὰρ ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τοῖς οὐρανοῖς (93). 
ΠΡΆΞΕΙΣ. Καὶ προσχαλεσώμενοι τοὺς ἀποστόλους, 
δείραντες παρήγγειλαν μὴ λαλεῖν ἐπὶ τῶ ὀνόματε τοῦ 
Ἰησοῦ, καὶ ἀπέλυσαν αὐτούς. Οἱ μὲν οὖν ἐπορεύοντο 
χαίροντες ἀπὸ προσῶπον τοῦ συνεδρίον, ὅτι κατη.-- 
ξιώθησαν ὑπέρ τοῦ ὀνόματος τοῦ Κυρίον ἀτιμασθξναι, 
Πᾶσάών τε ἡμέραν ἐν τῷ ἱερῷ x«i xat' oixo» οὐκ 
ἐπαύοντο (θά) διδάσχοντες xol εὐαγγελιζόμενοι τὸν 
Χριστὸν Ἰησοῦν. ΠΡῸΣ KOA. Οὗ ἐγενόμην ἐγὼ 


Β Ταῦλος διάχονος. Νῦν χαίρω ἐν τοῖς παθήμασί μου 


ὑπὲρ ὑμῶν, x«i ἀνταναπληρῶ τὰ ὑστερήματα τῶν 
θλέψεων τοῦ Χριστοῦ ἐν τῇ capxi pov ὑπὲρ τοῦ σώ-- 
ματος αὐτοῦ, ὅ ἐστιν ἡ Ἐχχλησία. 


OPOZ ΞΕ, 

Ὅτι δεὶ χαί ἐν αὐτῇ τῇ ἐξόδῳ προσεύχεσθαι τὰ 
κρέποντα, 
Kcd). α. 


ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Περὶ δὲ τὴν ἐννάτην ὥραν ἀνεδόησεν 
ὁ Ἰησοῦς φωνῇ μεγάλῃ, λέγων. 'Hii, 'E)i, λαμμὰ 
σαθαχθανι (95) ; τουτέστι’ Θεέ μον, Θεέ μον, ἵνα τί 
με ἐγχατέλιπες; Καὶ φωνήσας φωνῇ μεγάλῃ ὁ Ἰησοῦς 
εἶπε' Πάτερ, εἰς χεῖράς σου παρατίθημι τὸ πνεῦμά 


C pov. Καὶ τοῦτο εἰπὼν, ἐξέπνευσεν: ΠΡΑΞΕΙ͂Σ. Καὶ 


ἐλιθοδόλουν τὸν Στέφανον ἐπιχαλούμενον, xai λέγοντα" 
Κύριε, μὴ στήσῃς (96) αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν ταύτην. 
Καὶ τοῦτο εἰπὼν, ἐχοιμήθη. 


OPOZ 3e. 


Ὅτι οὐ δεῖ ἐγχαταλιωπάνειν τούς ὑπὶρ εὐσεδείας 
ἀγωνιξομένους. 


Κιφάλ, α΄. 


IQANNHZ. ᾿Απεχοίθη αὐτοῖς ὁ Ἰησους "Apct 
πιστεύετε; Ἰδοὺ "ἔρχεται ὥρα, xai νῦν ἐλήλυθεν, 
ἵνα σχορπισθῆτε ἕχαστος εἰς τὰ ἴδια, καὶ ἐμὶ 
μόνον ἀφῆτε. ΠΡῸΣ TIM. β΄. Οἶδας τοῦτο, ὅτι 
ἀπεστράφησάν με πάντες οἱ ἐν τῇ 'Acix, ὧν 
ἔστι Φύγελλος (97) χαὲ Ἑρμογένης. Δῴη ὁ Κύριος 
ἔλεος τῷ Ὀνησιφόρον οἴχῳ: ὅτι πολλάχες με 
ἀνέψυξε, xai τὴν ἅλυσίν pou οὐχ ἐπησχύνθη. 
ἀλλὰ γενόμενος ἐν Ῥώμη, σπουδαίως ἑξήτη σὲ 
με, καὶ εὖρε. ΔῊ αὐτῷ ὁ Κύριος εὑρεῖν ἔλεος 
παρὰ Κυρίον ἐν ἐχείνῃ τῇ ἡμέρᾳ. Καὶ ὅσα t£v 


λειμὰ σαδαχθανί. Reg. tertius λιμὰ σαύαχθανι. 
Apud Marcum vero legitur λαμμὰ σαδαχθανέ, et 
ita edendum curavimus. 

(90) Reg. tertius fusius Κύριε Ἰησοῦ, δέξαι τὸ 
πνεῦμά μόν. Ocio δὲ τὰ γόνατα. ἔχραξε φωνῇ μεγάλῃ" 
Κυρίε, μὲ στήσῃς. ᾿ 
᾿ lo ἢ Editi Φύγελος. Veteres;duo libri $5j62o;. 


805 

Ἐφέσῳ διηχόνησε, βῶτιον σὺ γινώσχειξ, 
β'. Ἔν τῇ πρώτῃ μὸν bilo. οὐδεῖς pot συμπαρε- 
γένετο, ἀλλὰ πάντες pe ἐγκατέλιπον ^ μὴ αὐτοῖς }5γι- 
σὔείη. 

Ὅτι δεῖ προσεύχεσθαι ὑπὲρ τῶν ἐν πειρασμοῖς ἐξετα- 

eer Mace 
uer: ve og ! 

AOTKAZ, Σίμων, Σίμων, ᾿ἰδοὺ ὃ à Σατανᾶς ἐξητήσατο 
ὑμᾶς, τοῦ σινιάσαι ὡς τὸν σῖτον" ἐγὼ δὲ ἐδεήθην περὶ 
σοῦ, ἵνα μὴ ἐχλίπῃ ἡ πίστις σου. ΠΡΆΞΕΙΣ. 'O piv 
οὖν ἥξερος ἐτηρεῖτο ἐν τῇ φυλαχῇ. Προσευχὴ δὲ ἦν 


ἐχτενὴς γενομένη (98) ὑπὸ τῆς ᾿Εχχλησίας πρὸς τὸν 


Θεὸν ὑπὲρ αὐτοῦ 5 (99). 
OPOZ ZZ. 
Ὅτι àv πληροφορίαν ἐχάντων τῆς ἔχ ὑεπρῶν ἀνα- 
στάσιως, ἀλλότριον τὸ λυπεῖσθαι ἐπὶ τοῖς χεχοιμὴ- 


μένοις (4), 


Κεφ ἄλ, α΄, 
 AOYKAZ, 


αὐτόν, Στραφεὶς δὲ sim: πρὸς αὐτάς " Θυγατέρες 'Is- 
ρουσαλὴμ, μὴ χλαίετε ἐπ᾽ ἐμέ. ΠΡῸΣ ΘΕΣΣ, α΄. Περὶ 
de τῶν χεχοιμημένων οὐ θέλω ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοὶ, 


ἵνα μὴ λνπῆσθϑε ὦ ὡς χαὶ οἱ λοιποὶ, οἱ μὴ ἔχοντες Es 


πίδα, γὰρ πιστεύνμν, ὅτι Ἰησοῦς ἀπέθανε, χαὶ 

ἀνέστη * οὕτω xxi ὁ Θεὸς τοὺς χοιμηθέντας διὰ τοῦ 

Ἰησοῦ ἄξει σὺν αὐτῷ. ᾿ 
T OPOZ ZH, 

Ὅτι οὐ δεῖ τὰ ἰδιώματα τοῦ αἰῶνος τούτον xai m 


ΠΡῸΣ ΤΙΝ. Msi αὐτο Mb mihi adfuit, séd omnes me 


Ἠχολούθει δὲ αὐτῶ πολὺ πλῆθος τοῦ. 
λαοῦ, καὶ γυναιχῶν, αἱ χαὶ ἐκόπτοντο, χαὶ ἐθρήνουν. 


La 
8086 


dereliquerunt : "non illis imputetur (UT Tim. iv, 16). 


fr »-Lio WANT $1 uus mulu*5vis 


utut eid! 6 


286 Quod orandum est pro iis qui in tentationi- 
! ἐν bus probantur ^ 
I | Caput 11. Mn Hs An 
"Sal; Vigor" ecce Satanas ezpetivit. vos ul 
cribraret sicut lrilieum : Ego autem rogavi pro 
Le, ut non deficiat fides tua Lue. xxu, 31, 33)... 
Et Pelrus quidem servabatur in carcere.Qratio au- 
tem fiebat sine intermissione ab. Ecclesia ad Deum | 
pro eo (Act, xut, $. — | 
—. REGULA. LXVII, | 
.Qnod dolere ob eos qui obdormierunt, alienum sit. " 
ab iis qui cerla fide tenent mortuorum resurre- 
etionm, | TM 
^iv Caput 1. wi 
Sequebatur autem ilium multa turba. topuli et 
mulierum, qua el plangebant, et lamentabantur. 
eum : conversus autem diri ad illas; Filiae Jerusa- 
Llem,nolite flere super me (Luc. xxu72,28)....Nolo 
autem vos ignorare, fratres, de dormientibus, ut 
non contristemini sicul cleri qui spem non ha-- 
bent. Si enim credimus quod Jesus mortuus est, et 
resurrezit: ita et. Deus eos qui dormierunt per 
Jesum, adducet cum eo ( Thess, iv, 13, 14). 


| REGULA | e (Ui τσ δες 


T 


Quod etiam post. resurrectionem non. sunt. Pus 


τὴν ἀνάστασιν προσϑοχᾷν, ἀλλὰ ἀγγελιχὸν χαὶ ἀπρο- G spectanda ea que sunt huj us ietatis. propria ; sed | 


σδεῆ βίον Mfr 8 μέλλοντι αἰῶνι. 


ἢ, α΄. 


Κιφά . ἢ 
ΠΛΟΥ͂ΚΑΣ, ᾿Αποκριθεὶς ὁ (3) Ἰησοῦς ε εἶπεν αὐταῖς. | 
οἱ viol τοῦ αἰῶνος τούτον γαμοῦσι καὶ ἐχγαμίξονται " 


οἱ δὲ καταξιωθέντες τοῦ αἰῶνος ἐχείνον τυχεῖν καὶ τῆς 
ἀναστάσεως τῆς EX νεχρῶν οὔτε γαμοῦσιν, οὔτε ἐχγα- 

»ov7at, Οὔτε γὰρ ἀποθανεῖν ἔτι δύνανται : ἰσάγγεν 
λοι. qp εἰσι, xai viol εἰσι τοῦ Θεοῦ, τῆς ἀναστάσεως 
υἱοὶ ὄντες, ΠΡῸΣ ΚΟΡ, α΄, ᾿Αλλ᾽ ἐρεῖ τις ^ 


σὺ ὃ σπείρεις, οὐ ξωρποιεῖται, ἐὰν μὴ ἀποθάνῃ πρῶτον, 
Καὶ ὃ σπρίβεεξι οὐ τὸ σῶμα τὸ γενησόμενον σπείρεις, 
ἀλλὰ γυμνὸν χόκχχον, εἰ τύχϑι σίτου, f τινος τῶν λοι- 
7», Ὃ δὲ Θεὸς δίδωσιν αὐτῷ σῶμα, καθὼς θέλησε. 
Καὶ μετ' ὀλίγα - Oütm χαὶ $5» ἀνάστασις τῶν γεχρῶν, 
Σπείρεται ἐν φθορᾷ, ἐγείρεται ἐν ἀφθαρσίᾳ. Σπείρεται 
ἐν ἀτιμέᾳ, ἐγείρεται ἐν δόξῃ - 
ἐγείρεται ἐν δυνώμει " σπείρεται σῶμα ψυχιχὸν, ἐγεί- 


ἔται σῶμα πνευματιχόν, 
p μ par ' 


(98) Antiqui duo libri γινομένη, 

(99) lost illud, ὑπὲρ αὐτοῦ, 
Reg. tertio et. Bómáac- Πιστὸς δὲ δθιός δίσ., usque 
ad verbum ὑπενεγχεῖν, I Cor. x, 44. 


Πῶς ἐγεί-. 
βόνται οἱ νεχροί ; ποίῳ δὲ σώματι ἔρχονται: ; Ἄφρον, 


σπείρεται ἐν ἁσθενεία, | 


sequuntur he in 


sciendum. est vitam futuri. seculi seeiespi esse, 
et nullius rei indigam.. EUR b is | 


| | Caput]... 0 
Respondens Jesus dirit illis ; - Filii hujus ταῖσι 


ducunt uxores,et nuptui dantur : illi vero qui digni 
habebuntur saculo illo,et resurrectione ex mortuis, 


. neque ducunt uxores, neque nuptui dantur. Neque 


enim ultramori possunt ; quales enim angelis sunt, 
el filii sunt Dei, cumsint filii resurrectionis (Luc, 
xx, Já-36).... Sed. dicet. aliquis : Quomodo resur- 
gunt mortui? qualive corpore venient? [nsipiens,tu 
quod seminas,non. vivificatur,nisi prius moriatur. 
Et quod. seminas, non corpus, quod futurum est, 
seminas, sed nudum granum, ul pula tritici, aul 
alcujus caeterorum. Deus autem dat illi corpus, 
sicut voluit (1 Cor. xv, 34-36). Et paulo post ; Sic et 
resurrectio mor(uorum, Seminatur in corruptione, 
resurgit in. incorruptione: seminatur in ignobili- 
Late resurgit in gloria : seminatur 1n infirmitate, 
resurgit in virtute ; seminatur corpus animale, 
resurgit corpus AMEN ([bid.42-k4). — 


(" 


Ἢ) τγεφίμεαι editio Μεκοιμημένοις. N Nostri ires mss. 


χοιμωμέν etg. 
(8 iraque e editió ᾿Αποκχριϑεὶς δὲ à. At vocula δὲ 
ΤῊΝ s veleribus non invenitur. 


80; S. BASILII 


MAGNI : 8.8 


Quod Domini adventus localis aut carnalis non A Ὅτι οὐ δεῖ τοπικὸν ἃ σαρχιχὲν ἐχϑέχεσθαι τὰν καρου- 


287 sit exspectandus - sed prestolari oportet 
adventum subito per universum orbem in gloria 
Patris futurum. 


Caput 1I. 

Tunc si quis vobis dixerit: Ecce hic est Christus, 
aut illic, ne credideritis. Exsurgent enim pseudo- 
Christi,et pseudo-prophelz,et dabunt signa magna 
et portenta,adeo ut in errorem inducantur, si fieri 
potest, etiam electi (Matth. xxiv, 23, 24).... Vos 
autem videte : ecce,przdixi vobis omnia.Sed in illis 
diebus,post (tribulationem iltam,sol contenebrabi- 
tur, et luna non dabit splendorem suum : οἱ stellze 
celi erunt decidentes,et virtutes qua in caelis sunt, 
movebuntur. Et tunc videbunt Filium hominis ve- 
nientem in nubibus cum virtute et gloria multa B 
(Marc. xiu, 23-26).... Hoc enim vobis dicimus in 
verbo Domini,quia nos qui vivimus,qui residui su- 
mus in adventum Domini,non prazveniemus eos 
qui dormierunt : quoniam ipse Dominus in jussu, 
in voce archangeli,et in. tuba Dei descendet de ce- 
lo,et mortui in Christo resurgent primum (I Thess. 
1v, 15, 16). 

REGULA LXIX. | 
Quscunque conjunctim interdicuntur, etiam ad- 
versus ea intentantur mine. 


Caput I. 

Decordeenim exeunt cogitationes malz, homicidia, 
adulteria,fornicationes,furta,falsa testimonia,bLas- 
phemiz.Hacsuntquaz coinquinant hominem (Matth. 
xv, 19, 20)... Discedite a ie, maledicti, in ignem C 
aternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. 
Esurivienim et nondedistis mihimanducare; sitivi, 
et non dedistis mihi potum : hospes eram,et non col- 
legistis me ; nudus, et non cooperuistis me ; infi- 
mus et in carcere,et non visitastis me (Matth. xxv. 
À1-43)... Vae vobis divitibus, quia habetis consola- 
tionem vestram. Vc vobis qui saturati estis, quía 
esurielis : vete vobis qui ridetisnunc, quia lugebitiset 
flebitis ; v cum benedizerint vobis omnes homines 
(Luc. vi, 24-26)... Attendite autem vobis,ne forte 
graventur corda vestra in crapula,et ebrietate,et 
curis hujusvite el,derepentesuperveniat in vos dies 
illa (Luc. xx1,34)... Et sicut non probaverunt Deum 
habere in notitia,tradidit illos Deus in reprobum 
sensum,ul faciant ea quz non conveniunt : repletos D 
omni iniquilate, fornicatione, avaritia, nequitia 
(Hom. 1, 98, 29), etc... Nam: Non adulterabis, 


(3) Hec verba, τότε, £c», etc., inveniri partim 
apud Mattheum, partim apud Marcum,recte nota- 
tum estin Reg. primo; nec debuerant tribui omnia 
Marco in utraque editione. 

(4) Post vocem ἐχλεχτούς ita habent duo hi quos 
sepius indicavi libri:'Eàv δὲ εἴπωσιν, etc., usque 
ad illud, Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου: quee verba legi pos- 
suntapud Mattheum xxiv,26. Preterea addita sunt 
illa ex Marco in Messanensi, χαὶ τότε ἐάν τις, ete., 
usque ad voces x«i τοὺς Grove, Marc. xui, 21. 


σίαν τοῦ Kupíov, ἀλλ᾽ ἐν τῷ δόξῃ τοῦ Πατρὸς xer& 
πάσης τῆς οἰχουμένος ἀθρόως προσδοχᾶν. 


Κεφάλ. β΄. 

MATOAIOZ. Τότε, ἐάν (3) τις ὑμῖν εἴπῃ * Ἰδοὺ ὧδ 
ὁ Χριστὸς, ἢ ὦδε, μὲ πιστεύσητε. ᾿Εγερθήσονταε γὰρ — 
ψευδόχριστοι xai ψενδοπροφῆται, xat δώσονσι σημεῖα 
μεγάλα καὶ τέρατα, ὥστε πλανῆσαι, εἰ δυνατὸν, χαὶ 
τοὺς ἐχλεχτούς (8). MAPKOZ. Ὑμεῖς δὲ βλέπετε - ἐδοὺ, 
προείρηχα ὑμῖν πάντα. 'AX) ἐν ἐχείναις ταῖς Ὡμέραις 
μετὰ τὸν θλίψιν ἐχείνην ὁ ἥλιος σχοτισύζσεται, χαὶ κα 
σεληνη οὐ δώσει τὸ φέγγος αὐτῆς, xai οἱ ἀστέρες τοῦ 
οὐρανοῦ ἔσονται ἐχπίπτοντες:, χαὶ οἱ δυνάμεις αἱ ἐν τοῖς 
οὐρανοῖς σαλενθῆ σονται. Καὶ τότε ὄψονται τὸν Υἱὸν τοῦ 
ἀνθρώπον ἐρχόμενον ἐν νερῆκαις μετὰ δυνώμεως χαὶ δό- 
$5$ πολλῆς. ΠΡΟΣ ΘΕΣΣ. α΄. Τοῦτο γὰρ ὑμῖν λέγομεν 
ἐν λόγῳ Κυρίον, ὅτι ἐμεῖς οἱ ξῶντεις, οἱ περιλειπόμενοε 
εἰς τὴν παρουσίαν τοῦ Κυρίον, οὐ μὴ φθάσωμεν τοὺς 
χοιμηθέντας - ὅτι αὐτὸς ὁ Κύριος ἐν χελεύσματι, ἐν 
φωνῇ ἀρχαγγέλον, x«l ἐν σάλπιγγι Θεοῦ χαταδύσεταε 
ἀπ᾽ οὐρανοῦ, χαὶ οἱ νεκροὶ ἐν Χριστῷ ἀναστήσονται 
πρῶτον (t). 

᾿ ΟΡΟΣ ΞΘ΄. 

Ὅσα κατὰ συνάφειαν ἀπαγορεύονται, x«i ἀπόφασιν 
δέχεται ἀπειλῆς. 
Κιφαλ, «. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. 'Ex γὰρ τῷς χαρδίας ἐξέρχονται 
διαλογισμοὶ πονηροὶ, φόνοι, μοιχεῖαι, πορ- 
γεῖαι (6), χλοπαὶ, ᾧψευδομαρτυρίαι, βλασφῃ- 
μίαι, Ταὐτὰ ἐστι τὰ χοινοῦντα τὸν ἄνθρωπον, 
Πορεύεσθε ἀπ᾿ ἐμοῦ, οἱ χατηραμένοι, εἰς τὸ 
πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ὑτοιμασμένον τῷ διαθόλῳ 
xxi τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ. ᾿Ἐπείνασα γὰρ, xai οὐκ 
ἐδώχατέ uot φαγεῖν - ἐδίνησα, χαὶ οὐχ &roríceri 
με ξένος ἤμην, χαὶ οὐ συνηγάγετέ με’ γυμνὸς, 
καὶ οὐ περιεδάλετέ με" ἀσθενὴ:, x«i ἐν φυλαχῷ, 
χαὶ οὐχ ἐπισχέψασθέ με. ΛΟΥΚΑΣ. Οὐαὶ ὑμῖν 
τοῖς πλουσίοις, ὅτε ἀπέχετε τὸν παράχλχ σεν 
ὑμῶν * οὐαὶ oi ἐμπεπλησμένοι, ὅτι πεινάσετε" 
οὐαὶ ὑμῖν οἱ γελῶντες v9), ὅτι περθύσιτε χαὶ 
χλαύσετε" οὐαὶ ὅταν χαλῶς εἴπωσιν ὑμᾶς παν 
τες οἱ ἀνθρωπόι. Προσέχετε δὲ ἑαυτοῖς, μέποτε 
βαρυνθῶσιν ὑμῶν αἱ χαρδίαι ἐν χραιπάλῃ, καὶ 
μέθῃ, καὶ μερίμναις βιωτιχαῖς, χαὶ αἰφνιδίως (1) 
ἐπιστῇ ἐφ᾽ ὑμᾶς $ ἡμέρα ἐχείνη. ΠΡῸΣ POM. Καὶ 
χαθὼς οὐχ ἐδοχίμασαν τὸν Θεὸν ἔχειν ἐν ἐπι- 
γνώσει, παοέδωχεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς εἰς ἀδόχεμον 


(9) Reg. primus emendatus ἀναστήσονται ποῶτοι. 
Haud longe Reg. tertius ἀπόφασιν δέχονται. 

(60) Vocem πορνεῖαι ex editione Veneta addidi et 
ex Reg. tertio. 

(7) Reg. priinus x«i αἰφνίδιος, et ita legitur in 
sacro textu vulgato, et superveniat in vos repen- 
tina dies ilia. lbidem post voces μέρα ἐκείνῃ se- 
quuntur heo in Heg. tertio et in Messan., "Ecce 
γὰρ ἕν, eto., usque ad voces χϑινοῖ τὸν &vÜpuxes, 

arc. vn, 214. 


809 


810 


νοῦν, ποιτῖν τὰ μὴ χαθήχοντα, πεπληρωμένους πάσῃ À non occides, non furaberis, non 288 concupisces : 


ἀδιχίᾳ, πορνείᾳ, πλεονεξίᾳ, χακίᾳ, xmi τὰ ἐξῇᾷς (8). 
Τὸ γὰρ, Οὐ μοιχεύσεις, οὐ φονεύσεις, οὐ κλέψεις, οὐκ 
ἐπιθυμήσεις, χαὶ εἴ τίς ἑτέρα ἐντολὴ, χαὶ τὰ ἑξῆς. 
ΠΡῸΣ KOP. x. Μὴ πλανᾶσῃῆε' οὔτε πόρνοι, οὔτε 
εἰδωλολάτραι, οὔτε μοιχοὶ, οὔτε μαῆαχοι, οὔτε ἀρσε- 
νοχοῖται, οὔτε πλεονέχται (9), οὔτε μέθυσοι, οὐ λοίδο- 
pot, οὐχ ἅρπαγες, βασιλείαν Θεοῦ οὐ κληρονομήσουσιν, 
ΠΡῸΣ KOP. β΄. Μήπως ἔρις, ξῆλοι, θυμοὶ, ἐριθεζαι, 
καταλαλιαὶ, Ψψιθυοισμοὶ, φυσιώσεις, ἀχκαταστασίαι. 
ΠΡῸΣ TAA. Φανερὰ δέ ἐστι τὰ ἔργα τῆς σαρχὸς, 
d-twk ἐστι μοιχεία, πορνεία, ἀχαθασσία͵ uci, 
εἰδωλολατρεία, φαρμαχεία, ἔχθραι, ἔρις, ξῆλοι, θυμοὶ, 
ἐριθεῖαι, διχοστασίαι, αἱρέσεις, φθόνοι, φόνοι, μέθαι, 
χῶμοι, χαὶ τὰ ὅμοια τούτοις, ἃ προλέγω ὑμῖν, καθὼς 
καὶ προεῖπον, ὅτι οἱ τὰ τοιαῦτα πράσσοντες βασιλείαν B 
Θεοῦ οὐ χληρονμήσουσιν, ΠΡῸΣ lA^, Μὴ γενῶ- 
μεῦα κενόδοξοι͵ ἀλλήλους προσχαλούμενοι (10), ἀλλή - 
λοις φθονοῦντες. ΠΡῸΣ ESEX. Πᾶτα πιχρία, ui 
θυμὸς, xui ὀργὴ, καὶ χραυγὴ, χαὶ β))ασφημία ἀρθήτω 
ἀφ' ὑμῶν σὺν πάσῃ xxxix (11). Πορνεία Oi, xci 
πᾶσα ἀχαθαρσία, ἢ πλεονεξία, μηδὲ ὑνομαξέσθω ἐν 
ὑμῖν, χαθὼς πρέπει ἁγίοις " x«i αἰσχρότης, ἢ μπκω- 
ρολογία, εὐτραπελία, τὰ οὐχ ἄνήχοντα. ΠΡῸΣ KOA. 
Νεχρώσατε οὖν τὰ μῶηῃ ὑμῶν τὰ ἐπὶ τῆς ηῆτ" 
πορνείαν, ἀκαθαρσίαν, πάθος, ἐπιθυμίαν χαχὴν, καὶ 
τὴν πλιονεξίαν, dri; ἐστὶν εἰδωλολατρεῖα " du ἃ 
ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ Οεοῦ ἐπὶ τοὺς υἱοὺς (19) τῆς 
ἀπειθείας. Νυνὶ δὲ ἀπόθεσῦε χαὶ ὑμεῖς τὰ πάντα, 
ὀργὴν, θυμὸν, καχίαν, β)ασφημίαν, αἰσχρολογίαν 
ix τοῦ στόματος ὑμῶν. Μὴ ψεύδεσθε εἰς XM us. αὶ 
ΠΡῸΣ TIM. α΄, ᾿Ανόμοις δὲ x«i ἀνυποτώχτοις, ἀσε- 
ὕέσι, καὶ ἁμαρτωλοῖς, ἀνοσίοις, x«i βεδέήλοις, πα- 
τρολῴαις, χαὶ μητρολώακις (13), ἀνδροφόνοις, πόρ- 
νοις, ἀρσενοχοίταις, ἀνδραποδισταῖς, ψεύσταις, ἐπιόρ- 
χοις, καὶ εἴ τι ἕτερον τῇ ὑγιαινούση διδασκαλία 
ἀντίκειται, τῇ χατὰ τὸ Εὐαγγῶιον τῆς δόξης τοῦ 
μαχαρίον Θεοῦ, ὃ ἐπιστεύθην ἐγώ. ΠΡῸΣ ΤΙΝ, α΄. 
᾽ν ὑστέροις χαιροῖς ἀποστήσονται τινες τῆς πίστεως, 
προσέχοντες πνεύμασι πλάνης (14), καὶ διδασχιχλίαις 
δαιμονίων, i» ὑποκρίσει ψευδϑολόγων, κχεκαυτηριασ- 
μένων τὴν ἐδίαν συνείδησιν, χωλυάντων γαμεῖν, 
ἀπέχεσθαι βρωμάτων, ἃ ὁ Θεὸς ἔχτισεν εἰς μετοῖ- 
ληψιν μετ᾽ εὐχαριστίας τοῖς πιστοῖς χαὶ ἐπεγνω- 
χῦσι τὴν ἀλήθειαν, IIPOE TIM. «. Εἰ τις ἑτεροῦδι- 
δασχαλεῖ, χαὶ μὴ προσέρχεται ὑγιαίνουσι λόγοις τοῖς D 

(8) Regii primus et tertius brevius ἀδικία, πονη- 
pix, x«i τὰ ss. Contra, scripta sunt hiec fusius 
et in Messanensi et in Reg. primo. Quidquid 
enim hoc loco apud Paulum legitur post vocem 
zzxix, id omne ad finem usque capitis in duobus 
his codicibus additum est. Sunt et alia quiedana 
loca in Messan. et in Reg. tertio, in quibus plura 
sunl quam in vulgatis : quod semel dixisse satis 
habebo; nec amplius talia notare visum est. Nam 
videri possunt adjecta ex Bibliis fuisse a librariis. 
.. (9) Editio Paris. ἀρσενοχοῖται͵ οὔτε χλέπται. Sed 
illud, οὔτε χλέπται, deest et in editione Venela et 
in mss, nostris, Aliquanto post, ubi czeteri nostri 
libri habent ἔρις, Reg. primus videtur habuisse 
otis, contentiones. 


ParRoL. Gm. XXXI. 


et si quod est aliud mandatum (tom. xim, 9), etc... 
Nolite errare : neque fornicarii, neque idolis ser- 
vientes, neque adulteri, neque molles, neque ma- 
sculorum concubitores, neque avari, neque ebriosi, 
neque maleidiei, neque rapaces, regnum Dei possi- 
debunt (I Cor. vi, 9, 10)... Ne forte contentio, 
emulationes,animositates, dissensiones,detractio- 
nes, susurrationes, inflationes, seditiones sint inter 
vos (II Cor, xu, 90, 21)... Manifesta sunt autem 
opera carnis, qua sunt adulterium, fornicatio, 
immunditia, lascivia, idolorum servitus, veneficia, 
inimiciliz, conlentio, cmulaliones, ire, rizz, 
dissensiones, secte, invidi, homicidia, ebrietates, 
comessationes, et his similia ; qux praedico vobis, 
sicut et pradixi, quoniam qui talia agunt, regnum 
Dei non consequentur (Galat. v, 19-21)... Non effi- 
ciamur inanis gloriz cupidi, invicem provocantes, 
invicem invidentes (ibid. 26)... Omnis amaritudo, 
et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia tol- 
latur a vobis, cum omni malitia (Ephes. iv, 31)... 
Fornicatio autem, et omnis immundilia, aut ava- 
ritia, nec nominetur in vobis, sicut decel sanctos : 
aut turpitudo, aut stultiloguium, aul scurrilitas, 
qua non conveniunt (Ephes. v, 3, 4)... Mortificate 
ergo membra vestra, qua sunt super terram, for- 
nicationem, immunditiam, libidinem, concupi- 
scentiam malam, et avaritiam, qua est símula- 
crorum servitus ; propter quz venit θὰ Dei super 
filios incredulitatis, Nunc autem deponite et vos 
omnia, iram, indignationem, malitiam, blasphe- 
miam, (urpem sermonem de ore vestro. Nolite 
mentiri invicem (Coloss. m, 5-8)... Sed injustis, et 
non subditis, impiis, et peccatoribus, sceleratis, et 
contaminalis, parricidis, et mutricidis, homici- 
dis, fornicariis, masculorum concubitoribus, pla- 
giariis, mendacibus, perjuris, δὲ si quid aliud 
sanz doctrine adversatur , qua est secundum 
Evangelium gloria beati Dei, quod creditum est 
mihi (1 Tin. 1, 9-12)... In novissimis temporibus 
discedent. quidam a fide, attendentes. spiritibus 
erroris, et doctrinis dzmoniorum : in hypocrisi 
loquentium mendacium, cauteriatam habentium 
suam conscientiam : prohibentium nubere, absti- 
nere a cibis, quos Deus creavit ad percipiendum 
cum gratiarum actione fidelibus, et iis qui cogno- 
10) Reg. primus emendatus προχαλούμενοι, 

ῇ j Editio Paris. pe Καὶ UE dye. Tlopyeia- 
sed illud, χαὶ μετ᾽ ὀλίγα, hinc sustulimus, librorum 
antiquorum fidem seculi. | 

(12) Arlieulum ex veteribus libris posuimus ante 
vocem υἱούς, Auctor Vulgate in filios incredulita- 
tis. Sed, si sepe vox ἀπείθεια incredulitatem signi- 
ficat, at eamdem non minus siepe pro contumacia 
imperiique delrectatione sumi constat, 

ty Reg. primus πατραλοίαις καὶ μητραλοίαις, 

(14) Codex Combef. et utraque editio πνεύμασι 
πλάνοις, ined impostoribus. Alii duo mss, 
πνεύμασι πλάνης, eLita quoque legitur in sacro lextu 
vulgato. Mox utraque editio ἐν ἀποχρίσει, in respon- 
sione. Antiqui tres libri ἐν ὑποχοίσει 


EIE 


S. BASILIL MAGNI 


812 


verunt veritatem ([ Tim. iv, 1-3)... Si quis aliter À τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰςσοῦ Χριστοῦ, xxi τῇ κατ᾽ εὐσέ- 


docet, et non. accedit. sanis sermonibus Domini 
nostri Jesu Christi, et ei que secundum pietatem 
est, docirinz : is superbus est, nihil sciens, sed 
languens circa quaestiones, et pugnas verborum, 
er quibus oritur invidia, contentio, blasphemia, 
suspiciones maia, pervers: conflictationes homi- 
num mente corruptorum, et qui veritate privati 
sunt, existimantium quastum esse pietatem. Di- 
scede a talibus (I Tim. v1, 3-5)... In novissimis die- 
bus instabunt. tempora periculosa. Erunt enim 
homines seipsosamantes, cupidi pecuniarum,elati, 
superbi, blasphemi, parentibus non obedientes, 
ingrati, scelesti, sine affectione, sine federe, cri- 
minaltores, incon(inentes, immites, sine benignitate, 
2489 proditores, protervi, tumidi, voluptatum 
amatores magis quam Dei : habentes speciem qui- 
dem pietatis, virtutem autem ejus abnegantes ; et 
hos devita (Il Tim.w, 1-5)... Framus enim aliquan- 
do et nos insipientes,increduli, errantes, servientes 
desideriis et voluptatibus variis, in malitia et in- 
vidia agentes, odiosi, odientes invicem ( Tit. wn, 3). 
Quecunque conjunctim comprobantur, certe etiam 
benedictionis promissionem habent conjunctam. 
Caput IH. 

Beati pauperes spirilu, quoniam ipsorum est re- 
gnumcatlorum.Beatiqui lugent,quoniam ipsi Conse- 
labuntur. Beati mites, quoniam ipsi possidebunt ter- 


ὄειαν διδασχαλία, τετύφωται, μχϑδὲν ἐπιστάμενος, 
ἀλλὰ νοσῶν περὶ ζετήσεις χαὶ λογομαχίας, ἐξ ὧν 
γίνεται φθόνος, ipt;, βλασφημίαι (15), ὑπόνοιαε πο- 
νχραὶ, διαπαρατριδαὶ διεφθαρμένων ἀνθρώπων τὸν 
νοῦν, χαὶ ἀπεστεργμένων τῦς ἀλκθείας, νομιξόντων 
πορισμὸν εἶναι τὴν εὐσίδειαν, ᾿Αφίστασο ἀπὸ τῶν 
τοιούτων. ΠΡῸΣ TIM. β΄. Ἔν ἐσχάταις ἡμέραις ἐν- 
στόσονται χαιροὶ χαλεποί, Ἔσονται γὰρ οἱ ἄνθρω- 
ποι φίλαυτοι, φιλχογυοοί͵, ἀλαξόνες, 7T 50€ «vot, 
βλάσφεμοι, γονεῦσιν ἀπειθεῖς ἀχάριστοι, &vécuet, 
ἄστοργοι, ἄσπονδοι, διάῤολοι, ἀχρατεῖς͵ ἀνήμεροε, 
ἀγιλάγαθοι, προδοται, προπεπεῖς, τετυφωμένοι, φιλή- 
dove: μᾶλλον & φιλόθεοι, ἔοντες μόρφωσιν εὐσεβείας, 
τὸν δὲ δύναμιν αὐτῆς ξρνχμένοι - χσὶ τούτους &xe- 
τρέπου. ΠΡῸΣ TIT. Ἥμεν γὰρ ποτε xai μεῖς ἀνόχτοι, 
ἀπειθεῖς, πλανώμενοι δονλεύοντες ἐπιθυμίαις χαὶ ὁ δο- 
ναῖς κοιχίλαις, ἐν χαχίᾳα χαὶ φθόνῳ διάγοντες, στυγη- 
τοὶ, 41007»71; ἄλλζλονς. 


Ὅσα χατὰ σννάφειαν ἐγχρίνεται, ἃ καὶ εὐλο ίας 
ἐκαγγελέεω ἔχει. 
Κεφαλ. B. 
ΜΆΤΘΑΙΟΣ. Mexéow οἱ πτωχόξ τῷ πνεύματι, 
ὅτι αὐτῶν ἐστιν d4 βασιλεία τῶν οὐρανῶν, Mexds 
puc δὲ πενύουντος. ὅτι αὐτοὶ παραχλεθζσονται. 


ram. Beatiquiesuriuntet sitiunt justitiam,quoniam Μακάριοι οἱ ποαεῖς, ὅτε αὐτοὶ χλῃρονόμιεα euet 


ipsi saturabuntur. Beati misericordes,quoniam ipti C τὲν γὲν. Μαχάριοι οἱ πεινῶντες 


misericordiam consequentur. Beati mundo corde, 
quoniam tpsiDeum videbunt. Beati pacifici, quoniem 
Alii Dei vocabuntur. Beati quipersecutionempatiun- 
(ur propter justitiam, quoniam ipsorum 6st regnum 
celorum. Beati estis,cum proéra intulerint vobis,et 
persecuti vos fuerint, et dizerint omne verbum ma- 
lumadversum vos mentientes propter me.Gaudeteet 
exsultate,quoniam me ces vestra copiosa et in caelis 
(Matth. v, 3-12)... Venite. benedicti Patris mei, 
possidete paratum vobis regnum a constitutione 
mundi. Bsurivi enim, οἱ dedistis mihi manducare ; 
sitivi, et dedistis mili bibere ; hospes eram, et colle. 
gistis me ; nudus, et cooperwistis me , inrfÁmus, ef 
visilastis me; in carcere eram, et venistis ad me 
(Matth. xxv, 34-36)... Sive qui minisirat in περ 
strando, sive qui docet in doctrina : qui ezhertatur 
in erhortando, qui tribuit in simplicitate, qui pra- 
est in sollicitudine, qui miseretur in hilaritate ; di- 
lectiosine simulatione : odientes malum,ad larrentes 
bono.charitate fraternitatis invicem deligentes, ho- 
nore invicem przvenientes, sollicitudine non pigri, 
spiritu ferventes: Domino servientes : spe gaudentes: 
in (tribulatione patientes ; orationi tnslantes : neces- 
sitatibus sanetorum communicantes:hospitalitatem 
sectantes. Benedicite persequentibus vos: benedicite, 


(13) Reg. secundus et utraque editio 51aepapnin. 


Alii duo mss. ξλασφεμίαι. . 
(16) Edjjgo Parisiens. περισδαλλετε... ἐν φυλαεᾷ, 


καὶ δινῶντες 
tà» δικαιοσύνεν, ὅτε αὐτοὶ χοοτασθὲσονται, 
λέαπκαάοιοι δὲ ἐλεέαονες, ὅτε αὐτοὶ ἐλεξθσονται, 
Μακέριοι δὲ χαθαροί τῇ χαρδία͵,͵ ὅτι αὐτοὶ τὸν 
Θεὸν ὕῤονται. Μαχέριοι οἱ εἰρενοποιοὶ ὅτε αὐτοὶ 
νἱοὲ Θεοῦ χλεύξσονται. Μακάριοι οἱ δεδιωγμριένοι 
ἕνεκεν διιαιοσύνες, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἃ βασελοία 
τῶν οὐρανῶν. Mexepei ἐστε, ὅταν ὀνειδίσωσεν 
ὑμᾶς, x«i διώξωσι, χαὶ εἴκωσι πᾶν πον ϑὸν 
Dima xaÜ ὑμῶν ψευδόπενοι, ἔνεχεν ines. Χαί- 
ρετε xai ἀγπλλιᾶσθε. ὅτε ὁ αἰσϑὸς ὑμῶν πολὺς 
ἐν τοῖς οὐθανοῖς. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Δεῦτε, οἱ εὐλογη- 
μένοι τοῦ Πατοὺς πον, πλερονοιέσατε Ti» ἧτοι 
μασμίνην tul» acude ἀπὸ καταλολῆς 560- 
€anev. Ἐκείναδα γὰ, καὶ iduxa-i uet φαγεῖν " 
idipucm , χαὶ ἐκοτίσατέ μὲ᾿ τένος Rux» , καὶ 
συνχγαγετὲ με γυανὸς. χαὶ πιτιεβαλετέ μ᾽ 
&c6ivcgm, χαὶ (10) ἐπεσχέκαθέὲ πε ἐν φυλαχᾷ 
ξαζν, χαὶ ἔλθετε ποὺς “ὁ. ΠΡῸΣ POM. Ei ὁ 
διαχονῶὼν i» τὲ διεαχόνία,, εἴτε ὁ ὀδιδθώσχων ἐν 
τὰ Φιῤδατκαλία, ὁ παουχαλὼν ἐν τὸ πεοαχλέ- 
ct, ὁ πεταϑδιδοὺς i» ἀπλετετι - ὁ ποοέσταριε- 
νὸς ἐν σπκουδὲ, € ux» ἐν ἔλαροτετε. ξ erys- 
Zt ανυξκόχριτο:- ἀποντυγοῦντε: τὸ πυνῃοὸν, 
πολλώμενοει τῷ eye) - cd φυκθανία εἰς £i. 
λους φιλόστοογοι - τὰ τιὰξ ἀλλξλοὺς προς γοῦ- 


«αἰ, Codex Combef. et alii duo περιεθελετε ἐν 
φυλακῇ ἥμην, καὶ. 


813 


MORALIA, 


814. 


μένοι" τῇ σπουδῇ μὴ ὄχνηροι τῷ πνεύματι ζέοντες " A et nolite maledicere. Gaudele. cum. audentibus, 


τῷ Κυρίῳ δουλεύοντες " τῇ ἐλπίδι χαίροντες. τῷ 
θλέψει ὑπομένοντες" τῇ προσευχῇ προσχαρτεροῦντες " 
ταῖς χρείαις τῶν ἀγίων χοινωνοῦντες (17)* τὴν φιλοξε- 
νίαν διώκοντες. Εὐλογεῖτε τοὺς διώχοντας ὑμᾶς" εὖλο- 
qt, χαὶ μὴ καταρᾶσθε. Χαίρειν μετὰ χαιρόντων, καὶ 
χλαΐειν μετὰ χλαιόντων, Τὸ αὐτὸ εἰς ἀλλήλους φρονοῦν- 
τες" μὴ τὰ ὑψηλὰ φρονοῦντες, ἀλλὰ τοῖς ταπεινοῖς 
συναπαγόμενοι. Μὴ γίνεσθε φρόνιμοι παρ᾽ ἑαυτοῖς * 
μηδενὶ χαχὸν ἀντὶ χαχοῦ ἀποδιδόντες " προνοούμενοι 
χαλὰ ἐνώπιον πάντων ἀνθρώπων. Εἰ δυνατὸν, τὸ ἐξ 
ὑμῶν, μετὰ πώντων ἀνθρώπων εἰρηνεύοντες " μὴ 
ἑκυτοὺς ἐχκδικοῦντες, ἀγαπητοι, ἀλλὰ δότε τόπον τῇ 
ὀργῇ " γέγραπται γὰρ * Ἐμοὶ ἐχϑίκησις, ἐγὼ ἄνταπο- 
δώσω, λέγει Κύριος. ᾿Αλλὰ ἐὰν πεινᾷ ὁ ἐχθρὸς σου, 


et [lete cum flentibus ; idipsum invicem sentientes ; 
non alta sapientes, sed. humilibus conseniientes. 
Nolite esse prudentes apud vosmetipsos : nulli 
maium pro malo reddentes : providentes bona 
coram omnibus hominibus. Si fieri potest, quod 
ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem Aha- 
bentes : non. vosmeltipsos ulciscentes, charissimi, 
sed date locum irs; scriptum est enim : Mihi 
vindicta, ego retribuam, di^it Dominus, Sed si 
esurierit inimicus tuus, ciba illum - si vero silit, 
potum da illi. Noli vinci a malo, sed vince in bono 
malum (Rom. xm, 17-20)... Nuliam in ulla re 
dantes offensionem, ut non vituperelur ministe- 
rium : sed in 99Q omnibus erxhibeamus nos- 


ψώμιξε αὐτὸν - ἐὰν δὲ διψᾷ (18), πότιζε αὐτὸν, Mà p metipsos, sicul Dei ministros, in multa patientia, 


γιχῶ ὑπὸ τοῦ χαχοῦ, ἀλλὰ vixx ἐν τῷ ἀγαθῷ τὸ xuxóv. 
ΠΡῸΣ ΚΟΡ, β΄. Μηδεμίαν ἐν μηδενὶ διδόντες προσχο- 
πὴν, ἵνα μὴ μωμηθῇ ἡ διαχονία" ἀλλ᾽ ἔν παντὶ συνισ-- 
τῶντες ἑαυτοὺς, ὡς Θεοῦ διάχονοι, ἐν ὑπομονῇ πολλῇ, 
ἐν θλίψεσιν, ἐν ἀνώγκαις, ἐν στενοχωρίαις, ἐν πληγαῖς, 
ἐν φυλαχαῖς ἐν ἀκαταστασίαις, ἐν würotc, £v ἀγρυπνιαις, 
ἐν νηστείαις, ἐν ἀγνότητι, ἐν γνώσει, ἐν μαχροθυμίᾳ, 
ἐν χρηστότητι, ἐν Πνεύματι ἀγίῳ, ἐν ἀγώπῃ ἀννπο- 
χρίτῳ, ἐν λόγῳ ἀληθείας, ἐν δυνάμει Θεοῦ, διὰ τῶν 
ὅπλων τῆς δικαιοσύνης, τῶν δεξιῶν καὶ ἀριστερῶν, 
διὰ δόξης χαὶ ἀτιμέας, διὰ δυσφημίας χαὶ εὐφημίας, 
ὡς πλάνοι, καὶ ἀληθεῖς " ὡς ἀγνοούμενοι, καὶ ἐπιγινωσ- 
κόμενοι " ὡς ἀποθνήσκοντες, x«i ἰδοῦ ζῶμεν" ὡς 
παιδευόμενοι, καὶ μὴ θανατούμεύοι " ὡς λυπούμενοι, 
ἀεὶ δὲ χαίροντες " ὡς πτωχοὶ, πολλοὺς δὲ πλουτιζον- 
τες" ὡς μηδὲν ἔχοντες, καὶ πάντα κατέχοντες. ΠΡῸΣ 
KOP, β΄. Λοιπὸν, ἀδελφοὶ, χαίρετε, καταρτίξεσθε, 
παραχαλεῖσῆε (19), τὸ αὐτὸ φρονεῖτε, εἰρηνεύετε. 
ΠΡῸΣ TAA. 'O δὲ καρτὸς τοῦ Πνεύματός ἐστιν 
ἀγάπη, χαρὰ, εἰρήνη, μαχροθυμία, χρηστότης, ἀγα- 
θοσύνη, πίστις, πραότης, ἐγηράώτεια, ἀγνεία (20). 
ΠΡῸΣ ΕΦΕΣ. Παραχαλῶ οὖν ὑμᾶς ἐγὼ ὃ δέσμιος ἐν 
Κυρίῳ ἀξίως περιπατῆσαι τῆς χλήσεως ἧς ἐχλήθωτε, 
μετὰ πάσης τἀπεινοφροσύνης χαὶ πραότητος, μετὰ 
μαχροθυμίας ἀνεχόμενηι ἀλλήλων ἐν ἀγάπῃ, σπου- 
ϑάξοντες τηρεῖν τὴν ἑνότητα τοῦ Ἡνεύματος ἐν τῷ 
συνδέσμῳ τῆς εἰρήνης. Ἔν σῶμα x«i i» Πνεῦμα, 
καθὼς χαὶ ἐχλήθητε ἐν μιᾷ ἐλπίδι τῆς χλήσεως ὑμῶν. 
ΠΡῸΣ ΕΦΕΣ, Γίνεσθε οὖν εἰς ἀλλήλους χρηστοὶ, 
εὔσπλαγχνοι, χαριξόμενοι ἑαυτοῖς, χαθὼς χαὶ ὁ Θεὸς 
ἐν Χριστῷ ἔχαρίσατο ὑμῖν, Γίνεσθε οὖν μιμηταὶ 
τοῦ Θεοῦ, ὡς τέχνα ἀγαπητὰ, χαὶ περιπατεῖτε ἐν 
ἀγάπῃ, γαϑὼς καὶ o “Χριστὸς ἠγάπησεν ἡμᾶς, xal 
παρέδωχεν ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν προσφορὰν xvi Θυσίαν 
τῷ Θεῷ εἰς ὀσμὴν εὐωδίας. ΠΡῸΣ IA, Εἴ τις 
οὖν παρώχλησις ἐν Χριστῷ, εἴ τι παραμύθιον 
ἀγάπης (21), εἴ τις χοινωνία πνεύματος, εἴ τινα 
σπλάγχνα xui οἰχτιρμοὶ, πληρώσατέ μου τὴν χαρὰν, 
ἵνα τὸ αὐτὸ φρονῆτε πάντες, τὴν αὐτὴν ἀγάπην 

(11) Totum illud, ταῖς χρείαις τῶν ἀγίων χοινω- 
νοῦντες, in mss. nostris non legitur. 
. (48) Utraque editio et Reg. secundus ἐὰν δὲ 
2s. Vocula δέ abest ab antiquis libris, 

(19) Reg. terlius παραχαλεῖτε, 


in. (ribulationibus, in necessilatibus, in angustiis, 
in plagis, in carceribus, in. seditionibus, in labo- 
ribus, in. vigiliis, in. jejuniis, in castitate, in 
scientia, in longanimilate, in benignitate, in Spi- 
ritu sanclo, in charitate non ficta, in verbo 
veritatis, in virtute Dei, per arma justitiz ἃ 
demiris et ἃ sinistris, per gloriam et ignobilita- 
lem, per infamiam et bonam famam - ut seducto- 
res, et veraces : sicut qui ignoli, et cogniti : quasi 
morientes, et ecce vivimus : ut castigati, el non 
mortificali: quasi (ristes, semper aulem gauden- 
les : sicul. egentes, multos autem. locupletantes ; 
lanquam nihil habentes, et omnia possidentes (1I 
Cor. vi, 3-10)... De cetero, fratres, gaudete, per- 
fecti estote, exhorlamini, idem sapite, pacem 
habete 11 Cor. xui, 11}... Fructus autem Spiritus 
est charitas, gaudium, paz, patientia, benignitas, 
bonitas, fides, mansuetudo, continentia, castitas 
(Galat. v, 33)... Obsecro ilaque vos ego vinctus in 
Domino, ut digne ambuletis vocatione, qua vocati 
estis, cum omni humilitate, et mansuetudine, cum 
palientia , supportantes invicem in charitate : 
solliciti servare unitatem | Spiritus in. vinculo 
pacis. Unum corpus δὲ unus Spirilus, sicut et 


vocati estis in una spe vocationis vestra (Ephes. 


1v, d-4)... Estote igitur. invicem benigni, miseri- 
cordes, donantes invicem, sicut et Deus in Christo 
donavit vobis. Estote ergo imitatores Dei, sicut 
filii charissimi : et ambulate in dilectione, sicut 
el Christus dilexit nos, et tradidit semelipsum 
pro nobis oblationem, et hostiam Deo in odorem 
suavitatis (ibid. 32; v, 14, 2)... δὲ qua ergo conso- 
latio in Christo, si quod solatium charitatis, si 
qua societas spiritus, sí qua viscera et miseratio- 
nes, implete gaudium meum, ul idem sapiatis 
omnes, eamdem charitatem habentes, unanimes, 
idipsum sentientes, nihil per contentionem aut 
inanem gloriam (Philipp. αι, 1-3)... De estero, 
fratres, quaecunque sunt vera, quacunque ho- 

(20) Editi el tres mss. ἐγχρότεια, ἄγνεία, conti- 
nentia, castitas ; et ita legit auctor Vulgate : sed 
iid ἀγνεία non reperitur hodie in sacro textu vul- 
galo. 


815 


S. BASILII MAGNI 


816 


nesta, quecunque justa, quacunque pura, qua- A ἔφοντες, σύνυχοι, τὸ d φρονοῦντες, μηδὲν xa 


cunque amabilia, quzcunque bonz famz, si qua 
virtus, el si qua laus, hzc cogitate. Quz et didi- 
cislis, el accepistis, eL audistis et vidistis in me, 
hec agile (Philipp. i, 8, 9)... Igitur, si consurre- 
zistis cum Christo, qua sursum sunt quarite, ubi 
Christus est in dextera Dei sedens : quz sursum 
sunt sapite, non qua super terram. Mortui enim 
estis, et vita vestra est abscondita cum Christo ín 
Deo (Coloss. n, 1-3).. Induite vos ergo, sicut electi 
Dei, sancli δὲ dilecti , viscera misericordiarum, 
benignitatem, humilitatem, mansuetudinem, pa- 
tientiam (ibid. 12)... Corripite inquietos, consola- 
mini pusillantmes, suscipite infirmos, patientes 
estote ad omnes. Videte ne quis malum pro malo 
alicui reddat : sed semper quod bonum est secta- 
mini et in vos invicem el in omnes. Semper gau- 
dete : sine intermissioneorate. In omnibus gratias 
agite : 991 Ac est enim voluntas Dei in Christo 
Jesu, in vobis. Spiritum nolite exstinguere : pro- 
phetias nolite spernere. Omnia autem probantes, 
quod bonum esl tenete : ab omni specie mala ab- 
, slinete. vos (I Thess. v, A&-22)... Senes ut sobrii 
sint, pudici, prudentes, sani fide, dilectione, pa- 
tentia. Anus. similiter, in habitu sancto, non cri- 
minatrices , non multo vino servientes , bene 
docentes, ut modestas reddant adolescentulas, ut 
viros suos ament, ut filios suos diligant, ut sint 
prudentes, caste, domus curam habentes, beni- 
gna, sulbditg viris suis, utl non blasphemetur ver- 


bum Dei (Tit. v1, 2-5)... Ad mone illos principatibus C 


et potestatibus subditos esse, obedire, ad omne 
opus bonum paratos esse, neminem blasphemare, 
non litigiosos esse, sed modestos, omnem osten- 
dentes mansuetudinem ad omnes homines (Tit. 
uit, 4, 2)... Charitas fraternitatis maneat : hospita- 
litatem nolite oblivisci ; per hanc enim latuerunt 


quidam, angelis hospitio receptis. Mementote vin - 


clorum, lanquam simul vincti : laborantium, 


tanquam et ipsi in corpore morantes. Honorabile 


connubium in omnibus, et thorus immaculatus : 
fornicatlores enim et adulteros judicabit Deus. 
Sint mores sine avaritia, contenti presentibus 
(Hebr. xni, 1-5). 


REGULA LXX. 


Quod ii quibus concredita est Evangelii preedica- 
tio, debent cum precatione et obsecratione con- 
stituere sive diaconos, sive presbyteros,quorum 
prior vita inculpata sit et probata. 


(24) Illud, εἴ rt παραμύθιον ἀγάπης, additum est 
ex Regiis primo et tertio. 

(22) Posuimus ex libris veteribus articulum 
ante vocem Χριστός. 

(23) Utraque editio et Reg. secundus πραότητα, μα- 
κροθυμίαν ποὸς πάντας ἀνθρώπους, mansuetudinem, 
longanimitatem ergaomnes homines:sed illud, πρὸς 
πάντας ἀνθρώπους, ἃ duobus aliis codicibus Regiis 
abest. Hocloco in vulgatis leguntur verba Epistole 
ad Hebreos, sed ea alio ordine edenda curavi: in 


B 


ἐριθείαν, ἢ χενοδοξίαν, ΠΡῸΣ lA. Τὸ λοιπὸν, ἀδελφοὶ, 
ὅσα ἐστὶν ἀληθῆ, ὅσα σεμνὰ, ὅτα δίκαια, ὅσα ἀγνὰ, 
ὅσα προσφιλῆ, ὅσα εὔφημα, εἴ τι; ἀρετὴ, χαὶ εἴ τις 
ἔπαινος, ταῦτα λογίζεσθε. A χαὶ ἐμάθετε, xci παρ- 
ἐλάδετε, χαὶ ἡχούσατε, χαὶ εἴδετε ἐν éuot, ταῦτα 
πράσσετε. ΠΡῸΣ KOA. Ei οὖν συνηγέρθητε τῷ Χριστῷ, 
τὰ ἄνω ζητεῖτε, oj ὁ Χριστὸς (22) ἐστιν ἐν δεξιᾷ τοῦ 
Θεοῦ χαθύήμωενος " τὰ ἄνω φρονεῖτε, μὴ τὰ ἐπὶ τῆς Js. 
, » * * e . - , * 
Απεθάνετε γὰρ, xxi ἢ ζωὴ ὑμῶν χέχρυπται σὺν τῷ 
Χοιστῷ ἐν τῷ Θεῷ. ᾿Ἐνδύσασθε οὖν, ὡς ἐχλεχτοὶ τοῦ 
Θεοῦ, ἀγιοι χαὶ ηγαπημένοι, σπλάγχνα OUX T LO κῶν, 
χρηστότητα, ταπεινοφροσύνην, πραότητα, μαχοοθυ- 
8 
αἰαν (33). ΠΡΟΣ ΘΕΣΣ, α΄. Νουθετεῖτε τοὺς ἀταχτοὺς, 


παραμυθεῖσθε τοὺς ὀλιγοψύχους, ἀντέχεσθε τῶν 
ἀσθενῶν, μαχροθνμεῖτε πρὸς πάντας. Ὁρᾶτε μὴ τι 


χαχὸν ἀντι χαχοὺ τινι ἀποδῷ, ἀλλὰ πάντοτε τὸ ἀγαθὸν 
διώχετε χαὶ εἰς ἀλλήλους χαὶ εἰς πάντας, Πάντοτε χαι- 
ρετε, ἀδιχλείπτως προσεύχεσθε, Ἔν παντὶ εὐχαρι5- 
τεῖτε " τοῦτο γὰρ θέλεμα Θεοῦ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, εἰς 
ὑμᾶς (34). Τὸ Πνεῦμα μὴ σύέννυτε, προφητείας μὴ 
ἐξουθενεῖτε. Πάντα δὲ δοχιμάξοντες (23), τὸ χαλὸν xa-— 
ἐχετε" ἀπὸ παντὸς Sidoug πονηροῦ ἀπέχεσθε. ΠΡΟΣ 

TIT. Προεσόστας νηφαλίους εἶναι, σεμνοὺς, σώφρονας, 
ὑγιαίνοντας τῇ πίστει, τῇ ἀγάπι, τῇ ὑπομονῇ. Ilosa- 
δύτιδας ὡσαύτως, ἕν χαταστήματι ἱεροπριπεῖ (26), uà 
διαδόλους, μὴ οἴνῳ πολλῶ δεδονλωμένας, χαλοδιδασ- 
κάλους, ἵνα σωφρονίξωσι τὰς νέας, φιλάνδρους εἶναε, 
φιλοτέχνους, σώφρονας, ἀγνὰς, οἰχουροὺς, ἀγαθὰς, 
ὑποταυσομένας τοῖς ἰδίοις ἀνδρώσιν, ἵνα μὴ ὁ λόγος 
τοῦ Θεοῦ βλασφημῆται. ΠΡῸΣ TIT. Ὑπομέμνκσχε 
αὐτοὺς ἀρχαῖς χαὶ ἐξουσίαις ὑποτάσσεσθαι, πειθαρ χεῖν, 
πρὸς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἑτοίμους εἶναι, μηδένα βλασ- 

φημεῖν, ἀμάχους εἶναι ἐπιειχεῖς, πᾶσαν ἐνδειχνυ ios 
πραότητα πρὸς πάντας ἀνθρώπους. ΠΡῸΣ EBP. 'H 
φιλαδελφία μενέτω, τὸς φιλοξενίας μὴ ἐπιλανθένεσθε. 
διὰ ταύτης γὰρ ἔλαθόν τινες ξενισαντες ἀγγέλους. 
Μιῳνύήσχεσθε τῶν δεσμίων, ὡς συνδεδεμένοι, τῶν χα- 
χουχουμένων, ὡς x«i αὐτοὶ ὄντες ἐν σώματι. Tíatoc ἡ 
γάμος ἐν πᾶσι, χαὶ ἢ χοίτη ἀμίαντος “ πόρνους δὲ καὶ 
μοιχοὺς χρινεῖ ὁ Θεός. ᾿Αφιλάργνρος ὁ τρόπος" ἀρχού- 
μὲᾶνοι τοῖς παροῦσιν. 


ΟΡΟΣ Ο΄. 


Ὅτι δεῖ τοὺς ἐγχεχειοισμένους τὸ χήρνγμα τοῦ Εὐ- 
αγγελίου μετὰ δεήσεως χαὶ εὐχῆς καθίστασθαι, εἴτε 
διαχόνους, εἴτε ποεσθυτέρους, ἀνεγχλήτους, χαὶ δὸ- 
χίμους τὸν πρότερον βίον, 


quo horum duorum quos modo dixi codicum 
auctoritatem secutus sum. Ita enim melius inter 
se coherere mihi visa sunt. 

(24) Reg. tertius εἰς ἡμᾶς, 

(25) Utraque editio πάντα δὲ δοχιμάξετε, Codex 
Combef. et duo alii δοχιμάξοντες. 

(26) Utraque editio et sacer textus vulgatus 
ἱεροπρεπεῖς. Veteres nostri libri ἱεροπρεπεῖ, Mox duo 
mss. φιλάνδρους εἶναι. Vox ultima deest in editione 
Parisiensi. 


817 
Κεράλ. Α΄, 
ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Τότε λέγει τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ" Ὁ 
μὲν θερισμὸς πολὺς, οἱ δὲ ἐργώται λέγοι. Δεήθητε 
οὖν τοῦ Κυρίον τοῦ θερισμοῦ, ὅπως ἐχδάλῃ ἐργάτας 
εἰς τὸν θερισμὸν. AOYKAX, Καὶ ὅτε ἐγένετο ἡμέρα, 
προσεφώνησε τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ, καὶ ἐχλεξώμενος 
&m' αὐτῶν δώδεχα, οὖς xxi ἀποστόλους ὠνόμασε, 
Σίμωνα, ὃν χαὶ ὠνόμασε Πέτρον, χαὶ ᾿Ανδρέαν τὸν 
ἀδελφὸν αὐτοῦ, x«i Ἰόχωθον [27) xw Ἰωάννην, 
Φῇιππον, χαὶ Παρθολομαῖον, χαὶ Ματθαῖον, xci 
Θωμᾶν, ᾿Ιῴχωθον τὸν τοῦ ᾿Αλφναίου, x«i Σίμωνα τὸν 
χαλούμενον Ζηλωτὴν, χαὶ Ἰούδαν Ἰαχώδου, xul 
Ἰούδαν ᾿Ισχαριώτην, ὃς χαὶ ἐγένετο προδότης. 
AOYKAZX, Μετὰ δὲ ταῦτα ἀνέδειξεν ὁ Κύριος xxi 
ἑτέρους ἐῤδομήχοντα, χαὶ ἀπέστειλεν αὐτοὺς ἀνὰ δύο 
πρὸ προσώπου αὐτοῦ, εἰς πᾶσαν πόλιν χαὶ τόπον, 
οὗ ἔμελλεν αὐτὸς ἔοχεσθαι. "Ἔλεγεν οὖν πρὸς αὐτούς’ 
Ὁ μὲν θερισμὸς πολὺς, οἵ δὲ ἔογάται ὀλίγοι, Δεήθητε 
οὖν τοῦ Κυρίον τοῦ θερισμοῦ, ὅπως ἐχθαλῃ ἐργώτας εἰς 
τὸν θεοισμὸν αὑτοῦ, ΠΡΆΞΕΙΣ, Τὸν μὲν πρῶτον λόγον 
ἱποιησώμην περὶ πάντων, ὦ Θεῦφεδε, ὧν ἤρξατο ὁ 
Ἰησοῦς ποιεῖν τε χαὶ διδάσχειν, ἄχρι ἧς ἡμέρας 
ἐντειλάμενος τοῖς ἀποστόλοις διὰ Πνεύματος ἀγίον, οὖς 
ἐξελέξατο, ἀνελήφθη. ΠΡΆΞΕΙΣ. Καὶ ἔστησαν δύό, 
᾿Ιωσὴφ τὸν χαλούμενον Βαρσαβᾶν, ὃς ἐπεκλήθη Ἰοῦ- 
στος, καὶ Ματῆΐξαν. Καὶ προσευξάμενοι εἶπον" Σὺ, 
Κύριε, χαρδιογνῶστα πάντων, ἀναδειξον͵ ὃν ἐξελέξω 
ix τούτων τῶν δύο ἕνα, λαθεῖν τὸν χλῆρον τῆς δινχχο- 
νἱας ταύτης καὶ ἀποστολῆς, ἀφ᾽ ἧς παρέβη ᾿Ιούϑας 
πορευθῆναι εἰς τὸν τόπον τὸν ἴδιον. Καὶ ἔϑθωχαν 
κλήρους αὐτῶν, χαὶ ἔπεσεν ὁ χλῆρος ἐπὶ Ἡατηΐίαν, 
xai συγχατεψηφίσθη μετὰ τῶν ἔνδεχα (28) ἀποστόλων, 
ΠΡῸΣ TIM. α΄. Εἴ τι; ἐπισχοπῆς ὀρέγεται, χαλοῦ 
ἔργου ἐπιθυμεῖ, Δεῖ οὖν τὸν ἐπίσχοπην ἀνεπίληπτον 
εἶναι, μιᾶς γνναιχὸς ἄνδρα͵ νηφάλιον, σώφρονα, 
κόσμιον, φιλόξενον, διδαχτιχὸν μὴ πάροινον, μὴ 
πλήχτην, μὴ αἰσχροχερδῇ (30}" ἀλλ᾽ ἐπιεικῆ, ἄμαχον, 
ἀφιλάργυρον, τοῦ ἰδίον οἴκου χαλῶς προϊστάμενον, 
τέχνα ἔχοντα ἐν ὑποταγῇ μετὰ πάσης σεμνότητος" 
(εἰ δὲ τις τοῦ ἰδίου οἶκον προστῆναι οὐχ οἶδε, πῶς 
᾿Ἐχχλησίας Θεοῦ ἐπιμελήσεται 1) uü νεόφυτον, ἵνα μὴ 
τυνωθεὶς εἰς χρῖμα ἐμπέσῃ χαὶ παγίδα τοῦ διχβδόλου 
(30). Δεῖ δὲ αὐτὸν χαὶ μαρτυρίαν καλὴν ἔχειν ἀπὸ 
τῶν ἔξωθεν, ἵνα μὴ εἰς ὀνειδισμὸν ἐμπέσῃ xx 
παγίδα τοῦ δισαβδόλον. Διαχόνους ὡσαύτως, σε- 
μνοὺς, μὴ διλόγους, μὴ etwa πολλῷ προσέχοντας, 
μὴ αἱἰσχροχερδεῖς͵ ἔχοντας τὸ μυστήριον τῆς πίστεως 
ἐν καθαρᾷ συνειδήσει. Καὶ οὗτοι δὲ δοειμαξέσθωσαν 
πρῶτον, εἶτα διαχονείτωσαν, ἀνέγχλητοι ὄντες, ΠΡῸΣ 
TIT. Τούτου χώριν κατέλιπόν (31) σε ἐν Κρήτῃ, ἵνα τὰ 
λείποντα ἐπιδιορθώσῃ, xxi χατοστήσγῃς πρεσώντέρους 
χατὰ πόλιν, ὡς ἐγώ cot διεταξάμην. Εἴ Tig ἔστιν 
ἀνέγχλητος, μιᾶς γυναιχὸς ἀνὴρ, τέκνα ἔχων πιστὰ, 
μὴ ἐν χατηγορίᾳ ἀσωτίας, ἣ ἀνυπόταχτα, Δεῖ γὰρ 


ies Antiqui duo libri ἀδελφὸν αὐτοῦ, "Idzm£ov. 
28) Reg. terlius μετὰ τῶν ded sex, 

.(29)1ta utraque editio. Due hse voces, μὴ 
«t5 00192, in nostris tribus mss, desunt, 


MORALIA 


818 


Caput 1. 

Tunc dicil discipulis suis : Messis quidem multa, 
operarii autem pauci. Rogate ergo Dominum messis, 
ul mittat operarios ín messem (Matth. 1x, 37, 38). 
Et cum dies factus esset, vocavit discipulos suos, et 
elegit duodecim er ipsis quos et apostolos nomi- 
navit : Simonem quem et cognominavit Petrum, et 
Andream fratrem ejus, el Jacobum, et Joannem, 
Philippum, et. Bartholomeum, et Mattheum, et 
Thomam Jacobum Alphzi,et Simonem qui vocatur 
Zelotes, et Judam Jacobi, el Judam Iscariotem, qui 
et fuit proditor (Luc. vi, 13-16)... Post heec autem 
designavit Dominus et clios septuaginta, et misit 
illos binos ante faciem suam in omnem civitatem et 
locum, quo erat ipseventurus. Dicebatitaque ills : 


P. Messis quidem mulla, operarii autem pauci. Rogate 


ergo Dominum moessis,ut mittat operarios in mes- 
sem suam (Luc. x, 1,2)... Primum quidem sermo- 
nem feci de omnibus, o Theophile,qua ccpit Jesus 
facere et docere usque in diem qua praecipiens apo- 
stolis per Spiritum sanctum, quos elegit, assum- 
ptus est (Act. 1, 1, 2)... Et statuerunt duos, Joseph 
qui vocabatur Barsabus, qui cognominatus est Ju- 
stus, et Matthiam. El orantes dixerunt : Tu Do- 
mine, qui corda nosti omnium, ostende, quem 
elegeris 999, ex his duobus unum, accipere locum 
ministerii hujus, et apostolatus, de qua pravari- 
catus est Judas, ut abiret in locum suum. Et dede- 
runt sortes eis, et cecidit sors super Matthiam, et 
annumeratus est cum | undecim apostolis (ibid. 


C 23-26)... Si quis episcopatum desiderat, bonum 


opus desiderat. Oporlet ergo episcopum t1rrepre- 
hensibilem esse, unius uxoris virum, sobrium, pru- 
dentem, ornatum hospitalem,aptum ad docendum, 
non vinolentum,non percussorem,non turpis lucri 
cupidum: sed quum,non litigiosum,non avarum, 
qui suc domui bene prasit, filios habentem in sub- 
jectione cum omni reverentia (s1 quis autem domui 
suc praesse nescit, quomodo Ecclesie Dei diligen- 
tiam habebit ?), non neophytum,ne in superbiam 
elatus, in judicium incidat, et in laqueum diaboli, 
Oportet autem illum et testimonium habere bonum 
abis qui foris sunt,ut non in opprobrium incidat,et 
in laqueum diaboli. Diaconos similiter, pudicos, 
non bilingues, non mullo vino deditos, non turpe 


D lucrum sectantes :. habentes. mysterium fidei in 


conscientia pura. Et hi autem probentur primum : 
deinde ministrent, nullum crimen habentes (I Tim. 
im, 1 10)... ZTujus rei gratia reliqui te Crete, ut ea 
quip. desunt corrigas, et. constituas per civitates 
presbyteros, siculi ego disposui libi. Si quis sine 
crimine est, unius uxoris vir, filios habens fideles, 
nom in accusalione luzurise, aut non subditos, 
Oportet enim episcopum sine crimine esse, sicut 


(30) Utraque editio perinde ut sacer textus vul- 
galus zi; χρῖμα ἐμπέσῃ τοῦ διαδόλον, im judicium 
incidat diaboli. Nostri tres mss. εἰς χρῖμα ἐμπέσῃ 
καὶ παγίδα τοῦ διαβόλου, 


819 


S. BASIL! MAGNI 


8"0 


Dei dispensatorem : non superbum, non. iracun- Α τὸν ἐπίσχοπον ἀνέγχλητον εἶναι, ὡς Θεοῦ οἰκονόμον ἢ 


dum, non vinolentum, non percussorem, non tur- 
pis lucri cupidum, sed hospitalem, boni amantem, 
sobrium, justum, sanctum, continentem, amplec- 
tentem eum qui secundum doctrinam est fidelem 
sermonem, ut potens sit οἱ exhortari in doctrina 
sana, et eos qui contradicunt, arguere (Tit. 1, 5-9). 


Quod non oportet facilem esse circa ordinationes, 
neque ad eas inconsideranter accedere: quan- 
doquidem non vacat periculo, quidquid proba- 
tum non est. Si quis autem quempiam in aliquo 
delicto deprehenderit, eum prodere debet, ut 
neque ipse peccati particeps fiat, neque reliqui 
offendantur, sed magis timere discant. 


Caput Il. 


Manus cito nemini imposueris, neque communi- 
caveris peccatis alienis (1 Tim. v,22).., Adversus 
presbyterum | accusationem noli recipere, nisi sub 
duobus aut tribus testibus. Peccantes autem co- 
ram omnibus argue, ut et catcri timorem habeant 
(ibid. 19-20). 


293 Quod non oportet eum qui eleotus est, ἃ se 
ipso ad predicationem accedere: sed tempus 
beneplaciti Dei expectare, tumque aggredi pree- 
dicationem, cum hec cura sibi demandata 
fuerit, iisque preedicare, ad quos missus fuerit. 


Caput III. 


Hos duodecim misit Jesus : praecipiens eis, di- 
cens : In viam gentium ne abieritis, et in civitatem 
Samaritanorum ne intraveritis : sed potius ite ad 
oves qua perierunt domus Israel ! Matth. x, 5, 6)... 
Etecce mulier Chananca a finibus illisegressa οἷα» 
mavit, dicens ei : Miserere mei, Domine, fili David : 
filiameamale adzmonio vezatur : qui non respon- 
dit ei verbum. Et accedentes discipuli ejusrogabant 
eum, dicentes : Dimitte eam,quia clamat post nos. 


Ipse autem respondens ait : Non sum missus nisi ad 


oves,qua perierunt domus Israel :Matth. xv, 22-94. 
Ego enim ez Deo processi et veni : neque enim a 
meipso veni, sed ille me misit (Joan. vi, 43)... Et 


illi quidem qui dispersi fuerant a tribulatione qum D λότα 
factafuerat sub Stephano, perumbulaverunt usque 
Phanicen, et Cyprum, et Antiochiam, nemini lo- 


quentes verbum, nisi solis Judaeis (Act. x1, 19-20... 


Paulus servus Jesu Christi, vocatus apostolus, se- 
gregatus in Evangelium Dei (Rom. 1, 1). Quomodo 
autem audient sinepradicante? quomodovero pra- 
dicabunt, nisi mittantur ? (Rom. x,15, 15)... Pau- 
lus apostolus Jesu Christi secundum imperium Dei 


(31) Antiqui tres libri ἀπέλιπον. Utraque editio 
χατέλιπον. Mox editio Paris. ἐπιδιορθώσῃς. At mss. 
lres ἐπιδιορθώσῃ. 


(32) Illud, uà αὐθάδη, deest quidem in editione 


μὴ αὐθάδη (32), μὴ ὀργῶον, μὴ πάροινον, ui 


πλήχτην, μὴ αἰἱσχροχερδῇ, ἀλλὰ φιλόξενον, φιλά- 
" * ev * - 3 
γαθον, σώφρονα, δίκαιον, ὅσιον ξγχρατῇῆ, ἀντε- 


χόμενον τοῦ χατὰ τὴν διδαχὴν πιστοῦ λόγον, ἕνα 
- - » « » ’ 

δυνατὸς ἢ χαὶ παραχαλεῖν ἐν τῇ ὑγιαινούσῃ διδασχα- 

λίᾳ, xai τοὺς ἀντιλέγοντας ἐλέγχειν. 


Ὅτι οὐ δεῖ περὶ τὰς χειροτονίας εὐχερῆ εἶναι, οὔτι 
ἀπερισχέπτως ἐπ’ αὐτὰς ἔρχεσθαι’ οὐ γὰρ ἀχίν- 
δυνον τὸ ἀδόχιμον" τὸν δὲ ἁλόντα ἐπί τινι qat- 
βοῦν, ἵνα μήτε αὐτὸς χοινωνήσῃ τῇ ἁμαρτίᾳ, μήτε 
oi λοιποὶ προσχόπτωσιν, ἀλλὰ μᾶλλον φοβεῖσθαι 
μάθωσιν. ᾿ 


Κιφαλ, Β΄. 


ΠΡῸΣ TIM. α΄. Χεῖρας ταχέως μηϑενὶ ἐπιτί- 
θει, μηδὲ χοινώνει ἀμαρτίαις ἀλλοτρίαις, ΠΡΟΣ 
ΤΙΜ. α΄. Κατὰ πρεσδυτέρου χατηγορίαν μὴ παραι-- 
δέχον, ἐκτὸς εἰ μὴ ἐπὶ δύο ἣ τριῶν μαρτύρων. 
Τοὺς δὲ ἁμαρτάνοντας ἐνώπιον πάντων ἔλεγχε, ἵνα καὶ 
οἱ λοιποὶ φόδον ἔχωσιν. 


Ὅτι οὐ δεῖ τὸν ἐχλεγέντα, ἀφ᾽ ἑαυτοῦ παρεῖναι ἐπὶ 
τὸ (33) χήρνγωα, ἀναμένειν δὲ τὸν χαιρὸν τῆς τοῦ 
Οεοῦ εὐδοχίας, χαὶ ἄρχεσθαι μὲν τοῦ χηρύγματος 
ὅταν ἐπιτραπῇ, χηρύσσειν δὲ ἐχείνοις πρὸς οὖς ἂν 
ἀποσταλῇ. 


Κιφάλ. Γ΄. 
ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Τούτους τοὺς δώδεκα 
ὁ Ἰησοῦς, 


ἀπέστενει 
mapeyytÜac αὐτοῖς, λέγων. Ei ὁδὸν 


ἐθνῶν μὴ ἀπέλθητε, x«l εἰς πόλιν Ξαμαρειτῶν 
μὴ εἰσέλθητει πορεύεσθε δὲ μᾶλλον πρὸς τὰ 
πρόθατα τὰ ἀπολωλότα οἴχου Ἰσραήλ. ΜΑΊΤ- 


ΘΑΙ͂ΟΣ. Καὶ ido) γυνὴ Χαναναία, ἀπὸ τῶν ὁρέων 
ἐχείνων ἐξελθοῦσα, ἐχραύγασεν, αὐτῷ λέγουσα" 
Ἐλέησόν με, Κύριε, υἱὸς Δαδίδ' ἢ ϑνγάτηρ (84) 
μου χαχῶς ϑαιμανίξεται' ὁ δὲ οὐχ ἀπεχρίθη αὐτῇ 
λόγον’ Καὶ προσελθόντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, dhpe- 
των αὐτὸν λέγοντες ’ ᾿Απόλυσον αὐτὴν, ὅτι 
χοάξει ὄπισθεν ἡμῶν. Ὃ δὲ ἀποχριθεὶς εἶπεν " 
Οὐχ ἀπεστάλην εἰ μὴ εἰς τὰ πρόδατα τὰ ἀπολω»- 
οἴἶχον Ἰσραήλ. ΙΩΑΝΝΗ͂Σ. 'Eyo γὰρ ἔκ 
τοῦ Θεοῦ ἐξῆλθον χαὶ χω" οὔτε γὰρ ἀπ᾽ ἐμαυ- 
τοῦ ἐλήλυθα, ἀλλ᾽ ἐχεῖνός με ἀπέστειλεν. HPA- 
ΞΕΙ͂Σ. Οἱ μὲν οὖν διασπαρέντες ἀπὸ τῆς θλί- 
ψεως τῆς γενομένης ἐπὶ Στεφάνω, διῆλθον ἕως 
Φοινίχης x«i Κύπρου xal ᾿Αντιοχείας, μηϑενὶ 
λαλοῦντες τὸν λόγον, tl μὴ μόνον Ἰουϑαίοις. 
ΠΡῸΣ POM. Παῦλος δοῦλος Ἰησὸν Χριστοῦ, 
χλητὸς ἀπόστολος, ἀφωρισμένος εἰς Βύαγγέλιον 


Parisiensi, sed in nostris tribus mss. invenitur. 
(33) Reg. primus et tertius παριέναι ἐπὶ τό. 
(34) Reg. primus ὅτι ἡ θυγάτηρ. Addidimus non 
longe ex antiquis tribus libris vocem χαχῶς. 


821 


MORALIA 


822 


Θιοῦ. ΠΡῸΣ POM. Πῶς δὲ ἀκούσονται χωρὶς Ὁ Salvatoris nostri, el. Christi Jesu spei nostra 


χηρύσσοντος; πῶς δὲ χηρύξουσιν, t&v μὴ ἀπο- 


(1 Tim.1, 1, 2). 


σταλῶσιν ΠΡῸΣ TIM. α΄. Παῦλος ἀπόστολος Ἰησοῦ Χριστοῦ xar' ἐπιταγὴν Θεοῦ Σωτῆρος ἡμῶν, καὶ Χρισ- 


τοῦ ᾿Ιησοῦ τῆς ἐλπίδος ἥμων. 
Ὅτι δεῖ τὸν χληθέντα εἰς τὸ κήρυγμα τοῦ Εὐαγγέλιον 
εὐθὺς ὑπακούειν, καὶ μὴ ἀναβάλλεσθαι, 


Κεφαλ. À, 

AOYKAX, Εἶπε δὲ πρὸς ἕτερον " ᾿Ακολούθει 
μοι. 'O δὲ εἶπε - Κύριε, ἐπιτρεψόν μοι ἀπελθόντι 
πρῶτον θάψαι τὸν πατέρα μου. Εἶπε δ᾽ αὐτῶ ὁ 
Κύριος - "Age; τοὺς νεχροὺς θάψαι τοὺς ἑαυτῶν 
νεχρούς" σὺ δὲ ἀπελθὼν, Que: τὴν βασι- 
λείαν τοῦ Θεοῦ. ΠΡῸΣ ΓΑΑΛ. Ὅτε δὲ εὐδόχησεν ὃ 
Θεὸς ὁ ἀφορίσας μὲ ἐκ κοιλίας μητρὸς μὸν, καὶ 
χαλέσας μὲ (35) διὰ τῆς χάριτος αὐτοῦ͵ ἀποχα- 
λύψαι τὸν Υἱὸν αὑτοῦ ἐν ἐμοὶ, ἵνα εὐαγγελέξωμαι 
αὐτὸν ἐν τοῖς ἔθνεσιν. εὐθέως οὐ προσανεθέμην 
σαρχὶ x«i αἵματι, οὐδὲ ἀπῆλθον εἰς" Ἱεροσόλυμα 
πρὸς τοὺς πρὸ ἐμοῦ ἀποστόλους" ἀλλὰ ἀπῆλθον 
εἷς 'Αραδίαν, καὶ πᾶλιν ὑπέστρεψα εἰς Δαμασ- 
xóv. 


"Orc οὐ δεῖ ἐτεροδιδασχαλεῖν. 


Κειφαὶλ. Ε΄, 

ἸΩΑΝΝΗ͂Σ, ᾿Αμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὁ μὴ εἰσ- 
ἐρχόμενος διὰ τῆς θύρας εἷς τὴν αὐλὴν τῶν προ- 
Gre), ἀλλὰ ἀναδαίνων ἀλλαχόθεν, ἐχεῖνος χλέπτης 
ἐστὶ καὶ λῃστής. Ὃ δὲ εἰσερχόμένος διὰ τῆς θύρας, 


Quod qui ad predicationem Evangelii vocalus 
est, is confestim obedire debet, non autem pro- 
crastinare. 

Caput I Dé 

Ait autem ad alterum : Sequere me. Ille autem 
dixit * Domine, permitte mihi primum ire, et sepe- 
lire patrem meum. Dizitque ei Dominus : Sine ut 
mortui sepeliant mortuos suos : tu autem vade, et 
annuntia regnum Dei (Luc. 1x, 59,90)... Cum au- 
tem placuit Deo,qui me segregavit ex utero matris 
mes, el vocavit me pergraliam suam, ut revelaret 


B Filium suum in me, ut evangelizarem illum in 


gentibus : continuo non acquievi carni et san- 
guini, neque veni Jerosolymam ad antecessores 
meos apostolos, sed abii in Arabiam, et iterum re- 
versus sum Damascum (Galal. 1, 15-17). 


Quod diversa et aliena doctrina non est tra- 
" denda, 
Caput V. 


Amen, amen dico vobis, qui non intrat per os- 
(ium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur 
est et latro. Qui autem intrat per ostium, pastor 
est ovium (Joan. x, 1,2), Et paulo post : Ego sum 


ποιμὴν ἔστι τῶν προβάτων. Καὶ μετ᾽ ὀλέγα' Ἐγὼ εἰμι Q B9 ostium ovium. Omnes quotquot venerunt fu- 


ἢ θύρα τῶν προβάτων. Πώντες ὅσοι ἦλθον, χλέπται 
εἰσὶ καὶ λῃσταί" ἀλλ᾽ οὐκ ἤχουσαν αὐτῶν τὰ πρόθατα, 
ΠΡῸΣ TAA. ᾿Αλλὰ καὶ ἐὰν ἡμεῖς f ἄγγελος ἐξ οὐρα- 
νοῦ εὐαγγελίξζηται map! ὃ εὐηγγελισάμεθα ὕμῖν, 
ἀνάθεμα ἔστω, Ὡς προειρύκαμεν (36), καὶ ἄρτι md- 
λιν λέγω" Εἴ τις ὑμᾶς εὐαγγελιζεται παρ' ὃ παρελάθδετε, 
ἀνάθεμα ἔστω. ΠΡῸΣ TIM. α΄. Εἴ τις ἐτεροδιϑασ- 
χαλεῖ, xmi μὴ προσέρχεται ὑγιαίνουσι λόγοις τοῖς τοῦ 
Κυριον ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, χαὶ τῇ xar εὐσεδείαν δι- 
δασχαλίᾳ, τετύφωται, μηδὲν ἐπιστώμενος, καὶ τὰ ἐξῇ ς᾽ 


"Ort δεῖ πάντα τὰ προστεταγμένα ὑπὰ τοῦ Κυριον 
ἐν τῷ Εὐαγγελιῳ καὶ διὰ τῶν ἀποστόλων διδά- 
σχεῖν τοὺς πεπιστευμένους, καὶ ὅσα τούτοις ἀχύ- 
λονθᾳ: 


Κιφήλ, ς΄. 

MATGIOX. πορευθέντες, ματητεύσατε πάντα 
τὰ ἔθνη͵ βαπτιξοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ 
Πατρὸς, χαὶ τοῦ Υἱοῦ, xci τοῦ ἁγίον Πνεύματος, 
διδάσχοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετει- 
λάμην ὑμῖν, ΠΡΆΞΕΙΣ, Ὡς δὲ διεπορεύοντο τὰς 
πόλεις, παρέδιδουν αὐτοῖς φυλάσσειν τὰ δό- 
ἡμᾶτα τὰ χεχριμένα ὑπὸ τῶν ἀποστόλων χαὶ πρεσ- 


͵ (85) Vocula u: in veteribus nostrislibris non re- 
eritur. 
(36) Reg. tertius ὡς rpozipzxa,ut ante dixi. Mox. 


res sunt et latrones: sed non audierunt eos oves 
(ibid. 7, 8)... Sed licel nos aul angelus de calo 
evangelizet praeterquam quod evangelizavimus vo- 
bis, anathema sit. Sicul pradirimus, et nunc 
ilerum dico: Si quis vobis evangelizat prater id 
quod accepistis, anathema sit (Galat. 1, 8, 9)... Si 
quis aliter docet etl non accedit sanis sermonibus 
Domini nostri Jesu. Chrisli, et. ei qug secundum 
pietalem est doctring, superbus est, nihil sciens 
(1 Tim. γι, 3, 4), etc. | 


Quod omnia qur a Domino in Evangelio et per 
apostolos precepta sunt, docendi sunt ii qui 
crediderunt, atque etiam quicunque his con- 
sentanea sunt, 

Caput VI. 

Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in 
nomine Patris, et Filii et. Spiritus sancti, docen- 
tes eos servare omnia quacunque mandavi vobis 
(Matth. xxvii, 19, 20)... Cum autem pertransirent 
civitates, tradebant eis custodire dogmata, qux 
erant decreta ab apostolis el senioribus in Jerusa- 
lem (Act, xvi, 4)... Hzc doce et exhortare ( ITim. 


utraque editio Ei z«; ὑμῖν, Nostri tres mss. ὑμᾶς, 
un ipso in loco Reg. primus emendatus εὐργγελι- 
ἢται, 


823 S. BASILIlL MAGNI 824 


vi, 2) .. Tu autem loquere que decent sanam do- A ὀντέρων ἐν Ἱερουσαλήμ (37). ΠΡΟΣ TIM. α΄. Tavra 

ctrinam ( Tit. τι, 1). διδασχε, χαὶ παραχέλει. ΠΡῸΣ TIT. Σὺ δὲ λάλει ἃ 

πρέπει τῇ ὑγιαινούσῃ διδασχαλία. 

Quod cui sermo doctrine domini conereditus est ἊὍτι ὁ πιστευθεὶς τὸν λόγον τῆς τοῦ Κυριου διδα- 
is si quid conticuerit eorum que ad compla- σχαλίας, ἐὰν σιωπήσηῃ τι τῶν ἀναγχχίων εἰς τὴν 
cendum Deo necessaria sunt, reus est. sangui- πρὸς Θεὸν εὐαοέστητσιν, ἔνοχός ἔστι τοῦ αἴματος 
nis eorum qui periclitantur, aut quia qua pro- τῶν χινδυνευόντων, rot ὑπὸ (38) τῆς ἐργασιας 
hibita fuere, admissa sunt, aut quia que fieri 


τῶν ἀπηγορευμένων, ἣ xxi ὑπὶο τῆς ἐλλείψεως τῶν 
debebant, sunt omissa. 


χατοοθωθῆναι ὀφειλόντων, 
Caput VII. Κεφαλ. Z. 

Va vobis legisperitis, quia tulistis clavem scien- AOYKAX. Οὐαὶ ὑμῖν τοῖς νομιχοῖς, ὅτι ἤρατε 
lix ; ipsi non introistis, et eos qui introibant, pro- τὴν κλεῖδα τῆς γνώστως" αὐτοὶ οὐχ εἰσήλθετε, 
hibuistis (Luc. xi, 52)... Cum venissent autem de χαὶ τοὺς εἰσερχομένους ἐχωλύσατε. ΠΡΆΞΕΙΣ. 
Macedonia Silas οἱ Timotheus, coarctabatur ser- Ὡς δὲ χατῆλθον ἀπὸ τῆς Μαχεδονίας ὃ τε Σί- 
mone Paulus, testificans Judzis esse Christum Je- ,, λας χαὶ ὁ Τιμόθεος, συνείχετο τῷ λόγῳ (39) ὁ 
sum. Contradicentibus autem eis, et blasphemanti- Παῦλος, διαμχρτυούμενος τοῖς ᾿Ιουδαίοις εἶναι 
bus, ercutiens vestimentum suum, dicit ad eos: τὸν Χοιστὸν Ἰη τοῦν. ᾿Αντιτασσομένων δὲ αὐτῶν͵ χαὶ 
Sanguis vester super caput vestrum ; mundus ego: βλασφημούντων, ἐχτιναξάμενος τὸ ἱμάτιον (10), εἶπε 
ex hoc ad gentes vadam (Act. xvin, 5,0)... Qua- πρὸς αὐτούς: Τὸ αἴωα ὑμῶν ἐπὶ τὴν χεφαλὴν ὑμῶν" 
propter contestor vos hodierna die, quia »nundus — x«6upàc ἐγώ" ἀπὸ τοῦ νῦν εἰς τὰ ἔθνη πορεύσομαι" 
sum a sanguine vestro. Non enim subterfugi quo- ΠΡΑΞΕΙ͂Σ. Διὸ μαρτύρομαι ὑμῖν i» τῇ σήμεοον t u£om, 
minus annuntiarem omne consilium Dei vobis (Act. ὅτι καθαρὸς εἰμι ἀπὸ τοῦ αἴματος ὑμῶν». O2 γὰρ Ursz- 
xx, 26,21). t:Ü4um? τοῦ μὴ ἀναγγεῖλαι ὑμῖν πᾶσαν τὴν βουλὴν 

τοῦ 0:27. 
Quod iniis etiam χι ἃ Scriptura precepta et Ὅτι δεῖ χαὶ ἐπὶ τῶν μὴ χατ' ἐπιταγὴν ὑπὸ τῆς 


jussa non fuerunt, oportet tamen unumquem- Γραφῆς ὡρισμένων προτρέπειν ἔχαστον πρὸς τὸ 
que ad id quod melius est cohortari. χρεῖττον. 

Caput VIII. Κιφάλ. H. 
Sunt eunuchiqui de matris utero sic nati sunt : ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Εἰσὶν εὐνοῦχοι, οἴτινες ἐχ ποιλίας μὴ- 


εἰ sunt. eunuchi qui facti sunt αὖ hominibus : (, τρὸς ἐγιννήθησαν οὕτως" καὶ εἰσὶν εὐνοῦχοι, οἴτινες 
ΔΟΒ et sunt eunuchi qui seipsos castraverunt εὐνουχισθησαν ὑπὸ τῶν ἀνθρώπον" xat εἶσιν εὐνοῦχοι, 
propter regnum celorum. Qui potest capere, ca- οἴτωες τὐνούχισαν ἑαυτοὺς διὰ τὴν βασιλείαν τῶν o2- 
piat (Matth. xix, 12)... De virginibus autem prag- ρανῶν. Ὁ δυνήμενος χωρεῖν, χωρείτω, ΠΡῸΣ KOP. «. 
ceptum Domini non habeo : consilium autem do, Περὶ δὲ τῶν παρθένων ἐπιταγὴν Κυριου οὐχ ἔχω" γνώ- 
tanquam misericordiam consecutus a Domino, μὲ μην δὲ διδωμι, ὡς ἡλεημένος ὑπο Κυριον πιστὸς εἶναι, 
sim fidelis. Ezistimo ergo hoc bonum esse propter Νοίωξω οὖν τοῦτο χαλὸν ὑπάρχειν διὰ τήν ἐνεστῶσαν 
instantem necessitatem quoniam bonum est homini ἀνάγχην, ὅτι χαλὸν ἀνθρώπῳ τὸ οὕτως εἶναι, Δέδεσαε 
sic esse. Alligatus es uxori? Noli quaerere 10- ἀπὸ γυναιχός ; μὴ ζήτει γυναῖχα, xxi τὰ ἑξῆς, 
lulionem. Solutus es αὖ uxore? Noli quazrere 

uxorem (I Cor. vu, 23-21), etc. 


Quod nemini licet alios cogere ad ea facienda, — ^O«t οὐχ ἔξεστιν $río)tg ἀναγχην irtztÜivxt ὧν αὐτὸς 
que ipse non efficit. oj χατώρθωσεν. 
Caput IX. Κιφαλ. Θ΄. 


Et vobis legisperistis v& : quia oneratis homines AOYKAX. Καὶ ὑμῖν Toi; voutxot; οὐαὶ, Ort φοβ- 
oneribus, qua portare non possunt, etipsi uno D τιξετε τοὺς ἀνθούπους φορτία δυσόάτταχτα (44), 
digito vestro non trangitis sarcinas (Luc. xt, 46). καὶ αὐτοὶ ἐνὶ τῶν δαχτύλων ὑμῶν οὐ ποοτψαύετε τοῖς 

φοοτίοις. 
Quod is qui preeficitur doctrine, sese reliquis boni — "Ort δεῖ τὸν ποοεστῶτα τοῦ λόγον τύπον προχεῖτθαι 
omnis exemplar prebere debet, adeo ut ea quee 


τοῖς ἄλλοις παντός χαλοῦ, χατορθοῦντα (&2) πρό- 
docet, prius perficiat. 


τερον ἃ διδάσχει, 


(317) Sie libri nostri veteres et editio Parisiensis — y»,cumitainterpretatussit, instabat verbo Paulus. 
qua fuerant decreta in Jerusalem ab apostolis et (40) Reg. primus ἱμάτια vestimenta. 


senioribus. Sacer textus vulgatus τῶν ἐν Ἱερουσαλήμ, (41) Reg. tertius φοοτία βαρέα xxi δυσώχσταχξα, 
qui erant Jerosolymts.. gravia et portatu difficiia. 
(18) rteg terlius z7ot ἀπό, (42) Edii et Reg. s»cundus χαὶ χατορθοῦντα, 
(39) Pro λόγῳ sacer textus vulgatus habet zv&- — Sed cum vocul) zzi non valde admodum place- 


᾿ματι, coarctabaturspiritu Paulus. Dubiumnonest — ret hoc loco, eamex Reg. tertio delevimus. 
quin auctor Vulgate perinde ut Basilius legerit λό- 


825 


Κεράλ. lI. A 


MATOAIOZ. Δεῦτε πρὸς μὲ, πᾶντες οἱ κοπιῶν- 
τες χαὶ πεφορτισμένοι, χὰγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς, ὕλρατε 
τὸν ξυγὸν μὸν ἐφ' ὑμᾶς, χαὶ μάθετε ἀπ᾽ duos, ὅτι 
πρᾶῤς εἶμι, χαὶ τὰἀπεινὸς τῇ καρδίᾳ. ΙΏΑΝΝΗΣ, 
Ὅτε οὖν ἔνιψε τοὺς πόδας τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, xui 
ἔλαδε τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, ἀναπεσὼν πάλιν εἶπεν αὐτοῖς" 
Γινώσχετε τί πεποίηχα ὑμῖν ; Ὑμεῖς φωνεῖτέ με, ὁ 
Διϑάσκαλος, χαὶ ὁ Κύριος, x«l χαλῶς λέγετε, εἰμὶ γὰρ. 
Ei οὖν ἐγὼν ἔνεψα ὑμῶν τοὺς πόδας, ὁ Κύριος, καὶ ὁ 
Διδίσκοῦος, x«i ὑμεῖς ὀφεῶετε ἀλλήλων νέπτειν τοὺς 
πόδας. Ὑπόδειγμα γὰρ ἔδωχα ὑμῖν, ἵνα, χαθὼς ἐγὼ 
ἐποίησα ὑμῖν, χαὶ ὑμεῖς ποιῆτε ἀλλήλοις, ΠΡΆΞΕΙΣ. 
Πάντα ὑπέδειξα ὑμῖν, ὅτε οὕτω χοπιῶντας δεῖ ἀντι- 
λαυδάνεσθαι τῶν ἀσθενούντων, ΠΡῸΣ KOP. α΄. 
Μιμηταί μον γίνετῆε, χαθὼς χἀγὼ Χριστοῦ" HPOX 
ΤΙΝ. α΄. Μηϑείς σου τῆς νεότητος χαταφρονείτω, ἀλλὰ 
τύπος γίνουν τῶν πιστῶν ἐν λόγῳ, ἐν ἀναττρογῇ (3), 
xoi τὰ ἑξῆς. 


Ὅτι δεῖ τὸν προεστῶτα τοῦ λόγου μὴ τοῖς ἑαυτοῦ 
κατορθώμασιν ἐπαμεριμνεῖν (Ak), ἴδιον δὲ καὶ ἐξαί- 
ριτον τῆς ἐχχειρισθείσης αὐτῷ φροντίδος ἔργον 
εἰδέναι τὴν τῶν πεπιστευμένων βελτίωσιν. 


Κεφάλ, IA", 

MATOAIOZ. Ὑμεῖς ἐστε τὸ Gag τῆς γῆς. ᾿Εὰν 
δὲ τὸ ἅλας μωρανθῇ, ἐν τίνι ἁλισθή σεται ; Εἰς οὐδὲν 
ἰσχύει ἔτι, εἰ μὴ βληθῆναι ἔξω, xxi χαταπατεῖσθαι 
ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων, IQANNHX. Πᾶν ὃ δίδωσί μοι ὁ 
Πατὴρ, πρὸς ἐμὲ ἥξει, xat τὸν ἐρχόμενον πρὸς μὲ οὐ 
μὴ ἐχθαγω ἔξω, "Ort χαταδέδηχα ἔχ τὸν οὐρανοῦ, 
οὐχ ἵνα ποιῶ τὸ ὕξλημα τὸ ἐμὸν, ἀλλὰ τὸ θέλημα τοῦ 
πέμψαντός με Πατρός, Τοῦτο δὲ ἔστι τὸ θέλημα τοῦ 
πέμψαντὸς μὲ (83), ἵνα πᾶς à ὑτωρῶν τὸν Υἱὸν καὶ 
πιστεύων εἰς αὐτὸν ἔχῃ ξωὴν αἰώνιον, ΠΡῸΣ ΘΕΣΣ. 
α΄, Τίς γὰρ ἡμῶν ἐλπὶς, ἢ χαρὰ, ἢ στέφανος χαυ- 
χάσιως ; ἣ οὐχὶ καὶ ὑμεῖς ἔμπροσθεν τοῦ Κυριον 
ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐν τῇ αὐτοῦ παρουσίᾳ ; Ὑμεῖς 
γὰρ ἔστε ἢ δόξα ἡμῶν χαὶ ἢ χαρώ, 

Ὅτι δεῖ τὸν προεστῶτα τοῦ λόγου περιάγειν τὰς χώμας 
καὶ τὰς πόλεις πάσας τὰς ἐγχεχειρισμένας αὐτῷ, 
Κεράλ, IB", 

MATOAIOX, Καὶ περιῆγεν ὅλην τὴν Γαλιλαίαν 
ὁ Ἰησοῦς, διδάσχων ἐν ταῖς συναγωγαῖς, καὶ 
Ἀηρύσσων τὸ Εὐαγγέιον τῆς βασιλείας, χαὶ θερα- 
πεήων πᾶπαν νὐσὸν χαὶ πᾶσαν μαλοχίαν. AOYKAX. 
Καὶ αὐτὸς διώδευς (406) χατὰ πόλιν xci κώμην 
κηρύσπτων τὴν βατῶείαν τοῦ Θεοῦ, x«i εὐαγγελιξὸ- 
μένδε' xui οἱ δώδεκα σὺν αὐτῷ, 


τι διῖ πάντας προσχαλεῖσθαι πρὸς ὑπαχοὲν τοῦ 


(43) Reg. lertius ἐν ἀναστροφῇ, ἐν ἀγάπῃ, ἐν πί- 
στέι, ἐν ἀγνεία͵ ὅτι, ἐπ conversatione, in charitate, 
in fide, in castitate. 

44) Editio Paris. ἐπιμεριμνεῖν, sollicitum esse. 

itio Ven, perinde ut Regii primus et secundus 


MORALIA. 


826 
Caput X. 


Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati 
estis,et ego reficiam vos. Tollite jugum meum super 
v0s, et discite a me, quia milis sum, et humilis 
corde (Matth. x1, 28, 39)... Postquam ergo lavit 
pedes discipulorum suorum, et accepit vestimenta 
sua : eum recubuisset iterum dicil eis : Scitis quid 
fecerim vobis? Vos vocalis me, Magister, et Do- 
mine : etl bene dicitis : sum etenim. Si ergo ego lavi 
pedes vestros, Dominus,et Magister : et vos debetis 
alter alterius lavarepedes. Exemplum enim dedi vo- 
bis,ut quemadmodum ego feci vobis ,ita et vos facia- 
tis aller alteri (Joan. xut, 42.45)... Omnia ostendi 
vobis,quoniam sic laborantesoporteat suscipere in- 
firmos (Act. xx, 33).... Imitatores mei estote, sicut 
el ego Christi (I Cor. xx, 1)... Nemo adolescentiam 
(uam contemnat : sed exemplum esto fidelium, in 
verbo, in conversatione (I Tim. 1v, 12), etc. 


Quod non oportet eum qui praeest aliis docendis, 
ob sua reete facla securum esse: verum nosse 
debet proprium et precipuum cure sibi com- 
missi munus esse, ut ii qui ipsi concrediti sunt, 
meliores efficiantur. 


Caput XI, 


Vos estis sal terra. (Quod. si sal infatuatus fue- 
rit, in quosalietur ᾽ Ad nihilum valet ultra,nisi ut 
miltatur foras,et conculcetur ab hominibus (Matth. 
v, 13).., Omne quod dat mihi Pater, ad me veniet ; 
et eum qui venit ad me, non ejiciam foras, Quia 
descendi de caelo, non ut faciam voluntatem meam, 
sed voluntatem 996 ejus qui misit me,Patris. Hc 
est autem voluntas ejus qui misit me, ut omnis 
qui videl Vilium, et credit in eum, habeat vitam 
elernam (Joan. vri, 37-40)... Qua est enim nostra 
spes, aut gaudium, aut corona gloria ? nonne vos 
ante Dominum nostrum Jesum Christum estis, in 
adventu ejus? Vos enim estis gloria nosira,et gau- 
dium (I Thess. u, 19). 

Quod qui prieficilur ad docendum, debet obire 
vicos et civitates omnes sibi concredilas. 


Caput XII. 


Et circuibat Jesus totam Galileeam docens in sy- 
nagogis, et praedicans Evangelium regni,et sanans 
omnem morbum et omnem languorem (Matth. 1v, 
23)... Et ipse iter facicbat per civitales et castella 
pradicans regnum Dei, el evangelizans : et duode- 
cim cum illo (Luc. vin, 1). 


Quod omnes convocandi sunt ad obediendum 


ἑπαμεριμνεῖν, securum esse. Reg. tertius ἐναμε» 
ριμνεῖυ, 
(43) Reg. tertius. πέμψαντός us Πατρὸς ἵνα, 
, (6) Utraque editio αὐτὸς διώδευσε, Libri veteres 
tt)0 ξωξ, 


827 


tate sit annuntiandus, sitque dandum veritati 

testimonium, quanquam nonnulli prohibeant, 

rt quoquo modo vel ad mortem usque perse- 
quantur. 
Caput XIII. 

Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine : et 
quod in ore audivistis, predicate super tecta. Εἰ 
nolite (timere eos qui occidunt corpus, animam au- 
tem non possunt occidere (Matth. x, 2;,28)..... Nw- 
pliz quidemparate sunt,sed qui invitati erant,non 
fuerunt digni. Ite ergo ad ezitus viarum, et quos- 
cunque invenerilís,vocatle ad nuptías (Matth. xxn, 
8, 9)... Respondit ei Jesus : Ego palam locutus sum 
mundo : ego semper docui in synagoga, el in (em- 


plo,quo omnes Judzi conveniunt : et in occulto lo- B 


cutus sum nihil (Joan. xvin, 20)... Et cum adduzis- 
sent illos,statuerunt in concilio : et interrogavit eos 
princeps sacerdotum, dicens : Nonne precipiendo 
'pracepimus vobis ne doceretis in nomine isto ? Et 
ecce replestis Jerusalem doc(rina vestra : et vultis 
inducere super nos sanguinem hominis istius. Re- 
spondens autem Petrus et apostoli dixerunt : Obe- 
dire oportet Deo magis quam hominibus (Act. v, 
27-29)... Nisi quod Spiritus sanctus per omnes ci- 
vitates mihi protestalur,dicens,quoniam vincula et 
tribulationes me manent. Verum pro nihilo hzc Àa- 
beo,neque vita mea chara est mihi ipsi,ut consum- 
mem cursum meum cumgaudio, el ministerium 
quod accepi a Domino Jesu,ad testificandum Evan- 


gelium gratie Dei (Act. xx, 23, 24)... Nam ipsi C 


scitis, fratres, in!roitum nostrum ad vos, quia non 
inanis fuit : sed ante passi, et coutumeliis affecti, 
sicul scitis, in. Philippis, fiduciam habuimus in 
Deo nostro loqui ad vos Evangelium Dei nostri, in 
muito cerlamine (I Thess. 1,1, 2). 


297 Quod orandum est pro profectu eorum qui 
crediderunt, gratieque pro hoo sunt per»ol- 
vende. 

Caput XIV. 


Non pro eis autem rogo tantum, sed et pro eis 
quicredunt perverbum eorum in me,ul omnes unum 
sint, sicut tu, Paler, in me, et ego tn te, ut et ipsi 
ín nobis unum sis (Joan. xvii, 20, 21)... Et iterum: 
Paler, quos dedisti mihi, volo ut ubi sum ego, 
illi sint mecum (ibid. 25)... In ipsa hora exsultavit 
spiritu Jesus, et dizit : Confiteor tibi,Pater,Domine 
celi etlerrz,quod abscondisti hzc a sapientibus,et 
prudentibus,el revelasti ea parvulis. Etiam Pater: 
quoniam sic placuit ante te (Luc. x, 21)... Primum 


($7) Codices Combefisiani τῶν ἀποχτενόντων, Ver- 
bum ἐστιν, quod mox sequitur,in veteribus nostris 
libris non invenimus. 

(48) Reg. tertius Ἰουδαῖοι συνήρχοντο. 

(49) Idem codex οὐ παραγηγιλίᾳ παρήγγεϊλα 
24i», pracepi vobis. 

(50) Regii primus et tertius ὥστε τελειῶσαι 


5. :ASILIE MAGNI 
Evangelio: item quod sermo cum omni liber- A 


εἰ ἢ 


838 


Eoxyy4uo. X31 ALEX EKXTXS ταξέζτια: χαταν- 
qÉ^c» τὸν γον, X20 παςτιςεῖν τὸ αὐχϑεια, XXy 
τοῖς χωγύωτσι, χαὶ διωχωτὼ οἷγ ὅζποτε τρόξῳ 
Μέχϑοι δανχτου. 


Κεραλ. ἸΓ΄ 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Ὃ λέγω ὑμῖν ἐν τῇ σχοτία, εἴπατε ἐν 
τῷ puro χαὶ ὃ πρὸς τὸ οὕς ζκούσατε, χερύξατε ἐπὶ 
τῶν δωμάτων. Καὶ μὲ φοξεῖτθε ἀπὸ τῶν ἀποχτεινοντων 
(11) τὸ σῶμα, τὰν d& ψυχὰν ux δυναμένων ἀποχτεῖναε. 
ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. O μὲν γάμος ἑἕτοιμὸς ἐστιν, oi δὲ 
χεχλχμένοι οὐχ ζσαν ἄξιοι, Πορεύεσθε οὖν iri τὰς 
διαξόϑους τῶν ὁδῶν, καὶ ὅσους ἂν εὕρξτε, χαλέσατε εἰς 
τοὺς γάμους, lANNHI. 'Axtxpioz αὐτῷ ὁ Ἰχσοῦς- 
Ey» παῤῥχσία ὥάλησα τῷ κόσμ," ἐγὼ πάντοτε ἐδί- 
δαξα i» τῇ συνα ωγῇ xai ἐν τῷ ἱερῷ, ὅπον πάντες οἱ 
᾿Ιονδαῖφι συνέρχονται (48), xai ἐν χρυπτῷ ἐλάλκσα 
οὐδὲν. IIPAXEI:. ᾿Αγαγόντες δὲ αὐτοὺς ἔστησαν dy 
τῷ Gvwidoie, x«i ἐπερώτησεν αὐτοὺς ὁ ἀρχιξρεὺς, 
λέγῶν. Οὐ παραγγελίᾳ παρηγγείλαμεν ὑμῖν (49) μὴ 
διδφάσχειν ἐπὶ τῷ ὀνόματι τούτῳ ; Καὶ ido) πεπλη- 
ρώχατε τὸν Ἱερουσαλὲμ τῶς διδαχῆς ὑμῶν, καὶ 
βούλεσθε ἐπαγαγεῖν ἐφ᾽ ἡμᾶς τὸ αἷμα τοῦ ἀνθρώπου 
τούτου. ᾿Αποχριθεὶς δὲ Πέτρος xai ot ἀπόστολοι εἶπον. 
Πειθαοχεῖν δεῖ μᾶλλον 6:9 ᾧ ἀνθρώποις. ΠΡΆΞΕΙΣ. 
"λὲν ὅτε τὸ Πνεῦμα μοι τὸ ἅγιον χατὰ πόλιν διαμαρ- 
τύρεται, λέγον, ὅτε δεσμὰ xal θλίψεις με μένονσιν. 
'AXY οὐδενὸς λόγον, ποιοῦμαι, οὐδὲ ἔχω τὴν JURY 
μοὺ τιμίαν ἐμαυτῷ ὡς τελειῶσαι (50) τὸν δρόμον μον 
μετὰ χαρᾶς, x«i τὰν διαχονίαν ὃν ἔλαδον παρὰ τοῦ 
Κυρίον ᾿Ιχσοῦ. διαμαρτύρασθαι τὸ Εὐαγγέλιον τὸς 
χέριτος τοῦ Θεοῦ. ΠΡῸΣ ΘΕΣΣ. «. Αὐτοὶ γὰρ 
οἴδατε, ἀδελφοὶ, rà» εἴσοδον ἐμῶν τὸν πρὸς ὑμᾶς, 
ὅτι 02 xtv) γέγονεν" ἀλλὰ πρόπαθοντες xai ὑδρισθέντες, 
καθὼς οἴδατε, ἐν Φιλίπποις, ἐπκαόῤκσιασάμεθα ἐν τῷ 
Θεῷ ἐμῶν λαλξσαι πρὸς ὑμᾶς τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Θεοῦ 
ἁμῶν i» πολλῷ ἀγῶνι. 
Ὅτι δεῖ προσεύχεσθαι ὑπὲρ τὲς τοοχοπὲς (51) τῶν 

πεπιστευχότων, χαὶ ἐπ᾿ αὐτῇ εὐχαοιστεῶ. 


Κιφαλ. IA. 

ΙΩΆΝΝΗΣ. Οὐ περὶ τούτων δὲ ἐοωτῶ μόνον, 
ἀλλὰ χαὶ πεορὶ τῶν πιστευόντων διὰ τοῦ λόγου 
αὐτῶν εἰς ἐμὲ, ἕνα παᾶντες i» ὥσι, χαθὼς σὺ, 
Πάτερ, ἐν ἐμοὶ, χαγὼ ἔν σοὶ, iva xmi αὐτοὶ ἔν 
&piv ἔν (52) ὥσι. Καὶ πάλιν’ Πάτερ, οὗς δέδωχάς 
μοι, OQ ἵνα ὅπου εἰμὶ ἐγὼ, x&xsivot ὥσι μετ᾽ 
ἐμοῦ.  AOYKAZI. Ἐν αὐτῇ τῷ ὥρᾳ ἐγαλλιάσατο 
τῷ πνεύματι ὁ Ἰκχσοῦς, καὶ aimi: Εξοιολο- 
γοῦμαέ σοι, Πάτερ, Κύρις τοῦ οὐρανοῦ xai τὸς 
γῆς, ὅτι ἀπέχουψας ταῦτα ἀπὸ σοφῶν xai συν- 


(51) Sic Regii primus et secundus. Utraque 
editio τῶν πεπιστευμένων, pro profectu eorum qui 
concrediti sunt. 

(52) Illud, ἐν ἡμῖν, addidi et ex editione Veneta 
et ex antiquis duobus libris. Reg. tertius pro &ut», 
corrupte babet ὑμῖν. Mox utraque editio θέλω 
ὅπου εἰμὶ ἐγὼ, ἵνα. Reg. primus ut in contextu. 


:29 
ἐτῶν, xui ἀπεκάλυψας αὐτὰ νηπίοις. Ναὶ, ὁ Πατὴρ, ὅτι 
οὕτως ἐγένετο εὐδοχία ἔμπροσθέν σον. ΠΡῸΣ ΡΩΝ. 
Πρῶτον μὲν εὐχαριστῶ τῷ Θεῷ μὸν διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ 
ὑπὲρ πάντων ὑμῶν, ὅτι ἢ πίστις ὑμῶν (53) χαταγγέλλε- 
ται ἐν ὅλῳ τῷ χόσμῳ. Μάρτυς γάρ μού ἐστιν ὁ Θεὸς, ᾧ 
λατρεύω ἐν τῷ πνεύματί μου, ἐν τῷ Πὐαγγελίῳ τοῦ Υἱοῦ 
αὐτοῦ, ὡς ἀδιαλείπτως μνείαν ὑμῶν ποιοῦμαι ἐπὶ τῶν 
προσευχῶν uou. ΠΡῸΣ IA. Μάρτυς γάρ μού ἐστιν ὁ 
Θεὸς, ὡς ἐπιποθῶ πάντας ὑμᾶς ἐν σπλάγχνοις (54) "In- 
σοῦ Χριστοῦ, Καὶ τοῦτο προσεύχομαι, ἵνα ἢ ἀγώπη 
ὑμῶν ἔτι μᾶλλον χαὶ μᾶλλον περισσεύῃ ἐν ἐπιγνώσει 
καὶ πάσῃ αἰσθήσει, εἰς τὸ δοχιμάώξειν ὑμᾶς τὰ διαφέ- 
βοντα, ἵνα ἦτε εἰλιχρινεῖς καὶ ἀπρόσχοποι εἷς ἡμέραν 
Χριστοῦ͵ πεπληρωμένοι καρπῶν διλαιοσύνης τῶν διὰ In- 
σοῦ Χριστοῦ εἰς δόξαν χαὶ ἔπαινον Θεοῦ, 


MORALIA. 
ἃ quidem gratias ago Deomeo per Jesum Christum pro 


| 
830 


omnibus vobis : quia fides vestra annuntiatur in uni- 
versó mundo, Testis enim mihi est Deus, cui servio 
in spiritu meo, in Evangelio Filii ejus, quod sine 
intermissione memoriam vestri facio i in orationibus 
meis (Rom.1, 8, 9)... Testis enim mihi est Deus, 
quomodo cupiam omnes vos in visceribus Jesu Chri- 
sti. Bt hoc oro, ut charitas vestra adhuc magis ae 
magisabundet in scientia, εἰ ἐπ omni sensu, ut pro- 
betis potiora ,ul sitis sinceri, et sine offensa in diem 
Christi repleti fructibus justitiz per Jesum Chri- 
stum in gloriam et laudem Dei (Philipp. 1, 8-11). 


Ὅτι δεῖ τὰ Θεοῦ χάριτι κατορθούμενα γνώριμα ποιεῖν B Quod ea quae recte facta sunt per Dei gratiam, 


xal ἑτέροις εἰς δόξαν Θεοῦ. 
Κεφράλ, IE, 

AOYKAZ. Καὶ ὑποστρέψαντες οἱ ἀπόστολοι διηγή- 
σαντο αὐτῷ, ὅσα ἐποίησαν, ΠΡΆΞΕΙΣ, Παραγενόμενοι 
δὲ χαὶ συναγαγόντες τὴν ἐχχλησίαν, ἀπήγγειλαν ὅσα ὁ 
Θεὸς ἐποίησε μετ᾽ αὐτῶν, ΠΡῸΣ ΕΦΕΣ, (05) Ἵνα δὲ 
εἰδῆτε καὶ ὑμεῖς τὰ xaz' ἐμὲ, τί πράσσω, πάντα ὑμῖν 
ἡνωρίσει Τυχιχκὸς ὁ ἀγαπητὸς ἀδελφὸς, καὶ πιστὸς 
ϑιάχονος ἐν Κυρίῳ, ὃν ἔπεμψα πρὸς ὑμᾶς εἰς αὐτὸ 
τοῦτο, ἵνα γνῶτε τὰ περὶ ἡμῶν, 


"Ort δεῖ μὴ μόνον τῶν παρόντων ἐπιμελεῖσθῆχι, ἀλλὰ καὶ 
τῶν ἀπόντων " χαὶ πᾶντα ποιεῖν ὡς ἂν ἀπαιτῇ ἢ 
χρεία τῆς οἰκοδομῆς, 

Kec, Iz. 

IGANNHZ Καὶ ἄλλα πρόβατα ἔχω, ἃ οὐκ ἔστιν ix 
τῆς αὐλῆς ταύτης - χἀχεῖνά μὲ δεῖ ἀγαγεῖν" x«l τῆς 
φωνῇς μοὺ ἀχούσουσι " xci γενήσεται pim ποίμνη, εἷς 
ποιμήν, ΠΡῸΣ GEXE q. Διὸ μηχέτι στέγοντες ηὐδοκὴ- 
σαμεν γαταλειγθῆναι ἐν ᾿Αὔήναις μόνοι, καὶ ἐπέμψαμεν 
τὸν ἁδινὸν ἡμῶν Τιμόθεον, καὶ διάχονον τοῦ Θεοῦ iv 

τῷ Εὐαγγελίῳ τοῦ Χριστοῦ, εἰς τὸ στηρίξαι ὑμᾶς καὶ 
παραχαλέσαι ὑπὲρ τῆς πίστεως ὑμῶν, 
Ὅτι δεῖ τῶν προσχαλουμένων (30) ἐπ᾽ εὐργεσίᾳ ἀνέ- 
χεσθαι. 
Κεγαλ. IZ. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ, Ταῦτα αὐτοῦ λαλοῦντος, ἰδοὺ ᾿ἄρχων 

εἰσελθὼν προσεκύνει αὐτῷ, λέγων, ὅτι (3T) Ἢ θνγάώτηρ 


etiam aliis patefacienda sint ad gloriam Dei. 


Caput. XV. 

Et reversi apostoli narraverunt illi quecunque 
fecerunt (Lue.1x,10).., Cum autem venissent,et con- 
gregassent ecclesiam, retulerunt quanta. fecisset 
Deus cum illis (Act. xiv, 26)... Ut autem et vos scia- 
tis qui circa me sunt, quid agam: omnia vobis 
nota faciet Tychicus eharissimus frater, et fidelis 
minister in Domino: quem misi ad vos in hoc ipsum, 
ut cognoscatíis que circanos sunt (Ephes. M 21, 
22). 

Quod non modo priesentium, sed absentium etiam 
eura gerenda sit, omniaque facienda prout po- 
stularit edificationis ratio. — ^ 

| Caput X VI. 

Et alías oves habeo qui» non sunt ez hoc ovili, et 
illas oportet me adducere; et vocem meam audient y 
et fiet unum ovile,unus pastor (Joan. x, 16)... Pro- 
pter quod non amplius sustinentibus nobis placuit, 
ut Athenis relinqueremur soli; et misimus Timo- 
theum fratrem nostrum, et ministrum Dei in Evan- 
gelio Christi, ad confirmandos vos, et exhortandos 
pro fide vestra (I Thess.m, 1, 3}. 

298 Quod iis auscullandum sit, qui nos ad pre- 

standum beneficium: invitant. 


Caput. XVII. 
Hzc illo loquente, ecce princeps accessit, εἰ ado- 
rabat eum,dicens: Filia mea modo defuncta est ; 


μὸν ἄρτι ἐτελεύτησεν ἀλλὰ ἐλθὼν ἐπίθες τὴν χεῖρ D sed veni,impone manum iuam super eam, et vivel. 


σου ἐπ᾽ αὐτὴν, καὶ ξήσεται, Καὶ ἐγερθεὶς ὃ C'Icous, 
ἡχολούθησεν αὐτῷ, ΠΡΆΞΕΙΣ, ᾿Εγγὺς δεούσης Αὐδδης 
τῇ Ἰόππη, οἱ μαθηταὶ ἀκούσαντες ὅτι Πέτρος ἐστὶν ἐν 
αὐτῇ, ἀπέστειλαν δύο ἄνδρας πρὸς αὐτὸν, παραχολοῦν- 


(53) Reg. tertius πίστις ἡμῶν, Aliquanto post 
idem codex τῶν εὐχῶν. 

(54) Regii primus et tertius. σπλώγχνοις Χριστοῦ 
Ἰησοῦ. 

(85) Totum illud, 
Regiis primo et terlio : 


Ἵνα δέ, ete., non reperitur in 
sed legitur in alio codice 


Et surgens Jesus, sequebatur eum (Matth, 1x, 18, 
19)... Cum autem vicina essel Lydda Joppe, disci- 
puliaudientes quod Petrusesset in ea,miserunt duos 
viros ad eum, rogantes: ut ne gravaretur venire 


Regio et in utraque editione. 
(56) Utraquee ed τὸν προσχαλούμενον. Nostri tres 
In8S, τῶν πρὸ sensu non dissi 
á n Vocem ὅτι M ddidimus ex antiquis duobus 
ris, 


831 S. BASILII MAGNI. 8323 
usque ad se Exsurgens aulem Petrus, venit cum Α τες, μὴ ὀχνῆσαι διελθεῖν ἕως αὐτῶν. ᾿Αναστὰς δὲ ὁ 11έ- 


tliis (Act. 1x, 38). 


Quod qui veritatis doctrinam suscipiunt, ii sint in 
ipsa per visitalionem stabiliendi. 


Caput XVIII. 

Post aliquod autem dies dixit ad Barnabam Pau- 
lus: Revertentes jam visitemus fratres nostros per 
universas civitates ,inquibus pradicavimusverbum 
Domini, quomodo se habeant (Act. xv, 36).... Nos 
autem, fratres, desolati a vobis ad tempus hora, 
aspectu,non corde,abundantius festinavimus faciem 
vestram viderecum multo desiderio: quoniam volui- 
mus venire ad vos, ego quidem Paulus, et semel et 
iterum,sed impedivit nos Satanas (1 Thess. n, 17, 
18). Et paulo post: Propter quod non amplius su- 
stinentibus nobis placuit,ut Athenisrelinqueremur 
soli: et misimus Timotheum fratrem nostrum, et 
ministrum Dei in Evangelio Christi,ad confirman- 
dos vos et exhortandos pro fide vestra,ut nemo mo- 
veatur in (ribulationibus istis; ipsi enim scitis quod 
in hoc positi sumus (1 Thess. m, 1-3). 


Quod proprium est ejus qui Dominum diligit, ma- 
gna cum charitate erga eos quos docet, quavis 
ralione et cum omni studio ipsorum curam ge- 
rere, etiamsi in doctrina cum publice tum pri- 
vatim tradenda vel ad mortem usque perseve- 
rare oportuerit. 


Caput XIX. 

Bonus pastor animam suam ponit pro ovibus 
(Joan. x, 11)... Cum ergo prandissent, dicit Simoni 
Petro Jesus: Simon Joannis, diligis me plus his? 
Dicit ei : Etiam, Domine; tu scis quia amote - Di- 
cit ei: Pasce agnos meos. Dicit ei iterum ;. Simon 
Joannis, diligis me? Ait illi- Etiam, Domine ; tu 
scis quia amo te. Dicit ei : Pasce oves meas. Dicit 
ei lrertio: Simon Joannis, amas me? Contristatus 
est Petrus, quia dizit eitertio, Amas me? et dizit 
ei: Domine, tu omnia nosti: tu scis quia amo te. 
Dizil ei Jesus : Pasceoves meas (Joan. xx1,15-17)... 
Una autem Sabbatoórum, cum convenissent disci- 
puliad frangendum panem,Paulus disputabat cum 
eis,profeclurus in crastinum, 499 protracitque 
sermonem usque in mediam noclem (Act. xx, *)... 
Et paucis interjectis: Ascendens autem, frangens- 
que panem, el gustans, satisque allocutus usque in 
lucem, profectus est (ibid.A1)...Quomodo nihil sub- 
trazerim utilium, quominus annuntiarem vobis et 
docerem vos publice et per domos,testificans Judais 
atque gentilibus in Deum pamitentiam, et fidem in 
Dominum nostrum Jesum (ibid. 20, 21)... Propter 
quod vigilate, memoria retinentes, quoniam per 
triennium nocle et die non cessavi cum lacrymis 


(58) Editio Paris. χαταλειφθῆναι μόνοι. Libri veteres 
ut in contextu. Aliquanto post Heg. tertius τοῦ μὴ- 
9:229. 

(89) Siclibri antiqui. Editio Paris. τρέτον xei si- 


B 


τρος, συνῆλθεν αὐτοῖς, 


Ὅτι δεῖ τοὺς ὑποδεχομένους τὸν λόγον τῆς ἀληθείας 
ἐπιστηρίξειν δι᾽ ἐπισχέψεως, 


Κεραλ. IH'. 

IIPAXEIZ. Μετὰ δὲ τινας ἡμέρας εἶπε Παῦλος πρὸς 
Bapva6av* ᾿Επιστρέψαντες δὴ ἐπισχεψώμεθα τοὺς ἀδελ- 
φοὺς ἡμῶν χατὰ πᾶσαν πόλιν, ἐν αἷς χατηγγεῶλαμεν τὸν 
λόγον τοῦ Κυρίου, πῶς ἔχουσιν. ΠΡῸΣ ΘΕΣΣ. α΄. 
Ἡμεῖς δὲ, ἀδελφοὶ, ἀπορφανισθέντες ἀφ᾽ ὑμῶν πρὸς 
χαιρὸν ὥρας, προσώπῳ, οὐ κχαρδία, περισσοτέρως 
ἐσπουδάσαμεν τὸ ποόσωπον ὑμῶν ἰδεῖν ἐν πολλῇ ἐπιθυ- 
pix. Διὸ ἐθελήσαμεν ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς, ἐγὼ μὲν Παῦ- 
λος, χαὶ ἅπαξ χαὶ δὲς, χαὶ ἐνέχοψεν ἡμᾶς ὁ Σα- 
τανᾶς. Καὶ μετ᾽ ὀλίγα " Διὸ μηχέτι στέγοντες ηὐδοχή- 
σαμεν χαταλειφθῆναι (58) ἐν ᾿Αθήναις μόνοι " xai ἐπέμ- 
ψαμεν Τιμόθεον τὸν ἀδελφὸν ἡμῶν, xai διώχονον τοῦ 
Θεοῦ ἐν τῶ Εὐαγγελίῳ τοῦ Χριστοῦ, εἰς τὸ στηρίξαι 
ὑμᾶς x«i παραχαλέσαι ὑπὶρ τῆς πίστεως ὑμῶν, τὸ μὴ- 
ϑένα σαίνεσθαι ἐν ταῖς θλίψεσι ταύταις - αὐτοὶ γὰο ot- 
ϑατε, ὅτι εἰς τοῦτο κείμεθα. 


Ὅτι ἴδιον τοῦ ἀγαπῶντος τὸν Κύριον τὸ, ἐν πολλῇ φιλο- 
στοργίᾳ, τῇ περὶ τοὺς διδασχομένους, μετὰ πάσης 
σπουδῆς ἐπιμελεῖσθαι αὐτῶν παντὶ τρόπῳ, xXx) μέ- 
χρι θανάτου δέη προσχαρτεροῦντα τῇ διδασχαλέᾳ ἔν 
τε τῷ xotyà xai xat' ἰδίαν. 


Κεφαλ. 1Θ΄. 

IQANNHZ. Ὁ ποιμὴν ὁ χαλὸς τὸν ψυχὴ» αὐτοῦ τέ- 
θησιν ὑπὶρ τῶν προδάτων. ΙΩΑΝΝ. Ὅτε δὲ ἡρίστησαν, 
λέγει τῷ Σίμωνι Πέτρω ὁ ᾿Ιησοῦς " Σίμων Ἰωνᾶ, ἀγαπᾷς 
μὲ πλεῖον τούτων ; Λέγει αὐτῷ * Ναὶ, Κύριε" σὺ οἶδας 
ὅτι φιλῶ σε. Λέγει αὐτῶ * Bóoxs τὰ ἀρνία μον. Λέγει 
αὐτῶ πάλιν δεύτερον. Σέμων ᾿Ιωνᾶ, ἀγαπᾶς με; 
Λέγει αὐτῷ - Ναὶ, Κύριε: σὺ οἶδας ὅτι φιλῶ σε. 
Λέγει αὐτῶ" Ποίμαινε τὰ πρόδατά μον. Δέ- 
γει αὐτῷ τὸ τρίτον. Σίμων Ἰωνᾶ, φιλεῖς με; 
Ἐλυπήθη ὁ Πέτρος, ὅτι εἶπεν αὐτῷ τὸ τρί- 
Tov (99): Φιλεῖς μὲ; xxl εἶπεν αὐτῷ" Κύ- 
pu, σὺ πάντα οἶδας- σὺ γινώσχεις ὅτι φιλῶ 
ci. Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς" Βόσχε τὰ ποόδατά μον. 
IIPASEIZ. Ἐν δὲ τῇ υἱιᾷ τῶν Σαῤδατων, συ- 
νηγμένων τῶν μαθητῶν χλάσαι ἄοτον, ὁ Παῦ- 
λος διελέγετο αὐτοῖς, μώλων ἐξιέναι τῇ ἐπαύ- 


D ριον: παρέτεινε δὲ τὸν λόγον μέχρι μεσονυχτίον. 


Καὶ μετ᾽ ὀλίγα" ᾿'λναδὰς δὲ, xol χλάσας ἄοτον, 

L1 e ,» 5*9 e. , - . . ^ :. ^ 
x«i γευσάμενος, ἐφ᾽ ἰχανόν τε ὁμιλήσας μέχρις 
αὐγῆς, ἐξᾷλθεν... Ὡς οὐδὲν ὑπεστειλάμην τῶν 
συμφερόντων τοῦ μὴ ἀναγγεῖλαι ὑμῖν, χαὶ διδά- 
ξαι ὑμᾶς δημοσία χαὶ xaT οἴχονς, διαμαοτυρόμε- 
γος (00) ᾿Ιονυδαίοις τὸ x«i Ἕλλησι τὴν εἰς τὸν 
Θεὸν μετάνοιαν, χαὶ πίστιν τὴν εἰς τὸν Κύριον 


xt; * quod mutilum eratet decurtatum.. 

(60) Reg. primus διαμαρτυοάμενος. Mox idem co- 
dex εἰς τὸν Θεόν. Deest articulus in utraque edi- 
tione. 


833 


MORALIA 


834 


ἡμῶν 'Ingouw. .. Διό γρηγορεῖτε, μνημονεύοντες ὅτι Α monens unumquemquevestrum(A ct.xx,31)... Memo- 


τριετίαν νύχτα xa. ἡμέρὰν οὐκ ἐπαυσώμην μετα δαχρύων 
γουθετῶν ἕνα ἔχαστον ὑμῶν. ΠΡῸΣ ΘΕΣΣ, α΄, Αὐτοὶ 
γὰρ οἴδατε, ἀδέλφοι, τὸν κόπον ἡμῶν, καὶ τὸν μόχθον" 


res enim esiis.fratres, laboris nostri.et fatigationis : 
nocte ac die operantes, ne quem vestrum gravaremus, 
predicavimus Evangelium Dei (I Thess. τι, 9), etc. 


νυχτὸς xxi (01) ἡμέρας ἐργαξόμενοι πρὸς và μὴ ἐπιβαρῆσαί τινα ὑμῶν ἐκηρύξαμεν τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Θεοῦ, xci 


τὰ ἑξῆς. 
Ὅτι δεῖ τὸν προεστῶτα τοῦ λόγου ἐλεήμονα xul 
᾿ εὔσπλαγχνον εἶνκι, χαὶ μάλιστα ἐπὶ τῶν χεχάχω- 
μένων τὰς ψυχάς. 
Κεράλ, K* 


ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ, Καὶ ἰδόντες οἱ Φαοισαῖοι, εἶπον τοῖς 
μαθηταῖς αὐτοῦ" Διὰ τί μετὰ τῶν τελωνῶν χαὶ ἀμαρ- 
τωλῶν ἐσθέει ὁ διδάσχαλος ὑμῶν : Ὃ δὲ 'Incou; 
ἀχούσας, εἶπεν. Οὐ χρείαν ἔχονσιν οἱ ὑγιαίνοντες 
ἰατροῦ, ἀλλ᾽ οἱ χαχῶς ἔχοντες, Πορευθέντες di, μάθετε 
τὶ ἐστιν Ἔλεον θέλω, χαὶ οὐ θυσίαν" οὐ γὰρ ἦλθον 
χαλέσαι δικαίους, ἀλλὰ ἀμαοτωλοὺς εἰς μετάνοιαν, 
ΜΑΤΘΑΙΌΣ, 'Idàw δὲ τοὺς ὄχλονς, εὐσπλαγχνίσθη 
Tipi αὐτῶν, ὅτε ἦσαν ἐσχυλμένοι, ὡς πρόθατα μὴ 
ἔχοντα ποιμένα, 

Ὅτι δεῖ χαὶ ἐν ταῖς τοῦ σώματος χρείαις σπλαγχνὶ- 
ξεσῦαι ἐπὶ τοῖς πεπιστευμένοις, χαὶ φρουτέξειν 
αὐτῶν. 

Κεράλ, ΚΑ΄, 


ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ, Σπλαγχνέξομαι ἐπὶ τὸν ὄχλον, ὅτι ἤδη 
ἡμέραι τρεῖς προσμένουσί μοι, καὶ οὐχ ἔχουσι τί 
φάγωσι, καὶ ἀπολῦσαι αὐτοὺς νήστεις οὐ θέλω, μήποτε 
ἐχλυθῶσιν i» τῇ ὁδῷ, ΜΆΡΚΟΣ, Καὶ ἔρχεται πρὸς 
αὐτὸν λεπρὸς, παραχαλῶν αὐτὸν, XUL γονυπετῶν αὐτόν. 
καὶ λέγων αὐτῷ, ὅτε ᾿Εὰν θέλης, δύνασαί us καθαρίσαι, C 
'O δὲ Ἰησοῦς σπλαγχνισθεὶς, ἐχτείνας τὴν χεῖρα αὖ- 
τοῦ, ἥψατο αὐτοῦ, χαὶ λέγει αὐτῷ (02)* Θέλω, χα- 
θαρίσθητι. ΠΡΆΞΕΙΣ, 'Ev δὲ ταῖς ἡμέραις ταύταις 
πληθυνόντων τῶν μαθητῶν, ἐγένετο γογγυσμὸς τῶν 
Ἑλληνιστῶν πρὸς τοὺς Ἑδραίους, ὅτι παρεθεωροῦντο 
ἐν τῇ διαχονίᾳ τῇ χατημερινῇ αἱ χῆραι αὐτῶν, Προ- 
σχαλεσάμενοι δὲ οἱ δώδεχα τὸ πλῆθος τῶν μαθητῶν, 
εἶπον" Οὐχ ἀρεστόν ἐστι χαταλιπόντας ἡμᾶς τὸν λόγον 
τοῦ Θεοῖ, διακονεῖν ταῖς τραπέξαις. Ἐπισχέψασθε, 
ἀδελφοὶ, ἄνδρας ἐξ ὑμῶν μαρτυρουμένους ἑπτὰ, πλήρεις 
Πνεύματος ἁγίον xxi σοφίας, οὗς χαταστήσομεν ἐπι 
τῆς χρείας ταύτης. 

Ὅτι οὐ δεῖ τὸν προεστῶτα τοῦ λόγου ἐν τοῖς ἔλάτ- 
τοσιν αὐτουργεῖν φιλοτιμούμενον τῆς ὀφειλομένης 
περὶ τὰ μείξω σπουδῆς ἀπολείπεσθαι. 


Κεράλ. KB. 

ΠΡΑΞΕΙ͂Σ, Προσχαλεσάμενοι δὲ οἱ δώδεχα τὸ πλῆθος 
τῶν μαθητῶν, εἶπον" Οὐκ ἀρεστόν ἐστι χαταλιπόντας 
ἡμᾶς τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ, διακονεῖν τραπέξαις, Καὶ 
μετ᾽ dACyc "Hui; δὲ τῇ προσευχῇ χαὶ τῇ διαχονίᾳ 
τοῦ λόγον προσχαρτερή σωμεν, 


(01) Reg. primus recenti manu νυχτὸς γὰρ καί, 
(62) Addita el vox ἀὐτῷ ex Reg. primo. Nec ita 


Quod qui preficitur doctrinre tradendie, is debet 
esse misericors et clemens, et maxime erga eos, 
quorum anim: sunt male affeclee. 


Caput XX. 


Et videntes Phariszi, dicebant discipulis ejus : 
Quare cum publicanis et peccatoribus manducat ma- 
gister vester? At Jesus audiens, ait : Non est opus 
valentibus medicus,sed male habentibus, Euntes au- 
Lem discite, quid est : Misericordiam volo,et non sa- 
erificium : non enim veni vocare justos,sed pecca- 
lores ad penitentiam (Matth. 1x, 11-13)... Videns 
autem turbas, misertus est eis, quia erant vezati, 
sicut oves non habentes pastorem (ibid. 36). 


Quod oportet in corporeis etiam necessilatibus eos 
qui nobis eoneredili sunt, commiserari,et ipso- 
rum euram gerere. 


Caput XXI. 


Misereor turbz,quia triduo jam perseverant me- 
cum, et non habent quod manducent, et dimittere 
eos jejunos nolo me deficiant in via (Matth. xv, 
32)... Et venit ad eum leprosus deprecans eum, at- 
que ad genua illius se provolvens,ac dicens illi: Si 
vis, potes me mundare. Jesus autem misertus, ertensa 
manu sua tetigit eum, et ait. illi τ Volo : mundare 
(Marc. 1,40, 41)... [n diebus a«tem illis,crescente 
numero discipulorum,factumest murmur Graecorum 
adversus Hebraos,eoquot despicerentur in ministe- 
rio quotidiano vidus eorum. Convocantes autem 
duodecim multitudinem discipulorum, dixerunt : 
Non est equum nos derelinquere verbum Dei, et 
ministrare mensis, Considerate, [ratres, viros ex 
vobis Lestimonio vestro comprobatos septem ,plenos 
Spirilu sancto et sapientia, quos constituemus 
super hoc opus (Act, vi, 1-3). 


300 Quod is cui concreditur verbum Dei, sea 
majorum negotiorum studio subducere non de- 


D bet, dum magno conatu in exsequendis minori- 


bus suam ipsius operam navat. 
Caput XXII. 


Convocantes autem duodecim multitudinem disci- 
pulorum dixerunt: Non est (equum nos. derelin- 
quere verbum Dei, et ministrare mensis (Act. vi, 
2). Et paulo post: Nos vero orationi et ministerio 
verbi instantes fuerimus (ibid 11. 


multo post idem ms, videtur habuisse prima manu 
καταστι 7041», Subide Reg. terlius καὶ τῆς ὀφειλομένης. 


835 


5. BASILM X AGNI 


836 


Quod neque ad ostentaGonem seque at quaestum Δ Ὅτι τὸ du εἐξιδειχτεῶο, τ ἦε εὐπααςιετῆαε τὸν λό. 


adhibendus est doetznae se7TmO.ciamdiegaio am- 

dienDDUs, ut σοῖς vo.uzcalipgs au: commodis 

consulamus: sei mos tes ss38 ahiecet m- 

q.iam qui &iiaiociam Je: COPSIE L0 aM[IAIHIP. 

Cdpat XXIII. 

ΤΊΝΟΣ tero OBeTI ΤΩΣ ÜLOOER: 42 Cuie pal :(7 LÀ 
Ac muinibui:ldillnlInl 4m 2 ως “πίω Kül. 7f τιχ πὰ 
ἄν: mI τυ σι: ἀπ τὰ Γππ. DTINC ME 
Ervuos tecnilfm: DX δεῖς. δὲ Pr; DCDASUCCLS πα 
iy,WAZIOgIÍ RIDMDZIRQUGES PL CIDlir 4 CUCIYI L3 Rg- 
cX:2:223. Rz$34. σι. ἘΜ| £X-£m Gell: Tan 
RZ:21: MAGSEK £R:7& AGLQIEO£à] DUSIÁT OIONHLON σα 
D2$ CGITWS as ξεως &COGI: DUCLDu DUdAS REQREY 
IeTUIA 
NM: τ «πῃ OSEZQISDDAD-IXR σε γον ἐν γιδις ἐπ 33&0B$ 
ἐξ. ΓΑππείως ; Mn. xxr. i06. Merl d4cow&s 
noue πές ἐσᾷ QjAS QNA ALIAD δα. δὲ QUELS τὰ πώ ὃ- 
τα ipsia CIL, OU 44i di ὦ τς Ἴδις. AIUESA CE 
De:csulWw (gl ἃ YkESfLEÉRO ἐμᾷ χα. UI LORÓUBSUIESE 
(OQ ui Dr gi d ADR FOUBE LOIR quarn I px ξιῖ δαὶ puarnat 
9407 (jas. QUI REL CIR hxc ΤῈΣ πὶ ἐς DXSGGEDR- 
fiio o0 wax £4 Jozrx. το ἐξ, Nom scm 
$N7CSS ΣΧ 2 FN TTTEL C4 A L2ATDRZSS DATPACHR ΞΑΡᾺ ped 
DIIR&I LT 0€ WT LI τῶ nef]xf rl Der ccc Dou Ga 
CÀrié uwuammac χἱ Cer. 0... RÉgràenctaraececm 
Sera moudrerrure moper ὧδ up υανδ χα wt 98 
$o.5: sed sacm: pre bat sasums ἃ Deo. a: credervtur 
ποιὰ E DZBQCINEA Md ἰάφασακου mon quami homsn- 


5a; p.acentes. sed Des. qui prebct corda nostra. . : 


Nogue enom ediquando fuimus m sermone adu no- 
saà 2pudl tzd.sicut scitis - negme im occassome Gogri- 
tie : Deus testis 034: neque querentes ab homsnibus 
gr 2m.neque ἃ rebus. neque ab adus ; hcet passe- 


mui τὰ anctersate esse, lanquam apostoli Chro 


I TÀess. 5g, 3-5. 


301 Quod non oportet eum qui preest alis do- 
cendis, abut sqa potestale ad subsectorum com- 
tumeham. neque contra Milos ex:oih. quin po- 
tius gradum iliam accipere cen quamGam occa- 
s.ozem humuirtaus, quae eis ostendenda «it. 

Caput XXIV. 


(juis. putas, est fidelis servus et prudens. quem 


constituit dominus super f amiliam suam, ut det iis D 


cibum in temrore ? Beatus iile sercus, quem cum 
venerit dominus ejus. invenerit sie facientem. Amen 
1:9 tobis. quonim super omu:a bona sua ccxsti- 
tuet eum. Si autem dureriti malus servus ilie in 
corde suo: Moram fae dominus meus renire: etce- 
perit percutere conservos suos.manducetque et bibat 
cun ebriosis: veniet dominus serviillius in diequa 
non sperat. et hora qua igmorat : et diridet 


:63 Editio Paris. ὡς 9»2x». At mss. duo «i; 2.ξα». 

δὲ, Vox PzZ2Zi semel 1n Reg. primo legitur. 

392, Editio Paris. 7X» die» deze». At snss. nostri 
ut in contextu. 


κικὸὶ δὲ: ECRCIB DIT DORT ἄρ. δὰ Ξ-ὰ δ. :2 2. E 


γα» τὸῪς- diizsaxiuz; s» χαλαπεια τῶ» ἀχουοντων, 
&Z TAE αφλδεχ Cán :2uw3 cirywus. ἔτει gest» - 
maa Caci. ui bar. ὡς εἰς jaim, 65, Osv2 D 
WIR X2—12 AJXAGGSTE;. 


κει. KI". 


WAT íiIG-. DLzcx 7: τὰ £y πύτῶν ποιοῦσι XQ 
το ᾿ξεϊξια: τοῖς orbem πιατυυνοτι dt τὰ 97A3XX-X- 
1.E EX.-—w2. 22- IZSUESQMEGTI TE RGG3TTIO T9» * 3 ον 
τ τῶι 3C1.1- τε τὸς ταωτιζλεξιΣ: D τοῖς δείξνοις, 
mx.-u. του-τκαλοΐ χα, D ταῖς τ ὐαγιγ αἰς, καὶ τοὺς 
LITETILL. P ταῖς ZDAGGéil χα: χαυλεῖτθαι υ)χὸ τῶν 
zxii»emua Ῥαδῖς Puis (6. Yan. δὲ κὲ χλχόξτε 
Prilo ες ταῦ &I-2 ime $ χαῦς ττες- πάντες δὲ 
“τς, Id&s30. r3-X. Ka EZ-E3E XX χαλέσχτε ὑμῶν 
ἔπε τὸς τῆς ER χα ἔστ ὶ Πστὸ: ὑπῶν, ὁ d» τοῖς 
I-EEXLIL Wii: zambii-s: zzripyx-zt εἰς γι9 ἔστιν ὁ 
ixii1:7i; τς 8 Xaescsl ἸΔΎΤΗΣ. Ἢ ἐμὴ 
τες τὸ DI—À RENE, ἀρλα τὸν κιχψαντὸς με. Ἐπάν 
τς τα ἱει τες σταὶς τῶῖξ. γυώσετπι κερὶ τὸς διδαχῦς, 
πιτισ ὃς ταὶ UE) ἄστει, X ἐγὼ WE ἑμαυτοῦ λαλῶ, 
Ὁ mj ir2-Ií υχκῶς τῶι ξαξαν τῆν wn (65) ζετεῖ: 
1 PP Illa τὸς Dope. ταὶ Ξεχραστος αὐτὸν, οὗτος 

TII STO. χε GI In(E GA ποτῷ Sor ἔστω. ΠΡῸΣ 
CO. 3.5 v GEM. el τὸ ται. EXIWAE)Gy-U, τὸν 
τ τῶ, OD dim ow. NI SULZESONMRES ἀλλ ὼς 
ix "m3... EI-XXGDNMA CP ἐν YXez-e ἐπλοῦμεν. ΠΡῸΣ 
OE s. W xen τιρακάσει νῶν Ss ἐκ πλένης͵ 
τοξε dl αἀχεαΐπαξιις, σῶς ὦ Sexe αλλά καθὼς 
Pzjeruaifzarbm scx τοὶ Oan zazcmvRpe τὸ Εὐαγγό- 
24890, αὔτὼ ELEM Lip ὡς δυδοικκιις ἀτέσχοντες, 
πα τῷ C. DÀ Üixlnm.mct DEI ExSeÓUR (més. 
Οὔτε yx; TIC Db axpe xisxrmz. ἐγειχδειαν πρὸς 
vmm. rzbel οξὲκτε sic: rreserm τυσιπαξία:, Θοὺς 
παστυς, αὑτε ᾿ετεύντε: ἐΞ ἀνδνωσι» SeINAS οὔτε ἀφ᾽ 
πάρ οὗτε ἀττ Ziczam. Suncextec c Suam sieut, ὡς 
XAser-w» ZrTVI-wa&t. 

"Oc: s; Je τὴν τυρέστωτα τὴ 7"rlvl ὧς τὲν χατὰ 
τῶ LlTXEERIIDG ὕξετν χτεες στῆς τ Waneür 
τὸ zl» s.2: rz-r-min:zias κὐτῶ- διὰ πᾶλλον 
vr» τὸς τοὺς UETIDGOSOPIUNU, -Ὁ 
ZLzfa$»s ἔχτο. 


ποττὸὺς 


Essi. Κα. 

MATOAIOL Τι: Z:x ἐττ i ξιττε; ἔσνδαςς zu 
χατετττ D» i χύσις: ἔτὶ τὰς  €uue 
το T39S1?. 
ἔχιῖνι- ἔν Rabe 1 χύσις 
K.722 £I,:X75  TISSIOTE τῦτως. Azai» ol]- 
ὅτι ἔξι ERSi τοῖς ὑχασχονεν 4277339  EXTCWS-i- 
€m αὐτον. Ex» $t εἰτηορλ ὁ zzxs; Ὄοῦλε: EESi- 
wx; D» -i zz;ju 5732. Xic»s.ft ὁ χυξεῦ: ποὺ 
Esgisbz. xmi ἀἄζξχται τῦπξτε τοὺς συνὸδελους 


τινος. 55 


Ὁ χα 


af. 


αὐτοῦ 66 . izi:x τε x3: xox arm Cw»  miÜwew 

66 VoX x7: in veter:bus nostris libris deest. 
Mox u e editio z39725z2 χαὶ 2:;s^exXsu. Am- 
tiqui duo libri ita, ut edidimus. 


837 


JA MORALIA. 


838 


τῶν $61 ὁ χύριης τοῦ δούλου ἐχείνου ἐν ἡμέρα $ οὐ A eum, parlemque ejus ponet cum hypocrilis. Illic 


προσδοχᾶ, wai ἐν ὥρᾳ f οὐ γινώσχει " καὶ διχοτομήσει 
αὐτὸν͵ xal τὸ μέρος αὐτοῦ μετὰ τῶν ὑποχριτῶν θήσει. 
'Exü ἔσται ὁ κλαυθμὸς, χαὶ ὁ βῥνγμὸς τῶν ὀδόντων. 
ΙΏΑΝΝΗΣ, Ὑμεῖς φωνεῖτέ us, ὁ Κύριος, wat ὁ Διδά- 
σχαλος, καὶ ἀληθῶς λέγετε (07) * εἰμὶ dp. Εἰ οὖν ἐγὼ 
ἔνιψα τοὺς πόδας ὑμῶν, à Κύριος, xxi ὁ Διϑάσχαος, 
xui ὑμεῖς ὀφείλετε ἀλλήλων νίπτειν τοὺς πόδας. AOY- 
ΚΑΣ, Ἐγένετο δὲ xoi φιλονειχία ἐν αὐτοῖς, τὸ, τίς αὖ- 
τῶν μείξων ϑοχεῖ εἶναι, Ὃ δὲ ᾿Ιησοῦς εἶπεν αὐτοῖς - Οἱ 
βασιλεῖς τῶν ἐθνῶν κυριεύονσιν αὐτῶν, καὶ οἱ ἐξουσιώ- 
ζοντες αὐτῶν εὐεργέται καλοῦνται" ὑμεῖς δὲ οὐχ οὔ- 
τως " ἀλλ' 6 μείξων ἐν ὑμῖν γενέσθω ὡς νεώτερος, xe 
ὁ ἡγούμενος, ὡς ὃ διαχονῶν, Τίς γὰρ μείξων, ὁ ἀνα» 
χείμενος ἢ 6 διαχονῶν ; Οὐχ ὁ (08) ἀνακείμενος ; 


erit fletus, δὲ stridor dentium (Μα ἢ, xxiv, &5- 
51)... Vos vocatis me, Domine.et Magister: et vere 
dicitis : sum etenim. Si ergo ego lavi pedes vestros, 
Dominus et Magister : et vos debetis alter alterius 
lavare pedes (Joan. xij, 13. 14)... Facta est au- 
tem et contentio inter eos, qui eorum videretur 
esse majov, Jesus autem dizit eis; Reges gentium 
dominantur eis, et qui potestatem habent. super 
eo8, benefici vocantur. Vos autem non mc: sed 
qui major est im vobis, fial sicut junior: et qui 
prücessor est, sicul ministrator. Nam quis major 
est, qui recumbit an. qui ministrat? Nonne qui 
recumbit? Ego autem in medio vestrum sum, si- 
cut qui ministrat (Luc xxu, 24 26)... A Mileto au- 


᾿Εγὼ δὲ εἶμι ἐν μέσῳ ὑμῶν, ὡς à διαχονῶν, ΠΡΆΞΕΙΣ. g tem mittens Ephesum, vocavit majores natu Ec- 


᾿Λπὸ δὲ τῆς Μιλήτου πέμψας εἰς Ἔφεσον, μετεκαλέσατο 
τοὺς πρεσθὔυτέρους τῆς Ἐχχχησίας " ὡς δὲ παρεγένοντο 
πρὸς αὐτὸν, εἶπεν αὐτοῖς * Ὑμεῖς ἐπίστασθε, ἀπὸ πρώ- 
τῆς ἡμέρας ἀφ᾽ ἧς ἐπέδην [09} εἰς τὴν ᾿Ασίαν, πῶς μεθ" 
ὑμῶν τὸν πάντα χρόνον ἐγενόμην, δον)εύων τῷ Κυρίῳ 
μετὰ πάσης ταπεινοφροσύνης, καὶ πολλῶν δαχβύων καὶ 
πειρασμῶν, τῶν συμδώντων uat ἐν ταῖς ἐπιβουλαῖς 
τῶν Ἰουδαίων. ΠΡῸΣ KOP. β΄. Ἡδέως γὰρ ἀνέχεσθε 
τῶν ἀφρόνων, φρόνιμοι ὄντες. ᾿Ανέχεσῆε γὰρ, εἴ τις 
ὑμᾷς καταδουλοῖ, εἴ τις χατεσθίει, et τις λαμβάνει, εἴ τίς 
ἐπαίρεται, εἴ τις εἰς πρόσωπον ὑμᾶς δέρει, Κατὰ ἀτιμίαν 
λέγω, ὡς ὅτι ἡμεῖς ἡ σθενήσαμεν ἐν τῷ μέρει τούτῳ, 

Ὅτι οὐ δεῖ κατ' ἔριν͵ ἢ φθόνον, ἢ φιλονεικίαν τὴν πρός 

τινας (70), κηρύσσειν τὸ Εὐαγγέλιον, 


Keg, KE, | 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ, ᾿Ιδοὺ ὁ παῖς μου, ὃν ἡμέτισα, ὃ ἀγαπη- 
τὸς μου, εἰς ὃν ηὐδόκησεν ἡ ψυχή μου. Θήσω τὸ Πυεῦ- 
μά μὸν ἐπ᾽ αὐτὸν, wal xpist τοῖς ἔθνεσιν ἀπαγγελεῖ. 
Οὐκ ἐρίσει, οὐδὲ χραυγάσει (71), οὐδὲ ἀχούσει τὶς ἐν 
ταῖς πλατείαις τὴν φωνὴν αὐτοῦ, ΠΡῸΣ IAITITI, Τινὲς 
μὲν καὶ διὰ φθόνον xoi ἔριν, τινὲς δὲ xai δι' εὐδκίαν 
τὸν Χριστὸν χηρύσσονσιν * οἱ μὲν ἐξ ἀγάπης, εἰδότες 
ὅτι εἰς ἀπολογίαν τοῦ Εὐαγγέλίου χεῖμαι “ οἱ δὲ 
ἐξ ἐριθείας τὸν Χριστὸν χαταγγέλλονσιν, οὐχ ἁγνῶς, 
οἰόμενοι ὑλέψιν ἐπιφέρειν τοῖς δεσμοῖς μου, 


clesiz; qui cum venissenl ad eum, dizit eis; Vos 
scitis, a prüna die qua ingressus sum in Asiam, 
qualiter vobiscum per omne tempus fuerim : ser- 
viens Domino cum omni humilitate, el multis la- 
erymis et tentationibus qua mihi acciderunt ez in- 
sidiis Juditorum (Aet. xx, 17-19)... Libenter enim 
suff'ertis insipientes, cum sitis ipsi sapientes. Su- 
stinetis enim,si quis vos in servitudinem redigit, si 
quis devorat,si quis accipit, si quis emtollitur,si quis 
in faciem vos cadit. Seeundum ignobilitatem dico, 
quasi nos infirmi fuerimus in hac parte (II Cor. xi, 
19-21)... ! | 


Quod non sit priedicandum Evangelium per con- 
tentionem, aut invidiam, aut quamdam animi 


C adversum aliquos coneitationem. 


| |» —' Caput XXV. | 
Eece puer meus, quem elegi, dilectus meus, in 
quo sibi bene complacuit anima mea. Ponam Spi- 
ritum meum super eum, et judicium gentibus nun- 
tiabit. Non contendet, neque clamabit, neque au- 
diet aliquis in plateis vocem ejus (Matth. xu, 48, 
19)... Quidam quidem et propter invidiam 302 
et contentionem, quidam autem et propter bonam 
voluntatem Christum praedicant : quidamez chari- 
Late,scientes quonium in defensionem Evangelii 
situs sum: quidam aulem ez contentione Christum 
annuntiant,non sincere,existimantes pressuram se 
suscitare vinculis meis (Philipp. 1, 15-17). 


Ὅτι οὐ δεῖ τοῖς ἀνθρωπίνοις πλεονεχτήμασι κεχρῆ . D Quod non oportet humanis presidiis et donis uti 


σθαι εἰς τὸ χήρνγμα τοῦ Εὐαγγελίον, ἵνα μὴ ἐγχρύ- 
πτηται (72) αὐτοῖς ἢ τοῦ Θεοῦ χάρις, 
Κιφάλ, KZ. 
ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. ᾿Εξομολογοῦμαί voc Πότερ, Κύριε τοῦ 
οὐρανοῦ xui τῆς γῆς, ὅτι ἀπέχρυψας ταῦτα ἀπὸ σοφῶν 


(67) Utraque editio el Ref: secundus «i ἀληθῶς 
λέγετε, Alii duo mss. καὶ χαλῶς λέγετε, el bene dici- 
tis. Notandum preterea, legi hoc loco in Regiis 
primo ettertio ordine inverso o Διδάσχζαλος χαὶ ὁ 
Κύριος, - 

v4 Utraque editio οὐχ à. At mss. duo οὐχὶ 


3 ὃ. 
69) Utraque editio ἀπέδην, Codex Combef. et 


ad Evangelii priedieationem, ne ab ipsis obscu- 
retur Dei gralia. ! 

Caput XXVI. 

Confiteor tibi, Pater,Domine cceli et terrm, quia 

abscondisti luec a sapientibus et prudentibus,et re- 


alii duo ἐπέξην, : 
(70) Reg. lerlius τὴν πρός τινα, üdversus quem- 


am. | 
(11) Illud, οὐδὲ χρανγάσει, additum est ex. libris 
veteribus. : e^o 
(72) Utraque editio εἰσχρύπτηται, Regii primus 
el terius ἐγχρύπτηται, rectius. | 


vu -*. 

e ὅδ n (urtus o dua T. ll. Vom um a 

Wo 0 02 κοῖς Jeu HNIIMYT ται CUülburc nci 05 

OU, "ub τὴς, ὅλ ἜΣ o cU Xn uetugp cC ΤΟΥ, 
So. τος EU om INIRE C IHtusi4 Vr 86 Un -ζ- 


*es 5 ε Ἐ- 
“ῬἘ:ω)Ν 


eggs. aX 


δὰ p cu Je. eun 


Do. Ou dun Ho Xon iis 
us. ΣΕ Ε. 8725. TuS cosi 
δι... OPE PPP GUNT C ΕἸ τ ιν dHALI 7070 3. 4008 LUN Lum 

Urt, πε. 22 fn BN πο πεν SUE. E 
οὐ πιχιίο τ... £44) ΤΟ "Nu 
5-9bORLCOA 1H osm&eUMuuuNuu.gJus I- 


δι H8t 


$1 . 


οι" 1 δ᾿ "3 τέ 


fe: 8 SQINTUucu ἰπη δ. δ 8 caibÜ2ieNE Deut 


&U347". Bl8 —. δὲ GU A 


É,olejc C. .- dà ce 


- 2 l.l CÜeecles.uuMb c.  1'Ssl ΣΤΆΣΙΣ τῷ 
o lae c0 v.e Uo M fue. lu.ab od] δ coDWvnm 


.. "clo alc a9 liec — ha dioac isa claleaeca M ἃ Jeu 2 


08 sn]. 08. 
apu -- 

δα; ἜΣ ale ct NLIS o eU 
a; -ξἰ — 30088 .U.w LO, δι ᾿ς δ ὦ τἀἰ.δὲ 
.Σ εἰ νεὰ. € oU, πὶ "σρείζ τὸ τς 
Qo. δῷς £4. ὃ d. CRC6S 8L Σ CiEI1S42" à Vect 
n. uu Jure ua Vl "M DL 
τ irlt. dé ἐδὼ οὐδέν d 


. Uim 


* 442.27 asd? 


ἴδω: "5 


᾿ «ὁ. ἐν 41 


«"..α « tuv. Pit TERIS 
t4 6 
eC e- t "εξ - - 
δειίω ΝΜ S474 ΜΒ Ἰοδ 


γε οἷα Jet c6 δἰ 8 ὦ εν... 22 0. C0. 


sot. πον USA ΞΈΝΕ Cua S ἀπο δ Σθε  ιννς 
Jw... ΤῊΣ δ᾽ Σὰ οἰ BL 


jue EMAIL ull pum dime CUPUni.le. 


. Mo 
121.2: $.£d4,]al.o7- at C. 24 


IG ala 0... 


ρον τ Áo δι μη AICUDR. Lau] GqFvNc0RuIc X. gJtV4ue ^ 


29 358 lI-2dbe2 Ββε ἘΠ ct 
ἐπ τε, SaloUacMER TL BI, LUE Iu. &Luy 76A. 


ΤΥ 


uta Ui. ἜΠΗ ΡΩΝ Ono ou. 
tlt. 
: “. o»De!altdd uuo Auk. ILoÀà «ο΄ς. «ἦκα 
Ai Inch HoILe. τες Dulau$. κε MULE.C 
aHccbhc!9Pm.enue ἘΣ. DRcfü6 iWAc BEDCCOX aui 
κι Af X. o... dn 40fMILOL M&S ΟΣ ΣΙ ilb. 5-- 
QETAPR IULIAE 412: 78087. Di C€MIS ct. LL 3e... 
€OCURD "tela Cod bes! 3.8 FLIMAG0I. G7 — de 1le4Lttü 
» (ὦ DIAAa n ΣΙΩΝ, ieie:il .2 IL OPW..l -. 


34 cm ruanu:oipnk-inuus novem 
στ cce Π osjrmum fuii na χα 
πὶ Eb cll ILDID. 


-- veh asd. c—dind 
f Znrmet cCoPESUR δ írOW. Jayne 
eIlDU [Wee dóHoA4lUunifi τεσ σε IGAUQLLIETR. cz 


ucl d “᾿Ξ 


[e 
"OCHAIDN.ID üudüictue. LA dIUI- 
AePMu uüill- 
L e. 


ἐδὼ "UE 
MP ru —— ve -—- a2 


τσ δ᾽ ges τς... D aR. 


f. MEDALS 


Do c τὰ τῷ 


DI Mere C δε: mer 

"uc Ee 
T Dos ποῦ τὸ κι tee c L.lmt2My o Cu. 
lec £um-l]- ΣΕ Ια πὶ IÍ2a5.z2 77. τυ. 


ED. . jJCLiaeA lur τὸ ocu l.l CAL .Uo4d. ΠΡ Bue 
τ cotldnzm VUubESUSERUT. uci μὰ Lluüuln Iuu- 
Az Ml" 


L2sLd $iac. 


He ) 


8420 


4::::::. . £2—E opaco ΠΡΟΣ 


& ΙΝ of ul n σπππτε.. ona πῶσ: Su-r. lit», 
-. LT Ca 27 dm o 02 jdafE — s2"t7) AES LX EE. 
ων, T—C.lD. TL l20—2  ÁdtUe lLAJÀeéez τας 2E 
ml στρ 20.17 c2 τῶ πε 012 (v ρῶς io TRU. z2- 
στ 2. ὡς auc 2l C^. "ABL. ln. cui LRIOR 


"ἀπὰς. 4 XI πὰ rd 


"Lac ITE τῶι Ti.T7 


-Ξ τ. ἀρ. STO ΟΣ ΤΊ ΣΕ: DUAL Σ cafa T3258 


camullt πὸ ἔς τῶν o στοῶν iN. τὰς τοι rfiv 
ὩΣ i-o Là GP πττιχχυι: κα co.cDs4l fudsul ame 

-. 0: mm6cLln Lalomi. zm ranniel IDE καὶ mr 

TM. cla 7. i 703 Cui 4zziLüéne. R4 E» Po»a- 

Ὡς Σὶν 

To 0 08 uTUML τον το σε πῇ Τα IXI. LET 
Στ νος GTURetiR. IXTLIC τῶ τα τ] Lia ETC 


"4 


- 9 -- er Ὁ ΜΕ 


ἐστι εξ FR τορῶς τον ἔχομεν διὰ 
τὸ 4. ui; Ct X06 ilaiv ἀν᾽ 
τ ξεπας τον i στ δὼ κα OURX»S2TL. 
ΦΩΤΌΣ τᾶς, CIOMGODIGA δια- 
ΣᾺΣ οὧἱνἔὃὸ 7. Ἔχλες di 
Ὁ κι, ΣῈΞ Ατλ τς c£ E 
T2. Um GL ἐξ 


per .« 


. - - 
-—- - .- κ * --» . - “τῷ - 
^*^ - e. . e oan. - - " died. 
δε 


|I. ai Ca lIRLdIItTU3343 “ χουνε τῷ Él-- 


S24. VDMTUuL c ocu» ἢ τοὺς TT7UL 6742 X»Go- 


LL. - 234 a 


Δ ΠΣ, ἃς c-c—cE n.n 7T. ici i3 

7m. las αἰ AL Cea Ln 
“τὰς là .-2 της. l.i sTunuuc ^B. azli 
AKT 273 "a8. ΣΧ 7. 


di . "- o GeHnD U- 


-— du "- TO"-— - « 


DIY WII dAroiz uw.lTT τῷ πον 77 


"Tues «τοετχο MEI "dE D oU 
—TuL2 οὐύζω. TIVA 0i «TE Σ 
TUL OI 0... CT ITLGLJ€e-. ὩΣΊΣΣΤΟς C*EQ τοῦ 


2149 TUETILAELDTE.. JW 774 COTTITM..a^ cCo0c77z27* αι 


Ugo: Woluwa Gm τὸ τοι πὸ: 


TEX A. ΠΣ ἢ ΟΡ ἡ δα δ Ὁ 


τ πιο. | o. icT2 SIE. 7. ca 
MUI CUUA - ).- 


τ ΣΧ ΠΣ. UL. CC. IL TD 


DMWEZTTUUM T llt 77 €. 


— 


ἀξ — ΝΡ — 


ΣΝ ΟΣ Q7 lÍc-animm-. 


πρώ τρὶς mulus cx ἄρας τοι τως crea 
IQEJ. τς: SUC ως κς;,, £dd Ii». 11 Ὁ uicti 


ext lui 
-— XAex. emus ὡς τερον, ox ifüalur sdiüur 
τς, LE. ΔΌΣ ΔΙΌΣ, 24 Ran AME -citr. 


841 


MORALIA 


849 


Ὅτι οἱ διὰ τὴν πρὸς τοὺς ἀκούοντας ἀρέσχειαν ἀμε- À Quodilli qui ad gratiam audientium conciliandam 


λοῦντες τῆς παῤῥησίας τῶν τοῦ Θεοῦ θελημάτων, 

ἐχείνοις ἑαυτοὺς δουλοῦντες, οἷς ἀρέσκειν θέλουσι, 

τῆς τοῦ Κυρίου δεσποτείας ἐχπέπτουσιν.. 
Κιφαλ, X. 

IQANNHZ. Πῶς δύνασθε ὑμεῖς πιστεύειν, δόξαν 
παρὰ ἀλλήλων λαμβάνοντες, χαὶ τὴν δόξαν τὴν 
παρὰ τοῦ μόνον Θεοῦ οὐ ξητοῦντες (78); ΠΡῸΣ 
TAA. Ei ἔτι ἀνθρώποις ἤρεσχον, Χριστοῦ δοῦλος οὐκ 
ἂν ἤμην. 


Ὅτι δεῖ σχοπὸν προχεῖσθαι τῷ διδάσχοντι, πάντας 
μὲν εἰς ἄνδρα τἔέλειον, εἰς μέτρον ἡλιχίας τοῦ πλη- 
ρώματος τοῦ Χριστοῦ χαταρτίσαι, ἕκαστον di ἐν τῷ 
ἰϑίω τάγματι, 


Κιφάλ, λα. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ, Ἔσεσθε οὖν ὑμεῖς τἕὥλειοι, ὥσπερ 
ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς (79) τέλειός ἐστιν, 
IQANNHZ. Οὐ περὶ τούτων δὲ ἐρωτῶ μόνον, ἀλλὰ 
χαὶ περὶ τῶν πιστευόντων διὰ τοῦ λόγον αὐτῶν εἰς 
ἐμέ' ἵνα πάντις ἕν ὥσιν͵ χαϑὼς σὺ, Πάτερ, ἐν ἐμοὶ, 
χἀγὼ ἐν σοὶ, ἵνα χαὶ αὐτοὶ ἐν ἡμῖν iv ὥσιν (RO). 
ΠΡῸΣ ΕΦΕΣ. Καὶ αὐτὸς ἔδωχε τοὺς μὲν ἀποστόλους, 
τοὺς δὲ προφήτας, τοὺς δὲ ποιμένας καὶ διϑασχάλους 
πρὸς τὸν χαταρτισμὸν τῶν ἁγίων, εἰς ἔργον διαχονίας, 
εἰς οἰκοδομὴν τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ, μέχρι καταν- 
τήσωμεν οἱ πάντες εἰς τὴν ἐνότητα τῆς πίστεως, χαὶ 
τῆς ἐπιγνώσεως τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεου, εἷς ἄνδρα τέλειον, 
εἰς μέτρον ἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ, 

Ὅτι δεῖ ἐν ἀσξιχαχία καὶ πραότητι παιδεύειν (81) 
τοὺς ἀντιδιατιθεμένους, προσδοχῶντα αὐτῶν τὴν 
μετάνοιαν, ἕως ἂν πληρώσῃ τὸ μέτρον τῆς εἷς 
αὐτοὺς ἐπιμελείας, 

Κεφαλ, A6. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Οὐχ ἐρέσει, οὐδὲ χραυγώσει, οὔτε 
ἀχούσει τις ἐν ταῖς πλατείαις τὴν φωνὴν αὐτου. 
Κάλαμον συντετριμμένον οὐ χατεξει, χαὶ λένον 
τυφόμενον οὐ GÜÓigu, ἕως ἂν ἐχδώλῃ εἰς νῖχος τὴν 
χρίσιν. ΠΡῸΣ TIM. β΄. Δονλὸν δὲ Κυρίου οὐ δεῖ 
μάχεσθαι, ἀλλ᾽ ἥπιον εἶναι πρὸς πάντας, διδακτιχὸν, 
ἀνεξίχαχον ἐν πραύτητι παιδεύοντα τοὺς ἀντιδιατιθε- 
μένους" μήποτε δῷ αὐτοῖς ὁ Θεὸς μετάνοιαν εἰς ἐπίγ- 
νωσιν ἀληθείας, χαὶ ἀνανήψωσιν ix. τῆς tou διαθόλον 
παγίδος. 


Ὅτι δεῖ τοῖς διὰ φόβον xai εὐλάθδειαν παραιτουυέ- 
γοις τὴν παρουσίον τὸν χηρύσσωντος τὸν }λὅγον 
ἐἴχειν, χαὶ μὴ φιλονείχως ἐγχεῖσθαι, 

Κεφάλ, Oy. 

AOYKAEX, Καὶ ἠρώτησαν αὐτὸν ὅπαν τὸ πλῆ- 
θος τῆς περιχώρον τῶν Γαϑαρηνῶν, ἀπελθεῖν ἀπ᾽ 
αὐτῶν, ὅτι φόδῳ μεγάλῳ συνείχοντο. Αὐτὸς δὲ ἐμδὰς 
εἰς τὸ πλοῖον, ὑπέστρεψεν. 


. (78) Utraque editio οὐ ζητοῦντες, Reg. tertius οὐ 
»nTtE. 
. (19) Reg. tertius ὁ οὐράνιος, Aliquanto post 
idem codex £v ἐμοὶ χαὶ ἐγὼ tv. 

ParROL. Gn. XXXI. 


Dei voluntates libere nuntiare negligunt, exci- 
dani a Domini mancipio : quandoquidem iis 
quibus placere volunt, sese mancipant. 

Caput XXX. 

Quomodo eos potestis credere, qui gloriam ab in- 
vicem accipitis, et gloriam, quz a solo Deo est, 
non quaeritis ? (Joan. v, 44)... Si adhuc homini- 
bus placerem, Christi servus non essem (Gal. 1, 10). 


Quod is qui docet, hune sibi proponere debeat 
scopum, ut singulos in virum perfectum in men- 
suram salis plenitudinis Christi aptet et com- 
ponat,unumquemque tamen in suoipsius ordine, 


Caput XXXI. 

Estote ergo vos perfecti, sicut Pater vester. cc- 
lestis perfectus est (Mat'h. v, 48)... Non pro eis 
autem rogo Lantum, sed et pro eis qui eredunt per 
verbum eorum in me : ul omnes unum sint, sicut 
tu, Pater, in me, et ego in te, ut et ipsi in. nobis 
unum sint (Joan. xvit, 20,21)... Et ipse dedit quos- 
dam quidem apostolos, quosdam autem prophetas; 
alios autem pastores et doctores ad consummatio- 
nem sanctorum in opus ministerii,in xdificationem 
corporis Chrisli : donec occuramus omnes in uni- 
tatem fidei, et agnitionis Filii Dei, Án virum per- 
fecium, in mensuram ztatis plenitudinis Christi 
(Ephes. 1v, 11-13). " 


Quod in patientia et mansuetudine erudiendi sint 


adversarii, exspectata nimirum ipsorum poni- 
lentia, quoad omnis 1nodus dilgentie erga 
ipsos adimpleatur. 
Caput XXXII | 
Neque contendet, neque clamabit, neque audiet 
aliquis in plateis vocem ejus. Arundinem quassa- 
tain non confringet, et linum fumigans non ezs-. 
tinguet, donec ejiciat ad victoriam judicium (Isa, 
xii, 2-4; Matth. xu, 19, 20)... Servum autem Do-- 
mini non oporlet liligare, sed mansuelum esse 
ad omnes, idoneum $044 ad docendum, toleran- 
(em malorum, in. mansuetudine erudientem. eos 
qui adversantur : nequando Deus det illis pani- 
tentiam ad cognoscendam veritatem, οἱ resipis- 


p cant a diaboli laqueo (1I Tim, n, 24-26). 


Quod cedendum est, eum aliqui priesentiam ejus 
qui verbum prsdicat, recusant ob timorem ac 
melum, nec oporlet contentiose inslare. 


Caput XXXIII 
Et rogaverunt illum omnis multitudo regionis 
Gadarenorum, ut discederet ab ipsis : quia ma- 
gno lumore tenebantur. lpse autem ascendens 
navim, reversus est (Luc. vii, 37). 


(80) Editio aq et duo mss. £v ὥσιν. Τοὺς δέ, 
Codex Messan. et Heg. tertius, ita ut edidiinus. 
81) Utraque edilio πραύτητι παιδεύσειν, Βορὶϊ 
primus et tertius παιδεύειν, 
e? 


ds | 


843 


S. BASILII MAGNI 


8&6 


Quod ab iis etiam qui propter animi improbita- A Ὅτε δεῖ xoi τῶν διὰ ἀγνωμοσύνην ui χαταδεχοιέ- 


tem predicationem Evangelii non suscipiunt, 
secedere debearmnus, ne pro corporis quidem 
necessitatibus beneficia ab ipsis accipientes. 


Caput XX XIV 


Et quicunque non receperit vos, neque audierit 
Sermones vestros, exeuntes de domoillavel civitate, 
excutite pulverem de pedibus vestris (Matth. x, 
14)... In quamcunque autem civitatem intraveritis, 
et non susceperint vos, exeunles in plateas ejus, 
dicite : Etiam pulverem qui adAasit nobis de civi- 
tate vestra, extergimus wn vos : tamen hoc scitote, 
quia appropinquavil in vos regnum Dei (Luc. x, 
40, 41)... Cum venissent autem de Macedonia 


Silas et Timotheus, detinebatur sermone Pau- B 


lus, testificans Judzis esse Christum Jesum. Con- 
tradicentibus autem eis οἱ blusphemantibus, ez- 
culiens vestimenta, dixit ad eos : Sanguis vester 
super caput vestrum : mundus ego; ex hoc ad 
gentes vadam (Act. xvii, 5, 6). 


Quod recedendum est ab immorigeris, postquam 
erga ipsos adhibitus fuerit omnis diligentiee 


modus. 
Caput XXXV 


Jerusalem, Jerusalem, qua occidis prophetas et 
lapidas eos qui ad te missi sunt, quoties volui con- 
gregare filios tuos, quemadmodum gallina eon- 
gregat pullos suos sub alas suas, et noluistis! 
Eccerelinquitur vobis domusvestra deserta ( Matth. 
xxur 37, 38)... Vobis oportebat loqui verbum 
Dei : sed quoniam repellitis illud, et indignos vos 
judicatis eterna vita, ecce convertimur ad gentes. 
Sic enim przcepit nob:s Dominus : Posui t? in (u- 
cem gentium, ut sis in salutem usque ad. extre- 
mum terrz (Act. xni, 46,47; [sa. xuix, 6)... Hzre- 
ticum hominem post unam et secundam correp- 
tionem devita: sciens quia subversus est, qui 
ejusu-di est. et delinquit, cum sit. proprio. judi- 
cio condemnatus (TAL. n, 10, 11). 


Quod in omnibus erga omnes servanda est 305 
verborum Douwini integritas, sic ut nihil efficia- 
tur ob animi inclinationem. 


Caput XX XVI 


Testor coram Deo et Christo Jesu, et electis an- 
gels. ut hae custodias sine prejudicio, nihil fa- 
ciens in alteram partem declinando (| Tim. v,21). 


Quod singula ab co qui doctrine tradende pre. 
ficitur, considerate et cum mulio examine et ta- 
cienda sint et dicenda, eo nempe consilio,ut rem- 


(82) Regii primus et tertius ἀνεχόμενον. 

(81) Lilud εἶναι additum est ex Reg. tertio. 

(84) Vox αὐτῆς abest ἃ nostris veteribus libris. 
Mox Heg. tertius &píszat ὁ οἶκος ὑμῖν ἔρημος. Sub- 
dien utraque editio et duo mss, ὑμῖν οὖν ἀναγχαῖον. 


vov τὸ x4pvyuz τοῦ Εὐαγγελίου ἀναχωρεῖν, μηδὲ 
τὰ πρὸς τὴν ἀναγχαΐχν τοῦ σώματος χρείαν παρ᾽ 
αὐτῶν εὐεργετηθῆναι ἀνεχομένους (89). 


Κιφάλ, λδ΄. 


ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Καὶ ὃς ἂν μὴ δέξηται ὑμᾶς, idt 
ἀχούσῃ τῶν λόγων ὑμῶν, ἐξερχόμενοι τῆς οἰκίας 
ἐχείνης, $ τῆς πόλεως, ἐχτινάζατε τὸν xovtop- 
τὸν ἀπὸ τῶν ποδῶν ὑμῶν ΛΘΥΚΑΣ. Εἰς ἣν d" ἂν 
πόλιν εἰσέοχησθε, χαὶ μὴ δέξωνται ὑμᾶς, ἐξελθόντες 
εἰς τὰς πλατείας αὐτῆς, εἴπατε" Καὶ τὸν χονιοοτὸν τὸν 
χολληθέντα ἡμῖν ἀπὸ τῆς πόλεως ὑμῶν ἀποματτόμεθα 
ὑμῖν! πλὴν τοῦτο γινώσχετε, ὅτι ἤγγιχεν ἐφ᾽ ὑμᾶς 
ἢ βασιλεία τοῦ Θεοῦ. IIPAZEIZ. Ὡς δὲ χατῆλθον 
ἀπὸ τῆς Μαχεδονέας ὃ τε Xa xci ὁ Τιμόθεος συνεί- 
χετο τῷ λόγῳ ὁ Παῦλος, διαμαρτυρόωενος τοῖς Ἰου- 
daíot; εἶναι (83) τὸν Χριστὸν Ἰησοῦν. ᾿Αντιτασ- 
σομένων δὲ αὐτῶν, xal βλασφημούντων, ἐχτιναξάμενος 
τὰ ἱμάτια, εἶπε πρὸς αὐτούς" Τὸ αἴωαα ὑμῶν ἐπὶ τὴν 
χεφαλὴν ὑμῶν" ἀθῶος ἐγώ: ἀπὸ τοῦ νῦν εἰς τὰ ἔθνη 
πορεύσομαι. 

Ὅτι δεῖ τῶν μετὰ τὸ πληρωθῆναι εἰς αὐτοὺς πάντα 

τρόπον ἐπιμελείας ἀπειθούντων ἀναχωρεῖν. 


Κιφαλ. λέ. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. ᾿Ιερουσαλὴμ, Ἱερουσαλὴμ, ἡ ἀποχ- 
τείνουσα τοὺς προφήτας, χαὶ λιθοδολοῦσα τοὺς 
ἀπεσταλμένους ποὸς αὐτὴν, ποσάχις ἠθέλησα ét 
συναγαγεῖν τὰ τέχνα σὸν, ὃν τρόπον ὄρνις ἐπισυνοίγει 
τὰ νοσσία ἑαυτῆς ὑπὸ τὰς πτέρυγας αὑτῆς (8i), χαὶ 
οὐχ ἠθελήσατε! Ἰδοὺ ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶχος ὑμῶν 
ἔρημος. ΠΡΑΞΕΙ͂Σ. Ὑμῖν ἦν ἀναγχαῖον λαλοθᾷναι τὸν 
λόγον τοῦ Θεοῦ" ἐπειδὸ δὲ ἀπωθεῖσθε αὐτὸν, καὶ 
οὐχ ἀξίους χρίνετε ἑαυτοὺς τῆς αἰωνίον Go, ἐδοὺ 
στρειφόμεθα ti; τὰ ἔθνη. Οὕτω γὰρ ἐντέταλται 
ἡμῖν ὁ Κύριος: Τέθειχά σε «εἰς φῶς ἐθνῶν, τοῦ 
εἶναί σε εἰς σωτηρίαν £vc ἐσχάτον τῆς γῆς. ΠΡΟΣ 
TIT. Αἰρετιχὸν ἄνθρωπον μετὰ μίαν xci δευτέραν 
νουθεσίαν παοαιτοῦ, εἰδὼς, ὅτι ἐξέστραπται ὁ τοιοῦτος, 
χαὶ ἁμαρτάνει, ὧν αὐτοχατάχριτος. 

Ὄτι πρὸς πάντας ἐν παντὶ ποάγματε φυλάσσειν ju 
τὴν “κρίδειαν τῶν τον Κνρίον ῥημάτων, μηθὲν 
ποιουντα χατὰ προσάλισιν (88). ᾿ 

Κιφλ. ἃς. 

ΠΡΟΣ TIM. α΄. Διαμχοτύρομαι ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ χαὶ 
Χριστοῦ ἴησου, καὶ τῶν ἐχλεχτῶν ἀγγέλων, ἵνα 
ταῦτα φυλάξῃς "χωρὶς προχρίματος, μηδὲν ποιῶν xarà 
πρόσχλισιν. 

Ὅτι δεῖ τὸν προεστῶτα τοῦ λόγου μετὰ πεοιεσχ.- 
ψεως xai δοχιμασίας πολλῆς, χατὰ σχοπὸν τς 
πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως, ἔχαστον ποιεῖν τε χαὶ 


Reg. primus ὑμῖν zv ὑναγχαῖον. 

(83) Utraque editio seque ac nostri tres mss. et 
hic et iufra χατὰ πρόσχλησιν, juzta exhortationem. 
Sed utrumque locum emendavimus exsacro 
textu vulgato, ubi πρόσκαλισιν legitur 1 Tim. v, 21. 


845 I 


τ MORALIA 


846 


χέγειν ὡς ὀφείλοντα καὶ ὑπ' αὐτῶν τῶν πεπιστευ- ἃ faciat Deo gratam: quippe qui vel ab ipsis qui 


μένων αὐτῷ δοκιμάξεσθαί τε καὶ μαρτυρεῖσθαι, 


νον MI qu AQ; etopviemv 
 JmIPAZEIZ. Ὑμεῖς ἐπίστασθε ἀπὸ πρώτης ἡμέρας, 
ἀφ' ἧς ἐπέδην εἷς τὴν ᾿Ασίαν͵ πῶς μεθ᾽ ὑμῶν τὸν πάντα 
χρόνον ἐγενόμην, δουλεύων τῷ Κυρίῳ μετὰ πάσης τᾶ- 
πεινοφροσύνης, καὶ πολλῶν δαχρύων καὶ πειρασμῶν, 
Καὶ μετ᾽ ὀλίγα " ᾿Αργυρίον, à χονσίου, $ ἱματισμοῦ 
οὐδενὸς ἐπεθύχησα. Αὐτοὶ γινώσχετε, ὅτι ταῖς χρείαις 
μου καὶ τοῖς οὖσι uir ἐμοῦ ὑπηρέτησαν αἱ χεῖρες αὖ- 
τι" ΠΡῸΣ ΘΕῚΣ. α΄ Ὑμεῖς μώρτυρες, καὶ ὁ Θεὸς, ὡς 
ὁσίως, χαὶ δικαίως, καὶ ἀμέμπτως ὑμῖν τοῖς πιστεύου- 
σιν ἐγενήθημεν, καθάπερ ὑμεῖς οἴδατε, 


OPOZ ΟΑ΄. 


sibi conerediti fuere,debeat comprobari, eorum- 
que testimonio commendari, 


| Caput XXXVII. —— 

Vos scitis a prima die, qua ingressus sum in 
Asiam qualiter vobiscum per omnetempus fuerim 
serviens Domino cum omni humilitate, et. multis 
lacrymis et tentationibus ( Act. xx,18,19). Et paulo 
post : Argentum, aut aurum, aut vestem nullius 
concupivi. Ipsi scitis: quomam ad ea qua mihiopus 
erant,et his qui mecum sunt ministraverunt manus 
ist (ibid 33,74)... Vos testes estus, et. Deus, quam 
sancte, el juste, el sine querela vobis qui creditis, 
fuimus : sicut vos scitis (1 Thess. n, 10). 

REGULA LXXI. 


. 1 


“Ὅσα κατὰ συνάφειαν εἴρηται περὶ ἐπισχόπων καὶ πρε- Quie conjunctim de episcopis ac presbyteris dicta 


ὄντερων, 


᾿ Κεράλ, x 

ΠΡῸΣ TIM. «* Ei τις ἐπισχυπῆς ὀρέγεται, χαλοῦ 
ἔργον ἐπιθυμεῖ, ᾿Αλλὰ δεῖ τὸν ἐπίσχοπον ἀνεπίληπτον 
εἶναι. χαὶ τὰ ἑξῆς, ΠΡῸΣ TIM. α΄, Πρεσδυτέρῳ μὴ 
ἐπιπλήξης, ἀλλὰ παραχάλει ὡς πατέρα, νεωτέρους ὡς 
ἀδελφοὺς, πρεσθδυτέρας ὡς μητέρας, νεωτέρας ὡς ἀδε).- 
φὰς ἐν πάσῃ ἀγνείᾳ, ΠΡῸΣ ΤΙΝ, β΄. Τὰς δὲ νεωτερι- 
χὰς ἐπιθυμίας φεῦγε, δίωχε δὲ δικαιοσύνην, πίστιν, 
ἀγάπην, εἰρήνην μετὰ τῶν ἐπιχαλουμένων τὸν Κύριον 
ἐκ καθαρᾶς zupdias. Τὰς δὲ μωρὰς καὶ ἀπαιδεύτους 
ξητήσεις παραιτοῦ, εἰδὼς, ὅτι γεννῶσι μάχας, Δοῦλον 


δὲ Κυρίον οὐ δεῖ μάχεσθαι, ἀλλ' ἥπιον εἶναι πρὸς πάᾶν-. 


τας, καὶ τὰ ἑξῆς. ΠΡῸΣ TIM. B- Σὺ δὲ παρηχολούθη- 
χὰς μου τῇ πίστει, τῇ διϑασχαλία, τῇ ἀγωγῇ, τῇ προ- 
θέσει, τῇ ὑπομονῇ, τοῖς διωγμοῖς, τοῖς παθήμασιν. 
ΠΡῸΣ TIT. Τούτου χάριν χατέλιπόν (80) σε ἐν Κρήτῃ, 
ἵνα τὰ λείποντα ἐπιδιορθώσῃς, καὶ καταστήσῃς χατὰ 
πόλιν πρεδδντέρους, ὡς ἐγὼ τὰ ἑξῆς, ; 
ζ , 
Κιφάλ, β΄, — Περὶ διακόνων, 

ΠΡΆΞΕΙΣ, Καὶ ἐξελέξαντο Στέφανον ἄνδρα πλήρη 
πίστεως x«i Πνεύματος ἁγίον, χαὶ Φίλιπτον, x«i Πρό- 
χόρον, xui Nuxd»ona, καὶ τοὺς λοιπους, οὖς ἔστησαν 
ἐνώπιον τῶν ἀποστόλων " xul προσευξάμενοι ἐπέθηχαν 
αὐτοῖς τὰς χεῖρας, ΠΡῸΣ TIM. α΄, Διαχόνους ὡσαύτως 
σεωνοὺς, μὴ διλόγους, μὴ οἴνῳ πολλῷ προσέχοντας, μὴ 
αἱσχροχερδεῖς, καὶ τὰ εξῆς. 


OPOZ OB. 
Περὶ ἀχροατῶν (87). 


Ὅτι δεῖ τῶν ἀχροατῶν τοὺς πεπαιδευμένους τὰς 
. Γραφὰς, δοχιμάξειν τὰ παοὰ τῶν διδασκάλων }εγό- 
μῆνα x«i τὰ μὲν σύμφωνα ταῖς Γραναῖς δέχεσθαι, 
τὰ δὲ ἀλλότρια ἀποδάίλλειν * χαὶ τοὺς τοιού- 


(88) Antiqui tres libri ἀπέλιπον, Utrraque editio 
κατέλιπον. Mox editio Paris, ἐπιδιορθώσηῃς, Al mss. 
Ires ἐπιδιορθώσῃ. 


sunt. 
Caput I. | 

Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desi- 
derat. Sec oportet episcopum imreprehensibilem esse 
(1 Tim. ut, 1, 2), etc... Seniorem mne increpaveris, 
sed obserra ul patrem : juniores ut fratres,seniores 
mulieres ut matres, juniores ul sorores, in omni 
castitate (I Tim. v, 43, 23... Juvenilia autem «desi- 
deria fuge: secl'areverojustitiam.fidem charitatem, 
pacem cum iis qui invocant Dominum de corde puro. 
Stultas autem el sine disciplina quzstiones devita, 
sciens quiu geuerant lites. Serrum autem Domini 
non oportet litigare, sed 10ansuetum esse ad omnes 
(HI Tim.u, 22-24), elc... Tu aulem asseculus es 
meam fidem, doctrinam, institutionem, proposi- 
tum, patientiam, persecutiones, passiones (LI Tim. 
m, 10, 11)... Hujus rei gratia reliqui te in Creta, 
ul ea que desunt corrigas, et constituas per civi- 
tates presbyteros, sicut ego disposui tibi, si quis 
sine crimine est (Tit. 1, 5, 6), etc, 


306 Caput II. — De diaconis. 
Et elegerunt Stephanum virum plenum fide et 


Spiritu sancto, et Philipum,et Prochorum,et Nica- 


norem ,etreliquos, quos statuerunt anteconspectum 
apostolorum: el orantes imposuerunt eis manus 
(Act. γι, ὅ θ᾽... D aconos similiter pudicos non bilin- 
gues, non mullo vino deditos,n.n turpe lucrum se« 


D ctantes (1 Tim. i, 8), etc. 


REGULA LXXII. 
De auditoribus, 

Quod debeant auditores qui Scripluras fuerint edo- 
cli, explorare ae probare ea. quie ἃ maeistris 
dieuntur : et quie quidem consona sunt Scri- 
pturis, suscipere; quee vero aliena, rejicere,eos- 


(87) ΠΠ 0, Περὶ ἀχροατῶν, deest in editione Pari- 
siensi: sed reperitur in editione Veneta et in anti- 
quis duobus libris. | 


847 


mentius aversari. 


Caput I. 

γὼ homini illi, per quem scandalum venit. Etsi 
oculus tuus scandalizat te,erue eum ( Matth. xvii, 
1,9): similiter etde manu etde pede...Amen amen 
dicovobis: Quinon in(rat per ostium in ovileovium, 
se/ ascendit aliunde, ille fur est et latro (Joan. x, 1). 
Et post pauca: Alienum autem non sequentur, sed 
fug:ent ab eo: quia non noverunt vocem alienorum 
(ibid. 5)... Sed licet nos, aut angelus de calo evan- 
gelizet vobis praeter id quod accepistis,anathema sit 
(Gal.1, 8)... Prophetias nolite spernere. Omnia au- 
tem probate: quod bonum est, tenete. Abomni spe- 
cie maia cbstinete (1 Thess. v, 20-22). 


Quod ii quinon multum callent Scripturas, de- 
beant ex Spiritus fructibus characterem ac no- 
tam sanctorum agnoscere : et eos quidem qui 
tales sunt, admittere, ab iis vero qui non sunt 
hujusmodi, recedere. | 


Caput II. 

Attendite a falsis prophetis,qui veniut ad vos in 
vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi ra- 
paces. Α fructibus eorum cognoscetis eos (Matth. 
vit, 15, 16)... /mitatores mei estote,fratres,et obser- 
vateeosquiitu ambulant,quemadmodum nos exem- 
plar habetis (Philipp. m, 17). 


Quod qui recte verbum veritatis tractant, ii perinde 


atque Dominus sint suscipiendi, ad gloriam ejus € 


qui illos misitJesu Christi Domini nostri. 


Caput. IIl. 

Qui recipit vos, merecipit (Matth. x, 40)... Qui 
recipit siquem misero, me recipit (Joan. xim, 20).... 
Qui vos audit, me audit (Luc. x, 16) 9307.... Et 
tentationem in carne mea non sprevistis, neque re- 
spuistis; sed sicut angelum Dei excepistis me, sicut 
Christum Jesum (Gal. 1v, 1.4). 


Quod qui non auscultant iis qui mittuntur a Do- 
mino, nonin eos modo contumeliosi sunt, sed 
in eum etiam qui ipsos misit : quin et sibi ipsis 
judicium gravius asciscunt, quam quod in Sodo- 
mos ac Gomorrhas prolatum est. 


Caput IV. 

Et quicunque'non receperit vos, neque audierit 
sermones vestros,exeuntes decivitate aut domoilla, 
ezcutite pulverem de pedibus vestris. Amen dico vo- 
bis, tolerabilius erit terre Sodomorum et Gomor- 
rhaorum in die judicii, quam illi civitati (Matth. x, 
14, 15).... Qui vos snernit, me spernit (Luc. x, 


(88) Regii secundus et tertius x«t τοῖς τοιούτοις. 
Utraque editio xat τοὺς τοιούτους. 

(89) Editio Paris. ἀχολουθοῦσιν. Editio Ven. et an- 
tiqui tres libri ἀχολονθήσωσιν. 

(90) Veteres duo libri δοχιμάξοντες. 


S. BASILII MAGNI 
que qui in ejusmodi doctrinis perseverant vehe- A 


848 


τοις (88) διδώγμασιν ἐπιμένοντας ἀποστρέφεσθαι σφο- 
δρότερον. 


Κιφαλ. α΄. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Οὐαὶ τῷ ἀνθρώπῳ ἐχείνῳ, δι᾽ οὗ τὸ σχάν- 
δαλον ἔρχεται. Καὶ εἰ ὁ ὀφθαλμὸς σου σχανδαλίξει σε, 
ἔξελε αὐτὸν * ὁμοίως xat περὶ χειρὸς χαὶ ποδὸς ΙΩΑΝΝΗ͂Σ. 
᾿Αμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν " ὁ μὴ εἰσεοχόμενος διὰ τῆς θύρας 
εἰς τὴν αὐλὴν τῶν προθάτων, ἀλλὰ ἀναδαίνων ἀλλαχόθεν, 
ἐχεῖνος χλέπτης ἐστί xai λῃστής. Καὶ μετ᾽ ὀλίγα * ᾿Αλλο- 
τρίῳ δὲ οὐ μὴ ἀχολουθήσωσιν (89), ἀλλὰ φεύξονται ἀπ᾿ 
αὐτοῦ, ὅτι οὐχ οἴδασι τῶν ἀλλοτρίων τὴν φωνήν. ΠΡΟΣ 
TAA. ᾿Αλλὰ καὶ ἐὰν ἡμεῖς, ἢ ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ εὐαγ- 
γελίζηται ὑμῖν παρ᾽ ὃ παρελάθετε, ἀνάθεμα ἔστω. ΠΡΟΣ 
ΘΕΣΣ. α΄. Προφητείας μὴ ἐξουθενεῖτε. Πάντα δοκιμά-- 
ξετε (90) - τὸ χαλὸν χατέχετε, Απὸ παντὸς εἴδους πονη- 
ροῦ ἀπέχεσθε. 


Ὄτι δεῖ τοὺς μὴ πολλὴν ἔχοντας τὴν τῶν Γραφῶν γνῶ- 
σιν, ἐν τοῖς καρποῖς τοῦ Πνεύματος γνωρίζειν τὸν χα- 
ραχτῆρα τῶν ἁγίων" χαὶ τοὺς μὲν τοιούτους δέχε- 
σθαι, τοὺς δὲ ἄλλως ἔχοντας ἀποστρέφεσθαι. 


Kw. β΄. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Προσέχετε δὲ ἀπὸ τῶν ψευδοπροφητῶν, 
οἴτινες ἔοχονται πρὸς ὑμᾶς ἐν ἐνδύμασι προθάτων, ἔσω- 
θεν δέ εἰσι λύχοι ἅρπαγες. ᾿Απὸ τῶν χαρπῶν αὐτῶν 
ἐπιγνωσεσθε αὐτούς. ΠΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠ. Σνμμιμηταί μον 
γίνεσθε, ἀδελγοὶ, xal σχοπεῖτε τοὺς οὕτω περιπατοῦν- 
τας, χαθὼς ἔχετε τύπον ἡμᾶς. 

Ὅτι δεῖ τῶν ὀρθοτομούντων τὸν λόγον τῆς ἀληθείας οὔ- 
τως ἀνέχεσθαι, ὡς τοῦ (91) Κυρίον, εἰς δόξαν αὐτοῦ 
τοῦ ἀποστείλαντος ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίον ὁμῶν. 

Κιφαλ γ΄. 

ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Ὁ δεχόμενος ὑμᾶς, ἐμὲ δέχεται. ΙΩΔΝ. 
Ὁ λαμθάνων ἐάν τινα πέμψω, ἐμὲ λαμδάνει, AOYKAX. 
'O ἀχούων ὑμῶν, ἐμοῦ ἀχούει. ΠΡΟΣ TAA. Καὶ τὸν 
πειρασμὸν, τὸν ἐν τῇ σαρχί μου, οὐχ ἐξουθενύσατε, 
οὐδὲ ἐξεπτύσατε, ἀλλ᾽ ὡς ἄγγελον Θεοῦ ἐδέξασθέ με, ὡς 
Χριστὸν Ἰησοῦν. 

Ὅτε οἱ ἀπειθοῦντες τοῖς παρὰ τοῦ Κυρίου ἀποστελλομέ- 
νοις, τὴν ἀτιμίαν οὐ μέχρι τούτων ἱστῶσιν, ἀλλὰ 
ἀνάγουσιν ἐπὶ τὸν ἀποστεῶαντα, xai χρῖμα ἑαυτοῖς 
χεῖρον τῶν ἐν Σοδόμοις xot Γομόῤῥοις ἐπισπῶνταε. 


Κιφάλ. δ΄, 

D  wATeAIOZ. Καὶ ὃς ἂν μὴ δέξηται ὑμᾶς, pu- 
δὲ ἀχούσῃ τοὺς λόγους ὑμῶν, ἐξερχόμενοι τῆς 
πόλεως ἣ τῆς οἰχίας ἐχείνης, ἐχτινάξατε τὸν xo- 
νιορτὸν τῶν ποδῶν ὑμῶν. ᾿Αμὴν λέγω ὑμῖν, ἀν- 
ἐχτότερον ἔσται γῇ Σοδόμων χαὶ Γομόῤῥας ἐν 
ἡμέρᾳ χρίσεως, à τῇ πόλει ἐχείνῃ (092). AOYKAZ. 


(94) Editio Paris. ἀναδέχεσθαι ὡς τοῦ " quam scri- 

pturam non ideoreprobamus,quod inepta sit, sed 

uod nullo veterum librorum testimonio nitatur. 
itio Ven. et nostri tres mss. ἀνέχεσθαι ὡς τοῦ. 
(92) Vox ἐχείνη addita est ex libris antiquis. 


840 MORALIA. 850 
'O ἄθετων ὑμᾶς, ἐμὲ ἀθετεῖ ΠΡῸΣ GEXE. α΄. Τοιγαροῦν A 10)..... taque qui spernit,non hominem spernit,sed 
à ἀθετῶν, οὐκ ἄνθρωπον ἀθετεῖ, ἀλλὰ τὸν Θεὸν, τὸν χαὶ — Deum,qui etiam dedit Spiritum suum sanctum in 
δόντα τὸ Πνεῦμα αὐτοῦ τὸ ἅγιον εἰς ἡμᾶς (93). nobis (I Thess. tv, 8). | 

Ὅτι δεῖ τὴν διδασκαλίαν τῶν ἐντολῶν τοῦ Κυρίον o)- — Quod doelrina mandalorum Domini ila sit aeci- 


τὼς δέχεσθαι, ὡς ξωῆς αἰωνίου χαὶ βασιλείας οὐ- 
ρανῶν περιποιητιχὴν " καὶ προθύμως ἐνεργεῖν αὐτὴν, 
κἂν ἐπίπονος εἶναι δοχῇ, 


Κεφαλ, £, 
ΙΩΑΝΝΗ͂Σ' ᾿Αμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὅτε ὁ τὸν λόγον 


pienda,tanquam quee vitam elernani et regnum 
ecelorum nobis conciliet: item quod debeamus 
in ea studiose nos exercere, licet ardua et diffi- 
cilis esse videatur. 

| Caput V. 
Amen amen dico vobis,quia qui verbum meum au- 


dit ,et credit ei qui misi me,habet vitam eternam,et 

in judicium non venit,sed (ransüt a morte in vitam 

ix τοῦ θανάτου εἰς τὴν Qu». ΠΡΆΞΕΙΣ, Εὐαγγελισώ- — (Joan.v,24)....Cumque evangelizassent civitati illi, 

μενοί τε τὴν πόλιν ἐχείνην (94) χαὶ μαθητεύσαντες ἱκα- et docuissent multos, reversi sunt Lystram, et Ico- 

νοὺς, ὑπέστρεψαν εἰς τὴν Αὐύστραν, καὶ ᾿Ιχόνιον͵ χαὶ g nium,et Antiochiam,confirmantes animas discipu- 
᾿Αντιόχειαν, ἐπιστηρίξοντες τὰς ψυχὸς τῶν μαθητῶν, —orum,exhortantes,ut permanerent in fide : et quo- 
παρακαλοῦντες ἐμμένειν τῇ πίστει " καὶ ὅτι διὰ πολλῶν — niam per multas tribulationes oportet nos intrare 

θλίψεων δεῖ ἡμᾶς εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐ. ἕπῃ regnum cclorum (Act, xi, 20-22). 

ρανῶν. 

Ὅτι δεῖ τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν ἐπιτίμησιν οὕτως δέχε- 
σθαι, ὡς φάρμαχον ἀναιρετιχὸν πάθους, xui ὑγείας 
χανασχευαστιχὸν, ἝΞ o9 δῆλόν ἐστιν, ὅτι οἱ ἐν πάθει 
ἀνθρωπαρεσχείας ἐπιείχειαν ὑποχρινόμενοι, χαὶ μὴ 
ἐλέγχοντες τοὺς ἁμαρτάνοντας, τὸ ὅλον ξημιοῦσι, καὶ 
εἰς αὐτὴν τὴν ἀληθινὴν ξωὴν ἐπιδονλεύονσιν, 


μὸν ἀκούων, xai πιστεύων τῷ πέμψαντί με, ἔχει ξωὴν 
αἰώνιον, καὶ tig χρίσιν οὐχ ἔρχεται, ἀλλὰ μεταδέδηκεν 


Quod reprehensio et objurgatio ita accipienda sil, 
quasi medieamentum quoddam quo vitiosus af- 
fectus depellatur, et sanitas paretur. Ex quo 
perspieuum est,quod quimansueludinem acleni- 
latem simulant vitlioso quodam hominibus pla- 
cendi studio, nec peccantes redarguunt, ii illos 
prorsus damno afficiant, atque adversus ipsam 
veram eorum vitam insidias struant. 

Keg). c. Caput VI. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ, 'Ezv δὲ ἁμάρτῃ εἰς σὲ ἀδελφός σον, Si autem peccaverit in te frater tuus, vade, cor. 
ὕπαγε, ἔλεγξον αὐτὸν μεταξὺ σοῦ xai αὐτοῦ μόνου * ἐὰν C. ripe eum inter teet ipsum solum : site audierit,lu- 
σὸν ἀχούσῃ, ἐχέρδησας τὸν ἀδελφόν σον. ΠΡῸΣ KOP. — cratus es fratrem tuum (Matth. xvin, 15).... Con- 
α΄. Συναχθέντων ὑμῶν (95) καὶ τοῦ ἐμοῦ πνεύματος — gregatis vobis et meo spiritu cum virtute Domini no. 
σὺν τῇ δυνώμει τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, πα- stri Jesu Christi, tradere hujusmodi Satana in 
ραδοῦναι τὸν τοιοῦτον τῷ Σατανᾷ εἰς ὄλεῦρον τῆς σαρ-. — interitum carnis,ut spiritussalvus sit in die Domini 
χὸς, ἵνα τὸ πνεῦμα σωθῇ ἐν τῇ ἡμέρα τοῦ Κυρίου 'Ign- — Jesu(I Cor. v, 4, 5).... Quod epistola illa (etsi ad 
σοῦ ΠΡῸΣ ΚΟΡ, β΄. Ὅτι ἡ ἐπιστολὴ ἐκείνη, εἰ x«i — horam)voscontristavit,nunc gaudeo: non quia con- 
πρὸς ὥραν ἔλύπησεν ὑμᾶς, νῦν χαίρω, οὐχ ὅτι ἔλυπή- —tristali estis, sed quia contristati estis ad peniten- 
ϑητε, ἀλλ' ὅτι ἐλυπήθητε εἰς μετάνοιαν, 'Ελνπήθητεγὰρ ἔϊαπι. Contristati enim estis secundum Deum 308 
κατὰ Θεὸν, ἵνα ἐν μηδενὶ ξημιωθῆτε ἐξ ἡμῶν, Ἢ γὰρλ  ulinnullo detrimenium paliamini ez nobis. Quz 
κατὰ Θεὸν λύπη μετάνοιαν εἰς σωτηρίαν ἀμεταμέλητον — enim secundum Deum ἐν βι{1π est, panitentiam in 
χατεργάξεται, ΠΡῸΣ TIT. Ac ἣν αἰτίαν ἔλεγχε αὐτοὺς — salulem haud  panitendam operatur (I1 Cor. vu, 
ἀποτόμως, ἵνα ὑγιαίνωσιν £y τῇ πίστει. 8-10... Quam ob causam íncerepa illos dure, ut 

sani sint in fide (Tit. 1, 13), 
OPOZ OF. REGULA LXXIII. 

Ὅτι οὐ δεῖ ἀνδρα ἀπὸ γυναικὸς (90), ἢ γυναῖχα ἀπὸ D Quod virab uxore, aut uxor a viro non debeat 
ἀνδρὸς χωρίξεσθαι, εἰ μή τις ἂν ἐπὶ πορνεία ἁλῷ, separari, nisi aller deprehendatur in adulterio, 
ἢ εἰς τὴν θεοσέδειαν χωλύηται, | aut pietalis sit impedimento. 

Kepd). αἱ, Caput I 
MATOAIOZ. Ἐῤῥήθη δὲ, ὅτι ὃς ἂν ἀπολύσῃ Dictum est autem : Quicunque dimiserit uxorem 


[93) Editio Paris. εἰς ὑμᾶς. Codex Combef, et 
alii duo ἡμᾶς, 
. (9&) Utraque editio εὐαγγελισώμενοι τῷ πόλει 
sin. Antiqui tres libri ut 1n contextu. 

(95) Reg. primus συναχθέντων οὖν ὑμῶν, 

(96) Editio Ven. et nostri tresmss. τοῖς ἐν γάμῳ. 
quod cum vitiosum esse viderentty pographi Pari- 


sienses, pro τοῖς i» yu», ediderunt τὸν ἐν yap. 
Nos autem haec delevimus, Animadvertimus enim 
has voces, τοῖς ἐν γάμῳ, punclis variis notatas fuisse 
in Reg. tertio, ul moneremus rfr deleri debere. 
Mox edilio Paris. εἰ μή τις, Editio Ven. et mss. 
nostri it μή τι, Ibidem RBeg.secundus ἐπὶ πορνείαν. 


ιαϑϑϑαδι 9. Ὁ à-. o e* m» 


be obs 599 bédore be 


- ἃ 


» fbuqpure- πὶ UT RAS aha - — 
P 


851 S. BASILII MAGNI 853 


suam det ei libellum repudii. Ego autem dicovobis, À τὴν yvvaixa αὐτοῦ, δότω αὐτῇ ἀποστασιον’ Ἐγὼ δὲ 
quiaomnis quidimiserit uzorem suam.exreplia slu- λέγω jui», ὅτι ὃς ἐὰν ἀπολύσῃ τὴν γυναῖχα αὐτοῦ, πα- 
pri causa, facit eam machari: οἱ qui dimissam ρεχτὸς ληγοὺ ποονείας, ποιεῖ αὐτὴν ἀοιχᾶσθαι * καὶ ὃς 
duzrerit, adulterat Matth. v, 31. 32... δὲ quis ἔ6- ἔχ (97) ἀπολελυμένην γαιλύσν, ὑοιχᾶται. ΛΟΥΚΑ͂Σ. 
nil ad me, et non odit patrem. el matrem.et uxo- — Ei zi; ἔοχεται ποὸς ut, xai οὐ μισεῖ τὸν πατίοα. χα! 
rem.et filios.el fratres.et sorores. adhuc autem οἰ τὸν ἀχτέοα, xai τὴν γυναῖχα, χαὶ τὰ τέχνα, x«i τοὺς 
animam suam,non pot:st meus essediscipulus (Luc. αδώφοὺυς, καὶ τὰς Rd) gs, ἔτι δὲ καὶ τὴν ἑαυτοῦ Ψυ- 
xiv, 26'.... Dico autem vobis, quia quicunque di- — ji». οὐ δύναταί κοῦ εἶναι μαθχτές. ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. λέγω 
miserit uxorem suam. nisi ob stuprum. et aliam ài ὑμῖν, ὅτι ὃς ἂν ἀπορύσι, τὴν queaixa αὐτοῦ, εἰ ui 
duzrerit, mechatur : et qui dimissam duxerit, ma- (98 ἐπὶ πορνεία, χαὶ γαλέση ἄλλην, μοιχᾶται - χαὶ ὁ 
chatur (Matth. xix, 9) ... lis autem qui matrimonio ἀπο)ελναΐνεν ἡαιζσας. ποιχᾶται. ΠΡῸΣ ΚΟΡ. a. 
juncti sunt.precipio.non ego.sed Dominus,ut uxor Τοῖς dt γεγχκεχοσι παοαγγώλω, οὐχ ἐγὼ, ἀλλ᾽ ὁ Κύ- 
a viro non separetur : quod si separata fuerit.ma- — οἷος, γυναῖχα ἀπὸ ἀνδοὺς ui χυοέξεσθαι - ἐὰν δὲ καὶ 
neat innupta.aut marito reconcilietur : et vir uxo- — yw»i52, πενέτω d'yauo;, ἢ τῷ ἀνδοὶ χαταλλαγήτω " 


rem non dimittat (1 Cor. vu, 10, 11}, x&i ἄνθεα yuvxix& μς &otí»zt, 

Quod non lieet viro,uxore dimissa,aliam ducere : B “Ὅτι οὐχ ἔξεστι τῷὸ ἀπολύσαντι τὸν ἑαυτοῦ (99) γυναῖχα, 
neque fas est repudiatam a marito, ab 81:0 duci 1x24 di^X», οὔτε τὲν ἀπολελυμένχν ἀπὸ ἀνδοὸὺς, 
uxorem. (i29 γαμεῖσθαι, 

Caput II. Κιφαλ. B. 
Dico autcm vobis,quia quicunque dimiserit uro- ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. λέγω δὲ ὑμῖν, ὅτι ὃς ἂν ἀπολύσῃ τὴν 


rem suam. nisi ob stuprum. et aliam duxerit. πιῶς ηνναῖεα αὐτοῦ, εἰ μὲ ἐπὶ πορνεία, xai γαμήσιε ἄλλην, 
chatur; et quidimissam duxerit,mechatur M .(À. ἀοιχᾶται" καὶ ὁ ἀπολελυμένον "jaax gue, μοιχᾶταε. 
xix, 9). 


Quod viri debent diligere uxores suas. dilectione Ὅτι dii τοὺς dvdom; ἀγαπᾷν τὰς εαυτῶν (1) γυναε 


qua Christus dilexit Ecclesiam, qui, ut eam san- xz; ἀγπτν b» ὁ Χοιστὸς tyXrrct τὸν ExxAngüxy 

clitficaret, seipsum pro ipsa tradidit. 522x397; ἑαυτὸν ὑπὶο αὐτῆς, ἵνα αὐτὰν ἁγιάσῃ. 
Caput Ill. C Rem. γ΄. 

Viri.diligite urorcs vestras,sicut et Christus di- ΠΡΟΣ ΕΦΕΣ. Oi ἄνδοε; ἀγαπᾶτε τὰς γυναῖκας ἕαυ 


lexit Erclesiam,et seipsum tradidit pro ea.ut illam τῶν, καλὸς xat ὁ Χοιστὸς τὸν Ἐχχλεσίαν z'ydr ugs, χα 
sanctificaret,, mundans. lavacro. ἀφ in verbo. ἐχυτὸν παοέϑωχεν ὑπῖο αὐτῆς, ἵνα αὐτὲν ἁγιάσῃ, χα 
(Ephes. v, 35. 20), Et. paucis iaterjectis : /ta viri θαρίσας τῷ λουτοῶ τοῦ ὕδατος ἐν ῥήματι. Kei gr 
debent diligere ureres suas, ut corpora sua (ibid. δλιὶγα - Οὕτως ὁφείλουσιν oi ἄνδοε; ἀγαπᾶν τὰς ἑαυτῶ 


98 , ete, »υναῖκας, ὡς τὰ εἐχυτῶν σώματα, xxi "X ἐξξς. 

Quod oportet uxores subj'ci suis ipsarum viris, — 'Oz« δεῖ τὰς 7vvaixes ὑποτάσσεσθαι τοῖς ἐδίοις &xdoa- 
309 quemadmodum et Ecclesia Christo subje- σιν, ὡς καὶ ἢ Ἐχχλεσία τῷ Χοιστῷ, ποιούσας τὸ 
cia eat, ut faciant Dei voluntatem. θῶμα τοῦ Θιοῦ, 

Caput IV. : Kop, 4. 
























Mulieres viris suis subditas sint, sicut Domi | ΠΡῸΣ ἘΦΕΣ. Ai - sus idis; ἀνδρόσιν Ux 
quoniam vir eaput est. mul ris, ὦ | ν, ὡς τῷ K nd ὅτε ἃ Axa xis» det 
caput est Ecclesiget ἔπει Lc γαὶ ὁ Χριττὸς χεραϊὲ τῆς Ἐχαλὲ 
sicut. Ecclesia subjectu | gucci 
viris suis in omnibus. 
dentiam doceantadi bec t 
filios diligant wt orien, ἀγνᾶς, οἶχον 
des, benignie, qub 
metur verbum ὦ 


lo πὶ 


eum em | *ülum ante 














853 Moro. 
Ὅτι οὐ δεῖ τὰς γνναῖχας πρὸς "0240409 “05 ἐς Voy. B 
ἀλλὰ τὴν πᾶσαν σπονδὴν χαὶ μέοιμναν ἔχει», ..Ὁ; 
τὰ (3) ἀγαθὰ ἔογα, καὶ τοῦτον ἡγεῖσθαι «A504, fg 

πρέποντα Χοιστιαναῖς χόσμον. 


Κεφάλ. €. 

ΠΡΟΣ. TIM. α΄. Ὡσαύτως γνναῖχας ἔν χαταστολῇ 
χοσμίῳ μετὰ αἰδοὺς xui σωφροσύνης χοσμεῖν EXT s 
ux, ἐν πλέγμασιν, ἢ 40002, Y, ἀκοηγαρίταις, ἢ ἱματισμῷ 
πολυτελεῖ, ἀλλ᾽, ὃ ποέπει (k) γυναιξὶν, ἐπαγγελλομέναις 
θεοσέδειαν, GU ἔργων ἀγαθῶν. 

Ὅτι δεῖ τὰς γυναῖχας σιγᾷν ἐν ἐχχλησία, xat οἶχον δὲ 
σπουδαιολο᾽ εῖσθαι περὶ τῆς εἰς Θεὸν εὐαρεστήσεως. 


Ktpz). c 


e 4J- 


6) ru ir, Fa σὰν mor s P AP" "» 
4,74 σ“ἴ.ω.:ωώ3... Bars 5. s -. eo 
Pel. 5. £4. 
€. uto i. DM JEEP - 


luUb € 5e. utei 


Suniiles et uy ba d διε, 44 

σι (6l uat 4424 ΟΝ ες 
nibus, aut UE AS ny! nnn 4 ' . 27’ 
sed. quod de«et ut apa quon "P LE 
per opera bona 1 3. ᾿ 
Quod debent 141 οὐ δια 2.2.5. 7. 

domi de 10945 14 sus. 

Gapyt Y/ 


ΠΡΟΣ ΚΟΡ. α΄. Αἱ γυναῖχες ὑμῶν ἐν ταῖς ἐχχλησίαις B Mulieres vestre in erilensoa fptanprà ot) α΄. p 


σιγάτωσαν: οὐ γὰρ ἐπιτέτοαπται αὐταῖς λαλεῖν, ἀλλ᾽ 
ὑποτάσσεσθαι. Εἰ δέ τι μαθεῖν θέλουσιν, ἐν οἴχῳ τοὺς 
ἰδίους ἀνδοας ἐπερωτάτωσαν, Αἰσχρὸν γὰρ ἔστι 
γυναιξὶν ἐν ἐχχλησία λαλεῖν. ΠΡΟΣ ΤΙΜ. α΄. Γυνὴ ἐν 
ἡσυχία μανθανετω ἐν πασῃ ὑποταγῇ. Διϑάσχειν δὲ 
γυναικὶ οὐκ ἐπιτρέπω, οὐδὲ αὐθεντεῖν ἀνδρὸς, ἀλλ᾽ 
εἶναι ἐν ἡσυχία, ᾿Αδαμ γὰρ πρῶτος ἐπλάσθη, εἴτα 

Eja. Καὶ ὁ ᾿Αδὰμ οὐκ ἡπατήθη, ἢ δὲ γννὴ ἐξαπατὴ- 

θεῖσα ἐν παραύάσει γέγονε. Σωθήσιται δὲ διὰ τῆς 

τεχνογονίας, ἐὰν μείνωσιν ἐν τῇ πίστει, x«l ἀγάπη, 
χαὶ ἀγιασμῷ, μετὰ σωφροσύνης. 
OPOZ OA. 

Ὅτι δεῖ τὴν χήραν, τὴν ἰσχυροτέρῳ τῷ σώματι χρω- 
μένην, ἐν φροντίδι xai σπουδῇ διάγειν, pauvnpé- 
νὴν τῶν ὑπὸ τοὺ ᾿Αποστόλου εἰρημένων, x«l τῇ Ὁ 
Δορχάδι μεμαρτυρημένων. 

Κιφάλ. α΄. 

ΠΡΆΞΕΙΣ. 'Ev ᾿Ιόππῃ δὲ τις ἦν μαθήτρια, ὀνό- 
ματι Ταδιθὰ, ἢ διερμηνενομένη λέγεται Δορχάς. 
Αὐτὴ ἦν πλήρης ἔργων ἀγαθῶν χαὶ ἐλεημοσυ- 
γῶν ὧν ἐποίει. Καὶ μετ’ ὀλίγα’ Καὶ περιέστη σαν 
αὐτῷ πᾶσαι αἱ χῆραι χλαίουσαι, xci ἐπιδειχνύ- 
ptvxt χιτῶνας xal ἑμάτια ὅσα ἐποίει μετ᾽ αὐτῶν 
οὖσα ἡ Δορχάώς. ΠΡῸΣ TIM. α΄. Χήρα χκαταλε- 
γίσθω, μὴ ἰλάττων ἐτῶν ἐξήχοντα, γεγοννῖα ἑνὸς 
ἀνδρὸς γυνή, ἐν ἔργοις χαλοὶς μαρτυρουμένη, εἰ 
ἐτεχνοτρόφησεν, εἰ ἐξενοδόχησεν, εἰ ἀγίων πόδας 
ἕἔνιψεν, εἰ θλιδομένοις ἐπήρχεσιν, εἰ παντὶ ἔργῳ 
ἀγαθῷ ἐπηχολούθησεν, 

Ὅτι δεῖ τὴν χὴραν τὴν εὐδοχιμήσασαν ἐν τοῖς ὑπὸ 
τοῦ ᾿Αποστόλου εἰρημένοις χατορθώμασι, χαὶ φθά- 
σασαν εἰς τὸ τάγμα τῶν ὄντως χηρῶν, προσχαρτε- 
ρεῖν ταῖς δεήσεσι xal ταῖς προσευχαῖς μετὰ νη- 
στειῶν νυχτὸς x«l ἡμέρας. 

Κιφαλ, B. 

AOYKAYI, Καὶ ἦν Αννα προφῆτις, θυγάτηρ 
Φανουὴλ, ix φυλῆς 'Acàp: αὕτη προθεδηχνῖα ἐν 
ἡμέραις πολλαῖς, ζύσασα μετὰ ἀνδρος ἔτη ἑπτὰ 


ποτὶ antiqui. Utraque editio πρὸς τὰ, 


permittitur eis loqui, sed aulis assa I pe 

tem volunt discere, dum wrys. ana tay uL. 

Turpe est enim mulieribus lmui ip vtodh p 9 σ΄... 

xiv, 34,35). Mulier in silentto dise ul à pt npo murs, 

jectione. Docere autem mulieri nan qp opp ui. 

que dominari in virum, sed ewein witenti, 4. v, ,, 
enim primus formatus est,deindea up {2 .nwr,,, 

non est seductus, mulier autem seductu In pp m,,, 

ricatione fuit. Salvabitur autem per Aliur um 4, n, 

rationem, si permanserint in fide, et dile Fiona, ,, 

sanctificatione, cum sobrietate (1 Tun. in, 13 15, 

REGULA LXXIV. 

Quod oportet viduam, robustiore corpore fw», 
tam, in cura ac studio vitam degere, ^n, 
rem eorum que ab Apostolo dicta sunt, ei tas 
timonii, quod Dorcadi datum est. 


Caput I. 


In Joppe autem erat quedam discipula nomtne 
Tabitha,que interpretata dicitur Dorcas. H«c erat 
plena operibus bonis, et eleemosynis $10 quas fa- 
ciebat (Act 1x, 36). Et paulo post: δὲ circumste- 
terunt illum omnes vidua flentes,et ostendentes (u- 
nicas el vesles quas faciebat cum essel. cum ipsis 
Dorcas (ibid 39)... Vidua eligatur non minus sexa- 
ginta annorum, qua fuerit un:us viri uxor ; mn ope- 
ribus bonis testimonium habens, si filios edu^arit, 
si hospitio recepit, sisanctorum pedes lavit, si tri- 
bulationem patientibus subminisiravil, si osun? 
oqus bonum subsecuta est (I Tím. v, 9, 10 . 

Quod vidua que ob recte facta ab Aposto.o rz*- 
morata illustris est et clara, queqve δ οὐ σ 
nem vere viduarum pervenit, precibus εἰ 2z«*- 
crationibus cum jejuniis noctu diuque insosut^* 
debeat. 

Caput 1]. 

Et erat Anna prophetissa. fiha Pkor. t^ 
tribu Aser : hzc processerat. in diebus m -z 
oizerat cum viro anms  teptem G tirgtzrgs 3L 


(&) Reg terius αὐὐ &;-2::—u. sed acc συ τας 


853 


S. BASILII MAGNI 


856 


Et hzc vidua usque ad annoso^toginta quatuor : Α ἀπὸ τῆς παρθευίας αὐτῆς. Καὶ αὕτη χήρα ὡς ἐτῶν 


qua non discedebat de templo, jejuniis et obsecra- 

tionibus serviens nocte ac die (Luc. n. 36,31).Qux» 

autem vere vidua est et desolata, sperat in Deo, 
et instat. obsecralionibus et orationibus nocte ac 
die :qud vero in deliciis est, vivens mortua est 

(1 Tim. v, 5,6). 

REGULA LXXV. 

Quod oportet servos cum omni benevolentia ad 
Dei gloriam suis secundum carnem dominis 
obedire, in iis certe, in quibus mnandatum Dei 
non solvitur. 

Caput I. 
Servi, obedite dominis carnalibus cum timore et 
tremore in simplicitate cordis vestri,sicut Christo: 


non ad oculum servientes, quasi hominibus placen- B 


tes, sed ut servi Christi,facientes voluntatem Dei ez 

animo, cum benevolentia servientes, sicut Domino, 

et non hominibus : scientes, quoniam unusquisque 
quodcunque fecerit bonum, hoc recipiet a Domino, 
sive servus, sive liber (Ephes. vi, 5-8). Quicunque 

sunt sub jugo servi, dominos suos omni honore di- 

gnos arbitrentur, ne nomen Dei et doctrina bias-. 

phemetur, Qui autem fideles habent dominos,non 
contemnant, quia fratres sunt ; sed magis ser- 
viant, quia fideles sunt et dilecti, qui beneficii par- 
ticipes sunt ([ Tim. vi, 4,2). Servos dominis suis 
subditos esse, in omnibus placentes, non contradi- 
centes, non fraudantes, sed omnem fidem bonam 
ostendentes ; ut doctrinam Salvatoris nostri Dei 

ornent in omnibus (Tit. n, 9, 10). 

311 Quod oportet dominos,qui memores sunt 
veri Domini, quam operam ipsis dederint servi, 
eam quoque servis pro viribus prebere, in 
Dei timore et mansuetudine erga ipaos, ad Do- 
mini exemplum. 

Caput 1]. 

Sciens Jesus, quia omnia dedit ei Pater in ma- 
nus et quia a Deo exivit, οἰ ad Deum vadit, surgit 
a cama, el ponit vestimenta sua . et cum accepis- 
set linteum, pracinzit se. Deinde mittit aquam in 
pelvim, et cepit lavare pedes discipulorum, et ez- 
tergere linteo, quo erat pracinctus (Joan. xui,3-5). 
Et paulo post : Vos vocatis me, Magister οἱ Domi- 
ne, el bene dicitis : sum elenim. Si ergo ego lavi pe- 
des vestros Dominus et Magister, et vos debetis al- 
ter alterius lavare pedes. Exemplum enim dedi vo- 
bis, ut quemadmodum feci vobis ita el vos faciatis 
(ibid. 13-13). Domini eadem /aciteilis remittentes 
minas : scientes quia. et vester ipsorum Dominus 
est in calis,et personarum acceptio non est apud 
eum (Ephes. vi. 9) 


(5) Reg. primus χομιεῖται παρὰ τοῦ Θεοῦ, recipiet 
a Deo.. 2. 

(6) Regii primus et tertius àv ἂν ἀπολύωσι. 

(7) Reg. tertius πάντα ἔδωχεν. 

(8) Vox αὐτοῦ in nostris mss. non jnvenitur. Mox 


ὀγδοηχοντατεσσάρων, ἣ οὐχ ἀφίστατο ἀπὸ τοῦ ἐεροῦ, 
νηστείαις χαὶ δεήσεσι λατρεύουσα νύχτα χαὶ ἡμέραν. 
ΠΡΟΣ TIM. α΄. Ἡ δὲ ὄντως χὴρα καὶ μεμονωμένη 
ἥλπικχεν ἐπὶ τὸν Θεὸν, xai προσμένει ταῖς δεήσεσι xat 
ταῖς προσευχαῖς νυχτὸς χαὶ ἡμέρας" ἡ δὲ σπαταλῶσα, 
ξῶσα τέθνηχεν. 
ΟΡΟΣ OE: 
Ὅτι χρὴ τοὺς δούλους ὑπαχούειν τοῖς χατὰ σάρχα 
κυρίοις εἰς δόξαν Θεοῦ μετὰ πάσης εὐνοία" ἐν οἷᾶν 
ἐντολὴ Θεοῦ οὐ λύηται. 


Κιφάλ, α΄. 

ΠΡῸΣ ΕΦΕΣ. Οἱ δοῦλοι, ὑπαχούετε τοῖς χατὰ 
σάρχα χυρίοις μετὰ φόθδον χαὶ τρόμον ἔν ἀἁπλότητε 
χαρδίας ὑμῶν, ὡς τῷ Χριστῷ" μὴ κατ᾽ ὀφθαλμοδουλείαν, 
ὡς ἀνθρωπάρεσχοι, ἠλλ᾽ ὡς δοῦλοι Χριστοῦ, ποιοῦντες 
τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ ix ψυχῆς, μετ᾽ εὐνοίας δουλεύοντες, 
ὡς τῷ Κυριῳ, χαὶ οὐχ ἀνθρώποις" εἰδότες, ὅτι ἔχαστος 
ὃ ἐὰν ποιήσῃ ἀγαθὸν, τοῦτο χομιεῖται παρὰ τοῦ Κυρίου 
(ὅ), εἴτε δοῦλος, εἴτε ἐλεύθερος. ΠΡΟΣ TIM. α΄. Ὅσοέ 
εἰσὶν ὑπὸ ζυγὸν δοῦλοι, τοὺς ἰδίονς δεσπότας πάσης 
τιμῆς ἀξίους ἡγείσθωσαν, ἵνα μὴ τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ καὶ 
ἡ διϑασχαλία βλασφημῆται. Οἱ δὲ πιστοὺς ἔχοντες 
δεσπότας, μὴ καταφρονείτωσαν, ὅτι ἀδελφοί εἰσιν, ἀλλά 
μᾶλλον δουλενέτωσαν, ὅτι πιστοὶ εἰσι χαὶ ἀγαπητοὶ, οἱ 
τῆς εὐεργεσίάς ἀντιλαμβανόμενοι. ΠΡΟΣ TIT. Δούλους 
ἰδίοις δεσπόταις ὑποτάσσεσθαι, ἐν πᾶσιν εὐαρέστους 
εἶναι, μὴ ἀντιλέγοντας, μὴ νοσφιξομένους, ἀλλὰ πᾶσαν 
πίστιν ἐπιδειχνυμένους ἀγαθήν" ἵνα τὴν διδασχαλέαν 
τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Θεοῦ χοσμῶσιν ἐν πᾶσιν. 

"Ort, δεῖ τοὺς χυριους μνημονεύοντας τοῦ ἀληθινοῦ 
Κυρίου, ὧν ἂν ἀπολαύσωσι (δὶ παρὰ τῶν δούλων, 
ταῦτα χαὶ ποιεῖν αὐτοῖς χατὰ δύναμιν, ἐν φόδῳ 
Θεοῦ xai ἐπιειχεία τῇ πρὸς αὐτοὺς, χατὰ μέμῃσιν 
τοῦ Κυρίον. 

Κιφαλ. β΄. 

ΙΏΑΝΝΗΣ. Εἰδὼς ὁ ᾿Ιησοὺς, ὅτι πάντα ϑέϑωχεν (1) 
αὐτῷ ὁ Πατὴρ εἰς τὰς χεῖρας, x«i ὅτι ἀπὸ Θεοῦ ἐξῦλθε, 
χαὶ πρὸς τὸν Θεὸν ὑπάγει, ἐγείρεται ἐχ τοῦ δείπνου, 
χαὶ τίθησι τὰ ἱμάτια αὐτοῦ (8), χαὶ λαδὼν λέντιον, 
διέξωοεν ἑαυτὸν. Εἶτα βάλλει ὕδωρ εἰς τὸν νιπτῆρα, ᾿ 
x«i ἤρξατο νίπτειν τοὺς πόδας τῶν μαθητῶν, χαὶ 
ἐχμάσσειν τῷ λεντίῳ à ἦν διεζωσμένος. Καὶ μετ᾽ ὁλέγα" 
Ὑμεῖς φωνεῖτέ με, ὁ διδάσχαλος͵ xai ὁ Κύριος, 
χαὶ χαλῶς λέγετε" εἰμὶ γὰρ. Et οὖν ἐγὼ ἔνιψα ὑμῶν τοὺς 
πόδας ὁ Κύριος x«i ὁ διδάσχαλος, καὶ ὑμεῖς ὀφεΐλττε 
ἀλλήλων νέπτειν τοὺς πόδας. Ὑπόδειγμα γὰρ δέδωχα 
ὑμῖν, ἵνα, καθὼς ἐποίησα ὑμῖν, xai ὑμεῖς ποιῆτε. ΠΡῸΣ 
ΕΦΕΣ. Oi χύριοι, τὰ αὐτὰ ποιεῖτε πρὸς αὐτοὺς, 
ἀνιέντες τὴν ἀπειλήν" εἰδότες, ὅτι χαὶ ὑμῶν αὐτῶν (9) 
Κύριός ἐστιν ἐν οὐρανοῖς, x«i προσωποληψία οὐκ ἔτσι 
παρ᾽ αὐτῷ. 


utraque editio et Reg. secundus διεξωσεν αὐτόν. 
Alii duo ἴ 38. ἑαυτὸν. 

(9) Editio Paris. ὅτι xai ὑμῶν καὶ αὐτῶν, et vester 
et illorum Dominus. Editio Veu. et nostri tres mss, 
ὅτι xat ὑμῶν αὐτῶν. Ibidem Reg. primus tv οὐρανῷ. 


857 
OPOZ Oz. 

Ὅτι δεῖ τὰ τέχνα τιμᾶν τοὺς γονεῖς, καὶ ὑπαχούειν ἐν 
πᾶσιν αὐτοῖς, ἐν οἷς ἂν ἐντολὴ Θεοῦ μὴ ἐμποδί- 
ζηται. L 
AOYKAZ. Καὶ πρὸς αὐτὸν ἡ μήτηρ αὐτοῦ simt 

Τέχνον͵ τί ἐποίησας ἡμῖν οὕτως ; ᾿Ιδοὺ ὁ πατήρ σου 
χἀγὼ ὀδυνώμενοι ἐξητοῦμέν σε. Καὶ μετ᾽ ὀλίγα" Καὶ 
μετέδη (10) μετ᾽ αὐτῶν, καὶ ἦλθεν εἰς Ναξαρὲτ, καὶ ἦν 
ὑποτασσόμενος αὐτοῖς. ΠΡῸΣ ΕΦΕΣ, Τὰ τέχνα, vma- 
χούετε τοῖς γονεῦσιν ὑμῶν ἐν Κυρίῳ" τοῦτο γὰρ ἐστι 
δίχαιον. Τιμα τὸν πατέρα χαὶ τὴν μητέρα, ἥτις ἐστὶν 
ἐντολὴ πρώτη ἐν ἐπαγγελίαις, ἵνα εὖ σοι γένηται, καὶ 
ἔσῃ μαχροχρόνιος ἐπὶ τῆς γῆς. 

Ὅτι δεῖ τοὺς γονεῖς ἐν παιδείᾳ χαὶ νουθεσία Kupiou 
ἐχτρέφειν τὰ τέχνα μετὰ πραότητος καὶ μαχροῦυ- 
μίας, μηδεμίαν δὲ πρόφασιν, τὸ ὅσον ἐπ' αὐτοῖς 
διδόναι ὀργῆς καὶ λύπης, 

Κεφαλ. β΄, 

ΠΡῸΣ ΕΦΕΣ, Καὶ οἱ πατέρες, μὴ παροργίζετε τὰ 
τέκνα ὑμῶν, ἀλλ' ἐχτπέφετε αὐτὰ ἐν παιδεία καὶ νουθε- 
σία Κυριον. ΠΡῸΣ KOA, Οἱ πατέρες, μὴ ἐρεθίξετε τὰ 
τέχνα ὑμῶν, ἵνα μὴ ἀθυμῶσιν, 


OPOZ OZ. 

Ὅτι δεῖ τὰς παρθένους ἀπηλλάχθαι πώσης μεμίμνης 
τοῦ ἐνεστῶτος αἰῶνος; πρὸς τὸ δύνασθαι ἀπερισπά-- 
στως τῷ Θεῷ εὐχαριστεῖν (11) χατά τὲ νοῦν xxi 
σῶμα, ἐπ᾽ ἐλπίδι τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν. 

Κεφάλ, «., 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. Εἶσιν εὐνοῦχοι, οἴτινες εὐνούχι- 
σαν ἑαυτοὺς διὰ τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. Ὁ 
δυνάμενος χωρεῖν, χωρείτω, ΠΡῸΣ ΚΟΡ, α΄. Θέλω 
δὲ ὑμᾶς ἀμερίμνους εἶναι. Ὃ ἄγαμος μεριμνᾷ τὰ 
τοῦ Κυριον /12), πῶς ἀρέσει τῷ Κυρίῳ: ὁ δὲ γα- 
μήσας μεριμνᾷ τὰ τοῦ χόσμου, πῶς ἀρέσει τῇ 
γυναιχί,. Μεμέρισται (139 xai ἢ γυνὴ χαὶ ἡ παρθένος. 
Ἢ ἄγαμος μεριμνᾷ τὰ τοῦ Κυρίον, ἵνα ἢ ἁγία καὶ 
τῷ σώματι χαὶ τῷ πνεύματι. Ἢ δὲ γαμήσασα με- 
ριμνᾷ τὰ τοῦ χόσμον͵ πῶς ἀρέσει τῷ ἀνδρὶ, Τοῦτο 
δὲ πρὸς τὸ ὑμῶν αὐτῶν συμφέρον λέγω" οὔχ ἵνα 
βρόχον ὑμῖν ἐπιδαάλω, ἀλλὰ πρὸς τὸ εὔσχημον καὶ 
εὐπαρεῦρον τῷ Κυρίῳ ἀπερισπάστως, ' 


OPOZ OH. 
Ὅτι οὐκ ἔξεστι τοῖς στρατευομένοις διασείειν ἢ 

συχοφαντεῖν, 

| Κιφάλ, α΄, 
ΛΟΥ͂ΚΑΣ. Ἐπηρώτων δὲ αὐτὸν xat στρατευό- 
μενοι, λέγοντες" Καὶ ἡμεῖς τί ποιήσομεν (44) ; 


(10) Reg. primus κατέδῃ, 
fis) Reg. tertius τῷ Θεῷ εὐαρεστεῖν, Deo placere. 

12) Editio Paris. τὰ Κυρίον. ΑΙ mss. τὰ τοῦ 
Κυριον, 

12; Quod in Vulgata legitur, et divisus est. Et 
mulier innupta et virgo cogitat qug Domini sunt, 
videri potest confusum et perturbatum. Contra, 
qui Graeca paulo attentius legerit, ea, opinor, di- 


MORALIA. 


858 
REGULA LXXVI. | 
Quod liberi debent parentes colere,eisque obedi- 
re in omnibus, que Dei mandalo nequaquam 
officiunt, 


Caput I. 

Et dizit mater ejus ad illum : Fili,quid fecisti no- 
bis sic? Ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus 
te (Luc. n, 48). Nee multo post: Et abiit cum eis, 
et venit Nazaret : et erat subditus illis (ibid, 51). 
Filii,obedieparentibusvestrisin Domino; hoc enim 
justum est. Honorapatrem et matrem,quod est man- 
datum primum in promissionibus.ut bene sit libi, 
et eris longsvus super terram (Ephes. vi, 1-3). 


Quod parentes in disciplina et correctione Domini, 
cum mansuetudine et lenitate debent liberos edu- 
care, nullamque, quantum in ipsis esl, eis iree 
ac tristitiie occasionem dare. 

| Caput II. 

Et vos.patres,nolite ad iracundiam provocare fi- 
lios vestros ; sed educate illos in disciplina,et cor- 
reptione Domini (Ephes. vi, 4). Patres,uolite ad in- 
dignationem provocare filios vestros,ul nonpusillo 
animo fiant (Coloss. m, 24). 

312 HEGULA LXXVII. 

Quod oportet virgines ab omni saeculi hujus solli- 
citudine liberas esse, ut possint sie gratias Deo 
agere, ut non distrahantur neque mente neque 
corpore ob spem rezni ecelorum. 

Caput I. 

Sunt eunuchi qui seipsos castraverunt propter 
regnum celorum. Qui potest capere,capiat (Matth. 
x1x, 13). Vo'/oautem vos sine solticitudine esse.Qui 
sine vxore est, sollicitus est qua Domini sunt,quo- 
modo placiturus sit Domino : qui aulem cum uxore 
est.sollicitus est qua sunt mundi : quomodo placi- 
turus sit uzori. Differunt et mulier el virgo. Innu- 
pta curat quz Domini sunt,ut sit sancta et corpore 
et spiritu. Quz nutem nupta .est,curat qua sunt 
mundi, quomodo pl.citura sit viro. Porro hoc ad 
utilitatem vestram dico : non ut laqueum vobis 
injiciam,sed ut id quod honestum est,vos doceam, 
et facile ad hareatis Domino citra ullam distrac- 
lionem (I Cor. vii, 32-35). 

REGULA LXXVIIIL, 
Quod non licet militantibus quemquam concutere 
aut calumniari. 
Caput I. 

Interrogabant autem. eum et milites, dicentes : 

Quid faciemus et nos ? Et ail illis : Neminem con- 


lucidiora esse judicabit. Graecorum enim sententia 
non e«t, maritum divisum esse, sed uxorem et 
virginem dividi, hoc est, aliam ab alia differre,— 
(139 Utrauue editio et Reg. secundus τί ποιήσω- 
εν beg. terlius. ποιήσομεν, Mox utraque editio et 
ett. secundus μηδένα συχοφαντήσητε. Alii duo inss, 
μηδὲ σνχοφαντήσητε, 


859 


estote stipendiis vestris (Luc. wi, 1i). 
REGLLA LXXIX. 


Quod oportet principes ac maygis:ratus vindices 
esse legum Dei. 


Caput. 1. 


Nam principes non sunt terror bonorum operum, 
sed malorum. Vis autem non timere potestutem ἢ 
Bunu fac, et habebis laudem ez illi. Dei enim 
minis/er est {δε in bonum. Su autem malum feceris, 
time : non enim sine causa gladium portat. Dei 
enim minister est : vindez in iram ei, qui malum 
agit (Rom. xut, 3, 4). 

Quod oportr tsubjici potestatibus supereminentibus 
in 115 quibus non preepeditur Dei mandatum. 
Caput II. 

Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita 
sit. Non est enim potestas, nisva Deo :qua autem 
sunt potestates,a Deo o:dinata sunt. 313 Itaque 
qui resistit potestati, Dei ordinationi resistit : qui 
autem resistunt, sibi ipsis damnationem acquirent. 
Nam principes non sunt terror bonorum operum, 
sed malorum, eic. (om. xm, 1, 3)... Obedire 
oportet D?0 magis quam hominibus (Act. τ, 39)... 
Admone illos principatibus et potestatibus subditos 
esse, obedire, ad omne opus bonum paratos esse 
(TL. πὶ, 1). 

REGULA LXXX. 


Cujusmodi Christianos esse velit Scriptura, nimi- (. 


rum tanquam Christi discipulos, qui sese ad ea 

sola conforment, que in ipso vident, aut quae 

&b ipso audiunt. 

Caput I. 

Tollite jugum meum super vos, et discile a me 
(Matth. xx. 29).... Vos vocatis me, Magister, et 
Domine: et bene dicitis: sum etenim.Si ergo ego lavi 
pedes vestros Dominus οἱ Mugister, et vos debetis 
alter alterius lavare pedes. Exemplum enim dedi 
vobis, ut quemadmodum ego feci vobis, ila et vos 
faciatis (Joan. xui, 13-15). 

Tanquam oves Christi, qua» audiant vocem sui 
solfus pastoris, ac ipsum sequantur. 
Caput II. 


Oves mez vocem meam audiunt, et ego cognosco D 


eas, et sequuntur me (Joan. x, 321). Et superius : 
Alienum autem non sequentur, sed fugient ab eo, 
quia non noverunt vocem alienorum (ibid. 5). 


(15) Utraque editio μὴ ἐμποδίξη. Reg. primus 
ἐμποδίξεται. Reg. tertius παρεμποδέξεται. 

(46, Addidi ex antiquis tribus libris artceulum 
ante vocem ἀντιτασσόμενος. — 

(47) Utraque editio x«i πειθαρχεῖν. Vocula xai 
in nostris mss, deest, 

(18, Reg. lertius ἀχολουθοῦντας ἀεί, ipsum sem- 


S. RBASILI! MAGNI 
cutatis, neque calymniam faciatis: et contenti Ὁ Καὶ eic: ποὺς αὐτούς; 


860 


Μχδένα διασείσττι, αηϑδὲ 
συχογαντάσχτι" χαὶ ἀρχεῖσθε τοῖς ὀψωνέοις ὑμῶν. 
ΟΡΟΣ ΟΘ΄. 

Ὅτε δεῖ τοὺς αοχοντας ixdixow; εἶναι τῶν ϑικαιω- 
μάτων τοὺ Θεοῦ 
Κιφλ. α΄. 

ΠΡῸΣ POM. Oi yo ἄρχοντες ojx εἰσὶ φοῦος 
τῶν ἀφαθῶν dej», ἀλλὰ τῶν χαχῶν. Of δὲ πὴ 
Mi φοδεῖσθαι i» ἐξουσίαν ; τὸ ἀγαθὸν ποίεε- καὶ 
ἔξεις ἔπαινον ἐξ αὐτῆς. Θεοῦ γὰο διζχονὸς ἐστι σοε εἰς 
τὸ ἀγαθόν. ᾿Εὰν δὲ τὸ xaxó» ποιξς, φοβοῦ" οὐ γὰρ εἰκῇ 
TÉ» μαχαιοαν ψοοεῖ, Θεοῦ γὰο διάχονὸς ἐστιν, ἔχϑικος 
εἰ; ὁογὲν τὼ τὸ χαχὸν ποάσσοντι. 

Ὅτι δεῖ ἐξουσέαις ὑπιοεχούσαι: ὑποτάσσεσθαι ἐν 
αἷς ἂν ἐντολὴ Θεοῦ αὐ ἐυποδίξχται (15). 
Κιγαλ, 8. 

ΠΡΟΣ POM. Πᾶσα ψυχὰ ἐξουσίαις ὑπερεχούσαις 
ὑποτασσίσθω. Οὐ γάρ ἔστιν ἐξουσία εἰ μὴ ὑπὸ Θεοῦ" 
αἱ dt οὖσαι ἐξουσίαι ὑπὸ τοῦ Θιοῦ τεταγμέναι εἰσίν. 
Ὥστε ὁ αἀντιτασσόμενος (16, 13 ἐξουσία, τῇ τοῦ Θεοῦ 
διαταγξ ἀνθέστεχεν" οἱ δὲ ἀνθεστηχότες ἑαυτοῖς κρῖωαα 
λύονται. Oi yxo ἄρχοντες οὐχ εἰσι φοῦος τῶν ἀγαθῶν 
ἔργων, ἀλλὰ τῶν χαχῶν, χαὶ τὰ d; TIPAZEII, 
Πειθαυχεῖν δεῖ Os» μᾶλλον ὃ ἀνθρώποις. ΠΡΟΣ 
TIT. Ὑπομίμνεσχε αὐτοὺς ἀρχαῖς xxi ἐξονσίαις ὑπο- 
τάσσεσθϑαι͵ πειθαοχεῖν (17), πρὸς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν 

ἑτοίμους εἶναι. 
ΟΡΟΣ IH. 
Ποταποὺς εἶναι βούλεται ὁ λόγος τοὺς Χοιστιανοὺς, 

ὡς παθκτὰς Χριστοῦ, ποὸς μόνα τυπουμένους, ἃ 

βλέπουσιν ἐν αὐτῶ, ὃ ἀχούουσι παρ᾽ αὐτοῦ. 


Κιφαλ. «. 

ΜΑΤΘΑΙ͂ΟΣ. ^Aoe:s τὸν Qvyév uev ἐφ᾽ ὑμᾶς, καὶ 
μάθετε ἀπ᾿ ἐμοῦ. ΙΩΑΝΧΝΗ͂Σ. Ὑμεῖς φωνεῖτέ με, ὁ 
διδάσχαλος. xci ὁ Κύριος" x«i χαλῶς λέγετε" €iui yep. 
Ei οὖν ἐγὼ ἔνιψα ὑμῶν τοὺς πόδας ὁ Κύριος x«i ὅ 
διδασχάλος, χαὶ ὑμεῖς ὀφεΐώετε ἀλλζλων νέκτειν τοὺς 
πόδας. Ὑποδειγμα γὸρ δέδωχα ὑμῖν, ἕνα καθὼς ἐγὼ 
ἐποίςσα vui» χαὶ ὑμεῖς ποιξτε. 

Ὡς πρόβατα Χριστοῦ τῆς φωνῦς τοῦ ἐδέον ποιμένος 
ἀχούοντα μόνου, καὶ αὐτῷ ἀχολουθοῦντας (18) 
Κιφαλ. B. 

IQANNHZ. Τὰ ποόδατα τὰ ἐμὰ τὸς φωνξς pe) 
(19) ἀχούει, χἀγὼ γινώσκω αὐτὰ, χαὶ ἀχολουθοῦσι 
uot, Καὶ ἀνωτέρω" ᾿Α)λοτοέω δὲ οὐ ux ἀχολουθὲ σωσιν, 
ἀγλὰ φεύξονται ἀπ᾿ αὐτοῦ, ὅτι οὐχ οἴϑασε τῶ 


«Ων 
ἀλλοτρέων τὸν φωνέν, 


per sequantur. Ita autem habent nostri libri 
omnes. ᾿ἀχολουθοῦντας" ubi tamen potius scribi 
debuisset ἀχολουθοῦντα. 

(19) Regii primus et tertius τὸς Api τὸς épiio 
Necita multo post utraque editio ut &xolovO σου- 
σιν. Regii secundus et tertius ἀχολουθόσωσιν. 


861. 


862 


Ὡς χλήματα Χριστοῦ, ἐν αὐτῷ ἐῤῥιξωμένους, xxt A Ppsos tanquam Christi palmites in eo esse radi* 


ἐν αὐτῷ χαρποφορηύντας, καὶ πᾶν ὁτιοῦν οἰκεῖον αὖ-. 


τοῦ καὶ ἄξιον ποιούντας καὶ ἔχοντας. 


τ Κεφάλ,, y. τ" | 
IQANNHZ, ᾿Εγὼ εἶμι ἡ ἄμπελος, ὑμεῖς τὰ κλήματα, 
Ὡς μέλη Χριστοῦ, ἐν πάσῃ ἐνεογεία τῶν ἐντολῶν τοῦ 
Κυρίον, ἢ τῶν χασισμύτων τοῦ ἀγίον Πνεύματος 


χατηρτισμένους πρὸς ἀξίαν τῆς κεφαλῆς, τις ἐστὶν 


ὁ Χριστὸς. 
Κεφάλ. d', 
ΠΡῸΣ ΚΟΡ, α΄, Οὐκ οἵδάτε, ὅτι τὰ σώματα ὑμῶν 
μέλη Χριστοῦ ἐστιν; ΠΡῸΣ ΕΦ, ᾿Αληθεύοντες δὲ 
ἐν ayuno, αὐξήσωμεν εἰς αὐτὸν τὰ πάντα, ὃς ἐστιν ἢ 


 eatos, qui in ipso fruc um afferentes, quidquid 
ei convenerit, eLipso dignum fueril, perliciant 
el habeant, " At fid 
, Ul Caput III. b! i Will 
Ego sum vilis vos palmites (Joan, xv, 5). ἢ 
Hos esse lanquam Chrisli membra, in omui exer 
«latione mandatorum Domini, aut donorum 
Spirilus saneti perfeetlos pro diguilale capilis, 
qui est Cliristus. ,I 
Caput IV. | 
Nescitis, quoniam corpora vestra membra sunt 
Christi ? ([ Cor. vi, 15)... Veritatem. autem. fa- 
cientes in charitate, erescamus in illo per omnia, 


, 


χεφαλὴ, Χρίστος" ἐξ οὔ πᾶν τὸ σῶμα, συναρμολογού- B. qui est caput, Christus, ez quo totum corpus ( om- 


μένον xai συμδεδατόμενον διὰ πάσης ἁφῆς τῆς Émi- 

χορηγίας, κατ᾽ ἐνέρηείαν ἐν μέτρῳ ἑνὸς ἐχάστον μέρους 

τὴν αὔξησιν τοῦ σώματος ποιεῖται εἰς οἰκοδομὴν ἑαυ- 

τοῦ (20) ἐν ἀγώπῃ. 

Ὡς νύμφην Χριστοῦ φυλάσσουσαν τὸ ἀγνὸν, ἐν τῷ μό- 
νοις τοῖς θελήμασι τοῦ νυμφίον στοιχεῖν. 


Κεφαλ, εἰ, 

IOANNHZ, Ὃ ἔχων τὴν νύμφην νυμφίος ἐστίν. ΠΡῸΣ 
KOP, B. ρμοσάώμην γὰρ ὑμᾶς ἑνὶ ἀνδρὶ, παρθένον 
ἀγνὴν παραστῆσαι τω Χριστῶ, 

Ὡς ναοὺς (21) Θεοῦ ἁγίους, χαθαροὺς, καὶ μόνων πεπλη- 
βωμένους τῶν πρὸς λατρείαν Θεοῦ. 
| Keg. c. 

IOQANNTIX. Edw τις ἀγαπᾷ με, τὸν λόγον μου τη- 
prn, καὶ ὁ Πατήρ μὸν ἀγαπησει αὐτὸν * καὶ πρὸς αὖ- 
τὸν ἐλευσόμεθα, καὶ μονὴν παρ' αὐτῷ ποιήσομεν, ΠΡῸΣ 
KOP. D. Ὑμεῖς γὰρ ναὸς Θεοῦ ἐστε ξῶντος, Λέγει γὰρ 
ἢ Γραφὴ, ὅτε ᾿Ενοιχήσω ἐν αὐτοῖς, καὶ ἐμπεριπατήσω, 
καὶ ἐσομαι αὐτῶν Θεὸς. : 
Ὡς θυσίαν Θεοῦ (22) ἄμωμον καὶ ἀλώδητον, παντὶ μέ- 

λει xci μέρει τῆς θεοσεθείας τὸ ὑγιὲς διασώ- 


ζοντας. 
Κεφαάλ, ζ΄, 

ΠΡῸΣ ΡΩΝ. Παρακαλῶ ὑμᾶς (33), ἀδελφοὶ, διὰ τῶν 
οἰχτιρμῶν τοῦ Θεοῦ͵ παραστῆσαι τὰ σώματα ὑμῶν 
θυσίαν ξῶσαν͵ ἁγίαν, εὐάρεστον τῷ Θεῶ, τὴν λογικὴν 
λατρείαν ὑμῶν, | 
Ὡς τέχνα Brod, μειορφωμένους πρὸς τὴν εἰχόνα τοῦ 

Θεοῦ, κατὰ τὸ μέτρον τὸ ἀνθρώποις κεχαρισμένον, 
Κεφάλ, π΄, 
IQANNHEI, Τεχνία, ἔτε μιχρὸν (24) μεθ᾿ ὑμῶν 


(20) Ita veteres duo libri. Utraque editio αὐτοῦ. 

(21) Editio ὡς ναῦν. Codex Combef. et alii duo 
ναούς, Mox editio Paris, λόγον μὸν τηρήσει, servabit. 
Editio Ven, eque ac tres mss. τηρήσῃ, servet. 

(22) Addita est vox 0:22 ex Reg. primo. Nec ita 
mullo post utraque editio el Reg. secundus ὑγιὲς 


pactum et connexum perow nem juncturam submini-. 
strationis, secundum operationem in. mensuram 
uniuscujusque membri, augmentum corporis facit 
in aedificationem sui in charitate (Ephes.iv,4 5, 16). 
314 Tanquam Christi sponsam,servantem puri- 

talem, in eo quod in solis Sponsi voluntatibus 

ambulet. | I 

Caput V. 

Qui habet sponsam, sponsus est (Joan. 1., 29)... 
Despondi enim vos uni viro virginem castam ezhi- 
bere Christo (1I Cor. xi, 3). ἃ Ι 
Tanquam templa Dei sancta, illos puros esse,et iis 

duntaxat qui ad Dei cultum pertinent, repletos, 

Caput VI. 

Si quis diligil me, sermonem meum servet,et Pa- 
ler meus cdiliget ceum,et ud eum veniemus,et man: 
sionem apud eum faciemus (Joan. xiv, 23)... Vos 
enim estis templum Dei vivi. Dicit enim Scriptura: 
Inhabitabo in illis, et Ánambulabo, et ero illorum. 
Deus (Il Cor. v1, 16 ; Lev. xxvi, 12). | 
lilos tanquam hostiamincon'aminatam,nullomem- 

bro,nullaque parle mutilam, religionis sanctita- 

tem conservare. 
Caput VII. 

Obsecro vos, fratres, per misericordias Dei, ut 
erhibeatis corpora vestra hostiam viventem, san- 
ctam, Deo placentem, rationabile obsequium ve- - 


p strum (Rom, xu, 1). 


Tanquam filios Dei, formatos ad Dei imaginem 
juxta modum hominibus concessum. 
Caput VIII. 

Filioli, adhuc modicum vobiscum sum (Joan. 


διασώξοντα, Reg. prima διχσώξοντας, recle, .— 
(23) Utraque editio παοαχαλὼ δὲ ὑμᾶς, Vocula δὲ 
in nostris tribus mss, non invenitur, 
(24) Editio Paris. μιχρὸν z05vow. Deest vox ulli. 
ma in edilione Ven. etin veteribus nostris libris, — 


— 
. - -— 
— 
-- “- T 
- — 
T. - - 
-- 
- ᾿ - 
— 
-o- a— - 
- -— 
——— -—— m 
T, - 
- -- T 
- o» --- -- T7 - 
- " . - -——— M - —À - - 
-- «-,ς-  - - a mm 
- -— — - - in 
- Lu —n— 
» -—- “Ὁ ᾿-- w- - - Ὁ “ - 
.- -»5 - - 
- - - «ὦ To IT "- -— - - 7 
“ '"-- et - 
-— — A 5 — ^ M 
΄ ad -———— t7 y "me “ 
- - - -* - - - , 
- — - D o.2. T. . 
:-- 
-- -—— 
΄ ] .- - - T 
e es - zÉm-.- - 
- - - 
-- " " 
- "Φ - - — 
m- - . ,em -—- - - T7 
. . σ΄ 
“»" "TT p - “-᾿ BELA 
- 
Pr - 
e J4*'s - 
e - - - - τ tool c -— end 
“αὶ 97 ". e t ^ -* r T.I? "c ec. 7^ 


e. -- - »5" .- 20. κ᾽ "^. : AJ a 
: - - .* - ma se 
» . - eb “ * - 1 T 
"- 
- --". . - id -— 
. » -.? -— P » - 
, . ΄. εν πὶ 
Pd 7 - .b* “. 
P 5 - - 'e Hu ν 
Ψ Lj ». Lo -- ^ σ 
p L4 -^ . - 
, , r 4j - 
y , z 
- . . . 
» . 
4" - 
Ps ^. 
΄ . . , » " 
εν 2. .- "dg, Δ, ap) o; 
. 
. * 7 4 . 
», . ?» Ld 
΄ ΓΑ 472 ) ^^" £9, 5 f , ΄ t0, af 


s^, Pd FE 


" s , ty». 


Fo 0 .4- 49 4 op p. n) “,“.4,44 4 '* n Jtr, E 4. X, Z7 $$ 4 


Ll -- -- T ---- 
— UU 2.7. τῷὦὌὸῃε᾽ἢ;. -- . . τς 
o ml Rd -— -— - M dia πὸ - lm - Lond 
am. . 
- —- — - 7 -- zm T2 
- ] - ———— - -Σ σ..-τχΣ —- 
- - ς- - (————— 0m l| oL 
- 4 TEE. 
- - Zu A m — radi IEp———— e o— [se 
-- - CONMNNELIQ D———— Wü —» Lugo» 
- IUTT T amid. τ πᾷς 
ANE τὶ 
-- - » 
᾿ - 4E-—- πᾶς -- Aux —r» Je 
—— . - "πᾶσ πταΞτ-- τ ἐ͵, i-a 
"Em ΖΞΣΆ 
— Iuris πε π πὶ DA τ ,.,κ-:,.- 
Ν Too τὰ JG&eE πιἃἪι--Ἔ -ν- τς οἱ 
-—E[D— -— - -— " — “ὦ "REPE, να ^ - δ - CNN 
Ll : —7 τ Ink m -Ξ-ΞΞ-- nu 
τσ oco τὰ Lo lnrxR E τὰς. —A— i 
Lol 70 CAL c4 M IER CETT 
-— i -1z- IW IlÍIDM "^c - . E» * 
-— - ΤΣ M—— MR ILL Il wx Σ ::. 
. lo o —— TUOUNLLIZE€EURGNIÉENY χ- zx—Lur- 
T. - T 
*-—-. x. 
d : .------ JI. τ wu σαστῦ-- 
-- τ D0———ài. DOSCUXTE OlgENUME τὸ: 
CuZXLO τ. LU S ITLITUNA.S πεν ᾿απεζεὼ 
CO 77 --Ξ mm LIDTUTUMEMA κοτε IX5 
Q— 22m τ πττς 0 c—d-—--R Τὲ i$ 
- - -P -—— — Lad *- ν᾿ , 
-—. "o: oam DIlT-. ψυσεσειίδεσθακι 
T 1L τὰ U— o. τ «τῶ amm ze- 
- — .- ----:--- ᾿ 2l -ε Ἐπ o €ov- 
^ -—" n A — Iu " 
— E Lo m x ς τος 
-— 0. m Ξ: DO. — ou. 3 
i - -. -ι: --- T7 ----- l2 AO cT» 
- —. - USC c. c9" ÉL 
τσ κα 7.0: 0 ῖὶ Do Ξο  τῶὸον - mz 


T—. τ TL—.. Lo. OU cup—eZWwl. TT 
-.—mL. 7 7 . τ  ἜἋὋ cCamm-. 7o .2 
upne- I T -- m - um TLIU Σ. STU. » t 
"o L2. -. T—-— m". - «᾿΄᾿ PF “πὸ ug de 
— - -- πστος απ τὺ“ 
2 ..-π L7. cm τσ am. ἄξια τὸ 

wm coc ucc lu—9e—eVYDBNHIS 
. , -“- 7 τ. ^ ""-e Xp 
-— -— -.- τ-ς LT IR Mon 
“πο a7 0 cL lle Zse f$ Bul lif 

277 - -- - * A dia 


MORALIA - 


» 


ἀχίνητον πρὸς πᾶσαν ἁμαρτίαν, χατὰ τὸ γεγραμμέ- À exaqua? Ut quemadmodum Christus peccato semel 


νον, ὅτι Ὅσοι ἐβαπτίσθημεν εἰς Χριστὸν ᾿Ιησοῦν, 
tug τὸν θάνατον αὐτοῦ ἐδαπτίσθημεν, Συνετάφη- 
μὲν οὖν αὐτῷ διὰ τοῦ βαπτίσματος εἰς τὸν θάνα- 
Tov, τοῦτο γινώσχοντες ὅτι ὃ παλαιὸς ἡμῶν ἂν» 
θρωπὸς συνεσταυρώθη, ἵνα χαταργηθῇ τὸ σῶμα 
τῆς ἁμαρτίας, τοῦ μηχέτι δουλεύειν ἡμᾶς. τῇ 
ἁμαρτία. Τί ἴδιον τοῦ γεννηθέντος ix Πνεύματος ; 
Τὸ γενέσθαι ἐχεῖνο χατὰ τὸ διδομένον μέτρον, ὅπερ 
ἐστὶ τὸ ἐξ οὗ ἐγεννήθη, χαθὼς γέγραπται, ὅτι Τὸ γε- 
γεννημένον iz τῆς σαρχὸς, Gipb ἐστι' χαὶ τὸ γε- 
γενημένον ἔχ τοῦ πνεύματος, πνεῦμα ἐστιν, Τί 
ἰδιον τοῦ ἄνωθεν γεννηθέντος ; Τὸ ἀπεχδύσασθαι (36) 
τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ καὶ 
ταῖς ἐπιθυμίαις, καὶ ἐνδύσασθαι τὸν νέον τὸν ἀναχαι- 
νούμενον εἰς ἐπίγνωσιν xxr εἰχῦνα τοῦ χτίσαντος αὖ- B 
τὸν, χατὰ τὸ εἰρημένον, ὅτε Ὅσοι εἷς Χριστὸν ἐδα- 
πτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε. Τί ἴδιον Χριστια- 
νοῦ ; Τὸ χαθαρισθῆναι μὲν ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ 
σαρχὸς xxi πνεύματος ἐν τῷ αἵματι TOU Χριστοῦ, 
ἐπιτεγεῖν δὲ ἀγιωσύνην ἐν φόδω Θεοῦ χαὶ ἀγάπῃ τοῦ 
Χριστοῦ, xci μὴ ἔχειν σπῖλον ἢ ῥυτιδα, ἢ τι τῶν 
τοιούτων, ἀλλ' εἶναι ἅγιον χαὶ ἄμωμον, χαὶ οὕτως 
ἐσθίειν τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ, xxi πίνειν τὸ αἷμα, 
Ὃ γὰρ ἐσθίων xci πίνων ἀναξίως, χρῖμα ἑαυτῷ 
ἐσθίει καὶ πένει, Τί ἴδιον τῶν ἐσθιόντων τὸν ἄρτον 
καὶ πινόντων τὸ ποτήριον τοῦ Κυρίου (37) ; Τὸ τὴν 
μνήμην φυλάσσειν ϑιηνεχῇ τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθαυὸν. 
τος καὶ ἐγερθέντος. Τί idus) τῶν φυλασσόντων τὴν 
τοιαύτην μνήμην; Τὸ μηχέπι ἑαυτοῖς ζῇν, ἀλλὰ τῷ 
ὑπὶρ αὐτῶν (8) ἀποθανόντι χαὶ ἐγερθέντι. Τί ὦ 
ἴδιον Χριστιανοῦ ; Τὸ περισσεύειν αὐτοῦ τὴν διχαιο- 
σύνην t» παντὶ, πλέον τῶν γραμματέων χαὶ Φαρι- 
σαίων͵ χατὰ τὸ μέτρον τῆς χατὰ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ 
Κυρίου διδασχαλίας. Ti ἴδιον Χριστιανοῦ ; Τὸ ἀγαπᾶν 
ἀλλήλους (39). καθὼς xal ὁ Χριστὸς ἡγώπησεν ἡμᾶς, 
Τί ἴδιον Χριστιανοῦ ; Τὸ προορᾶσθαι τὸν Kupiow ἐν- 
ὦπιον αὐτοῦ διὰ παντὸς, Τί ἴδιον Χριστιανοῦ ; Τὸ ἐφ᾽ 
ἐχάστης ἡμέρας καὶ ὥρας γρηγορεῖν, χαὶ ἐν τῇ τε- 
λειότητι τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως ἕτοιμον εἶναι, 
sidora, ὅτι ἦ ὥρᾳ οὐ δοχεῖ, ὁ Κύριος ἔρχεται. 


mortuus est.ila etia ipse sit morlnus, δἰ ad omne 
peecatum immobilis, sieut seriptum est : Quicun- 
que baplizatisumus ín Christo Jesu,in morte ipísus 
baplizatisumus. Consepultienim 318 sumus cum 
illo per baptismum in mortem, hoc scientes, quia 
vetus homo noster simul crucifixus est ut destruatur 
corpus peccati, et ultra non serviamus peccato 
(tom. vi, 3-6), Quid proprium est ejus, qui fuit gene- 
ratus ex Spiritu? Ut tiat illad pro data mensura. 
quod est id ex quo natus est, veluti seriptum est: 
Quod na'um est ez carne, caro est : et quod natum 
est ex spiritu, spirilus est idoan. ut, 6). Quid est 
proprium illius qui denuo natus est? Exuere vele- 
rem hominem una cum actibus ejus, et eupiditati- 
hus; et induere novum qui renovalaur in agnitio- 
nem, secundum imaginem ejus qui ereavit illum 
(Coloss, ut, 9), sicut seriplum est ἢ Quicunque in 
Christum baptizati estis,Christum imdvistis(Galat. 
m, 31). Quid proprium Christiani? Purum esse ab 
omni iuquinamento carnis et »piritus in sanguine 
Christi, ac perficere sanctimoniam in timore Dei 
et dileclione Christi (// Cor. vit, 1) : nequaquam 
habere maculam aut rugam, aut quidpiam hujus 
modi,sed esse sanctum etincontaminatum (Ephes. 
v, 21), eL sic edere corpus Christi, et bibere san- 
guinem. Qui enim manducat et bibit indigne, ju- 
dicium sibi manducat et bibit (I Cor. χι, 29), Quid 
est proprium illorum qui edunt panem et bibunt 
poculum Domini? Perpetuam servare memoriam 
illius qui pro nobis mortuus est et resurrexit. Quid 
est proprium eorum qui servant ejusmodi memo- 
riam ? Ut jam non sibi vivant. sed el qui pro ipsis 
mortuus est, el resurrezit (I1 Cor. v, 13). Quid 
proprium Christiani ? Ut in omnibus justitis illius 
major sit justitia seribarum el Pharismorum (Matth. 
v. 20), juxta modurn et regulam doctrinie, quee in 
Evangelio Domini tradita est. Quid proprium Chri. 
stiani? Ut alter alterum diligat, sicut et Christus 
dilexit nos (Ephes. v, 2). Quid proprium est Chri- 
stiaui?Providere Dominumin couspectu suo semper 


(Psal.xv,8).Quid est proprium Chrisuani? Singulis diebus ac horis vigilare, «ique ad eam perfectionem 
qua placet Deo, paratum esse, scienteiu quod qua hora non putat, Dominus venturus sit (Luc. xit, 40) 





TOY ΑΥ̓ΤΟΥ͂ AOTOEX AZKÜUTIKOS (40). 

1. Ὁ ἄνθρωπος xar' εἰχόνα Θιοῦ ἐγένετο xot 
ὁμοίωσιν" ἢ δὲ ἁμαρτία τὸ χάλλος τῆς εἴχονος ἠ χοείω- 
Civ, εἰς τὰς ἐμπαθεῖς ἐπιθυμίας τὴν ψυχὴν καθ- 
ἔλχουσα, 'O δὲ Θεὸς, ὃ ποιήσας τὸν ἄνθρωπον, ἢ 
ἀληθινὴ ἐστὶ ζωὴ. 'O οὖν ἀπολέσας τὴν πρὸς τὸν 
Θεόν ὁμοιότητα ἀπώλεσε τὴν πρὸς τὴν ξωὴν οἷ- 
χειοτητα τὸν δὲ ἐχτὸς τοῦ Θεοῦ ὄντα, ἐν τῇ μαχα- 
pix ζωῇ γενέσθαι ἀμήχανον, Οὐχοῦν ἐπανέλθωμεν 
εἰς τὴν ἐξ ἀρχῆς χάριν, ἧς διὰ τῆς ἁμαρτίας ἢ λλο- 
Reg. prinius βαπτίσματος ἐξ ὕϑατος, 

36) Reg. primus τὸ ἀποδύσασθαι, 

41) Diraque editio et Heg, seeundus: πότήριον, 


τοῦ Θεοῦ, Alii duo mss, ποτήριον τοῦ Kuptov, 
(38) Reg. primus ὑπὲρ ἥμωνν 


EJUSDEM SERMO ASCETICUS. 
1. Homo ad imaginem et simiitudinem Dei fa- 
ctus esl (Gen. 1, 26) : sed peccatum, anima ad vi- 
tiosas cupidilates impulsa, deformavit imaginis 
pulchritudinem, leus autem, qui hominem con- 
didil, vera est vita. llaque qui Dei similitudinem 
amisit, is perdidit vitae consortium ; qui vero ex- 
Ira Deum est, vitam bealatm degere non polest. Re- 
vertamur igiturad gratiam initio nobis concessam, 
ex qua excidimus per peccaturr : et rursus juxta 
(39) Reg. tertius διδασχαλίας, καὶ τὸ d. 
λήλους' nec amplius eo in eodiee repetitur illt 
τὶ ἴδιον eerie cce mci | "^ 
40) Sic Regii prinius et lertius, Lo * esl Ii: 
ἐπι ν ἷς vulgatis S ri E 










871 


S. BASILII MAGNI 


872 


Deiimagiuem exornemus nosmetipsos, ac condi- À τριώθημεν. Καὶ πάλιν xark τὸν τοῦ Θεοῦ εἰχόνα 


tori per omnem aflectuum vacuitatem similes effi- 
ciamur. Qui enim in seipso, quoad ejus fieri po- 
test, illam divinee nature ab affectibus vacuitatem 
imitatus fuerit, is in sua ipsius anima Dei imagi- 
nem in integrum restituit. Qui autem effectus est 
Deo siwrilis juxta eum quem diximus modum, om- 
nino etiam divine vitee adeptus est similitudinem, 
perpetuo in 319 «eterna illa beatitudine mansu- 
rus. Itaque si per affectuum vacuitatem rursus 
Dei imag:nem recupereinus, viteeque perpetuita- 
tem nobis impertiat Dei similitudo, caeteris omni- 
bus neglectis, huc studium convertamus ut anima 
nostra nullius unquam vitii tyrannide opprima- 
tur ; sed mens nostra immota et insuperabilis per- 


ἑαυτοὺς χα)λωπίσωμεν, διὰ τῆς ἀκαϑείας ὁμοιω- 
θέντες τὼ χτίσαντι. Ὃ γὰρ τὸ ἀπαθὲς τῆς θείας φύ- 
σιως, χαθὼς ἐστι δυνατὸν, ἐφ᾽ ἑαυτοῦ μἱμῃησάμενος, 
οὗτος ἐπανέλαδεν ἐπὶ τῆς ἰδίας ψυχῆς τοῦ Θεοῦ τὴν 
εἰκόνα. 'O δὲ ὁμοιωθεὶς τὼ O9 χατὰ τὸν pairs. 
τρόπον͵ χαὶ τῆς θείας Dod. ἐχτήσατο πάντως TD 
ὁμοιότητα, εἰς τὸ διηνεκὲς παραμένων τῇ ἀϊδίῳ 
μαχαριότητι. Εἰ οὖν διὰ τῆς ἀπαθείας τὸν εἰχόνα 
τοῦ Θεοῦ πάλιν ἀναλαμβάνομεν, ἡ δὲ πρὸς τὸν Θεὸν 
ὁμοιότης τὸ διηνεχὲς τὸς Cede ἡμῖν χαρίζεται, su 
των ἀμελήσαντες τῶν ἄλλων, ταύτης γενώμεθα τῆς 
σπουδῆς, ὥστε μηδενὶ πάθει μηδέποτε χαταδυνα- 
στευθῆναι ἡμῶν rà» ψυχὰν, ἀλλ᾽ ἀχλινᾷ χαὶ ἀχατέ- 
ὄλητον ἐν ταῖς τῶν πειρασμῶν προσβολαῖς tip 


maneat in tentationum assultibus, ut divine bea- B διάνοιαν ἡμῶν διαμένειν, ἵνκ γενώμεϑα τῆς θείας 


titudinis fiamus participes. Huic autem studio ud- 
jumento est virginitas, iis qui ratione duce id do- 
num coluerint. Non enim in sola a procreandis 
liberis abstinentia constituitur virginitatis donum ; 


sed vita omnis viteque ratio ac mores virginita- 


tem excolere debent, sic ut celibis integritas in 
omni studio appareat. Fieri enim potest, ut ali- 
quis sermone etiam stuprum et oculis adulterium 
committat, audituque polluatur, ac inquinamen- 
tum recipiat in corde, perque cibi ac potus intem- 
perantiam extra castimonie terminos. egrediatur. 
Nam qui in his omnibus intra virginitatis limites 
seipsum per continentiam continet, revera osten- 
dit in semetipso perfectum et omnibus numeris 
absolutum virginitatis donum. 

2. Quamobrem si desideremus anime nostre 
characterem per affectuum vacuitatem ad Dei si- 
militudinem componi et exornari, ut hoc pacto 


etiam a nobis vita sempiterna comparetur, atten- 


damus nobismetipsis, ne forte quidpium promis- 
sione indignum perpetrantes, prolato adversum 
Ananiam judicio efficiamur obnoxii. Nam Ananie 
initio licebat possessionem suam Deo non pollice;i 
ac vovere: sed postquam ad humanam gloriam 
respiciens, possessionem suam Deo per polli-ita- 
tionem consecravit, ut homiuibus ob munifl.entiam 
esset admirationi, parte pretii seposita, ejusmodi 
adversum se indignationem Domini commovit, cu- 
jus Petrus minister fuit, ut ne penitentie quidem 


μαχαριότητος μέτοχοι. Τῆς δὲ τοιαύτης σπουϑᾶς 
συνεργὸς ἐστιν ἡ παρθενία, τοῖς κατὰ λόγον μετιοῦσι 
τοῦτο τὸ χάρισμα. Οὐ γὰρ ἐν μόνῳ τῷ φείσασθαι 
τῆς παιδοποιίας κατορθοῦται τὸ χάρισμα τῆς παρ» 
θενίας, ἀλλ᾽ ἅπας (AM) ὁ βίος καὶ à ζωὴ x«i. τὸ ὅθος 
παρθενεύειν ὀφεῶει, διὰ παντὸς ἐκιτηδεύματος τοῦ 
ἀγάμου τὸν ἀφθορίαν ἐπιδειχνύμενος. Ἔστι γὰρ καὶ 
λόγῳ πορνεῦσαι, χαὶ ὀφθαλμῷ μοιχεῦσαι, xoi δι᾽ 
ἀχοῆς μολυνθῆναι͵ καὶ rJ χαρδία μίασμα δέξασθαι, 
xal τῇ περὶ τὴν βρῶσιν xai πόσιν ἀμετρία ἐκπεσεῖν 
τῶν ὅρων τῆς σωφροσύνης. Ὁ γὰρ ἐν τούτοις πᾶσιν 
ὑπὸ τὸν χανόνα τῆς παρθενίας ἑαντὸν ἐγκρατείᾳ 
φυλάσσων ἀληθῶς δείχννυσι τελείαν ἐν ἑκυτῷ διὰ παάν- 
τῶν ἀπυρτισμένην τῆς παρθενίας τὸν χάριν. 


2. Οὐχοῦν εἴπερ ἐπιθυμοῦμεν χαθ᾽ ὁμοιὄτοτα τῷ 
Θεοῦ τὸν χαραχτῆρα τῆς ψνχῆς ὑμῶν διὰ τῶς ἀτε- 
θείας χαλλωπισθᾷναι, ἵνα διὰ τούτον καὶ ὁ τῶς ζωῆς 
ἡμῖν ἀϊδιότης προσγένηται, προσέχωμεν ἑαυτοῖς, 
μήέπον τι τῆς ἐπαγγελίας ἀνάξιον ποιοῦντες, ὑπὸ τὸ 
χρῖμα τοῦ ᾿Ανανίου γενώμεθα (432). ᾿Εξᾷῶν γὰρ τῷ 
᾿Ανανία τὴν ἀρχὴν μὴ ἐπαγγεΐλασθαι τῷ Θεῶ ri» 
χτῆσιν' ἀλλ᾽ ἐπειδὴ, πρὸς τὴν ἀνθρωπίνην ἀπιδὼν 
ϑόξαν, τὸ μὲν κτῆμα διὰ τῆς ἐπαγγελέας τῷ Θεῷ 
ἀφιέρωσεν, ὡς ἂν θαυμασθείη παρὰ τῶν ἀνθρώπων 
ἐπὶ τῇ φιλοτιμία, Tov τιμήματος -δὲ ἐνοσφέσατε, 
τοιαύτην ἐχίνησε χαθ᾽ ἐαντοὺ τοῦ Κυρίου τὸν ἀγι» 
νάχτησιν, ἧς ὑπιρέτης ὁ Πέτρος ἦν, ὥς μηϑὲ μ᾿ 
τανοίας προθεσμίαν (43) εὑρεῖν. Οὐχοῦν πρὸ τῆς ἐπα» 


spatium inveuiret (Act. v, 1-5). Quapropter ante p γελίας τοῦ σεμνοῦ βίον ἕξεστι τῷ βονλομένῳ, κατὰ 


vite religiose professionem quilibet potest juxta 
id quod concessum ac legitimum est, vite com- 
mo«da amplecti, ac nuptiarum societati se dedere: 
sed ubi jain professus est, seipsum Deo custodire 
debet, veluti sacrum quoddam donum, ne sacrile- 
gii damnationem subeat, si corpus per professio- 
nem Deo dicatum rursus communis vite iministe- 


(44) Reg. tertius ἀλλὰ πᾶς. 

(42) Editio Paris. χρῖμα τοῦ ἐναντίου γενώμεθα, 
pessime. Edito Ven.et Regii primus et tertius χρῖμα 
τοῦ ᾿Ανανίον, optime. 

(13: Utraque editio μετανοίας θύραν. ut ne ρωηΐ- 
tentig quidem ostwin reperiret, durius. Hegii pri- 


τὸ συγχεχωρημένον xal ἔννομον, εἰς ἀκολουθίαν 
βίου ἔλθεὶν (44), καὶ ἑαυτὸν ἐπιδούναι τῇ συζυγίαι τοῦ 
γάμον: προληφθέντα δὲ διὰ τῆς οἰκείας ὁμολογέας, 
φυλάσσειν προσήχει ἑαντὸν τῷ Θεῷ, καθάπερ τι 
τῶν ἱερῶν ἀναθημάτων, ὡς ἂν μὴ τῷ τῆς ἐεροσυ- 
λίας ἐνέχοιτο χρίματι, τὸ ἀφιερωμένον διὰ τῆς 
ἐπαγγελίας τῷ Θεῷ σῶμα πάλιν τῇ τοῦ κοινοῦ βέον 


mus οἱ tertius μετανοίας προθεσμίαν, mitius et 
verius. 

(44) Horum verborum, εἰς ἀχολουθέαν 
ἐλθεῖν, hiec est. sententia : [icef res vilae conve- 
nientes et accomodas seligere, hoc est, commo- 
da vite amplecti licet, . 


873 

ὑπηοισία χαταῤουπώσας. 
ποὺ: τὸ ὃν sido τοῦ πάθους θλέπων, χαθὼς τινῖς οἷον- 
ται. ἐν υὐνη τῇ τοὺ σώματος φυλαχῇ τὸ χατόοθωμα τῆς 
παοθενίας πεοιτώτοντις, ἀλλὰ τὸ χατὰ πάντα τρόπον 
παθητιχὴς διαθέσεω:, τὸν uf)hevtm ψυλάστειν ἑαυτὸν 
τῷ Θεῷ μηδενὶ τῶν χοταιχῶν παθημάτων iuuo)v»61- 
vat, Οογὴ xxi ψθόνος, x«i μνησιχαχία, ψεῦδος xai 
ὑπερηφανία, μεττωρισμὸς χαὶ ἀχαιρολογία, προσευχῶν 
ἀργία, καὶ ἢ περὶ τὰ μὴ ὄντα ἐπιθυμία, ἐντολῶν GA EU, 
καὶ χαλλωπισμὸς ἑματίων, ποοσώπων ὡραϊσμὸς, χαὶ 
συντυχίαι χαὶ ὁμιλίαι, ἔξωθεν τοῦ ποέποντὸός τι χαὶ 
ἀναγχαίου γινόμεναι " ταῦτα πάντα τοσαύτης ἄξια πα- 
ραφυλακῆς ἔστι τῷ διὰ τῆς παοθενίας αριεορώσαντι τῷ 
Θεῷ ἑαυτὸν, ὡς τὸν ἴσον (48), μικοοῦ δεῖν, χίνδυνον 
εἶναι, ἐνέ τε τούτων συνενεχθῆναι, xat ἐν τῇ ἀπειογ μένη 
ἁμαοτίᾳα γενέσθαι, VMvra γὰρ τὰ διὰ πάθους γινόμενα 
λυμαίνεταέ πως τῇ τῆς ψυχῆς χαθαοότητι, χαὶ ποὸς τὴν 
θείαν ἐμποδίζειξζξωήν, Ποὸς ταῦτα τοίνυν χοὺ βλέπειν 
τὸν ἀποταξάμενον τὸ βίῳ, ὡς μηδενὶ τρόπῳ τὸ τοῦ 
Θεοῦ σχεῦος ἑαυτὸν τῇ ἐμπαθεῖ χοήσει χαταμολύνξιν, 
Δογίξεσθαι δὲ ἐκεῖνο μάλιστα (46: χρή, ὅτι, διαῤὰς τὰ 
μέτρα τῆς ἀνηρωπίνης ψύσιως, πρὸς τὴν ἀσώματον πο- 
λιτείαν ἑαυτὸν μετέστησεν ὁ τὸν τῶν ἀγγῶμων βίον ἔλό- 
μῖνος. Ἴδιον γὰρ τοῦτο τὸς ἀγγελικῆς ἔστι φύσεως, τὸ 
ἀπηλλάχθαι τῆς γαμικῆς σνξυγίας, μηδὲ πρὸς ἄλλο τι 
κάλλος μιτεωρίζεσθαι, ἀλλ᾽ εἰς τὸ θεῖον πρόσωπον διη- 
νεχῶς ἀτενίξειν. Ὁ τοίνυν πρὸς τὴν ἀγγελιχὴν ἀξίαν 
μεταταξάμενος, εἰ τοῖς ἀνθρώπϑνοις ἐμμολύνοιτο αθεσιν, 
ὅμοιός ἔστι δορὰ παρδάλεως, ἧς οὔτε λευχὴ παντελῶς 
ἡ θρὶξ οὔτε μῆλαινα διόλου, ἀλλὰ τῇ μίξει τῶν ἑτερο- 
χροούντων διεστιγμένη, οὔτε ἐν τοῖς μῶλασιν, οὔτε dy 
τοῖς λευχοῖς ἀριθμεῖται. Ταῦτα μὲν οὖν χοινοτέρα τις 
ἔστω παραγγελία τῶν τὸν ἐγχρατῇ χαὶ ἀγνὸν βέον 
προτλομένων. 


3. ᾿Ἐπειδὴ δὲ χρὴ xai περὶ τῶν xa0' ἕχαστον ἀχρι- 
βῶς διιλέσθαι, ἀναγκαῖον ἂν εἴη δι’ ὀλίγων χαταλι- 
πεῖν x«i περὶ τούτων ὑπόμνημα. Οἱ χωρισθέντες 
τοῦ χοινοῦ βίον, xai ποὸς τὴν θειοτέραν ξωὴν ἑαυ- 
τούς ἀσχοῦντες, μὴ ἐφ᾽ ἑαντῶν (47), μηδὲ χαταμό- 
νας ἀσχείσθωσαν. ᾿Ἐμμάρτυρον *9p εἶναι προσήχει 
τὸν τοιοῦτον βίον, ὡς ἂν ἐχτὸς εἶναι πονηρᾶς ὑπ- 
οψίας. Καὶ ὥσπερ ὁ πνευματιχὸς νόμος οὐχ ἐλάττονας 
εἶναι τῶν δέχα (48) βούλεται τοὺς τὸ μυστιχὸν πάσχα 
ἐσθίοντας" οὕτως χρὴ ἐνταῦθα πλεονάζειν μᾶλλον 
& λαττοῦσθαι τὸν δεχάδα τῶν τὴν πνευματιχὴν πο- 
λιτείαν συνασχουμένων (49). ᾿Αρχηγὸς εἷς τῆς εὐσχη- 
μοσύνης τοῦ βίου προχαθεξέσθω, ἐν δοχιμασίᾳ βίον 
xxi ἤθους x«i πάσης χοσμίας ἀναστροφξς τῶν λοι- 

(45) Illud, ὡς τὸν ἴσον, accersitum est ex Regiis 


primo et tertio. Ibidem voces μικροῦ δεῖν in Reg. 
primo non leguntur. 


(&0) Edit. ἐκεῖνα μάλιστα. At duo mss. ἐκεῖνο. 
(47) Ita loquens Basilius, μὴ ἐφ᾽ ἑαυτῶν, docet 
opus esse viro aliquo perito, si quis asccticam 


disciplinam discere cupiat. Hic desinit tertius co- 
dex legius. 


ParRorL. Gn. XXXI. 


SEHMO ASCETICUS 


Λέγω δὲ τοῦτο, οὐ μόνον À Tio contaminet. Atque hoc dico, non unum fantum- 


875 


modo vitii genus spectans,quemadmodum opinan- 
tur quidam, qui in sola corporis custcdia virgini- 
tatis virtutem constituunt ; sed respicio ad omnem 
vitiose affectionis speciem, sic ut nullo mundano 
vitio inquinetur qui seipsum Deo custodire studet. 
Ira, invidia, injuriarum illatarum memoria, men- 
dacium, superbia, mentis evagatio, intempestiva 
garrulitas, segnilies in orando, eorum quie non 
sunt cupiditas, in mandatis perficiendis negligen- 
tia, vestimentorum ornamentum, 390 faciei cul- 
tus, congressiones, colloquia preter decorum et 
sine necessitate habita; hsec omnia quam diligen- 
tissime sunt cavenda ab eo qui per virginitatem 
Deo seipsum consecravit: siquidem propemodum 
equale est periculum in unum aliquod horum de- 
Jabi, et in vetito peccato versari. Omnia enim que 
ex vitioso animi affectu fiunt,corrumpunt quodam- 
modo anime puritatem, suntque vitee divine im- 
pedimento. Ad heec igitur respiciat oportet, qui 
seculo nuntium remisit, ut Dei vas, seipsum sci- 
licet, nullo prorsus vitioso usu coinquinet. Illud 
autem maxime est considerandum,quod qui vitam 
angelorum elegit, transtulerit se ad incorpoream 
vite rationem, cum nature humane terminos 
transgressus sit. Hoc enim proprium est angelicae 
nature, a nuptiali societate liberam esse, neque 
ad ullam aliam contemplandam pulchritudinem 
distrahit, sed oculos in divinam faciem assidue in- 
tentos habere. Quamobrem qui jam in angelice 
dignitatis ordinem transivit, si humanis vitiis in- 
quinetur, similis est panthere pelli, cujus sete ne- 
que prorsus albe sunt, neque nigre omnino, sed 
cum sint diversorum colorum mistura distincte et 
interpuncte, neque in nigris numerantur, neque 
in albis. Heec igitur communior quedam sit ad- 
monitio exhortatioque iis qui continentem ac cas- 
tam vitam delegere. 


3. Sed cum de singulis quoque disserere opere 
pretium sit, necesse est de hisetiam brevem re- 


linqui sermonem. Qui ἃ communi vivendi ratione 


. Pecessere, seque exercent in diviniore vite insti- 


D 


tuto, non per se etsine adminiculo exerceantur. 
Convenit enim contestatam esse et spectatam hu- 
jusmodi vitam, ut libera fiat a prava suspicione. 
Et quemadmodum lex spiritualis non vult paucio- 
res esse quam decem, qui mysticum pascha come- 
dant : ita hic eorum qui siinul vitam spiritualem 
excelunt numerum denarium potius augeri oportet 
quam minui. Hanc honestam vivendi rationem 
unus aliquis moderetur, qui ob vit& morumque ac 
omnis modestze conversationis probationem reli- 
(48) Utraque editio τῶν dedic, duodecim. Reg. 
rimus τῶν δέχα, decem : due scriptura idcirco no- 


is visa est verior, quod fiat statim mentio de nu- 
mero denario. Mox editio Ven. et Reg. primus οὔ- 
τως χαὶ ἐνταυῦα T0». 
(49) Reg. primus τῶν χατὰ τὴν πνευυστιχὴν πὸ- 
λιτείαν ἀλλήλοις συνατχο μένον, 


28 


8;5 S. DASILli MAGNI 876 


quis preposilus sit : quin et βίαι! ac. temporis ἃ zà» προχοιθεὶς, συμπαραλαδανομένης χαὶ τὸς 
habeatur ratio ad obtinendas priores partes. Nam χατὰ τὸν 705v» ζλικίας πρὸς τὴν προτίμησιν, Ai- 
quod antiquius est in hominum natura, majorem θεσιμώτερον γώρ πως ἐν TÜ φύσει τῶν ἀνθρώπων τὸ 
quodammodo praefert venerationem. Hic autem, γεραρωτερον (30). Οὗτος δὲ τοσαύτην ἐξουσίαν ἐχέτω, 
fratribus ultro cum docilitate solum et humilitate ἐχουσίως τῆς ἀδελφότητος ἐν εὐπειθεία :εὐνον xai 
obedientibus, tanta potiatur potestate, ut nulli eo- ταπεινουροσύνῃ ὑπαχουνούσῃς, ὥστε μὴ ἐξεῖναι dt- 
rum qui conventum componunt,liceat ipsius γος. δενὶ τῶν χατὰ τὴν συνοδίαν ἀντιβαίνεν τῷ βουλή- 
luntati resistere, cum aliquid eorum que ad ho ματι αὐτοῦ, iv οἷς ὑφηγεῖταί τι τῶν εἰς «277 xue- 
nestatem et viue integritatem conferunt precipit. σύνην τε χαὶ ἀχρίδειαν βίου συμδαλλοιλένων. "AX 
Sed, ut ait Apostolus, constitutis a Deo potestati- ὥσπεο gxau ὁ ᾿Απόστολος, ταῖς ὑπὸ TOU Θεοῦ t9 
bus non resistendum esse (docet enim condemnari ταγμέναις ἐξουσίαις μὴ ἀντιτάσσεσθαι (πρένεσθαι 
eos qui Dei ordinationi resistunt [lom xit, 1, 2)}: γὰρ τοὺς ἀντιτασσομένους TÉ τοῦ Θεοῦ διαταγᾷ). 
ita hic quoque persuasum sit oportet reliquis fra- οὕτω χαὶ ἐνταῦθα πεπεῖσθαι ποοσήχει τὸν λοιπὺὴν 
tribus non fortuito, sed ex divina voluntate da- ἀδελφότητα, μὴ κατὰ τὸ αὐτόματον, ἀλλὰ χατὰ fiv 
tam esse prefecto ejusmodi potestatem, ut is qui θείαν θούλησιν, τὰν τοιαύτην ἐξουσίαν τῷ ἐἑπεστα.- 
secundum Deum est profectus, antistite quidquid B τοῦντι δεδόσθαι, ὥστε ἀνεμπόδιστον γίνεσθαι τὰν 
utile est anime et fructuosum suggerente, aliis χατὰ Θεὸν προκοπὴν, τοῦ μὲν ὑποτιθεμένονυ πᾶν 
vero obedienter bona consilia suscipientibus, mi- ὅσον ψυχωφελές τε χαὶ χρέσιμον, τῶν δὲ ἐν εὐπει- 
nime impediatur. Quoniam 321 igitur prorsus θείᾳ τὰς ἀγαθὰς σνμθονλίας δεχομένων. ᾿Επεὲ οὖν 
convenit ccetum hunc praeposito obedientem esse προσάχει παντὶ τρόπῳ τῷ προεστῶτι εὐπειθῶῇχ, τ 
&c subditum, necesse est in primis talem eligi χαὶ ὑποχείριον εἶναι τὴν συνοδίαν, πρὸ πάντων (5) 
vite hujus moderatorem, ut ilius vita iis, qui ad ἀναγχαῖόν ἐστι τοιοῦτον ἐκλέγεσθαι τὸν καθηγούμενον 
ipsum respiciunt,sit cujusvis virtutis exemplar: τῆς πολιτείας ταύτης, ὡς παντὸς ἀγαθοῦ ὑπόδενγμα 
et, utait Apostolus, qui sobrius sit, temperans, τοῖς πρὸς αὐτὸν ἀπούλέπουσι τὸν ἐχείνον γίνεσθαι 
Inodestus, οἱ δὰ docendum idoneus (ἰ Ttm. 11, 3). βίον" καὶ, ὥς φησιν 6 ᾿Ακόστολος, νηφάλιον, σώ- 
Sic, meo quidem judicio, exploranda est et hujus — 9pova, χόσμιον, διδαχτιχόν. Οὕτω μοι δοκεῖ δεῖν 
vita non solum an temporis spatio senectam attü- — x«i τὸν͵ τούτον ἐξετάζειν βιον, nà μόνον ei τῷ Χρόνω 
gerit (accidit enim cum canitie etiam ac rugisin- τὸ γηραιὸν ἔχοιεν (ἔστι γὰρ καὶ ἐν πολιᾷ xal pvridi 
veniri juveniles mores) : sed preesertim an mores νεωτερίξειν χατὰ τὸ ἦθος) " ἀλλὰ ποοηγουμένως, εἰ 
et agendi ratio per modestiam et gravitatem inea- τὸ ἦθος x«i ὁ τρόπος διὰ κοσμιότητος πεπολέωται, 
nuerint, ut quidquid ab illo dicitur et efficitur, ο ὥστε πᾶν τὸ παρ’ αὐτοῦ λεγόμενόν τε xoi -yuvóuswm 
prolege conventui sit et pro regula. lis autem qui — ἀντὶ νόμου x«i x«wóvog τῷ συνοδίᾳ γίνεσθαι, Ἐπί- 
in ejusmodi vite instituto degunt. convenit hee — voi δὲ τοογῶς πρέπει τοῖς ἐν τῷ τοιούτω f δι 
parandi victus ratio, quam Apostolus precepit, ut — 7o77w, ὧν ὁ ᾿Απόστολος ὑποτίθεται, ἕνα ipyeie- 
manibus operantes honeste panem suum edant (Il. 1:0 ταῖς “,Ξ τὶν εὐσχημόνως τὸν ἑαντῶν ἄοτον 
Thess. 11, 12). Opera autem sunt conficienda, mo- ἐσθίωσι (92). Διατίθεσθαι δὲ προσήχει τὴν ἐργασίαν 
derante sene aliquo vite sanctitnonia probate δὸ ἐπὶ τινος πρεσήύτον, ἐπὶ σεμνότητι βίον μαρτυρου- 
spectato, qui manualia ipsorum opera ac requisi- αἶνου, ὃς χαταλέξει τὰ ἔργα τῶν χειρῶν αὐτῶν πρὸς 
tos usus impendat, ut et illud mandatum implea- τὰς ἐπιξητονλένας χρείας, ets x«i τὸν ἐντολὰν 
tur, quod in sudore ac labore victum comparari κατορθοῦσθαι τὴν κελεύουσαν i» ἱδρῶτι χαὶ πόνῳ 
precipit (Gen. 1, 19), et honestas irreprehensa τὸν τροφὴν πορίζειν, χαὶ εὐσχημοσύνην ἀνεπέλη- 
maneat atque inculpata, cum ob nullam victus ne- πτὸν sei ἄμωμον μένειν, iv τῷ μηϑεμίαν αὐτοῖς 
cessitatem in publicum prodire cogantur. Hic vero ἀνάγκην ἐγγίνεσθαι, διὰ τὸ τὴν τοῦ βίου χρεΐαν δὰ- 
sit optimus servandes continentite modus et regula μοσιεύεσθαι. Ἐγχρατείας δὲ ὁ χάλλεστος ὅρος καὶ 
neque ad voluptatem, neque ad afflictionem car. κανὼν οὗτος ἔστω, τὸ μήτε πρὸς τρυφὴν, gite πρὸς 
nis respicere, sed in utroque immoderantiam fu- D xexonaOütuxv τῆς σαρχὸς (53) βλέπειν, ἀλλὰ geo 
gere, ut neque turbetur ob obesitatem, neque ei ἐν ἑχατέρῳ τὴν ἀμετρίαν, ἵνα μήτε πολυσαρχοῦσα 
ob morbum etlanguorem mandatorum conficien- ταράσσηται, μήτε, νοσώδης γενομένη, ἀδυνατῇ πρὸς 
dorum facultasadimatur. Nam utrinque equalede. τὴν τῶν ἐντολῶν ἐργασίαν. "Iow γὰρ ἐξ ἐχατέρων 
trimentum anime accedit,et cum caro subditanon ἢ βλάδη τῇ ψυχῇ προσγίνεται, καὶ τὸ (84) ἀνυπό- 
est, si videlicetex bona habitudine preeceps aga. — rex:ov εἶναι τὴν σάρχα, δε’ εὐεξίας ἀποσχερτῶσαν 
tur ad indecoros motus, et cum remissa exsoluta, εἰς ἀτόπους ὁρμὰς, xal ὅταν πάρετός τε xul ἐχλε- 
que ac immobilis pre doloribus detinetur. Non λυμένη καὶ ἀχίνητος ὑπὸ ἀλγηδόνων συνέχηται. Οὐ 


(50) Reg. ΡΝ ἡπραρώτερον. Ven. et codex Reg. χαχοπάθειαν τοῦ δώματος, 18]. 
Uu Ita edidimus ex Reg primo. Illud, πρὸ rdv dem idem codex ἀλλὰ βλέπειν ἐν. 

a deerat in vulgatis. 469 Editio Veneta et codex Reg. καὶ τό. Parti 

(52) Utraque editio ἐσθίουσι. Reg. primus ἐσθέωσι xzí deerat in editione Parisiensi. ibidem edi 


Paulo post idem codex ἐπέ τινος πρεσδυτέρου. Ali- tio Paris. x«i dv εὐεξίας ἐν, Vocula χαέ hoo loco ne- 
quanto post codex lteg.-poyiv πορίξεσθαι. que in Reg.libro neque in editione Veneta legitur. 
(93) Editio Paris. χαχοπάθειαν τῆς σαρχός, Editio 


877 


SERMO ASCETICUS 


quo ét σχολὴν ἡ ψυχὴ, ἐν τῇ τοιαύτῃ τοῦ πώματος À enim anime ín tali corporis statu otium est oeu- 


χαταστάσει, πρὸξ τα ἄνω βλέπειν Bau sp lut " OD κατὰ 
πᾶσαν ἀνάγκην πρὸς τὴν τῆς ἡϑύνης αἴσθησιν ἀσχολεῖ- 
ταὶ xb. ἐπικλίνεται; συνταπείνου μένῃ " χακοπαθεία 
τοῦ σώματος. ᾿ 

ἃ, Ἔστω τοίνυν ἢ χρῆσις τῇ “δια σύμμετρος, καὶ 

ὁ οἶνος μήτε βδιλυκτὸς (mto, εἰ ποὸς θεραπείαν πᾶρα- 
λαμδάνοιτο, μῆτε σπουδικξέσθω χωρὶς ἀνώγκης " καὶ τὰ 
din πάντα ὠσαύτος ταῖς χρείαις, μὴ ταῖς ἐπιθνμέαις 
ὑπηρετείτω τῶν ἀτχουμένων, Προσευχῆς γαιρὸς ἔστω 
ἅπας ὁ βίος" αὐλιττα 55] δὲ ἐπειδὴ χρή vert ᾿διαλείμ» 
μασι τὸ σύντονον τῆς ψοῦμῳδίας xui τῆς γονυκλισίας 
διαναπαύειν, ἀχόλον ἡ τέον ταῖς παρὰ τῶν de iuro τετυ- 
πωμένκις εἰς προστυχὴν ὥραις, ψησὶ robo) ἡ μέγας 
Aufid, ὅτι Μεσονύχτιον ἐξηγειρόμην τοῦ ἐξομολογεῖσθαὶ 


los libere surs um attollendi,imo omnino necesse est 
eum de doloris sensu oceupari, et ad ipsum ineli- 
nari, simulque eme vmechgo as uffec- 
lionem. hi idraro Je5 

A. Sit itaque. vitia: δὼ nieeeetitati aecommo- 
dus ae conveniens, neque vinum habeatur ut 
abominandum, si modo ad medelam assurnatur, 
neque studiose paretur eitra necessitatem ; et reli- 
qua omnia simíliter necessariis usibus, non eupi- 
ditatibus inserviant eorum qui vitam ascetieam 
excolunt. Omnis vila tempus sit orandi, Quoniam 
tamen maxime quibusdam intervallis ea eontentio, 
qui ad psallendum et ad genua infleetenda adhi- 
betur, interrumpenda est observande sunt. hore 


(86) σοι ἐπὶ τὰ χρίματα τῆς δικαιοσύνης σὸν. ᾧ καὶ pg a sauelis pro precibus designatie. Ait igitur ma- 


Παῦλος χαὶ Σίλας ἀκολουθοῦντες εὑρίσκονται, γατὰ τὸ 
μεσονύχτιον ἕν τῷ δεσμωτηρίῳ τὸν Θεὸν αἰνοῦντες. 
Εἴτά φησι ὃ αὐτὸς προφήτης " Ἑσπέρας καὶ πρωὶ καὶ 
μεσημδοίας, ᾿Αλλὰ καὶ ἢ τοῦ ἀγίον Πυεύματος stipes 
σία (V1) κατὰ τὴν τρίτην γίνεται ὥρων, γαθῶς ἐν ταῖς 
Πράξεσι μεμαθήχαμεν, ὅτε, δικχλευαξόντων $» τῇ ποις 
κῶν τῶν γλωσσῶν ἐνεργεία τῶν Φαρισαίων τοὺς μαθη- 
τὰς, pues à Πέτρος κὴ μεθύειν τοὺς ταῦτα λαλοῦντας * 
ὥρα γὰρ ἐστι τρίτῃ. Ἢ δὲ ἐνάτη τοῦ Δεσποτιχοῦ πάθους 
ἐστὶ μνημόσννον, τοῦ ὑπὲρ τῆς ἡμιτέοας ξωῆς γενομέ- 

ἷ Me eec ἐπειδὴ φησὶν ὁ Δαδιῆ, ὅτι Ἕπτάκις τῆς ἢμέ- 
ρᾶς ἥνεσά σε ἐπὶ τὰ χρίματα τῆς δικαιοσύνης cou, οἱ 
δὲ μνημουευθέντες τῆς προσευχῆς χαιροὶ οὐ πληροῦσι 
τὴν ἐὐδομαδα τῶν προσευχῶν, τὴν μεσημθδρινὴν προ- 


gnus David : Medía noete. surgebam ad confiten- 
dum Libi, super judicia justitie (ug (Psal cxvut, 
62) : quem et Paulus et Silas seeuti esse compe- 
riuntur, quippe qui media nocte Deum in carcere 
laudaverint (Act, xvi, 25). Deinde dicit idem pro- 
pheta : Vessere et mane et meridie (Psal. viv. 18). 
Quin el Spiritus sanclus circiter horam tertiam 
advenit, velut in Aetis didieimus (Act. rm. 15), 
cum nempe, Phariseis discipulos ob varium lin 
guarum usum 322 irridentibus, ait Petrus ebrios 
eos non esse, qui hiec loquerentur ; quandoqui- 
dem hora erat terlia. llora vero nona memoriam 
refert Dominiez passionis, quie vitze nostre eausa 
suscepta est. Sed, quoniam dicit David :Septies in 


σευχὴν διατμητέον * χαὶ τὴν μὲν πρὸ τοῦ προσενέγκασ- (s dielaudem diri tibi super judicia justitiz tus (Psal, 


θαι τὴν τροφὴν, τὴν δὲ μετὰ τὸ προσενέγκασθαι " ὥστε 
γενέσθαι καὶ ἡμῖν ἐν τύπῳ τὸ ἑπτάκις τῆς ἡμέρας αἷ- 
νεῖν τὸν Θιὸν χατὰ πᾶσαν τῆς ἡμέρας περίοδον, Ai εἴ- 
σοδοι τῶν μὲν γυναιξὶν ἀποχεχλείσθωσαν (58) * ἄνδρες 
δὲ μὴ πάντες εἰσίτωσαν, ἀλλ᾽ ὅσοι ἂν ὑπὸ τοῦ χαθηγου- 
μένον καταπιστευβῶσι τὴν εἴσοδον, Πολλώχις γὰρ ἢ 
ἀδιαφορία τοῦ εἰσιόντος ἀκαίρων λόγων χαὶ ἀνωφελῶν 
διηγημάτων ἀχολουθίαν ταῖς χαρδίαις ἐντέθησεν, εἷς 
ματαίας τε καὶ ἀνωφελεῖς διανοίας ἐκ τῶν ματαίων )u- 
“ων ἐμθάλλει (59). Καὶ διὰ τοῦτο νόμος ἔστω χοινὸς, 
μόνον ἐρωτᾶσθαι τὸν χαθηγούμενον x«i ἀποχρίνεσθαι 
ὑπὲρ ὧν προσῆχει γενέσθαι τινὰ κατὰ ἀνάγχην λόγον" 
τοὺς δὲ λοιποὺς μὴ ἀποχρίνεσϑαι τοῖς ἀδολεσχοῦσιν ἕν 
ὁμιλέαις ματαίαις, ἵνα μὴ συγκαθελχυσθῇ πρὸς τὴν ἂρ- 
γῶν ῥημάτων ἀκολουθίαν, 


ὕ. ᾿Ἀποθήχη δὲ τοῖς πᾶσιν ἔστω μία κοινὴ, χαὶ 
μηδὲν ἴδιον ἑχάστῳ ὀνομαξέσθω- μὴ ἰμάτιον, μὴ 
ὑπόδημα, μὴ ἄλλο ct τῶν πρὸς τὴν ἀναγχαίαν χρείαν 
τοῦ σώματος, ᾿Αλλ᾽ ἐν τῇ ἐξουσίᾳ τοῦ χαθηγουμένου 
à χρῆσις (00) ἔστω, ἐκ τῶν κοινῶν τὸ "reme 


(55) Editio Paris. βίος μάλιστα, ᾿Επεὶ δὲ χρή. Co- 
y^ ; eg. ut τ M eris hm 
) ex Reg. τοῦ ἐξομὸ σασθαι. 
re Idem codex Πνεύματο - Mom Spiritus 
sanct prophetia. Notatu d dies nt quae hic di- 
cuntur de septem horis, quibus oporteat Deumlau- 


cxviia, £64), illa autem orandi tempora,qu:e diximus 
nequaquam explent preeum hebdomada, dividenda 
est meridiana precatio, sie ut pars una anteaquam 
eibus sumatur, allera post aeceptum eibum fiat 
quo eliam ea Dei laudatio quee septies die in toto 
diei eireuitu persolvitur, nobis sit. pro exemplari. 
Aditus ad monasteria obstruatur mulieribus : imo 
non quivis viri ingrediantur, sed quibus praefectus 
ingressum permiserit. Cum enim quilibet sine 
deleetuingreditur,animus plerumqueiuintempesti- 
vos sermones ac inutiles fabulas sese effundit, et 
ex vanis eolloquiis delabitur in vanas inutilesque 
cogitationes. Ob idque lex communis ea sit, ut 
solus prises de iis interrogetur et res; 





p mee necessario sermo aliquis haberi debet. 


minime autem respondeant ceteri iis qui superva- 
caneis colloeutionibus nugantur, ut ne simul ad 
inanium verborum seriem pertráhantur, — 

5. Apolheca autem communis omnium sit, nec 
quidquam ceu cujusvis proprium nominetur, non 
vestimentum, non calceamentum, non quidvis 
aliud quod ad. necessarium corporis usum perti- 
neat. Sed usus sit penes νων dum. ila -—; 


dar 
(68) Godex Reg. ἡννοιξὶν ἀπον) τιέσθωσαν. -— 
El editio λόγων £x ust. Colle Reg. 
Mox idem Jiber vetus ὑπὲ | 
rs ὅδα e Reg. ante yo- 


60) Articulus positus est ex 
ὩΣ χρῆσις, 


881 


SERMO  ASCETICUS. 


882 


ἅπας ἐξοοιξέτθω τοῦ χαταλόγου τῶν ἀσχουμένων. À enim quoquo temporeadmissum,ex equo malum 


'H δὲ χατάνευσις τῆς χεφαλῆς, χαὶ ἡ διὰ τῆς φωνῆς 
συγκατάθεσις ἀντὶ ὄρχου χρινέσθω, x«i τῷ λέγοντι 
χαὶ τῷ ἀχούοντι. Εἰ δέ τίς ἀπιστήσειε τῇ pOX δια- 
δεβαιώσει, κατηγοοίαν τοῦ idiou συνειδότος παρέχε- 
ται ὡς οὐ χατορθώσας ἀψευδὲς ἐν λόγῳ, x«i διὰ 
τοῦτο ἐν τοῖς πλημμωμελοῦσι ταχθήσεται ὑπὸ τοῦ προ- 
χαθηγουμένον, χαὶ ἐπιτιμίῳ θεραπεύοντέ σωγοο- 
νισθήσεται. Τῆς ἡμέρας παριλθούσης, καὶ παντὸς 
ἔογου εἰς πέρας ἐλθόντος, σωματιχοῦ τε καὶ πνευ- 
ματιχοῦ, ποὸ τῆς ἀναπαύσεως ἀναχρίνεσθαι προσ- 
ἥχει τὸ συνειδὸς ἑκώστου ὑπὸ τῆς ἰδίας χαρδίας, Καὶ 
εἰ τι γέγονε παρὰ τὸ δέον, ἣ ἐνθύμημα τῶν ἀπηγορευ- 
μτνῶν. ἢ λόγος ἔξω τοῦ χαθήκοντος, ἣ περὶ τὴν ποοσ- 
ευχὴν ῥᾳθυμία, ἣ ἀχηδιατμος τῆς ψαλαωδίας, ὃ τοῦ 
χοινοῦ βίου ἐπιθυμία, μὴ ἐπιχρνπτέσθω τὸ πλημωέ- 
λημα, ἀλλὰ τῷ χοινῷ ἐξαγγελλέτω, ὡς ἂν διὰ χοινῷς 
ποοσευχῆς ὑεοαπέυθ τὸ παάῦος τοῦ συνενεχθέντος 
τῷ τοιούτω χαχῷ. 


est. Omne quidem juramentum exterminetur e 
monachorum coetu : habeatur vero pro juramento 
nutus capitis, aut assensus per vocem datus, 
sive quis loquatur, sive audiat. Si quis autem 
fidem non habuerit nude affirmationi, is suam 
ipsius conscientiam arguit proditque, tanquam 
qui non dixerit verurn inter loquendum, ob idque 
in delinquentium numerum referetur a preposito, 
et poena medicinali castigabitur. Completo jam 
die, omnique opere tum corporali tum spirituali 
absoluto, par est uuumquemque in corde suo ante 
quietem suam ipsius conscientiam examinare. Et 
si quid contigit preter decorum, sive cogitatio 
interdicta, aut colloquium preter officium, aut in 
orando segnities, aut in psallendo negligentia, aut 
communis vitee desiderium nequaquam occultet 
peccatum, sed coetui confiteatur, ut morbus illius 
qui in ejusmodi malum incidit, per communem 
precationem sanetur. 





TOY ΑΥ̓ΤΟΥ͂ AOPOZ AXKHTIKOS (70). 

|. O ἀγσκητιχὸς βίος ἕνα σχοπὸν ἔχει, τὴν τῆς 
ψυχῆς σωτηοίαν, χαί διὶ πᾶν (14) τό δυνάμενον πρὸς 
αὐτὴν συνιργῆσαι τὴν πρόθεσιν, ὡς θείαν ἐντολὴν 
οὕτω μετὰ φόδου παοαφυλάττειν, Οὐδὲ γὰο αὐταὶ 
αἰ ἐντολχὶ τοῦ O15) πρὸς ἀλλὸ τι βλέπουσιν, εἰ μὴ 
ποὸς τὸ σωθῆναι τὸν ὑπαχούοντα, Χρὴ τοίνυν, xaf- 
ἀπερ οἱ ἐπὶ τὸ λουτοὸν εἰσιόντες γυμνοῦνται παντὸς 
τοὺς τῇ ἀσχητικῇ ποοσ- 
ὕλης (72) Burgo γνμνω- 
φιλοσοφίαν γενέσθαι βίον. 
Tó μὲν οὖν προηγούμενόν ἐστι, χαὶ οὗ μάλιστα προσ- 
ἤχει τὸν Χριστιανὸν ἐπιμελεῖσθαί, γνμνωθῆναι τὰ 
χατὰ τὴν χαχίαν πάθη Td mowÜ« τε χαὶ διάφορα, 
δι’ ὧν μολύνεται ἢ ψυχὴ" χρὴ δὲ κατὰ δεύτερον 
λόγον χαὶ τὴν τῶν ὑπαοχόντων ἀποταγὴν κατορθω- 
θζναι τῷ ποὸς τὸν ὑψηλὸν ἀποδλέποντι βίον, διότι 
πολὺν παρέχει πεοιτπασυὸν τῇ ψυχῇ 5 τῶν ὑλιχῶν 
προαχγμάτων ψοοντίς τε x«i ἐπιαῶεια. Ὅταν οὖν 
πλείους, πρὸς τὸν αὐτὸν βλέποντες (73) τῆς σωτη- 
ρίας σχοπὸν, τὴν utt! ἀλλήλων tei» χαταδέξωνται, 
χοὴ τοῦτο πρὸ πάντων ἐν αὐτοῖς χρατηθῆναι, τὸ μίαν 
ἐν πᾶσι χαρδίαν εἶναι, χαὶ θέλημα fv, καὶ μέαν ἐπι- 
θυμίαν, χαὶ, χαθὼς νομοθετεῖ ὁ ᾿Απόστολος, ἔν - 
νέσθαι σῶμα ix διαφόρων μελῶν συνηρωοσμένον 
πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς συνοδίας. Τοῦτο δὶ οὐχ ἔστιν 
ἄλλως χατορθωθῆναι, εἰ μὴ ἐχεῖνο χοατήσειε, τὸ μὲ 
ἐπονολάξεσθαί μήτε ἱμάτιον, 


περιδλήματος, οὕτω χαὶ 
^ ^ hs » , - 
6040417005 τωῇ, πάσης 


», * E 4 
θέντας, ἐντὸς τοῦ χατὰ 


τινι ἀποτιταγμένως 
μήτε σχτύος, αήτε ἄλλο τι τῶν εἰς τὴν χοινὴν ξζωὶν 
χρησιμευόντων, ἵνα ἕχαστον τούτων τῆς χοιίας T, 
καὶ μὴ τοῦ χεχτημένον, Καὶ ὥσπερ ἀνάομοστόν, ἔστι 


codex Reg. ὄοχος μὲν ὥπας. Utraque editio ópxoc ἅπαξ. 
. 60) Utraque editio et codex Combef. τοὺ αὐτοῦ 
49'/«5 ἀτχητιχός, ejusdem sermo asceticus. Reg. pri- 
Inus τοῦ «7700 ὑποτύπωσις ἀσχήσεως χαὶ ποόλογος 
τῶν ὁγων, αδοοί 5 discipling informatio, et reguta- 
rumprologus. Reg. tertius πρόλογος tv ᾧ τίς ὁ axo- 
πὸς τῆς ἀσχήησιως, prologus in quo oslenditur quis 
sit scopus vita asceticz. Itadenique in Colbertino 
Jegitur recentiore manu, τοῦ βατιλείον... ποόληγος 


EJUSDEM SERMO ASCETICUS. 

1. Unus est ascetiese vite scopus, ut consulat 
anime saluti ; et quidquid proposito huic condu- 
cere potest, id sicut divinum mandatum cum ti- 
more observandum est. Neque enim ipsa Dei 
mandataad quidquam aliud spectant, nisi ut salu- 
tem adipiscatur qui eis auscultaverit. Convenit 
igitur, ut quemadmodumqui sein balneum demit- 
tunt omni amictu nudantur, ita etiam qui ad 
asceticum vite genus accedunt, omnire seculi 
hujus exuti, vitam philosophicam ingrediantur. Id 
itaque precipuum est, et cujus 394 maxime cu- 
ram gerere Christianus debet, ut vitiosis affectibus 
qui varii sunt ac diversi, animamque conquinant, 
denudetur : deinde vero oportet, ut qui ad vitam 
sublimem respicit, opes suas ac facultates dere- 
linquat : cum rerumterrenarum cura ac sollicitudo 
magnam in animo aberrationem generent. Cum 
igitur plures ad eumdem salutis scopum intenti, 
communem inter se vitam amplexi fuerint, id 
inter ipsos ante omnia obtineat necesse est, ut 
unum in omnibus sit cor, et voluntas una, unum- 
que desiderium, utque ex Apostoli precepto, omne 
conventus agmen efficiatur unum corpusex diver- 
sis membris coagmentatum (1 Cor. xn, 12). Hoc 
autem aliter fieri non potest, nisi obtinuerit hec 
consuetudo, ut nihil nominatim ac peculiariter 
cuiquam tribuatur, neque vestimentum, neque vas 
neque quidpiam aliud ex iis quse conducunt vitie 
communi, ut singula usibus necessariis, non au- 
tem possessoribus destinentur. Et sicuti vestimen- 


τῶν ἀσχητιχῶν διχτάξιων͵ Basilii... prologus asceti 
corum conslitulionum. ' 

(71) Utraque editio x«t πᾶν. Reg. tertius x«i δεῖ 
πᾶν, Pt ita quoque legitur in Reg. primo, sed manu 
recentiore. Mox. Reg. primus πρὸς ταύτην. 

(72) lllud, πάσης 5 uh ila ad verbum interpre- 
tabere, omni materia exuti. 

(73) Codex Voss, περὶ αὐτὸν βλέποντες. Mox idem 

eX. tv ἑαυτοῖς, 


5. Ξ AIL 
KE. 1- Lili e 0€ 7 - D Od ὭΣ TW - 
D e 2^ 2 c — LR “--τ 
.»— 2 TOLUL UL .4 S.L L.IBAL XAELARGAE 
tA Ὁ 4“... “-- -.-  ρΥ  ΠΞῸἷῸ π, τ χ αν. 
7207 τ πα o LT .24. Lo 5S9 .-»9* 
»t4a9 0-7. 4 — IU CI. VLINA———Ài 

3* ÓJQ 07. fil. cC IÍCI.Ome-— -.- ἢ 
να Ὁ... D. RUE οὐ νη ὁ. 
eO Q0 0 A0? 2174 TUE OU I. ἘΠῚὺ ἃ πὸ 
“ΤΣ 7 oli. 
δι Τὸ Tu ok τυ Δι τὰ IND-AA 

act ct. 3d 0. κι 8 ΩΣ τι δῖ. 
2 xx Z4" . ol c2. lI ZU. NV L wgGk 
4-. : ὦ X .de—. RTI. -.. ἃ PE IEAu.A 

0," UTC... τὸ — GB δι πιὰ» 
Q—Pe*.v no. TEL: LUWL.CLG-* “ὦ ai 1 
fo... — wd 5. εἰ CIÓLAUILTUU.I LTAZE ::}-- 
41 πὸ A £a ΟΣ ΣΡ. ULILDO OC σα Ὑ- 
USot4e Ὡς aT" aDETVIlam]4.R Δ 11, 5» πα. IIO O14 
ro. - XI GBleDoam Lir. τὰ LN o δ: τῷ» 

9 ^ 2. 2 a» bà» Σλειο οὐδ, ^ casar uh a n orm Ll 
2 5-. 2.8 — 2À — c. AT LA bear c um ....... τ au LU ITE 
4&4) πῶς ESILnUmul. ΩΣ Ll loj. a 
atl... 5 ÓMUT Gal. Loo! 00.022 v7 00 C ..7 τσ 


dena o $(eTat dk. T2 2. ει τς LU τς 


PES. A 


pr PIE "^ . [-J- Δ - K.lí2va. -.l '- 
ιν ..-h Lam 2 


o 
ern One ! an^ 


2. 3 l1. .«- A τὸ--- a 
25.,.. va. à ΣΧ πο OUS τ τορι 5 le lo and 
7 5 τινος lelLllal- EE ΤΩΝ 1. 
200 αὶ ἐρῶ MS LEDutld s.2ecl til UTIA 1. 8- 


Rt elm eLÜE aT ne an Tl za. 


mhe-cic im b.m. *- MEUM & —XÀ- Ὁ 
ed. Ab aman 1€.-"al 1l "s De t. : LT. - 2U TJA 


L4 κα τι LER .LA.kLilk LI. uk oll 
Ὁ τῆι δὰ. τπἀτιτ προσ lh n lLLILG SIC. 


PELA RES ἀττὰτν Τὶ 1: τὸ, τοῖς τὶ 


-. 79 
ma vn 


t - oe on »- ite ^". 


-» tela 2—— aL. ba 


&IDLUELUAS. V Lt-X RIA τ 2 I 


Q4UTi LVALQILOIILLU.IRL δὲ Σὰ 3. ΤΌΣΞ "τὸ τἶις- 
“πω άπ ταις 485... οὖς .2πὶ πὶ 
(πεν ε δ τ Σιν τι νιν c ΣΕ ΤΣ Lal. 
UL ALS LLS πῶς RECLSLI. ρῶς 2 Loli1L ἐ-- 
Wee In, ΔΩ ty. δὶ 01 sLLLLILLI τ ΣῈ 
χα oth4f.ACEU. χα ΤΑΣ Στ ΔΌΣ ΣΟ L2 
“75 LZ... ὡς! δα ἃ κοτε ες, Τος τ 25 


- o o- 
€ 4 ss 9 d - 
- 


t..2^',56.tputtet anui. s... :.1...:- 
IGI? uC6PCEBI..LIIB LL. 
δι. 5 “2 ται 1 Ein .efnaoite')s τῶ νὰ τ τ, 90, 
(66.502 7,» )18£0,  H[n6 ῬΙΖΓ Δ ῶζες αὶ ὨλξίζιωΣ, 5 
tout) cofbus ang. t εἰ ἀκ sant οί, aca 
àl.$ pt4antora non €a.n par,.et. .e 62..9 8ι- 
(nus de qpnldis o.zi'o alli-anur. ebGáats.iio07 e qua- 
831,: 148. Un calet o6 in otgzies ἃ ὦ 12 con- 
πῶ VIXetL b, coit onem quilemn ctque 


4. (€? ὦ» 
σ᾿, 6S. 


ndidbanandb 


-. 23.$ 


δὲ δ 


26:^ 1 


πα 


55, Heg. priinns τὸ 27222. 

Ua Mem eedex d^ zz. Necita mnlto post 
(rydeg Nass. et Πρ σι prius e τὸ χα εγεῖσήσι, lteg. 
6r gndns sss) nv gt Two Ari (quie scriptura 
entnarlior fortasse vplibitur, quo brevior est. 

(^, Weg. pnus τῶν 275Uy,2521, Aliquanto 


Det 


55b 


AL. τ 9 τ -— πο — lIn£— x. $ DÀ λχοι- 
Te τ 7.LITCL.. lo ImiT—. —* Taoausz-il:s AT 
ἘΞ IuLélls τὸ £o TEILT pL. c3 κα τὰ 4a» 
LUE - Lon 7r: τον τε ὦ “ὉὮἋὁ ὑπερ TU 


“ΞΞΕΞΩΞ. τῇ, TX. ΣΥ͂Σ τ εστας Sw. 726 
τς ἴτω ἃ Á OGUWETAI C τὦ salle 

πιξξ TRI, κι X πε. ἘΕγχῆται 927€ 
Ξε τῶι τις 


ILU. 


U—- ΚΞ ULL TERTII GCEXUSt.M- 


aM - Ξ — ME. τῷ. S QL.MB Cil. 32D€7 UB; GEM 
za 
Ξ- DUAL g*k Tm-— GE UE Cum Eybpe case i3 εὖτ 
. TIL τῶῪῶ τὸ τος  y317i-9 S€oa644- 
Ξ IX ID -- Gta—RT LP d. ἀκετττ ὑτατὶ 
2329 ICE TLOCUHEDRMEPT,. TIXSIXAEL τῷ £7. EX 
Te e TI FECE W£WL OE.I-£Xi€mm imc Dj xs--3 τι: 
——  EX-.' 4X — ILLE LIDIAILOG  1c:EXS£218I9. πτῶῦτι: 


CcLTECUER xo x rimiT)u STRE. Tho Ra2i2, Dd 
» cm» ἘΞ στ 732739 ha “εἰτουσδνον 
£c. à τὶς τὰς; »97232p50€ rf 
T7Z22z: 


Lon». 
^ —— — Ὅν — 


4. Ξ- στο ΤῚΣ ε "ΣΕΣΣ..Σ, Ζ: EIXLAU 
πὸ. Ξὸς £Ecid Srt. dar τὸ τὸ ἔνε nuc 
-Ξ- 75 Ze. τὸ τι Dia. εἰ τῶι: τὲν τοῦ ἐνὸς 
LosT-i Lom. TET ποτέ τ ESEDE, 32 $i$2 /- 
-- τισι; LiuRz. τε; τεῖσον LPe2;. a2 
- ποπτὸ τὸ μεσ ἐετεσεα τίς jt 73 nceiyn 


00-1 0. σῶς πο ττωτε:. πΞεισδεοτε: D ER 
omo TLOICLOATL τὰ EXARSIT: Y€EZ3O — Wu 


- TAE - TERI .T17ETI- zz Pac 


χαὶ ἐπὶ € 


Lo .—7..—. πὸ -Ξ asuz arl1T0a: Η € mz 
:. olio τῶ “Σ Q.72.4 02-83 πος —2» χα 
— colL. m oc. izm-ucE. ἢ τῷὋ ἂς aij» 7 
Q— πο πὸ M τοιΐτλξι TROTIG4TTLTs; RzÜNU 
Tino. oi if7. στε ca ETIONCR q*-ell τῆς εν 

D..1 (77^ o X τὰς ἔχεσατειπ a: ΣΙ 


τὰς ππεῖτος τοῖς τὸ εξ Ξεσδος ἔχε; PN 


«Αἱ - NN cM. ἐς: 


iriurei€we, τῇῷ air 


£7. τ το Diu TenA τῷ πειεστωτι sí TÉ 
ἔξει ὩΣ M. aáir—-lifelro-u ἔξται τε cGAÀE 
-«-τος to r7 czTTiapé: τῷ ἔξου 
-£no cuoc. 2. Por mig x20 ὁ 
-i: QT Í. 2 TDo i iz Des C. XEX7E Th e(*353- 
πο o i. aii.le.lfCu o clT€  CIASEARRA  ODUY 
il τ: τῶτς cuui ois T: τὸν GeizXV Du 
SD ..Taal πος CA σα ἔσσττι  ERQT22 zr | 
κωῖν πος 12i. TT] ifa ταντι τῷ ευξζῖι 
πτηνόν, 7oQT. 33. 3 Có ἔσσϑτου EACUS [τ 
T7T2:: id. T7. το. Ule RTI.233. AAA € 37-:42 ἔν tob 
; 2n : 26 Tul. DXI TT. τῶν ἀεξωξτοντων au 
ἴσως: ἀπτῖτχ. Τὸ τὸς Tzu TAX. ἔστι δὲ ὅμν; 
ἐ“::Χ dTil-4 T.-..72.R -i 2. 53 διλοίως ris 
τοῦ ilia τὸ ka. Til. Ti. τὸῶῦ 7329$ QuxTo29» ἔχθ' 
AP αν i TLGQ τὸ ἱστὸν ἔχε " $29 TW uks συλ" 


TixfgTo xxt Cc» ἀἰχτετιχὲν σχέσιν ἔστιν [πὶ 


post Coib. 7$ σαν παπγγέλπατε τῷ 7εγονῖ 
21) αἱ dex Colb. χυξες τὸς ixsi»sv βουλῆς. Haw 
long2 codex Vess. et Reg. primus τὸ &oisze 
gutta. uu ᾿ . . . 
(8: Utraque edido i72 ἄπτεται. Antiqui tresl- 
bri ἴσως. 


885 


SERMO ASCETICUS. 


880 


πάντων (19) τῶν ἐν τῇ συνοδία ξώντων εἶναι ra^  À amorem parem ostendere operte pretium est ; sed 


ἐχάστου προσήχει - ἢ δὲ τιμὴ, χατὰ τὸ εὔλογον, ἐπὶ 
τῶν οησιμωτίοων τὸ πλέον ἔξει, ᾿Επειδὴ δὲ ὀφει- 
λέται πάντως (80) εἰσὶ τοῦ ἀλλήλους ἀγαπᾶν τῷ ἴσῳ 
ufrou τῆς διαθέσεως, ἀδίχημα ἐστιν ἐν συνοδίᾳ εὑ- 
οεθῆναι ἰδιαξούσας τινὰς φατρίας καὶ συσχηνίας. 'O 
γὰο τὸν ἕνα ὑπὲρ τοὺς ἄλλους ἀγαπῶν κατηγορεῖ 
ἑαυτοῦ, ὡς (Bl) ἐν τοῖς ἄλλοις μὴ ἔχων τὴν τελείαν 
ἀγάπην. ᾿Ουλίως οὖν ἀπόβλητός ἔστιν ἀπὸ συνοδίας 
ἥ τε ἀποιπὲς um χαὶ ἢ ptouxh διάθεσις. ᾿Απὸ μὲν 
ὰο τῆς μὰχεης ἔχθρα γίνεται - ἀπὸ δὲ -ὃς μεοιχῆς 
ψιλίας x«i ἑταιοίας ὑποψίαε xai φθόνοι “ένονται 
Πανταχοῦ γὰο ἢ τοῦ ἴσου στέοησις ἀοχὴ x«i ὑπόθεσις 
φθόνου x«i ducuivsimg τοῖς ἐλαττουμένοις γίνεται, 
Διὰ τοῦτο xai ἐντολὴν παρὰ Κνοίοῦ ἐλάδοικεν, μι- 
μεῖσύκι τὴν ἀγαθότητα τοῦ ὁμοίως (83) τὸν ὅλιον 
διχαίγις τε χαὶ ἀδέχοις ἐπανατώλοντος. Ὥσπεο οὖν 
ὁ Θεὸς χοινὴν ὀίδωσι πᾶσι τοῦ φωτὸς τὴν μετουσίαν, 
οὕτω χαὶ οὐ μεμηταὶ τοῦ Θεοῦ χοινήν τε χαὶ ὁμότι- 
μὴν τὴν τῆς ἀγάπης ἀχτῖνα ἐπὶ πάντας φεοέτωσαν. 
Ὅπου γὰο ἐλλείπει ὁ ἀγάπη, ἐχεῖ πάντως ἀντεισέρ- 
εται τὸ μῖτος. Εἰ δὲ, χαθώς φησιν Ἰωάννης, Ὃ Θεὸς 
ἀγάπη ἐστὶν, ἀνάγχη (83) πᾶσα τὸ μῖσος εἶναι τὸν 
διχύολον. ᾿Ωσπέο οὖν ὁ τὴν ἀγάπην ἔχων τὸν Θεὸν 
ἔχει, οὕτως ὁ τὸ μῖσος ἔχων τὸν διάδολον ἐν ἑαυτῷ 
τοέψιι. Διὰ τοῦτο προσήχεὶ τὴν uk. ἀγάπην ἴσην 
xal ὁμοίαν παοὰ πάντων τοῖς πᾶσιν εἶναι, τὴν δὲ 
τιμὴν ἐχάτστῳ χατὰ τὸ ποέπον γίνεσθαι. "Eri δὲ τῶν 
οὕτως ἀλλήλοις συναρμοζξομένων, ἢ σωματιχὴ συγ- 
ἡένεια οὐδιν πλέον χατὰ τὲν ἀγάπην ἔξει ^ οὐδὲ, εἴ 


tamen, ut decet, iis qui utiliores sunt, major de- 
feretur honor. Quoniam autem omnino «equali 
amoris mensura sese invicem diligere debent, in- 
juria est privatas quasdam sodalitates ac. contu- 
bernia in conventu reperiri. Qui enim unum pre& 
aliis diligit, is, quod non perfecte cteteros diligat, 
se ipse arguit. Quare ex conventu contentio inde- 
cora, et singularis amor sunt requaliter amandan- 
di. Oritur enim ex contentione inimicitia: ab amici- 
tia vero particulari et sodalitate suspiciones et invi- 
die nascuntur. Cum enim equalitas aufe tur, id 
ubique eis qui ea spoliantur. invidit et od'i origo 
et causa est. Quapropter jussit etiam Domir.us nos 
bonitatem illius qui solem similiter super ju stos ac 
injustos exoriri curat, imitari (Matth. v, 45). Quem- 
admodum igitur Deus ex &equo impertit o1anibus 
lucem, ita et Dei imitatores communem et parem 
charitatis radium in omnes effundant. Uli enim 
deficit charitas, illic utique ejus loco succedit 
odium. Quod si, ut Joannes ait, Deus cha:itas est 
(I Joan. τιν, 16), prorsus necesse est diubolum 
odium esse. Sicut ergo qui habet charitatem, Deum 
habet : sic qui odium habet, is diabolum in seipso 
nutrit. Quamobrem ut »qualis similisque charitas 
quibusvis ab omnibus est exhibenda, ita honor, 
uti addecet, unicuique est tribuendus. In iis autem 
qui sic conjuncti sunt et copulati, non futura est 
major dilectio ob corporalem consanguíinitatem : 
neque si quis quidem germanus alicujus frater sit; 


τις ἀδῶψός τινος x«tà  qdoxm εἴη, ὃ θυγάτηρ, C filiusve, aut filia, is licet cognatione conjunctus, 


ἐν πλείονε διαθέσει ποὸς τὸν τῷ γένει ποοτήκοντα 
παρὰ τοὺς ἄλλους ἡΝνήσεται ἡ χοινωνία τοῦ αἵματος. 
OO γὰο ἐν τούτοις τῇ φύσει ἀχολονθῶν κατηγορεῖ 
ἑαυτοῦ, ὅτι οὕπω τελείως ἀπέστη τῆς φύσιως, ἀλλ᾽ 
. r1 ^ - s ͵ 

ἔτι ὑπὸ σαρχὸς διοιχεῖται, Λόγος δὲ ἀνωφελὴς, xol 
ὁ διὰ τῆς πρὸς ἀλλήλους ὁμιλίας μετεωρισμὸς ἄχαι- 

* , [1] , *^ t 7 [] 
003, ἀπιιογμένος ἔστω. Ah εἴ τε χοήσιμον πρὸς 
οἰχοδολὴν τῶν Ψυχῶν, τοῦτο ποογήχει λαλεῖσθαι 
μόνον, χαὶ αὐτὰ τὰ (84) χοήσιμα εὐτάχτως χατὰ τὸν 
πρέποντα χαιρὸν λαλεῖσθαι παρὰ τῶν τοιούτων προσ- 
ὠπων, οἷς ἐπιτέτραπται τὸ λαλεῖν, Εὶ δέ τις τῶν ὑπο- 
δεεστέρων εἴη, ἀναμενέτω τὴν προτροπὴν (85) τοῦ 
ὑπερέχοντος. Oi δὲ Ψιθυρισμοὶ, χαὶ αἱ πρὸς τὸ 076 
ὁμιλίαι, x«i αὐ διὰ τῶν νευμκάτων σημασίαι, πάντα 


magis quam cieter1 amabitur ob sanguinis com- 
munionem. Qui enim in his naturam sequitur, ís 
nondum ἃ natura perfecte recessisse convincitur, 
sed etiamnum a carne gubernari. Sermo autem 
inutilis, ct inepta mentis avocatio ex mutuo collo- 
quio orta, sint interdicta. Sed si quid animarum 
&dificationi conducit, de eo duntaxat instituendus 
est sermo: imo vero ea ipsa quete ;utilia fuerint, 
modeste et tempore congruenti ab iis quibus sit 
loquendi facvltas, dicenda sunt. 396 Quod si 
quispiam ex inferiorum numero sit, licentiam hanc 
et facultatem a superiore exspectet. Murmuratio- 
nes autem, et collocutiones in aurem, et que per 
nutus fiunt significationes, hec omnia rejiciantur, 


ταῦτα ἀπόῤλητα ἔστω, διότι τὴν τῆς καταλαλιᾶς p eum murmuratio pre se ferat obtrectationis suspi- 


ὑποψίαν ὁ ψιθυρισμὸς ἔχει, χαὶ ἡ διὰ τοῦ νεύματος 
σημασία ἔνδειξιν παρέχει τῷ ἀδελγῷ λανθάνοντος 
ποαματὸς τινος σχαιωρίας. Τὰ δὲ τοικῦτα μίσους 
ἀν ὴ χαὶ ὑποψίας γίνεται. “Ὅταν δὲ ποὸς ἀλλήλους 
Z τις χατὰ ἀνάγχην γινοιένη ducali, τὸ μέτρον τῆς 
ψωνῆς ἢ χοεῖα route (80), ὥστε τῷ μὲν ἐγγὺς ὄντι 


(19) Preepositionem ἐπί addidimus ante vocem 
πάντων, fidein veterum duorum librorum secuti. 

(80) Editio Paris. ὀφειλέται πάντες. Editio Ven. 
et quatuor niss, πάντως, Haud longe editio Paris. 
φρατρίας, Edilio Ven. et tres mss. φατρίας. 

(51) Reim. 1 ἀγαπῶν, χατήγοοος ἑαυτοῦ γίνεται, ὡς. 

(82, Editio utraque et Reg. tertius ἀηγᾳθότητα «2- 
τοῦ ὁμοίως, Alii duo mss. ἀγαθότητα τοῦ ὁμοίως, Ibi- 


cionem, significatio vero, que per nutum datur, 
rem aliquam latentem et malignam fratri indicet, 
Quis autem sunt ejusmodi, odii initium sunt atque 
suspicionis. Cum autem necessarium fuerit mu- 
tuum oolloquium, vocis modum formet necessitas, 
ita uteum qui propinquus est, remissiore voce 


dem Reg, primus ἥλιον αὐτοῦ. 

(83) Codex Colb. ἀνάγχη δέ, Mox idem liber ἔχων 
τὸν ἀντιχείμενου ἕν, 

(81) Reg. primus xai αὐτὰ δὲ τά. Codex Colb. xol 
αὐτὰ di t& ῥέματα tz. MOX duo mss. x. λαλείσθω. 

(83) Reg. primus μενέτω τὴν προτοοπήν. 

(86) Sie Regii primus et tertius. Utraque editio et 
Reg. secundus φωνῆς “οείᾳ ποιείτω, non ita recte, 


— 
num Ui - 
- - ——ÀA— — — -— . - -— - — —' -- — 
— - —— ας Μ᾿ 
Qu -———  — —G— -ππὰ TT — ὧν —— MÁS a —— a - zom- — - - - --- 
— — 
- m—— —— — — mms -——— — ^ — «ὦ — — — — - 
n ——— —HÀ - o — " —— 9 
— " -— e——P m IL — — -- — — — — — € m E - — — Mn 
—- Pr enr T - I "». 
- - 7. πυπαδασπισαι. κα... - - 
- - « - —— — mm ——-—-— — * m c —— TL a — IT. —— Ache " z - - 
- — - n 
- lt -- - -— - 
- - — -— AT — m -— T - —n Du — — — ÓÀ ia — z pr Im Earl 
- -“ I — ARS — τὸ - 
nl -——À -- ——— RÀ ἀπ — — -- üÓÓ— — A - -— τᾶν» ΔῈ 7 τῶν "ὦ ἫΝ -.-- 
— -3:4 
- -:- — -- — A—— o-— τ — πῶ - - - —- --- 
— - — — — — 2 matin - - — —— —— mnc — oam. caciiblitta, - —-— ΒΝ Es at. 
— " - 
a — - —u in ——n— — 0 om UT —- - A A ———7 dae -— Ó— —. - 
m fü - - ΓΙ 
- -« - -—- - 
- u t ÍÜ— "α —— πα.».-- — — “- — -— di. - A————ER -— — — 2 
icm. —K -- --- - 
- - «. -- —— —— --»- -- -—— M —— a — 
- - -- — — —E ue - - imam. - n - [end am uelis - -o- "— ehm -— —  - 
——IဠDd e 
- -- - . τὸ» - —XO à o -- -“- - - —/n o € - 
— -« — RA 0€ A D ns - m — --- "κα -— - — QU mm -— -— απ Σ: 
- -"o- [ 
-—- - -e. —— 4 -- --- — - 
- — — - - —üQ — - — m M —P id —— Lll - "ὦ -.,ὁ᾽ου 
" — —ÀmÀ——— 0 ὁ 
-o—- - - -- 
- lI LT. - LIT—--. -- — —cID. mL mx —. - "m 
-- - 
. 
. --- -. - - — — - — — 
- —— — — D — ————— — ὦ -D——— - —— — -— - PN - ΄ -- 
-— ὦ — MÀ — Ὁ 
-ὔν — —t - -- — a; - 
- m—— wm — HRÓ€— P — B — (5.0. ἀπ» - — ^s—— ἡ. —— nm - - - παῖς — — - Ρ- ΩΣ οὐ - CURED -- 
— — T -- —- 
-— — « αὖὧνὦ IT - -— LI mas —- - 
-— - — -- m o— Áo nfün na — o D ae, "LH M—A— - Ο-- 
— 2 i ale 
- 7m I|[cUe 2 o Uu - CONSUE qe. mam. -- 
— - o—— -— —- --- “Ὁ Ao m -- hee pumt-e—! τ δ UT -. ee ES 
- τι, πὶ * - - - - ΄ DEED. 
- - -— - -. - τῶν» — —— e CON m quan -— δὲ - 
^ ““ .F.-— 
L] - - - - 
- - —— 


— 2 Ll o... LLÁÉ E n - «ἢ 7o CXE--A “---:- χ2.ν -,τ 

---- -«οο.-..... «- Dl. IL τ:ὰῶ -: -- π΄. “-- τ - - δ  ILLALLL. AE τοῖν “-Ξ --ὡἑὦ 
— -. ΡΟ Lll Ll L1 ELI LILLIETU .. T0707 -— τ πα. Σ΄ 07 τι o lI 
- τως... lC2. Lm Lm 5 0 ce σ--- 7 2 7 DO -«— 7  EUmetaac. -- XE 

tl νας —————. LI. - x -- - CUT CED c  IcxRiouuD-s 


2 .- 2QQTII.l c LEL D ILL LI ll ᾿ πσ--- 700 77-7 Ξε A—A— — XR πσνΣ ες ἶ 50 


2-2 - TIL . τοῖς EL -- 7 ἀν - SUI zx --—— cM ITA :- 
LI. — olm l1 o fzlll -.-.-τ- o --— - - T τῶ. χες. τα X 
—- - - το ὦ τοῖλ.-Ξ 25.:- LTD 2 --ςσ 0002 77007.  -—-—— τ---- o ico mx: 
- 2 otc 5. ὡς τ-, τ-οὐὖ πὸ πὰ De DOM τὸ c CTEAUMERTIULAN 

- - -- LL --- iL. lI ——t - "“Ξ- c ct 7 o CLANSGLLGNXUAGSENE. ill 
—-4L o. 2 0t lZL OLD τ’ LL o 7 2 770. - 3 τὸς 0-0 TD aem 
200-2. Q27.10LLO i2-:T.lL- 0i l7. - ὩΣ ππι -τ τῳ τ MES. — aarvizad 
tL lI .: ᾿Ξ -- —31 3 (55 A - --e T τ EIA-4R T- -ατξπεδοεεν: "$^ 
-———— LL 2L. 2 ἘΞ ΠῚ. ctf If: 77 - ΤΣ --— 0m -ItiTEENAO I ATE 
UTILI ΣΦ τε το το 2lILL uoc - 0 0072 0700s T-. o Coumawaax X. 7 XE 

-— 5. LL UC. lll -Ξ -- SOME - To T9 - zm UV c crsmro E-EM 

- 2-571 il Ξι τος. τ n - τσ. tom tcm. — ZXCTialCU. 

— 272 lI- τ. LlLtLl 7x “τ΄ eic... IPwmBNE. WIDE, 

DZLLIL o 0.2007. Ξ. τ: τῦξ- τ. —— τ: D70 0 ——- —- a wu 
eL το πον .-- τ πεν 72-.— - . T B EN . ας. £ZuB.lITRUGD 

--- το - ἀπ΄... LII. — ...:ξ T o τ TU HR I-—-— τπτ ιν 

- --α-. αττς "2 ——— Dom MELLE ΞΕ- ν" -oU 77 comwmA - Ὁ 

"uU lll. DIINXET. 00 1L otl 2-7 τ (007 7otc7* πασχα cmLÜ 

- emn τ lo Q2IAXLO ITRESILL τ- 7 om e. "ci ——R τ ἃ 
oU. C7.2 Ro Ul lo ΤΣ CIL ὩΣ T..—0.7 - - τ “ὁ πσπτ x € ἕ 


- T "PPP , -—— -— - Qt t 7 * - lih £e u - T - - Bib ὝΣΩς :] L T. r3 T 
- —- -—— T "ul — - 9 - -Ξ QA cordia xl τ: I. - - € tI 2—JMET 
. - -— ὦ —-" - . - — - - ^ "Ame 
en — ——— - “Ξ..-. ---- ^ — - 


- (00 τοι στ τ τὺ E Στ: πὸ e . 077 7L Yc*?enf αἴας d 
uoivUmT ἃ -- τ 7a Dons OxJTZEDI Ceu cCOC5 κῃ, al ΣῊΝ; τε 


Co del QUIM t.e v.v 70 vy4T cimo τἴσπεΞ. E€KXX- TL CORLLL I dàadilcidume- ^- Ries 193. 


PROOEMIUM IN REGULAS FUSIUS TRACTATAS 








TOY ΑΥ̓ΤΟΥ͂ OPOI ΚΑΤᾺ IIAATOX. 


EJUSDEM 


REGUL/E FUSIUS TRACTAT AE. 


IIPOOIMION (93). 

1. Ἐπειδὴ Θεοῦ χάριτι ἕν ὀνόματι τοῦ Κυρίου 
ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ συνεληλύθαμεν εἰς ταυτὸν οἱ 
ἕνα x«i τὸν αὐτὸν σχοπὸν τοῦ βίου τοῦ χατ᾽ εὐσέδειαν 
ἐνστησάμενοι (94) χαὶ ὑμεῖς μὲν εὔδηλοί ἔστε 
μαθεῖν τι τῶν πρὸς σωτηρίαν ἐπιποθοῦντες, ἐμοὶ 
δὲ ἀνά χη ἀναγγῶλειν τὰ διχαιώματα τοῦ Θεοῦ, 
νυχτὸς x«i ἡμέρας μεμνημένῳ τοῦ ᾿Αποστόλοῦ λέ- 
οντος, ὅτι Τριιτίαν νύχτα χαὶ ἡμέραν οὐχ ἐπαυ- 
σάμην μετὰ δαχούων νουθετῶν ἕνα ἔχαστον' xat- 
ρὸς δὲ ἐπιτηδτιότατος (05) ἡμῖν ὁ παρὼν. χαὶ τόπος 
οὗτος ἡσυχίαν παρέχων «Xi σχολὴν πᾶσαν ἀπὸ τῶν 
ἔξωθεν θορύδων, συνευξώωμεῦα ἀλλήλοις, ὥστε ἡμᾶς 
μὲν ἐν χαιοῷ τοῖς συνδούλοις ἡμῶν δοῦναι τὸ σιτο- 
Mírptow ὑμᾶς δὲ, λαδόντας τὸν λόγον, ὡς τὴν ἀγα- 
θὴν γῆν, τῶμειον xoi πολυπλασίονα τὸν ἐν διχαιο- 
σύνη χαρπὸν ἀποδοῦναι, χαθὼς γέγραπται, Παρα- 
χαλὼ οὖν ὑμᾶς διὰ τῆς ἀγάπης τοῦ Kupíou ἡμῶν 
"Inzo3 Χριστοῦ, τοῦ δόντος ἑαντὸν ὑπὲρ τῶν ἀἁμαρ- 
τιῶν ἡμῶν (96), ἀψώμεθά ποτε τῆς φροντίδος τῶν 
ψυχῶν ἡμῶν’ λνπηθῶμεν ἐπὶ τῇ ματαιώσει τοῦ 
ποολαθόντος βίου" ἀγωνιτώμεθα ὑπὲρ τῶν μελλὸν- 
των εἰς δόξαν τοῦ Θεοῦ, x«l τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ, 
χαὶ τοῦ ποοσχυνητοῦ χαὶ ἁγίου Πνεύματος. Μὴ τῇ 
ῥαθυμίᾳ x«i τῇ ἐχλύσει ταύτῃ ἐναπομείνωμεν (97), 
χαὶ τὸ μὲν παρὸν ἀεὶ διὰ ῥαθυμίας προϊέμενοι, 
ποὸς δὲ τὸ αὔριον xai τὸ ἐψεξῆς τὴν ἀρχὴν τῶν ἔρ- 
4"? ὑπεοτιθέμενοι, εἶτα χαταληγθέντες ὑπὸ τοῦ 
τὰς ψυχὰς ἡμῶν͵, ἀπαοασχεύαστοι 
τῶν ἀγαθῶν ἔργων, τῆς μὲν χαρᾶς τοῦ νυμφῶνος 


ἀπαιτοῦντος 


1 Act. xx, 34. 3 Matth. xii, 33. ? Tit. τι, 44. 


(93) Edilio Paris. et Basil. τοῦ αὐτοῦ ὅροι xar 
πλάτος. lioooíutow. Codex Voss. ὅροι χατὰ πλάτος, 
Προοίαιον, Codex Colb. τοῦ αὐτοῦ ποόλογος. Codex 
Combef. et alii duo cum editione Veneta τοῦ αὐτοῦ 
600. χατὰ πλάτος. Coisl. primus τοῦ iv ἀγίοις ma- 
τοὺς Ἡμῶν Βασιλείον ἀοχιεπισχόπον Καισαρείας 
Καππαδοκίας ὅροι πρὸς τοὺς χατὰ Θεὸν τὸ ἀσχεῖν 
ποοελομένους. 

(94) Codex Colb. εὐσέῤδειαν συστησάμενοι. Statim 
codex Voss. et alii duo σωτηρίαν ἐπιθνμοῦντες. Mox 
Reg. primus τὸ διχαίωμα. 

(95) Codex Yoss. et Reg. primus ἐπιτήδειος. Nec 


PROCE MIUM. 


1. Quoniam, Deo juvante, in nomine Domini 
nostriJesu Christi simul convenimus nos, qui unum 
et eumdem pie vivendi finem nobis proposuimus, 
vosque quidem non obscure pre vobis fertis, teneri 
vos desiderioaliquid discendieorum qua ad salutem 
pertineant,nihi vero Deijustificationes annuntiandi 
incumbit necessitas, cum nocte ac die sim memor 
Apostoli, qui ait : Per (riennum nocte et die non 
cessavi, cum lacrymis monens unumquemque!; et 
quoniam presens tempus 681 convenientissimum, 
hicque locus preebet silentium, ac prorsus ab exter- 
nis tumultibus immunis est, mutuo simul prece- 
mur, ut nos quidem opportune conservis nostris 
frumenti demensum demus: vos autem accepto 


B sermone, velut bona terra, perfectum et multipli- 


cem justitiee fructum reddatis, sicut scriptum est?. 
Obsecro igitur vos per charitatem Domini nostri 
Jesu Christi, qui dedit semetipsum pro peccatis 
nostris*,simus tandem aliquando de animabus no- 
stris sclliciti, doleamus anteacte vite vanitatem, 
decertemus pro futuris ad gloriam Dei, et Christi 
ipsius, adorandique ac sancti Spiritus. Ne manea- 
mus in socordia hac et dissolutione, neve presens 
quidem tempus per jugem pigritiam amittentes,in 
crastinum vero et in posterum differentes operum 
initium, deinde ab eo qui animas nostras reposcit, 
inventi imparati a bonis operibus, eta nuptialis 


C thalarai gaudio excludamur,et frustra inutiliterque 


ploremus,tunc vite tempus male preteritumlugen 


ita multo post codex Colb. πᾶσαν τὴν ἀπό. 

(96: Codex Voss. διὰ τὸς ἀγάπης τοῦ Πνεύματος 
τοῦ Κυρίου μῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ, χαὶ τοῦ 
ποοσχυνητοῦ τῶν ἀμαρτιῶν δικῶν, corrupte. Habent 
quoque Reg. primus et Coisl. itidem primus δια 
τῆς ἀγάπης τοῦ Πνεύματος τοῦ Κνοίου, Codex Com- 
bef. et alii duo ut in contextu. lllud, τῶν ἁμαρτιῶν, 
deerat in utraque editione. Codex Colb. δόντος ἑαν- 
τὸν εἰς θάνατον υπὲρ τῶν ἀμαοτιῶν ἡμῶν. Haud longe 
codex Colb. ἐπὶ τῇ ματαιότητι. 

(92) Editio Paris. ταύτῃ ἐναπομείναντες. Libri vete- 
res ita, ut in contextu videre licet. 


891 


Nunc tempus acceptabue.inquit. Apostolus. nime 
dies salutis*.Hrec est peenitenti:e tas. il:a remune- 
rationis : heec opere et laboris.illa repen.lens mer- 
cedis; haee toleranti:e, illa solatii. Nunc Deus ad- 
jutor est eorum qui se a via mala convertunt: tune 
horrendusetquem nullus fallet. humanarum a-tio- 
num,verborumqueetcogitationuminquisitor.Nune 
experimur lenitatem,tune justum iu:iicium eogno- 
scemus, cum videlicet resurrexerimus. alii ad sup- 
plicium zternum. alii ad vitam z*ernam. et unus- 
quisque 398 secundum aua ipsius opera recepe- 
rit. Quousque Christo, qui qo: ad. suum «eleste 
regnum voeavit. obsequi ditlerimus ? An non reci- 
piemus nos ad bonam frugei ?an non a consueta 
vivendi ratione zevocabimus nosad Evanzeiil inte- 
gritatem ?An non ob oeulos nobis ponemus illam 
Domini metuendam ac couspicuam diem, in qua 
hos quidem qui ad Dominidexteram persua opera 
accesserint, rezuum edolorum suspieiet, illos vero 
qui ob bonorum operum privationem ad sinistram 
dejecti fuerint, gehenna ignis et tenebre sterne 
involvent./[lic.inquit,erit fletus et stridor dentium*. 


τῶν ἀἡ χθὼν ἔχ ν ἀπευτατζυς. γῖξννχ T4253 EX T5075; 


x^xo945; xxi 9 Ssvjaài τῶν 20977003. 

3, Atqui celorum quidem reznum coneupis-ere 
nos dicimus et tamen de iis quibus comparari po- 
test. nihi! sumus sollieiu : imo tametsi nullum pro 
conficiendo Domini mandato laborem subimus.ni- 
hilominus equales honores ac praemia cum iis qui 
ad mortem usque peccato restiterint, recepturos nos 
esse pr:e mentis nostre vanitate existimamus.Quis 
sementis tempore domi desidens, aut dormiens. 
instante messe manipulis sinum implevit? qui, ex 
vinea a se non plantata nee exeultauvaslegit? lllo- 
rum sunt fructus, quorum et labores :iis qui vice- 
rint, premia et eoronz tribuuntur. Quis unquam 
coronabit eum qui ne accinxit se quidem contra 
adversarium?quandoquidem non modo vinzendum 
est, sedetlegitimedecertandum. juxta Apostolum*; 
hoc est, ne min'mum quidem punctum ex iis quie 
preseriptum sunt, negligendum est :imo singula 
perficienda suut ita,ut nobis jirzeceptum est. Beatus 
enim.inquit,servus quem cum venerit! Dominus, in- 
venerit.nonfacientem utcunque, sed,sicfacientem:. 
Item. Si rectequidem obtuleris, recte autem non di- 


1 Cor. vi, 2... ? Matth. xxv, 30. 


:9$) Codex Colb. νυμφῶνος αποχεισήωμεν 
x1:75702:» ? , sensu non dissimili. Mox codex Voss. 
T2» xxX'w; ποοιθέντα, COdex Colb. τὸν ταχὺς rt0ztw- 
τα. Reg. primus τὸν xxx&; παρελθόντα. Rec. 
tertius et Combef. eum utraque editione τὸν xzzà; 
z2515í»-4. ex quibus omnibus eadem plane sen- 
tentia efficitur. 

79, Antiqui duo libri preter Voss. χαχεῖνο: τὸς 
ut erred oue. 

|) Jta edidimus ex veteribus quatuor libris. 
Utraque editio 225437». x90 i,axux-w», quod 
inutilum erat et decurtatum. 

1? Antqui tres libri ἐπονοίνεον αὐτοῦ. Ibidem 
Codex Colb. $«20tv καὶ δόξαν, et ad gloriam. Hoe 


$ |[ Tim. tt. 5. 


S. BASILH MAGNI 


tes, cum nihil amplius prof:ent peeaitent:bus. A az9£7 555a» | 


B 


C 


.- * *. . * - , 
Δ) Ὁ 9: xXZt X)52074 2487 901083 


zr. τὸν χαχῶς παρτῆζυτα τοῦ "πόνου ὁδυοόύ- 


ης 


^o. * 


ΓΝ a ὦ» "- -, P^. - M z - 
P090 τῦτε 57i πλέου οὐ) ἐξέσται 


τοῖς ἀτταιε)ο- 
AT7M;. Νὺν χαιοὸς εὐποοτθεχτος. τσ ὁ 'Ax$- 
go)»; wi» ξ"έρα πΞοτενία:. Οὗτοῖ ὃ αἰὼν τὲς 
μετανοίας, ἔχεῖνος τῷ; ἀυταπηλόπσεως 99) οὔτος τὸ: 
ὑποελξς, ἐχεῖνο: τῆς Ta54x)X5:4;. Νὺν Sono; 
Tho τπιτιτιφτωυ ἀπὸ 45192 xXuxí; ὁ Θεὸς, τότε 


712740 7t χχὶ χαχτων χαὶ δας TT, (1) εξετα- 
77x; No) τξς πχαχορθυλέας ἀπογαύοατν, τὸτε τὴν 
"»υρδετημδε, ὅταν ἀναστωκῆν, οἱ μὲν 
z2Àz Tt, αὐωγεον, οἱ jJ εἰς lul» αἰώνιον, ol 
4X—1.2-z  iR23179; χατὰ τῆν 72450 αὐτοῦ. Ποὸς τί- 
9A R3'120 27127: 502402 τὴν ὑπαχοὸν τοῦ X5tTT702, 
τοῦ χαλίταντο: ξαῖς εἰς TED ἐπουτάνιον ἑαυτοῦ ι3) 
BzrU:sm) ; Οὐχ ἔκνχ ψομὲν ; οὐχ ἀναχαλεσόμεθα 
ἐχωτὴὺς ἀπὸ τοῦ χατὰ GCuv»x tx βίου ποὸς τὲν 
αχΞιδεχ τοῦ Εὐαγχελίου; Οὐχ ἂν ὀνθαλμοῖς )mpó- 
2452 τῶν Xai2z3 Κυρίου TE» τοζεοὰν ἐχείνην χαὶ 
rco. [à ξ τοὺς zB» τῷ διξιᾶ τοῦ Νυοίου dX 
» πεχξεων πδοξεγγιτΏτας ὀχτιλεία οὐοανῶν ὑποῦ ἐ- 


25 τοὺς 0i πᾶς τῷ ἀοιττεοὺν διὰ τὸν ἐοημέαυ 
ziwat?? χαταχησψει ;, Ἐπεὶ .3) ἔσται, φητὶν, 0 

3. Ἡμεῖς ἦτ βασιλείας “εν clou ἐπεθν:εεῖν λέ- 

"P - '« «Ὁ φ - μ - 4 "] 

VOD. ἐξ ὧν Ji ἵπτὼ αὐτὲς ἐπιτυχεῖν οὐ φροντίξο- 
Ap ἄλλα urjrz πόνον 2-10 ὥτωξςς Μυσίου χα- 
Tz2rg)uiaót (b. τῷ» ἵτων τειχῶν τεὐξετόαι τοῖς ui- 
χυατο πτὸς τὴν ἀωπητίπν αὐτιχαταστάτσι d 


τὲς 73524; οἶχμ (3; xa xar. E χαθεύθδυν, 
τοῦ Üiztza42, τὸν χολπὸν ETAXOCGE τῶν 
: ; τίς ἐτούγττον ἀὐπελῶνα τὸν μὲ xD 
αὐτοῦ πιφυτευεῖν» χαὶ Tiz7 xai» (6) ; Ἔχεδων» 
G0 XZ239i, ὧν XZL δὲ T9»9U αἱ τισὶ χαὶ O0 ατέγα- 


7223 'A3 T0499 


γοῖ τῶν υξυιιχχχότων εἰσὶ. Ti; ποτε (7; στεφανοῖ τὸν 
ὁπότε 02 νεχξ- 
4722 χαὶ υλδαίαως ἄϑλζσαι, χατὰ 


ἀκτὲε ἀπηδόντα X22; τὸν ἀυτιπαλου ; 


σαὶ 3i a5»59, 


τον "AceTTa san τοῦτο di ἔττι τὸ urdt πριρόν μὲν 
Tazuvat Tt τῶν ϑιχτετα, τῶν" οὔτ δὲ ἔκπατον 
TO: 742i, ὡς πονττιτχη δῆλα. Max22i5; 42. 9ττῦ, 
ὁ δ8ουλος ἱἐπιῖνος, ὧν ἔλθων 5 Most; εκ σε, 
οὐι ποιοῦντα ὡς ἔτυχῶ, αὐλὰ ποιοῦντα οὐτῶς 
χαὶ, Ἔν 5292; un ποοτοΐχγεχς, 0054 δὲ uk 


dizi; ξάχοτις. Ἡμεῖς 51. αἰαν ποὺ τῶν ἐντολῶν 
"Luc. xit, 43. 


ipso in loco idem liber πῶς ix»z your. 

.3 Codex Colb. Exit 722. 

(&. Reg. primus ἔντολξς θεν χαταδεχόξενοε. 

(3: Codex Colb. χαιοὺ τὲς 2r»e€; ἔν oxo, fem- 
pore autumnali. 

ὃ) Reg. primus et Voss. πεφψφυτευαΐένον xai πε- 
49714475». lllud, χαὶ xi-2t4n9», in ulraque edi- 
tione desideratur. 

(7: Vocula ποτε addila est ex antiquis duobus 
libris. Mox Rez. primus et codex Voss. κατὰ τὸν 
πύλην. Τοῦτο. Vocula τε quze mox sequitur, de-st 

uidem in vulgatis. sed in mss. tribus reperitur. 

odex Voss. pro παριέναε, habet παρεῖναι. 


893 


PROOEMIUM IN RBGULAS FUSIUS TRACTATAS 


804 


πεποιηχέναι νοκίσαντες (οὐ γὰρ ἂν gun», ὅτι motó- À viseris,peccasti*. Nos vero si vel unicum mandatum 


σαντες πήσαι γὰρ ἀλλἄᾶλων ἔχονται κατὰ τὸν ὑγιῆ 
τοῦ λόγον (8) σχοπὸν ὡς ἐν τῇ λύσει τῆς μιᾶς καὶ 
τὰς λοιπάς ἐξ ἀνάγχης σνγχαταλύεσθαι). οὐχ ἐπὶ 
τοῖς παρεθεῖσι τὸν ὁὀογὸν ἐχδεχόμεθα, ἀλλ’ ἐπὶ τῷ 
χατοοθωθέντι δῆθεν τὰς τιμὰς ἀναμένομεν. O ἐχ 
τῶν δέχα ταλάντὼν τῆς παραχαταθήχης ἕν πὸν ὃ 
δύο παραχατασχὼν, τὰ δὲ λοιπὰ ἀποτίσας, οὐχὶ 
εὐγνώμων διὰ τὴν τῶν πλειόνων ἀπότισιν (9) γνωρίς 
ξεται, ἀλλὰ ἄδικος καὶ πλεονέχτης ἐπὶ τῇ τῶν ἔλατ- 
τόνων ἀποστερήσει ἐλέγχεται. Τί δὲ λέγω ἀποστερή- 
σει ; ὁπότε ὁ (10) τὸ ἐν τάλαντον πιστευθεὶς, εἶτα 
ἀποδοὺς αὐτὸ ἐχεῖνο ὀλόχληρον x«i ἀχέραιον ὃ ὑπο 
εδίξατο, ὅτι μὴ προσειργάσατο τῷ δοθέντι, xazaxpi- 
νεται, Ὃ δέκα ἔτη τὸν πατέρα τιμήσας, μίαν δὲ 


confecisse nos arbitremur (neque enim confecisse 
dixerim : omnia siquidem inter se coherent juxta 
sanam Scripture mentem, sic ut uno exsoluto ne- 
cesse sit alia eliam simul exsolvi), non propter 
violata mandata iram exspeclamus, sed propter 
mandatum peractum premia prestolamur. Qui ex 
decem talentis sibi commissis unum aut alterum re- 
tinuerit, reliqua vero reddiderit, non ideo probus 
declaratur quod majorem partem persolverit, sed 
improbus et avarus esse convincitur ob hano mino- 
ris partis direptionem. Quid &utem dico direptio- 
nem ? quandoquidem cui concreditum fuerat talen- 
tum unum,etiamsi deinde illud ipsum quod acce- 
perat, totum ac integrum reddidisset, tamen pro» 


πληγὴν ὕστερον ἐμθαλῶν μόνην, οὐχ ὡς εὐεργέτης B ptereaquodtradito talento nihil addidit,condemna: 


τιλᾶται, ἀλλ᾽ ὡς πατραλοίας καταδιχάξεται, lloptue 
0ív:s;, φησὶν ὁ Μύριος, μαθητεύσατε πάντα τὰ 
ζύνη, διδάσκοντες αὐτοὺς, οὐχὶ τὰ μὲν τηρεῖν, τῶν 


δὲ ἀμελεῖν, (11), ἀλλὰ τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετει- 
λάμην ὑμῖν... Καὶ ὁ ᾿Απότστολος ἀχολούθως γράψει" 


Μηδέμίαν ἐν μηδενὶ διδόντες προσχοπὴν, ἵνα μὰ 
μωμηθῇ X» διαχονία, ἀλλ᾽ ἐν παντὶ συνιστῶντες 
ἐκυτοὺς ὡς Θεοῦ διάχονοι (12). Εἰ γὰρ μὴ πάντα 
ἡμῖν πρὸς τὸν τῆς σωτηρίας σχοπὸν ἀναγκαῖα ὧν, 
οὐδ᾽ ἂν ἐγράφασαν πᾶσαι αἱ ἐντολαὶ, οὐδ᾽ ἂν πᾶσαι pue 
λαχθῆναι ἀναγκαίως διηγορεύθησαν, Τί μοι τὸ ὄφε)ος 
των ἄλλων κατορθωμάτων, εἰ μίλοιμι, μωρὸν εἰπὼν 
τὸν ἀδελγόν, ἔνοχος ἔσεσθαι τῇ γεέννῳ ; Τί γὰρ ὄφε- 
λος τῆς ἀπὸ τῶν πολλῶν ἐλευθερίας τῷ ὑφ᾽ ἑνὸς xpe- 


tur. Qui per decennium patrem honorevit, 399 et 
postea unam duntaxat plagam incussit,non ut bene 
deillo meritus, honore afficitur,sed condemnatur ut 
parricida. Euntes, inquit Dorainus, docete omnes 
gentes, docentes ipsos, non heee quidem observare, 
illa vero negligere, sed, servare omnia quecungue 
mandavi vobis? . Et Apostolus ratione non dissimili 
scribit ;: Nullam in ulia re dantes offensionem, μέ 
ne vituperetur ministerium, sed in omnibus ezhi- 
éeamus nosmetipsos sicul Dei ministros '?^. Etenim 
si non omnia essent necessaria ad salutis propo- 
situm, non utique omnia mandata fuissent conse 
eripta : neque fuisset sancitum, ut necessario 
servarentur omnia. Ecquid mihi proderunt ecetera 


τουμένῳ εἰς δουλείαν ; 'O “γὰρ ποιῶν, xci τὴν ( recte facia, si propterea quod frairem fetuum 


ἁμαρτίαν δοῦλός ἐστι τῆς ἀμαρτίας. Τί δὲ τὸ κέρδος 
τῆς ἐν πολλοῖς ἀπαθείας τῷ ὑφ᾽ ἑνὸς πάθους φθειρομένῳ 
τὸ σῶμα: 


Bppellavero, eim gehenme addicendus ? Quam 
enim ulilitatem percipit qui a multis liber est, si 
vel uno redigitur in servitutem ἢ Qui enim, inquit, 


facit peccatum, servus est gpeceati !!. Quid etiam cuiquam prodest multorum morborum esse 
expertem, si ipsius corpus vel ab uno morbo oorrumpitur ? 


J. "Apa οὖν, pxci τις (13), τὰ πλήθη τῶν Χρι- 
στιχνῶν Ul φυλάσσοντα κάσας τὰς ἐντολὰς, ἀνόνητον 
ἔξει τὴν τινων φυλακήν , Πρὸς τοῦτο τοῦ μκχαρίου 
"Πέτρον ἀνχμονεῦσαι καλὸν, τοῦ μετὰ τοσαῦτα μὲν 
χατορθώματα, τοιούτους δὲ τοὺς μακαρισμοὺς ἐφ᾽ ἑνὶ 
μόνῳ (44) ἀχούοντος' ᾿Εὰν μὴ νίψω σε, οὐχ ἔχεις 
μέρος μετ᾽ ἐμοῦ. 'E& δὲ λέγειν, ὅτε οὐδὲ αὐτὸ ἐκεῖνο 


3. Ergo, inquiet aliquis, Christiani permulti qui 
omnia non servani preecepta,inutiliterel sine fructu 
aliqua eustodient ? Ad hoc juvat meminisse beati 
Petri, qui postquam tam multa preeclare gesserat, 
taliterque beatus fuerat predicatus, ob unum dun- 
taxat erratum audivit : Si non lavero te, non habe- 
bis partem mecum '*. Oniitto autem dicere, neque 


ῥᾳθυμίας οὐδὲ x«r«ypovécime εἶχεν ἔνδειξιν, ἀλλὰ p) segnitiem neque contemptum, ea re indicari, sed 


τιμᾷς καὶ εὐλαδείας ὧν ἔμφασις. Καὶ μὲν, εἴποι τις 
ἄν, γέφραπται' Πᾶς ὃς ἂν (18) ἐπικαλέσηται τὸ 
ὄνομα Κυρίου, σωθήσεται: ὥστε ἀρκεῖ καὶ αὐτὴ 
ἡ ἐπίχλησις τοῦ ὀνόματος τοῦ Κυρίου σῶσαι τὸν ἐπι» 


* Gen. 1v. 7, 5860. LXX. 9 Matth. xxvin, 19, 20, 
13 Joel iit, 32 


, (8; Editio Ven. et quatuor mss. prreter Voss. 
7t τοῦ σχοποῦ λόγον, Editio Paris. et Basil. ut in 
contextu. 

(9) Utraque editio et duo mss. πλειόνων ἐκπλύ- 
p^»7w. Heg. primus et Colb. et Voss. πλειόνων &xó- 
τίσιν, Teclius. 

. (40) Codex Colb. ὁπότε χαὶ ὁ. Aliquanto post 
idem mss. ὕστερον ἐγχαλούμενος Móvzv. 

. (11) Utraque editio et Reg. secundus τῶν ἄλλων 
ἀμελεῖν" sed vocem ἄλλων delevi, fidem antiquorum 


* || Cor. vi, 3, 4. 


ostendi honorem, atque reverentiam in Dominum 
suam. Sed dicet aliquis : Scriptum est : Quisquis 
invocaverit nomen Domini,salvus erit 13, sicut ei qui 
invocaverit, satis sitipsa nominis Domini invoca- 


11 Joan, vul, 3$. 13 Joan. 1r, 8. 


trium librorum secutus. 

13) Codex Colb. θεοῦ διακόνους. 

13) Reg. tertius φήσει τις. 

(14) Codex Colb. iy' ἕν μόνον, Statim edili αὐτῷ 
éixtívo. At mss, tres αὐτὸ &xsivo, lbidem pro οὐδέ 
legitur ἢ in tribus codicibus. 

13) Vocula &» addita est ex antiquis tribus ]i- 
bris. Nec ita multo post utraque editio τὸν χαλού- 
μενον. At 1588. tres. preter Voss, τὸν ἐπικαλούμενον, 
melius, . 


i- 4:7tawm - σαν τον o Co mL o£ 16 - 
"E - i-— 4 κων (, “πὶ m7. uml OG 
eve ne cce. nf'eU (eco p απ ες τ VINE 
TUAE στ un DO-4o ———(p ocn cle wi: [ame 
Meivf5 nc] ]T ya rue cei coe ge “ἃ VÍ 


ICcUÉID σε 20 7,9 a9 
A2fl. TIME IR i'm τ ρος 


—uL lUe 0s 4e Q1 ] e [0e 9. P ae θα, 


uo li. LOCUM CIT 4 ΚΔ 


i1 i cae Jj clim wipe τ σὰν camas 
fA COsM-Tmp TZGaiDi χουν τ 1c 4p 4 i12 UT 
ecl o7nennt. f CaL oc oem IO 


tIERP "1: 5 τ- 
$uMAÓG: ap 
— s "nt uLIunwmum mnets πὶ; 209 Remi. f! if 
«Mac 7 πὰρ: Vrebipe. ὼς} co ἀφ ong Zoe 2» 
^" eH uite. LI. "LOL JUD I T7TPTRA ED 
Ulm ZA LEC DO —Goen MIDTL nie" mmis CIN E 
ποτ λοι; DimLAD l8üTSEPTADÓ Bl CeLefBIs— 

ΡΣ τοῦς "LImounmnlcio mernlà nia) LezfA- 
Xs. ofImmeneIne HonÜteeuo-—5 up rnmeterns 
fTlolos "ATnuzTIIES ἸΏ ldePum 24cm rmn nm 
ILLLLUI Dems se 1090 j)47C ITler0e9nartise “55... 
ΤῚΣ απ. El X6 Den ICDee mn COlaltuursm- 
IleocIL SGIiaLgPF*T l10&cUHB. ΣΈ τοῖσι δὲς D MD cd- 
EX: 4q1ns láz4lLso TTD LED £og-0 B ΜΠ jes 29 
TAmGs 5" la 330 mum ron zsH-mm- "eme 
.AUI"o S Tl I1 nmages eio. manica 4mgec—rie 
deéulgE LUMLICT GISUESSSIL L4306U. LdA ΤΠ ΣΙΡΤΙΣ Due 
Qu. LETSSZIA DaUTnL S-Éee0TrHectiID Gui 7o Temi 
85: wl 2021s J6ceLSILU TIbB.6sAam ΤῺΔΛ sc 
"9-22 nt T LL εἰππι ΓΙ. $2 210 53 Z25acus 
le€*lsaAua T7272:.]P jü1U11 τὸ Dmzecum ^ — 
t. 10 D5»1$ 1 Το UL 2A RI Leste 25 “Ἐ- 
MIO» Demon Gn tnncjs8üUs ns? $Üm"je-. pun- 


flec count cen cT RI Rm t 


"s güUp4E C... £LCETI: XL OIL oor 


SQUALDEOL.GMmU mI OIBGE τ χα 


wWUACIKTEGe τ δ P2)ÁDad TYPO 1 
«Ἀγ “.2, 


ze7.12023£. 2ER- 
"met Lemon. 
^ALAAIR 95172 7A ThULYALLOLI CERE DUO) ER 
πα Ü.SAACIALESLLTTSBICCóNDGAQTILISI 16 ΙΕ 
pUEARLAA ται LT f». τά Led? I2227 σχῖσ- 
(e ILUe4nhETAIAALATSOQAIISIeTLGZIS ATIATLOCLIML 
C2 ἐρέω σι τὰ 1255. 3 4, X2& το, δῇ. 41 525500 57: 
i Hou Tfo Ih te LIE, LILAAE 2723700. ἃν LATA COCA 
f^t, was et. P Fez ἃ. T5; LL. 5, 9I. TTL ne- 
(iat δχι",, 25.ῶ) deliemt, ἢ τ Ὡ σελ ταν» 
Mex, 1 pn) uv perpe praete*ea 2.2.1557 mer- 
(Anth pep nsvsAL αι Κις ADEL? Ters..um mn;ste- 
num erat ob chanter prestitüm. (ais igtur 
ἌΓ Hom, x, 145. 
Ao Y psal, ἐπὶ, 1. 


'5 Mat'!n, vir, 2'*. 


15, We7. pr.mus. et Voss. Kos». δὲ €oisl. pri- 
Has σ’ 7 75“τ5-, clamantem. 

do We. duo ines, 96 num “τοῦ 002. Aliquanto 
fs! Hey primitus 7452 τοῦτο 07221 67. 

at, odex Golb, 272545279 σι, 

“ἢ. ldem mss Ὑπὸ τὴ 7242. Haud longe Reg. 
titia rinshaato Ty T5577tz0y ένα, 

In, ditiones veteren υτνπτόσσων. Codex Colb. 
^s nr yn Meg primus et tertíins eum Cois. pri- 
Iti torium, wee aliter legitur apud LXX. Ve- 


** Matth. vr. 5. 


Cn TB 


223 E. 


πα: 2 


EZ 7^7. —-L.7 


- 003. ex 
'* 
2t 
—E.Tzl 


J 


-— τ 
- «τὰ s» 


z. Ξέχε uL RES Tode 
-—1—— πα CL nx o5. 7.31712 A- 
--τ — τῆς. m£ 7X3 τις 

2:22 E"X—. 7ELITATUR 


“τσ 4 ITQ2IOGO» RET 


-u: c3 
Ξε: 
M-cIL τῷρ ποῖ τ τσ oco. ᾧ ἐαϑσσει, 
— -: - » χὰ x: πρῶ: fz—31:159. παὶ χεὶ 
—R iE» -3:)- 


-- oido Tue .unc-ȟc. 
-:- τι τ- -πτπτ ul-« 0.79. 7x d£  CE3GILUUU 
foi —— πὶ τσ cum ὩΠΌΣΞΤΟ 1i-A3ez DEXGT 
z^IÍlgs T. DosUbB. ÁO ἐκ coloca imX4zo1IT7RI iD 
- παισὶ ic — 3 04. chan fTuzm oi 
ἐξ ταῖς Ὁ τὸ a lOEDXQ P.xmuu20. NILND. o τῖςουν 


lem. 35 ἃ 
τῖξῶῦ gm. τὰ τῷ 1: Ttc o» "udi EM 

imn. τᾶς.  Wxrzit$. 
Kio λὰ cc Ὅτι ES 
ἐξ τὸ τους CAR CXXXV 


IG T2 δ. Ὅν ΠΣ im) 


LTLIÉAI ΤΈΣΣ ταῦ 


-χία.::: “ὦ 


τωι:  E739»X: 1... 
Στ τωτῷ, τυ Σου: 71 ΤΊΣΙΣ π 7» GT x 


Fez. $ lla» TRI Σ᾿. ΣΟΙ͂ΣΙ igscTrie.—cE CURA"- 
lief] πιστῷ YParIEF Lr» EFolfIES  ÉbeDo(3 


Z22l.TITI- 734 σι σῖῖ Uil :i—ETGg: τ λ ERE 
Ez ^£ 
iX, τι IO στε Two EXE EIDWwG. Koi€Eo T12 ποτῷ 
3p. Το: στὸν ἔπε τὸς: Ax 
S33 mie) {τοῦθ ἔστε c σὲ χετῶτε: Yane 


CITAR τι:τι: ΤΕ: UR OTVITISAOGIIDE . 


Ta ZIEXTZ το 17:273 τὰ 
« 

^f 
£0 EK LXTE κ' χττὸο QTTIITRS Ἐπ: τ τες,  Tz3T*€2 
** Psal xv. 


* TI Cor. uz.3. '*P-ov. xxvm 13. 


lim autem hi: inteil:zas timorem filio dignum, 
cui scilicet :dmisceatur amor. T 

?1 Elidones veteres et duo mss. τὸ χεστειένυ 
x2-i5tzt». Lodex Voss. et Colb. et Reg. primus et 
Coisl. itidem primus za-ic-xs:. Nec ita multo 
post Reg. primus χιτόους ὑποτελεῖ. 

.:22, Legendum £z Aat27x; τῆς δ)απῦς- utin 
sermone τ Symeonis Logothelz, p. 512 : Eequis 
igitur adhuc manente detrimento mercedem per- 
solvat injuriz auctori ? 


801 
ἔχων τὴν τοῦ πατρὸς εὐαρίστησιν, ἐπὶ τοῖς μείζοσιν À 
αὐτὸν εὐγραίνων, τῶν μιχροτάτων ἕνεχεν λυπεῖν αἰἱρή- 
σιται: Πολὺ δὲ πλέον, χαὶ rou ᾿Αποστόλον μεανημέ- 
γος (33), εἰπόντος" Καὶ μὴ λυπεῖτε τὸ Πνεῦμα τὸ 
ἅγιον τοῦ Θεοῦ, ἐν ᾧ ἐσραγίσθητε. 


&. Οἱ τοίνυν τὰς πλείστας τῶν ἐντολῶν παραῦαί- 
voyTt; iv ποίῳ μέρτι τετάχθαι βούλονται; μήτε 
ὡς (24) Πατρὶ ὑπηρετοῦντες τῷ Θεῷ, μήτε ὡς με- 
γάλα ἐπαγγῶλοιένῳ πειθόμενοι, μήτε ὡς Δεσπότη 
δουλεύοντες. Ei γὰρ Πατήρ εἰμι, φησὶν, ἐγώ, ποῦ 
ἐστιν ἢ δόξα μοὺ ; xxi εἰ Κύριός εἰμι ἐγὼ, ποῦ 
ἐστιν ὁ γόῤος uow23); O μὲν γὰρ φοθούμενος 
τὸν Κύριον, ἐν ταῖς ἐντολαῖς αὐτοῦ θελήσει σφό- 
δυα * διὰ δὲ τῆς παραδάσεως τοῦ νόμον τὸν Θεὸν, 
φησὶν, ἀτιμάζεις, Πῶς οὖν, τὸν xa/ ἡδονὴν 9έον τοῦ Β 
χατ᾽ ἐντολὴν προτιμήσαντες, ζωῆς μαχαοιότητα, χαὶ 
ἰσοπολιτείαν (20) τῶν ἀγίων, χαὶ τὰς μετ᾽ ἀγγέλων 
εὐγοοχόύόνας ἐν προσῶπ,» Χριστοῦ ἑαυτοῖς ὑποθώμε. 
θα ; Νυπίας ὄντως φρινὸς (27) νὰ τοιαῦτα ναντάσμα- 
τα. llo; ἔσομαι μετὰ ᾿Ιὼδ, ὁ μηδὲ τὴν τυχοῦσαν θλέ- 
Vt) αττὰ εὐχαριστίας δεξάμενος ; Πῶς μετὰ τοῦ Δα, 
διδ, ὁ μὴ πρὸς τὸν πολέμιον μαχροθύμως διατεθείς ; 
Πῶς μετὰ τοῦ Δανιὴλ, ὁ μὴ μετ᾽ ἐγχρατείας διηνε- 
χοὺς x«i δεήσεως φιλοπόνου τὸν Θεὸν ἐχξητύήσας; 
Ili; μεθ᾽ ἐκάστου τῶν ἀγίων, ὁ μὴ τοῖς ἔχνεσιν αὖ- 
τῶν περιπατήσας ; Τίς οὕτως ἄχριτος ἀθλοθέτης, ὡς 
τῶν (38) ἴσων ἀξιῶσαι στιγάνων τὸν νιχητὴν χαὶ 
τὸν μηδὲν ἠγωνισμένον ; Τίς στρατηγὸς εἰς τὴν με- 
ρίθα τῶν σχύλων ἐξίσον ποτὲ τοῖς νενιχηχόσι τοὺς 
μηδὲ γανέντας ἐπὶ τῆς μάχης ἐχάλεσεν; ᾿Αγαθὸς ὁ 
Θεὸς, ἀλλὰ x«i δίκαιος. Δικαίον δὲ, ἢ πρὸς ἀξίαν ἀν- 
τίδοσις, καθὼς γέγραπται " ᾿Αγάθυνον, Κύριε, τοῖς 
ἀγαθοῖς χαὶ τοῖς εὐθέσι τῇ χαρδίᾳ. Τοὺς δὲ ἐχ- 
χλίνοντας εἰς τὰς στραγγαλιὰς ἀπάξει Κύριος 
ἐογατομένων τὴν ἀνομίαν. ᾿Ἐλεήμων, 
ἀλλὰ (29) x«i χριτής. ᾿Αγαπᾷ γὰρ, φησὶν, ἔλεημο- 
σύνην χαὶ χρίσιν ὁ Κύριος. Διὸ λέγει. "Exov χαὶ 
χρίσιν ἀπομαί σοι, Κύριε, ᾽Ἔμαάθομεν, ἐπὶ (30) τένας 
τὸ ἔλεος" Μαχάοιοι γὰρ, φησὶν, οἱ ἐλεήμονες, ὅτι 
αὐτοὶ ἐλεηθήσονται. Ὁρᾷς πῶς χεχοιμένως χέχρη- 
02:1 ἀχρίτως ἐλεῶν, οὔτε ἀνηλεῶς 
χρίνων. Ἐλεήαων γὰρ ὁ Κύριος, xxi δίχαιος, Μὴ 
o7» ἐξ ἡμισιίας τὸν Θεὸν γνωρίξωμιν (31), μηδὲ 
ἀγορμὴν ῥχηυμίας τὴν αὐτοῦ φιλανθρωπίαν λαμδώ- 
ww). Διὰ τοῦτο βρονταὶ, διὰ τοῦτο χεραυνοὶ, ἵνα μὴ 
χαταφρονῆται ἢ ἀγαθότης. Ὃ τὸν ἥλιον ἀνατέλλων, 
xai ἀξλεψίαν χαταδικάξει (32) 'O τὸν ὄμβρον διδοὺς, 
*! Ephes. 1v, 80. ** Malac.1, 6. ?? Psal. cxi, 1. 

51 Psal. c, 1. ?* Matth. v, 7. ** Psal. cxiv, 5. 
(23) Codex Colb. πλέον τοῦ ᾿Αποστόλου utuvnufvot. 
Statim idem mss. ἐσφραγίσθητε εἰς ἡμέραν ἀπολυ- 
τούσεως, 

(24) Voculam ὡς addidimus ex antiquis qua- 
tuor libris et ex editione Veneta. 

. (33) Codex Voss. et Bey. primus Εἰ γὰρ Πατὺρ 
ἐς εἰμι, γησὶ, ποῦ ἔστιν ὁ φόδος μου; καὶ εἰ Κύριός 
εἰμι, ποῦ ἔστιν ἢ δόξα μου; 

(26) Codex Colb. ἴσην πολιτείαν. Reg. tertius ἐσο- 
*tuixv, parem cum sanctis dignitatem. 

(27) Codex Colb. νηπίων ὄντως φρενῶν, 


μετὰ τῶν 


ται τῷ ἕλέω ; 
4 1 


D 


3. 


PHOUEMIUM IN REGULAS FUSIUS TRACTATAS. 


898 


filius,cujus isscopus sit,ut complaceat patri,ipsum 
in rebus majoribus exhilaratum, tristitia ob rei 
minoris momenti afficere volet?Quod etiam multo 
magis preestabit, si meminerit Apostoli, qui dicit: 
Et nolite contristare Spiritum sanctum Dei,in quo 
signaliestis!!. 

&. Qui igitur maximam violant mandatorum 
partem,quoin numero collocari cupiunt? qui neque 
Deum ut Patrem obsequiis colant, neque ei tan- 
quam magna pollicenti habeant fidem, neque ut 
Domino serviant. Si enim, inquit, Pater sum ego, 
ubi est gloria mea? et si Dominus sum ego, ubi est 
timor meus** ? Qui enim (timet Dominum,in manda- 
tisejus volet nimis?*. Ait vero, Per pravaricationem 
legis Deum inhonoras?*. Quomodo igitur si vitam 
voluptariam νἱ que juxta mandata degitur ante- 
ponamus,vitee beatitudinem,et civitatis cum sanctis 
jus equale et cum angelis gaudia in Christi con- 
spectu nobis pollicemur ? Est animi vere stolidi, 
talia comminisci. Quomodo cum Job ero,qui ne le- 
vissimam quidem calamitatem cum gratiarum ac- 
tione pertulerim? Quomodocum Davide,quileniter 
me non gesserim cum adversario? Quomodo cum 
Daniele,qui assidua abstinentia et sedula precatione 
Deum non exquisierim? Quomodo cum singulis 
quibusvis sanctis, qui illorum vestigia secutus non 
sim ? Quis certaminum arbiter ita judicii expers 
est, utvictorem et eumqui nondecertavit, paribus 
coronis dignos essecenseat? Quis imperator iis qui 
vicerint, et iis qui ne comparuerint quidem in pu- 
gna,distribuitunquam equalem spoliorum partem? 


C peus quidem bonus est, sed est quoque justus.Re- 


munerat autem justus pro merito, sicut scriptum 
est: Benefac, Domine, bonis el rectis corde. Decli- 
nantes aulem in obligationes, adducet. Dominus 
831lcumoperantibus iniquitatem?*.Misericorsqui- 
demest,sedet judex.Liligi enim,inquit,misericor- 
diam et judicium Dominust*. Eam ob causam dicit: 
Misericordiam et judicium cantabo tibi Domine 1. 
Didicimus quinam sint,quorum misereatur. Beati 
enim,inquit, misericordes, quoniam ipsi misericor- 
diam consequentur?* . Vides quam considerate utatur 
misericordia? Neque citra judicium misericors est, 
neque judicatcitra misericordiam Misericors enim 
Dominus, et justus??. Ne igitur dimidia ex parte 
Deumcognoscamus, neque ipsius benignitas igna. 
viz nobis occasio sit. (deo tonitrua, ideo fulmina, 
ut ne contemnatur bonitas. Qui efficit ut sol oria- 


8: Rom. 1, 2). ** Psal. cxxiv, 4,5. 356 Psal. xxxir, 


(28) Editiones veteres ὃς τῶν, Antiqui quatuor li- 
bri ὡς τῶν. 

(29) Codex Colb. ἐλεήμων ὁ Θεὸς, ἀλλά, 

(30) Editi et duo mss. ᾿Εμάθομεν ἐπὶ. Reg. primus 
Ἔμαθες ἐπί. Codex Colb. Ἔμαθες δὲ ἐπί. Qui duo co- 
dices habent notam interrogationis post vocem 

δος. 

(31) Reg. primus ἐξ ἡμισείας τὸν Κύριον γνωρίς 

out. 

(32) Codex Colb. καταδικάξων.... 730 βοέχων. 


399 

"um? κρατοῖ c enilB c mesmo 
auam aee ὙΠ D$ cemuTtUcrmT. meo ucotsui- 
ten ΠΣ αὐ cov o:üo21u 
pter onee Uoledmps. 22 270.5 DIcqzus Ceu 43 
dibus ^opniusscteg. 0 ΣΙ δ, ἢ consen! cn8 
"ONIUTMISS qoem rms uio cho κατ c8 Deo cn mieni- 


pd 
[] 


n "C92 τοῦ Uq^y* 
-a-. ὦ ha a» ἃ κα « E - 


ten bplIe noe qtue? δ ἘΣ Itti ruv ntt onn. 
(rp πε τς cem nesciumesize tpm copo immi, 
ΔΛ ΤΣ τινε δι λέσχην «ΙΝ Σ κα Un SU PNE CINA 
SN Der sosemenrie conmdesereoa cos cmt στ 
Gsque cerei [uulcuu sees: Iu ὈΡΓΉ ΝΣ, 
πος τὰν τί 
ΕΠ ΤΙ] fIDQQUUM 
πον CongDcobDacDw ἀνὰ τιν np c9 io) nmP IER CIDIM ΠΣ 
Un cu uet HgiaRIITA£PE Sene. aum 
τον pa crexeüscÓIMeQ3IB. ΓΑΙ ΣΟΥ nl ΡΣ Βοος 


enmoxQDILDISM dd. 


Ü"rermnp,camesernmppulttess out. tim 


. a P 
. . - ΓΕ », 
"us Cuv lsg27089  QQi]HNQGUu ΚΟ ἋΣ 


ΠΣ ρὸν 


Jieuia Vs.guimsr feq bius 
DieV euiuuenm ΣΙ cens sumet ibearus. 
de uou 2Decepüuun des cr mat ΞΡ ὁ Je! dv- 
"Inipeun COUT'eb Oer'eettg i938. lb etpelmnm st. 
st lU ioeurtüa iupenctus CGU jeetul STOPS qe- 
Sesse cst SuID 5 [uoviscnmanuaatu OQer&8o: Ὁ pniso01vi 
Ad ποτα puis Weglluiliz 7ruas quuco 
snam ex divina exe λα Iuod cnoujia:jum «ut 
2Udmmii Cuertt munsiurmm. Deo ad sadentjetum udees- 
2uim aonest. Quamobreiu: quod «ibi qursqueieesse 
2utart. .i.n :ommuni ?xaiminand'un 2reponito. 
Nam [uod .atet, niliiiiaex oiurbus iHigent -er- 
seriiaaone, *aenius nc2mip etes eo vnie est 
di poriertus est Domiuus 2uste7 θεὰς Jn". 
loDis τοὶ quie Tuer:ttur :nveuiezód idctore. ^x 
3d2ed "pirius ioetzna itque Aiinonuitieue.tQ'r:em- 
aimodium :az:tur mihi 3ecessitas üeunmnit c. vow 
mini2sL 31 20n evanzzeiiza vero? ::tastvobis equaie 
impeniet perzeulum., 91 sesmiter uquisiver:üs. aut 
ai 54. [ue tradita sunt observanda οἵ "eipsaeconti- 
"1eniia .anguidius ae "emissius axifecti Zueritis. Qua- 
propter Dominus dicit: 334 σοῦ πὸ jue mn outs 
sum, io judicabit 2um norissimo Ge? Ttem : Serveis 
qui non -n»gnormit eoiunuutem Doinini sui. 2t 720) ἐϊ- 
gna pitis, πα ρα paucis πὶ ovn 407010. 2! 80A 
f^t .neque puri send "oun auto ojus, iuputalt 
mui .Precamur:gitur.uteso meuipare iispen- 
sem :ermonem: vos vero utiliter doetrnam ex-i- 
pais. Tanquam ergo. qul sejamus diving Seri- 


ptirm verha in nostro eouspectu ante Christi m D 


bunai sstenda esse Arguamenim :2 inquit, οἱ ςίω- 


* Matth. 7. $5. 3* Zaen. x. 1. 


- 


!3. VJjoan. xiv, 34. 


? [Y Rea. vi. 13. 
T [ Cor. ix. 18. 


4; Codex Coib. 224; 222747. Nox idem ms. 
Py TUIS T. vioszs. Kez. pr.mus in e- 
ler,s quidem ^onsent.t eum eon qnem mox :ndicavi 
abre ed pre ποις, habet zz: uip. 

46, Fut Fo rom. δὶ τορι dI ἸῺ veteri- 
bns qote6er ipn nen jísg;tnr. Statim eritiones ve- 
; du mad, 42-8 
à onde Reg prints vt σηη 4 2ιγσστντ 206i. 
Ια. pYfnutS ano 5 τη) 1:277. Mox edit et 


ete, 0 c] uo τ 4. ἐν τ ζω ^ro. Nu 
77 * 
"Hu 


3. ΒΆΘΗ VAGNI 


cremas? Δ. .5: —- 


£. 


900 


fl:rüin Ἔχευα τῆς χοκττοτητος, ταῦτα 
τῆς ποττ εις τ 7} πεεα χρχπετώλε, ἢ διὰ ταῦτα 
i-am 21 Rut δα τ Ἢ τοῦ πὸ ῦτοῦ 
Ui (ITO TNUMP αὐτὴν, XX τὸς ἀνοχῆς, καὶ τὲς: 
εατατττωτῖ: πρῶ, ὅτι τ 


5 
71 7,135; Κατὰ dà 


σεν A. 9E). ruo iiTXutexs 
9 o TUilSTVUR Tu. χὰ’ χαςτχυηγτον χαολίαν. 
TTWL.IT.IU X27. 2LUE. τὼ ETTI: δε ὥς, Ἐπε 


᾿ - - 
πῶ 21.77 0.J4X779 Τα ΠΧ ἰς ΑΤ WAUUTXI τὰ χα 


ΣΤ nu T2 ΕΠ, Zi7UUX. 5. τὰ -$ π- 5.2 zt “ι “Ὁ “55. 


. 


"AD org a" e, TEM En -» - 5 . *» . 
27 »J EE. 4" 22 2£775 , 49 4 E.X27t3 2502: 
CR. T9. 241 ἔτ TXVIIITUTU χαὶ τΊὺς ur» Pyxci- 
-——- - Μ ν ν T “ . ' 
: (O0céA4. Tal 7i 0 TRLUGENIuIITÜS:M nis: δὲ 
' 5 . 


το πε τς (CUwaTTXRS Zi 733 fTaOgy:09 χαὶ ἀπη2- 
«τα T7t.0. ὡς τουεῖὴν τὴς ωυαχξ- Tus εὐαγγῶι- 

Sito tul TERTIL χοισευ 2:0)T1]z χαὶ 89υλυ 
T2 ela ἃς τοὺς C3 fz303 iud 71:2227& (3 Tu 
cUm Lorer. Lo 4l ub city) £X τον τοῦ O45 
Ku. UIPDOEETRL ext 7 7344. d τοῖ; 
UII). RETEZ πάτα o 7 cxTrniIob 


T— l1. WRAIDLTTTOARQ D aIT00d τις T22 CmAr2- 
τε oc. 7 τις ἵπεὶ πῶς (234 XXX τῷ δεῖον νόο-- 


Ξ τὸ ᾿ιλωΐκαιαν. ἀπτοησϑεχτου 
sS. cClTER τὸν "2732 t» 1.9 ixzT-2; ἔνθ τὼς 
eic) ταῖς 79. 79.79 a. c5» Toa 1:2 7x£5 0. 


TARTZISTATAS 


"ái... 


πο cud Go D 73 3045764 Cu λεγο Junt 
- a ^ » 3 « 
F»l€[ π 214393 τοξυαστες, C92. 28292071. χατὰ 


—s mco io. cu WXodtn lus Tz292 Ἰοιστοῦ, 


e&t... cod.) τῶν πτηνοῦ CX3 Gí2liTU) dua 
-. Do Ttc τῶν yum) ᾿πευχατος. "snm 
270 iet τα ARS ITURGQTNR. ταὶ γυᾶι i94 τ Το, iD 
- ngu least] ólTa cct (Δ; σὸς ἀγὼν (33) 


ATO.SAvVALTATD τὸθΡ: τοῦ ILiTX TU. D ἀτονως XXL BR 
rf» τῶν TuozJiujsibe 

- * - . 

ΡΣ ΤῚΣ Ὑετεδεὶξ στο. MAR 


"olaiiw- Tt4. 72 τὺ δὼ; 


* 
J'R "744 


ἜΧΕΙ UM e EET] 
ΤΥ 2 Av νης ἢ TAA E TU, P 
XLtiril £7 ἡ ὦ P. — UT τσ" " 49225; ὁ 


Mpzax τῶν ποιό 


ῃ. 
152725. Ew A2 "UR Τὰς. 4247: 273213272; ig τ 
τοὺς τὸἡ ώώξαι χὐτῶῦ,  PxnzTf—u πολλὰς — EA 


iij (l4 ταῦ τὴν γωκῆγαε τοῦ 7? Ἄργου iarz- 
TT. καὶ lal) ἢ ας ταν τὴν 7.7 RTEGAXR g»écii. 
Ὡς oil» (Ἴτες, τι αὐτιπολτωποι Za4» γὲ τὰς 390- 
τρεστου Γηχαξς A τον τῦνταἷι L0 τοῦ 53. ταὶ 
"19. Τὲς 357i, χαὶ τῦῦ: 


στέτο κατὰ τϑροασυπὴ 722 τὰς aumocüux. στ. 


τῷ NXiiTTOu CET iw 


9 Gen. xix. 9$. ? Hom.u, & 5. ^? Rphes. rr. 
75 joan. xir, $8. 


?? Luc. xm. 47. 


duo mss. 7x» 72222.222:»w», Alii duO. τῶν —xaadi- 
“ον. ᾿ 

10, Vox ταὐτοῦ addita est ex eodice Vossii etex 
Reg. primo. Ex iisdem codicibus addidimus vo- 
cem szu7». postillud, s£7:z2z72;. 

i37 Codex Voss. et Colb. 7x»2uxasiz» 25, sensa 
haud ab«imili. Statim editi et Reg. seemndus x,-- 
73207w:7) tuia. Ali tres mss. ἀυτιπόσωπτος Epi». 
rTecuus. 


901 
οὕτω χαὶ πρότχωμεν νηφόντως τοῖς λεγομένοις, xut St 

* - " : ^r, 
jojo» προ α εῖν τὰ ὕεῖα διδαγματαί38,; σπονοαίως 
᾿ ' . , 4 - . . 
ἐπειχθώμεν, ὅτι οὐκ οἴδαμεν ποίᾳ μέρᾳ ἡ epe o Κύ- 
ptos ἡ λῶν ἔρχεται. 


ΚΕΦΑΛΑΙΛ ΤΩΝ ΚΑΤᾺ IIAATO£X ΟΡΩΝ (39). 


« Πεοὶ τάξεως χἀὶ ἀχηλουθία: τῆς ἐν ταῖς ἐντολαῖς τοῦ 
Kvotov. 

8) Ilsot τῆς πρὸς Θεὸν ἀγάπης, χαὶ ὅτι χατὰ φύσι ἐν 
ἀνθοώποις ἢ πρὸς τὰς ἐντολὰς τοῦ Κυοίου ῥοπὴ χαὶ 
δύναμις 

y Περὶ τῆς τῶν πλησίον ἀγάπης. 

δ΄ Περὶ γόδου Θεοῦ, 

t Περὶ τοῦ χατὰ διάνοιαν ἀμετεωρίστον. 

ς Ὅτι ἀναγχαῖον τὸ ἐδιάξειν. 

€ Moi τοῦ δεῖν τοῖς ὁμόφοοσι πρὸς τὸν σχοπὸν τῆς 

ποὸς Θεὸν εὐαοιστήσιως συξῆν" x«i ὅτι δϑύσχολον 

ὁμοῦ καὶ ἐπικίνδυνον τὸ pov SUP. 

Περὶ ἀποταγῆς. 

6 Περὶ τοῦ μὴ δεῖν τοῖς κατὰ σάρχα οἰκείοις προσαφεέ- 
ναι τὰ ἑαυτῷ διαφέροντα, 

v Περὶ τοῦ τίνας δεῖ τῶν προσιόντων τῇ κατὰ Θεὸν 
ξωῇ προσδέχεσθαι, καὶ πότε, ἢ πῶς. 


E 


ια΄ Περὶ δούλων. 

ιβ΄ Ὅπως χοὴ τοὺς ἐν συζυγίᾳ προσδέχεσθαι. 

tJ Ὅτι χρήσιμον τοῖς εἰταγομένοις xai τὸ διὰ σιωπῆς 
“ἡ μνάσιον, 

ιδ΄ Περὶ τῶν ἑαυτοὺς τῷ Θεῷ κχαθομολογησαμένων, 
εἴτα τὴν ὁμολογίαν ἀθετεῖν ἐπιχειρούντον. 

«εἰ Περὶ παίδων προσλήψεως καὶ ἀγωγῆς, καὶ περὶ ὁμο- 
λογίας παρθένων. 

ες Περὶ ἐγκοατείας. 

ιζ΄ Ὅτι δεῖ xoi γῶωτος ἐγκρατῶς ἔχειν. 

ιη΄ Ὅτι δεῖ πάντων τῶν παρατιθεμένων ἡμῖν ἀπο- 
γεύεσθαι. 

d Τί τὸ μέτρον τῆς ἐγχοατείας, 

x Τίς ὁ τρόπος τῆς ἐν βρώμασι δεξιώσεως. 

x« Πῶς δεῖ περὶ τὰς καθέδρας καὶ τὰς χαταχλίσεις ἐν 
τῷ χαιρῷ τῶν ἀρίστων ἣ δείπνων ἔχειν. 


x$ Τί τὸ πρέπον ἔνδυμα Χριστιανῷ, 


x, lliot τῆς ξώνης, 

χϑ' Περὶ τοῦ τρόπου τῆς μετ᾽ ἀλλήλων διαγωγῆς. 

χε Ὅτι φοδερὸν τὸ χρῖμα τῷ πρφεστῶτι μὴ Déyyoyte 
τοὺς ἁμαρτάνοντας. 
*? Psal. ΧΙΙ͂Σ, 31. ! Matth. xxiv, 42. 

(38) Editiones veteres θεῖα δόγματα. Codex Voss. 

et alii quatuor θεῖα διδάγματα. Mox Reg. primus 

χαὶ ὥρα. 
(39) Editiones veteres Κεφάλαια τῶν xarà πλάτος 

ὅρων, ἢ ἐπερωτημάτων ἀσχητῶν, χαὶ ἀποχρίσεων τοῦ 

ἀγίου Βασιλείον. Capita regularum fusius tractata- 

rum,sivequastionumab ascetis propositarum una 

cum responsionibus sancti Basilii.Reg.primus πί- 

ναξ τῶν ἀσχητιχὼν ἐρωτημάτων, Tabula asceticarum 

interrogationum. Codex Colb. ἐρωτύματα ἀσχητῶν, 


REGULA FUSIUS TRACTAT AE. 


902 


Α tuam contra faciem tuam peccata tua *?), ita et iis 


que dicuntur attendamus diligenter, et sedulam 
divinis roonitis exsequendis operam demus,quan- 
doquidem ignoramus qua die aut hora Dominus 
noster venturus sit *!. 


CAPITA REGULARUM FUSIUS TRACTATA- 
AUM. 


4 De ordine et serie mandatorum Domini. 


2 De charitate adversus Deum, et quod propensio 
'et vis secundum naturam insínt hominibus ad 
exsequenda Domini precepta. 

3 De charitate erga proximos. 

& De timore Dei. 


B 5 De continua mentis attentione. 


6 Quod necesse sit in secessu vitam degere. 

7 Quod vitaagenda sitcum iis quieodem animoim- 
' pulsiDeo placere sibi proponunt :et quod difficile 
simulque periculosum fuerit solitarium vivere. 

8 De renuntiatione. 

9 Quod non oporteat quemquam suis consangui- 
neis suas facultates relinquere. 

10 Quinam ex lis qui ad vitam seeundum Deum 
agendam accedunt sint amittendi, et quando, 

. aut quomodo. 

11 De servis. 

19 Quomodo oporteat conjugatos admittere. 

13 Quod etiam utilis est iis qui introducuntur si- 
lentii exercitatio. 


C 14 Deiis quiseipsos Deo voverunt, et deinde pro- 


fessionem suam irritam facere conantur. 

15 De pueris suscipiendis et instituendis : item 
de virginum professione. 

16 De continentia 

17 Quod oportet etiam a risu abstinere. 

18 Quod omnia que nobis apponuntur, sunt de- 
gustanda. 

19 Qui modus sit in continentia servandus. 

20 Quis sit modus excipiendi ad cibum sumendum. 

21 Quomodo oporteat se gerere inter sedendum et 
accumbendum in tempore prandiorum aut cc- 
narum. 

22 333 Quodnam vestimentum conveniat Chri- 
stiano. 


D 23 De zona. 


2& De modo, quo vivere debeant inter se. 
95 Quod prefectus qui peccantes non arguit, hor- 
rendum subíturus est judicium. 


ἀποχρίσεις τοῦ ἁγίου Βασιλείον, Interrogationes as- 
cetarum, et responsiones sancti Basi: quo inli- 
bro omissa est tabula. Regii primus ettertius Κιερά- 
λαια τῶν χατὰ πλάτος ὅρων, Capita regularum fusius 
tractatarum. Coisl. primus simplicissime ἐπερωτύ- 
ματα ἀσχητῶν, interrogationes ascetarum. Alter Τοῦ 
i» ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Βασιλείου &oy τῶν διὰ πλάτους 
ἐπερωτήσεων, Sancti Patrisnostri Basilii initium ir 
attonum fusius propositarum ; in o 
dice perinde ut in Colbertino nulla est tabula. 


9603 


5. BASIL MAGNI 


904 


26 Quod omnia, etiam cordis arcana, sint prepo- A xc Περὶ τοῦ πάντα x«i τὰ χορυπτὰά τῆς χαοϑίας G»w-i- 


sito detegenda. 

41 Quod ipse quoque prefectus, si quando aber- 
ret, ab iis qui inter fratres primas obtinent, sit 
admonendus. 

28 Quomodo oporteat affici omnes erga immori- 
gerum, et inobsequentem. 

29 De eo qui cum elatione animi aut murmura- 
tione laborat. 

30 Cujusmodi affectu debeat prepositus curam 
fratrum suscipere. 

31 Quod accipiendum est ministerium a preeposito 
impositum. 

32 Quomodo oporteat affici erga eos qui nobis 
sanguine conjunguntur. . 

33 Quis sit modus colloquendi cum sororibus. 

34. Quales illos esse par sit, qui inter fratres res 
necessarias dispensant. 

35 Num in eodem pago constituendi sint plures 
fratrum conventus. 

36 De iis qui ἃ fratrum ccetu secedunt 

37 Si precum et psalmodie obtentu et nomine 
negligenda sint opera : item que tempora preca- 
tioni sint apta, et primo an operandum sit. 

38 Cujusmodi artes professioni nostre congruant. 

39 Que ratio tenenda sit in operibus divendendis, 
quave in peregrinando. 

&0 De negotiationibus quee fieri solent in celebra- 
tionibus. 

4&1 De imperio et de obedientia, 


θεσθαι τῶ ποοεττῶτι. 
xl Ὅτι δεῖ καὶ τὸν προέστωτα ὑπομιμνέσκεσθαι παοὰ 
τῶν προεχόντων ἐν τῇ ἀδελφότητι, εἴ ποτε (40) T2. 


xx Πῶς χρὴ διαχεῖσθαι τοὺς πάντας πιοὶ τὸν «rU 
ἢ . 
xÜ Περὶ τοὺ μετὰ ἐπὰ TE. 3 £o-/Q 20:6 
p μετα ἐπαρσεὼως Ὁ “ογγυσμοῦ ἐργαξομίνου. 


À Ποταπῇ διαθέσει χρὴ τῶν αδέλφων ἐπικελεεσῦαι τὸ» 
προεστῶτα. 

λα΄ Ὅτε δεῖ καταδέχεσθαι viv παρα TOU ποοεστωτος 
ὑπηρεσίαν. ᾿ 

λβ᾽ Πῶς δεῖ πρὸς τους κατα σάρχα οἱχείους διακεῖσθαι͵ 


B X/ Τίς ὁ τρόπος τῆς πρὸς ἀδελψὸν συντυχίας. 


λδ΄ Ποταποὺς χρὴ εἶναι τοὺς τὰ πρὸς τὸν χρείαν οἶχο- 
νὁμοῦντας ἐν τῇ ἀδελφότητι. 

λε Ei χρὴ & τὸ αὐτῇ κώμῃ πλείονας ἀδελφοτητας συ»- 
κροτεῖσθαι. 

Àc Περὶ τῶν ἀναχωρούντων ἀπὸ ἀδελφότχτος. 

λζ΄ Εἰ δεῖ προφάσει τῶν προσευχῶν καὶ τῆς ψαλμωσέας 
ἀμελεῖν τῶν ἔογων, x«i ποῖοι χαιροὶ τῆς προσευχῇ E 
ἐπιτδειοι͵ xoi πρῶτον si χρὴ ἐργάζεσθαι. 

λη΄ Ποῖαι τέχναι τῷ ἐπαγγέλματι ἡμῶν ἀρκόξουσιν, 

40 Πῶς χρὴ ποιεῖσθαι των ix τῆς ἐργασίας civ» dus- 
πρασιν, xai πῶς ἀποδημεῖν. 

μ΄ Περὶ: τῶν ἐν ταῖς συνόδοις πραγματειῶν. 


p& Περὶ αὐθεντίας καὶ υπαχοξς. 


42 Quo animo, et quo affectu operari debeant qui α μβ΄ Ποίῳ σχοπῷ χαὶ ποίᾳ διαθέσει ἐργάξεσθαι δεῖ τοὺ: 


operantur. 

&3 Quales conveniat esse preefectos, et quomodo 
conventum gubernare debeant. 

44. Quibus permittende sunt peregrinationes, et 
quomodo ipsi posteaquam reversi sunt, interro- 
gandi sint et examinandi. 

45 Quod post praefectum etiam aliquis alius consti- 
tuendus est qui,eo absente aut occupato,fratrum 
curam possit suscipere. 

46 Quod quisquam neque fratris peccatum, neque 
suum ipsius celare debeat. 

41 De iis qui non comprobant que a preposito 
assignata sunt. 

48 Quod curiose inquirendum non est in preefecti 


administrationem &c gubernationem : sed opor- D 


tet suo quemque operi attendere. 

49 De controversiis que interdum oriuntur 334 
inter fratres. 

50 Quenam debeat esse prepositi objurgatio. 

51 Quomodo corrigendum sit delinquentis pecca- 
tum. 

52 Quo animo pone que imponuntur, sint per- 
ferende. 


(40) Reg. tertius προεχόντων iv τῇ συνοδίᾳ, εἴ ποτ, 


ἐργαζομένους. 

py Ὁποίους εἶναι god τοὺς προεστῶτας, καὶ πῶς €/m 
τοὺς συνόντας. 

μδ΄ Τίσιν ἐπιτοέπειν χρὴ τὰς ἀποδυμέας, καὶ πως ἔκα- 
νιόντας αὐτοὺς ἀναχρίνειν. 


με OTt χοὴ μετὰ τὸν προεστῶτα χαὶ αλλον εἶναέ τοα 
τὸν δυνάμενον ἔν ἀπουσίᾳ ὃ ἀσχολία ἐκείνου τῶν ἀσδ ελ- 
φῶν ἐπιυτλεῖσθαι. 

us Περὶ τοῦ μὴ συγχρύπτειν ἁμάρτημα ἀδελφῶ, d 
ἑαυτῷ. 

pA Περὶ τῶν μὴ χαταδεχομένων τὰ παρὰ τοῦ προεστὸ- 
το: τυπούμενα. 

px Ὅτι οὐ δεῖ περιεργάζεσθαι τὰς oixevouiac τοῦ κϑο- 
ἐστῶτος, τῷ δὲ ἰδίῳ προσέχειν ἔργῳ. 


μθ΄ Περὶ τῶν ἀμφισθετουμένων & τῇ ἀδελφότωτε. 

» Πῶς χοὴ ἐπιτιμᾷν τὸν προῖστωτα, 

να΄ llàg δεῖ διορθοῦσθαι τὸ πλημμέλημα τοῦ μαοτη- 
χότος. ] 

vB Μετὰ ποίας διαθέσεως χαταδέχεσθαι δεῖ τὰ ἐπκετί- 
μια. 


905 


REGUL.E FUSIUS TRACTAT.E 


υὐῦ 


wj Πῶς oi τῶν τεχνῶν διδάσκαλοι διορθώσονται τοὺς A 52 Quomodo artium magistri correeturi sint de- 


παῖδας πταίοντας (41). 

δ΄ Τιερὶ τοῦ τοὺς προεστῶτας τῆς ᾿ἀδελφότητος ἀλλή- 
λοις τὰ καῦ, ἑαυτοὺς ἀνατίθεσθαι. 

9€ Ei τοῖς ἐχ τῆς ἰατριχῆς χεχρῆσθαι χατὰ σχοπόν 
ἐστι τῆς εὐσεδεία:. —— 





TOY EN ΑΓΙΟΙ͂Σ ΠΑΤΡῸΣ HMON 


linquentes pueros. | | 
δὲ Qued conventui prefecti negolia ad se spe- 
ctantia debeant aliis communicare. | 
55 An sit consentaneum pielalis proposito, medi- 
cina uti, 


(41) Vox πταίοντας deest in editione Veneta et in Reg. secundo. 


BAZIAEIOY 


APXIEHTZKOITOY KAIXAPEIAZ KAIIIAAOKIAZ 


OPOI ΚΑΤΑ IAATOX 


ΚΑΤ᾽ EPOTHZIN ΚΑΙ ἈΠΌΚΡΙΣΙΝ (42). 


— S. P. N. BASILII 
CJESARE/JE CAPPADOCLE ARCHIEPISCOPI 
REGUL/ZE FUSIUS TRACTAT E 


PER INTERROGATIONES ET 


RESPONSIONES TRADIT.E. 


--- 


ΕΡΩΤΊΏΣΙΣ Α΄ 
ἀχολουθίας τῆς ἐν ταῖς ἐντολαῖς τοῦ 

Κυρίον (43). 

Ἐπειδὴ ἔδωχεν ui» ὁ λόγος (4 Ὁ) ἐξουσίαν τοῦ 
ἐπερωτᾶν, πρῶτον πάντων διδαχθῆναι δεόμεθα, εἰ 
τάξις τίς ἔστι χαὶ ἀκολουθία ἐν ταῖς ἐντολαῖς τοῦ 
Θεοῦ, ὥστε τὴν μὲν εἶναι πρώτην, τὴν δὲ δευτέραν, xoi 
χαθεξῆς" ἢ πᾶσαι ἀλλήλων ἔχονται, καὶ πᾶσαι ἀλλή- 
λαις ὁμότιμοι πρὸς τὸν τῆς ἀρχῆς λόγον τυγχάνουσιν, 
ὡς ἄδειαν εἶναι (A5) τῷ βουλομένῳ, καθαπερ ἐν χύ- 
χλῳ, ἀρχὴν λαμθάνειν ἐπόθεν βούλεται, 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 


Τὸ ἐρώτημα ὑμῶν ἀρχαῖόν ἔστι, χαὶ πάλαι 
προεχδ ἐϑδομένον ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις, ἡνίχα προσελ- C 


(49) Titulus nullus estin Regiis secundo et ter- 
tio, Reg. primus ἐπερωτήματα «oxnzàv, interroga- 
tiones ascetlarum. lidem Coisl. primus ézipocá- 
σεις ἀσκητῶν, 

(43) Hie quasi tilulus : Περὶ τάξεως x«i ἀχολου- 
θέας, elc., aliique similes, non reperiuntur qui- 
dem in veteribus libris: quoniam tamen ea edita 
invenimus, nihil censuimus mutandum ; eo ma- 
gis, quod rebus lucem aliquam aflerre videantur. 

(84) Quod ait Combefisius, vocem λόγος obscu- 
ram esse, de eo mihi longe aliter videtur. Aperte 
enim significat sacram Scripluram. Basilius igi- 

ParROL. GR. XXXI 


B 
Περὶ τάξεως καὶ 


335 INTERROG TIO I. 
De ordine et serie mandatorum Domint, 


Quandoquidem interrogandi polestalem dedit 
nobis Seriptura, ante omnia edoceri postulamus, 
num ordo aliquis sit el series in Dei mandatis, ita 
ut aliud sit primum, aliud secundum, et sic dein- 
ceps: aut omnia inler se cohireant, omniaque 
quantum ad principatus ralionem attinet, inler se 
sint «qualia, sic ut secure possit quivis auspicari, 
unde velit, tanquam in cireulo aliquo. 

RESPONSIO. 

Vetus est quieslio vestra, et jam olim in Evan- 
geliis proposita, cum legisperitus qui ad Dominum 
tur, cum ita scriberet, procul dubio respexit ad 
aliquem Seripturze locum, exempli causa ad caput 
xxxi Deuteronomii, ubi ita legitur versu 7 : /nler- 
roga patrem tuum, et annuntiabit. tibi ; majores 
(uos. et dicent. libi. Mox codex Voss. et Reg pri- 
Inus πάντων διαλεχθῆναι, — Ἐπειθὰ ἔδωχεν ἡμῖν ὁ λογος 
ἐξουσίαν τοῦ ἐπερωτᾶν, Verte : Quandoquidem dedit 
nobis sermo (uus inlerrogandi potestatem. Supra 
enim eos hortatur Basilius ut id faciant, nempe 
sub finem Prologi. Manaw. 

(43) Edili et unus ms. ἀδείας εἶναι. Alii tres mss. 
prieter Voss, ἄδειαν εἶναι, 


29 


907 S. BASILII MAGNI 908 


&ccesserat. dixit: Magister. quod est mandatum ἃ 5.0. τῷὸό Kostw 232. 0023; — MJagasas, ?W7t ποίᾳ 


prünum in l2g2 ? et Draninus respondit : Diliges Do- 
minum Deum tuum er toto rore tuo.et er tota ami- 
ma tua.et er totis viribus (uis. ot ez tota mente tua. 
Hoc est prinum et magnum mandatum. Secundum 
autem simile illud »st : litiges proerimum tuum 
sicul ieipsu:ii. **, Ipse ieitur Dominus in ordinem 
sua distribuit mandata. Primum quidem et maxi- 
mum mandatum ad Dei diecuonem spectare 
336 pronuntiavit: illud vezo quod pertinet al 
proximi d:lectionem. primo iili simile. sett potius 
quod expleat primum. et ab eo dependeat, secun- 
dum ordine posuit. Quamobrem ex dictis.etex 41:16 
similibus, que in divinis Scripturis proferuntur. 
ordo ac series omnium Domini mandatorum de- 
prehendi ac intelligi potest. 


INTERROGATIO Il. 


D» charitate adversus Deum, et quod propensi» et 
vis secundum naturam insint hominibus ad erse- 
quenda Domini precepta. 

Itaque de Dei dilectione primum ad nos loquere. 
Nam audivimus quiiem Deum esse Jilicendum, 
sed quomodo id preestari possit, discere exopta- 
mus. 

RESP )N3IO. 

1. Sane Dei dilectio non in doctrinsm preceptis 
posita est. Neque enim ab alio didicimus luce gau- 
dere, et vitam desiderare. neque parentes diligere. 
aut nutritores. Sic igitur. aut etiam multo macis, 
non in externa disciplina situs est Deiamor: sed 
sircul atque constitit animal illud 'hominem dico», 
vis quaedam rationisin seminis modum insita nobis 
fuit, quz intra se amandi facultatem atque neces- 
situdinem continet. Quam vim ubi schola divino- 
rum praeceptorum excepit.eam excolere dilicenter, 
et scite nutrire, atque Deo juvante ad perfectionem 
perducere consuevit. Quamobrem et nos studium 
vestrum tanquam scopo attingendo necessarium 
comprobantes, Deo largiente, vobisque per pre- 
ces vestras nos adjuvantibus, scintillam divini 
amoris intra vos reconditam pro data nobis ἃ Spi- 
ritu sanc'o facultate, suscitare conabimur. Scien- 
dum autem est hanc unam quidem virtutem esse, 
sed lamen ejus vi et efficacia mandatum quodvis 
perfici ac comprehendi. Qui enim diligit me. inquit 
Dominus. mandata mea servabit * Et rursus : In 
his duobus mandatis universa lez et prophete pen- 


5 Matth. xxir. 36-39... Joan. xiv, 52. 


. i Codex Voss. et Colb. et Reg. primus Κύϑιος 
σπου ξαι, 

ἐἀΐ. Editio Paris, τὸς δυνάμεως 75». E-itio Ven. 
et “οἷεχ Combef. cum aliis tribus τὲς 07725; 75». 
Nec ita muito post editi et tres mss. éuoie x2z2;. 
Coisl. secundis «25íx 7z276;. Coisl. primus $u»ix 
7.74. Mel. primus ^525x αὐτὰ. Subinde Colb. 
4“4.“,.221.ΚΧ24 S4 Eto s. 

88. [diti 2x5ii. Codex Voss. οἱ alii duo χατα- 


Au. 


TIWTRO ὃ τῷὸό £$a€ ἐττν ἕστολα Καὶ ὁ Κύριος 
x-m2:473 .46- ᾿λίαξχσεις Kos τῶν Θεὸν 
Ti» 4l 75; τὸς zrz207UM συν. zz) ἐξ ὅλε- Ti; 
afi: τὴ, χαὶ ἐξ i$ τῆς (2625; 51. 081}, χαὶ 
E; CERIS τῆς διχκία: C254 Αὕτη ἔστι 5349—4 xai 
APyEAR ὥτηλα.  Mocioz δὲ ^a3ux  zoTR] 'Agz- 
CLTPI T3» TAETSTA τοῦ ὡς; TiXoT34. Αὐτῆς 477 
ἐπιξεες ταῖς iXüTa2 ἔωτὸ χὶ: τοῦ ταξ 5 Kost 
ΞΎνΤΣ ἋΣ E"UD αϑο  ΤΕῪ -Ti2t τῆς τ; τὸν ΜΒ 
ZQOATIi τῆῦ εὐτο κὺ S2iTXLf4l 4 τοττ ὅτ τὰ 
TEIS χαὶ 21905 ἔχε, απ 371 T^) ϑωτιχεν 
τῆ: 794-52; ga :Ξ rli; κητζαξζυ, TE? Eoi 
το αὶ τὰν 704. CAETUMO X37: Gz τῶν 815€ 422942, 
x2: i$ &712€9 4 T3to.T3n. do c3] στοπυεύστοις 
D:a2a:; πεῖ, τῶν ὦ TZT72U ταῖς ἐστοχαῖς 
τοῦ δυϑδελ ταξεν τὰ χα ἀπηργηυηιχν ἔστι χατ αμα- 


ΕΡΟΤΉΣΙΣ B. 

Π1ω2: 72; —2:; Θεῶν τοῦπες. χαὶ ὅτι χατὰ $0 
ἢ ἀυξευτης Ko τῆς τὰς ducoAR. 792 Koi 
ξῆπε καὶ duwxad; 

Q.xig» f120 τῆς εἰ; O3 zr,aTX. πεῦτον x uis 
juny 957i. Ὅτε ars 493 χας ἀγαπᾶν. ἀχχχηχικ συ" 
πῶς $ ἂν τοῦτα πατ-οολωθαίς, nauis ἔπιζητοῦιλεν, 


ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 

l. 'A2:2«x-»; ma» ἃ πιὸς τὸν Θεὸν &jzxrx. O23 
q43 9*7: χαιδέω, RZXb τυξς αὐτιπητεῖτήσι 70225" ἄλλου 
spaz($isar οὗτε τὸ πὸ χπὰν τοὺς τεληντας E 45. 
S χατνδυς ἔτεος; ἐδιχξω. Οὐτως οὔ. E χαὶ 92) 
iin 434193 τὴν 41:2. 52232 2.0. ἔξωδὲν ἔστω 0 
ἀαόςτις. ἀλλ 3.2 τὸ στυῖττατε 792 φωθὺ 7$) 
αυβουτου φηαὶ (S0) τπκεουστεπός τις λώγος üpb 
ἐγχαταξεξλκται. οἴκοθεν ἐχὼν τὰς; X30222; τῆς FD 
τὸ πηακᾷ» οἰκειωτιως. "Uie To διδαςχαλοῖον τῶν 
ἐυτηλὼν τοῦ Θιοῦ παδαλαδόν (9}}, jseeysi» put 
ἐπιλελείας, καὶ ἐχτοέθειν μὲς ἱπτεττήμης, παὶ δὶς 
ceto Zj&» On2 xzsict ξέφυχεν. Ae ami uméig, 
τὲν σπουδὲν ὑαῦν ὡς DxyaAmUSS τῷ cmm) ἀπιοδ εξεῖ- 
ufsei, Θεοῦ θιθοντος. χαὶ ὑλῶν ἐν ταῖς προαξωχ ul; 
συναστιλα-λδανολενων ζιλῖν, τὸν ἐγδεερυμ-εὗνον ὑμῖν 
σπιυδξηα τοῦ θείου πύον χατὰ τὰν ἐνδεδομόνη»ν (3$ 
ξαῖν διὰ τοῦ lla,amTe; duwsuus διεγεῖοπιε qxwade- 
cou. EiJivzt ai»7o0t y2i, ὅτι 79279 D» μὲν ἔστι τὸ 
z&:)29-1a* θυναμει Ji zz27z; ἐνεργητιπκὸν xmi xt- 
auxzuxo» (33! ἐστιν £79 R; Ὁ γὰρ ἀγαπῶν i, 
9x76» ὁ Kiste; τὰς ἐντολὰς τὰς ἐμὰς TSexeu 
xzi πάλιν, ὅτι E» ταῦται; ταῖς δυσὶν ἐντολαξ; 


(49: Vocem πολὺ ex mss. multis addidimus. 

(50! Antiqui duo libri »rzaà 9€. Ibidem oodex 
Voss. 19,9; τις. Codex Colb. τις 9 λογος, 

(31! Ediriones Basil. et Paris. Θενῦ παραλαῦων, 
corrupte. Editio Ven. et tres mss. sxeee)afer, 
emendate. lbidem codex Colb. παραλαθῶν, οὐδὲν 
$-120» ζ 71927/si». UN 

:52) Codex Voss. et Colb. τὸν 2:2944»x». Hoc 
ipso in loco iideu inss. παρὰ τοῦ Πνεύματος. 

(33) Codex Colb. £2607x7tx0» xai zotg7txóv. 


909 
ὅλος ὁ νόμος xal lot προφῆται. χρέμανται. 
οὐχὶ νῦν Qv ἀχρίδείας ἐφοδεύειν τὸν λάγον ἐπεχειρή- 
σομεν (οὕτω γὰρ ἂν λάθοιμεν πάντα. τὸν περὶ ἐντολῶν 
λόγον ἐπιχυχλοῦντες τῷ μέρει), WÀÀ ὅσον σύμμε- 
τρον ἡμῖν xmi οἰκεῖον τῷ παρόντι σχοπῷ, ὑπομνήσο- 
μεν ὑμᾶς περὶ τῆς ὀφειλομένης τῷ Θεῷ παρ ἡμῶν 
ἀγάπης, ἐχεῖνο πρότερον εἰπόντες, ὅτε πασῶν τῶν 
δοθεισῶν ἡμῖν ἐντολῶν παρὰ Θεοῦ, τούτων καὶ τὰς 
δυνώμεις παρ' αὐτοῦ προιήφαμεν, ἵνα μήτε δυσχε- 
ραίνωμεν, ὥς τι καινότερον ᾿ἀπαιτούμενοι, μήτε 
ἐπαιρὼμεῦα, ὡς πλέον τι TOU δεδομένον συνεισφερὸ- 
μενοι, Καὶ διὰ τούτων τῶν δυνάμεων, ὀρθῶς μὲν 
xui προσηκόντως ἐνεργοῦντες, τὸν χατ᾽ ἀρετὴν εὖ- 
σεβῶς συμπληροῦμεν βίον. παραφθείροντες δὲ αὐτῶν 
τὴν ἐνέργειαν, πρὸς τὴν χακίαν ὑποφερόμεῦα, Καὶ 


REGULJE FUSIUS TRACTAT/E. 
Καὶ αὶ dent*, Nunc autem accuratum sermonem instruere 


910 


non aggrediemur, eum ita imprudentes omnem 
sermonem ad mandala spectantem in parle con- 
cluderemus, sed pro modulo nostro, et quantum 
proposilo preesenti convenit, vos de ea quam Deo 
debemus charitate commonebimus ; si prius illud 
dixerimus, nos omnium mandalorum qui a Deo 
nobis tradita sunt, eonficiendorum vim et faculta- 
tem ab co in antecessum accepisse, ut neque egre 
feramus, perinde quasi insolens aliquid a nobis 
exigatur, neque efferamur, tanquam qui aliquid. 
amplius quam quod dalum est rependamus.Etcum. 
his viribus recteet apte utimur, vilam virtutibusor- 
natam pie traducimus : 837 corrupto veroillarum 
usu, in vitium delabimur. Atque heec est vitii de- 


ἔστιν οὗτος χαχίας ὅρος, ἡ πονηρὰ, καὶ παρ᾽ ἐντολὴν p finitio, faeultatum, quce ad bonum perficiendum. 


τοῦ Κυρίον (δ 4) χρῆσις τῶν ἐπ᾽ ἀγαθῷ παρὰ τοῦ 
Θεοῦ δεδομένων ἡμῖν " ὥσπερ οὖν, τῆς παρὰ Θεοῦ 
ἐπιξητουμένης ἀρετῆς, ἢ ἐξ ἀγαθοῦ τοῦ συνειδότος 
xar' ἐντολὴν τοῦ Κυρίον χρῆσις αὐτῶν, Τούτου di 
οὕτως ἔχοντος, τὸ αὐτὸ χαὶ (08) περὶ τῆς ἀγώπης 
ἐροῦμεν, Ἐντολὴν τοίνυν λαδόντες ἀγαπᾷν τὸν Θεὸν, 
τὴν ἀγαπητιχὴν δύναμιν εὐθὺς τῇ πρώτῃ χατασχευνῇ 
συγχαταδχηθεῖσαν κεκτήμεθα - χαὶ ἢ ἀπόδειξις οὐχ 
ἔξωθεν, ἀλλ᾽ αὐτὸς ἄν τις τοῦτο παρ᾽ ἑαυτοῦ καὶ iv 
ἑαυτῷ χαταμάθοι, Τῶν τε γὰρ χαλῶν ἐσμεν ἐπεῦυ- 
μητιχοὶ φυσιχῶς (50), εἰ χαὶ ὅτι μάλιστα ἄλλω ἄλλο 
φαίνεται χαλὸν " xui στοργὴν πρὸς τὸ οἰκεῖον καὶ 
σνγγενὲς ἔχομεν ἀδιδάχτως, ταὶ τοῖς εὐεργέταις 
ἐχουσίως πᾶσαν εὔνοιαν ἐχπληροῦμεν (57). Τί οὖν 
χάλλους θείον θαυμασιώτερον ; Τὶς ἔννοια τῆς τοῦ 
Θεοῦ μεγαλοπρεπείας χἀριστέρα ; Ποῖος πόθος ψν- 
χῆς οὕτω δριμὺς καὶ ἀφόρητος, ὡς ὁ ἀπὸ Θεοῦ ἐγγι-" 
νόμενος τῇ ἀπὸ πάσης κακίας χεκαθαρμένῃ ψυχῇ, καὶ 
ἀπὸ ἀληθινῆς διαθέσεως λεγούσῃ, ὅτε Τετρωμένη 
ἀγάπης ἐγώ zit, ΓΑῤῥητοι ποντελῶς χαὶ ἀνεκδι- 
ἥγητοι τοῦ θείου χάλλους αἱ ἀστραπαί" οὐ παρίστησι 
λόγος, οὐ δέχεται ἀκοή" Kw ἑωσφόρον αὐγὰς εἴπης, 
χἂν σελήνης λαμπρότητα, χἂν ἡλέον φῶς, πάντα 
ἄτιμα πρὸς εἰχασίαν τῆς δόξης, καὶ πλέον ἀπολειπό- 
μενα (58) πρὸς τὴν τοῦ ἀληθινοῦ φωτὸς σύγαρισιν, 
ἢ καθόσον βαθεῖα vob, καὶ στυγνὴ σχοτομήνη μὲσ- 
ἡμδρίας χαθαρωτάτης, Τοῦτο τὸ κάλλος σαρκίνοις 
μὲν ὀφθαλμοῖς ἀθεώρητον, ψνχῇ δὲ μόνῃ καὶ διανοίᾳ 
καταληπτὸν (59), εἶπον τινα περιΐλαμψε τῶν ἁγίων, 
καὶ ἀφόρητον τοῦ πόθον τὸ χέντρον αὐτοῖς ἐγχατ- 
ἔλιπεν, οἱ ἀλύοντες πρὸς τὴν ἐνταῦθα ξωὴν ἔλεγον 
Oi μοι, ὅτι ἡ παροιχία μὸυ ἐμαχρύνθη, Πότε ἥξω 
καὶ ὀφθήσομαι τῷ προσώπῳ τοῦ Θεοῦ; καὶ τὸ, 
᾿Αναλῦσαι καὶ σὺν Χριστῷ εἶναι πολλῷ pae 
Ἀρεῖσσον" χαὶ τὸ, ᾿Εδίψησειν ἡ ψνχὴ μὸν πρὸς 
τὸν Θεὸν τὸν ἰσχυρὸν τὸν ξῶντα " x«l, Νὺῦν ἀπὸ: 


nobis a Deo date sunt, usus malus, et a Domini 
prieceptis alienus : quemadmodum contra, virtutis 
quam Deus requiritl,usus earumdem ex bona con- 
scientia proficiscens seeundum Domini mandatum. 
Quod cum itasit, idem de charitate dicturi sumus. 
Cum igitur de diligendo Deo mandatum aceeperi-- 
mus, statim a prima nostra constitutione insitam. 
possedimus diligendi vim ac facultatem : neque 
ejus rei demonstratio ab externis argumentis peli- 
tur, sed quivis ipse a seipso et in seipso illud. 
ediscere polest, Quippe bonas res ac pulchras na«- 
turaliter appetimus, quanquam ut primum aliud. 
alii videtur pulehrum et bonum; ilemque necessi- 
tadine et propinquitate eunjunetum amamus licet. 
indocti, et nostra sponte beneficos omni benevo- 
lentia complectimur. Eequid, quiso, divina pul- 
chritudineadmirabilius?Quie cogitatio magnificen- 
tia Dei gralior estet suavior ? Quale animi deside- 
rium tam vehemens est et violentum, quam illud. 
quod a Deo ingeneratur animte vitio omni purgata, 
et dicenti ex vero afTectu: Vuilnerata charitatis ego. 
sum **? Ineffabiles omnino sunt et inenarrabiles 
divinse pulchritudinis fulgores: non eas detegit 
oratio, non excipit auris, Etsi lueiferi splendores 
dixeris, et lunc claritatem, et solis lumen; omnia. 
pre illius gloria vilia sunt et obscura, atque eum 
vera luce comparata, magis distant ab illa, quam 
profunda tristisque ac illunis nox ἃ clarissima me- 
ridie dissidet. Pulchritudo hzc carneis quidem 
oculis conspici non polest, sed asola anima ac 
mente apprehenditur.Easi quando quempiam san- 
etorum illustravit, statim intolerandum in ipsisre- 
liquit desiderii stimulum : quippe qui presentis 
vite perlesi dicebant: Heu mihi, quia incolatus 
meus prolongalus est **. Quando veniam et apparebo 
ante faciem Dei ^?Tlem illud: Dissolvi et esse cum 


^ Matth. xxi. 40, Cant. u, 5. *'Psal cxix, 5. '" Psal. xut, 3. 


(54) Editi et duo mss, ἐντολὴν τοῦ Χριστοῦ, Alii 
duo ἐντολὴν τοῦ Kupíov, 
, ( 55) Vocula καί addita est ex veleribus qualuor 
bris, 
(56) Reg. primus ἐσμὲν ἐπιθυμηταὶ φνσιχῶς. 
(51) Codex Colb. je ΣΝ νόμον, Haud 


longe idem liber duiu2e x«i oopnróc., 
(88) Codex Colb. x«i πλέον ἀπομιμπανόμενα, Mox 
Reg. tertius ἢ ὅσον, ! 

(59! Codex Voss. et Colb. et Reg. primus διανοίᾳ 
θεωρητὸν, eadem plane sententia. M 


κέντρον αὐτῷ, 


ox duo mss 


911 


S. BASILIl MAGNI 


912 


Cristo multu longequemelius**. Illud quoque: Si- A λύεις τὸν δοῦλόν σου, Δέσποτα, Ὡς δισαωτήριον τὴν 


tivitanitma mea ad Deum fortem vivum **. Et: Nunc 
dimittis servum tuum, Domine *. Cum enim hanc 
vitam veluti carcerem :egre ferrent, ita demum eo- 
rum impetus contineri vix poterat, quorum scilicet 
animas divinum desiderium attigisset. Qui cum 
inexplebili contemplande divine pulchritudinis cu- 
piditate flagrarent, illud precabantur, ut contem- 
platio jucunditatis Domini ad eternam omnem 
vitam sese extenderet. Sic igitur concupiscunt 


ξωὴν ταύτην βαουνόμενοι(60), οὕτω δυσκάθεχτοι Za 
- . - - . - ΄ “ - L4 

ταῖς ὁρμαῖς, ὧν ὁ θεῖος πόθος τῶν ψυχῶν Eee. 

Oi γε, διὰ τὸ ἀχορέστως ἔχειν τῆς θευρίας τοῦ θείου 

χάλλους, εὐχὴν ἐποιοῦντο πάσῃ τῇ αἰωνέᾳ ζωῇ συμπα- 

ρεχτείνεσθαι τὴν θεωοίαν τῆς τερπνότητος τοῦ Kvoíov., 

ἂ 

Οντω μὲν οὖν φυσιχῶς ἐπιθυμητιχοὶ (61) τῶν χαλῶὼν 

οἱ ἄνθρωποι. Κυρίως δὲ χαλὸν καὶ ἀγαπητὸν τὸ ἀγα- 
4 , ^ . ΄ * - D , * " 

θόν. ᾿Αγαῦος δὲ ὁ Θεός " ἀγαθοῦ δὲ πάντα ἐφέεται - 

Θιοῦ ἄοα πάντα ἐφίεται. 


naturaliter homines res bonas ac honestas. Quod autem proprie pulchrum estet 8:8 0116, bonum 
est. Jam vero bonus est Deus : bonum autem appetunt omnia: Deum igitur omnia appetunt. 


2. Quare quidquid voluntate nostra recte perfi- 
citur, inest nobis etiam naturaliter, si saltem co- 
gitationes nostras non perverterit nequitia. Itaque 
Dei amor ceu necessarium debitum a nobis repo- 
scitur, cujus privatio anime est malorum omnium 


gravissimum. Nam abalienatio 33$ et aversio a B 


Deo malum est futuris etiam gehenne suppliciis 
intolerabilius, eique cui contingit, gravius,non se- 
cus ac oculo luminis privatio, etiamsi dolor non 
adsit, et animali, ademptio vite. Quod si liberi 
amant naturaliter parentes, declaret autem hocet 
brutorum animalium habitus,ethominumin prima 
tetate erga matres affectus, non videamur rationis 
magis expertes quam parvuli, neque bestiis agre- 
stiores, quasi sine ullo amore erga Conditorem no- 
strum, et ab ipsoabalienati :quem etiamsi ex ejus 
bonitate non nosceremus qualis sit, tamen ob id 
solum quod ab eo conditi sumus, diligere et amare 
quam maxime deberemus, perpetuoque de ejus 
memoria non aliter pendere quam de matrum sua- 
rum ulnis pueruli soleant. Inter eos autem qui na- 
ture ductu diliguntur, primas tenet qui bene de 
nobis meritus est. Atque hec affectio non homi- 
num modo propria est, sed eis etiam cum omni- 
bus fere animantibus communis est, ut videlicet 
boni cujusvis accepti auctores benevolentia prose- 
quantur. Cognovit, inquit, bos possessorem, et asi- 
nus prasepe domini sui *! Absit autem ut de nobis 
dicantur que sequuntur, nimirum. Jsraei autem 
me non cognovit, et populus me non intellexit **. 
Nam de cane compluribusque ejusinodi aliis ani- 
malibus, quid attinet dicere quantam ostendant 
suis nutritoribus benevolentiam ? Quod si erga eos 


5 Philipp. 1, 23. ** Psal. xrt, 3. ?? Luc. 11, 29. 


C 


2. Ὥστε τὸ ix προαιπέσιως χατορθούμενον χαὶ 
φυσικῶς Tui) ἐνυπάογει, τοῖς 46 μὴ ix T'oyQpix; 
τοὺς λογισμοὺς διαστραφεῖσιν (62) ᾿Αναγχαῖον οὖν 
ὄφλημα τὴν εἰς Θιὸν ἀγάπην ἀπαιτούμεθα, ὃ τὸ 
ἐλλειπούσῃ ψυχᾷ πάντων χαχῶν ἐστιν ἀφορῳῃτότα- 
τον. Θεοῦ γὰρ ἀλλοτρίωσις xai ἀποστροφὴ xol τῶν 
ἐν γιέννῃ προσδοχωμένων χολάσεων ἀφορητότερόν 
ἐστι, χαὶ βαούτερον τῷ παθόντι, ὡς ὀφθαλμῷ φωτός 
στέρησις, xXx» μὴ ὀδύνη προσῇ, χαὶ τῷ ξώῳ τῷ 
ξῇν. Εἰ δὲ xai τοῖς γεννέσασι φυσιχὴ Gropyà παρὰ 
τῶν γεννηθέντων ὑπάρχει (63), χαὶ δηλοῖ τοῦτό τε 
ἢ τῶν ἀλόγων σχέσις, χαὶ Q τῶν ἀνθρωπὼων To 
τὴν πρώτην ἡλιχίαν πρὸς τὰς μητέρας διάθεσις, μὴ 
φανῶμεν ἀλογώτεροι τῶν νηπίων, μηδὲ τῶν θηρέων 
ἀγριώτεροι, ἀστόργως x«i ἀλλοτρίως πρὸς τὸν ποις - 
σαντα ἡμᾶς διαχείμενοι * ὃν εἰ χαὶ μὴ ἐκ TG ἀγα- 
θότητος ὁποῖός ἐστιν (θ4) ὑπιστάμεθα, ἐξ αὐτοῦ μεό- 
νου τοῦ παρ᾽ αὐτοῦ γεγενᾷσθαι ἀγαπᾷν χαὶ στέργειν 
ὑπερδαλλόντως ὀφείλομεν, χαὶ ἀποχρέμασθαι τῆς 
μνήμης αὐτοῦ διηνεχῶς, χαθάπερ τῶν μοτερων τὰ 
νήπια. Κρείττων δὲ (63) τῶν φυσικῶς ἀγαπωμένων 
ὁ εὐεργέτης. Καὶ τοῦτο οὐκ ἀνθρώπων ἔδέον ἐστι 
μόνον, ἀλλὰ x«i πάντων σχεδὸν ζώων πάθος, ἡ κρὸς 
τοὺς ἀγαθὸν τι δεδωχότας οἰχείωσις. Ἔγνω, φησὶ, 
Bou, τὸν χτησάμενον, x«l ὄνος τὴν φαάτνῃν τοῦ 
χυρίον αὐτοῦ, ᾿Απείη δὲ λεχθῆναι περὶ ἡμῶν τὰ 
ἑξῆς" ὅτε Ἰσραὴλ δέ (06) με οὐκ ἔγνω, καὶ ὁ 
λαός μὲ 02 συνῆχε. Περὶ γὰρ χυνὸς, χαὶ πολλῶν 
ἄλλων τοιούτων, τί χρὴ x«i λέγειν, ὅσην πρὸς τοὺς 
τρέφοντας τὴν εὔνοιαν ἐπιδείκνυνται, Εἰ δὲ τὴν πρὸς 
τοὺς εὐεργέτας εὔνοιαν χαὶ τὸ gürpo» ψνσιχῶς αἱ- 
ρούμεθα, καὶ m&vra πόνον εἰς ἀντίδοσιν τῶν προγι- 
νομένων ἡμῖν ὑπομένομεν (67), τίς λόγος ἀξέως ἐφεπέ- 


δι 158,}, 8. 55 ibid. 


(60) Codex Voss. et alii duo τὸν ἐνταυθα ξωὴν Ba- D gatis deerat. 


υνομῶοι, 

(61) Illud, φυσικῶς ἐπιθυμητιχοί, etc., intelligen- 
dum est hoc modo: ita natura hominum compa- 
rata est, ut ex se quidem feratur ad bonum eoncu- 
piscendum: sed tamen ne hoc quidem fit sine 
auxilio l)ei. Mox codex Colb. x«i ἀγαπητιχὸν τὸ ἀγα- 
0o». 

(62) Codex Voss. et Reg. primus rov λογισμου δια- 
στραφεῖτιν»" I 

(63: Reg. primus ἐνυπάρχει. 

(61) Illud, ὁποῖός ἐστι, additum est ex antiquis 
duobus libris. 

(03) Codex Combef. Κοείττων οὖν, 

(66) Sic codex Voss. et alii duo. Vocula δέϊπ vul- 


(67) Editi perinde ut Reg. tertius et Coisl. secun- 
dus τῶν προογενομένων ἡμῖν ὑπομένομεν, Reg. primus 
et Coisl. itidem primus et Colb. τῶν προσγενομέ- 
voy ἡμῖν χαλῶν ὑπομένοαεν. Codex Voss. DPO χαλῶν 
corrupte habet χαλόν. Codex Combef. secunda 
manu προσηενομένων ἡμῖν ὑπομένομεν. Mihi autem 
magis placet scriptura vulgata. Cum enim ser- 
mo sitde grati animi significatione, videtur ea 
lectio seligenda esse, qua per se beneficia prius 
in nos collata significet. Pro his enim proprie 
gratiam referimus, Had»c est causa, cur vocem 
προγενομένων retinendam arbitremur. Exprimi vo- 
cem χαλῶν nihil necesse est. 


913 


KEGULZE FUSIUS THACTAT.E 


914 


σθαι τῶν δωρεῶν τοῦ Θεοῦ δύναται ; mi τοσαῦται À qui de nobis bene meriti sunt benevolentiazn mo- 


μὲν εἰσι τὸ πλῆθος, ὡς καὶ ἀριθμὸν. διαφεύγειν" 
τηλικαῦται δὲ τὸ μέγέθος χαὶ τοιαῦται, ὥστε ἐξαρ- 
xiv χοὶ μίαν εἰς τὸ ὑπενθύνους ἡμᾶς εἰς πᾶσαν 
χάριν τῷ δεδωχότι ποιῆσαι. Τὰς μὲν οὖν ἄλλας παρ- 
ἥσω, wt, εἰ χαὶ χαθ' ἑαυτὰς ὑπερδάλλουσι μεγέθει 
x«i χάριτι, ἀλλ' ὑπὸ τῶν μειξόνων, ὥσπερ ἀστέρες 
ἡλιαχαῖς ἀχτῖσιν, ὑπεολαμπόμεναι, τὴν καθ᾽ ἑαυτὰς 
χάριν ἀμυδροτέραν παρέχονται, Οὐ γὰρ σχολὴ χα- 
ταλιπόντε τὰ ὑπερδάλλοντα, ἐκ τῶν ἐλαττόνων μετρεῖν 
τοῦ εὐεργέτου τὴν ἀγαθότητα, 


remque naturalem habemovs,nullumque non subi- 
mus laborem, ut beneficia prius in nos collata re- 
muneremur, quisnam sermo Dei dona pro inerito 
explicare possit ? Tanta quidem est horum 1nulli- 
tudo, ut etiam numerum effugiant: ilem magni 
tudine tanta sunt et talia,ut vel unicum salis ad id 
sit,ut omnimodam largitori gratiam rependere de- 
beamus. Alia igitur omittam, qu:ze tamelsi per se 
ipsa excellunt magnitudine et dignitate, tamen a 
majoribus non secus obscurata quam stellie a solis 


radiis, per se in dignitate obscuriora et tenuiora apparent, Nec enim vacat, beneficiis prastantiori- 
bus praetermissis, ex minoribus benefici Dei bonitatem admetiri. 


3. Σιωπάσθωσαν τοίνυν ἡλίου ἀνατολαὶ, xdi cihü- 
νῆῃς περίοδοι, χράσεις ἀέρων, ὡρῶν ἐναλλαγαὶ ὕδωρ 
ἀπὸ νεφῶν, x«l ἀπὸ γῆς ἕτερον, αὐτὴ ἢ θάλασσα, 
ἡ γῆ σύμπασα, τὰ (88) ix γῆς ψνόμενα, τὰ ἐν τοῖς 
ὕδασι διαχιτώμενα, τὰ ἐν ἀέρι γένη, αἱ μυρίαι τῶν 
ξώων διαφοραὶ, πάντα τὰ πρὸς ὑπηρεσίαν τῆς ζωῆς 
ὑμῶν τεταγμένα. ᾿Αλλ᾽ ἐχεῖνο οὐδὲ (69) βουλομένοις 
παρελθεῖν δωνατὸν, xui σιωπῆσαι μὲν τὴν χάριν 
τῷ γὲ νοῦν ὑγιᾷ χαὶ λόγον ἔχοντι παντελῶς ἀμήχα- 
γον, εἰπεῖν δέ τι πρὸς ἀξίαν πλέον ἀδυνατώτερον, 
ὅτε χατ᾽ εἰκόνα Θεοῦ xal ὁμοίωσιν ποιήσας τὸν ἄν- 
θρωπον ὁ Θεὸς, καὶ τῆς ἑἐχντοῦ γνώσεως ἀξίωσας, 
xal λόγῳ παρὰ πάντα τὰ ξῶᾳ καταχοσμήσας, καὶ 
τοῖς ἀμηχάνοις τοῦ παραδείσον χάλλεσιν ἐντουφᾷν 
παρασχόμενος, xui τῶν ἐπὶ γῆς ἀπάντων ἄρχοντα 
καταστήσας, εἴτα κατασοφισθεντα ὑπὸ τοῦ ὄφεως (10), 
καὶ χαταπεσήντα εἷς τὴν ἁμαρτίαν, χαὶ διὰ τῆς ἀμαρ- 
τίας tig τὸν θάνατον, xui τὰ τούτον ἄξια, οὐ περιεῖ- 
δὲν. ἀλλὰ τὰ μὲν πρῶτα νόμον ἔδωκεν εἰς βοῤῦειαν 
ἀγγέλους ἐπέστησεν εἰς φυλαχὴν καὶ ἐπιμέλειαν, 
προφήτας ἀπέστειλεν ti; ἔλεγχον χαχίας χαὶ διδα- 
σχαλίαν ἀρετῆς, τὰς ὁρμὰς τῆς χαχίας ταῖς ἀπειλαῖς 
ἐνέχοψε, τῶν ἀγαθῶν τὴν προθυμίαν ἐπαγγελίαις 
διήγειρε, τὸ πέρας (71) ἑκατέρον πολλώχις ἐν διαγόροις 
προσώποις εἰς νουθεσίαν τῶν ἄλλων προλαδὼν iyxwí- 
ρωσε, καὶ ἐπὶ τούτοις καὶ τοῖς τοιούτοις ὥπασιν ἐπιμέ- 
νοντοῖς τῇ ἀπειθεία οὐχ ἀπεστρώφῃ. Οὐ γὰρ ἀφείθη- 
μεν ὑπὸ τῆς ἀγαθότητος τοῦ Δεσπότου, οὐδε ἐνεκόψαμεν' 
αὐτοῦ τὴν εἰς ἡμᾶς ἀγάπην, ἀναιτθησία τῶν τιμῶν 
τὸν εὐεργέτην "παρυθδρέσαντες (19) ἀλλὰ ἀνεχλήθη- 
μὲν ἐκ τοῦ θανάτου, x«i ἐξωοποιήθημεν πάλιν ὑπ᾽ 
αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, Ἔν ᾧ xoi 
9 τρόπος τῆς εὐεργεσίας μεῖζον ἔχει τὸ θαῦμα, Ἐν D 
μορφῇ γὰρ Θεοῦ ὑπάρχων, οὐχ ἀρπαγμὸν ἡγή- 
σατο τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ, 9X) ἑαυτὸν ἐκένωσε μορφὴν 
δούλου λαβών. 


C 


. (68) Codex Colb. καὶ ἢ γῇ σύμπασα καὶ τῷ, MOX 
idem ms. eum Reg. primo τὰ ἐναέρια γένη, 

(68) Codex Voss. et alii duo ἐχεῖνο ὃ οὐδέ " sed 
vocula ὃ videtur redundare. 

(70) Editi et duo mss. διὰ τοῦ ὄφεως. Codex 
Voss, et alii duo ὑπὸ τοῦ. llaud longe codex Voss. 
et alii duo οὐχ ὑπερεῖδεν, Ibidem liber Voss. ἀλλὰ 
χαὶ vóuov, , 

[7| ) Hoc dicit Basilius : jam multis locis decla- 
ratum fuisse exitum utriusque classis qua conti- 


.3. Sileantur igitur solis orlus, lunre conversio- 
nés, temperies aeris, vicissitudines temporum, 
aque ex nubibus lapse, alie e terra erumpentes, 
mare ipsum, lota terra, quee ex terra nascuntur, 
que inaquis degunt, genera in aere versantia, in- 
numere animalium differenti, omnia denique 
quz deslinantur ad vite noslri ministerium. Sed 
ne volentes quidem illud prieterire possumus, nec 
fieri potest ullo modo, ut is certe qui sana mente 
preditus est et rationis compos,id beneficii taceat, 
quanquam multo minus de eo pro merito aliquid 
dici possit, quod cum hominem condidisset ad 
imaginem et similitudinem suam, eumque coho- 
nestasset sui ipsius cognitione,et ratione exornas- 
set pree cieleris 339 animantibus, ipsique de- 
disset facultatem ut. seincredibili paradisi pulchri- 
tudine obleetaret, ac landem illum constituisset 
omnium terrestrium principem, deinde a serpente 
deceptum, et collapsum in peccatum, et per pec- 
catum in mortem, et in ierumnas ea dignas, non 
propterea tamen ipsum neglexit: sed lege quz ei 
adjumento esset, primum tradita, custodire ejus et 
curte przefecit angelos, misit prophelas ad redar- 
guenda vitia et ad virtulem docendam, impetum 
nequitiie per minas excidit el repressit, pollicita- 
tionibus excitavit bonorum alacritatem, utriusque 
generis finem non raro, in diversis personis ad 
alios commonendos in antecessum declaravit, et 
tamen post hiec et lalia,mos in. contumacia perse- 
verantes nom est aversatus. Non enim nos dese- 
ruil bonitas Domini, neque per stupiditatem qua 
delatos ab ipso honores habebamus despicatui, 
abolevimus ejus in nos amorem, etiamsi in bene- 
facientem contumeliosi essemus : imo vero revo- 
cati sumus a morte, et vilte rursus ab ipso Domino 
nostro Jesu Chrislo restituti. Qua in re etiam be- 


nentur et boni et mali. | 

(712) Editio Paris. et Basil. ὦ ἀναισθησία τῶν 
τιμῶν τὸν εὐεργέτην παρνῦδρίσασα. Edilio Vcn. teque 
ac codex Combef. et alii tres ἀγώπην ἀναισθησία 
τῶν τιμῶν τὸν εὐεργέτην παρνυδρίσαντες, Totum 
hunc locum ita edendum curavimus, uti in Coisl. 
secundo et in Colb. legitur, nisi quod in Coisl. 
scriptum sit περιυδρίσαντες, Aliquibus in libris 
legitur évéxoje. 


915 


S. BASILII MAGNI 


neficentie ratio majorem movet admirationem : Cum enim in forma Dei esset non rapinam arbitra- 
tus estessese iequalem Deo : sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens 58. 
&. Atque etiam infirmitates nostras suscepit, A — &. Kei τὰς ἀσθενείας ἡμῶν ἀνῶλαδε (13), καὶ τὰς 


portavit languores, pro nobis vulneratus est, ut 
nos livore ejus sanaremur ** : item redemit a ma- 
ledieto,factus pro nobis maledictum 55, mortemque, 
pertulit ignominiossimam, ut nos ad. gloriosam 
vitam reduceret. Nec satis habuit mortuosduntaxat 
ad vitam revocare, verum etiam largitus est divi- 
nifatis suse dignitatem, atque eternam requiem 
humanum omne cogitatum letitie magnitudine 
superantem preparavit. Quid igitur retribuemus 
Dcemino pro omnibus que retribuit nobis 36 ? Est 
autem adeo bonus, ut neque remunerationem exi- 
gal, sed sat habet, si solum pro iis que tribuit, 
diligatur. Que omnia ubi mente recolo, ut meum 
affectum prodam, in horrorem quemdam et terri- 


νόσον i6ó«cragt, x«l ὑπὲρ ἡμῶν iroavuarigÓn, ἕνα 
τῷ μώλωπι αὐτοῦ ὑμεῖς ἰαθῶμεν (7À): καὶ τῆς χκατ- 
ἄρας Qué&c ἐξηγόρασε, γενόμενος ὑπὲο ἡ ᾿λῶν κατοίρα͵ 
x«i τὸν ἀτιμότατον ὑπέστη θάνατον, ἵνα μᾶς εἰς 
τὴν ἔνδοξον ξωὴν ἐπαναγάγη. Καὶ οὐχ bpxécÓ» μό- 
νον νεχροὺς ὄντας ζωοποιῦσαι, ἀλλὰ χαὶ θεότχτο; 
ἀξίωμα ἐχαοίσατο, χαὶ ἀναπαύσεις ἡτοίμασεν αἰω- 
νίους, πᾶσαν ἔννοιαν ἀνθρωπίνην τῷ μεγέθει τῆς 
εὐφροσύνης ὑπερβαινούσας (75). Τί οὖν &vrexeda- 
μὲν τῷ Κυρίῳ περὶ πάντων ὧν ἀνταπέδωκεν ἡμῖν; 
'O δὲ οὕτως ἐστὶν ἀγαθὸς, ὥστε οὔτε ἀντέδοσιν ἀπαι- 
Tti, ἀλλ' ἀρχεῖται μόνον ἀγαπώμενος ἐφ᾽ οἷς ἔδωκεν, 
Ὧν ἀπάντων ὅταν εἰς ἔννοιαν ἔλθω (ἵνα τὸ iub 
πάθος ἐξείπω), εἰς φρίκην τινὰ xai ἔχστασεν φοῦι- 


ficum stuporem incido,nequandoob animiinconsi- B ρὰν χαταπέπτω, μήποτε ἐξ ἀπροσιξίας τοῦ νοῦ, d 


derantiam, autpropter meam circa res vanas oo- 
cupationem a Dei dilectione excidens, Christo sim 
dedecori ac opprobrio.Qui enim nunc decipit nos, 
etper mundanas illecebras nos omni artein bene- 
fici largitoris oblivionem inducere conatur, is in 
animarum nostrarum perniciem nobis insultans, 
et in nos invadens, tune coram Domino contem- 
ptum nostrum probro vertet, atque de contumacia 
et de defectione nostra gloriabitur : qui cum nec 
creaverit nos, nec pro nobis subierit mortem, ta- 
men δ. contumacie, sueeque in observandis Del 
mandatisnegligentie socios nos ac comites habue- 
rit. Illud quod Domino 340 infertur probrum,et 
illa adversarii jactantia mihi suppliciis gehennae 


gravior videtur, quod Christi inimico 'prebeamus ( 


materiam adversus eum qui pro nobis mortuus est, 
et resurrexit, jactandi se et efferendi: cui tamen 
ea de causa, sicut scriptum est, majorem gratiam 
debemus. Sed haclenus de dilectione Dei. Neque 
enim fuit animus, uti jam dixi, omnia dicere, nee 
enim fieri potest : sed summatim parvum monu- 
mentum quo divinum desiderium semper excite- 
tur, animo vestro relinquere. 


INTERROGATIO 1l. 
De charitate erga proximum. 


Sane consequens jam fuerit, ut de mandato et 
ordine et vi secundo disseratur. 


RESPONSIO. 


1. Superius quidem diximus legem earum que D 
35 Galat. ni. 13. 


8 Philipp. t, 6, 7. ὅδ᾽ 1sa. Lui, 4. 


73) Editi et codex Combef. ἔλαζςε, Liber Voss. et 
alii duo ἀνέλαδε. 

(74) Codex Colb. solus ἡμεῖς πάντες, ut nos omnes 
sanaremur. Aliquanto post duo mss. ἡτοίμασεν 
«tovt. 

(73) Ita Reg. primus et Coisl. secundus ; nec 
Ruffinus aliter legisse putandus est, cum ea que 
addidimus verba Latine reddiderit. Editi et mss. 
non pauci ὑπερδαινούσας. 'O δὲ, 

(76) Codex. Colb. 2Z0xv iuzov»v. Mox unus Com- 
bef. conjuncte σπονδάξων ἐπ᾽ ὀλέθρῳ,, operam dat 
Ut nos jg ducat in beneficii largitoris oblivionem 
Gd qnig qs nostras perdendas. 


τῆς rtol τὰ μάταια ἀσχολίας, τῆς ἀγάπης rou Θεοῦ 

ἐχπκεσὼν ὄνειδος γένωμαι τῷ Χριστῷ. Ὁ γὰρ va 
ἀπατῶν ἡμᾶς, xal dià τῶν χοσμιχῶν δελειασμάτων 
λήθην ἐμποιεῖν (76) ἡμῖν τοῦ εὐεργέτου μηχανῇ 
πάσῃ σπουδάξων, ἐπ᾽ ὀλέϑρῳ των ψυχῶν ἡμῶν ἐναὰ- 
λόμενος ἡωῖν, xai émsuÜmivew, εἰς ὀνειδισμὸν τότε 
προσοίσει τῷ Κυρίω τὴν ἡμετέραν καταφοόνη σιν, 
x«l ἐγκαυχήσεταί τῇ ἀπειθείᾳ καὶ ἀκοστασέα μων" 
ὃς γε οὔτε (77) χτίσας ἡμᾶς, οὔτε ἀποθανὼν ὑπὲρ 
ἥμων, ἀλλ ὅμως ἔσχεν ἡμᾶς ἀχολουθοῦντας αὐτῷ ἐν 
τῇ ἀπειθεία xai ἐν τῇ ἀμελείᾳ των ἐντόλοιν τοῦ 
Θιοῦ. Ἰοῦτο τό ὄνειδος, τὸ xarà τοῦ Κυρίου, καί 
τοῦτο τὸ χαύχημα τοῦ ἐχθροῦ, βαρύτερον ἐμοὶ τῶν 

ἐν τῇ γεέννῃ χολάσεων φαίνεται, τῷ ἐχθρῶ τοῦ χρι- 

στοῦ ὕλην γενέσθαι χαυχήματος χαὶ ἀφορμὴν ἐπέρ- 

στως x&r' αὐτοῦ τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος, wd 

ἐγερθέντος, à καὶ διὰ τοῦτο περισσοτέρως ὀφειλέται 

ἐσμὶν͵ χατως γέγραπται. Καὶ περὶ piv τῆς εἰς Gsb 

ἀγάπης τοσαῦτα" Σχοπὸς γὰρ, ὡς προεῖπον, οὐχὶ 
πάντα εἰπεῖν. ἀδύνατον γάρ" ἀλλ' ἐπὶ κεφαλαέων (78) 
σύντομον ὑπόμνησιν ἀναχινοῦσαν ἀεὶ τὸν θεῖον πόθον 
ταῖς ψνχαῖς ἐμποιῆσαι, 


EPOTHZIZ I" 
Περὶ τῆς εἰς τὸν πλησίον ἀγάπης (79). 
᾿Αχόλουθον δ᾽ ἂν tiq περὶ τῆς δεντέρας καὶ τάξει 
χαὶ δυνάμει ἐντολῆς διελθεῖν. 


ΛΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 
4. Ὄτι μὲν οὖν ὁ νόμος τῶν σπερματικῶς ἔνυπαρ 
56 Psal. cxv, 12. 


(71) Editi àer« οὔτε. Codex Cormbef. et alii tres 
ὅς γε οὔτε. Mox codex Voss. et alii tres ἀλλ᾽ ὅμως. 
Editi 2uov, ὅμως. Subinde mss. tres x«l ἐν τῷ &us- 
λεία. Editi x«l ἀμελείᾳ. 

(78) Codex Colb. ἐπὶ χεφαλαίῳ. Mox editio Paris. 
perinde ut Basil. ὑπόμνησιν ἀναχαινοῦσαν, monitum 
quo renovetur divinum desiderium. Editio Ven. 
et Colb. et Combef. et Reg. tertius ὑπόμνησιν ἄνα- 
καινοῦσαν, eL ita quoque legitur in Reg. primo se- 
cunda manu : sed hie codex videtur prima manu 
habuisse ἀναχαινοῦσάν. 

(79) Codex Voss, Ἐρώτ. γ᾽ εἰς τὸν πλησίογ, ΝΟΣ 
Colb, ἐν ἡμῖν, 


917 


REGULJE FUSIUS TRACTAT.E. 


χονσῶν ἡμῖν δυνάμεων γεωργός ἐστι χαὶ τροφεὺς, Á nobis seminis in modum insitm fuerunt facultatum 


εἴρηται ἡμῖν ἐν τοῖς ἔμπροσθεν λόγοις - ἐπειδὴ δὲ 
ἀγαπᾶν προστετάγμεθᾳ τὸν πλησίον ὡς ἑαυτοὺς, 
χαταμάθωμεν, εἰ καὶ δύναμιν πρὸς τὴν ἐκπλήρωσιν 
τῆς ἐντολῆς ταύτης ἔχομεν παρὰ τοῦ Θεοῦ, Τίς οὖν 
οὐχ οἶδεν, ὅτι ἥμερον x«i χοινωνιχὸν ξῶον ὁ (80) 
ἀνθρῶπος, χαὶ οὐχὶ μονάστικὸν, οὐδὲ &ypiow; Οὐδὲν 
γὰρ οὕτως ἴδιον τῆς φύσεως ἡμῶν, ὡς τὸ χοινωνεῖν 
ἀλλήλοις, xai χρῆξειν ἀλλήλων, xal ἀγαπᾷν τὸ ὁμό- 
φυλον. Ὧν οὖν αὐτὸς ἔδωκεν ὁ Κύριος ἡμῖν προλα- 
βὼν τὰ σπέρματα, τούτων ἀκολούθως χαὶ τοὺς χαρ- 
ποὺς ἐπιξητεῖ (84), λέγων * 'Εντολὴν χαινὴν δίδω- 
μι ὑμῖν, ἵνα "ἀγαπᾶτε ἀλλήλους, Καὶ πρὸς ταύτην 
τὴν ἐντολὴν διξγεῖραι βονλόμενος ἡμῶν τὴν ψνχὴν, 
ἀπόδειξιν τῶν αὐτοῦ μαθητῶν, οὐ σημεῖα καὶ δυνώ- 
μεις παραδόξους 
Πνεύματι ἁγίῳ χαρισάμενος τὴν ἐνέργειαν) * ἀλλὰ 
τέ φησιν; Ἔν τούτῳ γνώσονται πάντες, ὅτι ἐμοὶ 
μαθηταί ἐστε, ἐὰν ἀγάπην ἔχητε ἐν ἀλλήλοις (89). 
Καὶ οὕτω πανταχοῦ τὰς ἐντολὰς ταύτας συνάπτει, 
ὥστε τὴν εἰς τὸν πλησίον εὐποιίαν εἰς ἑαυτὸν μετα- 
τίθησιν, Ἐπείνασα γὰρ». φησὶ, καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, 
καὶ τὰ ἑξῆς. Εἶτα ἐπάγει, ὅτι Ἐφ᾽ ὅσον ἐποιήσατε ἐνὶ 
τούτων τῶν ἀδελφῶν μὸν τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ &mounj- 
gari, 

2. Οὐκοῦν διὰ μὲν τῆς πρώτης ἔστι κατορθῶσαι 
χαὶ τὴν δευτέραν" διὰ d: τῆς δεντέρας ἐπανελθεῖν 
αὖθις ἐπὶ τὴν πρώτην * χαὶ ἀγαπῶντα μὲν τὸν Κύ- 
ριον, ἀγαπὴν ἀκολούθως καὶ τὸν πλησίον, Ὃ γὰρ 
ἀγαπῶν με, εἶπεν ὁ Κύρως, τὰς ἐντολάς μὸν 


cultrieem esse et aliricem : verum quoniam proxi- 
mum juxta ac nosmelipeos diligere jussi sumus, 
consideremus num eliam a Deo hujusce mandati 
conficiendi facultatem acceperimus, Quis, queso, 
ignorat, hominem animal esse mansuetum et so- 
ciabile,non autem solilarium et ferum ? Nihil enim 
tam proprium est nostre nature, quam ut mutuo 
consociemur, el alii aliorum indigeamus, eosque 
qui ejusdem sunt generis diligamus.Quorum igitur 
semina Dominus ipse prius nobis contulil, eorum 
etiam fruclus postea reposcit, dicens : Mandatum 
novum do volis, ut diligatis invicem". Cum autem 
ad exsequendumillud maundalum animum nostrum 
excitare vellet, discipulorum suorum characterem 


τῆσεν (χαίτοι xai τούτων i» g et notam non in prodigiis et miraculis inauditis 


constituit, quanquam horum patrandorum eis vim 
et potestatem per Spiritum sanctum largitus fuis 
sel: sed quid dieit? /n hoe cognoscent omnes,quia 
discipuli mei estis, εἰ dilectionem habueritis ad in- 
vicem**. Et sic ubique eonneolit haec precepta, ut 
beneficia in proximum collata in seipsum transfe- 
rat. Esurivi enim, inquit, et ddislis mihi mandu- 
care ?*, etc. Deinde subj ungil : Quatenus fecistis 
uni ez his fratribus meis minimis, mihi fecistis*?, 
2, Itaque per primum lieet secundum etiam exe 
sequi,ac rursus per secundum reverti ad primum; 
el qui Dominum aima consequens est ut proxi- 
mum quoque diligat. Qui enim diligit me, inquit 
Dominus, mandata mea servabit *, Ait aulem : 


τηρύσει (83). Αὐτὴ δέ ἐστι, φησὶν, ἢ ἐντολὴ ἡ g Hocestpraeceptum meum ul diligatis invicem, sicut 


iph, ἵνα ἀγαπάτε ἀλλήλους, χαθὼς ἐγὼ ἡγώπησα 
ὑμᾶς" ἀγαπῶντα δὲ πάλιν τὸν πλησίον, τὴν εἰς τὸν 
Θεὸν ἀγώπην ἀποπληροῦν, αὐτοῦ εἰς ἑαντὸν ὑποϑδε- 
χομένον (84) τὴν χώριν, Διόπερ ὁ μὲν πιστὸς θερά- 
πὼν τοῦ Θεοῦ Μωσῆς τοσαύτην ἐπεδείχνυτο τὴν εἰς 
τοὺς ἀδρφοὺς ἀγάπην, ὥστε xai ἐξαλειφθῆναι bpsiro 
ix τῆς βιδλον τοῦ Θεοῦ, εἰς ἣν ἐγέγραπτο, εἰ μὴ 
σνγχωρηθείη τῷ λαῷ τὸ ἁμάρτημα, Παῦλος δὲ ἀνώ- 
θεμα εἶναι ἀπὸ Χριστοῦ ὑπὶρ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ τῶν 
σνγγενῶν κατὰ σάρκα ἀπετόλμησεν εὔξασθαι, τῆς 
πώντων σωτηρίας ἑαντὸν ἀντάλλαγμα, κατὰ μίμησιν 
τοῦ Κυρίον (88), γενέσθαι βουλόμενος * ἅμα δὲ xai 
εἰδὼς, ὅτε ἀμήχανον ἦν ἀλλοτριωθῆναι Θεοῦ τὸν διὰ 
τὴν εἰς αὐτὸν ἀγώπην ὑπὲρ τῆς μεγίστης τῶν dro" 
λῶν τὴν παρὰ τοῦ Θεοῦ χώριν προϊέμενον, χαὶ ὅτι διὰ 
τοῦτο (80) πολυπλασίονα ἔμελλεν ὧν ἔδωκεν ἀντιλή. 
yeso, Πλήν γε ὅτε μέχρι τούτου τοῦ μέτρον τῆς πρὸς 
πλησίον ἀγάπης ἔφθασαν οἱ ἅγιοι, ἱκανὴν ἀπόδειξιν 
ἔχει τὰ εἰρημένα, 

" Joan. xir, 586, "5 Πα. 35. 
9* Exod. xxxut, 32. ** Rom. ax, 3. 


(80) Codex Colb. ξωόν ἐστιν à. Statim idem ms. 
ἢ ἄγριον. 

(81) Codex Colb. καρποὺς ἀπαιτεῖ, Statim idem 
ms, αὐτὴν τῆν, 

188) Legitur in codiee Voss, et in Colb, μετ᾽ ἀλ- 
λήλων 

(83) Reg, primus ᾿Εὰν γὰρ ἀγακᾶτι , εἶπεν ὁ 
Κύριος, τὰς ἐντολάς μον τηρησατε, δὲ diligilis me, 


9 Matth. xxv, 35. 


ego dilexi vos**, Ac rursus qui amat proximum, 
ei ipsi quie Deo debetur charitati satisfacil, cum 
ipse recipiatin se beneficentiam,Quapropter 


fidelis Dei servus Moyses lantum erga Íratres os- 
tendit amorem, ut etiam ex Dei libro in quo fuerat 
inscriplus, deleri voluerit, si peccati venia populo 
non coacederetur ?, 341 Paulus vero pro fra- 
tribus suis cognalis secundum carnem anathema 
esse ἃ Chrislo oplare ausus fuit ** ; quippe qui 
Domini exemplo fieri se salutis omnium pretium 
cuperet, simulque nosset fieri non posse, ut a Deo 
abalienaretur qui ob ejus amorem gratiam Dei 
abjecisset servandi maximi mandali causa,imo ob 
id mullo plura quam quie. dedissel recepturum 
esse, Cieterum ad hano usque mensuram perve- 
nisse sanctorum erga proximum badticnen ex 
dictis abunde de moii im esl, 


9 "jbid.40. *' Joan.xiv,23. ** Joan. xv, 192. 


inquit Dominus, mandata mea servate, 


(84) Heg. primus εἰς ἑαυτὸν "E ὀμένον, 
eodex Voss. ὁ μὲν πιστὸς dv) NT Nor 

(85) Unus Reg. μέμυσιν τ XSerrih 

i86) Editi el duo mss. δια τούτου, Alii duo δὰ 


τουτο. Nec ita inulto infra eodex Voss, ἔχει προιι- 


ρημένα, 


919 


INTERROGATIO IV. 
De timore Dei. 
RESPONSIO. 


Atque iis quidem qui recens introducuntur ad 
pietatem, institutio ea quz fit per timorem, utilior 
est,sapientissimo 3alomone admonente ac dicente: 
Principium sapientie, timor Domini *5 : sed vobis 
veluti jam ex Christi infantia egressis,nec amplius 
lacte indigentibus, sed qui solido dogmatum ali- 
mento secundum internum hominem ad perfectio- 
nem deduci potestis, preceptis sublimioribus opus 
est, in quibus tota ejus qua in Christo est dile- 
ctionis veritas perficitur. Nimirum cavendum est 
vobis, ne forte überiora Dei dona graviori multe 
obnoxios vos reddant, si in beneficum largitorem 
ingrali exstiteritis. Cui enim, inquit *5, commen- 
daverunt multum, plus repetent ab eo. 

INTERROGATIO V. 
De cavenda mentis evagatione. 
RESPONSIO. 


1. lllud certe sciendum est, nos non posse aliud 
quodvis mandatum servare, neque Deum aut 
proximum diligere, si huc et illuc mente divage- 
mnr.Neque enim artem aut scientiam probe cal- 
lere potest, qui ab alia ad aliam transit : neque 
unam etiam comparare, qui ea quie propria finis 
sunt, ignorat. Par namque est actiones ad. sco- 
pum et fidem quadrare: siquidem nihil quod 
rectum sit, via inepta et incongruenti peragitur. 
Nam neque artis erarie finis per figline opera 
acquiri solet : neque per sedulum tibie cantum 
parantur athleticte corone, sed unicuique fini pe- 
culiaris ac idoneus labor requiritur. Quare exerci- 
tatio etiam que flt juxta Christi Evangelium ad 
placendum Deo, in eo posita est, si curis mundi 
amandatis, omnem mentis avocationem propella- 
mus.Quamobrem Apostolus,etsi alioquin permissee 
sint nuptie,fuerintque habite benedictione dignte, 
tamen eas que ex his nascuntur occupationes cu- 
ris pro Deo gerendis opposuit, perinde quasi hec 
inter se coheerere non 3/59 possent, his verbis : 
Qui sine uxore est, sollicitus est qum Domini sunt, 
quomodo placiturus sit Deo: qui autem cum uxore 
est,sollicitus est quee sunt mundi, quomodo placitu- 
rus sit uxori ". Ita et Dominus suis discipulis 
animo sincero et ab omni aberratione vacuo pre- 
ditis testimonium reddidit dicens : Vos de mundo 
hoc non estis **. Et contra, fieri non posse testatus 
est, ut mundus reciperet Dei cognitionem, et Spi- 
ritum sanctum caperet : Pater enim juste, inquit, 


55 Prov. 1, 7. 56 Luc. xit, 48. 


(87) Voculam xa«í addidimus ex antiquis tribus 
libris. Haud longe codex Voss. ἐν 7 πᾶσα. 

(88) Editi αἰτία ὑμῖν. Antiqui quatuor libri ἡμῖν. 

(89) Codex Voss. et alii duo οὔτε μήν. Mox oo- 
dex Voss. των σχοπών, xai τὰς πράξεις, At Colb. xei 
των σχοπων τάς. 


S. BASILII MAGNI 
Α 


Ὠ 


671 Cor. vit, 32, 33. 


EPOTIIZIZ Δ. 
Πεοὶ φόθου Θεοῦ. 
ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ, 

Τοῖς μὲν οὖν ἄοτι εἰσαγομένοις εἰς τὴν εὐσέδειαν 
ἢ διὰ τοῦ φόδου στοιχείωσις χρησιμωτέοα, χατὰ τὴν 
ὑποθήχην τοῦ σοφωτάτον Σολομῶντος, εἰπόντος * 
᾿Αρχὴ σοφίας, φόθος Κνοίου * ὑαῖν δὲ, ὡς διαδεῦς- 
χόσι τὴν ἐν Χριστῷ νηπιότητα, xai (87) οὐκέτε δεομέ- 
νοις γάλαχτος, ἀλλὰ δυναμένοις τῇ στιοεᾷᾶ τῶν δο- 
μάτων τροφῇ τὸν ἔσω ἄνθοωπον τελειοῦσθαι, τῶν 
χεφαλαιωδεστέοων ἐντολῶν χορεία, ἐν αἷς πᾶσα ἀλὲ- 
θεια τῆς ἐν Χοιστῷ ἀγαπὴς χατοοθοῦται, φυλασσο- 
μένοις δηλονότι, μήποτε ἢ περιουσία τῶν δωρεῶν 
τοῦ Θεοῦ βαρυτέρας αἰτία ὑμῖν (88) χαταχκρέσεως 
γένηται, ἀχαρίστως πρὸς τὸν εὐεργέτην διατεθεῖσιν. 
"Q yo παρέθεντο, φησὶ, πολὺ, περισσότεοον ἀπ᾿ αιτύ σου- 
σιν αὐτόν, 

EPOTHSIZ E. 
Περὶ τοῦ x«r& διάνοιαν ἀμετεωρίστου. 
ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

1. ᾿Εχεῖνο μέντοι γε γινώσχειν χρὴ, ὅτε οὔτε ἄλλης 
τινὸς ἐντολῆς τήρησιν, οὔτε αὐτὴν τὴν πρὸς Θεὸν 
ἀγάπην, οὔτε τὴν πρὸς τοὺς πλησίον δυνάμεθα χκατ- 
ορθῶσαι, ἄλλοτε Tipi ἄλλα ταῖς διανοίαις ἀποπλα- 
γώμενοι, Οὔτε γὰρ τέχνην ὃ ἐπιστήμην ἀχοιδβῶσαε d'v- 
γατὸν, ἄλλοτε ἐπ᾿ ἄλλην μεταχαίνοντα * μύτε μὸν (89) 
μιᾶς περιγενέσθαι, μὴ τὰ οἰχεῖκ τοῦ τέλους γνω- 
ρίσαντα. Δεῖ γὰρ ἀχολούθους εἶναι τῷ σχοπῷ τὰς 
πράξεις, ὡς οὐδενὸς τῶν χατὰ λόγον διὰ τῶν ἄνοι- 
χείων χατορθουμένον. ᾿Επεὶ οὔτε τὸ χαλκευτιχῆς 
tÓo; διὰ τῶν ἔογων τῆς χεραμειας περιγενέσθαι (90) 
πέφυχεν, οὔτε ἀθλητιχοὶ στέφανοι ἐκ τῆς περὶ τὸ 
αὐλεῖν σπουδῆς χατορϑοῦνταε * ἀλλὰ fxdcte cde 
οἰχεῖος ὁ πόνος xxi συναρμόξζων ἐπιξοτεῖται }}. 
Ὥστε xal ἡ ἄσχησις τᾶς κατὰ τὸ Εναγγέλιωον τοῦ 
Χοιστοῦ ποὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως ἐν τὸ ἀναχωρύσει 
τῶν μεριμνῶν τοῦ χόσμον χαὶ τῇ παντελεῖ ἀλλο- 
τριώσει τῶν πιοισπασμῶν ἡμῖν χατορθοῦται. Διόπερ 
ὁ ᾿Απόστολος͵, xxi ταῦτα συγχεχωρημένον τοῦ ü- 
μουν, x«i εὐλογίας ἠξιωμένου, τὰς ἀπ᾽ αὐτοῦ ἄσχο- 
λέας ταῖς πεοὶ Θεὸν (92) μερίμναις ἀντέθηχεν, ὡς ev 
δυναμένων τούτων ἀλλήλοις συμθῆναι, eme» " Ὁ 
ἄγαμος μεριμνᾷ τα τοῦ Κυρίον, πῶς ἀρέσει τῷ 
Κυρίῳ ὁ δὲ γαμήσας μεριμνᾷ τὰ τοῦ πόσμον, 
πῶς ἀοέσει τῇ γυναιχί. Οὕτω xxi τοῖς μαθηταῖς ὁ 
Κύριος μετὰ τὴν εἰλικρινῆ χαὶ ἀμετεώριστον διάθεσιν 
ἕμαοτυοει, λέγων - Ὑμεῖς οὐχ ἐστὲ ἐκ τοῦ κόσμον 
τούτον. Καὶ ἀπὸ τοῦ ἐναντίον, τὴν τοῦ Θεοῦ ἐπί- 
νωσιν τὸν χόσμον ἀδύνατον εἶναι δέξασθαι, μηδὲ 
Πνεῦμα ἅγιον χωρῆσαι διεμαρτύρατο" Πάτερ γὰρ, 


$3 Joan. xv, 19. 


(90) Antiqui duo libri περιγίνεσθαι. 
(94) Reg. tertius συναρπόξων επινοεῖταέ τε καὶ 
ἐπιξητεῖται, ezcogitatur et requiritur. Codex Colb. 
Sed ἐπιτελεῖται. 


Ὁ ) Codex Voss. et alii nonnulli περὶ Θοον. 


φησὶ, δίκαιος xul ὁ χόσμος σε οὐκ ἔγνω * xat, Τὸ Πνεῦ- 
μα τῆς ἀληθείας, ὃ ὁ κόσμος οὐ δύναται λαθεῖν. 


9. Αὐυθῆναι οὖν δεῖ τῶν δεσμῶν τῆς προσπαθείας 
τοῦ βίου τὸν γε ἀληθινῶς τῶ Θεῶ ἀχολουθήσειν (93) 
μέλλοντα" τοῦτο δὲ διὰ παντελοῦς ἀναχωρήσεως 
xxi λήθης τῶν παλκιῶν ἐθῶν χατορθοῦται" Ὡς εἰ μὴ 
γ: ἀποξενώσοιμεν (04) ἐαντοὺς, καὶ συγγενείας σαρ- 
χκιχῆς, καὶ χοινωνίας βίου, οἱονεὶ πρὸς ἕτερον χόσμον 
διὰ τῆς σχέσεως μεταδαίνοντες, χατὰ τὸν εἰπόντα, 
Ἡμῶν γὰρ τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει (93), 
ἀμήχανον ἡμᾶς πεοιγενέσθαι τοῦ σχοποῦ τῆς πρὸς 
Θεὸν εὐσοεστήσεως, τοῦ Κυρίου ὁριστικῶς εἰπόντος, 
ὅτι Οὕτω πᾶς ἐξ ὑμῶν, ὃς οὐχ ἀποτάσσεται πᾶσι 
τοῖς ὑπάρχουσιν ἑαυτοῦ, οὐ δύναται εἶναι μου 
μαθητής. Τοῦτο δὲ ποιήσαντας, πάσῃ φυλαχῇ τηρεῖν 
προσήκει τὴν ἑαυτῶν χαρδίαν, ὡς μήποτε τὴν περὶ 
Θεοῦ ἔννοιαν ἐχδαλεῖν (90), ἢ τὴν μνήμην τῶν θαν- 
μασίων αὐτοῦ φαντασίαις τῶν ματαίων καταῤῥυ- 
παΐνειν ^ ἀλλὰ διὰ τῆς διηνεχοῦς xai χαθαρᾶς μνή- 
μῆς ἐντετυπωμένην ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν, ὥσπερ σφρα- 
γῖδα ἀνεξάλειπτον, τὴν ὁσίαν τοῦ Θεοῦ ἔννοιαν περι- 
φέρειν. Οὕτω γὰρ ἡμῖν περιγίνεται ἢ πρὸς Θεὸν 
ἀγάπη (97), ἅμα τε διεγείρουσα πρὸς τὴν ἐργασίαν 
τῶν ἐντολῶν τοῦ Kupiou, χαὶ ὑπ' αὐτῶν πάλιν αὐτὴ 
συντηρουμένῃ πρὸς τὸ διαρχὶς χαὶ ἀδιάώπτωτον, Καὶ Q 
τοῦτο δείκνυσιν ὁ Κύριος, ποτὲ μὲν λέγων * Ἐὰν ἀγα- 
πᾶτέ με, τὰς ἐντολάς uou τηρήσατε, ποτὲ δὲ, ὅτι 
Edw τὰς ἐντολάς μου (98) τηρήσητε, μενεῖτε ἐν τῇ 
ἀγάπῃ uou, καὶ ἔτι δυσωπητικώτερον * Καθὼς ἐγὼ 
τὰς ἐντολὰς τοῦ Πατρός uou τετήρηχα, χαὲ μένω αὐτοῦ 
ἐν τῇ ἀγάπη, 

3. Ἐξ ὧν παιδεύει ἡμᾶς, ἀεὶ τοῦ προχειμένον 
ἔργον τὸ θέλημα τοῦ προστάξαντος ὥσπερ σχοπὸν 
προτεθεμένους, πρὸς αὐτὸν (09) τὰ τῆς σπουδῆς χατ- 
ευθύνειν, χαθὰ χαὶ ἀλλαχοῦ φησιν, ὅτε Καταβέδηχα 
ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, οὐχ ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τὸ ἐμὸν, 
ἀλλά τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με Πατρός, 
Ὅσπερ γὰρ mi κατὰ τὸν βίον τέχναι, σχοπούς τινας 
οἰκείους ἑαυταῖς προστησάμεναι, ἀχολούθως ἐχείνοις 
τὰς χατὰ μέρος συναρμόξουσιν ἐνεργείας " οὕτω χαὶ 
τοῖς ἡμετέροις ἔργοις ἑνὸς «ὅρον χαὶ χανόνος ἐπικει- 
μένου, τοῦ εὐαρέστως τῷ Θεῷ ποιῆσαι τὰς ἐντολὰς, 
ἀδύνατον (41) ἄλλως τὸ ἀκριδες τοῦ ἔργον κατορθω- 
ὕξναι μὴ χατὰ τὸ βούλημα τοῦ ἐχϑδεδωχότος ἐπιτε- 
λούμενον, Ἔν δὲ τῇ ἀκριβεῖ πρὸς τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ 
περὶ τὸ ἔργον σπουδῇ συνώπτεσθαι τῷ Θεῷ διὰ τῆς 
μνόμης ὑπάρξει, Ὥσπερ γὰρ ὁ χαλκεὺς ἐν τῇ ἐργα- 
viz, εἰ τύχοι, τῆς ἀξίνης, τοῦ ἐχδεδωχότος αὐτῷ 
μεμνημένος, xai ἐν τῇ διανοία φέρων αὐτὸν, καὶ 
σχῆμα εκεῖνο καὶ μέγεθος ἐννοεῖ, χαὶ πρὸς τὸ 

*! Joan. xvit, 3ῦ, "Ὁ Joan. xix, 47. 
xiv, 15, 15 Joan. xv, 40, 

(93) Codex Voss. et Reg. primus ἀχολουθεῖν. 
Codex Colb. pro Θεῷ habet Κυρίῳ. 

(84) Veteres duo libri ἀποξενώσαιμεν, 

(93) Editiones veteres οὐρανοῖς ὑπάρχῃ. Antiqui 
tres libri praeter Voss. ὑπάρχει, Mox Heg. primus 
ἡμᾶς περιγίνεσθαι, 

(96) Reg. primus ἔννοιαν ἐχδάλλειν. 


REGULAE FUSIUS TRACTAT/E 


ΤΙ Philipp. πὶ, 90. 
"ibid. Joan, τ 38. 


922 


etiam mundus te cognovit"? ; et ; Spiritus verita- 
Lis, quem mundus non potest accipere τος ! 


2. Quisquis igitur vere Deum sequi vult, vin- 
culis affectionum vite hujus solvatur necesse est : 
quod per integrum secessum morumque veterum 
oblivionem perficitur. Quare nisi nos ipsi ela co- 
gnalione carnali el a socielate vilze removerimus, 
veluti ad alterum mundum per animi habitudinem 
lIransmigrantes, juxta eum qui dixit : Nostra enim 
conversatio in ccelis 68} 1}, scopum nostrum attin- 
gerenon possumus, Deo videlicet ut placeamus,cum 
Dominus verbis decretoriis dixerit : Sí? omnis 
er vobis qui non renuntiat omnibus qua possidet, 
non yotest meus esse discipulus'*. His aulem per- 
actis,cor nostrum omni custodia servandum 6575, 
ne unquam amiltalur Dei cogitalio, neve rerum 
mirabilium ab eo gestarum memoria vanis phan- 
tasmatibus coinquinetur : sed cireumferenda est 
sancta Dei cogitatio, sic ut quasi sigillum inde- 
lebile ex perpetua el pura recordatione in animis 
nostris imprimatur. Ita enim a nobis comparatur 
Dei dilectio, quc simul excitat ad conficienda Dei 
mandata, et ipsa ab ipsis vicissim perpetuo et con- 
stanler servatur. Alque hoc Dominus ostendit, qui 
nunc quidem ait : Si diligitis me, mandata -mea 
servate'*: nune vero,Si precepta mea servaveritis, 
manebitis in dilectione mea ?* ; et, quod efficacius 
eliam possil commovere : Sicut et ego Patris 
mei praceptaservavi,et maneo in ejus dilectione, 


3. Quibus illud nos docet, semper in opere 
quod faciendum constituerimus, precipientis vo- 
luntatem tanquam scopum nobis proponere debe- 
re, ad eumque studium nostrum dirigere, uti eliam 
alio loco dicit: Descendi de celo, non ut faciam vo- 
luntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me, 
Patris, Ul enim artes-que ad parandum victum 
excogilalie sunt, ubi propos uerint sibi scopos quos- 
dam peculiares, congruenter illis convenienterque 
singula opera sua accommodant : ita etiam eum 
opera nostra finem unum ac regulam habeant, ni- 
mirum ut mandata modis Deo acceplis exseqaa- 
mur, opus accurate peragi aliler non potest nisi 
ad jubentis voluntalem efficialur. Futurum est 
autem ut, si in quovis opere diligens studium ad 
voluntatem Dei faciendam conferamus, Deo per 
hancrecordationem conjungamur.Quemad modum 
enim 3449 faber ferrarius, cum securim, exempli 
causa, cudit, ejus qui id sibi operis locavit, 
15 Lue. xiv, 33. 15 Prov, 1v, 33. ** Joan. 


(97) Codex Colb. ἢ τοῦ Θεοῦ ἀγάπη, Mox Reg. 
primus ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ, xat ὑπ᾽ αὐτῶν πάλιν αὐτη; 

(98) Antiqui duo libri τὰς ἐντολὰς τὴς D 

(99) Editio Paris, que ac Basil. et Reg. tertius 
πρὸς αὐτὸ, ad voluntatem. Editio Ven. et mss. tres 
πρὸς αὐτόν, dd scopum. | 

(1) Codex Colb. ἀδύνατον γάο, 


᾿ς... «m. "᾿ς Πρ — 07 ILIU m "M: 
2... ΤΩΡ ων no LU ππὸὶ τ“ ἡ TuLULI- 
τε οὐχ τ τῶ Ὡπ.-- 227 Ὡξίασπ -τ 
ΡΟΣ ΖΦ Π2|: LTD o. Xm ΤΙΣ wnem 
0.002 ὩΣ ΩΣ ΖΞ LcLllo EI πὸ DasiToi 
-Φ ποις τῶ αι πίστει. fx —— - 
nllo TL. κοι ILL DATI CX ἪΞ..5: Rl 

lS OEemoLTejuL LLLI CILM LI 
lo. E—LLSOCunm τ. -πτ eZ. τ᾿ UH 

ΤΟΣ ΩΣ vL. iuo σ΄ ev wed pee ὙΠ 
ἐπι leta xe. τ su ΠπΙΟΣ Σ ΠΙσ: πεν τὶ 
ecc munb eum ΚΣ αὶ 2-7 2l τ oUm LL 
τ oum. Ὁ ἐς στρ ον ΠΡ Ce 
T.l Do; .UIDR De LS.) ILI τι i097 -8 


LfLULnTaA. LUI LLeTTIANuU τ ILILENIe je 
RTL. Ce 23i1:1lIm-^ KÉ€e€cn o: ics 
T LTI . UDUe6 "UBGam S Le moro n-mes^ 


len. fQpyuUt-9sUrtpTME 5 Cum. 
.Tt ἜΣ Dp ce Ὅρα 
m Em n "EG 5- 
i tem στρα 


foll) σεῖς 
eT DE .nq- 
7L 1. 9:71. “ 7t" 


P d 


Ung t4 L. 


σῶν IIIOR ἴωιπηξ LLCSUIDIS Tum 
ZOLOLLDOIAnmnz. EZonIinclIT Gt ΤΕΣ τῦξισσα df 
ΠΩΣ Ín;s TUB τῷ 26: coin die mme 


2. 


ΠΣ WC Il42e0s Tunnrz- 
C ÉcZznÜücllImSSAm e s1nee 
τσν" cli—-E: Tecboum 


- 
TCenrli Ξε σὰ 
uL τὰ ΠΖΌΣΣ od 


με Li 


ia,7.— 


2.1 59 
ΖΡ ΤΣ fuwllosum Lllalemgmo *on nue 
πο γι 0 D TUA ab T o aL om /ur FROnnIGRS 
DETCCOELAEAILOEA ULLIICL SIL τὰ 2079 2 mte4t 


QALALDILDUP LISUTR itu he 


--—-- wow - Me * 


e inaddbe poe -'- ἅπαν ..« 4252 


.- 2g 
Rl "4 


MU Pmus-. "ww PILLS. 


Lm ll. Xii 


"oT WRvesR 


Ss 


. 
“ἢ 


22:9 


ΦΙΛΊ τ τ ὑπ IeczsTLpBz01m. ΣΕ 24: aco m 
τ 1: ΓΙ στό. 4. ἸοττοΣ απ τς 


μετ Ὁ 2812 ΤΟΒῚΣ σὴξὸ 201 ZC€LUS & πππ- 
pL. " 1B -LILTDILIGIILLLILD |atlIm ort πἪἜ 


: 221: ἐ.21 5 Ritt. 
7.4 £l ALÜeLALAg224 LOIZA τ 
LELD.QIISALNS TRLCOLSLaAs2zR τοῖσι, jl ]e3ud. 


7.8 22'222.-. 


il. ÉL Tre τὸ! 
--—- 


-»" 
-— - — 


LIT OI τας 


l1 4$ 204? 


CARO LALAALL TLRBLALL. TIÉE-LSOiLOTA TiT3 Te 
Li $2 ARLA, Τὺ LO lT OLIBaelliIL ias 4c τῷ- 
B. 2X ΚΑΛΑῚ μὰ QZLA.4e4 T. l4 Del Dativ 


2s s]. 
aa 


"PEE Ἐκ 1: 1,11 12.225: ΞΏΞ 3: 3:5 £ceim 
DAI. δ τις πιῶ». 21 258g τ ἐς Ξι τ χτ 
ΚΣ ςν i-i tomm-ei 

ict Tac ἃ 
.- mAUA Z2. ial: "Nr 


7.52. 39/1 R9) u! ^r 


“2.2.4 Ἔ61.:- 


f. eiae 2 
£5 Lp 
"rU 
? 415. 47 Hm eb. cn 


D 
L2 4525 
΄σ -9 


P Re "E! "8 9 


T 


ut 


"4 fa 


"III τὸς ἢ 


ται τ ILE Co COUTLO3NL --Ξ I0 £—ESEB G34uR mm 
- τ τος. ILBÉ4&c. coL —UULITER ἜΝ Ὁ “ἃ 
τπ “πὶ m .- πῖξ.-. —c— π᾿ Ξ 


Ὁ δι 39 E ΡΤ... “-: * 


IE S To TXARL ὦ AGRO fXE—l1.3: 73 


. A77 "CULGUTIL ATL - 


TERLL 
lag. rcm 


— zr Ézo— τας μππ 7. 23—.- τῷ, ἡ NET TEX 
- τ. πῷ uU -τ Dm Φεισυαντ να, Ἐῶ 
— isum: CELO XT 7^ TCU. αι GER 70 
UT C54 τα — 4D 4.-.Ξ mm “ πᾷς 7 


T7 UNI  DCEKUGASSRD IGI 77 o ποσὰ o amd 
Iun 7 Τὰ δ. ΣΝ ἜΣΞΙΕΒ 261, UVUSEA aL ΑΝ 


ποτ ΞΕ ΕΣ: Ἐπ Ξ,.: 


2v: pRDTIIOUAm τὧα Ὃς rede; weln; ὡποδακτας 
ἔνε — tms cmt κρστετ ταῖς ἀπατιααν ewe. Ἐαὶ 


τ πε τ ὐἶκ: de, τῶι κατὰ, 
ΩΣ fc το Fuzacacdeer ea κ᾿ καὶ 
AZITI ὸ τῷ “αΞ ILha cx ὅσασαιλ τιᾶςξ αὐόσυ» 
σι πιξ — lUo lec zl Cua m) τὸς σώσασια 3: 
f2aT—&c TOAD τὰῶῷ}ῷν  LaGC-—3-m E—— 
T EREMEDC 2212 Tuuüz τὸ CM LENED Ὁ sS 
2412--5 το ποτὰ rruimum ταὶ. τ ασασταν UG 
— Js πῆ IIT πὶ λιν ττὸ ταὶ .dTE ἀπσυφαὶν 
rie. τι mRüs&l εΞ:-τπὸ} τὐςλα: —» τον 2EMENEUST€A 
“τιΐτσε;. AICI3IGMG τὸ: T. ακσταιακ: ιἰἀποιαως, 
ἀ- εὐὔὐὔχωπρωλ 1.—7b&C. T1 i ὡς Δαν  ἀσδδενθα 
2.25 “οι ΧὩ ΤῈ ^. 7 D το αιθᾶσι πα —cRB- xai da58 
Ξειῖ,τα: τὸῦῖπ  IZELEQ o 7101: ἃς πα τττο 
cur, Tum —. T11: ^R: T34 7i meum P 
f: T-17k$1 TI—3XX - 717: 13 RAsAR GETEE 7 τ 
pr, zvige-m Pen ἐμ νας i 
“τὶ 22205; Ti4r. δια χΐητιτε: — d som ou 
z:umlrT7es T.T&.—xil TY  Ynuerc- δεκίασ:.- Foe 
i1v.Tx10173 a3. cwnanemac πᾳ, rr. 
K.4-$^ R9& TRA» - Em 
A2:7,9; 2 TX2 ἐπ 25 σι aman παὶ 


A i. 


- - 
2 1- 


τιν ων. 


ἐπτττα: - 
2... 


“ «ὦ. 


ἔι2:5.. τὸ TI 


-Ἔ ετχονλ.ξ. 


In, [rgmyne's, gh Σσασως c E! χω 7 in Léstm commis [113 |(& ^ A Spent P093 7t nan eon'weded r» **. 


25. 


6 0:. 1g. À eU I. 77. Ὁ js-erp. Ir. 
"hio Canin o8 τῇ Fes Τα ΠΣ, πῳῃιΠ "15i. 44 


1 ^9. 1 T5 Sb tax τοῦ ποῖοι. LEVA 


“πὶ qui ud opus denderat. 


e 95 ps 


3. Res p? 

“ΑἹ r^luntiatetmn 
EPIFT 2/4 πεσεῖν. 

4 r^g '2foialb térax τ ^ s 6917. 

'&, post ebbe deti p (261. Cx Voss. et 
5, t, "n $:c ' PP P5 - 1^5, 


3 Atque khtunupey Pour σὲ χαὶ περιφίνεια,, 


25 


75; 75 


δ 1 8. " Math.xvo: ἢ 9 Psab cuv. 


lo) -. 2r 
WE. 


Cod»sx Combe. et abi tres sex ὑπεῦτνα- 


. Codex Col. O:as: 
$521. 7$ axdtr. Reg. 
x*535»778: z2t 79. 

Heg. phmus et Voss. -z; τῶν ἄνθροώσων δέ. 
Sec. Staüm duo mss. t καὶ ὑκό weno o. — 


7t xz. 9279 Tyyzm-eaSe- 
tertius Otzm ἦε. ὅτε Twy-w 77] 


925 REGULJE FUSIUS TRACTAT.£ 926 


EPOTHXIX ς΄, | 
Ὅτι ἀναγχαῖον τό διάξειν, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 


4, Συντελεῖ δὲ πρὸς τὸ ἀμετεώριστον τῇ ψυχῇ xxi 
τὸ διάξειν war τὴν οἴχησιν. Τὸ γὰρ ἀναμεμεγμένην 
ἔχεν τὴν ξωὴν τοῖς ὀφόδως χαὶ καταφρονητιχῶς 
πρὸς τὴν ἀχριδῆ τήρησιν τῶν ἐντολῶν διακειμένοις 
βλαδερὸν xmi 6 τοῦ Σολομῶντος ἀποδείχνυσι λόγος, 
διϑώσκοντος ἡμᾶς, ὅτι Μὴ ἴσθι ἑταῖρος ἀνδρὶ θυμώ- 
Ja. φῦω δὲ éàépyÜo μὴ πυναυλίξου, μήποτε 
πάθῃς τῶν ὁδῶν αὐτοῦ (8), καὶ λάδῃς βρόχους 
τῇ σῇ ψυχῆ, καὶ τὸ, ᾿Εξέλδετε da μέσου αὐτῶν, 
z& ἀφορίσθητε, λέγει Κύριος, πρὸς τὸ αὐτὸ φέρει, 
Οὐχοῦν ἵνα μήτε διὰ ὀφθαλαλμῶν μήτε διὰ ὥτων ἔρε- 
θισμὸὺς εἰς ἁμαρτίαν δεχώμεθα, xal χατὰ τὸ }λαν- 
θάνον προσεθισθῶμεν αὐτῇ, χαὶ ὥσπερ᾽ τύποι τινὲξ 
καὶ χαραχτῆρες τῶν δρωμένων xai ᾿ἀχονομένων ἐν. 
απομείνωσι (9) τῇ ψνχῇ tig ὄλεθρον χαὶ ἀπώλειαν 
καὶ ἵνα δυνηθῶμεν ἐπιμένειν τῇ προσευχῇ, ἀφιδιάξω. 
μὲν πρῶτον xard τὴν οἴχησιν. Οὕτω γὰρ ἂν χαὶ τοῦ 
προλαδόντος ἔθους περιγενοίμεθα, ἔν ὦ ἀλλοτρίως 
ἐξήσαάμεν τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ (10) (οὐ μιχρὸς 
δὲ οὗτος ἀγὼν, τῆς ἑαυτοῦ συνηθείας περιγενέσθαι 
ἔθος γὰρ διὰ μαχροῦ e βεδαιωθὲν φύσεως ἰσχὺν 
λαμδάνει), χαὶ τοὺς ἐξ ἁμαρτίας δὲ σπίλους ἐχτοῖ- 
ψαι δυνησόμεθα τῇ τε φιοπόνω προσευχῇ (4) καὶ 
τῇ ἐπιμόνω. βελέτη τῶν τοῦ Θεὸῦ θελημάτων: ἧς 
μελέτης καὶ προσευχῆς ἐν πολλοῖς τοῖς περιέλχουσι 


As 858 INTERROGATIO VI. — us mo 


Oui vitet in secessu vn degere. | 


I? 5x4 


RESPONSIO. |. unu ino» 


4. Atque etiam ad. eavendam mentis evagalio- 
nem eondueit remota ae solitaria habitatio. Vitam 
siquidem, qui promiseue agitur eum iis qui se- 
eure perfeetam prieceptorum observationem con- 
temnunt, perniciosam esse ac exitiosam ipse eliam 
Salomon ostendit, qui nos ita doeet : Noli esse 80- 
dàlís viro furioso, neque una cum amico iracundo 
habites : ne forte discas vías ejus, et sumas laqueos 
animam tum". Et illud : Erite de medio eorum, et 
separamini, dieit Dominus*"*, eodem pertinet. Né 

B igitur per oeulos auresve subeant peceati irrita- 
menta, eique imprudentes assuescamus : neve re- 
rum quas viderimus et audierimus quasi forme 
iquredam ae imagines, in anima permaneant ad 
exitium interitumque nostrum ; et ut in precatione 
insistere possimus, primum habitatio eligatur so- 
litaria et ab hominum consortio remota. Sie enim 
licebit et priores mores vincere, per quos vitam 
egimus ἃ Christi prieceptis alienam (non medio- 
ore autem est hoe certamen, suam ipsius consue- 
tudinem superare : nam consuetudo per longum 
tempus corroborata,naturé vim ae robur obtinet), 
et poterimus quoque peceali maculas abstergere, 
tam diligenti precatione, tum meditatione assi- 
dua voluntatum Dei : eui — preca- 


τὴν ψυχὴν, χαὶ ἀσχολίας βιωτιχὰς ἐμποιοῦσι, περι- € tionique, inter multos qui animum distrahant, 


“ενέσθαι ἀμήχανον, Καὶ τὸ, ED τις θέλει ὀπίσω 
mou ἔλθεῖν͵ ἀπαρνησάσθω daithy (19), πότε ἄν 
τις ἐν τούτοις ὧν πληρῶσαι δυνηθείη ; Χοὴ γὸρ ἡμᾶς, 
ἀπαρνησαμένους ἑαυτοὺς, χαὶ ἄραντας τὸν σταυρὸν 
τοῦ Χριατοῦ, οὕτως ἀχολουθεῖν αὐτῷ, "Ἄρνησις δέ 
ἐστιν ἑαυτοῦ ἡ παντελὴς τῶν παρελθόντων λήθη, xal 
ἡ τῶν θελημάτων ἑαυτοῦ (13) ἀναχώρησις, ἣν ἐν cj 
ἀδιχφόρῳ συνηθείᾳ ξῶντα χατορθῶσαι δυσχολώτατον, 
ἵνα μὴ λέγω, ὅτι παντέλῶς ἀνεπίδεκτον. ᾿Αλλὰ xol 
πρὸς τὸ ὄραι τὸν σταυρὸν ἐχυτοῦ xal ἀχολουθεῖν τῷ 
Χριστῷ n ἐστιν ἡ πρὸς τὸν τοιοῦτον βίον int- 
μιξία, Ἢ γὰρ ἐτοιμκσίχ πρὸς (14) τὸν ὑπὲρ Χρι- 


στοῦ θάνατον, xal ἡ νέχρωσις τῶν μῶν τῶν ἐπὶ D 


τῆς γῆς, καὶ τὸ παρατεταγμένως πρὸς πάντα χὶν- 


eumque in vitie hujus negotiis oc oupatum jon 
vaeare non possumus, Et illud : s vult post 
me venire, abneget semetipsum", quis unquam in- 
ter hos degens explere n: Nos enim oportet, 


si nosmetipsos abnegemus, el erucem Christi tol- 
lamus, sic ipsum Là δε κων autem semet- 
ipsum est preeteritorum prorsus oblivisci, atque a 


voluntatibus suis secedere : quem secessum ín pro- 

miseua hominum consuetudine servare difficilli- 
mum fuerit, ne dicam viribus omnino impar. At- 
que etiam ne quis tollat erucem suam, Christum- 
que sequatur, impedimento est ejusmodi vite so- 
cietas. Nam preparare se ad morlem pro Christo 
perferendam, UA membra quia sunt super 


87 Prov, xxn, 24, 25. " II Cor. VI, 7, € Luc, IX, 23. 


(8) Codex Voss. τὴν ὁδὸν αὐτοῦ, Sand ia» 
dex Colb, βρόχους τῇ σεαντοῦ, Subinde editi et T Reg, 
secundus πρὸς τοῦτο αὐτό, Al mss. (res πρὸς τὸ αὐτὸ, 
bs. Reg. primus ἐναπομένωσι, Codex Colb. &ro- 
μ WT, 
(10) Codex Colb. ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ. 
(11) Idem π|8. τῇ τε ψιλοπόνῳ σχολάξειν πρὸ 
Reg. primusemendatus habel σχολάξοντες. dedi dud x 
σχολάώξειν, Sive σχολάξοντες, habeo iro additamento 
li ariorum, quippe quod Bons Amt M eph 
Quie stalim aM quon , iy πολλοῖς τοῖ ων δὰ non 
nego intelligi posse. de γρδὴν, δι feud ads 
inüm:sed mi Fverltiniilius hit Littelligen v 
personis, Basilii enim is est scopus, 4X2 ad vi vi- 


tandam hominum frequentiam exhortetur, — Verte 
inter pns animam dtstrahentia, Manas, 

(12) Co ὯΝ perinde ut Redi secundus el 
ΩΝ Εἰ Ἂς od at Mei μὲ, ἀπαρνησάσθω ἕαῦτόν, 
si venit ad me, abneget sefietipsum.. Codex 
Colb, uberius Ei τις ἔρχεται πρὸς ui, ἀπαρνησάσθω 
ἐαντὸν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, χαὶ ἀκολουθείτω 


l3) Editi et Combef, αὐτοῦ, Alii lres Inss. p 
ler Voss, ἑαύτοῦ, Haud longe codex Colb. & 
Pedo in promiscuo hominum catu. ἡ: 


MT Le Lcd in Sob E rie ἐπιθυμία Pi ἝΝ 


M ΝΣ 


937 


S. BASILII MAGNI 


terram,accingi quasiin instructa acie ad periculum À ὄυνον τὸν ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ ἐπεοχόμει- 


omne subeundum, quod nobis pro Christi nomine 
impendeat,vitaque presenti non affici, hocestcru- 
cemsuam tollere:ad quod magna nobisimpedimen- 
taacommuni vite consuetudine accedere videmus. 


2. Et preeter alia omnia quee multa sunt, respi- 
ciens animus in delinquentium multitudinem, pri- 
mum quidem non habet spatium peceata sua sen- 
liendi, seque ob delicta conierendi per poniten- 
tiam ; 345 imo deterioribus secum collatis, etiam 
quam4am sibi vindicat virtulis speciem : deinde 
pre tumultibus et negoliis quie vita communis 
parere solet, a pretiosissima Dei memoria abstra- 
ctus, non id duntaxat detrimenti accipit ut nec 
gaudeat, nec delectetur in Deo, nec perfruatur Do- 
inini deliciis, nec verborum ejus dulcedinem degu- 
stet, ita ut dicere queat : Memor fui Dei, et dele- 
ctatus sum?? ; et : Quam dulcia faucibus meis elo- 
quia (ua, super mel ori meo?! ; sed etiam judicia 
ipsius aspernari ac prorsus oblivisci assuescit, 
quo nullum majus aut perniciosius malum ei acci- 
dere potest. 


INTERROGATIO VII 


Quod vita agenda sit cum iis qui eodem animo 
impulsi, Deo placere sibi proponunt, et quod 
difficile simulque periculosum sit, solitarium 
vivere. 

Quoniam igitur ex verbis tuis nobis persuasis- 
simum est, vitam que degitur cum iis qui Do- 


mini precepta contemnunt, periculosam esse, ς, 


ex ordine discere volumus, num qui secessit a 
talibus, debeat privatim et seorsum a ceeteris 
degere, an cum fratribus concordibus, et quj 
eumdem pietatis scopum sibi constituerint, vitam 
ducere. 

RESPONSIO. 

1. Vitam qua simul cum pluribus agitur ad 
multa utiliorem esse scio. Ac primum quidem, 
quod nemo nostrum sit, qui sibi ipsi sufficiat ad 
sublevandas corporis necessitates, sed in compa- 
randis rebus necessariis aller alterius opera indi- 
geamus. Quemadmodum enim pes alium quidem 
obtinet facultatem, alia vero caret, et neque sine 
reliquorum membrorum auxilio suam ipsius vim 


reperit idoneam, aut perseveranter sibi ipsi suffi- ἢ 


cientem, neque in se subsidia habet, quz quod 
sibi deest, suppleant : ita quoque in solitaria vita, 
et quod adest nobis, inutile redditur, et quod 
deest, comparari non potest : siquidem :opifex 
Deus nos alterum alterius ope egere decrevit, sic- 
ut scriptum est ?*, ut sic inter! nos conjungamur. 


91 Psal]. cxviu, 103. 


(15) Veteres duo libri τοῦτό ἔστι τὸ ἄραι, 

. (6) Scriptum invenitur in Colb. τῶν οἰκείων 
«4*6, 

(17) Reg. primus οὐ μόνον τὸ ἐναγάλλεσθαι xal 
ἔνευφ. Legitur vero in Colb. οὐ μόνον τὸ ἕν ἀγαλ- 
λιάσει ἐνενφραίνεσθαι τῷ) Θεῷ ζημιοῦται. Haud longe 
ante verbum χατατρυφᾶν voculam τό addidimus ex 


?0 Psal. Lxxvi, 4. 


voy ἡμῖν διαχεῖσθαι, xci τὸ ἀπροσπαθῶς ἔχειν πρὸς 
τὸν παροῦσαν ζωὴν, τουτὸ ἐστιν ἄραε (15) τὸν σταυ- 
ρὸν ἑαυτον. πρὸσ ὅ μεγάλα ὁρῶμεν τὰ ἐμπόδια ὑπὸ 
τῆς τοῦ xotyou βίον συνηθείας ἐμὶν ἐγγενόμενα. 

2. Καὶ πρὸς πᾶσι τοῖς ἄλλοις πολλοῖς οὖσιν, εἰς τὸ 
πλῆθος τῶν παρανομούντων ἀποθλέπουσα juri, 
πρῶτον μὲν οὐχ ἄγει xatoó» ἐπαισθάνεσθαε τῶν ἰδίων 
ἁμαρτημάτων (10), χαὶ συντρῖψαι ἑαυτὸν διά τῇ; 
μετανοίας ἐπὶ τοῖς πλημμελήμασιν ἐν δὲ τῇ ευγκεί- 
Ctt τῶν χειρόνων x«i χατοοθώματός τενα eram 
προσχτᾶται " εἴτα ὑπὸ τῶν θοονθων x«i τῶν «npe 
λιῶν, ἃς ὁ χοινὸς βίος πέφυχεν ἐμποιεῖν, τῆς ἀξιὼε- 
“ωτέρας μνήμης Tow Θεὸν ἀποσπωμένη, οὐ μόνεν τὸ 
ἐναγαλλιᾶσθαι x«i ἐνευφραίνεσθαι (17) τῷ Θεῶ it 
αιοῦται, xai τὸ χατατρυφᾶν τὸν Κυρέου, καὶ τὶ 
χαταγλυχαίνεσθαι τοῖς ῥήμασιν αὐτον, ὥστε δύνασθε 
εἰπεῖν: ᾿Εωνήσθην του Θεου, χαὶ ηὐφράνθην - xà 
Ὡς γλυχέα ((8) τῷ λάρυγγί μὸν τὰ λόγιά wm, 
ὑπὲρ ui). τῷ στόματί μον" ἀλλὰ χαὶ εἰς χαται 
νησιν xxi )üÜx» τῶν χριμάτων αὑτον παυτεὶλξ € 
εθίξεται, οὔ μεῖζον χαχὸν οὐδὲν ἂν οὐδ. ὁλεθρεώτεροι 
πάθοι. 

ΕΡΩΤΙΙΣΙΣ Z. 
Πεοὶ τὸν δεῖν τοῖς ὀμόφροσι πρὸς τὸν σχοπὸν τῆς 
πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως cuti» ταὶ ὅτι δύσχολὸόν 
ὁμοῦ χαὶ ἐπιχίνδυνον τὸ μονάξειν, 


Ἐπεί οὖν ἐπληροφόρησιν ἡμᾶς ὁ λόγος, ἐπιχίν- 
δυνον εἶναι τὴν μετὰ τῶν χαταφρονυτιχῶς ἐχόντων 
πιοὶ τὰς ἐντολὰς τον Κυρίον ξωδὲν, ἀκολούθως μαθεῖν 
ἀξιουμεν, εἰ χρὴ τὸν ἀναχωρέσαντα τούτων iduiym 
xaÜ' ἑαυτὸν, ἃ ὀμόφροσιν ἀδιλφοῖς καὶ τὸν αὐτὸν σχατὶν 
τῆς εὐσεδείας ποοελομένοις συξῆν. 


AIIOKPIXIZ. 

4. ἸΙρὸς πολλὰ χρησιμωτέραν καιτρμμανθάνω τὸν 
ἐπὶ τὸ αὐτὸ τῶν πλειόνων διαγωγών. Πρῶτον μὲν, 
ὅτι οὐδὲ πρὸς τὰς τον σώματος χρεέας ἕκαστος ἐμῶν 
(avrà αὐτάρχης, ἀλλ᾽ ἐν τῷ πορισμῶ τῶν ἀναγκαίων 
ἀλλήλων xpásoutw. Ὥσπερ γὰρ ὁ πους τὸν μὲν ἔχα 
dovautw, τῆς δὲ ἐπιδεςς ἔστι, χαὶ ἄνευ τῆς τῶν λον 
Toy μελῶν συλλήψεως οὔτε τὴν ἑαυτον (19) évéoyus 
δυνατὴν ἢ αὐτάώρχη ἑαυτῷ πρός διαμονὴν εὐρέσια, 
οὗτε παραμνθίαν ἔχει του λείποντος " οὕτω καὶ b 
tn μονήρει ζωῇ xai τὸ παρὸν ἡμῖν ἄχρηστον Jivezu, 
xai τὸ ἐλλεῖπον ἀπαραμύθητον, τον δη μεουργον Om 
ὀὁρίσαντος χρήξειν ἡμᾶς ἀλλήλων, χαθὼς γέγραετει, 
ἵνα xal συναπτώμεθα ἀλλήλοις. Ἄνευ δὲ τούτου x 
ὁ τῆς ἀγάπης τοῦ ὕριστου λόγος οὖκ ἐπιτρέπει τ 
ἰδιον σχοπεῖν ἔχαστον. 11 ἀγάπῃ γὰο, φῃσὶν, € 


953 Eccli. xin, 20. 


mss. multis. 

(18) Editi γλυκεῖα. At Voss. et alii duo zit. 
lbidem Colb. στόματί μου, xal χηρέον, ef superft 
vum. Hoc ipso in loco duo mss. $ xai λύθεν. 

(19) Reg. primus οὐδὲ τὴν é«vrov, Statim Voss. 
οὕτως οὖν ἐν τῇ Hovüptt, 


| 


| 
| 


REGULAE FUSIUS TRACTAT.E. 


930 


ξητεῖ τὰ ἑαυτῆς. Ὃ δὲ ἀφιδιαστιχὸς (20) βίος iva A Sed prieterea diligendi Christi ralio δὲ modus 


σκοπὸν ἔχει, τὴν οἰχείαν ἐχάστου τῶν χρειῶν ὕερα- 
πὲίαν. Τοῦτο δὲ προδήλως μαχόμενον ἔστε τῷ τῆς 
ἀγάπης νόμω, ὃν ὁ ᾿Απόστολος ἐπλήρον, μὴ ξητὼν τὸ 
ἑαυτοῦ συμφέρον, ἀλλὰ τὸ τῶν πολλῶν, ἵνα σωθῶσιν. 
Ἔπειτα ἐν τῷ χαταχωρισμῷ (21) οὐδὲ τὸ ἕλαττωμα 
ῥᾳδίως ἕκαστος τὸ ἑαυτοῦ ἐπιγνώσεται, οὐκ ἔχων τὸν 
ἐλέγχοντα αὐτὸν, καὶ ἐν πραύτητε xui εὐσπλαγχνία 
ἐπανορθούμενον. "ἔλεγχος μὲν γὰρ xai παρὰ ἐχθροῦ 
πολλάκις ἂν γένοιτο θεραπείας ἐπιθυμίαν ἐμποιῶν 
τῷ εὐγνώμονι * θεραπεία δὲ ἁμαρτήματος ἐπιστημό- 
νως παρὰ τοῦ εἰλιχρινῶς ἀγαπήσαντος κατορθοῦται. 
'O γὰρ ἀγαπῶν, φῃησὶν,ἐπιμελῶς παιδεύει, ᾽ν 
ἐπὶ τῆς μονώστως εὑρεῖν ἄπορον, μὴ προϊνωδέντα 
κατὰ τὸν βίον" ὥστε συμβαίνειν αὐτῷ τὸ εἰρημένον 
ἐχεῖνο" Οὐαὶ τῷ ἐνὶ, ὅτε ἐὰν πέσῃ, οὐχ ἔστι» ὁ 
ἐγείρων αὐτόν. Καὶ αἱ ivrolzi di ὑπὸ μὲν τῶν 
πλειόνων ἐπὶ τὸ αὐτὸ ῥαδίως γίνονται πλείους, ὑπὸ 
δὲ τοῦ ἑνὸς οὐχέτι " ἐν γὰρ τῇ ἐργασίᾳ τῆς μιᾶς 
ἐμποδίξεται ἢ ἄλλη. Οἷον, ἐν τῇ ἐπιτχέψει τοῦ 
ἀσθενοῦντος ἡ ὑποδοχὴ τοῦ ξένου, χαὶ ἐν τῇ μετα- 
δόσει χαὶ κοινωνία τῶν χρειῶν (22) (χαὶ μάλιστα, 
ὅταν διὰ μαχροῦ αἱ διαχονίαε γίνωνται), ἧ περὶ τὰ 
ἔργα σπουδή " ὥστε ix τούτου τὴν μεγίστην χαὶ σύν- 
τόνον πρὸς σωτηρίαν ἐντολὴν ἔἐλλιμπάνεσθαι " μήτε 
τοῦ πεινῶντος τρεφομένον͵ μήτε τοῦ γυμνοῦ περι- 
θαλλομένον, Τίς ἂν οὖν ἔλοιτο τὴν ἀργὴν καὶ ἄχαρ- 
πον ξωὴν τῆς ἐγκώρπον καὶ κατ΄ ἐντολὴν τοῦ Κυρίου 
ἐπιτελουμένης προτιμῇσαι ; 


unumquemque quod proprium sibi fuerit, spetare 
non sinit CAaritas enim, inquit, non. quzrit quz 
sua sunt "^, Vita antem solitaria et seorsum a cc- 
teris omnibus aeta scopum unicum babet, ut suis 
quisque ulilitatibus inserviat. Hoe aulem aperte 
adversatur charilalis legi, quam implevit Aposto- 
lus, qui non sua, sed multorum commoda quiere- 
bat, ut salvi fierent **, Adheee in. hujusmodi se- 
cessu unusquisque ne 3468 delictum quidem 
suum facile cognoscet,cum non liabeat a quo redar- 
guatur, el mansuele ae clemenler corrigatur. 
Reprehensio enim quie ab inimico etiam fit, sepe 
in viro probo et requo sanitatis qurerend:e deside- 
rium parit: peccatum vero ab eo qui sincere di- 


p ligit, scienter curatur. Qui enim, inquit, diligi, 


diligenter exvudit **, Talem autem in solitudine re- 
perire difficillimum est, si prius in vite societatem 
adjunctus non fuerit. Quare aceiditei quod dictum 
est: Va» uni, quia si ceciderit, non est qui erigal 
eum"*, Adheec. prieeepla plura ἃ pluribus simul 
congregatis facile perficiuntur, ab uno non item : 
quandoquidem dum uaum fit, impeditur alterum. 
Exempli eausa, infirmi visitatio facit ut hospes 
non excipiatur, et rerum ad vitam necessariarum 
largitio et distributio; maxime quando in his mini- 
steriis mullum insumendum est lemporis) in 
causa est cur ad facienda opera studium conferri 


C non possit, sic ut deseratur mandatum maximum, 


et maxime saluti conducibile : siquidem neque nutritur qui esurit, neque amicitur qui nudus est. 
Quis igilur inertem et infructuosam vitam ei, quz fructuosa sit et Domini priecepto consentanea, velit 


anteponere ? 

9. Ei δὲ xai πάντες, οἱ ἐν μιᾷ ἐλπίδι τῆς χλήσεως 
προσληφθέντες, dw σῶμά ἐσμεν, χεφαλὴν ἔχοντες τὸν 
Χριστόν " ὁ δὲ xac ἀλλήλων μέλη, ἐὰν μὴ dx συμ- 
φωνίας πρὸς ἑνὸς σώματος ἁρμολογίαν ἐν Πνεύματι 
ἁγίῳ συναρμοσθῶμεν * ἕκαστος δὲ ἡμῶν τὴν μόνωσιν 
αἱρῆται (23), μὴ xarà τὸ εὐάρεστον τῷ Θεῷ πρὸς τὸ 

χοινῇ συμφέρον τῇ οἰκονομίᾳ δοὐλεύων, ἀλλὰ τὸ 
ἴδιον τῆς αὐταρεσχείας πάθος πληροφορῶν'" πῶς du- 
νάώμεθα ἀπεσχισμένοι καὶ διηρυμένοι σώξειν τὴν τῶν 
μιλῶν πρὸς ἄλληλα σχέσιν τε χαὶ ὑπηρεσίαν, ἢ τὴν 
ὑποταγὴν πρὸς τὴν χεφαλὴν ἡμῶν, ἥτις ἐστὶν ὁ Χρι- 
στός; Οὔτε γὰρ τῷ δοξαξομένῳ συγχαίρειν, οὔτε 


2 Quod si etiam omnes, qui fuimus in una 
vocalionis spe assumpti ", unum corpus sumus, 
ac caput Christum habemus, sumusque singuli alii 
aliorum membra **, nisi per concordiam in sancto 
Spiritu coagmentemur in unius corporis compa- 
gem ; contra, si quisque nostrum eligat vitam so- 
litariam, neque in rebus dispensandis communi 
utilitali, ut Deo acceptus sit, inserviat, sed illi suce 
cupiditati in qua sibi placet, obsequatur qui fieri 
poterit, ut divisi ac disjuncli mutuam membro- 
rum inter se habitudinem, obsequiaque et obedien- 
tiam nostro capiti, qui Christus est, servemus ac 


συμπάσχειν δυνατὸν τῷ πάσχοντι, ἐν τῇ διαστάσει D lueamur ? Neque enim possumus, si vitee genere 


ToU βίον, οὐ δυναμένου xarà τὸ εἰχὸς ἐχάώστον γινώ- 
σχεῖν τὰ τοῦ πλησίον, Εἶται χαὶ ἑνὸς μὴ ἐξαρχοῦντος 


? 1 Cor. xiu, ὅ, δὴ 1 Cor. x, 33, "5 Prov. xil, 


xu, 12. "ibid, 26. 


(20) Codex Combef. emendatus habet ἀπιδιαστι- 
x5; non solum hoc loco,sed ubicunque vox &o«d ux- 
στιχὸς invenilur.Basiliuscum iita invehitur in soli- 
lariam vilam, nihil aliud sibi proponit, nisi ut os- 
tendat hoc vivendi genus periculis mullis, iisque 
maximis, obnoxium esse. Hujus interpretationis 
auclorem habeo Basilium ipsum,qui paulo post 
ita scripsit : Ὅπερ ἡλίκον ἔχει χίνδϑυνον, ἴστε πάντες οἱ 
ἀνεγνωχήτες τὰ Εὐαγγέλια " Quod quanto periculo 
obnozium sit, scitis quotquot Evangelia legistis. 
Haudlongeaperliusloquitur.Ejus hiec sunt verba, 
κίνδυνος δὲ παρέπεται τῇ μογαστιχῇ ζωῇ πρὸς τοῖς εἰρη- 


separemur, una eum eo qui gloria afficitur, gau- 
dere : neque cum eo qui patitur, simul pati?*, cum 
2$. 5 Eccle. 1v, 10. 5" Ephes. iv, 4. "* I Cor. 


μένοις, quineliam praterea qua dicla sunt, pericu- 
lum comitatur vitam solitariam. 

(21) Pro χαταχωρισμῷ legitur in. Colb. χωρισμῷ, 
Mox Reg. primus ἕκαστος τὸ ἑαυτοῦ, Vocula τὸ in 
editis deerat. 

(22) Antique editiones χοινωνίᾳ τῶν χειρῶν. Atl 
ms. ires preeter Voss. τῶν χρειῶν, et ila legerat 
interpres. Mox editio Paris. perinde ut Basil. 2«ux- 
xovizt γίνονται, Editio Ven. et quatuor mss. γίνων- 
ται, Subinde codex Voss, πρὸς σωτηρίαν ἐντολὴν ἔλλι- 
μπάνεσθαι, Codex Colb, εἰς σωτηρίαν. 

(32)Anliqui duo libri αἱρεῖται, 


931 


S. BASILI] MAGNI 


unusquisque non valeat, ut credibile est, proximi A ὑποδέξασθαι πάντα τὰ πνευματικὰ χαρίσματα, ἀλλὰ 


statum cognoscere. Adhaec cum nemo unus ido- 
neus sit, qui dona spiritualia omnia suscipiat,sed 
juxta rationem fidei!, quie est in unoquoque, de- 
tur Spiritus, in vite societate proprium cujus- 
que donum fit contubernalium commune. Aiteri 
enim datur sermosapientia,alteri vero sermo scien- 
tiz, alteri fides, alii prophetia, alii dona sanatio- 
num?, elc. : que singula qui accipit, is ipsa non 
sua magis quam aliorum causa habet, Quare in 
vite communitate, Spiritus sancti vis et efficacia 
uni tributa simul ad omnes transeat necesse est. 
Qui igilur vivit ab omni hominum coetu sejun- 
ctus, fortasse unum donum habet : sed cuin illud 
in seipso defossum detineat, ipsum per inertiam 
inutile reddit * quod quanti sit periculi nostis quot- 
quot legistis Evangelia. Contra, in plurium contu- 
bernio etsuo quisque dono fruitur, ipsumque mul- 
tiplicat communicando, et ex alienis tanquam ex 
$uis fructum capit. 

3. Prectereaque plura commoda, que&enumerare 
omnia non facile sit, complectitur vite societas: 
siquidem et ad bona que ἃ Deo nobis 847 data 
sunt eonservanda, utilior est quam solitudo, et ad 
cavendas externas inimici insidias tutior est exper- 
gefactio illa, que a vigilantibus fit, siquando con- 
tingat, ut unus aliquis obdormiscat eo mortis 
somno, quem ut deprecaremur a nobis, docuit nos 
David his verbis * : Il(umina oculos meos, ne un 
quam obdormiam in morte : et peccanti, si con- 
demnationem concorditer ἃ pluribus prolatam ve- 
reatur, facilius est secedere a peccato, sic ut con- 
venire possil in eum illud : Sufficit illi qui ejusmo- 
di est, objurgatio hzc quz fit a pluribus* : ct ei qui 
recte agit,satis est magna illa ac firma persua- 
sio, 48 sibi multis approbantibus, &tque operi as- 
sentientibus, innascitur. Si enim in ore duorum aut 
trium testium stabitomne verbum', profecto qui bo- 
num opus peregerit cum plurium testimonio,longe 
solidiustfirmabitur. Creterum pericula preeter ea quee 
diximus,vitam solitariam comitantur. Primum qui- 
dem et maximum in eo situm est quod sibi quis- 
que placet. Cum enim neminem habeat qui ipsius 
opus probare possit,ad precepti perfectionem jam 
pervenisse se arbitrabitur : deinde animi habitu- 
dinem semper inexercitam ineludens, neque vitia 
sua, neque profectum quem in quibusvis operibus 


! Rom. xi, 6. * 1 Cor. xii, $40. ? Psal. xir, 4. 


(24) Scriptum invenitur in Colb. τῆς ἐν ἐχάστω 
φύσεως. 

(25) Editi ἴστε πάντως ἀνεγνωχότες. Reg. primus 
πάντως oi ἀνεγνωχότες, Alii duo mss. πάντες οἱ &ve- 
νωχότες, 

(26) Antiqui duo libri ἐν τὸ μεταδόσει. Mox. co- 
dex Voss. et alter ἐξαριθμήσασθαι. Codex Colb. &pt- 
θμήσασθαι, 

(27) Editiones veteres et duo mss. χρησιμωτέρα. 
Codex Voss. et alii duo προτιμοτέρα, solitudini an- 
teponenda. 


B συωδιύσει x«i τοῦ ἐδέον ἀπολαύει, 


χατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς ἐν ἐχάστῳω πίστεως (94). τῆς 
ἐπιχορηγίας τοῦ Πνεύματος γινομένης, ἐν τῷῇ τῆς 
ξωὴς χοινονία, τὸ ἐχάστον ἴθιον χάρισμα xOtvÓs τῶν 
σνμπολιτενομένων γίνεται " 4) μὲν γὰρ δίδοται λό- 
γος σοφίας, ἐτέορω δὲ λόγος ἡνώσεως, ἄλλην πί- 
στις, ἄλλ προγητεία, ἄλλῳ χαρίσματα ἑαμαΐτων, 
χαὶ τὰ ἐξᾷς " ὧν ἔχαττον οὐ μᾶλλον O« ἑαυτὸν à διὰ 
τοὺς ἄλλους ὁ λαμῤαάνων ἔχει. Ὥστε Gwocyxn ἐν τῷ 
χοινωνιχῷ βίῳ τὸν ἐν τῷ ἐνὶ τοῦ ἁγίον Πνυεύκατος 
ἐνέογειαν εἰς παντας ὅμου διαδαίνειν. 'O μὲν οὖν 
x«U' ἑαυτὸν ζῶν ἂν τυχὸν ἔχει χαοισμα, x«l τοῦτο 
ἄχρηστον ποιεῖ διὰ τῆς ἀογίας, κατοούξας ἐν Eua 
ὅπερ ἡλίκον ἔχει χίνδυνον, ἴστε πάντες οἱ ἄνεγνω» 
χότες (25) τὰ Eueyjfhux* ἐν δὲ τῷ τῶν πλειόνων 
πολυτελατσχιάξων 
αὐτὸ τῇ μεταδόσει (26), xal τὰ τῶν, ἄλλων ὡς ἐαζυτοῦ 
καρποῦται. 


3. Ἔχει δὲ χαὶ πλείονα ἡ ἐπὶ τὸ αὐτὸ ζωὴ ἀγαθὰ, 
ἅπερ οὐ ῥάδιον ἐξαριθμεῖσθαι πάντα. Πρός τε γὰρ 
τὴν τήρησιν τῶν δεδομένων ἡμῖν παρὰ τοῦ Θεοῦ 
ἀγαθὼν τῆς μονώσεώς ἐστι χρυσιμωτέρα (27), καὶ 
πρὸς τὴν φυλαχὴν τῆς ἔξωθεν ἐκιδουλῆς τοῦ ἐχθροῦ 
ἀσφαλέστερος ὁ παρὰ τῶν ἐγρηγορότων ἐξυπνεσμὸς, 
εἴποτε dom τῷ ivi ἀπονυστάξαι σνμόκίν (28) ὕπνον 
ἐχεῖνον τὸν εἰς θάνατον, ὃν ἐδιϑέχϑημεν παρὰ τοῦ 
A«fid ἀπεύχεσθαι ἡμῖν συμβῆναι, λέγοντος * Φωτι- 
σον τοὺς ὀφθαλμούς μον, μέποτε ὑπνώσῳ εἰξ 


( θάνατον c χαὶ τῷ μὲν ἁμαρτάνοντι τῆς ἄμαρτιας ὁ 


ἀναχώοτῃσις ῥῴων μᾶλλον, ἐντρεπομένῳ τὴν παρὰ 
τῶν πλειόνων, ἐν συμφωνία γινομένην παισάγιωδυ, 
ὥστ᾽ ἂν ἀομόσαι αὐτῷ τὸ (39), ᾿Αρχετὸν τῶ τριρύσν 
ἢ ἐπιτιμία αὖτε, ὃ ὑπὸ τῶν πλειόνων" τῷ δι 
χατορθοῦντι ἡ πληροφορία πολλὴ ἔν τε 430) τῇ τῶν 
πολλῶν δοκιμασία καὶ συγκαταθέσεε τοῦ ἔργον. Ἐλ 
γὰρ ἐπὶ στόματος δύο καὶ τριῶν μαρτύρων σταϑήῆσε-» 
ται πᾶν pipa, πολλῷ δηλονότε παγιώτερον ὁ τὸ Gym 
θὸν ἔργον ἐπιτελῶν ἐν τῇ τῶν πλειόνων μαρτυρίᾳ 
βεβαιωθήσεται. Κίνδυνος δὲ παρέπεται τῇ μοναστεκῇ 
ζωῇ πρὸς τοῖς εἰρημένοις. Πρῶτος μὲν καὶ μέγιστος 
ὁ τῆς αὐταρεσχείας. Οὐδένα γὰρ ἔχων, ὃς δυνήσεται 
δοκιμάσαι αὐτοῦ τὸ ἔργον, εἰς τὸ τέλειον Φεύ σεται 
τῆς ἐντολῆς ἐφθαχέναι " εἶτα ἀγύμναστον ἀεὶ τὴν 
ἕξιν χαταχλείσας, οὔτε τὰ ὑστερήματα (31) ἑαυτοῦ 
ἡνωρίξει, οὔτε τὴν ἐν τοῖς ἔργοις προχοπὴν ime 


411 Cor. n, 6. ὃ Matth. xvii, 6. 


(38) Legitur et in Voss. et in Reg. primo ἀπο" 
νυστάξαι συμθᾷ. 

(29) Codex Colb. ὡς ἄν ἁρμόσῃ αὐτῷ ἡ ἐπετιμέα 
αὕτη 5, etc. Ibidem in codice Voss. pro ἄρπετόν 
corrupte legitur ἀρέσχον. 

30) Sic antiqui duo libri Vocula τέ deest in 
vulgatis. . 

(31) Vox ὑστέρημα usitate quidem sumitur 
defectu, pro pehuria : sed tamen vitia et praros 
mores hoc loco significare mihi videtur. 


REGULZE FUSIUS TRAGTAT.E. 


νώσχει, τῷ πᾶσαν ὕλην τῆς ἐργασίας τῶν ἐντολῶν πε- Α fecerit, cognoscit, eum materia omnis et occasio 


ριῃρηχέναι (33). 

4. Ἐν Tiu γὰρ τὴν Ndippieiry ἐπιδείξεται 
μηδένα ἔχων, οὗ ταπεινότερον ἑαυτὸν ἀποδείξει ; Ἐν 
τίνι τὴν εὐσπλαγχνίαν, ἀποτετμημένος τῆς κοινωνίας 
τῶν πλειόνων ; Πρὸς μαχροθυμίαν δὲ πῶς ἑαυτὸν 
ἡνμνώπει, ἡμηδουδὲ ἀνθισταμένου αὐτοῦ τοῖς θελήμα- 
σιν; Βὶ δέ τις λέγει ἀρχεϊσῆαι τῇ τῶν θείων (33) 
Γραφῶν διδασκαλίᾳ πρὸς τὴν κατόρθωσιν τῶν ἡ θῶν, 
ὅμοιον ποιεῖ τῷ μανθάνοντι μὲν τεχταίνειν, μηδέ- 
ποτε δὲ τεχταίνοντι, χαὶ διδασχομένῳ μὲν χαλκχευ- 
Tuxá», εἣἰς ἔργον δὲ προώγειν τὰ διδάγματα μὴ 
αἱρουμένῳ (34). Πρὸς ὃν εἶποε ἂν ὁ ᾿Λπόστολος - Οὐχ 
οἱ ἀχροαταὶ τοῦ νόμον δίχαιοι παρὰ τῷ Θεῷ, 
ἀλλ᾽ οἱ ποιηταὶ τοῦ νόμον διχαιωθήσονται, Ἰδοὺ 


mandatorum conficiendorum resecetur. 

á. In quo enim humilitatem ostendit, i nemi- 
nem habet, quo seipsum declaret humiliorem ? In 
quo commiserationem, amputala et abscissa plu- 
rium socielale ? Quomodo autem exercebit se ad 
patientiam, nemine voluntalibus ipsius obsistente ? 
Quod si quispiam dieat Seripturarum doctrinam 
satis sibi esse ad mores emendandos, perinde fa- 
cit atque is qui- discit quidem zdificare, nec un- 
quam tamen mdificat, aut eodem modo atque is 
qui edoetus est artem *erariam, sed qui dala sibi 
documenta ad actum redigere non vult. Ad quem 
Apostolus possit dicere : Non auditores legis justi 
sunt apud Deum sed factores legis justificabuntur*, 


γὰρ ὁ Κύριος δι ὑπερβολὴν φιλανθρωπίας οὐκ ἠρκέ- B Ecce enim Dominus ob benignitatis sue magni- 


σθη τῇ ix τοῦ λόγου διδασκαλίᾳ μόνον, ἀλλ᾽ ὥστε 
ἀχριδῷς xai ἐναργῶς ἡμῖν παραδοῦνται τὸ ὑπόδειγμα 
τῆς ταπεινοφροσύνης ἐν τῇ τελειότητι τῆς ἀγάπης, 
᾿ αὐτὸς περιξωσάμενος ἕνιψε τοὺς πόδας τῶν μαθη- 
τῶν, Τίνα οὖν ἀπονέψεις ; τίνα θεραπεύσεις ; τένος 
ἔσχατος ἔσῃ, αὐτὸς χα ἑαυτὸν διώγων; Τὸ δὲ χα- 
λὸν καὶ τιρπνὸν, d? τῶν ἀδελφῶν ἐπὶ τὸ αὐτὸ κατοί- 
x57, ἣν μύρῳ (3) τῆς τοῦ ἀρχιερέως χεγαλῆς ἀπο- 
πνέοντι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον παρειχάζει, πῶς ἐν τῇ 
καταμόνας οἰχήσει συμπληρωθήσεται; Στάώδιον οὖν 
ἀθλήσεως, καὶ προκοπῆς εὐοδία (36), καὶ διηνεχὴς 
γυμνασία, χαὶ μελέτη τῶν τοῦ Κυρίου ἐντολῶν, καὶ 
ἐπὶ τὸ αὐτὸ χατοίχησίς ἐστι τῶν ἀδελγῶν " σχοπὸν 
μὲν ἔχονσα τὴν δόξαν τοῦ Θιοῦ χατ᾽ ἐντολὴν τοῦ 
Κυρίου ἡμῶν ηποῦ Χριστοῦ εἰπόντος" Οὕτω λάμ- 
ψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, 
ὅπως ἔϑωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα, καὶ δοξάσωσι 
τὸν Πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς * χαραχτῆρα 
δὲ σώξουσα τῶν ἐν ταῖς Πράξεσιν ἱστορουμένων 
ἀγίων, περὶ; ὧν γέγραπται - Πάντες δὲ οἱ πιστεύον- 
τες (37) ἧσαν ἐπὶ τὰ αὐτὸ, καὶ εἶχον ἄπαντα χοινά * 
καὶ πολιν" Τοῦ di πλήθους τῶν πιστευσάντων 
ἦν ἢ χαρδία xc ἡ ψυχὴ μέ" καὶ οὐδὲ εἴς 
TL τῶν ὑπαρχόντων αὐτῷ ἔλεγεν ἴδιον εἶναι, ἀλλ' 
ἦν αὐτοῖς ἅπαντα χοινώ, 


EPOTHXIZ H. 
Tp ἀποταγῆς. 
Εἰ χρὴ πρῶτον ἀποτάσσεσθαι πᾶσι, καὶ οὕτως mpo- 
σιέναι τῇ κατὰ Θεὸν πολιτεία, 


ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 
|. Τοῦ Κυρίον ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μετὰ πολλὸν 


* Rom, » 13, ? Psal. σχχχι, 1, 3, * Matth. v, 16. 


(32) Reg. tertius ἐντολῶν προῃρηχέναι. Mox Reg. 
prinius ἑαντὸν ἐπιδείξει, 

(33) Sio codex Voss. et Reg. primus, Vox θείων 
in c y deerat. τ. ber 

rimus n at» τ [pa u 

REP. HE 4 es. ΩΣ loco ver Mie 
quoque πρὸ i. 

(38) Codex Colb. Τὸ δὲ ido) δὴ τί. χολὸν, d 
τερπνὸν, ἀλλ' d τὸ χατοιχεῖν ἀδελφοὺς ἐπὶ τὸ αὐτό, i 


tudinem non sola doctrina qure in verbis sila est, 
contentus fuit, sed ut expresse evidenlerque ín 
dilectionis perfectione nobis traderet humilitatis 
exemplum, cinxit se ipse, et discipulorum pedes 
lavit. Quem igitur tu lavabis ? in quem officiosus 
eris ? pre» quo futurus es ultimus, si ipse tecum 
solus degas? Bonum aulem et jucundum illud, 
fratrum videlicet eodem in loco habitatio, quam 
unguento odorem ex m pem pem emit- 


'z A3! 


M exefeitidui. el μον ταις uox 
348 meditatio, fratrum est eodem in loco habi- 
tatio : quie el pro scopo habet Dei gloriam ὁ ex 
precepto Domini nostri Jesu Christi, qui dicil : Sic 
luceat luz vestra coram hominibus, ut videant opera 
vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in 
celis est*, et ritum formam sanclorum servat, 
quorum fitin Aclis mentio, et de quibus scriptum 
est; Omnes autem quis credebant erant simul in 
eodem loco, et habebant omnía communia". Et rur- 
sus ; Multitudinis autem creden niit erat cor 
unum, eL anima una ; nec quisquam, 
possidebat aliquid suum esse dicebat sed eai 
lis omnia communia !^, 
INTERROGATIO VIII. 
De renuntiatione. 
Num oporteat primum renuntiare omnibus, et 
ita demum ad vite genus quod secundum Deum 


D sit, accedere. 


RESPONSIO. | 
1. Cum Dominus noster Jesus Christus post Do- 
" Act. 1, ἀῤδ, 10 Act, 1v, 32. 


Ü e d bonum, vel jucundum 
, isi ha abi bitave fratres in edE. vg 


or for primus et Colb. πρὸ εὐδοκία, vo- 
luntas a proficien es dette Rei! Ali dno mss, et 
editi εὐοδέα, 

(97) Antiqui duo libri eum Voss. ei πιστεύσαντες 
Mox mss. duo à xapdía dab ψυχή. ἀκνωι arti 
culi in v "0^ 


235 


ο.» uu 
"B bes 


DLDpTOl ili. L22El 132 


Ziíénijs] get oinNISI CI 4111 trLRIáUI RETO. 20.8 


£:cufLIgITee ZI σεῦ. 


DE IP IEEE €» tT... &TI bg - A 
ἃ: L.2'1 à IL IL.28 ἔξ: T à. CIC Cel DeT 0-579. 
NAI :£lDIALIÓLI τς 


ἂϊ. τ να ὲ τι: Ξ LR 1l2iom lI τ: τισι: ETiII- 


Eells$il218 Δ τεσεξισσι, EDIDI fg Ξ͵ΗΞΞ τον Ὲ- 


$à&l.2I δεῖ. SI1DITAS τας τ- τς 3: τον XII Ys 
OZznIlem SZIL OEILIIS 5287. Ql muTLIIIDOI 
SeluuLlvI Leslie T0172 Ἀν iLIT ὌΞΟΥΣ. χὸ 


IZPRIILILIIDSSRB DOBIZIIDIIERI. fOIPTLIIÍ REL 
VéTOS DAiTRLIBS ROS 6:8B «ΣΙ Ξ Στ ΤΟ Σ Ἐπ Ξ I 
ΠΩΣ εῖΣ js pel Dvillel πΞ ΣΣ στ τ: ÓnAlIDes 


Ver) 205. qQILOAICTEpRTIDI BCTDBISTIL AIÍIDGIIIIIS Szx- 
TNIIQITEXISMAGLIE OIDICÍTIS CDY2ILG τσ πολ Ie- 
LISALOMIS.TDTILSA SZL£L ILLIÍZIeL [5:3 vea 
1$ δῶ, ΡΟΣ δ OCLTOILIL mnlLljgs MIS πο πξ σα 
ἐπὶ. ei;pse σοσπδο !. σποϊδοσοδῖσ ας: DOleslILITa- 
ΣΏΣΩ Σ2. 33 ΣΣΞΑΣΩΣΩ DADTLCOPIS 6:58 ?O ΣΌΣΕ DOILITLS 
LliuifllIesIS ΟΣ εἶτ οἱ τ᾽ 5.5 ΟΣ, 1 ὃς το τὸς ς 
A^2ecaLnozlsz2 Al SIILILÍLITD perlcoctAl Els τάσις τ 
δ σε τα ΣΊΕΣ ΤΕΣ lDfmITE. DEXSPÜISEWSCIDSIOR δὲ 
0.21 τέσ ξοι ξῶδτη  ἸὭΞΙΙΤΟΩΣΝ SIICITIIQ: E. suma 
ΣΤ τὴῦ . ἘΞ ΣΏΣΕΙΣ : ὃς pau TPEXM δ ὑπ. δὲ mom 
Oel p2irfJTA δῶκε. Οἱ τοι τοῖς fw .{ξ 5:228. 
δὲ j"-2lres, ΕΣ ΣΟΥ τος. CGÀ&c πίε δέ CXTmEIm 
SXZm.50n plesi τε ως esse dir ^178 cs "". (zc ὃ. 
TEID IL €0 £A es DRTEMA TELULLALO. & qoem 
Ls.:p£.25 ΤΙΣ AIDOT I20TeAiL δὶ Liileal se2le2- 
zAm m57s, sje τῷ 1} s COLLIA:D'. Indes au- 
TIBBILLIZIIDSImul & cwlleclcelaleé2emz? ἃ ebcs 
εχ: τ... 849 exem: cacsa. a L0: ocbzs. 
ἃ: 1535. Σοῦ ἃ τιῖν CODQSIBIDILIDS.A Def Ína- 
τῶ τὸ silLX ὩΣ ΣὩΙΏΡΣΩΣΞΙ Φῶς ἀξ ος Domim 
ὭΣ. ΦΑΣΣΣ τξ δὲ JoALLt6s COO σϑῖσεσὰ Ἐπ Ξ ΣΕ 
Ζε 2: το. ἸΣΞΏΞ 1.ὃ. ἃ 13 lIDlà L2Q2TUCIL τῦῖξ 
Σὰ: péLIeLDAL : δια: πος 
τεῦς. ΠΣ àllpio LES02L0 ἘΏΣΤΕΣ,: DOILLBCOILILIZIS 
BRIIILBR κεῖ: ΖΦ: LOZ LELL £UITID emlclIzmeL 
ORA DÉTDDULA ÉLAIL COLIÉInISI. TIGE 8 DDA- 
2$ 1ZTD ínà ΣΕ COLSALIIIDDBESG t058 Im- 


piLItLALi ΣΠῸΣ VRTZTALZTID TàLlLlis DSL Lsiél 


ΑΥΣ Δ TQ l2£2 


Φ nd - 
PP d .- . - e : - 2 ES 
εξ δε. Pil lezlIleB tois eliam vmc2325 cy. 
- - et? "ὦ" “ α» “-ὖ. « Φ 
ILLIS £ETAL δὶ p Izcmix'. 
bI .- "8 -— - 
- Miatl..rxvuixà 55 


4.4. “ΜῈ: χτι l6. 
οὐ τπΠπιλεχί,ὗδ,. κτατυτς. κω p$27: 
22. 75' X275. 
ey VELIE CDD LICIciuTILID—zrÍLio WcX ei 
MAL τον τς 12 τον Δ 225175 Iss. 212 σοι πΣ. 
τ΄ BRI OUILIUS δὲ ΕΣ ὩΞ 50 3 ἃς elitones 
WiltIis 21.02; Τα: Tub LELUW. τ χυτὰς,. QNOTmO15 
p2t1. 2ühuc ξέττῶ ἐμ pürlcura mundi Rec. ps- 


S. RAS:LE 8: Ὲ1 


LtíA IL ILLAS ΣΤῚΣ τ τε τ Il: v40oi8 A oris Jar colis. τᾶν στ iTyo5E» ETWPLDi A- 


- 
- —— —- . « -—- 
" -hnw - 4A d "T - Ὁ... . --4 


. ἔς: ες  WXAiI GL 
KTz2.7TATI& IEQTII. OEXEX £273 :.. 


1T)  E.7... £2.  XXl.2..£: 7» — Lc 


CL. 1.9 τὰ: Gl o na. ὃ: I.  GETITZTITUCE 
Cil cuu o rfTOl1  .T3:y:.72. 5. Σύ νκτα: τ 
LED LEZITTRIC TLlII£ τὸ TCRIÍET-GEGEZE [DE 


ξ:τῷ  E.C:I.. τῶ  .I&LDALIIVE) 2273 τῶ: o gzxi. 
CPI £TZTIIOS  ÀTIOATTITES τὰ rz: πστα:- T3679 
I T —zzre ji; 


PpDTfiIul i οἰκίσας 1I»; QD 5-2 € 
σι: ὃ MIC IIPE Eox oim. mt 
στε: κιτὰῦ δου ξέσνευς DQRTITRI, RC42 222. δὲ τεχ 
τὸ r.c: νεῖςΣ τῆς σιείεξισΣ: aRLY-E.. x-raigm ἃ 
TRTO ὧς κείστσσι: ἔξες ἔστε τσεζεσξες Em 
τω €OD.R XcITCA ἴδ; $ Z$T3BQ ἀστιιτωται, G4 
«-τι: τὸ IilTl& TX iT Συνατα: GT E A τῷ 
φασιν CI XiT-£. ὡς : τεῦ Radaga £ixxe Ἴξςτε 
Xi.fTR LI ELLA TINKEVOENCL. τὸ CE EISRI τῆς yeh 
ZZ. TT) EE.7L- σ:ωϊττο Í το stSD- E: τε; Ó5n 
ni. ἔ,ξεΞ. κεσςσιεδυσα  Gxg-9», χαὶ 
ασετν τὸν ττανῖτ κατ EAD TWTR ἔξαγαι ὄντος 
αχιιτωξεῖτω αν" σα Ξε ἘΔ τι; ἔοχετα 
LRQ στὰ τ. στὸ CE TUETCZAQW- 4o, XE 

TI)  LiTTIDN. σσ τῶν VJERORE. EE τα CEDG, Ἐπὶ 
τις BRIIOPÜ.IS σας τὰ GIL SE. ἔτ: db wm co 
SE;T1. τς τὸ. Lo T.VETED Sif. «αὖχτες. 

ὥξτε τ £n τῆξις a-i-x;n Á (dd m 3 


DT. 


az mc 
ETI$TTIREÍL χατυζξωξε: RIS τοῖς ELTR τὸ 


. 


R.:2. .T:fnia 


fi: Ln cio lwixyoI;. RETREALTERTCE;. TIS TE3CILE ED 
τῶν Lilili£ln; χα EQCI τὸ τοῖνῖον Cra TEIGER G3XU- 
LT) Ci. $12 0 Morris DE κΞ 2 P » 


EITI ICM, 
“ὃ. $£D ETERLIDQLED i zz:ska Eg. 


πεσε τῆς GÉiPVTYR. ECI:E:; το. 


Σ᾽ το α πιο TROeill.l. στε. DZTEWE.TL. Πα. ξὲ r£ 
L DeuzTfl X:TIIQ ἐστξιτητε. REA κυτὸς τῷ πος. 


* ] Cor. rv, ἐξ. ^* Galat v. 


ZseiVOss εἶνε: ἐτεχες τῶν δῖς qun feu potest. y. 
pli. epS 1: 271nEkTA Kukxdis οὐδὲ Colb. Sar 
E.2: 2f727;71 τὰ zif:z»d) CYL πυξανυ: Φᾷ Ha. D 
m:h: συ δ: wiijetzr lec praestat, 

1f olei Voss. go. perfecta chorus. 
2o Veteres doo libr: cum Voss, ἐς —g.. vie. 
Mox Rerii primes et Colb. ἃ 9e; 


937 


REGULAE FUSIUS TRACTAT.E 


933 


9. Οὕτως ὁ σφόδρα τῇ ἐπιθυμία τοῦ δκχολουθεῖν A  2.Sie qui vehementer Christum sequi deside- 


Χριστῷ κατεχόμενος πρὸς οὐδὲν ἔτι τῆς ζωῆς ταύ- 


^ τῆς ἐπιστραφῆναι δύναται, οὐ πρὸς γονέων 1 oi- 


χείων φίλτρον, ὅταν ἐναντιούμενον T τοῖς τοῦ Kuptou 
προστάγμασι (τότε γὰρ χαιοὺν ἔχει xui τὸ " Ei τις 
ἔρχεται πρὸς μὲ, καὶ οὐ μισεῖ τὸν πατέρα αὐτοῦ, xal 
τὴν μητέρα, xui τὰ λοιπά)" οὐ πρὸς ἀνθοώπινον. φόδον, 
ὥστε dt αὐτὸν ὑποσταλῆναι TL τῶν συμφερόντων, ὅπερ 
χατώρθωσαν οἱ ἅγιοι, εἰπόντες" Πειδαρχεῖν δεῖ Θεῷ 
μᾶλ)ον ἢ ἀνθρώποις" οὐ πρὸς τὸν ἐπὶ τοῖς χαλοῖς (13) 
παρὰ τῶν ἔξωθεν γῶωτα, ὥστε τῷ φαυλισμῷ αὐτῶν 
ἡττηθῆναι. Εἰ δέ τις βούλοιτο ἀκοιδέστερον xmi τρανό- 
τερον γνωρίσαι τὸν συνεξευγμένον τόνον τῇ ἐπιθυμίᾳ 
τῶν ἀχολουθούντων τῷ Κυρίῳ, μκνημονευσάτω τοῦ "Amo- 
στόλου διηγουμένον τὰ χαῇ ἑαυτὸν εἰς διασκαλίαν 
ἡμετέραν, χαὶ λέγοντος" Εἴ τις δοχεῖ πεποιθέναι ἔν p 
σαρχὶ, ἐγὼ μᾶλλον" περιτομὴ ὀχταήμερος, ἐχ γένους 
Ἰσοαὴλ, φυλῆς Βενιαμὶν, Ebpato; ἐξ Ἑδραίων, χατά 
νόμον Φαρισαῖος, χατὰ ξῆλον διώχων τὴν ᾿Εχχλη- 
σίαν, xarà διχαιοσύνην τὴν ἐν νόμω γενό- 
μένος ἄμεμπτος" ἀλλ᾽ ἅτινα (44) ἦν μοι χέρδη, 
ταῦτα ἥγημαι διὰ τὸν Χριστὸν ζημίαν, ᾿Αλλὰ 
μὲν οὖν καὶ ἡγοῦμαι πάντα ζημίαν εἶναι διὰ 
τὸ ὑπερέχον τῆς γνώπεως Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ 
Κυρίου ἡμῶν, δι" ὃν τὰ πάντα ἐξημίώθην, καὶ 
ἡγοῦμαι σχύδαλα εἶναι, ἵνα Χριστὸν χεοδήσω, 
Εἰ γὰρ (ἵνα τι χαὶ εἴπω τολμηρὸν μὲν, ἀληθὲς δὲ), 
εἰ τοῖς ἐχδλητοτάτοις τοῦ σωματος, χαὶ ἀποπτύ- 
στοις, χαὶ ὧν μάλιστα πρὸς τὴν ἀλλοτρίωσιν ἐπει- 
ἡόμεθα, τούτοις προσείχασεν αὐτὰ τὰ παρὰ Θεοῦ 
πρὸς χαιρὸν δεδομένα νομικὰ προτερήματα, ὡς ἐμπό- (- 
δια τῆς τοῦ Χριστοῦ γνώσεως, χαὶ τῆς ἐν αὐτῷ διχαιοσύ- 
νης, χαὶ τῆς πρὸς θάνατον αὐτοῦ συμμορφώσεως, 
τί ἂν τις εἴποι περὶ τῶν ἀνθρώποις (45) νενομισμένων ; 
Καὶ τί χρὴ λογισμοῖς ἡμετέροις x«l τοῖς τῶν ἀγίῶν 
ὑποδείγμασι τὸν λόγον πιστοῦσθαι ; ἐξὸν αὐτὰ παρα- 
θέσῆαι τοῦ Κυρίου τὰ ῥήματα, καὶ di' αὐτῶν τὴν 
ἔμφοθον ψυχὴν δυσωπῆσαι, σαφῶς καὶ ἀναντιῤῥή- 
τως διαμαρτυρομένου ἐν τῷ λέγειν " Οὕτως οὖν πᾶς 
ἐξ ὑμῶν, ὃς οὐχ ἀποτάσσεται πᾶσι τοῖς ἑαυτοῦ (46) 
ὑπάρχουσιν, οὐ δύναταί μον εἶναι μαθητῆς " καὶ 
ἀλλαχοῦ μετά τὸ, Εἰ θέλεις τέλειος. εἶναι, προ- 
Tipo» εἰπόντος " Ὕπαγε, πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα, 
xui δὸς πτωχοῖς " καὶ τότε ἐπαγαγόντος TÓ, Δεῦρο, 
ἀχολούϑει μοι. Καὶ 3$ παραβολὴ δὲ τοῦ ἐμπόρον 
παντὶ σαφής (47) ἐστι τῷ εὐγνώμονι πρὸς τοῦτο 


rat, nihil, quod ad hane vitam attineat, curare 
amplius polesl, non ipsum parentum aut propin- 
quorum amorem, si Domini preceptis adversetur 
(tunc enim locum etiam habet illud : Si quis venit 
ad me, et non odit patrem suum et matrem *!, et 
cielera) : non humanum timorem ita utillius causa 
aliquid utilium subtrahatur : quod preestitlere san- 
cti, qui dicebant : Obedire oportet Deo magis quam. 
homimibus** : non hominum profanorum risum 
quem bona cpera concitarint,sic ut eorum contem- 
ptui cedat, Quod si quispiam velit eorum qui Do- 


minum sequuntur, vim ac robur, eum desiderio 


conjunctum, accuralius ac dilucidius cognoscere, 
meminerit Apostoli, qui ad docendos nos narrat 
qui ad se spectabant, ac dicit : δὲ quis videtur 
confidere in carne, ego magis : cireumcisus octavo 
die, ex genere Israel, de tribu Benjamin, He- 
braus ex Hebrzis, secundum legem Phariszus 
secundum aemulationem persequens Ecclesiam, se- 
cundum justitiam qua in lege est, conversatus sine 
reprehensione ; sed quz mihi erant lucra, hac 
arbitratus sum propter C hristum detrimenta. Ve- 
rumiamen erisiimo omnia detrimentum esse. 
propter eminentem scientiam Jesu Christi Do- 
mini nostri ; propler quem omnia delrimentum 
feci, et'arbitror slercora esse ut Christum (ucri- 
faciam??, Etenim (ul nonnihil audacler, at vere 
tamen eloquar)si Apostolus ipsa legis privilegia. 
quae ad tempus tradita erant,comparavitecum spur- 
cissimis corporis sordibus, quas el aversamur, et 
a nobis cilissime removemus, quod videlicet obes- 
sent Christi cognitioni, eique quee in ipso est ju- 
slitiie, et nostrae δ ipsius mortem conformationi, 
quid quis dixerit de hominum institutis? Et quid 
opus est nostris ratiocinalionibus et sanctorum 
exemplis confirmare sermonem? cum ipsa liceat 
allerre Domini Py gehe timentem animam 
convincere : quibus hiec aperte ac evidenter testa- 
tur, ubi dieit : Sic ergo omnis ez vobis, qui non re- 
nuntiat omnibus quz possidet non potest meus esse 
discipulus**. Et alibi post illud, Sí vis perfectus 
esse, prius dixerat : Vade, vende qua habes, et da . 
pauperibus ; Aumque subjunxit: Veni,sequere me:*. 
Atque etiam mercatoris parabola huc 356 spe- 
clare cuivis sequo rerum cstimatori videbitur. Si- 


φέρουσα, ᾿Ομοία γὰρ ἔστι, φησὶν, ἡ facO:m τῶν ἢ mile est enim, inquit, regnum celorum homini ne- 


οὐρανῶν ἀνθρώπῳ ἐμπόρῳ, ξητοῦντι χαλοὺς μαργα- 
ρίτας, ὃς εὐρὼν ἕνα πολύτιμον μαργαρίτην, ἀπελθὼν 
ἐπώλησε πάντα ὅσα εἶχε, χαὶ ἡγόρασεν αὐτόν. Δῆλον 
γὰρ, ὅτι ὃ πολύτιμος παργαρίτης πρὸς τὴν ὁμοίωσιν 

*! Luc. xiv, 36. 
xin, 45, 46. 

(43) Editio Basil. perinde ut Paris. ἐπὶ τοῖς xa- 
χοῖς, quo nihil alienus aut ineplius. Edilio Ven. 


et codex Voss, el Combef. et alii duo Regii x«- 
λοῖς, bene. 

(44) Ediliones veleres αλλὰ τινα, Codex Combef. 
et alii duo ἀλλ', ἄτινα, Statim. Reg. tertius ᾿Αλλὰ 
μενοῦνγε x«l. Ibidem tres mss. τὰ πάντα, Mox leg. 


ParROL. Gn. XXXI. 


gotiatori,querentibonasmargaritas;inventa autem 
una pretiosa margarita, abiit, et vendidil omnia 
qua habuit, et emit eam**. Planum est enim regnum 
ccleste per pretiosam margaritam adumbrari : 


*! Aot. v, 29. *? Philipp. tir. 4-8. **Luc. xiv, 33. ** Malth. xix, 21, ** Matth. 


primus Kupíou μον, Domini met. 

(δ᾽) Reg. primus περὶ τῶν £v ἀνθρώπόις, 

(46) Idem ms τοῖς ἑαυτῷ. | 

(47) Editio Basil. eque ae Paris. παντὶ σαφός, 
Codex Combef. et alii tres σαφής. Ibidem anliquie 
editiones et duo mss, τῶν εὐγνωμόνων, Reg. primus 
et Voss. et Colb. τῷ εὐγνώμονι, 


30 


2.9} 


ἐκ τ 


ΤΟΙΣ 2:3 χα DL 2 1 7 $9 ὐπὸ quc TII 3ΞΞὸἡἬ τ OIL o I.TLGGC 4* ἜΝ τα γι 
ve?Oa. —:5. ππ'- - 21.2 0203 21e CGEmEle - LIC πὶ --- τιττ mo a4 — É-IG. Kfauswr. anal 
e] ZuDRD. if fe0m0- m ui Dol 2l. m. T LO TLCX C002 7i τ DECOR 712 ὅς Tor.—mn 
ἀλλο, isERKIcTODI- LI lIBACILLTO ID σα τὸ ἐξ mx Cms σε E 7. Ξωὺς τῶν ταν: 
compaziice emicmc- - τισι ταν: Lm τΈες: 7o £I Aya GE 

ὁ. ΤΆ Σὰ Ist ΣΌΣ 21 lI Tow€uec Ip cec τατον LO€X—x lL— nm εξυυσ το: [oEe»lIfII LL 
ΤῚΣ NIACUIT sUGLIAol5 ἡ Tem m τε Ξ UITMIS -2z — ao .- :τςτ. nm-DUuDTRBO -— Dr 
ΣΌΣ AD πὰ DL Io rÜ"t—aplc05. πε DL. -ςΣ,- Ξο : RÀ τ -τ τ imu Ifl. σα 
Momonolne wer δ ΠῚ} Ὸ 4025 cmm e c— o n.c TOL cL r£ -T—z.3 .. 
NI" Ow» ls ID'€e n £6 lec 0 IT. c—i 0 €—, cl lI τῷ L£flnaeR inc o 
chem jDear27lI& B9 M4 QE 202 Ξ frlnTIIS "o --- 1 -- τοῖς τοῦ lIoc—m o li 
$QIs ἘΣΞ Ὁ PcOaceimu Um τσὶ εξ - ς -; - ΟΞ τ τοὶ πε. τὸς oz 
5 124 ΣᾺΣ ἘΠῚ 17). τ τ πε πὶ & wm cnne - -σπξΖζ .. fT o0 ὥΞῖ τὸ τ ε-ἷξὲξ το, 
DID518 3 πολ TeMMeQOO0S LTD Xm LDOTIXGITIB τος τὸο lIn - -πτϑῖξιῖτ : τ ifD—L τοῖς 
lIes NMMTITL ID 0220X 314 AT YT. [E Q8. Ξε .- τα τΞ τὸ τς τῶς iino. Ξσες 
sg ἘΞ ΣΣ ΤΣ σᾶς 3 IT.2MIM SII o lU - 2-009 T 7. P.tul. io ls πὶ o mc-- 
iTDIT iX &lle tcc m2. ΠΣ f22TLILE CTI. τ: o— .1.0— i100 Xn om ! Ξε: τοι τς 
ΣῊ laf IDITILTILE πο τ ΤΣ ΠΣ 3.5 mw€ - 01m mo Ilamce dios ito.) lTIm- 
Ξισιξτι clic Tnm απ Ξ l6: 02200 ὦν το ML πεττι:. πξιττε 2 
τον τ κεῖτο: ΣΙ ΜΕ ΞΊΤΕ LA ἐξα — τὸ}π τποττοτι πο cik run QS ὡς mm 
-aLamzacs τς ποτ στε fiai ΡΣ 3 ΞΠ τα το.τ DOT .στ- TID E fic: τὸς 
δ: ΤΣ ΤΙΣ GNQUIT ἸΙΙ Ὸ Gv τ τὸ - - ST... τ. τῶι σπΞ ROI ττὸ 
fallit Et ΣΙ ΞΞ ἌΠΊΣΙΣΙΞΙ. Σ ἘΣ Leo.3 ἼΣΩΣ στον 20— τσ τὸ τ τῶσσ τὸν: σ ume 
2 τὰς τ 1 EOD ΤΈ DLITIIEcAIlI. 21: ogHI- - --- -- ὦ - T4. 073. 22m T£*.7I. 
ποτ το 3llm-LIITDL DÜLGBIm Il[eniu: τοις τὸ -ι ΖιΞ- το τὩςΣ ἔξ τῶωτ — Ibl. 
τιπ ττε ει πξΞιτε τοις τὸ ὍΣ LI DeLÍm 0 τ τσ ——e: ποςς cru iIngo css 
LEillets τιατοῦπ τὸ $i: 4“: τὸ2"ν" Le: IlIelclIenl - ai— 2i: —. τον. Ac τῶτ ΤΙ. -,, o 
sIISTRO IIL τῆν τῦστ " TOSPBHRACI LELSTIS Tecum ποτ... ποτ. τὸ τς o LTTH$Ll GELI$ τς ἐς- 
DTeLISETOLIL Sic Taco 20710127 Τοῦ Ilfumo το το 0— 00 - BO 0mm cl] τα» 
πιο ΣΤ΄ τὸ T ORDTLITAA ΓΟΣΣΞ Glo ΣΙ ΕΣ ποτ. ἅτ τον στε 2—0— mmc omar 
CAL Xi fwoneL o ἘΙΣΥΣΩΣΤΙΞΙΞ ποτ χ εὐ τὸς τὸς -. το τῦς  LIUSET.Q £u τὺ- 
ΞΔ nme TOS τῖτΞ Nor o-omn onam l0 a σι 007 Pla ἢ o τὸ WSii£z ἢ 854 
Dy9spelU. FEL ΦΙΝΣ TET T f$ τὺ στοὰ τς 0 .— &z. — - T — gari τὸς OU 
PUlIRCIRAT ΣῈ Ξ CREDI Ralec. cal ml... στ. Ξὸ Cou. om. o 71 i o imiER sequ. 
est QcbAANOAITIOR GRIPSTI& ÜLCIQS isl I.T ide τι τὸς i12 τος «τ oLnfI—.0.TEGD A. δα. 
dlwesM:quam moRpIDTIS DOZRSIIRTDIT τ τσ ξ τὰ τῷ τοῖς, c0. i£ co Ξι το τῆ XAGESCELD T€ 
tem ChBSZ Evacivllo WXIGRT LT2i0 RDOIGMIM Tu£. τειστε. Loo τ $$ immu ταῦτα 
ΟΝ DOSSUIUS QuaLli Tim ill MD$5ig SIDITRIIS7 ui P ci—.Tl alnaimrl ξ Plau xw ἢ» 
act:umszzs kulm nias ΔΌΣ ΣΦ. (03010 S. 8I ΠΣ Στ cul τὰ  u.2—7 lj. ὩΣ. Tol TE RT. τῷ 

um.:et, pe ;oa22m fara. ΣΤ σι Ξ oil τ 2720.4. 031. τὸ .. 0. ἤτοι στ ἢ. TERT» 
rotiun hberato im divis Σπ πετ VIX DITS τς lon. ξιταςΣς τι ττείσ τῷὸ ER OT-9 
etiiacum rerum aiffejtz ΔΙΊΤΕΣ DIT3 23722 23 πΞ- i520 c.i c: ὼς icf—ccuan Por X : οἷν 
pizaz potest? [2 verbo, ΣῈ ΣΡ ἐδ στ ΤΣ τς 2171 τὸς r.-L τς ὥστ — Aii - τᾶν 

Uo Manh.c3n δὲ). CHIRIID ἘΣ Στ ci Pene 2l12:g L2.f. CL Ox. Vu, 9. 

($95 ADUTZ Les ΟἿΣ τῆς τὸ oL.:mo» Ξχξίς ας T$. a-i-io doma. 

(à? Ei cti mss. tÜe8 τῷ, τοῖς c7: 2i; Rel. pL $2 DIIS Af. 2ISLIIAIS xi$am &nan Gas, 
Ius τῷ. 7g fIOLUS. Colexy τ. zü: τι τοῖς τ ΣΕ: 17 l1... ΠΕ DUM ὭΣ... 149: ς δυρ,.- εξ 7E TP. 
2s; πετιστνοθσυττιν, $zb.rie ecole Vo:s. δ συν. | A q:isol los Rel o ID0ÓOIs στῆσ TX3cneriíe.. 
TlVdbiieyu.A 16. 5228.53. 9.167. 3 47.276712 Te 22 ΟΞ  WeliTés Dll Ic. faz Voss. -z»s. Ei» 
MURIODUTD EXC... ΣῈ 625, 11: ΣΌΞ ΓΕΖ 235: 535:- —(L2I3 LOLDIIS ἐς τὸς 33. rLTx. Hamd jomge 
L.&.LET Ὧχ «Ὁ ΠΤ ΆΣ ἢ τ ΣΈ ΣΆ: ΔΞΔΤ ἸΧΆΞΙΙΣ Ail τ Σὰ: τοι ξὸ τοσσωσις. 
tb. ΚΣΤ ὥτε noU .971 SEZCSDLATD Asc nids 27. Lu LII SGEGTT, ἐς τὸ 322.7739 Exp faR 
Lui, N90 Καὶ πὰ ΣΌΣ dQ.vVe788P ἃ: 55:-s&e Ti T2211 9:720 fa] . 77uW lr. 

Bx ν᾿ ὭΣ, 7]. 88S. 639€ VOLIDI. PRTL IS SL AS C oyxllT l0.5. rz7::]£T€zb. WOX i'em aps. 

^T pun NEP IL ΣΑΣ κ᾽ qj] seme. .2am Ξ rz ccc. 

tty star pter acht. ΤΠ 2.18. Tenillare B Pr) Σιν στα; τσ πρ i3 C35. Petr. Sta. 

tóm, thon, 633 CH LIEBER DATI ISI Yn 0a. UA )feX Voli; δε ay]. zi:ciayE τ) χωδεξτας Ai 
QE ust ul mtt» sy. St'aum duo — 22.755 Σὲ ΣΝ J 





941 


HEGULJAE FUSIUS TRACTAT... 


συγχωρεῖται, οἷον τροφῆς, xat ἐνδύματος, τούτῳ τίς À rebus necessariis sollicilo. esse licet, veluti victu 


ἐπιτρέπει λόγος, οἷον ἀχάνθαις συνέχεσθαι πονηραῖς 
ταῖς μερίμναις τοῦ πλούτου, τῆς παρὰ τοῦ γεωργοῦ 
τῶν ψυχῶν ἡμῶν ἐγκαταβοαλλομένης σπορᾶς τὴν καρ- 
ποφορίαν ἐμποϑδιξούσαις ; τοῦ Κυρίου “ἡμῶν (50) 
εἰπόντος * Οὗτοι δὲ εἶσιν οἱ tig τὰς ἀκάνθας σπα- 
ρέντες, οἱ ὑπὸ μεριμνῶν καὶ πλούτον xai ἡδονῶν τοῦ 
βίου συμπνίγονται, καὶ οὐ τελεσφοροῦσιν. 


ἘΡΩΤΉΣΣΘ. — | 
Ei χρὴ τὸν συναπτόμενον τοῖς τῷ Κυρέῳ ἀναχειμένοις 
προσαφιέναι ἀδιαφόρως τοῖς ἀγνώμοσι τῶν οἰχείων 
τὰ αὐτῷ διαφέροντα. 
AIIOKPIZIZ. 


4. Τοῦ Κυρίου εἰπόντος, Πώλῃσόν σου τὰ ὑπάρ- B 


χαντα, xai δὸς πτωχοῖς, xui iuc θησαυρὸν ἐν 
οὐρανῷ, καὶ δεῦρο, ἀχολούθει μον" καὶ πάλιν " Πωλή- 
σατε τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν, καὶ δότε ἐλεημοσύνην " 
λογίξομαι, ὅτε τὸν ἐξερχόμενωον ἀπὸ τῶν diy, 
σχοπῷ τοιούτω, οὐ χρὴ καταφρονητικῶς περὲ τῶν 
διαφερόντων αὐτῷ διακεῖσθαι, ἀλλὰ πειρᾶσθαι πάντα 
μετὰ ἀχριδείας λαβόντα, ὡς τῷ Κυρίῳ λοιπὰν ἀφιερω- 
μένα, μετὰ πάσης εὐλαθδείας οἰκονομεῖν, ἢ du ἑαυτοῦ, 
ἐὰν δυνατῶς xmi ἐμπείρως ἔχη, à διὰ τῶν μετὰ 
δοκιμασίας πολλῆς ἐπιλεγέντων, χαὶ ἀπόδειξιν δὲ»- 
δωχότων τοῦ δύνασθαι πιστῶς καὶ φρονίμως οἶκονο- 
μεῖν * εἰδότα, ὅτε οὐκ ἀκένδυνόν ἐστιν οὔτε τὸ mpo- 
σαφιέναι τοῖς οἰκείοις, οὔτε τὸ διὰ τοῦ τυχόντος 
οἰχονομῆσαι, Εἰ γὰρ ὁ φροντίδα βασιλικῶν χτημά- 


τῶν (97) ἐγχειρισθεὶς, xx» μὴ νοσφίσηται πολλάκις κα 


ἐν τῶν ἐτοίμων, ἀμελείᾳ δὲ τινι χαταπροϑῷ τὰ mpo- 
σχτηβῆναι δυνάμενα, οὐχ ἀπολύεται (58) τοῦ. ἐγχλή- 
ματος, τίνα ἀχρὴ προσδοχᾷν ἐπὶ τῶν ἤδη χατονομα- 
σθέντων τῷ Κυρίῳ τὴν χατάχρισιν ὑποστήσεσθαι, 
χαύνως xal ἡμεοημένως διατεθέντας (39) πρὸς τὴν 
διοίχησιν; Οὐχ ὑποδίκους εἶναι τοῦ χρίματος τῶν 
ἀμελούντων ; χατὰ τὸ γεγραμμένον * Ἐπικατάρατος 
πᾶς ὁ ποιῶν τὰ ἔργα Κυρίου ἀμελῶς, 

2. Πανταχοῦ δὲ φυλαχτέον üpiv, μὴ, mpopuatt 
μιᾶς ἐντολῆς, ἑτέραν φανῶμεν χαταλύοντες, Οὔτε 
γὰρ μάχεσθαι, οὔτε συνδιαπληχτίξεσθαι [680] τοῖς 
ἀγνωμονοῦσιν εὐπρεπὲς ἡμῖν * ἐπεῖπερ δοῦχον Κυ- 
pie» οὐ du μάχεσθαι, ἀλλὰ τὸν ἀγνωμονούμενον 
παρὰ τῶν γατὰ σάρχαᾳ συγγενῶν μνημονεύειν zp 
τοῦ Κυρίον εἰπόντος, ὅτι Οὐχ ἔστιν ὅστις ἂφ- 
ἧκεν οἰχίαν, ἢ ἀἁδῶφους, $ ἀϑαφὰς, $ πατέρα, d 


μητέρα, ἢ χνναῖκα (61), Z τέχνα, ἢ ἀγροὺς, oU. 


et vestitu, huic, quieso, quienam ratio 8 51 per- 
mitlet, ut malis divitiarum curis tanquam spinis 
detineatur, quee quin jactum ab animarum nos- 
irarum agricola semen ferat fructum, impediunt ? 
Domino nostro dieente : Ji sunt qui in spinis 
seminati fuerunt, qui a curis et divitiis et volup- 
tatibus vite suffocantur, et non referunt fru- 
..  INTERROGATIO IX. “"“΄ -- 
Qui adjungitur tis qui Domino consecrantur, 
md fat ltates prp oe D grtb ac uit 
᾿ delectum concredere? — L | t 
| RESPONSIO. | 
-1. Cum Dominus dicat: Vende qua habes, et 
da pauperibus, et habebis thesaurum in calo ; et 
veni, sequere me?* οἱ ilerum: Vendite qua pos- 
sidelis, et date eleemosynam δ. puto eum qui 
hujusmodi consilio ductus a suis discedit, opes 
suas non oporlere negligere, sed illud curare, ut 
omnia aeceurate accepta jam tanquam Domino 
conseerala cum omni pietate distribuat, aut per 
seipsum, si potest, eique lieet per experientiam, 
aut per alios, qui multo eum examine deleeti sint; 
quique faelo de se periculo, ostenderint se eas 
fideliter prudenterque dispensare posse, cum 
scire debeat ipsas non sine perieulo, aut pro- 
pinquis relinqui, aut a quovis obvio distribui. 
Etenim si is eujus cure regia bona conoredita 
sunt, etiamsi swpe nihil ex iis quce jam parta 
fuere, rapuerit, sí tamen que acquiri poterant, 
negligentia sua non compararit, a crimine non 
absolvitur ; quodnam judicium censere debemus 
ferendum ab iis qui res Domino jam dicatas 
ignave ae negligenter dispensarint? Nonne ne- 
gligentium multe futuri sunt obnoxii ? uti scri- 
ptum est : Maledictus quisquis facit opera Domini 
negligenter δ, — ] | uet w 
2. Ubique autem nobis cavendum est, ne, unius 
mandati obtentu et nomine, alterum dissolvere 
videamur. Neque enim pugnare, aut cum iniquis 
contendere nobis decorum fuerit (siquidem ser- 
vum Domini non oportet litigare *): sed qui a 
earnalibus propinquis iniquius traetatus est, de- 
bet meminisse Domini, qui ait: Nemo est qui reli- 
querit domum, aut fratres, aut sorores, aut pa- 
irem, aut. matrem, aut urorem, aut liberos, aut 


? Luc. viu, 44, ?* Matth. xix, 31. 9 Luc. xn, 33. ?* Jerem. xiviu, 410, " II Tim. nu, 24. 


,9) Veteres duo libri Kupicu ἡμῶν Ἰασοῦ Xpr- 
θυ, : 


(57) Reg primus βασιλικῶν τῶν, regia 
pécunigrum. P ἀνα λους 

(98) Codex Voss. οὐχ ἀπόλλυται, male. Mox Reg. 
primus τῶν ἤδη χατωνόμασμένων, 

(39) Editi διατιθέντας, Veteres quatuor libri διά- 
τεθέντας, Ibidem edítio Basil, perinde ut Paris. 
πρὸς τὴν ἔχτισιν, Editio Ven. et uterque Combef. 


et codex Voss. et alii tres πρὸς τὴν ἐκδίχησιν. Sed. 


cum neutra harum vocum mihi probaretur, con- 


jectura ductus, ut verum fatear, emendavi. Itaque 
pro ἐχδίχησιν edendum curari διδέχησιν, in bono- 
rum dispensatione * qua de re judicabunt eruditi. 
Hoc ipso in loco codex Voss. et alii mss. et editio 
Ven. x«i οὐχ, aut x«t οὐχέ, Vocula xai in editione 
Paris deerat. | | MUN 
(00) Codex Voss. οὔτε συνδιχάξεσθαι, non male. 
Codex Colb. οὔτε συνδιατείνεσθαί, Statim duo mss, 
ἡμῖν " δοῦλον γὸρ, . : | 
(6) Veteres aliquot libri praeter Voss, ἢ γυναῖχα, 
Vocula $ in editis desiderabatur. | 








ICTZE- .π — — z - —97 LÁ l2 & 
7 . 7 7 2 eT - “Ξ ---: “-“--Ξ —- Ama LIC. md 
-— - - ] "o — o-—9 2... - o  —— πως .-.ἩὌ ^ a “. dE 
νὰν «4.5 . -e- "π’- Tz. TIME ur 25 rt σι Gm mL 00000007 DAGLI 
700m “ - “ To τε ΞΞ-- τὸ - τον πὮὸῷ .-ϑτ Im 
“- “»- d —— c. I. Emodmmm—m MILI UI. ΞΞΞ .-: ΞΟ lI— δὲ 
“κα - - aam στ o LIITEE - mL .-. τ τῷὸ Lo. Ξξ- c0 mum 
t. AZ "t. 2l —— Slo -eR - -.Ξ---.-. mARnLILE — Ξξξσ IP 
^ -- . “- IÉ—r—P T7 07 IL] ILLI — mm c7 cT 
- σας." LIE - II. -- τ  σ- ol — — --Σ 
εν . Mo o le - — ---- .- €O—: c π--- II— 
&23 — zu T7 - Ll. x — — — 0. i1- 
- -— 021 L . - --- D 2I ———— lc 3. — 
HAE τό τὰς. --- —..—c £o cz -222 o 55. d 
Q-——— 000 0 “-Ξ: .“ΞΞ «ὦ ““πΞ--Οοᾷοτπς - “--. LIUM .. Ξ -— 
- -- € — 9 cmm 2 amem - — ll c. 2— 0: 0c — π oc 
΄ To. -—: 1 .ΞῷῃἯ’ἡ — TE c—c—* -ὡ«- τ -- τ ϑξ LÉ— o cmo Ξε CM 
. - . ππϑϑξεῖςτ: πῷὸο πτ “-“ἶ“ἶ Π “- ὦ. celo τορ7ςςΞ- τ. τ τατον XE 
- - Ξ -— ——3.r* ————: »» —R-. ILI - ἘΞΞΞΞ .- - —— cM σῷ. 
Yo. ' -1t-— ὦ - ων... . « Lomo -ἘτττξξδξΞ. -.--- 07. CEEXEXGI—ÓENEMK 
.- "0T 0. c—-c7ium-— --τ- τ Ξε... -Ὡ ἘΞ. 0L ὡς Ἔῆωεξ. x——— ZXALEBEES 
ee l.. re am^ um t — xee——:—— —— gam "HN TL & -————CT€T -—-———ENEP un 
- -—^ x - - Tz - νσ Ἢ P T. UI "- IE ImE-— “ἂὰ ἜΝ 
“τς - . —-——7.- -— LC Γι πὸ AES .---. - --- m Ic —  —M—MM—— z —-NENEML 
- -- D , e I^ Uv ἘΣ. -——— - - "“: —-— ἘΞ ἘΞ mur 
“- σ' .-΄. e— Lom v 0 l1 τὰ € Ne — o ξΣαακβ..-:-. 7 LI lI - 
“τ σουντα: τ: Uu LÍ] LA «————m -----ῷὋ. - l0  aT—Ro τοὸ TERSL 
—TLL———— 
Utnde. 77 - LT DUI 
T0 t T7 OTom Ut e τῷ] T2 "UR — 70 0m τ CITEXTIEENNE ἔχεσθαι: f 
^ Lue - “τ St. lolo cCHE πξτ - - .-. 7 - cciam. 3 mcs jerris- 
SU osse. m 9 c6 noc. vc cl. €m — Ξοὸα -“-- τ-- 
..»- ᾿ "a lom 
“ΜΔ “ΞΟ. προ i9TLI ak DL. WM JA . 7. 2 olco c-r: EE. derum. damas 
(4 2 2S toa TL £p ol --—— δα DM τ ——. τὸ ——. o - o ace&c0 o MEX 
Ae c. X Loc vem 4 mau nml oc --::- - —— o. fl am CANNE. 
^ d - d . di. o: j| “δ As -- ττ 2——— “οἱ zampe ET 
dd MK ὦ... XL E. acLOILIIL c τ le .“-τ . c T --.- ——-»—2  —BRW-Zzstx, GRE 
Eo due om rV TUTLUSt S .---- - ὦ ac IUUME Ξ--..- L— τ 0000 cUEES. CER c0 Ta δ». 
Were ho ln un tul Rl l9 ἀε ΕΞ. τ πὶ --- .-. -:-Ῥς-ὸ 07 0— 0.0 ilrmit τος GRNWHEDESC.IPA. 
Ur MEL ML C ca LE. Ta P ERE, Lunbae —., 5-0 T. LI -—7 . . mn——EOSCHEP Ἐπ “ὅν 
6a. Hu. " a oum ui esae a. cA ditt e Sec LU - -.-..- -- ΞΟ ΣΩΣ “δ ms urina 
eso 0]. ῳ ἀρ υτοὐ τ TL uc. we ast9m-APPBTLR uà o oL — 2-01 πῶ — XTUERD -:; 73 
. PAL aec τα HIT DAP AL. Lu 43. COD ue IER 1 ---ι 0.7 τ τοὶ το S CTER ἜΣ ἘΞΕΞΞ 


»-— dE LX uuFIRtM Tux. Πρ σα ^ Ἐῶ. rap 


"4. fo 7o. ^E occ o c Hsc - e 7 —. . T Wah xx 33; 

I. . wW 

, Lf. ITlD4 τὸ 7.2 £.Taí. "9 LR πρὶ gELIT L— Ion o ael τς χὰ IUnEI £c$EÓ 
5-9, UU oa R0 Vv 09. Lo onz 9L TM ΠΩ; τ τὸ τ ULILA 2nIUM IRBE&. 

(or o tStnS an uut. tut utn Y&. — 6€ LT l6 στ π o D.00T2X.LD lccIDunmE ΕΙΣ σειν COR 
"5 w-—. lr ec. Moo A.» πῶ» EE LUAM l1 2L Dm ὦ. TIETIUNIOOUGNEN. Ai- 

tr 4H t t lut a ETALIA εἴας το LI τς τοῖς rmOÍADum mau 
* 2s t tu. 0 tlc A-— - | : 

E" "i. TiLDT4e4 I$..x4i4 in. TIVA σ᾿.» ΠΣ o lTIio τ Τ ως, rlIAENEGN πεκεάρευ ν. 
(hg 0 tV esa ἈςπΠ τὰ σα το C49 0 l2 2T. oT. bs MIJE "US tORGGBRODUNCE 
Kon δ΄ on, o targpnB 70 M aaro o M" ἄἔρΌι:. 4, "E 4“ AZ"x. ΦΌΩΣ e» Claw. TY TET 4 SUCH, seetuR 

e ott .., ttt 4“. "Ttt LL. tu. “τ΄, ML SAI i; Jede 7 
4,,, 21074 £N. d» n n ^t, 091 ^nt ὁ HUS, v» à - 


/ up rtt Pun t^ FM, 994 fee, Vd 0vas- 


iss t, 


ν 
“5.  οεἐ«. 


GERA TUERMLILIL 


945 


REGULJE FUSIUS TRACTATX. 


946 


ar£Aiegts ἐλλεῖπον ἔτε πληρῶσαι (67) προσέταξε, A pararet quod ad perfeclionem deerat, precepit, 


καὶ τότε ἐπέτρεψεν ἀχολουθεῖν' οὕτω δηλονότι καὶ 
ἡμᾶς προσήχει τὸν παρελθόντα βίον τῶν προσιόντων 
χαταμανθάνειν" χαὶ οἷς μὲν ἦδι vt προχατώρθωται, 
τὰ τελειότερα τῶν διδαγμάτων παραδιδόναι, τοὺς δὲ 
à ix βίον πονηροῦ μετατιθεμένους (08), $ i τῆς 
ἀδιαφορίας πρὸς τὸν ἀχριδῆ βίον τῆς θεογνωσίας 
ὁρμήσαντας ἀναχρίνειν χρὴ, ὁποῖοι τὸ ἦθός εἰσι" μὴ 
ἄστατοι χαὶ πρὸς τὰς χρίσεις εὐκίνητοι, 


9. Ὕποπτον γὰρ τῶν τοιούτων τὸ εὐμετάθετον, 
οἵ, πρὸς τὸ μηδὲν ἑαυτοὺς ὠφελῆσαι, ἔτι καὶ ἱτέροις 
αἴτιοι βλάδης γίνονται, ὀνείδη xai ψεύδη, καὶ βλασ- 
φημίας πονηρὰς τοῦ ἔργου ἡμῶν κατέχοντες. ᾿Επεὶ 
δὲ (09) πάντα ἐπιμελεία κατορθοῦται, καὶ φόθος 
Θεοῦ παντοίων ἐλαττωμώτων ψυχῆς περιυγίνεται͵ 
οὐδὲ τούτων ἀπογνωστέον εὐθὺς, ἀλλὰ ἄγειν αὐτοὺς 
εἰς τὰ προσήχοντα γυμνάσια δεῖ, χρόνω xxi ἐπιπὸ- 
νοις ἀγωνίσμασι πεῖραν τῆς χρίσεως αὐτῶν Axubd- 
νοντας (70), ὡς, ἐών τε βέθαιον παρ' αὐτοῖς εὕρωμεν, 
ἀχινδύνως αὐτοὺς προσίεσθαι" εἰ δὲ μὴ, ἔξω ὄντας, 
ἀποπέμπεσθαι" ὥστε ἀζήμιον (71) τὴν πεῖραν τῇ 
ἀδελφότητι γίνεσθαι" Δοχιμάξειν δὲ χρὴ xai εἴ τις, 
ἐν ἁμαρτήμασι προληφθεῖς, ἀνεπαισχύντως ἐξαγο- 
ρεύει τὰ χρνυπτὰ τῆς αἰσχύνης, χαὶ κατήγορος ἕαν- 
τοῦ γίνεται" ὁμοῦ TE χαταισχύνων (72) x«i ἀπο- 
ποιούμενος τοὺς τῶν πονηρῶν ἔργων ἑαυτοῦ συνερ- 
ηοὺς, κατὰ τὸν εἰπόντα' ᾿Απόστητε ἀπ᾿ ἐμοῦ, πών- 
τες οἱ ἐργαξόμενοι τὴν ἀνομίαν" χαὶ ἀσφάλειαν 
ἑαυτῷ εἰς τὸν ἑξῆς βίον χτώμενος, πρὸς τὸ μηχέτ' 
τοῖς ὁμοίοις πάθεσι περιπεσεῖν" Κοινὸς δὲ ἐπὶ muv- 
τῶν δοχιμασίας τρύπος, εἰ πρὸς πᾶσαν ταπεινοφρο- 
σύνην ἀνεπαισχύντως διάχεινται (139), ὡς χαὶ τὰς 
εὐτελεστάτας δέχεσθαι τέχνας, ἐὰν τὴν ἐχείνων ἐρ- 
γασίαν χρήσιμον εἶναι ὁ λόγος ἐγχρίνῃ" Καὶ ἐπει- 
δὰν διὰ πάσης ἐξετώσεως ἔχαστος παρὰ (ib) τῶν 
ἐπιστημόνως ἐρευνᾶν τὰ τοιαῦτα δυναμένων, ὥσπερ 
τι ὕχεῦος εὐχρηστον τῷ Δεσπότῃ, χαὶ πρὸς πᾶν 
ἔρηον ἀγαθὸν ἕτοιμον ἀποδειχθῇ, συναριθμείσθω 
τοῖς ἀνατεθειχόσιν ἑαυτοὺς τῷ Κυρίῳ, Μάλιστα δὲ 
τῷ ἀπὸ τινος περιφανεστέρου βίον πρὸς τὴν χαθ᾽ 
ὁμοίωσιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ ταπεινο- 
φροσύνην ἐπειγομένῳ (75), ὀρίξειν χρὴ τινα τῶν 
ἐπονειδίστων εἶναι δοχούντων παρὰ τοῖς ἔξωθεν, καὶ 


** Psal. vi, 9. 


(δ Idem ms, ἕλλεῖπον ἐπιπληρῶσαι, 
(68) Reg. primus et Voss. et Colb, μετατιθεμέ- 
νους, Alii duo mss, et editi μεταθεμένους. Mox leg. 
primus βίον τῆς θεοσεδείας ópu... ad vitam divina 
pietati ezcolenda i./oneam. Lectio non mala. Nec 
ita inulto post codex Colb. τῷ μηϑέν. Ibidem co- 
dex Voss. ἑαυτοῖς ὠφελῆσαι. 

(09) Codex Colb. Ἐπειδὴ δέ, Statim idem ms. 
el Reg. P φόδος Κυρίον, timor Domini. 

(70) Editi et duo mss, λαμβάνοντας, Codex Voss. 
et Colb. λαμδώνοντες. Nec ita multo infra editi et 
duo iss. περὶ αὐτοὺς εὕρωμεν, Reg. primus et 
Voss. παρ' αὐτοῖς, rectius, Codex Colb. παρ᾽ «i- 
τούς, 

71) Reg. priinus el Colb. ὥστε ἀξημίωτον. 

(72) Reg. primus ὁμοῦ τε xai αἰσχύνων, Haud 


et tunc ei se sequendi cop;am fecil : ila profeeto 
el a nobis preterita accedenlium vita est. expen- 
denda, et iis qui quid reete jam gesserint, docu- 
menta perfecliora tradenda sunt, qui vero vel ex 
prava vita convertuntur, vel ex indifferenti statu 
ad perfectam vitam in Dei cogniüone silam. tran- 
seunt, hos perscrutari par est, nimirum qualibus 
praediti sint moribus, num instabiles, num ad ju- 
dicia ferenda proni. TN 

2. Enimvero qui sunt hujusmodi, inconstantia 
sunt suspecti. lli nempe,praeterquam quod ipsi ni- 
hil utilitatis capiunt, preelerea sunt eliam ceteris 
detrimenti auctores, sparsis in opus nostrum pro- 
bris, mendaciisque, et blasphemiis. Cum aulem 
cura alque diligentia nihil non corrigatur, viucat- 
queomnigena anime vitia Dei timor, isti non sunt 
statim desperandi, sed ducendi ad idoneas exerci- 
tationes, sic ut 353 temporis progressu ae labo- 
riosis exercitiis periculum facientes eorum senlen- 
li atque propositi, si modo firmi aliquid in ipsis 
invenerimus, illos tuto admitlamus : sin minus, 
dum adhue extra sunt, dimitlamus, ne experimen- 
tum fratribus alferal damni aliquid et exitii. Alque 
eliam explorare opere pretium esl, num quis prius 
peccalis implicitus, abjecta omni verecundia pro- 
dat occultam turpitudinem, seque ipse aceuset, 
simulque malorum saorum operum socios pudore 
afficiat, illosque a se ablegel, juxta eum qui dixil : 
Discedite a me,omnes qui operamini iniquitatem* ; 
num eliam muniat se ad. posteram vilam, ut ne 
amplius in similia vilia dilabatur. Cielerum com- 
munis cujusque probandi modus est, utrum scili- 
cet citra pudorem paratus sil ad omnem humilita, 
tem, sic ut artes suscipiat vel vilissimas, si illarum 
opus utile esse ratio comprobaril. Postquam autem 
unusquisque quasi vas quoddam Domino commo- 
dum, et ad quodvis bonum opus paratum omni 
tentatione adhibita declaratus fuerit ab iis qui lalia 
scite serutari possunt, ila demum inler eos qui se 
Domino dedicarunt, annumeretur. Maxime autem 
ei, qui ab illustriore quodam vitee genere juxta Do- 
mini nostri Jesu Christi exemplum ad humilitatem 
festinat, aliqua quie probrosa admodum apud ex- 


longe tres mss. ἔργων £, Edili δὲ unus ms. αὐτοῦ, 
13) Reg. primus el Voss. δεάχειτάε, Aliquanto 
post duo mss. preeter Voss. ἐργασίαν χρησίμην, 
(74) Reg. primus ἐξετώσεως ἐξετασθῇ παρὰ. Co- 
dex Colb et Coisl. prinius ἐξετάσεως ἑτασήῇ. Megil 
secundus et tertius et Coisl. alter eque ac edilio- 
nes veteres ut in contextu. Combelfisius asseveran- 
ter dieit pro ἕχαστος legi oportere £2:72705* sed 
vir doctus non vidétur totam periodum legisse. 
Etenim si legisset, facile animadvertisset | «eriodi 
hujus hanc esse construetionem : Καὶ ἐπειδὰν dux 
πάσης ἐξετάσεως ἔχαστος παρὰ τῶν ἐ πιστημόνως ἐρευ- 
τὰ τοιαῦτα δυναμένων ἀποδειχθῇ ὥσπερ τι, elc 
Sed silegas ἐξετασθῇ, loci hujus nulla bona con- 
struclio fieri potest. 
(75) Reg. primus et Voss, τὸν ἀπὸ... ἐπειγόμενον, 


9A. 


vandumque, num sine ula dubitatione seipsum 
ceu operarium pudoris expertem Deo exhibeat. 
INTERHOGATIO XI. 
De servis. 
RESPONSIO. 

Porro quicunque servi sub jugo detenti. ad fra- 
trum eonventum confugiunt, admoniti οἱ meliores 
effecti, ad dominos suos remittendi sunt: in quo 
imitandus est beatus Paulus, qui cum genuisset 
One«simum per Evangelium, eum ad Philemonem 
remisit **, sic ut alteri quidem persuaserit, ut si 
servitutis jugum modo Domino placenti perferre- 
tur, dignum eum regno ccelorum redderet.alterum 
vero exhortatus est non minas modo quas huic 
intenderat, remitteret, memor verbi Domini, qui 
dixit: Sti dimiseritis peccata eorum, dimittet et Pa- 
ter vester collestis delicta cestra **, sed ut animo 
etiam mqniore erga ipsum affieeretur, sie scribens: 
Forsitan enim ideo discessit ad horam. ut ster- 
num illum recíperes : jam non ut servum, sed pro 
servo charissimum fratrem "1. Sed tamen si domi- 
nus improbus sit, qui aliqua contra legem pre- 
scribat, vimque servo inferat ad mandata veri heri 
Domini nostri Jesu Christi violanda, operam dare 
debemus, nt ne nomen Dei 354 blasphemetur 
propter servum illum, qui quidpiam egerit non 
acceptum Deo. Adhibetur autem ejusmodi sollici- 
citudo, aut cum servus ille prreparatur ad eas 
erumnas quibus afficiendus est tolerandas, ut, 
quemadmodum scriptum est **, Deo magis quam 
homini obediat, aut cum qui servum recepere, 
tentationes quee sibi ipsius eausa imminent, per- 
ferunt eo qui Deo acceptus sit modo. 

INTERROGATIO XII. 
Quomodo recipiendi sint qui connubio junguntur. 
RESPONSIO. 

Atque ii etiam qui, matrimonio conjuncti, ad 
hujusmodi vite genus accedunt,interrogandi sunt, 
an mutuo consensu id efficiant ex Apostoli pra» 
cepto 'Nam, inquit, sui corporis potestatem non 
habet **) ; sicque qui accedit, coram pluribus te- 
stibus recipiendus est. Nam obedientie Deo debite 
nihil est preeferendum. Quod si dissentiat altera 
" Philem 


55 Philem. 10, 12. ** Matth. vi, 14. 


(16) Unus Reg. ἀπέπεμψε. 

(77) Reg. primus et Voss, μὴ μόνον, lbidem co- 
dex Colb. ἀνιέναι τὴν. Statim veteres duo libri et 
editi τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ. Alii tres mss. τοῦ ἀληθινοῦ 
Κυρίον. 

18) Reg. primus οἱ Colb. ἐντολῆς Θεοῦ τοῦ ἀλη- 
0tvov. 

(79) Si servus herum improbum fugiens, et con- 
traria divine legi imperantem, ad monasterium 
confugiat ; dandam esse ait operam, ut ne nomen 
Dei blasphemetur, διὰ τὸν ϑούλον ἐχεῖνον ποιήσαντά 
τι, ὃ μὴ ἀρέσχει Θεῷ, propler servum illum, si. quid 
fecerit non acceptum Deo, manere scilicet apud 
erum coactus, et a monasterio repulsus. ManmaN. 

(80) Combefisius putat legi potius debere ποιή 


S. BASILII MAGNI. 
ternos esse videantur, praescribenda sont, obser- À ἐξιτχοεῖν t μετα cXTRI πρκουφθθιας 


. 15, 16. 


iz, . .- 
£8.77 77:77 à Θεῶ t17773 XE017-€ 71». 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΙΔ. 
Ileot δούλων. 
ΔΠΟΒΡΙΣΙΣ. 

Ὅσοι δὲ ὑπὸ τυγὸν (rtl ὅσοι ταῖς ἀϑδελφοτεσι 
25579T7,0)Tt, νυυνθετηδέστας πήτοὺς. καὶ Sgxtusbi»- 
TX; ἀποπελπετήαι χοὶ τοῖς δετξοταις. xam emeiv- 
Zt» τοῦ AuxXX2Z21v5 Ilx2752. 25. τὸν Ow Ttu5» por- 
σα: δια τοῦ Ευπγγελίου, &viXtz2t (260) τῷ ducat, 
τὸν ut» Ἐμηροτήθετας, ὅτε ὁ ζυγὸς τὰς dedmmz; 
εὐποίστω: τὸ Κυοίω χατφοδούπενος βασελείσις συδα- 
νῶν» ἄξιον συνῖττι σι" τὸν δὲ παραχαλέσας G2 πο- 
»» (171 ἀνεῖναι τὴν xa ej702 ἀπειλξν, mrwvrui 


B »o» τοῦ &/r5t02 Kies εἰπόντος, Ἐὰν x92-z τοῖ 


ἀνθούποις τὰ παρακτυιατα αὐτῶν, ἀφήσεε xc ὁ 
Πατὴ ὑπῶν ὁ οὐράνίος τὰ παραπτώματα — OU, 
ἄ)λ xxt χοηστοτίοαν ἔχειν ποὸς αὐτὸν τὴν desiÓsaos, 
τῷ γοῖψαι. Τάχα ηὰ0 διὰ τοῦτο ἐχωρίσθη 5k 
€x», ἵνα αἰώνιον αὐτὸν ἀπέχης, οὐκέτι ὡς δοῦλοι, 
ἀν ὑπὲϑ δου) ἀὐδοόν ἀγκπετόν. Fi μέντα 
χαχὸς 9 δευπέτης τύχοι, παράνοκμά τινα ἐπιετάσο- 
σων, χαὶ πρὸ: παοαΐασιν ἑντολξς τοῦ ἄἀλᾳθενσῦ 
(18) Δεσπότου τοῦ Κυριου ὑμῶν ἸἸήσοῦ τοιστοῦ 
τὸν δοῦλον βεχξόπενος, ἀγωνιτεσῦαε vyol, ὅπως ad 
τὸ ὅνοια τοῦ Θεοῦ 5)ασφευτη (19) δεὰ τὸν δοῦλον 
ἐχεῖνον ποιήσαστα τι (80), o αὐ &siextt Ooh. Ἐστ- 
οὐϑοῦται δὲ ὁ ἀγὼν, ἢ ἐν τῷ τὸν ϑυῦλον ἐκεῖνον χατ- 
αοτισθῆναι ποὺς ὑπομονὴν τῶν ἐπιφψεβομένων αὐτῷ 
παθημάτων, ὑπὶο τοῦ πειθαοχῆσαι, Θεῶ ui)» f 
ἀνθοὼώπο (81), χαϑὼς γέγοαπται, À ἐν τῶ Tek ὑπο- 
διξαμένους ἀναδέξασθαι ὡς ἀοέσκεν Θεῷ τοὺς viu 
αὐτοῦ ἑἐπαγομένους αὐτοῖς πειοασμοὺῦς, 
ΕΡΩΤΗΣΙΣ IE 
Ὅπως χρὴ τοὺς ἐν συξυγία προσϑέχέσθϑαε. 
ἈΠΟΚΡΙΣΙ͂Σ. 

Καὶ τοὺς ἐν, συξυγία δὲ γάμου τοεούτῷ Bie προ» 
toxout»ouc ἀναχρίνεσθαι δεῖ, εἰ ἐκ συμφώνου (82) 
τούτο ποιοῦσι χατὰ τὴν διαταγὴν tov ᾿Αποστόλεου 
(ἴον γὰρ ἰδίον σώματος, φησὶν, οὐκ ἐξουσιάξει)" 
πλειόνων μαρτύρων δέχεσθαι τὼ 
προσερχόμενον, Τῆς γὰρ πρὸς Θεὸν ὑπακοξς οὐ» 
δὲν (83) ποοτιμότεοον, Ei δὲ διαστασιάξοε τὸ ἕτερα 


χαὶ αὕτως ἐπὶ 


48 Act. v, 39. 491 Cor. m, 4. 


σοντα, quam ποιήσαντα" sed conjeeture ipsius non 
favent libri antiqui. Ibidem codex Voss. ἀοέσχῃ 
Θεῷ. Statim idem liber et alii duo δοῦλον éxsi»- 
καταρτισθῆναι, VOX ἐχεῖνον in vulgatis deerat. 

(81) Sic codex Voss. et alii non pauci. Editio- 
nes veteres πειθαρχῇσθαι... ὃ ἀνθοώποις. Mox Reg. 
primus et Voss. τοὺς ὑποδεχομένους. Subinde co- 
dex Voss, αὐτοὺς πειρασμούς. 

(82) Reg. primus et Voss. et Colb. ix συμ 
νίας, sensu non dissimili. ibidem codex Colb. 
ποιῶσι. 

(83) Reg. primus πρὸς Θεὸν ὑποταγὸς οὐδέν. Mot 
rin Voss. Ei δὲ διστασιάξοι. Reg. primus δὲ 
στάζοι, 


REGULJE FUSIUS TRACTAT,E. 


μέρος, wal ϑιαμάχοιτο, ἔλαττον ψροντίξον τῆς πρὸς À pars, repugnetque, quod minus sollicita sit, quo- 


Θεὸν εὐσρεστήσεως; μνημονευέσθω ὁ Ἀπόστολος 
λέγων " ᾽ν δὲ εἰρήνη χέχληχεν ἡμᾶς ὁ Θεός * χαὶ πλη- 
ρούσθω τὸ πρόσταγμα τοῦ Κυρίον εἰπόντος * Εἴ τις Ep 
gras πρὸς μὲ, καὶ οὐ μισεῖ τὸν πατέρα αὐτοῦ; καὶ τὴν 
μητέρα (B5), καὶ τὴν γυναῖχα, καὶ τὰ τέχνα, καὶ τὸ 
λοιπὰ, οὐ δύναταί μὸν εἶναι μαθητής, Τῆς γὰρ πρὸς 
Θεὸν ὑπακοῆς οὐδὲν προτιμότερον, Ἡμεῖς δὲ ἔγνωμεν ἐν 
πολλοὶς πολλιώκις χαὶ διὰ συντόνον προσευχῆς καὶ νη- 
στείας ἀνενδότου τὸν σχοπὸν τῆς bv ἀγνείᾳ ζωῆς πέρι- 
"γενόμενον, τοῦ Κυρίου τοὺς μέχρι παντὸς ἀπειθοῦντας 
x«i dc ἀνώγχης (85) πολλάχις σωματιχῇῆς τῇ συγκατα- 
θέσει τῆς ὀρθῆς χρίσεως ὑπάγοντος. , 


ΕΡΩΤΉΣΙΣ IT". 


Ὅτι χρήσιμον τοῖς εἰσαγομένοις καὶ τὸ διὰ σιωπῆς Β 


νμνάσιον. 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 
᾿Αγαθὸν δὲ τοῖς εἰσαγομένοις χαὶ τὸ διὰ σιωπῆς 
γυμνάσιον. Ὁμοῦ T& γὰρ ἀπόδειξιν τῆς ἐγκρατείας 
ἰχανὴν παρέξονται, γλώσσης χρατοῦντες, καὶ ἐν 
ἐσυχίᾳ συντόνως καὶ ἀμετεωρίστως μαθήσονται (B6) 
παρὰ τῶν ἐπιστημόνως χεχρημένων τῷ λόγῳ, πῶς 
δεῖ χαὶ ἐρωτᾷν, χαὶ ἐνὶ ἑκάστῳ ἀποκρίνεσθαι. 
Ἔστι γὰρ καὶ τόνος φωνῆς, χαὶ συμμετρία λόγου, 
καὶ καιροῦ, ἐπιτηδειότης, xu ῥαμάτων͵ ἰδιότης, 
οἰχεία xul διαφέρουσα τοῖς εὐσεβέσιν, ἣν οὐχ οἷόν 
τε διδαχθῆναι, μὴ τὰ ix τῆς συνηθείας ἀπομαθὸν-- 
τα" τῆς σιωπῆς ὁμοῦ τε λήθην τῶν “προτέρων διὰ 
ἀργίας ἐμποιούσης, καὶ σχολὴν πρὸς τὴν τῶν 
del μάθησιν παρεχομένης. Ὥστε, ἐὰν μὴ τις 
ἢ οἰκεία χρεία πρὸς τε τὴν ἐπιμίλειαν τῆς ἑαυτοῦ 
ψυχῆς, xui πρὸς τὴν ἀπαραίτητον τοῦ ἐν χερσὶν 
ἔργον ἀνώγκην, ἢ ἐπερώτημά τι τοιοῦτον προσ- 
αγόμενον κατεπείγῃ, ἐν σιωπῇ διάγειν, ἐκτὸς δηλον- 
ὅτε ψαλμῳδίας (87) — 
so ἘΕΡΩΤΉΣΙΣ "a 
Περὶ τῶν ἑαντοὺς τῷ Θεῷ καθομολογησαμένων, εἶτα τὴν 
" ὁμολογίαν ἀθετεῖν ἐπιχειρούντων, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 
Παραδεχθέντα μέντοι εἰς τὴν ἀδελφότητα τούτων 
ἕκαστον, εἶτα τὴν ὁμολογίαν ἀθετήσαντα, οὕτω χρὴ 


ὁρᾶσθαι, ὡς εἰς Θεὸν ἐξαμαρτόντα, ἐφ' οὗ καὶ εἰς, 


ὃν τὴν ὁμολογίαν τῶν συνθηχῶν χατέθετο. Ἐὰν di 
εἰς Θεόν τις, φησὶν, &kudprp, καὶ τίς προσεύξε- 
ται (88) περὶ αὐτοῦ: Ὃ γὰρ ἀναθεὶς ἑαυτὸν τῷ 
Θεῷ, εἶτα πρὸς ἄλλον βίον ἀπόπηδή σας, ἱερόσνλος 
γέγονεν, αὐτόθι ᾿ἐκντὸν Mor καὶ ἀφελόμενος 


"M Unus ms. y δύνα αὐτοῦ, — 

85) Codex Col ἄγχην. Basilius nltimis 
sure responsionis verbis WR reddit, eur per- 
miserit viro monasterium ingredi, invita nxore,et 
vice versa, Nam,inquit,non raro vidimus, partem 
dissentientem per preces et jejunia adductam tan- 
dem fuisse ad assentiendum. Sed si ulterá pars 
nunquam consensíisset, proeul dubio Basilius vi- 
rum aut mulierem ante professionem e monaste- 
rio egredi debere dixisset, 


modo plaeest Deo, in mentem veniat Apostoli, qui 
dicil: 4n pace atitem. vocavit nos Deus? ; atque 
impleatur prteceptum Domini, qui dixit: Sí quis 
venit ad me, et non odit patrem suum, et matrem, 
et uxorem et filios, elc., non potest meus esse disci- 
pulus *', Nihil enim obedientie Deo debile est 
anteponendum. Creterum nos caste vi*ie agendre 
consiliuuia non raro tum vehementium precum, 
tum assidui jejunii ope in multis prevoluisse 
novimus, Domino eos qui prorsus obstinati erant, 
siepe eliam per corporalem necessitatem ad rec- 
tum judicium comprobandum inducente. 

] INTERROGATIO XIII, | 

| Quod etiam utilis est novitiis silentii: 
erercitatio. - 


fm RESPONSIO, 
Alqui novitiis utilis est etiam silentii exercita- 

io. Elenim si linguam doment, simul et daturi 
disi magnum conlinenlie argumentum, et in si- 
lenlio studiosissime atque attentissime discent ab 
iis qui scienter sermone utuntur, quando οἱ inter- 
rogare et unicuique respondere oporteat. Est enim 
el vocis contentio, el sermonis modus, el opportu- 
nitas temporis, et verborum proprietas, quee pie- 
tatis culloribus propria sil et peculiaris : quam 
fieri non potest ut discat qui consuela non dedidi- 
cerit. Silentium aulem simulet priorum oblivionem 
ex intermissione parit, et otium ad discenda bona 
suppeditat, Quamobrem,uisi aut peculiare aliquod 
negotium, 355 et ad anime sue curam, el ad 
inevitabilem operis alieujus, quod in manibus sit, 
necessitatem pertinens,aut instituta quiestio aliqua 
urgeat, in silentio .degendum est, eid nen 
psalmorum ROQDMOM. | | 

 INTERROGATIO XIV. 


ais qui sdipson! Déaipbetants ut deinde profes 


sionem suam irritam facere conantur. | 

|  — — RESPONSIO. - | 
Utique horum? un isque, qui inter fratres 
admissus fuerit, posteaque professionem suam re- 


seiderit, perinde aspiei debet, ut qui in Deum 
peccaverit, eoram quo et in quo pactorum confes- 
sionem deposuit, δὲ vero,mquit,im Deum quis pec- 
caverit, el quis orabit pro eo*!? Qui enim seipsum 
dicavit Deo, et deinde ad aliud vile genus transiit, 
factus est sacrilegus,cum ipse sui ipsius fur fuerit, 


5! Lue. xiv, 20. *"!TReg. u, 25, 


(86) Reg. primus et Colb. et Voss, παρέξονται, xai 
ἐν ἡσυχία συντόνῳ χαὶ͵ ἀμιτεωρίστῳ ἡλώσσης χρατοῦν- 

σονται. 

A) Reg. primus et Colb, j$epedí(x; Παραϑ' 
θέντα, "d ps ullo titulo interinédio. Nec valdo 
admodum dubito, quin ita legi priestet; quoniam 
tamen invenitur titulus eti MM Dn etin antiquis 
quibusdam libris, nihil muta 

(88) Reg. primus εὔξεται, Mox. idem ms.Bioy ἀπο- 
ϑυμήσας, 


951 


aequum est boz azl l8 LIc:8 DRLDTImL 
si in brevi q i: 32: 


accederent. Pe*s-.:-à e Δ LI DEC TELA. 


E2877. 2 
:: ll LI LI$eUsSlLI.T LDIMI 


- 
- 

——- 

Lnd 


qua iujemzl? 8.2, ὙΣΈΣΣ ΣΙ τὰ ILLO EDI LALI. 
Ucque συ ἘΣ τ 20 τ L1 τῖσξιτ τα :-": 


IN IESdA il. l*. 


Qua 2212} ὥπ ἌΣΡΙΣΝ 2. τ ΕΣ ΣΟ» SpPEIDESILID DTI 
Qu1'197, ΖῚ222 ΤΟΣΣΡΆΙΣΣΣ $007» 74.2 τ Σ τΣρε- 
d2 se 


ὥ ἢ ὦ 


gen 
Ed 


ὩΣ. 
ἘΞ ΡΝ ον 
4(,'35m τὸ ἀ::8: Si4H5 7254 44D 


γν.5 9. δὲ ADTOSLQIIES BIS Ἐσ:3 5]. τ τ το τ ῖεττι ς 


C35 .llifi8 Í Σ. τδτὋο'᾽ ΣΟΛΞΙ ΕΣ α τοὶ τ ῖϊ l8 I8 
€ IDIRSBILOLBSeLILILLIeUDITMIIILBDIILILSGÉ :Ξ: 15 
Ἐξτατο τι ΡΞ Ξ RDimTosinili 8 τοὶ χρεζσττ σι 
ΠΟΤ ΣΞ  ΣΣΕΙΞ o&&ie ἘΞ ΞΕΣΞ .Ξ Στὸ 11... TL 
DIMLLS s ΣΡ ἘΣ Ἐπ:| LIRITLIDIS τ LIE Ξεεσ: 2:- 
Ἔξ. ἼΣ RIO QIÍI GISLTLIILIL τσ ξΞτ: :ΣΞ Στ τῚ 
ΔΌΣΙΣ Στὸ ΤΈΣΣ. ΤΟΙ ἘΣ DITILLIlPRIIILOAL 


ἐσ Ξε: ΣΣΣΣΤΕ, $2730 2 L8 DASLLOIS $T: [0I σσε, 
zz $IfESQIDLSTZL I4TIS τοῦ : 28 Ὲ ἸΣΣΣ. ri 
elfIÍ QuikiseeImIMIBGDLSLim.leIIILIIT. 
ΟΞ DLLLe imll&tam Σ ΕΞ ΞΞΙ τ. ἘΣ: τ srl lLoizBIf 
szz1&ilLlIzfrIÍÉÍellImcefolullIÍlIlcsu Ξ.:Ξ i 
IIR τσ AZ στ -Ξ ΤῚΣ ;. ἐππ΄. ill Tecw€2- 
τσ ῖ Li... & 25 τοῖον ΤΡ ΤΣ SIC 12329 
ΣΙ τ ΤΑ τὰ τοῖπ τ ῖῖτ πΞ τ τ Ξετεξ τος 
τϑ τσ ι ὦΣ 2: :ξΞ ἸΣΙΙΞΞΙ Iornii “2:- 
QIAT eLILILQe&ItLIMum nier. treILMilce LC 


eT. 


^ 945 


2 - 


Lt1 ^£. LAT ΣΤ ΟΣΕΣΣ. 2416 Éicolnm imiro- 
ditlfB LAlL4i2t ei τυττσσεςς TaTstal (TZ3 iL 
qni feTeTEL-IAm setreDt. LEIIe X DL qcm 
ptBtLonL2I*€ 25 neg.fttA 9€ iTIalIlz se 
Qn .AÀLIL£LE ALL. discessisse ΟΣ ΦΈΣΙ, τ ΣΑΣ 1] 


LE 
faftatht. 85 


$PDEanim!: eiano :a:ente? δὶς inna- 
wa. zr. dum ;n 35 quae ipsi rete ἴδε: ας. ss »enun- 
οἰ 2} τες denaTue-ites v QIieni 

pue? €i mnen:e, ab eo qu &iiie poer est. nil 
G41e:1. ᾧ ἅτε ZiL|] ΠΩΣ ΣῺ s; :n uinsgae eacem 
£L.3:13 9,.à SELeZ ὩΣΩ ΤΟ Tepzr.antur. Nejue vero 
(n dq.La45anlqures jecoraic servan: ob suam 
*132:D, ἃ ;21niorf58 *mpis et prier de- 


^» Marc. x. 42. 


. 
. "-» 
» m ub ec 


an. 


eal Thess. ag, 4s. 


^. Lpüiso Bae. πη a2 Paris γατα 22752; ποτε 
cv2usss. frugora tempore transeuntes, male. Edi- 
t5 8shokexT? $2446 πότε 7722222 DO2 τρεῖς, Ve- 
tei I1 uat ioo Lr. 1653, Ul in contí-Xti nisi 
2.42 $65E πότε ACT LI i9 DBüss. ecu Mor Beg. 
P “7... vXAV.. 4Ai4 Pégu.4 apostolica 
tnis tef ett Jubet, 1.211 τὰς. 


Ur); Wu ὩΡΙΩ Δ: px.52 τῷ Κατ χα: Moxilem 
fi Lg zwi), 
ΡΣ 


l4 
, 


7. Fez.prnuus et Voss, εἰ Colb. z)2z zazz» 
FW CM) T Wo SULLA PV rw, χα LA^ Lo τῶ αἕτει 
tutu Davus hux. Matos, ted. omui maiigno- 
("rn hae n parte gdcersum nos obtrectatio aufe- 
? 4tur. 


“2, Antiqui duo librí cum Voss. προσέχει τῆς 


9 


$&. as. 22 Naz 


ei 


** 11 T:m. ni, 43. 


a 


2? JOUEI ETWED 
Zia» TILES τττλεσ παι ἀπε 
E-EXCRO. σε ὡς Τνζωξ: ΩΣ ποτῷ Um 


aEII Eze ἘΞ: 
TEX 
τε. 


Γ αὶ T*t 
— m m m 


τι τ T.XRORIETIUIETTID τὸ IX Ur Σου EXLT92; 
“τὸ ᾿Ξ τὰ B. -rà 


ἝἜ 


mile» *IGo3ceem» ταῖς 
folam i-elTiz- 


£—-&3777- 


í Τα K.Ig -a—ID0 /Aac— τὶ αι Dx Ἐπι- 
erf τιτῖ Ξ το CIO RTL. ἐσσι: 7» 
zTl Í:i:.l τὸ CIE cIELIETR ὕστατα in 
το TEIFOR.IZULD  GÓ—IIL&RD CE τεσσ Es Δ 
Lf 2: νισῖετιΞ δ. τῶ  i£z-lT3. E34 ^» 
-P:o Tl. τσ: GgCÍztn ἔς s Tz: τὰν τῶ 


πιιτιτπτωα TII IIO τό PrrRolcID2D. τὸ ir» ἔσξζακ 
ξσ. -  TIITOEXTEXIIIXIL. 


" e. 
2wf. 


-: 1: 71 τττξξ:  £3TEZ. TII στῶ ἔχεν 237 
fllLES ἔτ τε  Ifl0.lí2 ἔξχεσξεν. $75 
pP 2:l»z. : L X.1775 . -"---e 


irrcria: mr» £7» x, 
αὐτὰ. XS Guy 


T3 ὩΣ CI XXEXD 


fRTLELDC 


"- "» 
Σε ας. τἴχε.-: RID 


filli ἔξετττν τῖςς ττῶς TipcÍ.Tu:a-, δυξοξς Uj- 
-ἰτίσ: τὸ ἔτ TEX. τῆς τωοτυχζέας τὸ πτωὺς τοὺς 
πεν τοῦτα: τὸ αιξιξιξ Tul] za: - πῆτε ἔκ τῶν 


τῶ, ZLITEQSA2DaS τᾶς: τελδξξεδοις ἔν 


ε:τεξγχι το ῦσαξ. 


x 
E3TUXTEZT EI. 


T$ 1*5. 


$.271» τὸν ORT: EEJ KAERiE» ὃ Tw 
Ξιχζων.  :l277E $2.35 $z.sz9-é» xai τ 
&»2igxscóm. 


x.;a ταῖς πτυχαῖς d»  823870PU; 


* Ephes. vt, ἃ. * Job. xxix. 15. 


27522,7z79;. Mox δυο RaeL perinde ut Paris. 
τὸν Í:z, xz- £.-. Editio Ven. et mss. non i 

$:5 τῶν xaT ε.Ξ. lhilem Reg. primu« αλλὲ 
Ξἔφεξόχ:. Rursus hoc ipso in loco veieres duo B 
bz preiet Voss. £ o-272z εἰ σεξεις, ἐπ Omni pietate. 
Eitoe:mss. nonni & παῖε &yzxrz, im omm 
dauectvne. 

33 Keg. primzs et Colb. euis» xxi distze» τοῖς 
TX:i2. 2774 ἄχτι UO lex Voss. eixso; καὶ düsrw 
τοῖς παιτιν, ὡς quod ut brevius, ita fortasse et 
melius quoque esse judicabitur. Alii quidam 
mss. et editi ut 1n contexiu. 
19i. Editi 225; x22z72»:2;. Al. 38s. ires πρὸς 


"—- του cm —— 


——— CETERIS 


953 


REGULJE FUSIUS TRACTAT E. 


954 


Μήτε μὴν ἐν οἷς διὰ τὴν ἡλικίαν τὸ πρέπον τοῖς À corum temere agant ob frequentem cum ipsiscon- 


πρεσδυτέροις σώζεται, πρὸς ταῦτα τοὺς νέους διὰ 
τῆς συναναστροφῆς πρὸ καιροῦ ἀπρεπῶς προπε- 
τευεσθαι. | 

2. Ταύτης τε οὖν τῆς οἰχονομίας ἕνεχεν x«t τῆς 
λοιπῆς σέμνότητος διωρίσθαι χρὴ τῶν παίδων καὶ 
τῶν τελειοτέρων τὴν οἴχησιν. Καὶ ἅμα οὐδὲ θόρυθον 
ἔξει ὁ οἶχος τῶν ἀσχητῶν ἐν τῇ μελέτῃ τῶν de 
δαγμάτων ἀγαγκαία οὔσῃ (S) τοῖς νέοις. ᾿Αλλὰ προσ- 
ευχαὶ μὲν χοιναὶ καὶ παισὲ xai πρεσθυτέροις ἔστω- 
σαν, αἱ κατὰ τὴν ἡμέραν διατετυπωμέναι" τοῖς τε 
γὰρ πανδίοις ἐθισμὸς ix τοῦ ξήλου τῶν τελειοτέρων 
πρὸς χατώνυξιν (90), χαὶ τοῖς προάγουσιν οὐ μικοὰ 
ἐν προσευχαῖς ἢ παρὰ νηπίων βοήθεια" μελέται δὲ 
ἰδιώξουσαι, καὶ δίαιται (97) χατὰ τε ὕπνον χαὶ ἐγρή- 


2. Quapropter cum hujus ceconomie, tum reli- 
quiz etiam servande disciplin:? ac sanctimonice 
causa distinetam esse oportet puerorum et natu 
majorum habitationem. Preetereaque, dum neces- 
saria illa juvenibus exercitatio fiet, non turbabitur 
monachorum domus. Preeationes autem quz per 
diem institute sunt, et pueris et antiquioribus sint 
communes.Nam pueri majorum exemplocompung! 
consuescunt : antiquiores vero in precalionibus a 
pueris haud parum adjuvantur. Cieterum quod ad 
somnum, ad vigilias, ad tempus, mensuramque e! 


ορσιν, xxi τροφῆς χαιρὸν, xai μέτρον xai ποιότη- B qualitatem alimentorum attinet, convenienter pue- 


Tx παιδίοις πρεπόντως ἀφωρίσθω. ᾿Επιτετώχθω δὲ 
τοῖς τοιούτοις ὅ xaÜ' ἡλικίαν προήχων, xxi τὴν 
ἐμπειρίαν ὑπὲρ τοὸς ἄλλους ὦν, x«i μαρτυρίαν ἔχων 
ἐπὶ μαχροθυμίᾳ' ὥστε πατριχῇ μὲν εὐσπλαγχνία, 
λόγῳ di ἐπιστημονιχῶ τὰ ἁμαρτήματα τῶν νέων 
ἐπανορθοῦσθαϊξ, οἰκείας ἐχάστῳ πταίσματι τὰς Ür- 
ραπείας προσάγοντα, ὥστε (98) τὸ αὐτὸ χαὶ ἐπι- 
τίμησιν ἔχειν τοῦ ἁμαρτήματος, καὶ γυμνάσιον 
ἀπαθείας (99) τῇ ψυχῇ γίνεσθαι. Οἷον, ὡργίσθη πρὸς 
τὸν ὁμέήλιχα ; τοῦτον θεραπεῦσαι, καὶ ὑπηρετῆσαι 
αὐτῷ xarà ἀναλογίαν τοῦ τολμήματος ἀναγκασθήτω, 
'O γὰρ πρὸς τὴν ταπείνωσιν ἐθισμὸς οἷον ἐχτέ- 
pe (1) τῆς ψυχῆς τὸ θυμούμενον, τῆς ἐπάρσεως 
ὡς τὰ πολλὰ ἡμῖν τὴν ὀργὴν ἐμποιούσης. "Hiero 


ris decernantur exercitaliones δὲ diete peculiares, 
Preficiatur autem talibus quispiam state prove- 
clior, eieterisquee experientia preestantior,qui etiam 
lenitatis testimonium habeat: ut paterna clementia 
ac perito sermone corrigat juvenum peccata, atque 
peculiaria remedia singulis deliciis afferat ; simul- 
que et reprehendatur peceatum, et anima ad im- 
perturbatum quemdam statum exerceatur. Exempli 
causa, iratus esl quispiam suo cocmquali ? Eum 
placare, ipsique pro facinoris ratione subservire 
cogatur. Nam humilitatis assuetudo iracundiam 
animi quasi exscindit : eum eontra ejusdem elatio 
plerumque nobis iram ingeneret, Sumpsit cibos 
preter tempus ? Maxima diei parte jejunet. Àlmmo- 


βρωμάτων παρὰ καιρὸν ; ἐπὶ πλεῖστον τῆς ἡμέρας (αι dice autindecore cibum cepisse deprehensus est? 


ἀπόσιτος ἔστω. ᾿Αμέτρως 1$ ἀσχημόνως στούμενος 
χατεγνώσθη ; χατὰ τὸν χαιρὸν τῆς τροφῆς εἰργόμε.-. 
νος τῶν σιτίων͵ ὁρᾷν τοὺς ἄλλους χατ' ἐπιστήμην 
ἐσθίοντας ἀναγχαξέσθω, ὥστε xai χολώξεσθαι τῇ 
ἀποχῇ, καὶ διδάσχεσθαι τὴν σεμνότητα. Λόγον ἀφῆ. 
xs» ἀργὸν, ὕδριν εἰς τὸν πλησίον, ψεῦδος, ἄλλο τι 
τῶν ἀπηγορευμένων ; Τῇ τε γαστοὶ καὶ τῇ σιωπῇ 
σωφρονιξέσθω, ᾿ 

3. Δεῖ δὲ χαὶ τὴν τῶν γραμμάτων μελέτην οἰχείαν 
εἶναι τῷ σχοπῷ" ὥστε χαὶ ὀνόμασιν αὐτοὺς τοῖς ἔχ 
τῶν Γραφῶν (2) χεχρῆσθαι, χαὶ ἀντὶ μύθων τὰς τῶν 
παραδόξων ἔργων ἱστορίας αὐτοῖς διηγεῖσθαι, χαὶ 
γνώμαις παιδεύειν ταῖς ix τῶν Παροιμιῶν, καὶ 
ἄθλα μνήμης ὀνομάτων τε χαὶ πραγμάτων αὐτοῖς 


Ipse refectionis tempore a cibo aba:tus, alios rite 
edentes intueri cogatur, ut et abstinentia plectatur:» 
et honestatem discat. Prolulit verbum otiosum, 
contumeliam in proximum, mendacium, aliquid 
aliud quod interdictum sit ? Et ventre et silentio 
casligetur. 


3. Atque etiam litterarum studium eorum insti- 
tuto aecommodatum esse oportet, et vocabulis e 
Scriptura sumptis utantur, et ipsis narrentur ad- 
mirabilium factorum historie loco fabularum, et 
edoceantur sententias Proverbiorum, et memorice 
premia eisdem proponantur tam pro nominibus 


προτιθέναι, ὥστε μετὰ τερπνότητος χαὶ ἀνέσεως p quam pro rebus, utjucunde, et quasi animum rela- 


ἀλύπως αὐτοῖς xai ἀπροσχόπως τὸν σχοπὸν διανύ- 
ἐσθαι. Καὶ $ προσοχὴ δὲ τῆς διανοίας (3), xai ὁ 


95) Reg. primus et Voss. ἀναγχαίας οὔσης, 

(96) Reg. primus emendatus πρός κατάνοιξιν, Mox 
codex Voss. οὐ μιχρόν, Statim editi» Basil.So$0ctx 
προτγίνεται, etita quoque legitur in editione Pari- 

ensi. lllud προσγίνεται neque in editione Ven., 
neque in codice Voss. neque in aliis quatuor 
mss. invenitur. 

(97) Reg. primus xat δέαιτα Mox unus mss, πρε- 
πόντως ἀφοριξέσθω. 

(98) Codex Voss. ἐπανορθοῦσθαι οἰχείως ἐχάστῳ 
πταίσματι, dtt, brevius quidem, sed sensu non 
dissimili. Reg. primus emendatus ra. 

(99) Reg. primus et Voss. et Colb. γυμνάσιον εὐ- 


xantes, nullà eum molestia, nullaque offensione, 
ad scopum perlingant, 3577 Prietereaque qui sunt 


πειθείας, obedientim erercitatio. Editiones veteres 
et Combef. et Reg. terius ἀπειθείας, 

(1) Legitur in Colb. οἱονεὶ ἐχτέμνει, Mox autiqure 
editiones et Reg. secundus τῆς ἐπάρσεως πολλώχις 
ἡμῖν τὴν ὀογὴν "ἐμποιούσης, Alii tres mss. cum 

oss. ut in contextu. Utro autem modo legatur, 
non multum interest, Nam ex utraque lectione 
eadem plane sententia eflicitur. 

(2! Codex Voss. τῶν πραγμάτων, corrupte. —— 

(3) Reg. primus'H προσευχὴ δὲ τῆς, mentis pre- 
catio, Haud longe idem ms. ἐγγίνοιτο. Alter ἐγγί. 
νοῖτο, 


955 S. BASILII MAGNI. 956 
ejusmodi. recte educati, attentionem animi facile Α τοῦ «z μετεωρίζεσθαι ivrunz. εὐκόλως ἂν διὰ τῆς 


assequentur, atque mentis aberrationem vitare as- 
suescent, si a magistris assidue interrogentur. ubi 
sit eorum animus, et quid in mente versent. Et- 
enim illa etas, utpote simpiex, fraudis nescia, et 
ad mendaeium inepta, nullo negotio animi arcana 
prodit : accedit etiam, quod qui talis est, ne per- 
petuo vetitis commentis immorari deprebendatur 
fugiet absurdas cogitationes, atque objurgationum 
dedecus reveritus, semetipsum assidue ab ineptis 
revocabit. 

&. Animus igitur dum adhuc facile conformari 
potest, dumque tener est, ac instar mollis cere, 
rerum oblatarum formas nulio negotio induit, ad 
omnia bona statim ab initio exercendus est :ut ubi 


ὀρθῆς eywyÉc τοῖς τοιοῦτοι: Pyyiverzo, εἰ παρὰ 
τῶν ἐπιστατούντων συνεχῶ; — &»expíverszo, ni 
ἔχουσι τὴν διάνοιαν, xai τὶ στοέφονσεν ἐν Tei) 
γισωοῖς. Τὸ γὰρ ἀπ)οὺν τῆς ἡλικίας καὶ doo, 
καὶ ποὸς τὸ Ψψεῦδος ἀνεπιτηδειον, ἐξαγορεύει μὲν 
εὐχολως τὰ ἀπόῤῥκτα τῆς ψυχῆς" ὑπὲρ Θὲ τοῦ πὴ 
συνεχῶ: ἐγκαταλαμβάνεσθαι τοῖς ἀπηγορευ- ναι, 
6 τοιοῦτος φεύγοι ἄν τὰς τῶν ἀτόπων ἐννοίας, κεὶ 
συνεχῶς ἑαυτὸν ἐκ τῶν ἀτόπων ἀναοξαιλέσχται, tb 
ix τῶν ἐλέγχων αἰσχύνεν φοβούμενος. 

4. Εὐπλαστον οὖν ἔτι οὖσαν καὶ ἀπταλὲν τὲν ψυ- 
χὰν, καὶ ὡς πποὸν εὔειχτον, ταῖς τῶν ἐπεβαλικυί- 
νων πμοοταῖς ῥαδίως ἐχτ:νπουμένην, πρὸς πᾶσιν 
ἀγαθῶν ἀπκησὶν εὐθὺς καὶ ἐξ ἀοχῆς ἐνάγεσθαι ([' 


adfuerit ratio, habitusque discernendi  δοοδαςξοῦι. 8 B xs3- 677€ τοῦ λόγου προσγενομένου, καὶ cde 


jactis initio elementis, eta traditis pietatis formis 
cursus instituatur, ratione id quod utile et sugge- 
rente, consuetudine vero facilitatem ad recte agen- 
dum prebente. Tunc autem admittenda est virgi- 
nitatis professio, tanquam que jam firma sit, et 
408 ab ipsorum sententia ac judicio proficiscatur 
jam perfecta et absoluta ratione : post quod tem- 
pus et praemia et pone peceantibus aut recte fa- 
cientibus ab equo judice pro operum merito de- 
cernuntur. Testes autem hujusce propositi adhi- 
bendi sunt ecclesiarum preefecti, ut ipsorum opera 
etcorporis sanctimonia velutiresquedamsacraDeo 
dedicetur, et firma sit heec actio per testimonium. 
Nam, inquit, ín ore dworum aut trium testium sta- 


ποιτιχᾷς ἔξεως προσελθούσες, dopouoy ὑπείρχειν ἃ 
τῶν ἐξ ἀορχὲς στοιχείων, παι των παραϑοθέντων τί: 
εὐσιξείας τύπων, τοῦ μὲν λόγον τό χοήσειεον ὑποβῶ, 
ἄοντος, τοῦ δὲ ἔόφυς εὐμάρειαν πρὸς τὸ χατορθον 
ἐμποιοῦντο:. Τότε wei τὴν ὁπολογίαν —Ec ποαρὔοά; 
ποοσίεσθαι δεῖ, ὡς ξδη ϑεῤαίαν, χαὶ ἀπὸ Jat 
οἰχείας χαὶ χοίσιως γινομένην μετὰ tà» τοῦ ἢ» 
Te» (S) συμπλχροωσι»" μεθ᾽ ὃν χαὶ τεμαξ χαὶ τὸ 
Mepixt τοῖς ἀπαρτανουσιν, à τοῖς κατορϑοῦσι παρὰ 
τοῦ διχαίον χοιτοῦ κατὰ τὸν τῶν ἔογων ἐξέαν Pi 
θονται (6). Μάρτνοας δὲ τῆς γνώμης τοὺς προοεστῶ- 
τας τῶν ἐχαλησιῶν παραλαμβάνειν, ὥστε du αὐτῶν 
καὶ τὸν ἁγιατμὸν τοῦ σώματος ὥσπερ τι ἀνάθημα τῷ 
Θιῶ͵ καθιεροῦσόήαι (7) καὶ ϑεδαέωσεν εἶναι τοῦ yt 


bit omne verbum"*.Sic enim et fratrum agendi r&- (; νομένον διὰ τῆς μαοτυοίας. "Exi στόματος γεν, 


tio nec male audiet, et eis qui se ipsos Deo despon- 
derunt, ac deinde professionem irritam facere co- 
nantur, nulla impudentie occasio relinquetur. 
Sed qui in virginitate vitam agere non vult, is, 
tanquam qui res Domini curare non valeat, coram 
iisdem testibus dimittatur. Ceterum qui professus 
fuerit post multam indagationem ac deliberatio- 
nem, quam ei licere debet privatim facere dierum 
plurium spatio, ne quid per raptum ἃ nobis fleri 
videatur, ita demum suscipiendus est, et inter fra- 
tres annumerandus, eamdem deinceps et domum 
et dietam habiturus cum majoribus. Sed quod di- 
cere nos fugit, et nunc addere non abs re fuerit, 
nos, quos quibusdam artibus statim a puero danda 
opera sit, ubi jam pueri aliqui ad eas discendas 
visi fuerint esse idonei, nequaquam prohibere, 
quominus cum arlis magistris interdiu maneant. 
Sed noctu eos necessario ad equales suos trans- 


** Matth, xvitr, 16. 


(4) Codex Colb. ἀναγαγέσθαι. Mox idem ms. εἴ- 
δρόμον ὑπάρχειν. 

(9, Editio Basil. eque ac Paris. χατὰ τὴν τοῦ λό- 
7^». Editio Ven. et tres. niss, μετὰ τήν, recte. Sta- 
tm Colb. μεθ᾿ ὧν xei. Alii duo mss. et editi μεθ᾽ 
ὃν, postquam emissa est professio. 

(δ, Veteres duo libri cum Voss. ἀνταποδίϑδονται. 

(1) Codex Colb Θεῷ ἀγιεροῦσθαι. 

(9 Editio Paris, pariter ac Basil. χαθομολογησό- 


exei, δύο ἢ τριῶν μαοτύρων σταδῆσεται πάν 

ῥῆμα. Οὕτω γὰρ χαὶ ἧὃ σπουδὰ τῶν ab)9m πὰ 

ἀδλασφέμττον ἕξει, χαὶ τοῖς ἑαυτοὺς παϑοκολογε- 
σαμένοις Oro, εἶτα ἀθετεῖν ἐπεχειροῦσεν, Ger 
ποὸς ἀναισχυντιαν οὐχ ὑπολειφϑήσεταε. CO δὲ μὴ 
καταδεχόμενος τὸν ἐν παρθενίᾳ Die», ὡς οὐ dvs- 
pt»; μεοιμνᾷν τὰ τοῦ Κυρίου, ἐπὲ τῶν αὐτὰ, 
μαρτύρων ἀπολυέσθω, Τὸν γε μὲν παϑομολογηνέ- 
ptvov (8) μετὰ πολλὲν ἀνάχρισιν χαὶ ἐπέσχεψιεν, ἔν 
ἐν πλείοσιν ἑμέοαις ἐπιτοέπειν αὐτῶ ποιεῖσθαι sed, 
ἑαυτὸν προσέχει, ὡς μὴ δόξαι τι χαθ᾿ ὑπαρπαγὲν 
παρ᾽ ἡμῶν γίνεσθαι, οὕτως Edu παοαϑέχεσθαι δὲ 


D χαὶ ἐναρίθμιον ποιεῖσθαι τῇ ἀδελφότετε (9), mi 


οἴχου xxi διαίτες τῆς αὐτῆς τοῖς τελειοτέροες a 
ἔξοντα. Ὃ δὲ παρέλαθεν ἡμᾶς εἰπεῖν, οὐδὲ νῦν πριν- 
θεῖναι dxotpow, ὅτι διὰ τὸ τινας τῶν τεχνῶν UE 
ἐχ νηπίου ἐπιτηλεύετθαι δεῖν, ἐπειδὰν gdu τοὶ; 


τῶν παίδων ἐπιτηθείως ἔχοντε: φανῶσε πρὸς ci 


tvov, Qui professionem est facturus, οδὲέοαῖωνγαι! 
$e vot. Editio Ven. et codex Combef. diga alis» 
tribus xafouoloycasuvov. Mox Reg. primus et Voss. 
ἐπὶ πλείοσιν. Subindeimpressi libri ποεῦ aeu. Atque 
tuor mss. ποιεῖσθαι. 
(9) Veteres duo libri τὸς &delgéturec. Ihidem 
editio Basil. perinde ut Paris. xeà otvou, Editio 
Ven. et mss. non pauci x«i οἴκου, 


ἘΞ ὧν cm — 


957 


REGULJ£ FUSIUS TRACTAT E. 


μάθησιν, τὸ μὲν συνδίημε ρεύειν αὐτοὺς τοῖς διδα- A millimus, quibuscum eibum eliam; joint u^ 


σχάλοις τῆς τέχνης οὐκ ἀπαγορεύομεν " νύχτωρ δὲ 


ἀναγκαίως πρὸς τοὺς ὁμήλικας μεθιστῶμεν, μεθ᾽ ὧν χαὶ τῆς peris αὐτοῖς dungeon sudes Igea 


| EPOTHIIZ Ie. 
Ei ἀναγκαῖον τῷ μέλλοντι εὐσεδῶς ξῆν τὸ ἐγχρατεύεσθαι, 

! ATIOKPIZIZ, 
|. “Ὅτι μὲν ἀναγκαῖος ὁ τῆς ἐγκρατείας λόγος, 
δῆλον. πρῶτον μὲν ix τοῦ τὸν "᾿Ἀπόστοιον ἐν τοῖς 
λαῤποῖς τοῦ Πνεύματος τὴν ἐγχράτειαν ἀριθμῆσαι (10), 
ἔπειτα δὲ ἐκ τοῦ τὸ ἄμωμον τῆς διαχονίας χαὶ ix ταύ- 
τῆς εἰπεῖν χατορθοῦσθαι, ἐν οἷς φησιν * Ἕν κχόποις, 
ἐν ἀγρυπνίαις, ἕν νηστείαις, ἔν ἄγνότητι " καὶ iré. 
ρωθι. Ἔν χόπῳ xxi μόχθῳ, ἐν ἀγρυπνίαις πολλά- 

xtc* ἐν λιμῷ καὶ δίψει * ἐν νηστείαις πολλάχὶς (11) * 

χαὶ πῶλιν: Πᾶς δὲ ὁ ἀγωνιξόμενος πάντα ἐγχρατεύ- 
stat, Καὶ ὁ ὑκωπιασμὸς δὲ τοῦ σώματος, καὶ ἡ δου- 
λαγωγία, ὑπ᾽ οὐδενὸς ἄλλου τασόῦτον, ὡς ὑπὸ τῆς ἢ) 
χρατείας χατορθοῦται, Τὸ γὰρ βράξον τῆς νεότητος, 
᾿ Ἀδὶ πρὸς τὰς ὁρμὰς δυσχάθεξτον, οἷον χαλινῷ τινι (12) 
τῇ ἐγχρατεία χαθείῤγεται, Οὐ «à συμφέρει ἄφρονι 
τρυφὴ, κατὰ τὸν Σολομῶντα, Ti δὲ δαρχὸς εὐπαθσὺ- 
σὴς xu νεότητος (13) πεὲριφερομένης ἀφρονέστέρον 1 
Διὸ φηιίν ὃ '᾿Απόστολος " Καὶ τῆς δαρχὸς πρόνδιαν μὴ 
ποιιῖσῆς ti; ἐπιθυμίας - χαὶ, Ἢ σπατάλῶσα, ξῶσα 
τέδνηχεν. Καὶ τὸ ὑπόδειγμα 3i τῆς τοῦ π)ουσίου τρυ- 
φῆς ἀναγκαίαν ἡμῖν τὸν ἐγχράτειαν πάρίστησι͵, μήποτε 


Qesse est, "Y ἢ 
*r 19 
|. — 858 INTERROGATIO XVI. Apr 
An ei VUE NEN TRADE Wedgli nti gy 

RESPONSIO, v9 

"* Liquet necessariam esse temperantic exerci- 
tationem: primum quidem, quoniam temperantia 
ab Apostolo inter feuetus Spiritus recensetur 99; 
déinde vero quoniam dicit nostrum ministerium 
étiam per illam ineulpatum fieri, his verbis utens : 


Β fn laboribus, in vigiliis, injejuntis, in castitate"? ; 


etalibi : In labore et srumna, in vigiliis tpe 
in fame et siti, in jejuniis sepe *'; eL rursus: Omnis 
autem qui in agone contendit, at omnibus sé absti- 


"set *, Nulla autem res alia tam .corpus castigat 


quam teniperantia, aut illud eque in servitutem 
redigit. Nam juventutis fervor, et libidinum repri- 
mendarum diffücultas temperantia quasi freno 
quodam cohibetur, Non enim prosunt stulto delicim, 
juxta Salomonem ὅν, Ecquid autem carne in deli- 
ciis degente, et juventute sese quóquoversum fe- 
rente stultius fingi potest ? Quapropter Apostolus 
dicit : Et carnis curam ne faciatis ad concupiscen- 
lins * ilem : Que ín deliciis est, vivens mortua 
est ", Adde quod esemplum delieiarum quibus 


ἀχούσωμεν ὃ ἤἥχουσεν, ὁ πλούσιος, ὅτι ᾿Απέλαθες (15) C dives fruebatur, temperantiam nobis tirs 


τὰ ἀγαθά δοὺ ἐν τῇ ξωῇ σοὺ. 


9. Ὅπως δὲ φοδεοὸν ῇ ἀχρασία, χαὶ ὃ ᾿Απόδτολος 
ἐδειξεν, ἐν τοῖς ἰδιώμασι τῆς ἀποστασίας χἀταριθμή- 


σας αὐτὴν, ἀαὶ εἰπῶν - Ἔν ἐσχάταις μέραις 
ἐνστήσονται καιροὶ χαλεποί. σονται γὰρ ἄν- 
θρωποὶ φίλαντοι. Καὶ πλείονα ἀπὰριθμησιζμενος 


τῆς χακίας εἴδη, ἐπήγαγε (15)* Διάδολοι, ἀκρατεῖς " 

Καὶ ὁ Ἥσαῦ δὲ tà μέγιδτον τῶν xui τὴν ἄχρα. 
σίαν χατηγορηθή, ὡς ἀντὶ βρύδεως μιᾶς ἀποδόμενος 
τὰ πρωτοτόχία, Καὶ d πρώτη Tepitacà de ἀχρασίας 7 
ἐνέπεσε τῷ ἀνθρώπῳ Ἕν ἐγχρατείᾳ δὲ οἱ ἅγιοι 
πᾶντες ἐμαρτυρήθησαν. Καὶ πᾶσα ὃὲ $ τῶν ἁγίων 
καὶ μακαρίων ζωὴ, xai τὸ, παρ᾽ αὐτοῦ τοῦ Κνρίον 


essé ostendat, ne forte audiamus quod dives 
audivit, nimirum ; Ztecepiísti bonatua in vita tuat^, 
2. Quam vero metuenda, intemperantia si, 
etiam Apostolus docuit, eum illam numeravit inter 
defectionis proprielates, ac diti: [n novissimis 
diebus instabunt tempora periculosa. Erunt enin 
homines seipsos amantes V. Ac pluribus n 
generibus — unxit :  Criminatores, in- 
temperantes δι Atque Esau etiam intemperantia 
ceu malo maximo aeeusalus est, tanqnam qui 
"prioris ortus jura pro uno edulio vendidisset *9, 
Prielerea per intemperantiam ccpit homo non ob- 
lemperare. Αἱ sancti. omnes temperantie laude 
fuerunt spectati. Imo potius omnis sanctorum ac 


iv τῇ ἐπιδημίᾳ τῇ διὰ σασκὸς (10) ὑπόδειγμα πρὸς D beatorum vita, ipsiusque Domini in carne pree- 


᾿ς ΒΚ Galat. v, 23, * II Cor. vi, 5. 
'5 [Tim. v, 6, ** Lue. xvi, 25. 


(140) Reg. te 
.tis modis Latine sl. Fortasse non male 
interpretabitur, qui eam yen loco pro cibi absti- 
s sumet. Aliquanto post Reg. primus τὸ 


ἀμὼμ ον τῇς: 

| (44) 1 Totum illud, ἐν λεμῷ χαὶ δίψει, ἐν νηστείαις 
πολλάκις, additum est ex codice Voss. el ex aliis 
duobus Regiis. Haud longe eodex Colb. - á 
ὑποπιεσμός, corports a[flictatio. 

(12) Antiqui duo libri eum Voss, χαλινῷ τινι ἂρ- 
x xci πιέξειν τῇ. ἐγκρατείᾳ προσῆγεν, temperantia 
velut freno quodam stringi ac premi debet . 

(13) Editiones veteres xai νεότητι, AL Reg. ter- 
tius et Colb. x«i νεότηξος. 

(14)Anliqui duo libri πλούσιος " τὸ, ᾿Απέλαδες 


4“. Cor. xr, 27. 651 Cor. ix, 25. 
*' [D Tim. ur, 1,2. ** ibid. 3. 


Mm bites. Vox ἐγχράτεια mul- 


53 Proy. xix, 10. 
9 Gen, xxv, 33. 


*^ Rom. xit, 


᾿Από- 


Haud longe Reg. primus et Voss. et Colb. 
ubinde (res mnss. χαταριθμῆ σας αὐὖ- 


στολὺς ἐδίδαξεν. S 
τὴν, εἰπὼν, 

(15) Veteres duo libri τελευταῖον ἐπήγαγε. Necita 
multo post editi et duo mss, ὃς ἀντὶ ιᾶς 
ἀπέδοτο τὸ πρωτοτόκια, Reg. primus et Colb. ita αἱ 
edidimus. 

(16) Editio ἐπιδημίᾳ τῆς σαρχός, Reg. primus et 
Colb. τῇ διὰ σαρκός. Statim Reg. primus «ic τοῦτο, 
Ibid. antiqui duo libri ὠφελεῖ, Edili ὠφέλησεν, Rur- 
sus hoc ipso in loco codex Voss.etalii duo: Τοῦτο 
μὲν Μωύσέως διὰ τῆς παρατεταμένης ἔχείνης νηστείας 
προπεδρεύσαντος τῷ Θεῷ καὶ τυχόντος τῆς διακονίας, 
τοῦτο ὃὲ Ἡλία τοτε τῆς ὀπτασίως τοῦ Θεοῦ qe 
θέντος, ὅτε καὶ αὐτὸς τῷ ico μέτρῳ τῆς ἀποχῆς τῶν 


T LE 


LenT €*5&u* 


BLLG ΣΤ ΤΣ δ: 1΄.π SLEXRTESLLDUS llüHB TPDI- £ —01— τοῦ: & 670 ἘΝ,.-ῖ: icm τῆς ams 
f$. Χ. τ... ταν «ὩΣ .Ξ ΡΣ... €  LF*UADAMIS «τ τῷό ToWwSEBSSCI πε: τοὶ: :-Ἑ TP $»»m d 
c4] RAIL AIL LoT leutLà S Bl-6— rn oc. Gc. UIL.TL. II τ EK  — i aX.ltm 
int TIT DLER OO Pus o ILTAal. aaéüeDoDc4 Cun ττ τὸ Gkmn-Il πω - π᾿: TXTI τῆς 
"mico τω, d$ 75 τινας  LGELi& ας πὸ τὰν: “ὦ. CL LIECIICAIT. τὶ EX. X273; D τὸ 
DiD.28 1.10 cl€34 τσ lag] Στ με τῷ. τὶ ccc - τ το. Τὶ τὲ i δε: ξΞι: 
usus sat 3. Ll Lem lI "oaa ZALMAR πρὸ 1 τῷ oIT-iTof τῶς TIlIZilwo τ ξετε : 02 Tx 
Spex;: n.i * Ai 3:5 τοῖς CoARIHAZ € ill o lzlT τῶ τττῶχ: τοῖα: lei Ξε ois τοῖς 
diem "2 "πο 5.3.1. τῷ, 435309 2.— "m or—s in 00:4 imum στὸ 2:511 ὑπ ju 
exsnxeruct ὁ Nccce pef a-scCHezlipm 7-7 as coc:lroLalo ἄχ: Lemma. ξὲ τ τὰτα τῷ 35 ben 
elam loazn:s ioi v;s22.L.] TALC 25 LDSLZTIA τ ἐπ 7 ZAaIlXzC0LIl &£Il272. τὸ Ἔπιῖ 


surnpait exo^d;cm δ ΛΑΣ δ 200. 311$ ΤΊΣ 18 
ipse osten-lere e:25.: ?.T-mzezuiazíim iim 2. :- 
mus non ua.versam D202s2» ρος a-4c2enazam 
hoc enim v:o.e3:3 4 L8 iim τοῦδ σεῦ es. 
sed eam. qua arenis τσ abszcuem as. ΤῺ 
ad pert:naciam carnis ?rauzen.:am e: aii atinzen- 
ium pietat.s scopum .zs-z:uta s. 

3. Ftin a un5ma, σαι 5 rebos frui desideraz: 
(| 1. apad. bho26 2, D0:, e3azum acsugnenza zobis qui 
4 [faRTAIAES, LBIOFILAIG UP, Dor?3327:a 2.0. Neque 
TEf^ uf Vola kiCAPUEO Touuptate modl-»ranóa exerce- 
tuf? iethperantna. τοῦ sese ai onnez edam rei 
^a Mie AdveftianUus prisationcem cxten i.t. Quare 
Ui pez[rcte ternperans est, non ita. vestem ἀο- 
thALAL, nt vineatur ab hurnana gloria: non ita tur- 
pern cupiditatem «uiperabit,utnon amplius superet 
divitias, aut alum quemvis probroaurm affectum, 
velutirain, aut tristiuam, aut reliqua vitia, qua 
Anmtfüas discipline inexpertes in servitutem re- 
digere solent. Fereenim, quod in omnibus pree- 
ceptis cernimus, illa inter se connexa esse, neque 
fieri pos-e, ut alterum separatim ab altero implea- 
tur, id maxime in temperantia cernitur. Etenim et 
bumilis est qui circa gloriam temperans est, et 
evangelicain inopice mensuram explet qui erga di- 
vitías temperanter afficitur, et ire expers qui 


'? Deut. ix, 9. *! Exod. xxxiu, 11. 
Luc. 1, 15. ** Matth. 1v, 9. 
βοωμάτων ἐγένετο. Τοῦ Δανιὴλ δὲ χαὶ E τῶν τοιῶν 
παίων ποὺς Θεὸν εὐαρέστησις καὶ τὸ πάντων χατα- 
χρατῆσαι τῶν ἐχθοὼν δι εὐχοατείας χατωοθώθῃ, xci 
lex». Eadem fere aliis verbis. Regii secundus 
et tertius 9 Μωυσῇ: διὰ :£;, etc., ita ut in contextu 
legere cuique licet. 


*? [I] Reg. xix. 8. 


: LXI; X722  ZzIfx- ta: 


1 


Xo 2: 41212 T. τῶῶτως τῷ, T Xa7 zi 
fux τὸς RT ξ: νας 
213: τ: τε: 227232478 
7-23 Tii F.TELLI; ταιπο uz" 
Cor. 13, “τὸ τὸ τῶν σῆξεν. 


wél.Z2.X στὰ RT. 722 


3. Rz: zcailzc.X; Ὁ ED ἀτοχοτεις £a 


Tib RZTA T1252 τῶτι. τ ξαΐν Q2) E Fs 
X?T,212:X τοῖς 2. 0406244021, 72A τεῦ EL τεξίο 
ῳ. ag τεῦ: τῶι E1524» τυ Ξε LI Ὡουχεὶ 
DORIXTORAZI ZTAAGU RXTAL.S2T721, ὅλα διχττοῦ 


" 2 . - "T 
ἐπ: πατῶ) τ. 17525494795. ἈΠ ,52. AlTTE 9 £x 


“ὦ ZIZXTEZU. dar Jio 


2aRÉT οὐδὲ SAX; : 


27 9925243 2:25 4Tt;. 5152. 42, Es, & "RT, & τῷ 
τὺ: ATEM. 212421 χαταβφλοῦσδαιι πῆ 


Σ,.χ:2:. qua. 9 dm Ζεωξοῦτκῖ» τῶν ἄντα 
ν " » * 


Cc ὅτι αν κων ἔχονται. XGL ἀπεσχιταῦο; EAD 


ἄρλης χατη θη)τῆαι ἀμ χαυου, τοῦτο πβεέλιστα m 
τὰν ἐγχοάτειαν θεωρεῖται. Ταπεενόφοων τὸ QA) 
ἐστ ποι 05229 ξγχοατῆϊ" χαὶ τῆ; ECIE 
τὸ εὐαγμελικὸν ἔχπλχοοῖ αἴτοοῶν ὃ κεοὶ 
ἐ χοατῶς διχχείμευος * χαὶ ἀαρυετος ἃ ϑθυμεῦ 
027É5 ἐπιχοατῶν (34). Kai “λωσσῃᾳ dt mi 


5 Dan. x, 3. ** Dan. 1, 8. 18 Matth. 1 


5. 


χατοοθοῦτῆαχι, ἀλλὰ διατείνειν ἐπὲ πᾶσαν τοῦ 
πτοντος ἀποχᾷν. Ὥστε ὁ &xot£r;. Deinde qui 
guntur in editis. scripta quoque inveniunt 
in Colbertino. Sic autem Heg. primus pros 
tur, Ὥστε ὁ ἀχοιξὰς ἐγχοατὲς οὐ δόξες ἄνθρω: 
024 ἐπιθυμίας. οὐ πλούτον, οὐχ ἄλλχς τενὸς et 


(17) Editiones veteres λαλήσει. AL duo mss. Regii D ἡ δονζς, οὐχ ὀργῆς, οὐ λύπες, οὐδενὸς τῶν καταχι 


λαλήσαι. Ibidem editio Paris. pariter ac Dasil. τὸ 
ἑαυτῷ φίλῳ, Editio Ven. et duo mss. ἑαυτοῦ. 

(18) Editi τὴν εἰς τὸ παντελὲς ἀποχὲν. Reg. primus 
et Voss. et Colb. ita ut edidimus. 

(19) Antiqui tres libri ἐπιτη δευόμενον. lidem 
Heg. primus et Voss. fusius τῶν ἡδέων" σχοπὸν δὲ 
ἔχονσαν τὴν τῆς “χορείας ἐχπλήοωσιν, CUJUS. SCODUS sil, 
ut necessitati fiut salis. Hoc ipso in loco legitur 
in Voss. Καὶ ἀπλῶς. Et Colb. quoque uberius 226» 
& ααὶ αὑτῶν πο)γλάχις τῶν ἀναγχαίων, loquimur de ab- 
stinentia rerum jucundarum, aut etiam de earum 
abstinentia, qua saepe necessariz sunt. 

(20) Vocem zuiv et ex codice Voss. addidimus, 
εἴ ex aliis duobus. 

(21) Codex Voss. εὐσέξδειαν. “Ὥστε pà..... tà» ἀσχη- 
σον νατορύουσθῇαι..... βλάπτοντος «ποχὴν..... ὁ ἀχοι- 

t. primus et Colb. Ὥστε uà περὶ τὰν Ὁ δο- 
βωμάτων μόνον τὴν τῆς ἐγχρατείας ἄσχοσιν 


εἰωθότων ἀπαιδεύτου ψυχῆς Ἐττεύζσεται. Καὶ C, 
ὁ. [taque qui perfectetemperans est, non hun 
glorie,non cupiditati, non alleri cuipiam i 
cora voluptati, non irz. non (ristitiz, nec 
ulli quoda nimum disciplinz ezpertem vis 
soleat, succumbet. Necaliterlegitur in codice 
sii, nisi quod pro ἀπαιδεύτου habeat ἀποδὲχ 
in quibus omnibus videntur librarii plus j 
sibi indulsisse. Regii primus et secundus u 
vulgatis. 

(23; Colb. οὐδὲ ἐπιϑυμέας. Aliquanto posti 
ms. Καὶ σχεδὸν 6. 

(33) Vocula τε in antiquistribus libris non 
tur. Mox mss. tres r7xoot μέτρον. 

(24) Reg. primus 60724 χρατῶν. lbidem edi 
duo mss. γλύσσης δὲ. Reg. terlius γλώσσῃ, € 
quoque secunda manu legitur in Reg. prim 


REGUL/E FUSIUS TRACTATAE. 962 
μοῖς ὅρους, καὶ ὡσὶν ἀπερίεργον ἀχοὴν ὁ &xpv- A indignationem et iracundiam conlinel et officio, 
τῆς ἐγκρατείας ὀρίξει λόγος (93) * οἷς ὃ uà ip- — Imo eliam perfecta temperantie ralio linguis prie- 
! ἀχρατὴς καὶ ἀχόλαστος, Ὁρᾷς πως περὶ μίαν finit terminos, et oculis limites, et auribus audi- 
iv ταύτην αἱ πᾶσαι ὡς ἐν χορῷ ἀλλήλων ἔχον. — lionem non curiosam ; in. quibus si quis non im- 

| moratur, intemperans est et protervus. Vides 
andmodum circum hoc unum preceptum, reliqua omnia lanquam in choro inter se conjuncta 
»reant ? | 


ἘΡΏΤΗΣΙΣ IZ. INTERROGATIO. XVII. - 
Ὅτι δεῖ καὶ γέλωτος ἐγχρατῶς ἔχειν, Quod oportet etiam risum continere. 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. ; RESPONSIO. 


Καὶ τὸ παρὰ τοῖς πολλοῖς δὲ παρδορώμενον oi 1. Atque etiam quod ἃ plerisque negligitur, id 
ας γυλαχῆς τοῖς ἀσχουμένοις ἄξιον, Τὸ φὰορ diligenter pietalis studiosis cavendum est. Nam 
" ἀχρατεῖ x«i ἀσχέτῳ χατέχεσθῆαι, ἀχρασίας  intemperanli ae immodico risu delineri, indicio 
ἴον, χαὶ τοῦ μὴ χατεσταλμένα ἔχειν τὰ χινὴμα- 85] grassari inlemperanliam, nec sedari motus, 
8), καὶ τοῦ μὴ ἀχριδεῖ λόγῳ τῆς ψυχῆς τὸ χαῦνον — nec asevera ralione comprimi laxitatem animi. 
πιέξεσθαι. Ἄχρι μὲν γὰρ μειδιώματος φαιδροῦ — Risu quidem leni et hilari effusionem animi dete- 
λιάχυσιν τῆς ψυχῆς ὑποφαίνειν οὐκ ἀπρεπὲς, ὅσον — gere indecorum non est, quantum seilicet necesse 
α μόνον τὸ γεγραμμένον * Καρδίας e)ppatwoué- fuerit ut solum indicetur quod scriptum est, Cor- 
πρόσωπον θώλλει - ἐγχαγχάξειν δὲ τῇ φωνῆ, —dis lx facies floret": sed cachinnis vocem sustol- 
γναδοίξεσθαι ἀποοαιρέτως (27) τὸ σῶμα͵ οὐ τοῦ — lere, et corpore preter voluntatem coneuti non 
πταλμένονυ τὴν ψυχὴν, οὐδὲ τοῦ δοκίμον, οὐδὲ — ejus est qui mente quieta sit, aut 360 probus, 
περιχρατῶς ἔχοντος ἑαυτοῦ (28). Τοῦτο εἶδος aul suiipsius compos. Hoe risus genus Ecclesia- 
ἔλωτος χαὶ ὃ Ἐχχλησιαστὴς παραιτούμενος, ὡς 5.65 quoque reprobans,tanquam quod animi con- 
pinow μάλιστα τὸ σταθερὸν τῆς ψυχῆς, φησί - — stanliam maxime labe(actet,ait: Atisui dirt circum 
γέλωτι εἶπα περιφορᾶν - χαὶ- Ὡς φωνὴ (29) — lationem ?* ; el: Sicul vor spinarum sub olia, ita 
ἀχανθῶν ὑπὸ τὸν λέβητα, οὕτως ὃ γῆως risus stultorum?" ; et Dominus eos quidem alfec- 
ἀφρόνων, Καὶ ὁ Κύριος τὰ μὲν ἀναγκαῖα πάθη — lus, qui necessar:o corpus comitantur, et reliquos 
'αρχὸς ὑπομείνας φαίνεται, xxi ὅσα ἀρετῆς ump- — alios qui virlutis lestimonium pre se ferunt, veluti 
t» φέρει * οἷον χόπον, xxi τὸν ἐπὶ τοῖς θλιθομένοις — lassitudinem et comtniserationem | erga afflictos, 
"γέλωτι δὲ μηδαμοῦ χοησάμενος" ὅσον ix τῆς C ipse suscepisse perhibetur : sed, quantum ex 
Εὐαγγελίων ἱστορίας, ἀλλὰ xai ταλανίξων τούς — Evangeliorum historia constat,risu nunquam usus 
(ομένους ὑπ᾽ αὐτοῦ, Μὴ παραχρουέσθω d: ἡμᾶς 65i, imo vero eos qui risu tenentur, miseros 
wwwumim τοῦ γέλωτος. Ξύνηθες γὰρ τῇ Γραφῇ pronuntiat ^, Neque vero fallat nos ambiguum 
Gus τὴν χαρὰν τῆς ψυχῆς καὶ τὴν φαιδρὰν — risus nomen, Est enim Scripture familiare, sepe« 
οἷς ἀγαθοῖς διάθεσιν γέωτα ὀνομάζειν, ὡς $ numero animi gaudium et hilarem affectum ex 
x φησί * Γέλωτά pot ἐποίησεν ὁ Θεός καὶ τὸ, bonis orlum, risum appellare, quemadmodum ait 
pit οἱ χλαίοντες νῦν, ὅτε γελάσετε (30) Sara : Risum mihi fecit Deus " ; et illud ; Beati 
ὁ ἐν τῷ Ἰὼδ δὲ χείμενον * ᾿Αληθινὸν δὲ στόμα — qui nunc fletis, quia ridebitis **- Item illud Jobi :- 
ἦσει ψέλωτος, Ταῦτα γὰρ πάντα ἀντὶ λαρότη- — Os autem veraz implebit risu **. Nam omnia haec 
πὶ τῆς χατὰ ψυχὴν ἀγαλλιάσεως εἴλυπται τὰ Óvó- — nomina prohilaritate ob animi gaudium usurpata 
("ferr ὁ παντὸς ποίθους ἀνώτερος, xxi μηδένα D sunt. Quamobrem qui affectu omni superior est. 
jap 13.  * Eccle. 1,2. 79 Eecle. vi, 7. "Luc. vi, 25. 8) Gen. xxi, 6. ** Luc. v1, 21 

d y xe ER 


) Reg. primus τῆς ἐγχρατείας χατορθοῖ λόγος, | et Colb. fidem secuti. Et vero videntur addita pri- 
la recte.Mox duo mss. ὁρᾷς ὅπως, litulus, qui mum fuisse in libri ora ab aliquo, qui monere vel- 
n sequitur, non legitur neque in Reg.primo, let ea quie a Basilio dicebantur, ex Salomone con- 
e in codice Colbertino. firmari posse : aut potius ex Ecclesiastico xxt, 23. 
ἡ Reg. Ares Tb κινήματα της... ἀλλ' ἄχρι μὲν — Sed quod non raro contigit, hiec que retuli verba 
ματος. Codex Colb, σημεῖον χαὶ τοῦ μὴ ἀχριδεῖ — postmodum in ipsum contextum fluxere. 
χατεσταλμένα ἔχειν τὰ κινήματα τῆς ψυχῆς ἄχρι, (39) Editi et nonnulli καὶ παροιμιαστής " ὡς φωνή, 
Ἶ . At Coisl. primus χαὶ, ὡς swvá, reclius. Non enim 
) Vocem ἀπροαιρέτως addidimus ex mss.mul- que proferuntur verba, leguntur in Proverbiorum 
libro, sed apud Eeccles.vit,7. Nec ita multo post Rez. 
) Post illud, ἔχοντον é«vrov, ita in vulgalis — primus et Colb. et uterque Coisl. γέλωτι δὲ μηδα- 
lr, Βεδαιοῖ δὲ τὸν λόγον ὅ σοφώτατος Σολομὼν, μου χρησάμενος, ὅσον. Alil duo mss. elt editi γέλωτα 
1 Μωρὸς ἐν γέλωτι ἀνυψοῖ τὴν φωνὴν αὐτου" δὲ μηδαμου αδεξώμινος, sensu non dissirili. 
Jt σοφὸς μόλις ἡσυχῇ μειδιάσει, ον atautem — Subinde editio Basil. simul. et Paris. π ὀνέσθω 
sermonem sapientissimus Salomon his ver- δὲ ὑμᾶς. Edilio Ven. el tes mss. pater Combef.- 
αἰτεῖ in risu exaltat vocem suam; vir autem ἡμᾶς. | 
ns viz tactile subridebit : quee verba delevi- (30) Codex Voss. et Colb. ὅτι γελώσονται, quia ri- 
utriusque codicis Coisliniani et Reg. primi — debunt. Haud longe unus ms. x«i ἐπὶ τῆς κατώ, 


τ» τε isis misma ecimaSuum, 8. κα τῦπεῖ- wafesnu wuktpum. ἢ τος wnmhisuspg 


mut terpER 1n ;ινᾶξ, eb puto ἀαπῖια- 
- τῷ "eriur nsiverem wumem 2c duet- 
isuedgL s heu oet omis: quuanteumepm- 
Tfi cut. siae Jor est as cmi pent. lenem 
Suupnupis sb. uie etium ipaam quae S2urmntiunmtum 
Tüsspie Je-s»4arue τον ai "DGIO iDatummmiuIm 


2. Jeugesants. quias milit yoceate., oenbolymtas 


motu» aman das, mertuoas corpas ai neu» ctum B zd 


seque 523040 adiecchane» ac capedaunmmm, unte 
e ntcem var. conckat aum bene, sum- 
mopio iie ἐπε mais iessbra, que noo homme ad 
ersbua cube adgunduus paelóces muMLINC Aqu 
fer. (sese qui ab iyen non cilemmater. sor ὅπ. 
gm ,yor téanpetandemb percacs emus vint. ead 
«$ quétepiam, citatus plurima, ab cae σα eontus. in 
QUEUE όσον ajax dimdnclagm dcn peut auc, 
qui vao cerpersh morbo laborat ; aogue bar, qui 
iepeno sabpeitur enims, quicunque ἰδ ὅσαι diis 
sit, vílleque οἱ plebeius. Ac seltqua quidem 301 
vietutes cum in occulto exercenntur. raro veniunt 


Ut enim ebesitas et bemus color athletess notat 
itscerporis macies οἱ pallor, qui ex continentia 
emergit, indicio est, Christianam vere afidetem 


Com íinfirmor, fanc potens sum'*. Quantum ex oo 
Igerí ost, sí solum continentem videamus, viz οἱ 
peree rebusnocessariis uieniem εἰ velati onerosum 
nature ministerium persolventem tempusque quo 
iis immosstur, egro aniano ferentem,et cito a men- 


sa ad opera peragenda surgentem. tice mi D ed 
** f Cor, vin, 43. ** 1 Cor. 1,12. ** ἢ Cor. xn, 10. 


5 Ms. prn δ᾽ von Colb. et m - 

Li xe s 

miri M se wer A νι Pai 

(9i auiem! proi. ESI 6t Us mss. xt 
$ προσιέμενος, df ue sriptur nullum 

ptatís incitanumtum adwiti 

ien et ruanca ei viri μροῤνξρονκους 

$tolem eujusdam apatbie ieomesito aeeusarit. Et 

ut magis suam opinionem confirmaret,in suo Maz. 

seu Bes. primo legere voluit προσιέμενος, 


Dn codice tamen legitur προίέμενος prodit. 
ΟΝ, Mox Πρᾷ. priae vo Yos. et Colb. éuxci- 
pivot ὁ 1st ἐστιν lí et Reg. secun- 


eus e οὗτοι ἦν P ἐγκρατής, Beg. "artius οὗτος àv εἴη 
: fet oa Cb. elsevey atras, Tbádems idem liber 


Editi 
lor. L 
melius ! 


AM& o come xb —— nm ser wd Gm 


2. Esc is 5 appuie : 
E SEMBRA, 
mace Ξῶν pacumam sulepscum : 
RT ΓΞ τ EHE Hae - 3 


li 
Hi 


Ü 


i 
li] 
1 
hi 


| 
5i 
j 






33) Rag; primas ei 
"te clic Vos οἱ Cu t Reg 
sies piii 

5] Reg. primus et Yoss. st Colb. € 
οὔτε ὕγιῆς ὁ ἑνὶ σωματοιῷ πάθει wu 
οὔτε ipsc ὁ Og. ἑνές καὶ τοῦ τυχάντας 3 


ρῶν ." 


πρὸς τὴν τῶν ἔργων σπουδὴν, Οἶμαι γὰρ ἂν xal τοῦ Gxo- 
λάστου περὶ γαστέρα μηδένα λόγον τοσοῦτον τῆς ψυχῆς 
χαθάψασθαι, καὶ πρὸς μεταθολὴν ἐναγαγεῖν (37), ὅσον χαὶ 
μόνην τὴν συντυχίαν τοῦ ἐγχρατοῦς, Καὶ τοῦτό ἔστιν, ὡς 
ἔοιχε, τὸ εἰς δόξαν Θεοῦ ἐσθίειν xai πίνειν" ὥστε χαὶ ἐπὶ τῆς 
τραπέξης (38) λάμπειν τὰ χαλὰ ἡμῶν ἔργα πρὸς τὸ δοξασ- 
θῆναι τὸν Πατέρα ἡμῶν τὸν £v τοῖς οὐρανοῖς. 


X - 


EPOTHZIZ In. 
Ὅτι δεῖ πάντων τῶν παρατιθεμένων ἁμῖν ἀπογεύεσθαι, 
ATIOKPISIZ. ——-2 
᾿Αναγκαίως μέντοι κἀχεῖνο mpocdwopigUu , ὅτι 
πρὸς τὸν (39 ὑπωπίιασμον τοῦ σώματος ἀπαραίτητον 


q*p ὁ ἀγωνιξόμενος͵ πόντα ἐγχαρατεύεται, Πρὸς de 
τὸ μὴ συνεμπίπτειν τοῖς ἐχθοοῖς τοῦ Θεηῦ rot; χε- 
Ἀἀντηριασμένοις τὴν ἰδίαν συνείδησιν, χαὶ διὰ τοῦτο 
ἀπεχομένοις βρωμάτων, ἃ à Θεὸς ἔχτισεν εἰς μὲ- 
τάληψιν μετ' εὐχαριστίας τοῖς πιστοῖς, ἅπτετῆαι 
μὲν ἑἐχάστον χρὴ, καιροῦ ποτὲ συνεμπεσόντος, ὅσου 
ἐνδείχνυσθᾶαι τοῖς ὁρῶσιν, ὅτε πάντα χαθαρὰ τοῖς χα- 
θαροῖς χαὶ ὅτι πᾶν χτίσμα Θεοῦ χαλὸν, χαὶ οὐδὲν 
ἀπόδλητον μετ' εὐχαριστίας λαμβανόμενον " "Ayud- 
ξεται γὰρ διὰ λόγου Θεοῦ, χαὶ ἐντεύξεως " φυλάσ- 
ctty. dt x«i οὕτω τὸν τῆς ἐγχρατείας σχοπὸν τοῖς 
piv εὐτέλεστέροις xal. ἀναγχαίοις πρὸς τὸ ξῇν μέχρι 
τῆς χρείας προσδιατρίβοντα, χαὶ ἐν τούτοις τοῦ χό- 
ρὺυ τὸ βλαδερὸν ἐχχλίνοντα, τῶν δῈ πρὸς ἤδονὴν 
χαθόλου ἀπεχόμενον, Οὕτω γὰρ χαὶ τῶν φιληδόνων 
τὸ πάθος ἐχχόψομεν, καὶ τοὺς χεχαυτηριασμένους 
τὴν ἰδίαν συνείδησιν, τὸ γε ἐφ᾽ ἡμῖν, θεραπεύσομεν, 
καὶ ἑαυτοὺς δὲ τῆς ἐν ἐχατέρα (40) ὑπονοίας Dav- 
θερώσομεν. ἵνα τὶ γὰρ, φησὶν, ἢ ἐλευθερία μου 
Ἀρίνεται ὕπο ἄλλης ᾿συνειϑήσεως ; Ἐχχράτειὰ δείχ- 


᾿ 
! 
| γυσι τὸν συναποθανόντα Χτιστῷ, χαὶ νεχρώσαντα 
E: τὰ μᾶη τὰ ἐπὶ τῆς qs. Ταὐτὴν oid «jt» 


5.7 LO n ——— 


σωφροσύνης μητέρα, ὑγείας πρόξενον (M), τῆς τῶν 
ἀγαθῶν ἐν Χριστῷ χαρποφορίας ἰχανῶς ὑπεξαίρουσαν. 
τὰ ἐμπόδια" εἴπερ, χατὰ τὴν τοῦ Κυρίου φωνὴν, 
αἱ μέριμναι τσῦ αἰῶνος τούτου, xui αἱ ἤϑοναὶ τοῦ 
βίον, χαὶ αἱ περὶ τὰ λοιπὰ ἐπιθυμίαι συμπνίγουδι. 
τὸν λόγον, χαὶ ἄχαρπος γίνεται, Ταύτην χαὶ δαίμονες, 
- ἀποφεύγουσιν, αὐτοῦ τοῦ Κυρίον διδάξαντος ἡμᾶς, ὅτι 


Τοῦτο τὸ γένος οὐχ ἐκπορεύεται (43), εἶ μὴ ἐν προσευχῇ D 


— χαὶ γηστεία. ü 


- δ᾽ 1 Cor. Ix, 25. 
Ξ ?? Matth, xvii, 20. 


(37) Reg. primus μεταδολὴν ἀγαγεῖν, Ν 
(38) Idem liber eum Voss. μὴ τῆς τραπέξης. 
7 Deest articulus in vulgatis. Titulus qui mox se- 
quitur, omissus est in Colb. et in Reg. primo. 
— (39) Veteres duo libri πρὸς μὲν τόν, ' 
(40) Veteres duo libri τῆς ἐν ἑκατέρῳ, nosmetipsos 
* utrinque a suspicione liberabimus hoc est, neque 


—— 


REGUL.E FUSIUS TRACTAT/E 
ταῦτα διατριβῆς, ταχὺ δὲ τῆς τράπέξης ἀποπηϑῶντα À animum ejus qui eirca ventfem intemperans est, 


τοῖς τῆς εὐσεδείας "“ἀγωνισταῖς ἢ ἐγχρώτεια" Πᾶς 


iei 


nullo sermone eque ae temperantis occursu vel 
solo commoveri, aut immulari, Atque hoc est, uti 
videtur, ad. Dei gloriam edere, et bibere, ut jn 
mensa etiam luceant bona nostra opera, ut Pater 
noster qui in colis est, gloria afficiatur, — |. 


Mp are uu o dui 


8.2] an" ΓΗ ΎΓ 


LAW INTERROGATIO XVII. ς΄ 

mat 21013971 1! à) eO τ, rb Ua 1 IE 
Quod omnia qua nobis apponuntursunt degustanda. 

T "RESPONSIO. | ^ co s 

Etillud quoque necessario statuatur, lemperan-- 
tiam iis qui pro pietate certant, prorsus ad corpus 
macerandum necessariam esse : Omnis enim qui 
in agone contendit, ab omnibus se abstinet ". Sed 
tamen, ne una cum Dei inimicis corruamus, qui 
suam ipsorum conscientiam habent cauterio in- 
ustam,obidque abstinenta eibis,quos Deus creavit, 
ut a fidelius eum gratiarum actione sumantur **, 
omnia, si quando oecasio se dederit, degustanda 
nobis sunt, ut videntibus compertum sit et explo- 
ratum, cuncta mundis munda esse **, omnemque 
Deicreaturam esse bonam,necquidquam quod cum 
gratiarum actione assumalur, rejiciendum esse : 
Sanctificatur enim per verbum Dei et orationem *?, 
Sie autem servanda est temperantie ratio, ut ali- 
mentis vilioribus,et ad vitam necessariis,quantum 
necessitas postulat, utamur, in eisque capiendis sa- 
lietatis damnum vitemus, et ab his quz ad volu- 
ptatem parata sunt, prorsus abstineamus. Ita enim 
et voluptariorum libidinem excidemus, et eos quo- 
rum conscientia cauterio notata est, certe quantum 
in nobis erit, curabimus, et nosmetipsos a suspi- 
cione utrinque liberabimus. 369 Utquid enim, in- 
quit, Libertas mea judicaturab aliena conscientia*!? 
Temperantia hominem indicat, qui una cum Christo 
mortuus sit, ac terrestria sua membra morlificarit.- 
Hanc novimus matrem ἘΣ castimoniem, sanitatis 
conciliatricem, atque impedimentorum quibus eo-- 
rum quie in Christo sunt operum fecunditas pre-- 
peditur, maxime expultricem esse; siquidem,juxta- 
Domini vocem, curee hujus seeenli, voluptates vitse, 
reliquarumque rerum cupiditates verbum suffo- 
cant?*, atque adeo infructuosum redditur, Ab hac 
etiam aufugiunt demones, cum Dominus ipse nos 
docuerit, genus illud nisi precatione et jejunio ne- 
quaquam exire"? v Viv 


! ΕἼ aul 


" I Tim.1y,2,3. * Til 1,15. *^ I Tim, rv, & S. " T Cor. x, 39, ** Matth, xini, 22. 


gulz,neque erroris Manichigorum suspecti erimus. 


(41 axes ms. ei T —À vy yox bdir Mec. 
οὔ ἀμετεωρίστως ἔχειν πρὸς Θεὸν σύ ow hanc 
novimus ddjufricem A ad Pro ; ] sobrieta- | 
tem, et ad perpetuam cum Deo conjunctionem 
servandam. 2 | la ADM 
(42) Antiqui duo libri Τοῦτο ἐν οὐδενὶ ἐξέρχεται, 





-— 
elo 


SUTDIABRR "XT 


LZ Af TUIIMLOCUEIIGP GUDCMD'NZ. 


L ᾿ῶῖπ. TLICTL CILS IDUS& i —IIDZESS—L.? 
ILLIS ΤΡ στ «1... là ono al ocemzcagsmI 7e 
GILIAQGOUNq sTOLNLUS ας τοῦτ 0.5 TlL.: iLosm prerl. 


EIMZACOLTZLI El LILS UTILI Τρ Ξ το; SIIATIB oc 


'àles 271 τῶ D:LLLSCO" π mmLOES lani 
6 “ΠΤ ΡΣ ἐπ LIiQICI τὰ ΤΊΣΙ... LIBTIOI 
Tüéwlcs (9t τῶρτ ΣΤῚΣ BIZL QIO τ ΣΣ CUMPLA :Ξ 


sz: a - jap ses vus RS 


ἘΞ ΠΣ Καὶ :" rgmg 26€ 
CM— ΔΩ Σ πὶ τ᾿: Ξ le 
“το: DBCUALLILGS ZOLAL.OLA UALGGC ἘΥΤΣΣ DLE 
ἜΣΣΩ hrtsnllLmensclcLILIL 101 “τ ELSEIu- 


2.3 τσ ZIIISLIÓT IEZLIÉISZLO ^erie 44:n 
CILLR OLOLOÉRLII πιὸ τῆι τ Ἰδὲς Gael "ἃ 


." c-r cQ uo pa P 3L 
-^59 d ndib^Ab «ὦ 


ἘΣ IDBPOL IZOISITAa. 


lu Qa aaíE ARA, 


D. WR 5.102... τὶ - I 7 Lum Bu.Aaee 


£i ΔΈ ΞΡ ὩΣ (0d: DULDOcGÜMscaOTILID ISCALIEAILS 
DLTIIDII τῷ PISTLL Eel LILLGIOLIÉ CLE ὁτα- 
SL OLLDLDTSOGZGmD. T—ALnlOQZoDi RIDADCILP 
UISLSTOG RQSTOLE In ἌΣ rtm ELnLrINLT Ὑὸ IÍ- 


- - Y* - 


'2S-DRli ΟΣ τ ΠΡ D—B-— τσ, 


WAT EA T 


ΤΣ GILELODLILILGNXLIGIT.LS)OGlDufcTLDpRÓIIFOMÉ Due 
IJüz2 £L. - D—0IIB ILOT IÉULGGITLDBLGL LOL) aMIEITUIS. 
ΡΣ ZLLLISILADLSE ΣΟ τὸ Ἐπ ἀπ LET IJ- 
ας ckL nio ΦΗΣΙ "UD LLS.G1ILD Ld. aul :ό- 


Feet -- AI2UA de AaM2S A A-aA In-iuc- - 


-———"-—— 2 infi ATA 
δι.» .x Done. p vay ined Tax - am 37 e hem pota ^ n Mala 


^7,"»ne 2 " -AAmm»- 


-— «, Ac) mado ἂν antem DS A. 


VS TRIP" 
τα :l 


fI I DROAIZAT 


ἘΣ Al IC8—i 


Lie ΤΣ τ Τα 


ΤΏ ΤΣ ΩΣ MIGLIIZIS 5. τ .22.:..... ILLILS τΣΞοῖξι- 
UI TELLIIL S EDUu Ἔ2:ο: δς,... QuNLILID4Ads ligu agn 


Sox—EUUX. ἜΣ... 
-ι- 1 τὶ Ἰσιττ Là. II. 


-— 
u-—— Ξε τ τς A AILLIBLIL.IL.2lDISlILLE τῷ - 
hd 


DAT DULI τῖῦπ in. llLcolz 2623 .:. 

UIDLL! ΔΙΌΤΙ. ILLI ILLI ἐσ ν᾽ 21:51... 
ὁ: OILCIIA. στισπιτα,» πὸ σι: ILE GLAIL τι: Ξ ἃ 
AL τ 2. τῶ». τοϑ θα Làllcigi$ ἐπὶ. TEULR TL 


wd lA. TR&LL ἢ 


nLLcCITZIC- 
τῷ EUZ τ τὰ 


- 5" 
αν" tmp 


,12.2. τῦὺὸῦυ: rEDIALILIL £L 


lI LT. ἔοι: ROIESZOL. 


2 2.722 LLLI 18 icLInsulTe 1: ΤΊΣ A 15 
VWdiWLALALIDBRTRLLTIILGSL ἊΣ δὸς RILISTÓi. Bu 
"t ATL τος. δὲ Qu τῷ, fi. 


“2Υ3:,γγχΧ τ 7) 735 
7 “5257 2.12742. 2: £22:45. 
9 LL]. LM 
$5277 7». LV» vLlLIT 
T*l7TUyILltev. 
F*y E. 
L 


ὲ 
νὰ τος τ᾿ 


iu 


a* 
᾿ 
ἮΝ 


C 


- z22. Eb 


ia 5 26.2. N.IcelIl 


V, sfph&. κ᾿ "VA 


. τοῦ 1 9τι 


£& 


£,*1 
ΞΟ OG. 
Toc oltm 0l CURELECTRIXI. 
LICRO'TLT 


— ad — 2 -- r7. 


UUILZSB US ΕΣ. οὐ ΕΘ E 
A - — -€ 


AA ned 


XI o πἀ δι: LX ILI GUB OIM ἄστ ἃ 


lIDxmc m—c..—7: αὐ T: αὖ INA il AES 
-ἢ "ἀξ Ξ-::Ξ. £x TIUCIDGL IGITNR CAELO »EN[GES. 


— &K.znz- lx οὐἷξ €* 


Ecc 
T —L221 i.» τῷ E73 


EI 
LI. 


ἔχ: 72 iia X272 — v2. C4 

TD NEG. £2: τ Tc- τὶ 3 lcxxm ΞΈΝΕ 

icxp.l C$. τίξξ. τ Xm Gc Tx oc«- Sun 
I τ πτὸἧἂ r2 T— 103 02 wm grax-H 

T3 τ ΞΞ. fzzi τ τὸ rfurz rsü 


ὩΣ :lÉl4mlc7l τοις T3 UIS o. 8. - ἀξ Ἢ 


Ii: ETX τὶ: T7IlGaZ I i nda 


3 "T. ἢ "3 t£. - - 
ZO lIUI: EB σὸν LLLI ες: πτοσξεσαι £z xzzi 
arz722 eb —IolIrul. —ri-1 ΤΊΣ ΣΌΣ, B. 


— eu 
-— e «ἰ., 


àc lacs ἔπσ- τὸ ἐΞ τὸς IfIfz.l D 
σε. Xe CR IÉIL DOR ITAMEEX (CCíl. δυσὶ 

gi ΑΞ £3. i2 E^. 
(εἰ Ap τῦῖξξῷοα ἐς Vcs& Pf» τὰ iz im 
mr) iiimp iP PCITIG KCOGADGRI ISI Ἐξ: 95 3 sati 
7 ELL- :-εςΣ- As 35. 220 Xo 


* 
T-LAZID DXISlDCl.E. e fi mz. 


- AR St 


τὸ s. Til IcíAlIQeC LlÀm .EG αὐταὶ 
enlx "c e$. DPIPTSLIPUT EXE- ET-LLDELS AX SEP ἃ 
72121; PTDj.LloOn. Rel. ταῖς &—hLlsrs am τὶ 
T:3:? i PTOL lg fLn 

4: BR:icl.ITLXILS VIT τες E3 γαναςτω, kis 
Φ 1-31 ETEOZITIIO. COISX COiD. wg-r ami 





969 


REGULJ.E FUSIUS TRACTATJE, 


910 


τοῦτο αὐτὸς ὁ Κυριος ἐν οἷς ἐδεξιοῦτο τὰ χεχμηχότα À autem declaravit Dominus ipse, cum fatigatam 


᾿πλήθη πρὸς τὸ μὴ ἐκλυθῆναι ἐν τῇ ód6, ὡς γέγρα- 
πται. Δυνάμενος γὰρ ἐπιτεῖναι τὸ θαυμώσιον (30) iv 
τῇ ἐρήμῳ τῇ ἐπινοίᾳ τῆς πολυτελείας, οὕτω λιτὴν 
xci ἀπέριττον τὴν τροφὴν αὐτοῖς παρεσχεύασιν, 
ὥστε ἄρτους μὲν χριθίνους (81) εἶναι, χαὶ ἰχθύος δὲ 
μέρος ἐπὶ τῷ ἄρτῳ. Περὶ δὲ ποτοῦ οὐδὲ ἔμνη μόνευ- 
Civ, ὡς αὐτοφυοῦς πᾶσι γχαὶ ἀρχοῦντος ταῖς χρείαις 
τοῦ ὕδατος προχειμένου" πλὴν εἰ μὴ τινι (52) δι᾽ αῤ- 
ῥωστίαν βλαδερὸν εἴη τὸ τοιοῦτον ποτὸν, ὡς παραι- 
τητέον χατὰ τὴν συμβουλὴν Παύλου τὴν πρὸς Τιμό- 
ϑιον. Καὶ πάντα δὲ ὅτα προφανῆ τὴν βλάβην ἔχει 
παραιτητέα, ᾿Αναχύλουθον γὰρ διὰ μὲν τὴν σύστασιν 
τοῦ σώματος τὰς τροφὰς αἰρεῖσθαι, di αὐτῶν δὲ πώ. 
λὲν τῶν τροφῶν προσπηλεμεῖν τῷ σώματι, χαὶ ἐμ- 


ποδίξειν αὐτῷ πρὸς τὴν τῆς ἐντολῆς ὑπηρεσίαν, Τὸ p 


αὐτὸ δὲ τοῦτο xxi ὑπόδειγμα vui» ἐστι τοῦ τὴν ψυ- 
χὴν ἡμῶν ἐθίζειν φεύγειν τὰ βλαδερὰ, κἂν ἡδονὴν 
ἔχῃ (83). Χρὴ μέντοι ἐκ παντὸς τρόπου τὸ εὐπορι- 
στότερον προτιμᾶν, ὥστε μὴ προφάσει ἐγχρατείας 
περιεργάξεσθαι ἡμᾶς τὰ τιμιώτερα, καὶ πολυδώπανα 
παραρτύοντας διὰ τῶν πολυτιμήτων ἡδυσμάτων τὰ 
βρώματα' ἀλλὰ τὸ ἐν ἐχάστη χώρᾳ εὔληπτον καὶ 
εὐτελὲς καὶ τοῖς πολλοῖς εἰς χρῆσίν ἕτοιμον (4, τοῦτο 
αἱρεῖσθαι, τῶν ἐπεισώχτω, μόνοις τοῖς ἀναγχαιοτέ- 
τοις πρὸς τὴν ξωὴν χεχρημένους" οἷον ἐλαίῳ, καὶ 
τοῖς τοιούτοις, χαὶ εἴ τι πρὸς τὴν ἀναγχαίαν τῶν 
ἀσθενούντων παραμυθίαν ἐπιτήδειον, καὶ τοῦτο ἐὰν 
ὑπάρχῃ ἄνευ πολυπραγμοσύνης καὶ θορύδων χαὶ πε- 
ρισπασμῶν περιγενέσθαι (55). 

EPOTIIZIS K. 

Τίς à τρόπος τῆς ἐν βρώμασι δεξιώσεως, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 


4. Ἡ κενοδοξία, x«i ἡ ἀνθρωπαρέσχεια, καὶ τὸ 
πρὸς ἐπίδειξίν τι ποιεῖν, ὅλως ἐπὶ παντὸς πράγματος 
Χριστιανοῖς ἀπηγόρενται' ὅπου γε καὶ αὐτὴν τὴν 
ἐντολὴν ὁ πρὸς τὸ θεαθῆναι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων χαὶ 
δοξασθῆναι ποιῶν τὸν ἐπ᾿ αὐτῇ μισθὸν ἀπόλλυσι. 
Toi; δὲ πᾶν εἶδος ταπεινώσεως διὰ τὴν ἐντολὴν τοῦ 
Κυρίου καταδεξαμένοις μεῦ' ὑπερδολῆς φευχτέος (56) 
πᾶς κενοδοξίας τρόπος. ᾿Επεὶ δὲ τοὺς ἔξωθεν ὁρῶμεν 
τὸ ταπεινὸν τῆς πενίας αἰσχυνομένους, καὶ ἐπιτη- 
δϑεύοντας πᾶσαν ἀφθονίαν βρωμάτων χαὶ πολυτέλειαν 
ὅταν τινὰ τῶν ξένων δέχωνται, φοβοῦμαι μὴ καὶ 
ἡμῶν (57) κατὰ τὸ λανθάνον τὸ αὐτὸ πάθος ἅψηται, 
χαὶ ἐλεγχθῶμεν ἐπαισιχυνόμενοι τὴν ὑπό Χριστοῦ 
μαχαριξομένην πτωχείαν, "Ὥσπερ οὖν σκεύη ἀργυρᾶ, 


"6 Matth. xv, 32. "' Joan. v1, 9. "51 Tim. v, 23, 


μῶλοι ἀπεριεργότερον Liber Voss. ὅτε " 
κολώτερον" Paulo 
arci e. Ib. pro 6 legitur θαὺ 

( In Colb. pro θαυμάσιον tur θαῦμα, 

(54) Antiqui duo lihri cae γοββιῶστε ὦ € ς χατὰ 
μὲν τὸν ᾿Ιωζννην χριθίνους, Statim codex"Colb. ἐπὶ 
τῶν ἀρτῶων, 

(52) Editi πλὴν μή τινι, ΑἹ mss, tres preter 
Genet. ut in contextu.Mox mss.nonnulli à παραι- 
τητέον. 

(33) Editio Basil. pariter ac Paris. ἡδονὴν ἔχει, 

PATROL. GR. XXXI. 


OtTO εὖ- 
st. Reg. primus Δηλοῖ δὲ xai o 


» 


multitadinem, ne in via deficeret, epulo excepit, 
vti scriptum est **. Etenim cum excogitando appa- 
ratu aliquo sumptuoso posset in deserlo miracu- 
lum augere, adeo tenuem ac simplicem cibum eis 
paravit, ut et panes hordeacei essent, et pars pi- 
scis adhiberetur ad panem ", De potu autem ne 
mentionem quidem fecit, quod aqua quie sponte 
nature scaturit, necessitatique sufficit, in promptu 
sit omnibus; nisi tamen ejusmodi potus cuipiam 
noceret ob infirmitatem, sie ut ex Pauli ad Timo- 
theum consilio rejici deberet **. Imo vero omnia 
quee manifesto nocent, rejicienda sunt. Neque enim 
parestescascorporis conservandi causa assumere, 
ac rursus per ipsas escas inferre bellum corpori, 
eique ad mandatum conficiendum impedimento 
esse, Atque hocidem nobis exemplo est, ut ad ea 
quee nocent fugienda, licet grata sint et jucunda, 
animum nosirum assuefaciamus, Quod igitur fa- 
cilius paratur, prorsus est anteponendum, ut ne 
continentiz prietextu cariora ac sumptuosiora an- 
xie inquiramus, et magno partis condimentis 
edulia apparemus: sed quod in unaquaque regio- 
ne nullo negotio haberi potest, et vile est, et quo 
vulgus facile utitur, deligamus, ita ut ex quisilis 
alimentis utamur iis solis que ad vitam sunt 
maxime necessaria, uti oleo, et aliis ejusmodi, et 
si quid ad necessarium rmgrotantium levamen ido- 
neum sit, idque si citra sollicitudinem tumultum- 
que et negotium comparare liceat. 
INTERROGATIO XX. 
Quae ratio tenenda sit in cibis, cum excipiuntur 
hospites. 
RESPONSIO. 

1. Vana gloria, studium placendi hominibus, 
et qualibet res ad ostentationem gesta, prorsus in 
omni negotio Christianis interdicla sunt: quan- 
doquidem qui et ipsum mandatum ideo perficit, ut 
spectetur ab hominibus, et gloria afficiatur, mer- 
cedem ob ipsum sperandam amittit. Itaque iis qui 
omnem humilitatis speciem propler Domini pree- 
ceptum amplexi sunt, fugiendus admodum est om- 
nis vani glorie modus. Quoniam autem videmus 
mundanos homines, qui cum pudore ferant pau- 
pertatis humilitatem, et ubi aliquis ipsis susci- 


p piendus est hospes, omnem ciborum copiam ac 


magnificentiam studiosius apparent, timeo ne nos 
quoque clanculum eidem 364 vitio amus ob- 


Kditio Ven. et mss. plerique omnes ἔχῃ. Rursus 
editiones Basil. et Paris. περιεργάξεσθαι ὑμᾶς, Editio 
Ven. et mss, non pauci ἡμᾶς, 

(54) Reg. primus et Voss. et Colb. εὐτελὲς xoi 
πᾶσιν εἷς χρῆσιν προχείμενον, Quod omnibus ad usum 
proponitur 

056] Reg. primus et Voss. περιγίνεσθαι, 

56) In codice Voss. pro φευχτέος legitur φευ- 
χταῖος, Mox Heg. primus τοὺς ἔξω, Nec ita multo 
post. codex Colb, πενίας ἐπαισχυνομένους, 

(57) Unus ms. μὴ καὶ ὑμῶν, 


31 


971 


δ, ΒΑΘ MAGNI 


972 


norii, atque de paupertate, quee ἃ Christo beata ἃ ἢ χαταπετάσματα mipurópgupa, à στρωμνὴν μα- 


predicata est ?*, erubescere deprehendamur. Que- 
madmodum igitur vasa argentea, aut vela pur- 
purea, aut stratum molle, aut vestimenta pelluci- 
da extrinsecus comparare nobis non convenit: sic 
fuerit indecorum excogitare epulas a nostra vi- 
vendi ratione multum abhorrentes. Nam circum- 
cursare nos, ac investigare ea qua non ad neces- 
sarium usum requiruntur, sed que ad miseram 
voluptatem et ad inanem exitiosamque gloriam 
adinventa fuerunt, non turpe modo, et a scopo 
nobis proposito alienum, sed detrimentum etiam 
affert non leve, cum scilicet qui in deljciis vivunt, 
et ventris voluptatibus metiuntur beatitudinem, 
nos quoque eisdeui curis quibus ipsi cum admira- 
tione et stupore incumbunt, distentos vident. Et- 
enim si male sunt delicie, et fugiende, nunquam 
eas amplecti debemus. Nihil enim eorum qua re- 
probatasunt, potest ullo temporeopportunum esse. 
Qui laute et delicate vivunt, prestantissimisque 
illinuntur unguentis,et vinum percolatum bibunt, 
eos incusat Scriptura ". Et ob delicias vidua, que 
viva erat, dicitur mortua?*. Dives ob hujus vite 
delicias privatus est paradiso*. Quid igitur nobis 
cum apparatibus sumptuosis ? Accessit hospes ali- 
quis? Si frater sit, et idem vile institutum sequa- 


λαχὴν, ὃ ἐπιθλήματα διαφανῇᾷ συμπορίξεσθαι ἔξωθεν 
οὐχ εὐπρεπὲς ἡμῖν’ οὕτως οὐδὲ βρώματα (58) πε- 
βιυοεῖν παρὰ πολὺ τὸς ἡμετέρας διαίτης ἐξηλλα- 
μένα. Τὸ γὰρ πιριτρέχειν ἡμᾶς διερευνωμένους τὰ 
μὴ πρὸς τὸ ἀναγκαῖον τῆς χρείας (59) ἐπιξητούωενα, 
ἀλλὰ πρὸς τὴν ἀθλίαν ἡδονὴν xai ὀλεθρίαν χενοδοξίαν 
περινενοημένα, οὐ μονον αἰσχρὸν χαὶ ἀσύμφωνον τῷ 
προχειμένῳ ἡμῖν σχοπῷ, ἀλλὰ xai βλάδην ἔχον οὐ 
τὴν τυχοῦσαν, ὅταν οἱ τρυφῶντες, x«i ταῖς ὕ δοναῖς 
τῆς γαστρὸς τὴν μαχαριότητα ὁριζόμενοι, περὶ τὰς 
αὐτὰς φροντίδας ὁρῶσι χαὶ ἡμᾶς στρεφομένοῦς, περὶ 
ἃς ἐχεῖνοι ἑπτόηνται. Ei γὰρ πονηρὸν ἡ τρυφὴ χαὶ 
φευχτὸν (60), οὐδέποτε ἡμῖν αἱρετή. Οὐδὲν γὰρ τῶν 
χατεγνωσμένων δύναται εἶναι πρὸς χαιρὸν ἐπιτή- 

B δειον, Οἱ σπαταλῶντες, χαὶ τὰ πρῶτα μύρα χριόμε- 
wot, xai τὸν διυλισμένον οἶνον πίνοντες, χατηγοροῦν- 
ται ὑπὸ τῆς Γραφῆς. Καὶ διὰ τὴν σπατάλην ἡ xoa, 
ζῶσα, τεθνηχέναι λέγεται. Ὃ πλούσιος ἀπεστεούθῃ 
τοῦ παραδείσου διὰ τὴν ἐνταῦθα τονφψήν. Τί οὖν ὑἡμὲν 
καὶ ταῖς πολυτελείαις ; ᾿Επεδήμησέ τις τῶν ξένων ; 
Ei μὲν ἀδιαφὸς, x«i τὸν αὐτὸν σχοπὸν ἔχων τοῦ βίου, 
τὴν οἰχείαν τράπεζαν ἐπιγνώσεται. Δ γὰρ χατέλιπεν 
οἴχοι, ταῦτα εὑρήσει παρ᾽ ἡμῖν. ᾿Αλλὰ χκέχμηχεν ἐκ 
τῆς ὁδοιπορίας ; Τοσοῦτον αὐτῷ προστίθεμεν (61), 
ὅσον τὸν χόπον παραμυθήσασθαι, 


tur, suam ipsius mensam agnoscet. Quz enim reliquit domi, ea inventurus est apud nos. At fatigatus 
est ex itinere? Tantum afferimus levamenti, quantum requiritur ad lassitudinem sublevandai. 


2. Advenit alius seculo huic addictus? Ex factis C 


discat quie ei sermo non persuasit, et frugalitatis 
in escis servandae formam et exemplar accipiat. 
Maneant in ipso monumenta mense Christianorum 
et ejus paupertatis, qu& Christi causa citra vere- 
cundiam perferenda est. Quodsi his ille minime 
commovebitur, ac potius deridebit, rursus nobis 
non exhibiturus est molestiam. Nos autem, cum 
divites quosdam videmus, qui deliciarum usum 
ponunt in precipuis bonis, eorum vicem valde 
dolemus, quod vita omni in vanitate insumpta, et 
voluptatibus suis pro Deo habitis, nescientes in vita 
hac recipiunt bonorum partem, ac per presentes 
delicias in paratum ignem precipitantur, et in 
illius ardorem : imo siquando sese nobis obtulerit 


occasio, ne ipsis quidem hiec dicere dubitemus, ἢ 


Quod si futurum est, ut ipsi quoque simus eorum- 
dem rei, et quoad licet nobis, inquiramus etiam ea 
que pertinent ad voluptatem, etipsa ad ostentatio- 
nem apparemus, vereor ne que destruimus, ea 
edificare videamur, etper que ceeteros judicamus, 


99 Matth. v,3. ! Amos vi, 6. ? I Tim. v, 6. 


(88) Codex Colb. οὔτε δὲ βρώματα. 


(59) Reg. primus et Voss. ἀναγχαῖον τῆς χρήσεως. 
Mox duo mss. πρὸς τὴν ὀλεθρίαν ἡδονὴν xai βλαδερὰν 


χενοδοξίαν. 

(60) Reg. primus x«t φευχτέον. Codex Voss. φεν- 
Χταιον. 

(61) Antiqure editiones et Reg. secundus τοσοῦ- 
τον αὑτὸν προτίθεμεν. Alii tres mss. τοσοῦτον αὐτῶ 
“οοστιηειλξ), 


2. ἼΛλλος ἐλήλυθεν ἐκ τοῦ ἔξωθεν βίον ; Μιαθέτω 
διὰ τῶν ἐργων, ὅσα ὁ λόγος αὐτὸν οὐχ ἔπεισε, καὶ 
λαῤδέτω τύπον xxi ὑπογραμμὸν τῆς ἐν τοοφαῖς αὐ- 
ταρχείας. ᾿Εναπομεινάτω αὐτῷ ὑπομνήματα (62) 
Χριστιανῶν τοαπέξης, χαὶ ἀνεπαισχύντου διὰ Xot- 
στὸν πτωχείας. Ei δὲ οὐ προσέξει, ἀλλὰ χαταγελάσει, 
δεύτερον ἡμῖν οὐχ ἐνοχλήσει. Ἡμεῖς δὲ, ὅταν τιγὰς 
τῶν πλουσίων ἴδωμεν, οἱ τὴν ἀπόλανσιν τῶν ἡδέων 
ἐν τοῖς πρώτοις τῶν ἀγαθῶν τίθενται (62), μέγα 
στενάξομεν ἐπ᾽ αὐτοῖς, ὅτι τῇ ματαιότητι πάντα τὸν 
βίον προσαναλίσχοντες, xal θεοποιήσαντες ἑαντῶν 
τὰς ἡδονὰς, ἐν τῇ ζωῇ ταύτῃ τῶν ἀγαθῶν τὸ μέρος 
ἀπολαμθάνοντες οὐχ αἰσθάνονται, διὰ τῆς irai 
τρυφῆς, ἐφ᾽ ἴτοιμον τὸ πὺρ xal τὸν tv αὐτῷ χαύ- 
σωνὰα πορευόμενοι, Κἂν χαιροῦ ποτε τύχωμεν, OUOÉ 
πρὸς (01) αὐτοὺς ἐκείνους ταῦτα διεξελθεῖν ὀχνοῦ- 
μὲν. Εἰ δὲ μέλλοιμεν καὶ αὐτοὶ τοῖς αὐτοῖς ἐνέξεσθαι, 
χαὶ, κατα τὴν ὑπάρχουσαν ὃμῖν δύναμιν, xai τὸ 
πρὸς ἡδονὴν ἐπιζητεῖν, xal πρὸς ἐπίδειξιν παρα- 
σχευάζεσθαι, φοδοῦμαι, μὴ ἃ κχαταλύομεν, ταῦτα 
φανῶμεν οἰχοδομοῦντες, xal dU ὧν ἑτέρους χρίνο- 


8 Luc. ΧΥΙ, 22. 


(62) Reg. primus ὑπόμνημα. Mox idem ms. cum 
Colb. οὐ ποοσέξει. Alii duo mss. et editi προσέχει- 

(63) Codex Colb. ἐπιτέθενται. Mox Reg. primus 
To» βίον προσχναλώσαντες. | 
(64) Reg. primuset Voss. μηδὲ πρός. Codex Colb. 
pro μηδέ habet μή. Aliquanto post liber Voss. et 
Colb. διεξελθεῖν ἀποχνήσωμεν. Reg. primus &mo- 
χνοῦμεν. 


913 


μεν, ἑαυτοὺς χαταχρίνωμεν, ἐσχυηματισμένως (05) τῷ Α 
βίῳ κεχρημένοι, καὶ ἄλλοτε ἄλλως μεταμορφούμενοι, 
εἰ μὴ dpa καὶ τὰς ἐσθῆτας ἡμῶν διαμείψωμεν, ὅταν 
τοῖς ὑπερηφάνοις περιτυγχάνωμεν. ki δὲ τοῦτο αἱ» 
σχρὸν, πολλῷ αἰσχρότερον (06) διὰ τοὺς τρνφῶντας 
τὴν τράώπεξαν ἡμῶν μετασχευάξεσθαι, Μονότροπὸς 
ἐστιν ὁ τοῦ Χριστιανοῦ βίος, ἕνα σχοπὸν ἔχων, τὴν 
δόξαν τοῦ Θεοῦ. Εἴτε γὰρ ἐσθέετε, εἴτε πίνετε, εἴτε 
τι ποιεῖτε, πάντα εἰς δόξαν Θεοῦ ποιεῖτε, φησὶν ὁ ἐν 
χριστῷ λαϊῶν Παῦλος. Πολύτροπος δὲ xci ποιχέλος 
0 τῶν ἔξωθεν βίος, ἄλλοτε ἄλλως πρὸς τὴν ἀρέσκειαν 
τῶν ἐντυγχανόντων μεταπλασσόμενος (01). 


|i 


3. Ὥστε xai co, πλήθει βρωμάτων χαὶ περιεργία ἡ 
πρὸς ἡδονὴν μετασχενάζων τοῦ ἀδ ξλφοῦ σὸν τὴν Tp 
πεξαν, χατηγορεῖς αὐτοῦ φιληδονίαν, καὶ καταχέεις 
αὐτοῦ γαστριμαρηίας. ὀνείδη δι ὧν παρασχενάξη, 
ἐλέγχων αὐτοῦ τὴν περὶ ταῦτα ἡθυπάθειαν, Ἢ οὐχὶ 
πολλάκις, τὸ εἶδος x«i τὸν τρύπον τῆς παρασχενῆς 
θεωρήσαντες, ἑστοχάσμεῦα τοῦ προσδοχωμένον, ὅστις 
ἐστὶν, à ὅπερ ἐστίν ; Οὐχ ἐπήόνεσε τὴν Μώρθαν εἰς 
πολλὴν διακονίαν περισπωμένην (08) ὃ Κύριος’ DV 
Μεριμνᾶς, χαὶ Tupbafv, φησὶ, περὶ πολλὰ * δλέγων 
δὲ ἔστι χρεία, ἢ ἑνὸς - ὀλίγων μὲν, δηλονότι. τῶν 
πρὸς παρασχευὴν, ἑνὸς δὲ τοῦ σχοποῦ, ὥστε᾽ τὴν 
χρείαν ἐχπληρωθῆναι" Αὐτὸς δὲ ὁ Κύριος ὁποίαν 
παρέθηκε τοῖς πενταχισχιλίοις τροφὴν οὐχ ἀγνρεῖς, 
H δὲ εὐχὴ τὸν Ἰακὼβ πρὸς τὸν Θεὸν  ᾿Ἐὰν δῷς 
μοι, φησὶν, ἄρτον φαγεῖν, χαὶ ἱμάτιον περιδαλέ- 


REGULJE FUSIUS TRACTAT.E. 


974 
nosmetipsos condemnemus, qui simulate vita 
ulamur, modo in hane, modo in illam formam 
mutali, nisi forle immutemus eliam vestimenta 
nostra tum, eum in viros claros et superbos 
365 inciderimus. Quod si id turpe est, longe 
turpius est mensam nostram ob delicatos com- 
mutare. .£quabilis et constans est Christiani vita, 
et unicum scopum habet, Dei gloriam. Sive enim 
manducalis, sive bibitis, sive quid facitis, omnia 
in gloriam Dei facite, ait Paulus qui in Christo 
loquebatur*. At vero multiformis et varia est 
hominum mundanorum. vivendi ratio, quie scili- 
cet aliis atque aliis modis ad conciliandam acce- 
denlium gratiam transfornietur. 

3. Quare tu quoque si copia ciborum atque 


B lautilia fratri voluptatem afferre volens, mensam 


luam immutas, ejus accusas erga voluptatem stu- 
dium, atque per ea que instruis, ipsius exprobras 
gulam, cum lamen ejusdem circa heec voluptatem 
redarguas. Annon scepenumero, genere el modo 
apparatus consideratis, conjectavimus quis sit qui 
exspectelur, aut. quid sit? Nequaquam Dominus 
laudavit Martham in multiplex ministerium distra- 
ctam : sed, Sollicita:es, inquit, et turbaris circa 
multa?; atqui paucis, vel uno opus est: paucis 
quidem, quanlum scilicet ad apparalum; uno 
vero, nempe fine ipso, ut videlicet necessitati fiat 
satis, Quale autem alimentum Dominus ipse mil- 
libus quinque apposueril, haud ignoras. Volum 
aulem Jacobi ad Deum hoc est ; δὲ dederis miAi, 


σθαι, οὐχ, 'Ekw τρυφὴν δῷς μοι χαὶ mo)vrÓsu», (inquil, panem ad comedendum, et vestimentum ad 


Ti di ὁ σοφώτατος Σολομών ; Πλοῦτον δὲ καὶ mi- 
νίαν, φησί, μή μοι δῷς" σύνταξον δὲ μοι τὰ 
δέοντα, καὶ (69) αὐτάρκη, ἵνα μὴ πλησθέϊις Ψεν- 
ϑὴς γένωμαι, καὶ εἴπω Τίς μὲ ὁρᾷ; ἢ πενόμενος 
χλέψω, καὶ ὀμόσω τὸ ὄνομα τὸν Θέου μὸν" πλου- 
τὸν μὲν εἶναι τὴν πλησμονὴν ὁριζόμενος, πενίαν δὲ 
τὴν παντελῆ ἀπορίαν τῶν πρὸς τὸ ζῇν ἀναγχᾳίων " 
διὰ δὲ τῆς αὐταρχείας (70) τὸ ἀνενδεὲς ὁμον καὶ 
ἀπέριττον τῶν πρὸς τὴν χρείαν δηλῶν, Αὐτώρχεια δὲ 
ἄλλη ἄλλῳ κατά τε τὴν τὸν σώματος ἔξιν καὶ τὴν 
πρὸς τὸ προχείμενον χρείαν. Τῷ μὲν γὰρ πλείονος 
τροφῆς χαὶ ἰσχυροτέρας χρεία διὰ τὸν xmov, τῷ δὲ 
λεπτοτέρας xai χουφοτέρας, χαὶ χαταλλήλον τὰ πάντα 
διὰ τὴν ἀσθένειαν " χοινῇ δὲ πᾶσιν εὐτελεστέρας καὶ 
εὐποριστοτέρας, Ἔν παντὶ μέντοι τὸ ἐπιμελὲς xut ἢ 
τὸ εὐτράπεξζον (T4) ἀναγκαῖον, μηδαμοῦ τοὺς ὅρους 


induendum * ;: non dixit, Si dederis mihi delicias 
el sumptuosum apparatum, Quid vero sapientis- 
simus Salomon ? Divitias et paupertatem, inquit, 
ne dederis mihi : sed constitue mihi necessaria, et 
sufficientia, ut ne satiatus mendaz fiam,et dicam ; 
Quis me videt ? aut pauper furer, et jurem nomen 
Dei mei? : ita eslimans, divilias quidem saltielta- 
lem esse, pauperlatem vero penuriam integram 
esse rerum ad vitam necessariarum; per ea autem 
quie sufficiunt, statum quemdam nec indigentem, 
nee rerum ad usum requisitarum copia abundan- 
tem indicavit. Porro aliud alii sufficit pro corporis 
habitudine, et pro necessitate instante. Huic enim 
opus esl alimento uberiore ae validiore propter 
laborem ; illi vero, tenuiore levioreque, et in om- 
nibus congruente, propter infirmitatem : sed gene- 


4 Cor. X, 31. 5 Luc. X, 41, 42. ὃ Gen. XXVIII, 20. T Prov. XXX, 8, 9. " " 


(68) Editio Basil. eque aoc Paris. χρίνομεν, χρι- 
νόμενοιὲ σχηματισμένως, male. Editio Ven. χρίνομεν 
ἐσχημ. Regii primus et terlius ut in contextu. 
Subinde codex Colb. ἄλλως τῷ βίῳ μεταμορ. 

(06) zr due libri πολλῷ αἴσχιον, 
7.) Reg. primus χανόντων μεταλλασδόμενος, 
[o] leg. primus et Voss. et Colb. εἰς ec πι- 
ρισπωμένην. Auctor, quieunque ille fuit, qui hac 
scripsil, ita in suis Bibliis legisse videtur ὀλίγων 
δὲ ἐστι χρεία, ἢ ivóc: quod permirum videri debet, 
cum. nusquam ejus scripturis, quod sciam, ve- 
stgium ullum exstet, Eadem leguntur pag. 203. 


! τα ἢ 
nota ὁ. (col. 759, nota 84) Mox codex Voss. et 
primus πρὸς πᾶσαν παρασχευήν, m 

(69) Voculam καί ex antiquis duobus libris addi- 


dimus. 

Vo) Il'ud, διὰ δὲ τῆς, ele., sic intelligas velim : 
Salomon his verbis neque inopiam significat ne- 
que rerum necessariarum copiam; sed statum 

uemdam, qui inter egestatem et copiam medius 
sit, oslendit. Ibidem duo mss. x«r4 τε τὴν τοῦ, Editi 
κατὰ τήν. | 

(71) Editi καὶ εὐτράπεξον, At mss, duo καὶ τὸ, 


975 


S. BASILII MAGNI 


976 


ralim opus est omnibus viliore et paratu faci- À ἡμῶν τῆς χοιείας ὑπερδαινόντων * ἀλλὰ τοῦτο ἔστι» 


liore. Attamen cura etquedaim mense decentia 
necessaria est in omnibus, sed ita tamen, ut extra 
preescriptos nobis necessitatis terminos nunquam 
egrediamur ; imo vero hospitalitatis is finis sit, ut 
spectetur quod necessitas cujusque accedentium 
postulat. Ait enim : Veluti utentes mundo hoc, et 
non abutentes*. Abusus autem sumptus est ultra 
necessitatem. Non sunt nobis pecuniae? Nec sint. 
Non sunt referta nostra horrea ? Quid tum? Vivi- 
mus enim in diem, et in labore positus nobis est 
victus. Cur igitur escam a Deo esurientibus datam 


τῆς δεξιώσεως πίρας, τὸ παρὰ τῆς ἐχάστου χοείας 
τῶν ἐπιδημούντων ἐπιζητούμενον. Ὥς χοώμενοι γὰρ, 
φησὶ, τῷ χόσμῳ τούτῳ, χαὶ μὴ παραχρώμενοι (79). 
Παράχρησις δέ ἐστιν ἡ ὑπὶρ τὴν χρείαν δαπάνη. 
Οὐχ ἔχομεν χρήματα; μηδὲ ἔχοιμεν. Οὐ γέμουσιν 
ἡμῶν αἱ ἀποθῆχαι; 'Epüutpoc γὰρ (73) ἡμῖν ἡ roo- 
φή" διὰ χειρῶν ὁ βίος. Ti οὖν τὴν δεδομένην παρὰ 
Θεοῦ τροφὴν τοῖς πεινῶσιν εἰς ἡδονὰς τρνφώντων 
παραναλίσχομεν ; 
τούτοις 


αἀμφοτέοωθεν ἀμαρταάνοντες, xxi 
τὰς ἐ 


ἐχ τῆς ἐνδείας θλίψεις, 
χαχείνοις τὰς βλάδας τὰς ἐκ τοῦ χόρου. 


ἐπιτείνοντες 


ad delicatorum voluptatem insuminus? in quo peccamus utrinque, cum et illis egestatis angustias, 


et his satietatis incommoda augeamus. 
366 INTERROGATIO XXI. 

Quomodo oporteat se gerere inter sedendum et ac- 
cumbendum in tempore prandii aut canoe. 
RESPONSIO. 

Quandoquidem Domini nos ubique ad humilita- 
tem assuefacientis preceptum est, ut et in prandiis 
accumbentes postremum locum occupemus 5, ne- 
cesse est ei, qui omnia juxta mandatum peragere 
studet, ne hoc quidem preceptum negligere. 
Quamobrem si mundani aliqui nobiscum accum- 
bant, fieri nos eis in hac etiam parte exemplum 
par est, ut non extollantur, neque primam sedem 
perquirant. Cum autem omnes pari consilio in 
unum coeant, ut videlicet quavis occasione alí- 
quod sus humilitatis specimen dent, locum qui- 
dem ultimum ex Domini mandato occupare uni- 
cuique convenit : sed tamen si ad eum tenendum 
contentiosus fieret impulsus, ejusmodi agendi ratio 
improbanda esset, tanquam quee avertat ordinem, 
tumultumque afferat. Preterea si alter alteri cede- 
re nolumus, atque de hoc pugnamus, ita iis qui de 
principe loco certant, similes efficiemur. Quare et 
hic quoque prudenter cognoscentes curantesque 
quod nobis decorum fuerit, accubationis ordinem 
permittere debemus excipientis arbitrio, quemad- 
modum submonuit et Dominus, cum dixit perti- 
nere ad patremfamilias harumce rerum disposi- 
tionern 19, Sic enim et nos invicem perferemus in 
dilectione, honeste omnia et secundum ordinem 
facientes : et illud demonstrabimus, nos non ad 


EPOTHSIZ KA. 

Πῶς δεῖ περὶ τὰς καθέδρας xai τὰς χαταχλίσεις ἐν τῷ 
χαιρῷ τῶν ἀρίστων ἣ δείπνων ἔχειν (74). 
ΑἸΟΚΡΙΣΙΣ. 

Ἐπειδὴ πρόσταγμα ἔστι Κυρίου πανταχοῦ πρὸς 
τὴν ταπείνωσιν ἐθέζοντος ἡμᾶς τὸ x«l ἐν τοῖς ἀοὶ- 
στοις χαταχλινομένους τὸν ἔσχατον τόπον προχατα- 
λαμδάνειν, ἀνάγχη τὸν πάντα xxr! ἐντολὴν ποιεῖν 
ἐσπουδαχότα μηδὲ τοῦτο παρορᾷν τὸ πρόσταγμα. Av 
μὲν οὖν χοσμιχοί τινες ἡμῖν συγχαταχλίνωνται (13), 
ὑπόδειγμα αὐτοῖς πρὸς τὸ μὴ ὑπεραίρεσθαι, μηδὲ 
τὸ φιλόπρωτον ἐπιζητεῖν, xai dz τούτου τοῦ μέρους 
γίνεσθαι ἡμᾶς προσήχει. Ὅπου δὲ πάντες χατὰ τὸν 
ἴσον σχοπὸν συνέρχονται, ὥστε ἕν παντὶ χαιρῷ τὴν 
ϑοχιμὴν τῆς ταπεινοφροσύνης ἑαυτῶν διδόναι (70), τὸ 
C μὲν προχαταλαμὔανειν τὸν ἔσχατον τόπον χατὰ τὴν 
ἐντολὴν τοῦ Kuptou ἐχάστῳ ἐπιβάλλον " τὸ js μὴν 
πάλιν φιλονείκως περὶ τοῦτον συνωθεῖσθαι ἀδόχιμον, 
ὡς ἀναιρετιχὸν τῆς εὐταξίας xal θορύδον αἴτιον. 
Καὶ τό πρὸς ἀλλήλους δὲ ἀνενδότως ἔχειν, xci ἢ 
πεοὶ τούτου μάχῃ, ὁμοίους ἡμᾶς ποιῆσει τοῖς περὶ 
πρωτείων φιλονειχοῦσι, Διόπερ xoà χαὶ ἐνταῦθα, τὸ 
πρέπον $ui» πιοιεσχεμμένως γνωρίξοντας xxi σπου- 
δάξοντα:, ἐπιτρέπειν τῷ ὑποδεχομίνῳ xxi τὴν τῆς 
χαταχλίσεως τάξιν χαθὰ xoi ὁ Κύριος ὑπέθοτον, τῷ 
οἰκοδεσπότῃ προσήχειν εἰπὼν τὴν πεοὶ τούτων δια- 
ταγήν. Οὕτω γὸρ xai ἀνεξόμεθα ἀλλήγων ἐν ἀγάπῃ, 
πάντα εὐσχημόνως x«i xar& τάξι» ποιοῦντες " χαὶ 
οὐ πρὸς ἔνδειξιν τῶν πολλῶν, οὔτε δημοχοπιχῶς (77) 
τὴν ταπεινοφροσύνην ἐπιτηδεύειν διὰ τῆς ἀνινδότου 


faciendam coram multis ostentationem, neque ad D καὶ σφοδρᾶς ἀντιλογίας δείξομεν * μᾶλλον δὲ διὰ τῆς 


popularem gratiam demerendam humilitatem sec- 
tari, ex obstinata, ac vehementi contentione : quin 
potuis obtemperando exercebimus humilitatem. 
Altercaii enim majus est superbie indicium, quam 


primam sedem inter accumbendum tenere, cum 


jussi eam acceperimus. 
81 Cor. vit, 3l. 19. ibid. 


(72) Regii duo mss. cum Colb. μὴ χαταχρώμενοι.. 
Alius ms. Kegius et editiones veteres παραχρώμε- 
νοι, et ita legi debere fatebitur qui sequentia paulo 
attentius considerarit. 

(73) Voeula 72» deest in Colb. et in Reg. primo. 
15 ejus loei seasus est: Non sunt referta. horrea ὃ 
Q iil tun? quid refert? Vivimus in diem. Sufficit 


* Luc. xix, 10. 


εὐπειθείας τὸ ταπεινὸν χατορθώσομεν. Πλείων “ὰρ 
ix τῆς ἀντιλογίας ἢ τῆς ὑπερηφανίας ἔμφασις, ἢ ἐκ 
τῆς πρωτοχλισίας, ὅταν ἐχ προστάγματος αὐτὴν χα- 
ταδϑεχώμεθα, 


diei malitia sua. (Matth. vi, 34). 
(1*) Reg. primus ἀρέστων xal τῶν δείπνων. 
(15) Veteres duo libri et editi συγχαταχλίνονται. 
Alii duo mss. συγκατακχλένωνται. 
(79) Keg. primus et Colb. χαιρῷ εἰς τῆν... txu- 
τούς. VOX ἐχυτούς legitur quoque in codice Vossii. 
(17) Regii secundus et tert. et edit. veteres. 


977 
EPOTHZIX KE. 
Ti τὸ πρέπον ἔνδυμα τῷ Χριστιανῷ (18). 
AIIOKPIZIZ. 


4. Προλαδὼν 6 λόγος ταπεινοφροσύνην 
ἀναγχαίαν ἔδειξε, χαὶ τὴν λιτότητα, καὶ τὸ ἐν πᾶσιν 
εὐτελὲς, καὶ ὀλιγοδώπανον, ὡς ὀλέγας ἐκ τῶν σωμᾶ- 
τιχῶν χρειῶν τὰς ἀφορμὰς τῶν περισπασμῶν ἐγγί- 
νέσθαι ἡμῖν. ᾿Εχείνοις οὖν τοῖς σχοποῖς ἕπεσθαι χρὴ 
xai τὸν περὶ ἐνδύματος λόγον. Εἰ γὰρ πάντων προσ- 
ix ἡμᾶς (79) σπουϑδϑάξειν ἐσχάτους εἶναι, καὶ ἐν 
τούτῳ, δηλονότι, τὸ ἔσχατον προτιμότατον, Ὥσπερ 
γὰρ οἱ φιλόδοξοι χαὶ ix τῆς περιδολῆς τῶν ἐνδυμώ- 
τῶν τὴν δϑάξαν ἑαυτοῖς θηρῶνται, ἀποδλέπεσθαι καὶ 
ξηλοῦσθαι ἐπὶ τῇ πολυτελεία τῆς ἐσθῆτος φιλοτιμού- 
μένοι " οὕτω, δηλονότι, τὸν εἰς ἔσχατον αὑτοῦ τὴν 
ξωὴν (80) διὰ τῆς ταπεινώσεως χαταδαλόντα αἱρεῖ- B 
σθαι προσήχει xai ἐν τούτοις τὸ πάντων ἔσχατον, 
Ὥσπερ γὰρ ἐν τῷ δημοσίῳ δείπνῳ ἐγχαλοῦνται Κο- 
ρίνδιοι, ὡς τῇ ἑαντῶν πολυτελείᾳ καταισχύνοντες 
τοὺς μὴ ἔχοντας " οὕτω, δηλονότι, καὶ ἐν τῇ χοινῇ xoi 
πρηφανεῖ τῶν ἐνδυμάτων χρήσει ὁ ὑπὲρ τοὺς πολλοὺς 
σχηματισμὸς οἱονεὶ διὰ τῆς συγχρίσεως χαταισχύνει 
τὸν πένητα, Τοῦ δὲ ᾿Αποστόλον λέγοντος" Μὴ τὰ 
ὑψηλὰ φρονοῦντες, &AÀx τοῖς ταπεινοῖς συυ- 
απαγόμενοι, ἐξεταξέτω ἔχαστος ἑαυτὸν, à πρὸς τίνα 
ὁμοίωσις ἁρμοδιωτέρα ἐστὶ Χριστιανοῖς, τοὺς ἐν τοῖς 
βασιλείοις οἰχοῦντας, χαὶ τὰ μαλαχὰ ἠμφιεσμένους, 
ἢ ἡ πρὸς τὸν ἄγγελον xxi χήρυχα τῆς τοῦ Κνρίον 
ἐπιδημίας (81), οὗ μείξων ἐν γεννητοῖς γυναιχῶν 
οὐκ ἐγήγερται, ᾿Ιωάννην λέγω, τὸν τοῦ Δαχαρίον, οὗ 
τὸ ἔνδυμα ἦν ix τριχῶν χαμήλου. Καὶ οἱ πάλαι δὲ (j 
ἄγιοι περιῆλθον ἐν μηλωταῖς, ἐν αἰγείοις δέρμασι, 


2. Τὸν di σχοπὸν τῆς χρήσεως ὑπέβαλεν ὁ 'Amó- 
στολος, διὰ μιᾶς λέξεως εἰπών" Ἔχοντες διατροφὰς 
x«i σχεπάσωαατα, τούτοις ἀρχεσθησόμεῆα (82), 
ὡς τῆς σχέπης ἡμῶν προσδεομένων μόνης. οὐχέτι 
μέντοι xal τῆς ποικιλίας, χαὶ τοῦ ἀπ᾽ αὐτῆς χαλλω- 
πισμοῦ εἰς τὴν ἀπηγορευμινην περπερίαν ἐχπιπτόν- 
των, ἵνα μή τι χεῖρον λέγω, Ταῦτα γὰρ ὕστερον 
ἐπεισήχϑη διὰ τῆς περιέργου ματαιοτεχνίας τῷ Dim. 
Δήλη δὲ χαὶ ἡ πρώτῃ τῶν σχεπασμάτων χρῆσις, ἣν 
αὐτὸς ὁ Θεὸς (S3) τοῖς ἐπιδεηθεῖσιν ἔδωχεν, Ἐποίησε 
γὰρ αὐτοῖς, φησὶν, ὁ Θεὸς χιτῶνας δερματίνους, 
Πρὸς γὰρ τὴν τῶν ἀσχημόνων ἐπικάλνψιν ἐξήρχει ἢ 
χαὶ ἡ τοιαύτῃ τῶν χιτώνων χρῆσις. ᾿Επειδὴ δὲ καὶ 
ἕτερος σχοπὸς συνεισέρχεται (84), ὁ τοῦ θαάλπεσθαι 
διά τῶν σχεπασμάτων, ἀνάγχη ἀμφοτέρων ἔστοχα- 

!!DICor xi 33, 11 Rom. xit, 16. 
v1, 8. "1 Gen. in, 24. 
δημοχοπιχῶς, Codex Colb. διημοχοπητικῶς, Reg pri- 
Inus δημοτικῶς, Stalim codex Voss. δόξωμεν. Re- 
giiduo mss. et Colb. δόξομεν. Alius Reg. ms. et 
antiqui ediliones δείξομεν, 

(78) Ante illud, Χριστιανῷ, additus est articulus 
ex tribus codicibus.Mox editiones veteres etCom- 
bef. εὐτελὲς χαὶ ὀλιγοευ δάπανον, Alii dua mss. cum 
Meg καὶ εὐδάπανον, Reg. lerlius καὶ ὑλιγοϑάπανον, 
Tecie, 


REGULAE FUSIUS TRACTATJE. 


!* Matth, xt, 8, 41. 


978 


INTERROGATIO XXII. 
Quodnam vestimentum conveniat Christiano. 
RESPONSIO. 

1. Superius demonstratum est et humilitatem, 
et simplicitatem, et in omnibus vilitatem, et 
sumptus tenuitatem necessarias esse,ut sint nobis 
cause pauem, quibus ob corporeas necessilales 
distrahamur. Itaque eo animo hiee etiam ratio 
circa vestitum observanda est. Etenim si danda 
nobis est opera, ut omnium simus poslremi,utique 
quod etiam in hoe genere infimum fuerit, summo- 
pere est preeferendum. Quemadmodum enim viri 
glorie cupidi, sibi ipsi ex vestimentorum etiam 
amictu gloriamg67 aucupantur, quod spectari,et 
magni sstimari ob amietum splendidum et pre- 
liosum ambiant : sie videlicet qui suam ipsius vi- 
tam per humilitatem redegit ad infimam econdi- 
lionem, quod in his quoque infimum fuerit, id 
sumere debet. Ul enim in publica ccena Corinthiis 
vitio datur '!, quod sumptuoso suo apparatu eos 
qui non habebant,pudore afficerent,ita plane com- 
muni quoque el conspicuo vestimentorum usu, is 
qui vulgi consuetudinem superat ornatus, ex qua- 
dam veluti comparatione, pauperi pudorem incutit. 
tum autem Apostolus dieat : Non alta sapientes, 
sed humilibus consentientes !*, scrutetur seipsum 
quisque, utri magis similes esse Christianis con- 
veniat iisne qui in regiis aulis habitant, et molli- 
bus veslibus amicli sunt, an nuntio et prieconi 
adventus Domini, quo major inter mulierum na- 
tos non surrexit. Joannem dico Zacharie filium'!?, 
eujus indumentum erat ex pilis cameli '*, Sed et 
veleres sancli in melotis, in pellibus caprinis 
obambulabant'*, 

2.Quis autem scopus in utendo habendus sit, 
admonuit Apostolus unico verbo cum dixit: Ha- 
bentes alimenta, et quibus tegamur,his contenti 
erimus '*, lanquam solo nobis integumento opus 
sil: nec jam in vetitam varietalis et jactantic ex ea 
proficiscentis vanilatem, ne quid pejus dicam,inci- 
damus. Hiec enim deinceps ab inutilibus vanisque 
artibus introducta sunt in vilam. Atque etiam no- 
ius est primus tegumentorum usus, quem Deus 
ipse dedit indigentibus. Ait enim : Fecit ipsis Deus 
lunicas pelliceas"* Nam ad indecora legenda satis 
erat eliam ejusmodi tuniearum usus. Sed quoniam 
preterea alius concurrit scopus, ut nempe per 
indumenta foveamur, necesse fuerit animum ap- 
pelli ad utriusque rei usum, ut et membra nostra 


!^ Matth. i, 4, !? Hebr. xi, 37, 5 I Tim, 


19) Reg. primus προσῆχεν ἡμᾶς. 

80) Veteres duo libri ἑαυτοῦ τὴν £u. 

(81; Reg. primus τῆς τοῦ Χριστοῦ ἐπιδημίας, 

(82) Idem ms. τούτοις ἀοχεσθησώμεῦᾳ, 

(83) Reg. secundus et editi αὐτὸς ὁ Κύριος, Alii 
lres mss, αὐτὸς ὁ Θεός, 

(84) Editi et Reg. secundus συνέρχεται, — Alii tres 
I188, συνεισέρχεται, 


979 


aeris incommoda. Quoniam autem et in ipsis te- 
gumentis alia sunt multum utilia, alia minus, ea 
qua ad plures usus accommodari possunt, par est 
preferri, sio ut neque ledatur paupertatis ratio, 
neque alia ad ostentationem, alia ad domesticum 
usum parta habeamus, neque rursus alia vesti- 
menta sint diurna, alia nocturna : sed excogitan- 
dus est atque comparandus unus aliquis hujus- 
modi vestitus, qui ad omnia nobis sufficere possit, 
tum ad decorum ac honestum interdiu amictum, 
tum ad necessarium nootu operimentum. Ex hoo 
autem contngit, ut inter nos et cultum communem 
habeamus, et Christianus quasi peouliari quodam 
charactere vel ex ipso indumento notetur. Que 


enim ad unum et eumdem finem spectant, ea ut B 


plurimum eamdem inter se formam servant. 


J. Atque etiam in eo utilis est peculiaris hec 
amiotus ratio, quod prenuntiet unumquemque, 
80 vite secundum Deum acte professionem in 
antecessum declaret : 4188 res facit ut qui nobis- 
cum versantur, convenientes ac oongruas 308 
actiones ἃ nobis;exigant. indecorum enim et inho- 
nestum non eque in hominibus obscuris, atque 
in iis qui magna profitentur, apparet. Plebeium 
enim aut obscurum quempiam hominem infligen- 
tem plagas, aut publice accipientem, et voces 
obscenas emittentem, et in tabernis versantem, et 
alia id genus indecore peragentem, nemo facile 


S. BASILIU MAGNI 
indecora contegantur et auxilio sint adversus À σμένην εἶναι τὴν χρῆσιν, τοῦ τε (B3) πεοιστέλλειν 


980 


ἡμῶν τὰ ἀσχήμονα, xxl τοῦ ἀλεξήματα εἶναι m0; 
τὴν τῶν ἀέρων βλάδην, ᾿Επεὶ μέντοι χαὶ ἐν αὐτοῖς 
τούτοις τὰ μὲν ἔστι πολύχρηστα (86), τὰ δὲ irrova, 
ἀκόλουθον προτιμῆν ὅσα ἐπὶ πλείονας ἕλχεσθαι χρείας 
δύναται, ὥστε μηδὲν τὸν τῆς ἀχτημοσύνης παρα- 
θλάπτεσθαι λόγον" xol μὴ ἄλλα μὲν εἶναι τὰ πρὸς 
ἐπίδειξιν ἡμῖν παρεσχενασμένα, ἄλλα δὲ πρὸς τὴν 
X«T' οἶχον χρείαν: χαὶ ταῦτα πάλιν ἕτερα μὲν τὰ 
μεθημερινὰ (87), ἕτερα δὲ τὰ ἐν τῇ νυχτὶ ἐπιδλής- 
ματα" ἀλλὰ ἐπινοεῖν ἑνὸς τοιούτον τὴν χτῆσιν, ὃ 
πρὸς πάντα ἡμῖν ἐξαρχεῖν δύϑαται, πρὸς τε τὴν εὐ- 
σχήμονα μεθ᾽ ἡμέραν περιθολὴν καὶ πρὸς τὴν ἀναγ- 
καίαν ἐν τῷ νυχτί, Ἐχ δὲ τούτου σνμόθαίνει ἡμᾶς 
καὶ τῷ σχήματι χοινωνεῖν ἀλλήλοις, καὶ οἱονεὶ χαρα- 
χτῆρα τινα ἰδιάζοντα καὶ ἐκ τοῦ ἐνδύματος τῷ 
στιανῷ ἐπιχεῖσθαι. T& γὰρ πρὸς ἕνα σχοπὸν 
τείνοντα ὡς τὰ (88) πολλὰ ταντά ἐστιν ἀλλήλοις. 

3. Χρήσιμον δὲ καὶ τὸ ἐκ τῆς ἐσθῆτος ἰδίωμα προ- 
κορυττούσης ἕκαστον, χαὶ ποοδιαμαρτυρομένης τὸ 
ἐπάγγελμα τῆς χατὰ Θεὸν ζωῆς ' ὥστε ἀχόλονθον 
καὶ τὴν πρᾶξιν παρὰ τῶν συντυγχανόντων hui 
ἀπαιτεῖσθαι. Οὐ γὰρ ὁμοίως τὸ ἀπρεπὲς xol ἄσχῃη- 
μονεὲν τοῖς τυχοῦσι καὶ ἐν τοῖς μεγαλα (89) ὑπισχνον- 
μένοις διαφαίνεται. Δημότην μὲν γὰρ, ἢ τινα τῶν 
τυχόντων διδόντα πληγὰς ἢ λαμθάνοντα δημοσίᾳ, 
x«l φωνὰς ἀπρεπεῖς ἀφιέντα, χαὶ ἐν κχαπηλείοις 
διαιτώμενον, καὶ ἄλλα παραπλήσια τούτοις ἀσχη- 
μονοῦντα, οὐκ ἄν τις ῥᾳδίως οὐδὲ παρατηοήσειεν, 
ἀχόλουθα εἶναι τῇ ὅλη προαιρήσει τοῦ βέον χαταδὲε- 


Χρι- 
συν- 


attenderit,cum facta illa universo vite ipsius in- Ὁ χόμενος τὰ γινόμενα" τὸν δὲ ἐν ἐπαγγέλματι ἀχρι- 


stituto convenire intelligat : sed qui perfectum 
vitee genus profitetur, si quid vel rninimum neglexe- 
rit eorum que officii sunt,hunc omnes observant, 
ipsique id probri loco objiciunt, ac faciunt quod 
dictum est : Conversi dirumpent vos!*. Quare hae 
cultushabitusque professione,tanquam documento 
quodam a vitiis infirmiores arcentur vel inviti. Ut 
igitur in vestitu peculiaris quidam est ornatus mi- 
litis, alius senatoris, alius alterius, ex quibus ut 
plurimum conjeetantur ipsorum dignitates ; ita 
quoque Christianum habere vel in vestitu pecu- 
liare quiddam, quo traditus ab Apostolo modestus 
ornatus conservetur, par est el decorum. Qui qui- 
dem modo statuit episcopum ornatum esse de- 


bere !*, modo vero mulieres in habitu cultuque ἢ 


ornatoesse jubel*?,ita tamen,utornatus vox ex pPo» 
prio Christianismi proposito accipiatur. Hoo idem 
et decalceamentis dico, adeout quod minime ex- 


18 Matth. vi, 9. 131 Tim. itu. 2. 


(85) Veteres quatuor libri τοῦ τε. Vocula τε ab- 
erat a vulgatis. 

(86) Reg. primus εἰσι πολύχρηστα, Haud longe 
editi ὥστε μηδὲ τόν. At mss. quatuor μηδέν. 

(87) In Colb. pro μεθημερινά legitur χαθημερινα, 
Nec ita multo post editio Ven. et mss. quatuor 
χτῆσιν, o. Alis editiones antique χτῆσιν ἢ. 

(88' Voculas ὡς τά addidi ex mss. multis. Mox 
editio Ven. et mss. non pauci. xai τὸ ἐκ τῆς. Editio 
Paris. pariter ac Basil. χαὶ ἐκ τῆς. Subinde Regii 


301 Tim. 11, 9. 


θείας, κἂν τὸ τυχὸν παρίδῃ τῶν χαθηχόντων, πάντες 


ἐπιτηροῦσι, καὶ ἀντ᾽ ὀνείδους αὐτῷ προφέρουσι (90), 
ποιοῦντες τὸ εἰρημένον ὅτι, Στραφέντες ῥέξουσεν 
ὑμᾶς. Ὥστε οἱονεὶ παιϑαγωγία τίς ἐστε τοῖς ἀσῦε- 
νεστέροις, πρὸς τὸ χαὶ ἄκοντας αὐτοὺς ἀπὸ τῶν φαύ- 
λων εἴργεσθαι, & dik τοῦ σχήματος ἐπαγγελία (91), 
ως οὖν ἐστί τι στρατίωτου ἴδιον ἐν τῷ ἐνδύματι, 
xui ἄλλο τοῦ σνγχλητιχοῦ, xai ἄλλο ἄλλον, ἀφ᾽ ὧν 
εἰχάξεται αὐτῶν, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, τὰ ἀξιώματα, 
οὕτως εἶναί τινα καὶ Χριστιανοῦ ἰδιότητα x«i απὸ 
τῆς ἐσθῆτος εὐπρεπὲς (02) καὶ ἀκόλουθον σώξουσαν 
τὴν ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλον παραδεδομένην χοσμιότωτα " 
ποτὲ μὲν τὸν ἐπίσκοπον κόσμιον εἶναι διοριζξομένον, 
ποτὲ δὲ τὰς γυναῖχας ἐν χαταστολῇ χοσμέῳ εἶναι 
ϑιατασσομένον͵ τοῦ χοσμίου δηλονότι κατά τὸν ἴδιον 
τοῦ Χριστιανισμοῦ (93) σχοπὸν νοουμένου. Ὁ αὐτὸς 
δέ μοι λόγος καὶ περὶ ὑποδημάτων ἐστίν " ὥστε τὸ 
ἀπερίεργον καὶ εὐποριστότερον, χαὶ πρὸς τὸν σχοπὸν 


O msS. xai διαμχοτυρομένης. — 
Ir 89) Reg. primus τὰ μενάλα. Aliquanto post idem 
ms. ἐν acer dl. 

(90) Codex Colb. προσφέρουσ. — 

(91) Reg. primus εἴργεσθαι τῇ διὰ τοῦ σχήματος 
ἐπαγγελία. m 

(92) Antiqui duolibri cum Voss. εὐπρεπῆ. Alii 
duo mss. et antiqui editiones εὐπρεκές, recte. 

(93) Editi et Reg. secundus ἴδιον τοῦ Χριστιανοῦ, 
Alii tres mss, et editi Χριστιανίσμον. 


984 REGULJE FUSIUS TRACTAT. 982 
| " w, τοῦτο αἱρετὸν iai ἐν ἔλαστῳ A quisitum est, quodque minimo sumplu parari 
a os WA 2 poteit; ac necessitatis seopo sufficit, omnilempore 
ἐς | preferatur, "T | 
— EPOTHZIX KI. ^ .— INTERROGATIO XXIII, 
Περὶ τῆς ζώνης (01). De zona. 
.  AHOKPIZIZ. — RESPONSIO, 


τὴν δὲ τῆς ζώνης χρείαν δηλοῦσιν ἀναγκαίαν οὖ- 
σὰν xai οἱ προλαβόντες ἅγιοι" Ἰωάννης μὲν δερμα- 
tivy ξώνῃ περισφίγγων ἑαυτοῦ τὴν ὀσφὺν, καὶ "ias 
ἔτι πρότερον. Γέγραπται γὰρ, ὥσπερ ἰδίωμὰ τι τοῦ 
ἀνδρὸς, τὸ, ᾿Ανὴρ δασὺς, χαὶ ξώνη δερματίνη 
περὶ τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ (95). Καὶ Πέτρος δὲ ξώνῃ 
χεχρήμένος δείχνυται, ὡς δῆλον ἐκ τῶν τοῦ ἀγγέλου 
ῥημάτων πρὸς αὐτὸν λέγοντος" Ζῶσαι, καὶ ὑπόδη- 
σαι τὰ σανδάλιώ σον. Καὶ ὁ μαχάριος Παῦλος ἐχ 
τῆς τοῦ ᾿Αγαῦον προφητείας τῆς εἰς αὐτὸν φαίνεται p 
χέχρημένος ξώνῃ" Τὸν γὰρ ἄνδρα οὔ ἔστιν ἡ ξώνη 
αὕτη οὕτως δήσονσι, φησὶν, ἐν Ἱεροσολύμοις (θ0). 
Καὶ ὁ Ἰὼ δὲ παρὰ τοῦ Κυριον ξώσασθαι προσ- 
τάσσεται. Ὡς γὰρ ἀνδρείας τινὸς, καὶ τῆς πρὸς τὰ 
ἔργα ἐποιμασίας σύμθδολον, Ζῶσαι, φησὶν, ὥσπερ 
ἀνὴρ τὴν ὀσφύν δου. Καὶ δῆλον, ὅτι πᾶσι τοῖς 
μαθηταῖς τοῦ Κυρίον συνήθης ἦν ἢ τῆς ζώνης χρῆ- 
σις (91), cis; ἀπηγόρεντο μὴ ἔχειν χαλιὸν εἷς τὰς 
ξῶνας. Λλλως τε χαὶ (98) μέλλοντα αὐτουργήσειν 
ἀνάγχη εὐσταλῇ x«i ἀνεμπόδιστον εἶναι πρὸς τὰς 
χινήσεις. Ὥστε χαὶ ξώνης αὐτῷ χρεία, δι' ἧς προ- 
σταλήσιται τῷ σώματι ὁ χιτῶν" χαὶ μᾶλλόν γε αὐτὸν 
θάλψει περιπτυσσόμενος πανταχόθεν, xul τὸ ἀχώλυ- 
τὸν αὐτῷ πρὸς τὰς κινήσεις παρασχιενάσει. "Erit 
χαὶ ὁ Κύριος, ὅτε εἷς τὴν διαχονίαν τῶν μαθητῶν 
παρεσχένάξετο, λαβὼν λέντιον διέξωσεν ἑαυτόν, 
Περί γε μὲν τοῦ πλήθους τῶν ἐνδυμάτων οὐδὲν δεό- 
üiüm λέγειν, ἱκανῶς ἣἥμῖν ἕν τῳ περὶ ἀχτημοσύνης 
λόγῳ προεξητασμένον τοῦτον. Εἰ γὰρ ὃ ἔχων δύο χι- 
τῶνας προστάσσεται μεταδοῦναι τῷ μὴ ἔχοντι (99), 
δηλονότι ἢ τῶν πλειόνων ἑαυτοῦ ἕνεχεν χτῆσις ἀπ- 
ηγορευμένη ἰστὶν, Οἷς οὖν τὸ ἔχειν δύο χιτῶνας ἂπ- 
αγορεύεται, τούτοις περὶ τῆς χρήσεως τί προσήχει 
νομοθετεῖν. 

ΕΡΩΤΉΣΙΣ KA. 


Τούτων ἰχανῶξ ἡμῖν παραδεδομένων, ἀκχόλου- 
Üow ἂν iim μαθεῖν ἡμᾶς περὶ τοῦ τρόπον τῆς 
μετ᾽ ἀλλήλων διαγωγῆς. 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 


To) ᾿ἀποστόλου λέγοντος, Πάντα εὐσχημόνως 
χαὶ χατὰ τάξιν γινέσθω, ἐκείνην λογιζόμεθα ἐεὐ- 


*! Matth. ir, &. ** IV Reg. 1, 8. 


38 Act, xiI 8. 


Necessarium esse zone usum declarant etiam 
priores saneti. Joannes quidem pellicea zona Ium- 
bos suos preecingebat?!, et ante ipsum eliam Elias. 
Seriptum est enim, quasi hominis proprium quid- 
dam fuissetillud : Vir pilosus, et zona pellicea circa 
renes ejus*, Et Petrus quoque rona usus fuisse per- 
hibetur, ut liquet ex verbis angeli sic illum allo- 
quentis: Priecingere, et subliga soleas (uas **, Prae- 
tereaque bealum Paulum, ex eo quod Agabus in 
eum pronuntiavit valieinio, zona usum fuisse con- 
βίαι, Virum enim, inquil, cujus est zona luec, sic 
alligabunt in Jerusalem **. Et Job etiam priecingi 
Domitus precipit, Etenim «quasi hoc signum sit 
animi cujusdam virilis, et ad rem gerendam parati, 
ail:Accingere tanquam vir lumbum tum**. ltemque 
zonz usum omnibus Domini discipulis familiarem 
fuisse ex eo intelligitur, quod interdictum ipsis fue- 
rit, ne ies haberent in zonis**, Et alioqui necesse 
est ei, qui per se ipse aliquod 369 opus tracta- 
turus sil, succinetum esse el ad inotus liberum, sic 
ut zona quoque ei sit opus, per quam tunica ad 
corpus contrahatur : et ipsum, si undelibet sit cir- 
cumplicata, magis fovebit, eumdemque ad motus 
expeditum preestabit, Nam οἱ Dominus eum para- 


α Tel se, ut ministraret discipulis, accepto linteo 


cinxit se . Cieterum de indumentorum multitudi- 
ne nihil opus esldicere, eumin eo quem de pauper- 
lalé habuimus sermone eares antea a nobis satis 
expensa sil. Elenim si is qui duas tunicas habet, 
non habenti jubeturalteram dare**, sine dubio plu- 
res possidere sui ipsius eausa prohibetur. Quibus 
igitur duas tunicas habere vetitum est, iis quid 
allinel de earum usu legem sancire ? 


INTERROGATIO XXIV, | 
His abunde nobis erplicatis, jam consequens fue- 
rit, ul discamus, qua ratione debeamus iter nos 
vivere, 
RESPONSIO. 
Cum Apostolus dieal: Omnia honeste et secun- 


D dum ordinem fiant **, honestam illam esse et ordi- 


*5 Acl xxi, 1. 35 Job, xxxviu, 3... 35 Matth, 


x. 9. *'Jjoan.xrr, 4. **Luc. m, 11. ** I. Cor. xiv, 40. 


H (94) Legitur in ora Regii primi manu altera x«i 
περὶ ὑποδημάτων, deque calceamentis. 

(95) Edili et Reg. secundus ξώνην δερματίνην περὶ 
τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ, ubi verbum εἶχε suppleri oportet. 
Keg. primus et Colb, ζώνη δερματίνη περί, Reg.ter- 
lius rt τοῦ ἀνδρὸς, τὸ, Ἣν δὲ ὁ Ἰωάννης ἐνδεδυμένος 
τρίχας χαμήλον, καὶ ζώνην δερματίνην περὶ τὴν 
ὀσφὺν αὐτον" Xl Πέτρος. 

96) Reg. primus ἐν Ἱμερονσαλήμ, Ibidem codex 
Voss. Ἰαχώδ, male. Hoc ipsoin loco Reg. primus 
παρὰ τοῦ Θεοῦ ζώσασθαι, 


(97) Veteres duolibri δηλονότι πᾶσι τοῖς μαθηταῖς 
τοῦ Kupiou ξώσασθαι προστάσσεται, ὡς συνήδης οὖσα 
τῆς ξώνης ἢ χρῆσις, 

(98) Codex Colb. ξώνας, Καὶ πρόσταγμα δὲ ἐστι 
τοῦ Κυρίου λέγοντος Ἔστωσαν ὑμῶν αἱ ὁ πι- 
ριἐξωσμέναι, εἰ x«i τὰ μάλιστα πρὸς τι εἴρηται ἀλλως 
τε χαὶ, elc, ᾿ 

(99) Edilio Paris. ἔχοντί rt, sed voculam τι del 
fide veterum librorum innixus. Nec ita multo pos 
editi el Reg. secundus ἀπαγορεύεται, Alii mss, non 
pàucl ἀπηγόρευται, 


983 


S. BASILII MAGNI. 


984 


natam vivendi 1n communi fidelium societate ra- A σχήμονα εἶναι διαγωγὴν xai εὐταχτον ἐν τῇ συν- 


tionem arbitror, quamembrorum corporalium ser- 
vatur ratio : u! alius quidem oculi vim obtineat, 
cui scilicet concredita sit communis rerum cura, 
quique et qua facla fuerint probet, et facienda pree- 
videat consideretque : alius vero aurium aut ma- 
nus, ut et audiantur etagantur qua congruunt : 
et ex ordine quisque cujusque loco sit. Sciendum 
est igiturquod quemadmodum in membris pericu- 
losum est unumquodque membrum munus suum 
negligere, autnon alio uti ad eamrem, cujus causa 
a conditore Deo factum est (sive enim manus, sive 
pes non obtemperetductui oculi, illa quidem ad;to- 
tius interitum res exitiosas attrectabit, hic vero of- 
fendet, aut etiam per pre&cipitia deferetur : sive 


oculus ita elauserit se, ut non videat, necesse est p 


et ipsum perireuna cum reliquis membris 4118 pa- 
tiuntur qui diximus) : ita neque preefeeli. negli- 
gentia periculo vacat, cum judicandus sit pro 
omnibus neque, subditi contumacia detrimento ac 
damno caret, imo est magis periculosa si etiam 
aliis offendiculo sit. Quisquis igitur 1n suo ipsius 
loco accuratum ac diligens studium ostendit, exse- 
quiturque preceptum Apostoli qui ait : Studio 
non pigri'?, alacritatis laudem obtinet : si vero ne- 
gligens sit, sibi contraria asciscet, videlicet miseri 
cognomen, et illid, ve. Malelictus enim, inquit, 
omnis qui facit opera Domini negligenter?!, 


37 0 INTERROGATIO XXV. 


Quod praefectis, qui peccantes non redarguit, hor- C 


rendum subiturus sit judicium, 
RESPONSIO. 

41. Quamobrem cui demandata est communis 
cura, is ita afficiatur, quasi qui de singulis reddi- 
turussit rationem. Quippe si inciderit in peccatum 
frater unus, nectamen antea justificationem Dci ei 
declararit, aut si lapsus, in eo perstiterit, quod 
modum emendandi se ab eo non edoctus fuerit, 
sciatsanguinem ipsius ex suis manibusrequisitum 
iri, uti scriptum est?*: et maxime, si quidquam 
eorum que placent Deo, non ex inscitia neglexe- 
rit, sed potius ex eo quod ob assentationem ad 
uniuscujusque vitia sese accommodet, discipline 
integritatem labefactarit. Qui enim, inquit. beatos 
vos dicunt, decipiunt vos, el semitam pedum vestro- 
rum turbant**, Qui autem conturbat vos, portabit 
judicium, quicunque est ille*?*, Quapropter, ne id 
nobis contingat, in iis que cum fratribus habebi- 
mus colloquiis regulam Apostolicam sequi debe- 
mus. Neque enim, inquit, aliquando fuimus in ser- 
3! Jerem. xLvilt, 10. 


3? Rom, xn, 11. 82 Ezech, 


(1) Reg. primus ἐξάπψηται. Alius ns, ἐξάπτεται, 
Haud longe duo mss. xar& χρημνοῦ. 
(2! Codex Voss. σχανδαλίξειν. 'AX) ἕχαστος οὖν 
ἐν τῷ Θεῶ ἐπιδειχνύμενον. Et in. Colbertino quoque 
σκανδαλίζεϊν legitur. Ibidem quatuor mss. τῆς μὲν 
σπονδῆς. Vocula μὲν aberat a vulgatis. Hoc ipso in 
loco duo mss. ἄοχνον τῷ Θεοῷ ἐπιδειχνύσθω, πλυρῶν. 


αφείᾳ τῶν πιστῶν, ἔν T ὁ τῶν μελῶν τοῦ σώματσος 
διασώξεται λόγος. ὥστε τὸν plv τινα ὀφθαλμοῦ ἐπ- 
ἔχειν δύναμιν τὸν ἐπιμέλειαν τὴν χοινὴν πεπιστευ- 
μένον ἔν τε τῇ δοχίμασίᾳ τῶν γεγενημένων xai ἐν 
τῇ προθεωρία χαὶ διασχέψει τῶν γενησομένων τὸν 
δὲ ἀχοῆς ἢ χειρὺς ἔν τε τῇ ἀχροάσει x«i ἐν τῇ ἕνερ- 
γεία τῶν ἐπιδαλλόντων, xai χαθεξῇῆς ἔχαστον ἐχώ- 
στου. Εἰδέναι οὖν χρὴ, ὅτι, ὥσπερ ἐν τοῖς μέλεσιν 
οὐχ ἀχίνδυνον ἐστιν ἐχώστω μέλει τὸ τῶν ἐπιθαλλόν- 
των ἀμελεῖν, ἥ τὸ μὴ χεχρῆσθαι τῷ ἑτέρῳ πρὸς ὃ 
γέγονεν ὑπὸ τοῦ δημιουργήσαντος Θεοῦ (εἴτε γὰρ à 
χεὶρ, ἥ ὁ ποῦς μὴ πείθοιτο τῇ ὁδηγίᾳ τοῦ ὀφθαλ- 
μοῦ, à μὲν ὁλεθρίων ἐπὶ διαφθορᾷ τοῦ παντὸς ἐξ 
ἀνάώγχης ἐφάψεται (1), ὁ δὲ προσχόψει, 5 x«i χατὰ 
χρημνοὺς ἐνεχθήσεται" εἰτὲ ὁ ὀφθαλμὸς χαμμύσειεν, 
ὥστε μὴ βλέπειν, ἀνάγχη x«i αὐτον συνδιαφθείρε- 
σθαι τοῖς ἄλλοις μέλεσι πάσχουσι τὰ εἰρημένα)" οὗ- 
τως οὐδὲ τῷ ἐφεστῶτι ἀχίνδυνος ἢ ἀμῆεια ὑπὶρ 
πάντων χρινομένῳ, οὔτε τῷ ὑπαχούοντι τὸ δυσπει- 
θὲς ἀδλαδὶς χαὶ ἀξήμιον" πεῤισσοτέρως δὲ ἐπιχίν- 
δυνον xal ἑτέρους σχανδαλίξοντι. ᾿Αλλ’ ἔχαστος 
οὖν, ἐν τῷ ἰδίῳ τόπῳ τῆς μὲν σπουδῆς τὸ Goxvov 
ἐπιδεινχύμενος (2), χαὶ πληρῶν τὸ τοῦ ᾿ΑΛποστόλον 
παράγγιλμα λέγοντος. Τῇ σπουδῇ μὴ ὀχνηροὶ, τῆς 
προθυμίας ἔχει τὸν ἔπαινον (3): ἐπὶ δὲ τῇ ἀμελείᾳ 
τὰ ἐναντίᾳ, δηλονότι τὸν ταλανισμὸν χαὶ τὸ οὐαί. 
Ἐπιχατώρατος γὰρ, φησὶ, 
Κυρίον ἀμελῶς. 


πᾶς ὁ ποιῶν τὰ ἔργα 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ KE. 
Οτι φοδερὸν τὸ χρῖμα τῷ προεστῶτι μὴ ἐλέγ- 
χοντι τοὺς ἁμαρτάνοντας. 
AMOKPIZIZ. 

4. Διόπερ ὁ τὴν χοινὴν φροντίδα πεπιστευμένος 
ὡς ὀφειλων λόγον δοῦναι περὶ ἑχάστον, οὕτω διαχεί- 
σθω" εἰδὼς ὅτι, ἐὰν ἐμπέσῃ εἰς ἀμαρτίαν εἷς τῶν 
ἀδελφῶν, μὴ προειπόντος αὐτῷ τὸ διχαίωμα τοῦ 
Θιοῦ, ὃ ἐμπεσὼν ἐπιμένῃ, μὴ διδαχθεὶς τὸν τρόπον 
τῆς διορθώσεως (4), τὸ αἷμα αὐτοῦ ix τῶν χειρῶν 
αὐτοῦ ἐχζηθήσεται, χαθὼς γέγραπται" χαὶ 
στα, ἐὰν μὴ δι᾽ ἄγνοιαν παριδῃ τι τῶν ἀρεσχόντων 
Θεῷ, ἀλλὰ διὰ χολαχείαν συμπεριφερόμενος τοῖς ἐχά- 
στον, χαχοῖς, τὴν ἀχρίδειαν τῆς πολιτείας ἐχλύσῃ" Οἱ 
γὰρ μακχαρίζοντες ὑμᾶς, φησὶ, πλανῶσιν ὑμᾶς, xai 
τὴν τρίδον τῶν ποδῶν ὑμῶν ταράσσονσιν. Ὁ 
δὲ ταράσσων ὑμᾶς, βαστάσει (5) τὸ χρῖμα, ὅστις 
&» $' Διόπερ, ἵνα pi τοῦτο πάθωμεν, ἀχολουθητέον 
ἡμῖν τῷ ἀποστολιχῷ χανόνι ἐπὶ τῆς πρὸς τοὺς 
ἀδελφοὺς ὁμιλίας. Οὔτε γὰρ ποτε, φησὶν, ἐν λόγῳ 
χκολαχείας ἐγενήθημεν (0), χαθὼς οἴδατε’ οὔτε 


ἐν προφάσει πλεονεξίας, Θεὸς μάρτυς" οὔτε ζη- 


μάλι- 


'π, 30. 84 158. nr, 11. ** Galat. v. 10. 


(3) Regii primus et tertius cum Colb. ἔχει τὸ 
ἔπαινον. Editi ἔξει. Codex Voss. ἔχειν. 

(4) Antiqui duo libri preeter Voss. ἐπανορθώσεως. 
Alii duo mss. et editi διορθώσεως. 

(5) Codex Colb. στάξει, Mox idem ms. ἐὰν f, 

(6) Rursus idem liber ἐγενήθημεν πρὸς ὑμᾶς. 


985 


REGUL.£ FUSIUS TRACTAT.E. 


τουντες ἐξ ἀνθρώπων δόξαν, οὔτε, ἀφ' ὑμῶν, οὔτε ἀπ᾿ À mone adulalionis, sicut scitis * neque in occasione 


ἄλλων. 


9.'0 τοίνυν τούτων τῶν παθῶν καθαρεύων, τάχ᾽ ἂν 
τὴν ὁδηγίαν ἀπλανᾷ, ξαυτῷ τε ἔμμισθον x«i τοῖς 
ἑπομένοις σωτήριον ἐχτελέσειεν. Ὃ γὰρ μὴ διά τι- 
γας τιμὰς ἀνθρωπίνας μήτε τὸ ἀπρόσχρουστον τοῖς 
ἁμαρτάνουσιν ὑπὲρ τοῦ ἡδὺς αὐτοῖς εἶναι χαὶ χεχα- 
ρισμένος ἐπιτηδεύων, ὄντως ἐν ἀγώπῃ, μετὰ παῤ- 
ῥησίας πρεσξεύσει τὸν λόγον ἀχαπηλεύτως χαὶ εἰ- 
λιχρινῶς, μὴ αἱρούμενος ἐν μηδενὶ δολοῦν τὴν ἀλή- 
θειαν" ὥστε ἁρμόσαι αὐτῷ χαὶ τὰ ἑξῆς εἰρημένα " 
᾿Αλλ' ἐγενήθημεν ἧἥπιοι ἐν μέσῳ ὑμῶν, ὡς, ἐὰν 
τροφὸς θάλπῃ τὰ ἑαντῆς τέχνα, οὕτως ἱμειρό- 
μῆνοι (7) ὑμῶν, εὐδοχοῦμεν μεταδοῦναι ὑμῖν οὐ 
μόνον τὸ 
ἑαυτῶν ψυχάς" 'O δὲ μὴ οὕτως ἔχων ὁδηγὸς ἐστι 
τυφλὸς, ἑαυτὸν τε χαταχρημνίξων, χαὶ τοὺς ἐπομέ- 
νους συνεπαγόμενος (8). Ὅσον μὲν οὖν ἐστι xaxóv 
ἀντὶ ὁδηγίας πλάνης αἴτιον τῷ ἀδελφῷ γενέσθαι, 
συνορᾶν ἵξεστιν ἐκ τῶν εἰρημένων. Σημεῖον (9) dé 
ἐστι τοῦτο τοῦ χαὶ τὴν ἐντολὴν τῆς ἀγάπης ἀχατόρ- 
θωτὸον εἶναι " οὐδεὶς γὰρ πατὴρ περιορᾷ τὸ ἑαυτοῦ 
τέχνον μέλλον χαταπίπτειν εἰς βόθυνον, ἢ ἐμπεσὸν 
ἐναφίησι τῷ πτώματι, Πόσον δὲ δεινότερον ψυχὴν εἰς 
βάθας (10) χαχῶν ἐμπίπτουσαν ἐναφεθῆναι τῇ ἀπω- 
λεία, τί δεῖ χαὶ λέγειν ; Ὑπεύθυνος οὖν ἔστι τῇ ἀδελ- 
φότητι ἀγρυπνεῖν ὑπὲρ τῶν ψυχῶν αὐτῶν, χαὶ μερι- 
μνᾷν τὰ πρὸς σωτηρίαν ἐχώστου, ὡς λόγον ἀποδώ- 
σων" μεριμνᾷν (11) δὲ ἐπὶ τοσοῦτον, ὡς χαὶ utypt 
θανάτου τὴν ὑπὲρ αὐτῶν σπουδὴν ἐπιδείχνυσθαι, oj 
μόνον xarà τὸν χοινὸν πρὸς πάντας τῆς ἀγάπης τοῦ 
Κυρίον λόγον͵ Ἵνα τις τὴν ψυχὴν αὐτοῦ Üi ὑπὲρ τῶν 
Qv» αὐτοῦ, ἀλλὰ χατὰ (I2) τὸν ἴδιον τοῦ εἰπόντος " 
Ἱμειρόμενοι ὑμῶν εὐδοχοῦμεν μεταδοῦναι ὑμῖν οὐ μό- 
νον τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ xai τὰς ἑαντῶν 
ὑυχάς, 


ΕΡΩΤΉΣΙΣ KZ. 
Hipi τοῦ πάντα καὶ τὰ χρυπτὰ τῆς καρδίας ἀνατίθεσθαι 
τῶ προεστῶτι, 
AIIOKPIZXIZ, 

Δεῖ δὲ (13) xal τῶν ὑποτεταγμένων ἔχαστον, εἴ γε 
μέλλοι ἀξιόλογον προχοπὴν ἐπιδείχνυσθαι, χαὶ ἐν 
ἔξει τῆς χατὰ τὰ προστάγματα τοῦ Κυρίου ἡμῶν 
Ἰησοῦ Χριστοῦ ζωῆς γενέσθαι, μηδὲν μὲν ψυχῆς 
κίνημα ἀπόχρυφον φυλώσσειν παρ' ἑαυτῷ, μηδένα 
δὲ λόγον ἀδασανίστως προΐεσθαι, ἀλλ' ἀπογυμνοῦν, 
τὰ χρυπτὰ τῆς χαρδίας τοῖς πεπιστευμένοις (14) τῶν 


5 | Thess.11, 5,6, ** ibid. 7,8. ' 20πη. xv, 13. 


(7) Codex Voss. una eum Colb. ὀμειρόμενοι, 

(8) Reg. primus ἑπομένους συναπαγόμενος. Codex 
Colb. ἑπομένους αὐτῷ. 

(9) Editiones veteres et Reg.secundus εἰρημένων. 
Σημείων σημεῖον, At in aliis tribus mss. vox ση- 
μεῖον deest; et ita legi debere puto. Nam eam vo- 
cem παρέλχειν obscurum non est. Reg. tertius z- 
ἐστιν EX τῶν ὑρωμένων σημεῖον, 

10) Codex Voss. et Heg. primus εἰς βάθη. 
| i) Veteres duo libri et editi ἀποϑώσων" χαὶ με- 


avaritiz, Deus lestis est: nec querentes ab homi- 
nibus gloriam, neque a vobis, neque ab aliis **, 

2. Qui ergo ab his vitiis purus est, forte du- 
clum errationis expertem, sibique fructuosum, et 
se sequentibus salutarem prestare poterit, Quis- 
quis enim vere in charitate agit,non autem propter 
humanos quosdam honores,neque ad vitandam de- 
linquentium offensionem, ut eis jucundus fiat et 
gratus, is cum dicendi libertate sincere et pure 
prolaturus est sermonem, quippe qui in ulla re 
veritatem adullerare nolit. Quamobrem ei etiam 
conveniunt qu& subinde dicla sunt : Sed faeti su- 
mus parvuli in medio vestrum, tamquam si nutriz 
foveat filios suos: ita desiderantes vos cupide,vole- 


Εὐαγγέμιον τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ xz τὰς B bamus lradere vobis non solum Evangelium Dei, 


sed eliam animas nosiras?*.Qui vero non ita sese 
geril, dux est eacus, et seipsum dat precipitem,et 
sequentes simul trahit. Quantum igitur malum sit, 
fratri esse auctorem errandi loco recti ductus, ex 
dictis intelligi potest. Hoc prreterea indicio est ne- 
que perfici dilectionis mandatum: siquidem nullus 
pater filium suum, si in foveam casurus sit, dese- 
ril, neque postquam lapsus est, eum in ruina de- 
relinquit. Quanto autem magis horrendum sit, 
animam in malorum abyssum delapsam relinqui 
in exitio, quid jam atlinet dicere ? Debet igitur pro 
fratrum animabus vigilare, et tanquam qui ratio- 
nem redditurus sit, ea quie ad cujusque salutem 
faciunt, curare. Imo de his ita sollicitus esse de- 


c; bet, ut etiam ad mortem usque suum pro ipsis stu- 


dium ostendal, 37 1 non modo ob ea que de cha- 
rilate a Dominu generalim omnibus dicta sunt, 
nempe, Ut animam suam ponat quis pro amicis 
suis 9, sed eliam ob peculiarem agendi ralionem 
illius, qui dixil: Desiderantes vos cupide, voleba- 
mus tradere vobis non solum Evangelium Dei, sed 
etiam animas nostras?*, 
INTERROGATIO XXVI. 
Quod omnia etiam cordis arcana sint przposito 
detegenda. 
RESPONSIO. 

Unusquisque autem eorum qui subditi sunt, si 
modo profectum eximium velit facere, δὲ in ejus 
vite quie ex Domini nostri Jesu Christi prieceptis 


p transigitur, firmo et stabili statu. versari, debet 
 nequemotum ullum anime occultum apud seipsum 


servare, neque verbum ullum inconsiderate pro- 
ferre, sed hisce fralribus, qui infirmis benigne et 


95 [ Thess. rt, 8. 


pip»zv, Reg. primus et Colb. ita, ul edidimus. 

(12) Codex Colb. ἀλλὰ x«i xar, Ibidem idem li- 
ber ὀμειρόμεναι. 

(13) Voculam δέ addidi ex antiquis tribus libris. 
Nec ita multo infra duo mss. cum Voss. χατὰ τὸ 
πρόσταγμα, Subinde codex Voss. ξωῇς γίνεσθαι, 
Reg. terlius γενήσεσθαι, 

(14) Edili et Reg. secundus τοῖς πιστενομένοις. Alii 
[165 mss, πεπιστευμένοις, 


987 


humane curandis prefecti sunt,cordisarcana ape- 
rire. Ita enim quod laudabile est, stabilitur, quod 
vero reprobum, congruenti remedio sanabitur : 
atque per mutuum hujusmodi exercitium perfectio 
& nobis comparabitur, facta paulatim aecessione. 


INTERROGATIO XXVII. 

Quod ipse quoque prefectus, siquando aberret ab 
his qui inter fratres primas obtinent, admonen- 
dus sit. 

RESPONSIO. 

Atque etiam quemadmodum prefectus in omni 
bus fratrum dux esse debet, ita quoque vicissim, 
siquando prefectus ipse delicti alicujus suspectus 
fuerit, ipsum commonefacere munus est reliquo- 
rum. Quamobrem ne exsolvatur disciplina, iis 
qui cum eate tum prudentia prestant, danda est 
admonendi potestas. Si quid igitur fuerit, quod 
emendari opere pretium sit, juvabimus et fra- 
trem, et per illum nosmetipsos, qui hunc ipsum 
qui veluti vite& nostre regula est, suaque rectitu- 
dine perversitatem nostram redarguere debet, ad 
rectam viam reduxerimus : sin autem temere tur- 
bati fuerint nonnulli illius causa, ipsi iis que 
falso suspecta fuerant cognitis, certiores facti, ab 
ea quam de ipso conceperant suspicione libe- 
rantur. 

INTERROGATIO XXVIII. 
Quomodo oporteat affici omnes erga immorigerum 
et inobsequentem. 
RESPONSIO. 

1. Sane cum quis segniter obedit Domini man- 
datis, primum quidem opere pretium est omnes 
37 9 eum tanquam membrum egrum miserari,et 
prefectum suis ipsius hortamentis infirmitatis il- 
lius curationem tentare : perseverantem vero in 
contumacia, et emendari nolentem, acrius coram 
toto fratrum eoetu coarguere,eique cum omni hor. 
tata mederi. Quod si sepius admonitus, pudore 
non afficitur,neque reipsa semetipsum sanat, eum 
veluti sui ipsius pesteim (ut est iu proverbio), non 
quidem sine multis lacrymis ac gemitibus, sed ta- 
men ut membrura corruptum et penitus inutile, 
medicorum exemplo,a communi corpore resecare 
debemus. Hi enim quodcunque tandem membrum 
insanabili morbo correptum repererint, ut ne la- 
tius lues serpat, vicinasque partes ob continuita* 
tem corrumpat, secando urendove illud tollere 
soliti sunt. Quod et necesse est a nobis effici in 
iis qui Domini mandata odio habent, aut impe- 
diunt ; Domino ipso jubente ac dicente : Si oculus 
tuus dexter scandalizat te,erue eum, et projice ab9 

(13) Veteres duo libri τοιαύτης ἀσχήσεως. Mox 
editi et duo mss, περιγίνεται. Alius περιγενήσειται, 
Reg. wn» et Voss, προσγενήσεται, recle. " 

(16) Antiqui duo libri ἐάν ποτε, Haud longe editi 


et unus ms. ἄν ποτε ὑποπτευθη, Alii tres inss. ἐάν 
ποτε. 


(17) Vocula τε addita estex tribus codicibus. Ad- 


didimus quoque non Jonge ex mss multis vocem 
ὄντα, 


5. BASILII MAGNI 


988 


Α ἀδελφῶν εὐσπλάγχως χαὶ συμπαθῶς επιμελεῖσθαι 
τῶν ἀσθενούντων. Οὕτω γὰρ τὸ μὲν ἐπαινετὸν βε- 
θαιοῦται, τὸ δὲ ἀδόκιμον τῆς προσηχούσης θεραπείας 
ἀξιωθήσεται * ἔχ τε τῆς τοιαύτης συνασχήσεως (15) 
ϑιὰ τῆς χατὰ μιχρὸν προσθήχης ἢ τελείωσις ἡμῖν προσ- 
γενήσεται. 

ἘΡΩΤΗ͂ΣΙΣ KZ. 
Ὅτι δεῖ χαὶ τὸν προεστῶτα ὑπομιμνήσχεσθαι παρὰ 
τῶν προεχόντων ἐν τῇ ἀδελφότητι, εἴποτε σφαλῇ (16). 


ATIOKPIZIZ. 

Ὥσπερ δὲ ὁ προεστὼς ὑπεύθυνός ἐστιν ὁδηγεῖν 
εἰς πάντα τὴν ἀδελφότητα, οὕτω πάλιν χαὶ τοῖς 
λοιποῖς ἐπιβάλλει, ἄν ποτε ὑποπτευθῇ τι περὶ τὸν 
προεστῶτα πλημμέλημα, ὑπομιμνήσχειν αὐτόν. 

B Ὥστε δὲ μὴ λυθῆναι τὴν εὐταξίαν, τοῖς προέχουσι 
ti» τὲ ἡλικίαν καὶ τὴν σύνεσιν ἐπιτρέπειν χρὴ τὴν 
ὑπόμνησιν. ᾿Ἐὰν μὲν οὖν $ τι διορθώσεως ἄξιον, 
τόν τε (17) ἀδωφὸν ὠφελήσαμεν, καὶ ἑαυτούς δι᾽ 
ἐκείνου, τὸν οἱονεὶ χανόνα τοῦ ἡμετέρου βίου ὄντα, 
καὶ τῇ ἑαυτοῦ ὀρθότητι τὸ ἐνδιάστροφον ἡμῶν δι- 
ἐλέγχειν ὀφείλοντα πρὸς τὸ εὐθὺ καταρτίσαντες (1) " 
ἐὰν δὲ μάτην coke ἐπ᾿ αὐτῷ ταραχθῶσι πληροφορη- 
ϑέντις διὰ τῆς φανερώσιως τῶν οὐ μετ᾽ ἀληθείας 
ὑποπτευθέντων, τῆς ἐπ᾽ αὐτῷ διαχρίσεως ἀπαλλάσ- 
ὄονται. 


EPOTHZIZ KH. 
Πῶς χρὴ διαχεῖσθαι τούς πάντας περὶ τὸν ἀπειθῆ. 


ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

1. Τῷ μέντοι ὀχνηρῶς διαχειμένω πρὸς τὴν ὑπαχοὴν 
τῶν ἐντολῶν τοῦ Κυρίον πρῶτον μὲν συμπάσχειν 
πάντας χρὴ ὡς νενοσηχότι μέλει, χαὶ ταῖς ἰδίαις 
παραινέσεσι τὸν προιστῶτα πειρᾶσθαι αὐτοῦ τὴν 
ἀῤῥωστίαν ἐπανορθοῦσθαι - ἐπιμένοντα δὲ τῇ ἀπει. 
θείᾳ χαὶ τὴν διόρθωσιν μὴ δεχόμενον ἐμόριθέστερον 
ἐλέγχειν ἐπὶ πάσης τῆς ἀδελφότητος, xxi μετὰ πώ- 
σης παρακλήσεως προσάγειν [19) αὐτῷ τὰς ἰατρείας " 
μὴ ἐντρεπόμενον δὲ μετὰ πολλὴν νουθεσίαν, μηδὲ 
ἑώμενον ἑαυτὸν ἐν τοῖς ἔργοις, ὡς αὐτὸν ἑαντοῦ 
λυμεῶνα ὄντα (Q0), χατὰ τὴν παροιμίαν, μετὰ πολ- 
λῶν μὲν δαχρύων χαὶ θρήνων, ὅμως d' οὖν ὡς δι- 
ἐφθαρμένον μέλος xai παντελῶς ἄχρηστον, χατὰ 
τὴν τῶν ἰατρῶν μίμησιν, τοῦ χοινοὺ σώματος &mo- 
xómtty, Καὶ γὰρ xóxtlvot, ὅπερ ἂν εὕρωσι τῶν 
μελῶν ἀνιάτῳ (21) πάθει τροειλημμένον, ὡς μὴ ἐπὶ 
πολὺ χυθῆναι βλάδην χατὰ τὸ συνεχὲς τὰ πα- 
ραχείμενα διαφθείρουσαν, τομαῖς χαύσεσιν 
ἐξαιρεῖν εἰώθασιν, Ὅπερ χαὶ ἡμῖν ἐπὶ τῶν ἐχθραι- 
νόντων ἢ ἔμποδιξόντων ταῖς ἐντολαῖς τοῦ Κυρίου ἐξ 
ἀνάώγχης ἐστὶ ποιεῖν, κατὰ τὸ πρόσταγμα αὐτοῦ τοῦ 


χαὶ 


(18) Codex Colb. χαταρτέσαντας. Aliquanto infra 
idem ms. διαχρίσεως ἀπαλλαγήσονται. 
(19) Rursus idem liber προσαγαγεῖν. ' 
(6 Codices duo λυμεῶνα ὄντα. Vox ὄντα in edi- 
tis deerat. Suadet Scottus, ut apud Hadr.Junium 
legatur proverbium illud: Sibi ipsi ezitus auctor, 
et suo capiti, Aliquanto post suo £n$8. ὁμως γοῦν. 

(21) Antiqui duo libri ἦν ἀνιάτῳ. 


Κυρίου £Utóvtüg* Ἐὰν à ὀφθᾶλμος σὸν ὃ δεξιὸς À 
σχανδαλίξῃη σε, ἔξελε αὐτὸν, καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ, 
Ἢ γὰρ ἐπὶ τῶν τοισύτων φίλανθρωπία παραπλησία 
ἐστὶ τῇ ἀπαϊδεύτω χρηστότητι τοῦ Ἡλεὶ, ὅπερ ἐπὶ 
τῶν υἱῶν παρὰ τὸ ἀρέσχον τῷ Θεῶ χρησάμενος 
ἔλέγχεται, Πραϑοσία οὖν ἐστι τῆς ἀληθείας, χαὶ mte 
βουλὴ τοῦ χοινοῦ, καὶ ἐθισμὸς πρὸς ἀδιαφορίαν κα- 
κῶν, ἢ πρὸξ τοὺς πονηρευομένδυς ἐσχήματισμένη 
πμιρήστότης͵ μηκέτι μὲν γινομένον τοῦ ἡέγραμμένου" 
Διὰ τὶ οὐχὶ (22) μᾶλλον ἐπενθήσατε, ἵνα ἐξαρθῇ ix 
μέσον ὑμῶν ὁ τὸ ἔργον τοῦτα ποιήσας ; δυμθαίνοντος 
δὲ ἐξ ἀνάγχης τοῦ ἐπιφερομένου, ὅτι Μιχρὰ ξύμη ὅλον 
τὸ φύραμα ζυμοῖ, Τοὺς δὲ ἁμαρτάνοντας, φησὶν 
ὃ 'Ἀπόστολος, ἑνώπιον πώντων ἔλεγχε’ x τὴν 
αἰτίαν εὐθὺς ἐπάγει, λέγων * Ἵνα xai οἱ λοιποὶ φόδον 
ἔχωσιν. E 
^ 9, Ὅλως δὲ ὁ μὴ χαταδεχόμενος τὴν nap τοῦ (2) 
προεστῶτος θεραπείαν προσαγομένην αὐτῷ ἀσύμ- 
φωνὸς ἐστι (24) xal αὐτὸς ἑαυτῷ, Εἰ γὰρ ὑποταγῆναι 
οὐ καταϑέχεται, καὶ τὸ ἑαυτοῦ θέλημα ἐχδικεῖ, τί 
xai ἐστι gat! αὐτοῦ; τί χαὶ προστάτην αὐτὸν τῆς 
ἑαυτοῦ ξωῆς ἐπιγράφεται (25); Καταδϑεξέμενος δὲ 
ἅπαξ ἐγκαταλεγῆναι τῷ σώματι τῆς ἀδελφότητος, 
ἐὰν χριθῆ δχεῦός γένέσθαι ὑπουῤγιχὸν (20), χἂν 
ὑπὲρ δύναμιν τὸ ἐπίταγμα εἶναι δοχῆ, ἐπιῤῥίψας τὸ 
χρῖμα τῷ παρὰ δύναμιν (27) ἐπιτάσσοντι, τὸ εὐπεῖ- 
θὲς χαὶ ὑπήχοον ἄχρι θανάτον ἐπιδειχνύσθω, utuvg- 
μένος τοῦ Κυρίδυ͵ ὅτι ἐγένετο Ὑπήχους μέχρι 
θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ. Τὸ δὲ ἀφηνιάξειν, 
καὶ ἀντ έγειν, πολλῶν χαχῶν ἀπόδειξιν ἔχει, πί- 
στεως νὐδὸν, ἔλπίδος ἐνδοιασμὸν, ὄγεον τε χαὶ ἢ 
ὑπερηφανίαν ἤθους, Οὔτε γὰρ ἀπειθεῖ τις μὴ πρὸ- 
Ttpó» χαταγνοὺς τοῦ δυμδουλεύδαντος, οὔτε μὴν ὁ 
πιστεύων ταῖς ἐπαγγελίαις τοῦ Θεσῦ, χαὶ βεβαίαν 
ἔχων ἐπ' αὐταῖς τὴν ὥπίϑα, χἂν ἐπίπονα ἢ τὰ πρὸῦδ- 
τεταγμένα ἀποχνήδει ποτὶ πρὸς αὐτά (28). εἰδὼς, 
Ὅτι oix ἄξιχ τὰ παθήματα τοῦ νῦν χαϊροῦ πρὸς τὴν 
μέλλουσαν δόξαν ἀπολαλύπτεσῆσι, Καὶ ὁ πεπεισμέ- 
νος, ὅτι ὁ ταπεινῶν ἐχυτὸν ὑψωθήδείαι, Tow 
προθυμίαν ἐπιδείχνυται τῆς τοῦ ἐπιτάξαντος πρόσϑο- 
κίας, εἰδὼς ὅτι, Τὸ παραυτίχα ἐξαφρὸν τῆς ἠλ ψέως 
καθ᾽ ὑπερβολὴν εἰς ὑπερ δολὴν (29) αἰώνιον βάρος δόξης 


κατεργάξεται. 
ἘΡΏΤΗΣΙΣ ΚΘ', 


Περὶ τοῦ μετὰ ἑπώρστως 5 γογγυσμοῦ ἐργαξομένον. 
᾿ ῃ 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 
Tou μέντσι γδγγύσαντος ἢ ἐπὶ ἐπώρσει (30) iptu- 
? Matth. v, 39, Ὁ ( Reg. itt, 13. 
'5ó Rom. vin, 48. 5 Matth, xxn, 43, 


(22) Editi et duo mss. ὅτι οὐχί, Alii duo διὰ τί οὐχί, 
(33) Antiqui editiones ét mss. quinqué πάρὰ 
τοῦ ἀδελφοῦ, ἃ fratre. Codex Colb. παρὰ τοῦ προεσ- 
τῶτος, d pra posito, melius, ut opinor, et verius, 
Ita enim oralionis series postulare videtur. 
.(24) Rez. primus δὲ unus Colsl, ἀσύμφορός ἔστι, 
sibi ipse inutilis, Lectio in se non inepta. 

(23) Veteres duo libri eum Voss, ξωῆς ὀνομάξει, 
vit» ducem appellat. Statim ín mss. multis pro 
ἅπαξ scriplum invenitur ὅλως, ]bidem Reg. pri- 
Inus οἱ Voss, ἐγκατατὰγῆναι, — Y | 


REGUL/E£. FUSIUS TRACTATE. 


*! [ Cor, v, 9. 
1 |I Gor. 1v, 17. 


te *, Qure enim talibus tribuitur humanitas, insul* 
sie illi Heli benignitati est assimilis, qua erga fi- 
lios suos preeter Dei voluntatem usus,coarguitur*?, 
Ostendere itaque ementitam erga malignos beni- 
guilatem, est veritatem prodere, iasidiari eommu- 
nitati, et ad mala indifferenter patranda assuefa- 
cere, oum jam non fiat quod scriptum est * Cur 
non magis luetum habuistis, ut tolleretur de medio 
vestrum, qui hoc opus fecit  ? sed necessario ae- 
eidit quod subditur : Modicum fermentum totam 
massam corrumpit*, Peccantes aulem, inquit Apo- 
stolus "ἢ, eoram omnibus argue; statimque ejus 
rei causam affert, his verbis : Ut et ceteri timo- 
rem habeant. 


2. In summa autem quisquis medelam sibi a 
preposito adhibitam recusat, secum ipse pugnat. 
Etenim si parere non vult, sed suam tuetur volun- 
tatem, eur tandem cum eo manel? eur etiam ip- 
sum assumit vilae sure moderatorem ? Ubi autem 
quis semel in fratrum corpore numerari consen- 
sil, si Judicetur vas esse minislerio idoneum, 1a- 
melsi mandatum vires superare videtur, judicio 
in eum qui ultra vires precepit, rejecto, docili- 
tatem et obedientiam ad interitum usque osten- 
dat, memor Domini, qui Faetus est obediens us- 
que ad mortem, mortem autem crucis **. Rebellio 
autem δὲ contradietio plura mala arguit, fidei 
morbum, dubilationem de spe, fastum ac super- 
biam morum. Neque enim quisquam detrectat 
imperium, qui non prius contempserit consilii au- 
ctorem : neque qui eredit Dei promissis, spemque 
firmam in eis reponil, etiamsi pracepla ardua 
sint et difficilia, unquam in ipsis observandis 
torpebit, cum sciat non esse condignas passiones 
hujus temporis ad futuram quie revelabitur glo- 
riam "5. Et cui persuasum est, eum qui sese humi- 
liat, exallatum iri "δ, majorem alaerilatem, quam 
quie a preecipientle exspeclatur, 373 ostendit, 
quippe qui illud non ignoret, quod. momentanea 
afflictionis levilas mira supra modum eternum 
pondus glorii& pariat ^. 

INTERHOGATIO XXIX. 
De eo qui cum animi eioone aut murmuralione 
agi. 
RESPONSIO. 
Sane opus ejus, qui murinuravit aut extulísse 


"jbid. 6. ^" ITim. v,20. ἢ Philipp. in, 8 


(29) Editi et duo mss, μέλος γενέσθαι ὑπουργιχὸν, 
membrum aptum ad ministrandum. Reg. primus 
ét Voss, et Colb. ut in eontextu. 

(37) Reg. primus et Voss. τῷ ὑπὲρ δύναμιν, Ali- 
quanto post codex Voss. μέχρι θανάτου &rid, — 

(28) Heg. primus πρὸς ταῦτα, Mox idem ms. δόξα. 
ἀποκαλυφθῆναι, Ibidem codex Voss. et duo alii zai 
ὁ πὲπιστευχὼς, ὅτι. 

39} Illud, εἷς ὑπερδολῆν, ex editione Veneta ad- 
didi, et ex antiquis tribus libris. "T 

(30) Codices duo cum Voss, zi; ἔπαρσιν, 


991 


se compertus est, cum operibus eorum qui corde 
humiles sunt, et spiritu contriti, nequaquam com- 
miscendum est : imo his pii nullo modo uti debent. 
Nam quod hominibus altum est,abominatio est ante 
Deum"*. Quin etiam aliud est preceptum Apostoli, 
dicenlis : Neque murmuraveritis, sicut quidam 
eorum murmuraverunt, el perierunt ab eztermina- 
tore*?. Item illud : Non ez tristitia, aut ez necessi- 
tate*?^. Quare non est admittendum talium opus, 
eque ac vituperabile sacrificium: quod certe nefas 
fuerit cieterorum operi admisceri. Si enim qui ob- 
tuleruat in altari ignem alienum, tantam iram ex- 
perti sunt *!, qui, quaso, periculosum non est, 
opus quod ab animi affectione Deo invisa profi- 
ciscatur,ad mandata ipsius exsequenda adhibere? 


Quz enim, inquit, est societas justitiam inter et in- Ἡ μετοχὴ, 


justitiam? aut qua pars fidell cum infideli ** ? 1d- 
circo ait : /niquus qui immolat mihi vitulum,velut 
qui occidit canem . et qui offerl similaginem, velut 
sanguinem suillum ?*. Unde pigri et rebellis opera 
ἃ fratrum conventu sunt necessario removenda. 
Atque ea in parte diligentem operam ponere pre- 
fectos par est, ut neque ipsi violent decretum il- 
lius qui dixit : Ambulans in vía immaculata, hic 
mihi ministrabat : non habitabat in medio domus 
mez,qui faciebat superbiam?*; neque auctoressint, 
ut qui precepto admiscet peccatum, laborisque 
segnilie, aut animi tumore, qui ex majori indu- 
stria oriatur, opus coinquinat, in sua pravitate 
permaneat, qui quod eo utantur, illum sua ipsius 
mala sentire non sinunt. Itaque et preposito per- 
suasum sit oportet, se, nisi suo fratri, ut decet, 
presit, sibi gravem atque inevitabilem iram asci- 
scere. Nam sanguis illius requiretur de manibus 
ipsius, sicut scriptum est 5, Ac etiam ita compa- 
ratus sit subditus, ut nullum mandatum, ne diffi- 
cillimum quidem, conficiat pigre ac segniter, cui 
scilicet persuasum esse debeat, tribuendam sibi 
esse in ccelis multam mercedem. Exhilaret igitur 
subditum spes glorie, ut in omni gaudio et pa- 
tientia opus Domini fiat. 
37 f INTERROGATIO XXX. 


Quali animi affectione debeant przfecti fratrum 
curam habere. 


RESPONSIO. 
Vicissim praefectum non extollat dignitas, ne 
ipse quoque ab ea qu& humilibus promissa est 5* 


95 [uc. xvi, 13. I Cor. x, 10. 
Lxvi, 9. ** Psal.c, 6, 7. 85 Ezech. ni, 18. 


(31) Unus ms. Kai ἄλλο δὲ ἔστι παράγγ. " 

(32) Reg. primus ἀπρόσδεκτον δὲ xai τό, Mox editio 
Basil. pariter ac Paris. ἐγχαταμιγῆναι, Editio Ven. 
et duo mss. ἐγχαταμιγνύναι. Alii duo mss. cum 
Voss. ἐγχαταμίγνυσθαι. Subinde Reg. priraus et 
Voss. ἀλλότριον προσαγαγόντε. 

(33) Editiones veteres et Regii tres mss. Διόπερ 
φησὶν ὁ νόμος: quod ita verterat interpres vetus, 
idcirco scriptum esl in lege, qui immolat mihi, elc. 
Sed ubi ita in lege scriptum sit, frustra, opinor, 
qu&eras. At Coisl. secundus et Colb. Διόπερ φησὲν " 
Ὁ ἄνομος : quam scripturam veram esse et germa- 


S. BASILII MAGNI 


C 


01} Cor. 1x, 7. 
55 Matth. v, 3. 


992 


ρεθέντος δεῖ τὸν ἐργασίαν μὴ καταμίγνυσθαι τῇ παρὰ 
τῶν ταπεινῶν τῇ χαρδίᾳ χαὶ συντετριμμένων τῷ 
πνεύματι γινόμένῃ ἐργασίᾳ, x«i ὅλως μὴ ἀναλέσχε- 
σθαι παρὰ τοῖς εὐλαθέσι. Διότι τὸ ὑψηλὸν ἐν 
ἀνθρώποις βδέλυγμά ἐστιν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. 
Καὶ ἄλλο παράγγελμα (31) τοῦ ᾿Αποστόλου, λέγον- 
τος" Μηδὲ γογγύξζξετε, χαθώπερ τινὲς αὐτῶν ἐγόγ- 
γυσαν, x«i ἀπώλοντο ὑπὸ τοῦ ὁλοθρεντοῦ " x«i 
τὸ, Μὴ ἐκ λύπης, ὃ ἐξ ἀνάγχῃς. ᾿Απρόσδεχτον 
οὖν τὸ (32) τῶν τοιούτων ἔργον, ὡς θυσία ἐπέμωμος" 
ὅπερ ἐγχαταμιγῆναι Tj τῶν λοιπῶν ἐργασίᾳ οὐχ 
εὐαγές. Ei γὰρ οἱ πῦρ ἀλλότριον προσάγοντες τῷ 
θυσιαστηρίῳ τοσαύτης ὀργῆς ἐπειράθησαν, πῶς οὐχ 
ἐπιχίνδυνον ἀπὸ ἐχθρᾶς τῶ Θεῷ διαθέσεως ἔργον εἰς 
τὴν οἰχονοωίαν τῶν ἐντολῶν παραδέχεσθαι; Τὶς γὰρ 
φησὶ, διχαιοσύνῃ xai ἀνομία ; ἣ τίς 
μερὶς πιστῷ μετὰ ἀπίστον ; Διόπερ φησίν (33)- Ὁ 
ἄνομος, ὁ θύων μοι μόσχον, ὡς ὁ ἀποχτείνων 
χύνα" χαὶ ὁ προσφέρων σεμίδαλιν, αἷμα 
ὕειον, Ὅθεν ἀναγχαίως τὰ τοῦ ὀχνηροῦ χαὶ ἀντι- 
λόγου (34) ἔργα ἀλλοτριωτέον τῆς ἀδελφότητος. Καὶ 
τούτου τοῦ μέρους ἀχριθῶς ἐπιμελεῖσθαι δεῖ τοὺς 
προεστῶτας, ἵνα μήτε αὐτοὶ παραφθείρωσι τὸ δόγμα 
τοῦ εἰπόντος " Πορευόμενος ἐν ὁδῷ ἀμώμῳ, οὗτος 
μοι ἐλειτούργει. οὐ χατῷχει ἐν μέσῳ τῆς οἰχίας 
μὸν, ποιῶν ὑπερηφανίαν - μήτε τὸν τῇ ἐντολῇ τὴν 
ἁμαρτίαν ἐπιμιγνύντα, χαὶ μολύνοντα τὴν ἐργασίαν 
ῥαθνμίᾳ τοῦ χόπον, ὃ ἐπάρσει τοῦ πλεονεχτήματος, 
οἰχοδομῶσιν (35) ἐπιμένειν τῇ διαστροφῇ δι᾿ ὧν αὐτοι 
προσδέχονται , οὐχ ἐῶντες αὐτὸν εἰς συναίσθησιν 
τῶν οἰχείων χαχῶν ἐφιχνεῖσθαι. Χρὴ οὖν χαὶ τὸν 
προιστῶτα πεπεῖσθαι, ὅτι τὸ μὴ χατὰ λόγον προ- 
στῆναι τοῦ ἀδῶφοῦ βαρεῖαν αὐτῷ χαὶ ἀπαραίτητον 
τὸν ὀργὴν ἐπάγει. τὸ γὰρ αἷμα αὐτοῦ ἐκ τῶν χειρῶν 
αὐτοῦ ἐχξητηθήσεται, χαθὼς γέγραπται (36). χαὶ 
τὸν ὑπήχοον οὕτω παρεσχευάσθαι, ὡς πρὸς μηδὲν 
ἐπίταγμα, μηδὲ τὸ χαλεπώτατον, ἀποχνέιν, πε- 


ὡς 


“πεισμένον, ὅτι ὁ μισθὸς πολὺς t» τοῖς οὐρανοῖς. Τὸν 


μὲν οὖν ὑπαχούοντα εὐφραινέτω ὁ &imi; τῆς δόξης, 
(va ἕν πάσῃ χαρᾷ xal ὑπομονῇ τὸ ἔργον τοῦ Κυρίον 
γένηται (37). 
EPOTHZIZ Λ΄. 
Ποταπῇ διαθέσει χρὴ τῶν ἀδελφῶν ἐπιμελεῖσθαι τοὺς 
προεστῶτας (38). 
ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 
Τὸν δὲ προεστῶτα μὴ ἐπαιρέτω τὸ ἀξίωμα, ἕνα 
pà xai αὐτὸς ἐχπέσῃ τοῦ μαχαρισμοῦ τῆς ταπεινο- 


δι Levit. x, 1, 3. 5311 Cor. vi, 4, 15. ?? Isa. 


nam non inficiabitur, qui ultimum Isaie caput 
legerit. Ibidem Codex Voss. ὥσπερ o. Ibidem mss. 
multi ἀποχτέννων. Editio Paris. ἀποχτείνων. 

(34) Veteres duo libri ὀχνηροῦ xai ἀντιλογιχοῦ. 

(33) Reg. primus manu recentiore οἰχονομῶσιν. 
Mox editi et mss. nonnulli δι᾿ àv αὐτοί, Reg. pri- 
mus αὐτόν. Nec ita multo post codex Voss. et alii 
quidam mss. ἀφιχέσθαι. 

(36) Ex Vossii codice et ex aliis duobus addi. 
tum est illud, καθὼς γέγραπται. 

(37) Reg. primus γίνηται. 

(38) Antiqui duo libri τὸν προεστῶτα, 


REGULJE FUSIUS TRACTAT/E 


994 


φροσύνης, d χαὶ τυφωθεὶς εἰς χρῖμα ἐμπέσῃ τοῦ À beatitudine excidat, aul eliam inflatus incidat in 


διαδόλου (30). ἀλλ΄ ἐκεῖνο πεπείσθω, ὅτι ἡ τῶν 
πλειόνων ἐπιμέλεια πλειόνων ἐστὶν ὑπηρεσία, Ὡς 
οὖν ὁ πολλοῖς ὑπηρετῶν τετραυματισμένοις (40]. xai 
ἀποξήύων μὲν τοὺς Lympus ἑνὸς χάώστον ἐτραύματος, 
προτάγων δὲ τὰ βοηθήματα χατὰ τὴν ἰδιότητα (AM) 
τῆς ὑποχειμένης χκαχώσεως, οὐχὶ ἐπάρσεως ἀφορμὴν 
τὴν ὑπηρεσίαν λαμβάνει, ἀλλὰ μᾶλλον ταπεινώσεως 
ἀγωνίας τε χαὶ ἀγῶνος’ οὕτω καὶ (43) πολλῷ πλέον 
ὁ τὰ ἀσθενήματα ἰᾶσθαι τῆς ἀδελφότητος πιστευ- 
θεὶς, ὡς πάντων ὑπηρέτης, χαὶ ὑπὲρ πάντων λό- 
γον δώσων (43), διανοεῖσθαι καὶ ἀγωνιᾷν ὀφείλει. 
Τούτ γὰρ τῷ τρόπῳ χατορθωθήσεται αὐτῷ GO σκο- 
πὸς, τοῦ Kupíou εἰπόντος. Ei τις θέλει ἐν ὑμῖν 
εἶναι πρῶτος, ἔστω ἀπάντων ἔσχατος, xxb πάν- 
των διάχονος. 
EPOTHTIZ AA. 
Ὅτι δεῖ χαταϑέχεσθαι τὴν παρὰ τοῦ προεστῶτος 
ὑπηρεσίαν, 


Χρὴ μέντοι καὶ τὴν σωματικὴν ὑπηρεσίαν παρὰ 
τῶν προέχειν δοκούντων ἐν τῇ ἀδελφότητι προσάγο- 
μένην τοὺς πολλοὺς χαταδέχεσθαι. Ὃ γὰρ τῆς τα- 
πεινοφροσύνης Ayo; χαὶ τῷ μείξζονε τὸ ὑπηρετεῖν 
ὑποδώλλει, xxt τῷ ἐλάττονε τὸ ὑπηρετεῖσθαι οὐχ 
ἀφαομόξον δείχνυσι. Τὸ γὰρ ὑπόδειγμα τοῦ Κυρίου 
πρὸς τοῦτο ἡμᾶς ὁδηγεῖ, τοῦ μὲν νίψαι τοὺς πό- 
δας τῶν ἑαυτοῦ μαθητῶν μὴ ἀπαξιώσαντος, τῶν 
δὲ πρὸς τοῦτο μὴ τολμησάντων ἐνστῆναι. ᾿Αλλὰ καὶ 
à διὰ πολλὴν εὐλάδειαν τὰ πρῶτα μὴ χαταδεξώμε- 


judicium diaboli 5:sed illud pro cerlo habeat, 
plurium curam habere esse pluribus servire. Ut 
igilur qui sauciis mullis ministral, detergilque 
singulorum vulnerum saniem, et remedia pro prae- 
sentis mali natura adhibel,ex boc minislerio ne- 
quaquam occasionem sumit elationis, sed potius 
humilitatis, studiique ae sollieitudinis ; sie multo 
eliam magis cui totius fralrum societatis sanandie 
provincia est delegata, is ut omnium minister, et 
tanquam qui deomnibus rationem redditurus sit, 
animum altendere et sollicitus esse debet. Hoc 
enim pàclo asseculurus esl propositum, eum Do- 
minus dicat; Qui vult esse inler vos primus, sil om- 
nium novissimus, et omnium minister **, 


INTERROGATIO XXXI. 
Quod erhibitum a praefecto ministerium sit 
suscipiendum. 
RESPONSIO. 

Alque officia eliam ad corpus perlinentia, que 
ab iis prwstantur, qui inter fratres principatum 
videntur tenere, suscipienda sunt ab inferioribus, 
Nam humilitatis ratio et majorem, ut subservial, 
admonet, etminori ostendit non ab re sibi operam 
dari. Nam Domini exemplum ad hoc nos deducit, 
qui pedes discipulorum suorum lavare decdignalus 
non est, nec tamen ipsi adversus id ausi sunl resi- 
stere. Sed et qui initio ob multam reverenliam re- 
cusarat Petrus, statim ipse, inobedienti: pericu- 


wo; Πέτρος εὐθέως ἑαυτὸν πρὸς τὴν ὑπαχοὴν μετ- (; lum edoctus, obedivit. Non est igilur cur metuat 


ἐῦαλε, τὸν ix τῆς (44) ἀπειθείας χίνδυνον διδαχθείς, 
Οὐχ ἔστιν οὖν φόδος τῷ ὑπηχόῳ, μὴ λυθῇ αὐτῷ τῆς 
ταπεινοφροσύνης σχοπὸς, ὑπηρετουμένῳ ποτὲ παρὰ 
τοῦ μεέξονος, Διδατχαλίας γὰρ αὐτῷ ἕνεχεν, xe 
ὑποδείγματος évipyous (45) μᾶλλον, f$ καὶ χρείας 
πολλάχις ἀναγκαίας d ὑπηρεσία προσώγεται. "Ev οὖν 
τῇ ὑπαχοῇ χαὶ τῇ μιμήσει τὸ ταπεινὸν ἐπιδειχνύ- 
σθω. Καὶ μὴ ἀντιδιατιθέμενος, σχήματι ταπεινο- 
φροσύνης, ὑπερηφανίας ἔργόν xui ἀλαζονείας ποιεί- 
τω. M γὰρ ἀντιλογία τὸ αὐτοχρατοριχὸν καὶ τὸ (46) 
ἀνυπόταχτον δείχνυσι. Φυσιώσεως οὖν μᾶλλον χαὶ 
καταφρονήσεως ἀπόδειξιν ἔχει, ἀλλ' οὐχὶ ταπεινό- 
TüTO; x«i τῆς ἐν πᾶζιν ὑπαχοῆς, Διόπερ ἀναγκαῖον 
πείθεσθαι τῷ εἰπόντι" ᾿Ανεχόμενοι ἀλλήλων ἐν 
ἀγάπῃ. 
ΕΡΩΤΉΣΙΣ AB 
Πῶς δεῖ πρὸς τοὺς χατὰ σάρχα οἰκείους δια- 
χεῖσθαι. 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ 
4. Χρὴ μέντοι τοὺς ἅπαξ παραδεχθέντας εἰς τὴν 


subditus, ne ab humilitatis proposito aberret, si- 
quando sibi subservial major. Siepe enim confertur 
officium ad eum docendum, et ad dandum efficax 
exemplum magis, quara quod instans ulla neces- 
silas id postulet. Ostendat igitur in obedientia et 
imitatione humilitatem, non autem reluclans su- 
perbie ac arroganlie opus efficiat oblenlu et 
simulatione humilitatis. Contradictio enim indicio 
est velle eum, qui repugnat, sui juris esse neque 
alleri parere. Magis ergo inflationis et contemptus 
specimen edit, non autem humilitatis acobedientiz 
in omnibus. Quapropter necesse fuerit obedire ei 
qui dixit : Supportantes invicem in charitate, 


375 INTERROGATIO XXXII, 
Quomodo oporteat erga cognatos secundum carnem 
affici. 

RESPONSIO 

1. lis quidem qui semel admissi sunt inter fra- 


δ᾽ DTim. m, 6. 5* Marc. mx, 32. ἡ Ephes. iv, 2 


(39) Codex Colb. ἐμπέσῃ x«i παγίδα τοῦ διαδὸ 
)ov, ne inridat in y sed et Joeutsm diaboli, 
(40) In Voss. et Colb pro τετραυματισμένοις legi- 
tur τετρωμένοις ; quibus ex eodieibus vox ἑνός, 7185 
n -" ve A one est. 
) Editi κατὰ 74 ἰδιώματα. i 
utin conte. era, Regii duo et Voss. 
) Sie codex Voss. et alii duo. εἰ ab- 
Arden 1duo. Voeula xat ab 


pt Reg. primus λόγον ἀποδώσων. 
4k) Edili τὸν ἐπὶ τῆς, Veteres quatuor libri ita, 
ut edidimus. | 
(45) Editiones antiquze et duo mss, Regii ὑποϑ εἰ- 
γματος ἐναργοῦς, exempli manifesti, non ita apte 
Alius Reg. et 01}. ἐνεργοὺς exempli efficacis, hocest 
exempliad persuadendum vim mazimam habentis. 
46) Sic veleres duo libri. Deerat articulus in 
vulgatis. Stalim, Reg. primus et Voss. Φυσιώσεως 


S. BASILII MAGNI. 


99€ 


tres, permittere non debet prefectus ut ad quid- Α ἀδελφότητα μὴ ἐπιτρέπεσθαι παρὰ τοῦ προεστῶτος 


quam distrahantur, aut per speciem visitandorum 
cognatorum secedanta fratribus, vitamque degant 
ἃ testibus remotam, aut curis incumbant, suis se- 
cundum carnem propinquis patrocinaturi. Nam in 
summa, meum ettuum in fratribus dici vetat Scip- 
tura : Erat enim, inquit, omnium credentium cor 
unumet animauna : nec quisquam eorum,qua pos- 
sidebat, aliquid sum esse dicebat*?, 1taque paren- 
tes alicujus velfratres secundum carnem,siquidem 
secundum Deum vivunt, ab omnibus fratribus tan- 
quam communes patres aut cognati colantur Qui- 
cunque enim fecerit, inquit Dominus, voluntatem 
Patris mei qui m calis est, hie frater meus et soror 
et mater est *!. Sed tamen satius ducimus horum 
curam attinere ad fratrum praefectum. Qnod si im- 
plicati sunt vita communi, nulla res cum eis nobis 
communis est, qui honestum decorumque servare 
et assidue Deo cohsrere studemus, citra ullam 
mentis aberrationem. Nam presterquam quod nihil 
ipsis afferimus utilitatis, tumultibus etiam atque 
pertubatione nostram ipsorum vitam replemus, 
peccatorumque occasiones accersimus. Sed ne eos 
quidem qui olim fuerint propinqui, acceduntque 
ad visitandos nos, si Dei aspernantur, mandata, ac 
pietatis officium ducant pro nihilo, par est susci- 
pere, ut qui Dominum non diligant, qui dixit:Qui 
non diligit me, sermones meos non servat **. Qua 
est autem societas justitim et iniquitati ?aut que 
parsiadeli cum infideli **. 


πρὸς μηδὲν ἀπομετεωρίξεσθαι (47): μηδὲ προφάσει 
οἰκείων ἐπισχέψεως ἀναχωρεῖν τῶν ἀδελφῶν, χαὶ 
ἀμάρτυρον ξωὴν διάγειν, μήτε φροντίδας συγχω- 
ρεῖσθαι ἔχειν ἐν τῇ προστασία τῶν συγγενῶν χατὰ 
σάρχα. Ὅλως μὲν γὰρ ἀποδοχιμάξει ὁ λόγος τὸ 
ἐμὸν xxi τὸ σὸν ἐν ἀθελγότητι λέγεσθαι" Ἣν γὰρ, 
φησὶ, πάντων τῶν πιστευσάντων χαρδία 
ψυχὴ μία: xal οὐδὲ εἷς τι τῶν ὑπαρχόντων αὐτῷ 
ἔλεγεν ἴδιον εἶναι, Ot. οὖν χατὰ σάρχα τινὸς γονεῖς. 
» ἀδελφοὶ, εἰ μὲν χατὰ Θεὸν ζῶσιν, ὑπὸ πάντων τῶν 
ἐν τῇ ἀϑελφότητι ὡς χοινοὶ πατέρες ἢ oixsiot θτοα- 
πενέσθωσαν. “Ὅστις γὸρ ἂν ποιῇ, φησὶν ὁ Κύριος, 
τὸ θέλημα τοῦ Πατρὸς μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς, oj- 
τος ἀδελρὸς (48) pou x&i ἀδελφὴ xci μήτηρ ἐστί. 
Καὶ τούτων δέ τὴν ἐπιμέλειαν διαφέρειν δοχιμάξομεν 
τῷ προεστῶτι τῆς ἀδελφότητος. Εἰ δὲ ἐμπεπλεγμέ- 
νοι εἰσὶ τῷ χοινῷ βίῳ, οὐδεὶς ἡμῖν χοινὸς πρὸς αὐ- 
τοὺς λόγος, τοῖς τὸ εὐσχημον xai εὐπάρεδρον τῷ Κν- 
ρίῳ ἀπερισπάστως χατορθοῦν ἑσπουϑαχόσι' Πρὸς 
γὰρ τῷ ἐκείνοις μηδὲν παρέχειν ὄφελος, ἔτι xol τὸν 
ἑαντῶν ζωὴν θορύδων χαὶ (40) ταραχῆς πληροῦμεν, 
καὶ ἁμαρτιῶν ἀφορμὰς ἐπισπώμεθα. ᾿Αλλὰ οὐδὲ 
ἐρχομένους εἰς ἐπίσχεψιν τῶν (30) ποτὲ οἰκείων, 
τοὺς χαταφρονοῦντας τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ, χαὶ τὸ 
ἔργον τῆς εὐσεδείας ἐξονθενοῦντας, ἀχόλουθον παρα- 
δέχεσθαι, ὡς οὐχ ἀγαπῶντας τὸν Κύριον τὸν εἰπόντα. 
Ὁ μὴ ἀγαπῶν με τοὺς λόγους μὸν οὐἨ τηρεῖ. Ἐίς 
δὲ μετοχὴ δικαιοσύνῃ χαὶ ἀνομίᾳ ; ἢ τίς μερὶς 
πιστῷ μετὰ ἀπίστου ; 


xot 


2. Et in primis prorsus curandum est, utiis quj g— 2. Καὶ ὅτι μάλιστα δεῖ παντὶ πρόπῳ σπουδάξειν 


adhuc in virtutum exercitio degunt, adimantur 
peccandi occasiones, quarum heo est maxima, 
recordatio anteacte vite, nequando ipsis contin- 
gat quod dictum est ; Conversi sunt cordibus suis 
in Kgyptum** : quod plerumque usu venit, quando 
cum iis qui secundum carnem propinjqui sunt,cre- 
brum ἃς frequenscolloquium seritur. In universum 
autem permitti non debet, ut sive cognatus, sive 
externus aliquos sermones habeat cum fratribus 
nisi de illis id nobis persuasum sit, ipsos ad edi- 
ficationem et animarum perfectionem in collocu- 
tionem venire. Quodsi opus est eos qui semel ac 
cesserint, alloqui, fungantur hoc munere ii quibus 
concreditum est donum loquendi, tanquam iis qui 


scienter possint loqui et audire, quse ad fidei edi- D 


ficationem pertineant ; cum Apostolus non omni- 
bus inesse 37 6 loquendi facultatem, sed id do- 
num paucis concessum fuisse manifeste doceat, 
cum dixit : Ali enim per Spiritum datur sermosa- 


60 Act. 1v, 32. *! Matth. xir, 50. 
γὰρ. Nec ita multo infra mss.duo preter Voss. 
D οὐ. 


(47) Reg. primus et Voss. et Colb. πρὸς τινα 
&rop. Alii duo Regii pariter ac editiones veteres 
πρὸς μηδ ἐν ἀπομ. Aliquanto post Reg. primus μήτε 

ὀντίδα. 

(48) Codex Colb. οὗτός μομ χαὶ ἀδελφός. 

a ldem ms. 6opó6ou xai. EM . 
(50) Rursus idem ille, quem mox dixi, liber esé- 


περιαιρεῖν τῶν ἔτι ἐν γυμνασίᾳ τῶν χατορθωμάτων 
τὰς πρὸς τὸ ἁμαρτάνειν ἀφορμὰς, ὧν μεγίστη ἐστὶν 
à μνήμη τοῦ προτέρου βίου, μήποτε πάθωσι τὸ 
εἰρημένον ὅτι. ᾿Εστράφῃσαν ταῖς καρδίαις αὐτῶν εἰς 
Αἴγυπτον ὅπερ ἐν τῇ συνεχεῖ ὁμιλίᾳ τῶν χατὰ 
edpxa οἰχεῖων ὡς τὰ πολλὰ γίνεται. Καθόλον δὲ 
οὔτε οἰχεῖον οὔτε ξένον ἐπιτρέπειν χρὴ λόγους τινὰς 
προσάγειν τοῖς ἀδελφοῖς (51), ἐὰν μὴ πεισθῶμεν 
περὶ αὐτῶν, ὅτι πρὸς οἰκοδομὴν χαὶ καταρτισμὸν 
τῶν ψυχῶν ποιοῦνται τὰς διαλέξεις. Εἰ δὲ χρεία 
γένοιτό λόγον πρὸς τοὺς ἅπαξ συνεμπεσόντας, παρὰ 
τῶν πεπιστευμένων τὸ τοῦ λόγον χάρισμα γινέσθω, 
ὥς ἐχόντων ϑύναμιν μετ’ ἐπιστώμης εἰπεῖν χαὶ 
ἀχοῦσαι πρὸς οἰκοδομὴν. τῆς πίστεως σαφῶς τοῦ 
᾿Αποστόλον διδάσχοντος μὴ πᾶσι παρεῖναι τὴν τοῦ 
λόγου δύναμιν, ἀλλ' δλίγοις ὑπάρχειν τὸ χάρισμα (52), 
(V ὧν φησιν" Ὦ μὲν γὰρ διὰ τοῦ Πνεύματος dido- 
ται λόγος σοφίας, Ge δὲ λόγος γνώσεως" καὶ 
ἀλλαχοῦ: Ἵνα δυνατὸς 3 παραχαλεῖν (53) ἐν τῇ 


9! Joan. xiv, 34. ** II Cor. vi, 14, 15. *' Num. xv, 4. 


σχεψίν τινας τῶν. 

(51) Unus ms. ἐν τοῖς ἀδελφοῖς. Haud long. mss. 
duo preter Voss. Ei δὲ xei χρεία γίνηται, Nec ita 
multo post duo mss. cum Voss. παρὰ τῶν ἐμπε- 
πιστευμένων. 

(52) ita ro T Colb. scriptum invenitur 
ὑπάρχειν τοῦ λόγου [τὸ χάρισμα... 

(85 Reg. primus et Colb. ὁ καὶ παρακαλεῖν, 


997. 
νυγιαινούσῃ διδασχαλίᾳ, καὶ τοὺς 
ἐλέγχειν, 
EPOTHZIZ AT. 
Τίς ὁ τρόπος τῆς πρὸς τὰς ἀδελφὰς συντυχίας. 


AITOKPIEZTZ. 

|. Ὃ ἅπαξ γάμον ἀπαρνησάμενος ἀπαρνήσειται, δὴ- 
Àevótt, πολὺ πρότερον τὰς μερίμνας, ἃς φησιν ὁ 
᾿Απόστολος μεριμνᾶν τὸν γεγαμηχότα, πῶς ἀρέσει 
τῇ γυναικὶ αὐτοῦ (54), x«i χαθαρίσει ἑαυτὸν παντώ- 
magi πάσης μερίμνης τῆς πρὸς ἀρέσχειαν γυναιχὸς 
γινομένης, φοβούμενος τὸ χρῖμα τοῦ εἰπόντος ὅτι, "o 
Θεὸς διεσχόρπισεν ὄστὰ ἀνθρωπαρέσκων, Ὥστε 
πρὸς ἀρέσχειαν μὲν οὐδὲ ἀνδρὶ συντυχεῖν ἀνέξεται 
ἕνεκεν δὲ τῆς κατ᾽ ἐντολὴν Θεοῦ ὀφειλομένης ἐχά- 
στῳ παρὰ τοῦ πλησίον σπουδῆς τῆς χρείας (28) ἀπαι- 
τούσης ἐπὶ τὴν συντυχίαν ἔλεύσεται. Οὐ μὴν οὐδὲ 
τοῖς βουλομένοις ἀπλῶς ἐφίεσθαι χρὴ τὴν συντυ- 
χίαν͵ οὐδὲ χαιρὸς πρὸς ταύτην, οὐδὲ τόπος (6) πᾶς 
ἐπιτήδειος, 'AXX εἴ γε μῶῆλοιμεν χατὰ τὸ πρόσταγ- 
μα τοῦ ᾿Αποστόλου ἀπρόσχοποι γίνεσθαι χαὶ Ἴου- 
δαίοις, χαὶ “Βλλησι͵ xai τῇ ᾿Εχχιησίᾳα τοῦ Θεοῦ, 
πάντα δὲ εὐσχημόνως xci χατὰ τάξιν͵ χαὶ πάντα 
πρὸς οἰχοδομὴν ποιεῖν, ἀνώγχη καὶ πρόσωπον, XX 
Ἀαιρὸν͵ χαὶ χρείαν, καὶ τόπον xr ἐχλογὴν ἂφ- 
ὡρίσθαι (57) πρεπόντως" δι' ὧν ἀπάντων ὑπονοίας 
μὲν πονηρᾶς καὶ σχιὰ πᾶσα ἐξελαθήσεται, σεμνότη- 
τος δὲ xal σωφροσύνης ἀπόδειξις ἔν παντὶ τρόπῳ 
ἐπιφανήσεται τοῖς δοχιμασθεῖσιν ὁρᾶν ἀλλήλους (58), 


REGULAE FUSIUS TRACTATE. 
ἀντιλέγοντας À pientiz: alii aulem sermo scienti 55. Et alio in. 


998 


loco : Ut potens sit exhortari in doctrina sana, et 
eos, qui contradicunt, arguere? — 7 
| INTERROGATIO XXXIII, 
Quis sit modus colloquendi cum sororibus. 
RESPONSIO. —  —  — 

1. Qui semel nuptias abnegavit, abnegabit uti- 
que multo magis eas euras, quibus ait Apostolus 
confiei maritum,quomodo scilicet placiturus sit sua 
uxori", omninoque ab omni sollicitudine quee ad 
ineundam a muliere gratiam suscipitur, purgabil 
semetipsum, veritus judicium ejus, qui dixit: Deus 
dissipavit ossa eorum qui hom?nibus placent 9", 
Quare ne eum viro quidem congredi animum indu- 
cet, ad ejussibi conciliandam gratiam; sed ob id stu» 
dium q:od cuique a proximo juxta Dei prieceptum 
debetur, necessitate exigente, cum eo in colloquium 
veniet. Neque vero sine ullo delectu cuilibet volenti 
concedenda est loquendi potestas: neque ad eam 
rem tempus omne, aut omnis locus idoneus est, 
Sed si juxla A postoli praeceptum nolumus cuiquam 
offendiculo esse *, neque Judamis, neque Grecis, 
neque Ecclesie Dei, sed omnia decore ac ordinate, 
omniaque ad edificationem perficere, necesse fue- 
rit el persons, et temporis, et utilitatis, et loci dele- 
clum decenter ac rite haberi : quibus omnibus vel 
umbra quaevis suspicionis prave fugabitur.In omni 
autem agendi ratione apparebit gravitatis ac castli- 
moni specimen in iis, qui admissi sunt et adlecti, 


xxi βουλεύεσθαι περὶ τῶν ἀρεσκόντων Θεῷ κατὰ τέ C eum scilicet mutuis fruentur conspeclibus, et de 


τὴν σωματιχὴν χρείαν x«i τὴν τῶν ψυχῶν ἐπιμέ- 
λειαν, Ἔστωσαν δὲ μὴ ἐλάττους τῶν δύο ἐξ ἐχατέ- 
pow μέρους (59). τὸ γὰρ ἕν πρόσωπον εὐεπηρέαστον 
εἰς ὑποψίαν, ἵνα μὴ πλέον τι λέγω καὶ. ἀσθενέστερον 
πρὸς τὴν τῶν λεγομένων βεθαίωσιν, σαφῶς τῆς 
Γραφῆς διαγορευούσης ἐπὶ δύο καὶ τριῶν ἴστα- 
ats (60) πᾶν ῥῆμα' μὴτε τῶν τριῶν πλείους, ὥστε 
μὴ τὴν σπουδὴν τῆς φιλεργίας τῆς διὰ τὴν ἐντολὴν 
τοῦ Κυρίον ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ γινομένης ἐμπο- 
δίξεσθαι, 

3. El δέ τινὰς (61) τῶν ἄλλων τῶν ἐν τῇ ἀδελφό- 
τὴτι χρεία γένοιτο εἰπεῖν $ xal ἀχοῦσαί τι ἰδία τινὶ 
διαφέρον, μὴ αὐτοὶ ἐχεῖνοι εἰς ὅμιλίαν ἐρχέσθωσαν 
ἀλλήλοις" οἵ δὲ ἐπιλεγέντες πρεσδύτεροι ταῖς ἔπι- 
λεγείσαις πρεσδυτέραις τὰ παρ' αὐτῶν διαχονείτω- 
σαν, xal οὕτω διὰ τῆς τούτων μεσιτείας ἡ τοῦ )ó- 


" Τ Cor. χα, 8, ** Tit, 1, 9. 
Matth. xvm, 16. : 


ἱ ^x Vox αὐτοῦ in veteribus quatuor libris non 
egitur. 
95 Reg. primus et Colb. σπουδῆς ἢ χρείας, 
ὅδ Codex Voss, οὐδὲ πᾶς καιρός, Mox in Colb. 
scriplum invenilur ἀπρόσχοποι γενέσθαι. 
,97; Unus ms. eum Voss, ἀγαρίσαι. Mox Reg. 
primus ὑπόνοια μὲν πονηρὰ καὶ σχιὰ πᾶσα. | 
8 Τοῖς δοχιμασθεῖσιν ὁρᾶν ἀλλήλους. In iis qui 
probati et electi fuerint ut se invicem invisant ac 
deliberent, etc. MARAN. 


δ] I Cor, vii, 33. 


95 Psal. uu, ὕ, δ᾽ I Cor, x, 32, 


rebus Deo placentibus, sive ad eorporis necessila- 
lem, sive ad animarum curam pertineant, delibe- 
rabunt, Sint aulem non pauciores quam duo ex 
ulraque parte. Nam persona una facile fit obnoxia 
suspicioni, ul ne quid amplius dicam, el ad ea quae 
dicuntur, confirmanda, minus habet roboris, eum 
aperte declaret Scriptura 19, in duobus aut tribus 
stare omne verbum, Neque vero plures quam (res, 
ne studium sedulitatis ejus quee propter Domini no- 
stri Jesu Christi preceptum adhibetur, impediatur. 

2, Quod si necessarium esl quosdam ex aliis fra- 
tribus quidquam, quod ad quempiam privatim per- 
tineat, loqui aut audire, non hi ipsi in mutuum 
veniant congressum et colloquium ; sed cum sele- 


D ctis sororibus ietate provectioribus res ipsorum tra- 


ctent selecli seniores, el ita eorum opera sermo, 
?? Deut. xix, 15; 


(59) Editi £xderov μέρους, Veteres duo libri éxa- 


τέρον ie 
ef odex Voss, et alii duo σταθήσεται, 

61) Editio Basil. simul el Paris. Ei δέ τινος, Edi- 
tio Ven. et mss. quatuor Ei δὲ τινας, Haud longe ex 
Vossii codice voculam τι addidimus. Statim in Reg. 
primo et Colb. pro διαφέρον legitur διαφέροντι, Neo 
18. multo post hi ipsi duo codices habent ἐρχέσθω- 
σαν ἀλλήλων. Mox Reg. primus ταῖς ἐπιλεγομέναις 
πρεσδυτέραις, 


999 


qui necessarius fuerit, fiat. Hic autem ordo non in 
mulieribus solum erga viros, aut in viris erga mu- 
lieres, sed in personis etiam ejusdem sexus erga 
sexus ejusdem personas servetur. Hi igitur prreter 
reliquam in omnibus pietatem 377 ac gravitatem, 
sint eliam prudentes et in interrogando, et in re- 
spondendo, fidelesque et providi ad sermonem ad- 
ministrandum, ac impleant illud: Disponet sermo- 
nes suos tn judicio ?!, sicut ut simul et negotia eo- 
rum qui sese ipsorum fidei commiserint, confician- 
tur,et de iis quas tractaverint rebus nihi] jam 
habeant dubitationis. Inserviant autem et corporis 
necessitatibus alii quidam, etipsi quoque cum ap- 
probatione, qui sinl et eetate provecta et habitu 
ac moribus graves, ut ne percutiant alicujus con- 
scientiam per malam suspicionem. Utquid enim i- 
bertias mea judicatur ab aliena conscientia? ? 


INTERROGATIO XXXIV. 
Cujusmodi esse debeant ii qui fratribus dispensant 
res necessarias. 
RESPONSIO. 

1. Atque etiam ex iis, qui intus res necessarias 
distribuunt, omnino necesse est in singulis ordini- 
bus aliquos esse, qui eos imitari possint a quibus 
efficiebatur quod dictum est in Actis: Dividebatur 
singulis prout cuique opus erat 13: qui curent ma- 
gnopere, ut misericordes sint ac lenes erga quosli- 
bet, neque ulli suspicionem prebeant singularis 
studii aut propensionis erga quosdam,juxta man- 
datum Apostoli, qui dixit: N?Ail faciens in alte- 
ram partem declinando 1", neque vicissim contra, 
jurgii et contentionis, quam idem tanquam a Chri- 
stianis alienam rejicit dicens: Si quis videtur con- 
tentiosus esse, nos talem consuetudinem non habe- 
mus, neque Ecclesiz Dei**: ut horum causa, et 
is, quibuscum ipsis contentio est, necessarias res 
subtrahant, et iis, in quos animi inclinatione pro- 
pendent, plus equo largiantur. lllud autem signi- 
ficationem habet odii fraterni, hoc vero amoris 
singularis, qui hinc maxíme vituperatur, quod per 
eum ea quie e cbaritate oritur concordia fugetur e 


S. BASILII MAGNI. 


1000 


γον χρεία πλιερούσθω (62). Ἢ δὲ αὐτὴ εὐταξία οὐ 
μόνον ἐν γυναιξὶ πρὸς ἄνδρας, $ ἀνδράσι πρὸς γυ- 
ναῖχας, ἀλλὰ x«l ἐν τοῖς ὁμογενέσι πρὸς τοὺς ὁμο- 
γενεῖς φυλασσέσθω, Οὕτοι μὲν οὖν ἔστωσαν μετὰ 
τῆς ἄλλης ἦν πᾶςιν εὐλαδείας τε xai σεμνότητος, 
χαὶ συνετοὶ πρὸς τε ἐπερώτησιν χαὶ ἀπόχρισιν, 
πιστοί τε χαὶ φρόνιμοι πρὸς τὴν τῶν λεγομένων 
οἰχονομίαν, χαὶ πληροῦντες τό (03) Οἰχονομήσει 
τοὺς λόγους αὐτοῦ ἐν χρίσει, ὥστε χαὶ Toi; ἐμ- 
πιστεύουσιν αὐτοῖς ὁμοῦ τὴν τε χρείαν πληροῦσθαι, 
καὶ τὴν πληροφορίαν ὑπάρχειν περὶ τῶν ἐν αὐτοῖς χι- 
γουμένων. Ὑπηρετείτωσαν δὲ x«i ταῖς τοῦ σώματος 
χρείαις ἄλλοι τινὲς, χαὶ αὐτοὶ μετὰ δοχιμασίας, 
τὴν τε ἡλιχίαν προήχοντες χαὶ τὸ σχῆμα xci τὸ 
ἦθος σεμνοὶ, πρὸς τὸ μὴ πλῆξαί τινος συνειδὸς εἰς 
ὑποψίαν χαχήν. Ἵνα τί γὰρ ἢ ἔλευθερία μον xpi- 
νεται ὑπὸ ἄλλης συνειδήσεως 
EPOTHXIZ ΛΔ΄. 
Ποταποὺς “χρὴ εἶναι τοὺς τὰ προς τὴν χοείαν οἰχονθ- 
μοῦντας ἐν τῇ ἀδελφότητι. 
AIIOKPIZIZ. 

1. Καὶ τῶν ἔσω δὲ τὰ πρὸς τὴν χρείαν ἐπινεμόν- 
των ἐν ἐχάστῳ τάγματι (64) πάντως ἔσονταί τινες οἱ 
δυνάμενοι μιμεῖσθαι τοὺς ἐν ταῖς Πράξεσι ποιοῦντας 
τὸ εἰρημένον ὅτι, Διεδίδοτο ἐχάστῳ χαθότι ἄν τις 
χρείαν εἶχε: πρόνοιαν ποιούμενοι πολλὴν τοῦ τε 
εὐσπλάγχνου xal μαχροθύμονυ πρὸς πᾶντας, χαὶ τοῦ 
μήτε ὁποψίαν δοῦναί τινι προσμαθείας, ἢ προσχλί- 
σεως (65) πρὸς τινας, χατὰ τὸ παράγγελμα τοῦ ᾽Λπο- 
στόλοῦ εἰπόντος: Μηδὲν ποιῶν χατὰ πρόσχλισιν, 
C ὃ πάλιν φιλονειχίας (66) ὧν ὡς ἀνοίχειον Χριστιανοῖς 

ὁ αὐτὸς ἀποπέμπεται εἰπών: Ei τις δοχεῖ φιλόνει- 

χος εἶναι, ἡμεῖς τοιαύτην συνήθειαν οὐχ ἔχομιν, 

οὐδὲ αἱ Ἐχχλησίαι τοῦ Θιοῦ: ὡς διὰ τούτων τῶν 
μὲν ὑφαιρεῖσθαι τὴν χρείαν, πρὸς οὕς ἂν φιλονείκως 
ἔχωσι, τῶν δὲ ὑπερθαλεῖν (67), οἷς ἂν προσχεχλιμέ- 
yot τυγχάνωσιν. Ἔστι δὲ τὸ μὲν μισαδελφίας, τὸ δὲ 

προσπαθείας, τῆς μάλιστα διαδεδλημένης, ἐξ ὧν ἡ 

μὲν (68) ἐξ ἀγάπης σύμπνοια τὸς ἀδελφότητος δια- 

σπᾶται, ὑποψίαι δὲ πονοραὶ, xal ζῆλοι, χαὶ ἔριϑες, 
καὶ ὄχνοι πρὸς τὰς ἐργασίας ἀντεισέρχονται. 


fratrum coetu, et jn ipsius locum suspiciones prave, eemulationesque et contentiones, ac quedam ad 


agendum segnities succedant. 

2. Quamobrem qui fratribus distribuunt neces- 
saria, tum ob ea que dicta sunt, tum ob alia ejus- 
dem generis multa, qu& accidere solent, eos ne: 


"! Psal. cxi, 5. 151 Cor. x, 29. 

(62) Sic Reg. primus codex optimi note. Editio- 
nes veteres et aliquot mss. πληρούσθω. Ουτοι μέν, 
omissis quie legi possunt in contextu. —. 

(63) Sic Colb. codex note optime. Hio autem 
Scripture locus et in editis et in veteribus multis 
libris deest, etsi ad auctoris propositum maxime 
facit. Aliquanto post duo mss. x«t ἄλλοι. 

(64) Antiqui duo libri ἐχάστῳ πράγματι. Nec ita 
multo infra Colb. Audídoro δὲ ἐχάστῳ χαθὸ ἄν. 

(65) Editi et. mss. ὃ προσχλήσεως, nec ita multo 
post lidem illi libri omnes κατὰ πρόσχλησιν : in qui- 

us idem esl vitium. Sed utrumque locum ex sacro 
textu vulgato correximus. Reg. primus pro ποιῶν 


D 2. Προσπαθείας μὲν οὖν xal φιλονειχίας dux τε τὰ 
εἰρημένα χαὶ ἄλλα πολλὰ τοιαῦτα ἐπισυμβαίνοντα 
καθαρεύειν εἰς ἄχρον ἀναγκαῖον ποὺς τὰ τρὸς τὴν 


1 Tim. v, 31. 15. I Cor. x1, 16. 


habet ποιεῖν. 

66 Editi et duo mss. πάλιν φιλονεικέαν, male. 
Reg. tertius φιλονεικίας, bene: ubi vox ὑποψίαν 
supplenda est ex superioribus. 

67 ΕΑ ὶ ὑπερόαλεῖν. Antiqui tres libri cum Voss. 
ὑπερδάλλειν. Ibidem editiones veteres προχεχλημέ- 
vot. Antiqui quatuor libri praeter Voss. προσχεχλη- 
μένοι, Reg. tertius προχεχλεμένοι : quas lectiones 
omnes ad veram prope accedere fateor quidem, 
sed puto nullam pro verahaberi posse.Judico enim 
legendum προσχεχλιμένοι, et ita edendum curavi. 

88 Editiones veteres ἐξ ὧν ἡμῖν, corrupte. Regii 
primus et tertius cum Colb. ἐξ ὧν ὃ pév,emendate. 


1001 


HEGULAE FUSIUS TRACTAT/E 


1002 


χρείαν ἐπινέμοντας τῇ ἀδελφότητι. Διάθεσίν γε μὴν À cesse est summe ab amore singulari et ὃ conten- 


τοιαύτην ἑαυτοῖς συνειδέναι ὀφείλουσι, xai σπουδὴν 
τοσαύτην ἐπιδείχνυσθαι αὐτοί τε χαὶ οἱ τὴν ἄλλην 
ἐργασίαν πρὸς τὴν τῶν ἀδελφῶν ὑπηρεσίαν ἐχτε- 
λοῦντες, ὡς οὐχ ἀνθρώποις, ἀλλ᾽ αὐτὼ τῷ Κυρίῳ ἐξ-- 
υπηρετούμενοι, τῷ διὰ πολλὴν ἀγαθότητα εἰς ἑαυτὸν 
λογιζομένῳ τὴν εἰς τοὺς ἀναχειμένους (69) αὐτῷ 
τιμήν τε χαὶ σπουδὴν, xai βασιλείας οὐρανῶν χλῃ- 
ρονομίαν ὑπὲρ τούτων ἐπαγγελλομένῳ. Δεῦτε γὰρ, 
φησὶν, οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρὸς μον, χληρονα- 
μήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασίλειαν ἀπὸ 
χαταδολῆς χόσμου. Ὅτι ἐφ᾽ ὅσον ἐποιήσατε ἐνὶ τοὐτῶν 
τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιόσατε. Καὶ 
ix ToU ἐναντίον τῆς ἀμελείας γνωρίξειν τὸν χίνδυνον, 
μεμνημένους τοῦ εἰπόντος" ᾿Επιχατάρατος πᾶς ὁ ποιῶν 


lione purosesse atque expurgatos, Saneque debent 
hujus affectus sibi ipsi eonseii esse, ac studium 
adeo magnum ostendere, tam ipsi, quam ii qui 
alio munere funguntur ad fratrum ministerium, 
tanquam si non hominibus, sed Porrino ipsi in- 
serviant, qui ob multam bonitatem delata iis qui 
se ipsi consecrarunt, honorem et studium, perinde 
habet, quasi ea ipse accepisset, et pro his heeredi- 
tatem regni celorum poilicetur. Venite enim in- 
quit, üenedicti Patris 878 mei, possidete para- 
tum vobis regnum a constitutione mundi. Nam 
quatenus fecistis uni eT his fratribus meis minimis, 
mihi fecistis ?*. Contraque oportet segnitiei et in- 
curie agnoscere periculum, ac meminisse ejus,qui 


τὰ ἔργα Κυρίου ἀμελῶς. Ὅτι οὐ μόνον τῆς βασιλείας B dixit: Maledie(us omnis qui facit opera Domini 


ἐχόαλλονται, ἀλλὰ χαὶ τὸν (70) τοῦ Κνριου φρικώδη 
χαὶ φοδερὰν ἐκείνην ἐχδέχονται κατὰ τῶν τοιούτων 
ἀπόφασιν" Πορεύεσθε ἀπ᾽ ἐμοῦ, οἱ κατηραμένοι, εἰς τὸ 
πὺρ τὸ αἰώνιον, τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ xai τοῖς 
ἀγγέλοις αὐτοῦ. Εἰ δὲ οἱ τὴν ἐπιμέλειαν x«l τὴν 
ὑπηρεσίαν προσάγοντες τοσοῦτον μὲν τῆς σπουδῆς 
τὸ χέρδος εὑρίσχουσι, τοσοῦτον δὲ τῆς ἀμελείας τὸ 
χρῖμα ἐχδέχονται᾽ πόσου ἀγῶνος χρεία τοῖς Umodt- 
χομένοις τὴν ὑπηρεσίαν πρὸς τὸ ἀξίους ἑαυτοὺς ἀπο- 
δεῖξαι τὸς τῶν ἀδελφῶν του Κυρίγυ ποοσηγορίας ; 
διὰ τὸς τοῦ Κυρίου διδασκαλίας, εἰνκυντυξ 0: 
γάρ ἂν ποιήσῃ (71) τὸ θέλημα toU ΙΙατρὸς μον 
τοῦ ἐν οὐρανοῖς, οὗτός μον χαὶ ἀδελφος xai ἀδελφὴ 
xai μήτηρ ἐστίν. 

9. ᾿Επεὶ ó γε μὴ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ (72) διὰ 
παντὸς τοῦ βίου σκοπὸν προθέμενος, ὥστε χαὶ ἐν 
ὑγείᾳ τὸν χόπον τῆς ἀγάπης διὰ τῆς σπονδῆς τῶν 
τοὺ Κυριον ἔργων ἐνδείχνυσθαι, xal ἐν ἀῤῥωστίᾳ 
πᾶσαν ὑπομονὴν xci μαχροθυμέαν μετὰ χαρᾶς ἐπι- 
δείκνυσθαι, χίνδυνον ἔχει" πρῶτον μὲν καὶ μέγιστον, 
ὅτι τοῦ Κύρέου ἀπηλλοτρίωται, χαὶ τῆς τῶν ἀδελφῶν 
αὐτοῦ μερίδος, διὰ τὸ μὴ ποιεῖν τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, 
ἑαυτὸν ἀποσχέσας' δεύτερον δὲ, ὅτι αναξίως μετέχειν 
τολμᾷ τῶν τοῖς ἀξίοις ἡτοιμασμένων. Διόπερ ἀναγ- 
καῖον xxi ἐν τούτῳ μεμνῆσθαι τοῦ ᾿Αποστόλον εἰπόν- 
τος Συνεργοῦντες δὲ χαὶ παραχαλούμεν μὴ εἰς 
χενὸν τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ δέξασθαι ὑμᾶς" χαὶ τοὺς 
εἰς τόπον ἀδελφῶν τοῦ Κυρίον χληθέντας μὴ καθ- 
υδρίσαι τὸν τοιαύτην τοῦ Θεοῦ χάριν, μηδὲ προδοῦναι 
τὸ τοσοῦτον ἀξίωμα διὰ τῆς ἀμελείας τῶν τοῦ Θεοῦ 
θελημάτων, ὑπαχοῦσαι δὲ μᾶλλον τῷ αὐτῷ 'Amo- 
στόλῳ λέγοντι. Παραχαλῶ ὑμᾶς ἐγὼ ὁ δέσμιος ἐν 
Κυρίῳ, ἀξίως περιπατῆσαι τῆς χλήσεως, ἧς ἐχλή- 
θητε. . 


"* Matth. xxv, 34, 40. Ἴ Jerem. xivim, 10. 7* Matth. xxv, €. 


*! Ephes. 1v, 1. 


(609) Reg. primus εἰς τοὺς εἰς αὐτὸν ἀναχείμένους. 
Ibidem idem mss. et Colb. χαὶ βασιλείαν οὐρανῶν 
Ἀληρονομεῖν, eto. Codex Voss. εἰς αὐτὸν ἀναχειμέ- 
νους... χλὴρονομεῖν ἐπαγγειλαμένῳ. 

(70) Editi ἀλλὰ καὶ τοῦ Κυρίον τήν. At mss. duo 
ut in contextu. 

(71) Antiqui duo libri éer« ποιήσει. Moz duo 

PATROL. GR. XXXI. 


C 


D 


negligenter". Etenim non e regno solum ejiciun- 
tur,sed Domini etiam exspectant sententiam illam, 
que adversus istiusmodi homines lata est, horren- 
dam quidem et terribilem : Discedite a me, maledi- 
cti, in. ignem zternum, qui paratus est diabolo et 
angels ejus ?*. Quod si ii qui in curam et ministe- 
rium incumbunt lucrum tantum ex suo studio re- 
ferunt, et judicium tam grave ex negligentia pres- 
stolantur, quanta iis qui ministrandi munus susci- 
piunt, opus est sollicitudine, ut se reddant dignos, 
qui vocentur Do:nini fratres? id quod Dominus 
docet, cum dicit: Quicunque enim fecerit volun- 
tatem Patris mei, qui in ccelis est, hic meus et fra- 
ter et soror et mater est ??. 

3. Quisquis enim Dei voluntatem per totam 
suam vitam scopum sibi non proposuit, sic ut et 
in sanitate per studium operum Domini ostendat 
dilectionis laborem, et in infirmitate tolerantiam 
omnem atque lenitatem cum gaudio commonstret, 
is in periculo versatur. Primum quidem et maxi- 
inuu) est, quod ἃ Domino et a fratruin ipsius con- 
sortio sit abalienatus, quoniam separavit se ipse, 
cum Dei voluntatem nen fecit : secundum vero, 
quod audet indigne particeps lieri eorum que di- 
gnis parata sunt. Quapropter etiam in hoc opere 
pretium est meminisse Apostoli, qui dixit ;: Adju- 
vantes autem etiam exhortamur,ne in vacuum gra- 
tiam Deireciyiatis : et jubemus eos qui in locum 
fratrum Domini vocati sunt, talem Dei gratiam 
contumelia non afficere,neque dignitatem tantam 
amittere ob neglectam Dei voluntatem, sed potius 
obtemperare eidem Apostolo, dicenti : Obsecro vos 
ego vinctus in Domino ut digne ambuletis voca- 
tione, qua vocati estis*!, 


19 Matth. xir, ὅ0. 59} Cor. vi, 1. 


mss. οὗτός μου. Edillo Paris. ἐμοῦ, 

(72) Reg. primus et Voss. et Colb. θέλημα τοῦ 
Κνρίον. Ibidem codex Colb. διὰ παντός. Vox dui 
aberat a vulgatis. Statim codex Voss. et Colb. τὸν 
σχοπὸν τῆς. Alii mss. et edili τὸν xórov, .Nec ita 
multo post Reg. primus Κυρίου ἔργων δῆλον ποιεῖν. 


32 


1003 S. BASILII MAGNI 1004 


INTERROGATIO XXXV. 


Án in eodem pago construi conveniat plures fra- 
trum conventus. 


RESPONSIO. 


4. Hanc nobis questionem membrorum exem- 
plum, quod ad multas res usurpamus, commode 
explanat. Quoniam igitur superius ostensum est, 
corpori, quod ad omnem actionem pulchre ac rite 
aptum futurum sit et accommodatum, opus esse 
oculis, et lingua, et reliquis, quecunque necessa- 
ria sunt et potissima, difficile sane, nec sine multo 
negotio invenitur anima que plurium oculus esse 
possit. Etenim si fratrum prefectum discipline ra- 
tio postulet et providum, et loquendi peritum, et 
sobrium, et misericordem, et in perfecto corde 
justificationes Dei requirentem, 37 9 qui, queso, 
fieri potest, ut bujusmodi plures in eodem pago 
reperiantur ? Quod si tamen adinvenirentur forte 
aliquando duo aut tres,quod quidem non est facile 
factu, nec unquam factum cognovimus, longe pre- 
stabilius est, si hi inter se curam sollicitudinem- 
que partiantur, alterque alterius laborem sublevet, 
videlicet ut peregre profecto altero, aut occupa«- 
tione aliqua distento, aut aliis quibusdam casibus 
impedito, quemadmodum usu venit, ut unus ali- 
quis prepositus secedat nonnunquam a fratrum 
conventu, presto sit aliter, qui de ejus absentia 
ipsos consoletur ; aut si res non ita se liabeat, ad 
conventum alium se conferat, cui opus sit mode- 
ratore. Atque etiam ad scopum quem nobis propo- 
suimus,multum nobis prodesse potest externorum 
negotiorum experientia. Quemadmodum igitur ar- 
tiumcommunium periti invidentartium earumdem 
emulis, ipsa re latenter emulationem vulgo inge- 
nerante ^ ita etiam hoc ut plurimum accidit in hac 
vita. Initio enim de virtute contendentes, studen- 
tesque superare se invicem, sive in recipiendis 
hospitibus, sive in augendo monachorum numero, 
sive in aliis quibusdam ejusmodi operibus facien- 
dis, tam demum progrediendo in rixas et jurgia 
delabuntur. Deinde contingit, ut peregre quidem 
advenientibus fratribus oboriatur dubitatio multa 
difficultasque,ejus quam exspectabant requiei vice 
acloco, dum scilicet ita animo distrahuntur, ut 
nesciant ad utros accedere oporteat, quando et hos 


EPOTIIZIX AE. 
Ei χρὴ ἦν τῇ αὐτῇ χώμῃ πλείονας ἀδελφότητας 
σνγχροτεῖσθαι. 
AIIOKPIZIZ. 

1. Τὸ ὑπόδειγμα τῶν μελῶν ἐπὶ πολλὰ ἀγομένων 
χρησίμως ἡμῖν διχοθροῖ τὸ προχτιίαενον, Ἐπεὶ οὖν 
ἔδειξεν ὁ λόγος, ὅτι τῷ μῶλοντι σώματι χαλῶς καὶ 
xarà λόγον ποὸς πᾶσαν ἐνέογειαν συνγηομόσθαι y otia 
ὀφθαλμῶν, χαὶ γλώσσης, καὶ τῶν λοιπῶν, ὅσα ἀναγ- 
χκαῖα xxi χυριύτατα, χαλεπὸν δὲ καὶ δυσεύρετον ψυχὴ 
δυναμένη εἶναι ὀφθαλμὸς πλειόνων (73). Εἰ γὰρ xot 
προορατιχὸν, χαὶ ἐν λόγῳ» τὸ αὕταρχες ἔχοντα, χαὶ 
νηφαλέον, χαὶ εὔσπλαγχνον, x«l ἐν τελεία χαρδίσ 
ἐχζητοῦντα τὰ διχαιώματα τοῦ Θεοῦ, τὸν προιστῶτα 
τῆς ἀδελφότητος ἐπιζητεῖ ἢ ἀχοίδεια, πῶς δυνατὸν 
ἐν τῇ αὐτῇ χώμῃ τοιούτων πλειόνων ἐπιτυχεῖν ; Fi 
δὲ xai συμδαξη ποτὶ εὐρεθῆναι δύο ἣ τρεῖς, ὅπερ οὐκ 
εὔχολον οὐδὲ ἔγνωμέν ποτε’ πολλῷ rw» χοινω- 
νεῖν ἀλλήλοις τοῦ φροντίσματος τούτους xai ἐπιχου- 
φίξζειν τὸν πόνον ὡς ἐν τῇ τοῦ ἄλλον ἀποδημία, ὃ 
ἀσχολίᾳ, ἣ ἐν ἄλλαις τισὶ πιοιστάσισι, χαθὼς (74) 
χωρίζεσθαι συμθαίνει τῆς ἀδελφότητος τὸν ἕνα τὸν 
ποοεστῶτα, εἶναι τὸν ἕτερον εἷς παοαιυθίαν τῆς 
ἀπολείψεως" $ εἰ μὴ τοῦτο, ἀπιέναι εἰς ἄλλην ἀδελ- 
górüt« δεομένην τοῦ ὁδηγήτοντος. Πολλὰ δὲ xoci ἢ 
τῶν ἔξωθεν πραγμάτων πεῖρα εἰς τὸν ποοχείμενον 
σχοπὸν (75) ὠφελεῖν ἡμᾶς δύναται. Ὡς οὖν χαὶ οἱ 
τῶν χοινῶν τεχνῶν ἔμπειροι ξηλοτύπως ἔχουσι ποὸς 
τοὺς ἀντιτεχνονς, αὐτοῦ τοῦ πράγματος, χατὰ τὸ λαν- 
θάνον, τὰς φιλονειχίας ἐμποιεῖν πεφυχότος" οὕτω x«i 
ἐπὶ τῆς τοιαύτης ζωῆς, ὡς τὰ πολλὰ, συμβαίνει γίνε- 
σθαι. "Apyóptvot γὰρ ἀπὸ τοῦ διαμολάσθαι εἰς τὸ 
καλὸν xai σπουδάζειν ἀλλήλονς ὑπερδαλέσθαι (76), 
à ἐν ταῖς ξινοϑοχίαις, à ἐν τῇ αὐξήσει τοῦ ἀριθμοῦ 
τῶν συνασχουμένων, & ἐν ἄλλοις τισὶ τοιούτοις ἔρ-- 
γοις, ποοϊόντες εἰς ἐριθείας ἐκπέπτουσιν. Εἴτα τοῖς 
μὲν ἐπιδημοῦσι τῶν ἀϑελφῶν πολλὴν ἀμφιβολίαν 
συμβαίνειν γώεσθαι καὶ δυσχολέαν ἀντὶ ἀναπαύσεως, 
μεριξομένοις τὸν λογισμὸν, πρὸς τίνας χρὴ χαταχθῆ- 
vuv $ τε γὰρ ποοτίμησις λυπηρὰ, x«l τὸ ἀμφοτέ- 
ρους πληροφορῆσαι ἀδύνατον, καὶ μάλιττα ὅταν ἐπει- 
γόμενοι τυγχάνωσι" τοῖς δὲ (77) ἐξ ἀρχῆς προσιοῦ-- 
σιν (78) εἰς τὸ συζῆν πολλὴν ἀδηκονίαν παρέξουσι, 
τίνας δεῖ ποοιττῶτας τῆς ἑαυτῶν ζωῆς ἑλέσθαι, x«l 
πῶντως ἐχ τοῦ τινας αἱρεῖσθαι, τοὺς λοιποῦς ἀπὸ- 


illis anteponere grave est, et tamen fleri non po- D δοχιμάξειν. 

test ut utrisque, maxime si festinent, fiatsatis: iis vero, qui ab initio accesserunt ad eamdem cum 
ipsis vitam agendam, non mediocrem afferent animi anxietatem, quos suc vite moderatores opor- 
teat seligi, cum omnino necesse sit si qui deligantur, reliquos improbari. 


(73) Editiones veteres ψυχὴν δυναμένην εἰναι ó5- 
θαλαῶν πλιιόνων" ex quibus idoneam ullam sen- 
tentiam effici posse non video. At Regii duo et 
Voss. et Colb. ut in contextu, recte. 

(7*) Editi et Reg. tertius x«0»;. Alii duo mss. 
xx0' ἃς. Codex Colb. x«?' 4. Mox Reg. primus et 
Colb. ἀδελρότητος τὸν προεστῶτα, τὸν ἕτερον εἶναι εἰς. 
Editi ἀδελφότητος τὸν ἕνα, εἶναι τὸν ἕτεοον, Codex 
Voss. ita ut in contextu videre cuique licet. 

(13) In Colb. seriptum invenitur mooxsíutvov ἡ μῖν 
τὸν 245175». Haud longe duo mss. λανθανον τὴν φιλονει- 


xix). 


(70) Unus ms. ὑπερδαλλεσθαι. 

(71) In eodem pago plura construi monastoria 
non probat sanctus Basilius, cum pluribus aliis 
de causis, tum quia et hospitibus fratribus, et 
iis qui tum primum adveniunt, ut monasticam 
vitam amplectantur, roi; δὲ ἐξ ἀρχῆς προσιοῦσιν εἰς 
τὸ συζῆν, difficilis et molesta incideret delibera- 
tio, utrum eligant monasterium. 

(78) Reg. primus ἐξ ἀοχῆς ἐπιοῦσιν. Mox duo 
Regii et Voss. ἀδημονίαν παρέξονσι, Editi παρέχουσι. 
Nec ita multo post Reg. primus et Voss. et Colb. 
ἔν τὸ τίνας. 


1005 


2. Εὐθὺς οὖν αὐτοὺς ἀπὸ τῆς ποώτης εἰς ἔπαρσιν À 
συωθαίνει βλάπτεσθαι, οὐχὶ τυποῦντας ἑαυτοὺς εἰς 
μάθησιν, ἀλλ' ἐθιξομένους χριτὰς xal ϑοχιμαστὰς 
τῆς ἀδελρότητος γίνεσθαι. Ὁπότε τοένυν ἀγαθὸν μὲν 
οὐδὲν ὁμολογούμενόν ἐστιν εν τῇ διαιρέσει τῶν οἰχής- 
σεων, τὰ δὲ ὑπεναντία τοσαῦτα, τὸ χωρίζετθαι ἀπ' 
ἀλλήλων παντελῶς ἀσύμγοοον. Εἰ δὲ προειλῆγθαί 
τινα (79) συμλαίη, ἐπειγεσθαι χρὴ πρὸς τὸν διόρθω- 
σιν, xxi μάλιστα μετὰ τὴν πεῖραν τῶν βλαδερῶν, Τὸ 
δὲ ἐπιμένειν τῇ κρίσει φιλονεικία σαφής. Εἰ δέ τις 
δοχεῖ φιλόνειχος εἶναι, φησὶν ὁ ᾿Απόστολος, ἡμεῖς 
τοιαύτην συνήθειαν οὐχ ἔχομεν, οὐδὲ αἱ ᾿Εχχλη- 
σίαι τοῦ Θεοῦ. Τίνος γὰρ ἕνεκεν φήσουσιν εἰς τὴν 
συνάφειαν κωλύεσθαι ; Πότερον χρειῶν ; ᾿Αλλὰ πολλῷ 
εὐπορώτεραί εἰσιν ἐν τῇ κοινωνία, ἑνὸς λύχνον, xal 
μιᾶς ἑστίας, καὶ πάντων τῶν τοιούτων τοῖς πᾶσιν B 
ἐπαρχέσαι δυναμένων. Xo) γὰρ, εἴπερ τι ἕτερον, xal 
τὴν ἐν τούτοις εὐχέρειαν μεταδεύχειν ἐκ παντὸς τρό- 
που, ἐπὶ τὸ ἔλατττον τὰς χτήσεις τῶν ἀναγχαίων (80) 
συστώλοντας. Ἔπειτα χαὶ τῶν ἔξωθεν τὰς osa; 
ἐπεισαγόντων τῇ ἀδίγότητι, ἐν μὴν τῇ διαιρέσει 
πλειόνων χρεία, ἐν δὲ τῇ συνοιχήσει τῶν ἡμίσεων. 
Ὅπως δὲ δύσχολόν ἐστιν εὑρεθῆναι ἄνδρα μὴ χαται- 
σχύνοντα τὸ ὄνομα τοῦ Χοιστοῦ (81), ἀλλ᾽ ἀξίαν τοῦ 
ἐπαγγῶματος τὴν τῶν ἔξωθεν συντυχίαν ἐν ταῖς 
αποδημίαις ποιούμενον, γνώριμον ὑμῖν πρὸ τῶν ἐμῶν 
λόγων. Εἶτα οἱ ἐπιμένοντες τῇ διαστάσει πῶς δύναν- 
ται (82) τοὺς ἐν τῷ χοινῷ ie oixodoptiv, ἣ πρὸς 
εἰρήνην συνελαύνοντες, εἴ ποτε δίοι, ὃ πρὸς τὰς 


ἄλλας ἐντολὰς παραχαλοῦντες, ὕπονοίας πονηρὰς 


REGUL.E£ FUSIUS TRACTAT.E 


1006 


2. Contingit igitur statim a prima die, ut ipsi ex 
quadam animi elationeledantur, quodnon seipsos 
forment ad disciplinam, sed assuescant fratrum 
judices fieri atque censores. Cum ergo nullum bo- 
num certum et confessum reperiatur in divisis ac 
distinctis habitationibus, imo vero cum sint in- 
commoda tot et tanta, prorsus abs re fuerit alias 
ab aliis separari. Qnod si forte domicilium aliquod 
ita jam constructum sit, cito emendandum est ac 
reformandum et maxime post detrimentorum ex- 
perientiam. Nam in sententia sua perseverare ma- 
nifesta contentio est. Si quis autem videlur conten- 
(10sus esse, inquit Apostolus, nos talem consuetu- 
dinem non habemus, neque Ecclesie Dei**. Quam 
enim causam dicturi sunt impedimento sibi esse, 
ne conjungantur ? Num ob res necessarias compa- 
randas ἢ At paratu suntlonge faciliores in com- 
muni domicilio, cum una lucerna etunus focus, 
et omnia talia omnibus sufficere possint. Oportet 
enim, si quid aliud, etiam in his facilitatem omni- 
modo 880 requiri, sic ut earum que necessario 
possidende sunt rerum copia imminuatur. Accedit 
etiam, quod in divisis habitationibus major nume- 
rus esse debeat eorum qui necessaria fratribus 
extrinsecus afferunt : contra, dimidio minor in uno 
et eodem contubernio. Quam autem difficile sit in- 
veniri virum, qui Christi nomen non dedecoret, 
sed qui suum cum externis congressum in peregri- 
nationibus efficiat sua professione dignum, vobis, 
me vel tacente, notum est. Ad hec qui sic dis- 


ix τοῦ μὴ ἡνῶσθαι καθ’ ἑαυτῶν παρεχόμενοι ; Καὶ (; juncti permanent, qua ratione possunt, eos qui in 


πρὸς τούτοις ἀκούομεν τοῦ ᾿Αποστόλου γράφοντος (83) 
Φιλιππησίοις, ὅτι Πλερώσαγέ μον τὴν χαρὰν, ἵνα 
τὸ αὐτὸ φρονῆτε, τὴν αὐτὴν ἀγάπην ἔχοντες, 
σύμψνχοι, τὸ idv φρονοῦντες, μηδὲν χατ᾽ ἐριθείαν 
ἢ κινοδοξίαν, ἀλλὰ τῇ ταπεινοφροσύνη ἀλλήλους 
ἡγούμενοι ὑπερέχοντας ἑαντῶ"" μὴ τὰ ἐἑἕαυτων 
σχοποῦντες (84), ἀλλὰ καὶ τὰ ἑτέρων ἔχαστοι. 


commni vivunt, edificare, sive compellendo ad 
pacem, si quando opus fuerit, sive exhortando ad 
precepta alia ? qui quod inter se conjuncti non 
sunt, pravas sibimetipsis suspiciones moveant 
Preetereaque audimus Apostolum ad Philippenses 
scribentem : Implete gaudium meum, ut. idem sa- 
piatis, eamdem charitatem habentes, unanimes, 


idem sentientes : nihil per contentionem, neque per inanem gloriam, .:sed in. humilitate superiores sibi 
invicem arbitrantes non qua sua sunt singuli considerantes sed etiam ea quae aliorum**. 


3. Τίς οὖν μείξων ἀπόδειξις ταπεινοφροσύνης ToU 
ἀλλήλοις ὑποταγῆναι (B5) τοὺς προιστῶτας τῆς ἀδελ- 
φότητος ; Eirt γὰρ ἴσοι εἰσὶν ἐν τοῖς πνευματιχοῖς 
χαρίσμασι, κάλλιόν ἐστιν ἢ συνάθλησις (86). Ὥσπερ 
οὖν ὑπέδειξεν ἡμῖν αὐτὸς ὁ Κύριος, ἀνὰ δύο δύο ἀπο- 
στείλας" χαὶ ὁ ἕτερος αὐτῶν αἱρήσεται πάντως μετὰ 
χαρας ὑπονετάχθαι τῷ ἱτέρῳ, μεμνημένος τοῦ Κυ- 
“βριὴὸν λέγοντος, ὅτί Ὃ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσι»- 
ται (87). Εἰ δέ τὸν μὲν ἐλαττοῦσθαι, τὸν δὲ ὑπερ- 


3. Quee. igitur major est humilitatis significatio, 
quam si fratrum preefecti alii aliorum imperio sub- 
jiciantur? Si enim pares sunt in spiritualibus donis, 
eos simul decertare satius est. Quemadmodum igi- 
tur ostendit nobis Dominus ipse, cum discipulos 
binos et binos misit ** : ita ex ipsis alter alteri sub- 
mitti prorsus cum gaudio volet,haud immemor Do- 
mini dicentis : Qui se humiliat, exaltabitur**, Quod 
si forte hic pauciora habuerit, ille plura, prestabi- 


1 Cor. xi, 16. ** Philipp. τι, 2, 3. ** Marc. v, 7. "5 Luo. xvin, 14. 


19) Antiqui duo libri preter Voss. προειλζφθαί 
τινας. 

(80) Codex Voss. χαὶ τῶν ἀναγκαίων, Ibidem in 
Colbertino legitur "Erera δὲ καὶ, 

(81) Reg. primus ὄνομα τοῦ Κυριονυ. Statim libri 
veteres γνώριμον ὑμῖν. Editi ἡμῖν. 

(82) Codex Voss. δύνωνται, Ibidem editi οἱ Reg. 
tertius una voce χοινοδίῳ. Alli tres mss. duabus 
vocibus xoà Bio. 

(83) Reg. primus ἀχούομεν 762 Παύλον γρά. 


(84) Idem muss. μὴ τὰ ἑαυτῶν ἕχαστος σχοπουν- 


164. 

(85) Ita in. Colb. scriptum invenitur, ταπεινος 
φροσύνης τῆς ἐκ τοῦ ἀλλήλοις ὑποτάσσεθαι. Habet 
quoque Vossii codex ὑποτάσσεσθαι, 

(86) Veteres duo libri cum Voss. ἡ συνάσχη- 
σις, pietatis exercitatio communis. Alii duo mss. et 
editi ἡ συνάθλησις. Utro quis modo legat, nihil, aut 
parum ad sensum referet. 

(87) Post verbum ὑψωθήσεται ita in Colbertino 


100; 


quomodo non manifeste violatur apostolicum prze- 
ceptam quo dicitur : Non quz sua sunt singuli 
considerantes, sed etiam ea qua aliorum ** ? Arbi- 
tror enim fieri non posse, ut hoc in divisis man- 
sionibus recteperficiatur, cum queelibet turma pro 
iis quibuscum versatur curam singularem et pro- 
priam gerat, czteros vero non curet : quod, ut 
dixi, manifeste adversatur Apostoli precepto. Et 
quoniam sancti illi, quorum frequens est mentio 
in Actis, idipsum plerumque testantur, de quibus 
scriptumest,modoquidem: Multitudiniscredentium 
erat cor unum et antma una " ; modo vero Omnes 
credentes erant in eodem loco, et habebant omnia 
communia** : liquet nullam fuisse inter hos omnes 


S. BASILII MAGNI 


lius est debiliorem a fortiori assumi. Atque etiam A ézswv συμβαίνει, 


1005 


ὠφελιαυτεοόν ἐστι ποοσληγθῆναι 
ὑπὸ τοῦ ἰσχυροτέοου τὸν ἀσθενέστεοον. Πῶς δὲ χαὶ 
οὐχὲ φανερὰ παραχοὶ ἐστι τοῦ ἀποστολιχοῦ παοαγ- 
“ἕλματος, τοῦ λέγοντος" Μὴ τὰ ἑαυτων ixacrot 
(88) σχοποῦντες, ἀλλὰ xai ἑτέρων ἔχαττοε ;  Ao- 
“ἴξομαι γὰρ μὴ εἶναι δυνατὸν ἐν τῇ διαιρέσει τοῦτο 
χατορθωθῆναι, ἐχάστον τάγματος τὴ μὲν ὑπὲρ τῶν 
συνόντων μέριμναν ἰδιοποιουμένου, τῆς δὲ ὑπὲρ τῶν 
ἄλλων φροντίδος ἡλλοτοιωμένον (89), ὅπεο, ὡς εἶπον 
σαφῶς ἐναντιοῦται τῶ ἀποστολιχῷ παραγγέλματι 
Καὶ τῶν ἐν ταῖς Πράξεσιν ἁγίων πολλάκις μαοτυ- 
ρουμένων, περὶ ὧν γέγραπται (90), ποτὲ μὲν ὅτι, 
Τοῦ πλζθους των πιστενσάντων ἦν χαρδία xci 
ψυχὴ μία" ποτὶ δὲ ὅτι, Πάντες οἱ πιστεύσαντες 
ἦσαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ, καὶ εἶχον ἅπαντα xod: πρό- 


divisionem, nec quemquam fuisse sui juris : sed p δηλον ὅτε οὐδεαία διάστασις ἦν ἐν τοῖς πᾶσιν, ὀῦτε 


omnes una et eademcura gubernatos fuisse;idque, 
etiamsihorumomniumnumerusesset quinque mil- 
lium : in quibus fortasse non pauca erant, que 
hominumjudicio viderentur conjunctionem ac con- 
cordiam impedire. Cum autem quiin singulis vicis 
reperiuntur, adeo illis numero inferiores sint,qua 
ratio permittit ipsos a se invicem separatos esse? 
Utinam autem fieri posset, ut non modo qui in 


eodem pago simul sunt congregati, sic permane- . 


rent, sed 381 plures etiam, qui diversis in locis 
constituti sunt fratrum conventus, ab una tantum 
cura, eorum, qui equo in omnes animo sapienter- 
que rebus omnium consulere possent, in spiritus 
consensione et pacis vinculo regerentur ! 
INTERROGATIO XXXVI. 
De iis qui secedunt a. fratrum societate 
RESPONSIO 

Sane qui semel mutuo professi sunt victuros se 
simul in eodem loco, iisnequaquam licitum estin- 
differenter abire et secedere ; quando illud quod 
quis in iis quee cepit consiliis non perseveret, dua- 
bus de causis contingit, vel ex damno, quod ex 
communi habitatione oriatur, vel ex animi instabi- 
litate illius. qui sententiam mutet. Quiigitur se- 
parat se a fratribus ob detrimentum, non occultet 
in semetipso causam, sed damnum prodat juxta 
modum ἃ Domino traditum, cum dixit: Si peccave- 
rit frater tuus, vade, corripe inter te et ipsum 
solum,*? etc. Et quidem si id quod postulat, emen- 
detur, et fratres lucratus est, nec ipsorum societa- 


81 Act. 1v, 22. ** Act. ri, Δ. 


5$ Philipp. it, &. 


legilur : Ἐὰἷὰν τοῦτο ποιῶσι ἀμφότεροι, ἀμφότεροι μὲν 
πχοὰ τῷ Βυλίω τοῦ στεγάνου τῆς δόξης τοῖς δὲ 
πᾶτι τύποι ἡϑνώσονται χαὶ χανὼν ἀγάπης «αἱ ταπει- 
γηυοοχονγ τ Εἰ δὲ τὸν, Si hoc Γρσοριὶ uterque, ut 
donabitur uterque a Dominocorona glorie ita om- 
nibus est forma regulaque charitatis et humilitatis 
In Griecis aliquid deesse nemo non videt. 
(88) Veteres duo libri ἕχαστος... ἕχαστος. | 
(89, Keg. primus secunda manu ἀλλοτοιουμὲ- 
γον. 
(90) Editiones veteres et duo mss. δε à», per ea 
quz scripta sunt. Reg. primus et Voss. περὶ ὧν, 


rectius. 


ἐν ἐξουσία ἑαυτοῦ διῆγεν ἔχαστος, ἀλλὰ ὑπὸ μίαν 
xci τὸν αὐτὸν οἱ πάντες ὠχονομοῦντο φροντίδα" xal 
ταῦτα ἐν ὅλοις πενταχισχιλίοις τὸν ἀοιθωὸν, ἐφ᾽ ὧν 
ἴσως οὐκ ὀλίγα ἦν τὰ χατὰ τὸν ἀνθαοπινον, λογεσαὸν 
ἐμποδίξειν δοχοῦντα τῇ συναφεία. Ὅπου δὲ τοσοῦ- 
To» ἐλαττοῦνται oi χαθ᾿ ἐχίστην χώμην εὑριτχόμε- 
vot, τές ἐπιτοέπει λόγος διεστάναι αὐτοὺς ἀκ᾽ ἀλλή- 
λων; Εἴθε δὲ ἕν δυνατὸν μὴ μόνον τοὺς ἐν τῇ αὐτῇ 
κώμῃ ἐπὶ τὸ αὐτὸ συνηγμένους οὕτως εἶναι, ἀλλὰ xai 
πλείους ἀδελφότητας, ἐν διαφόροις χαθεστώσας τό- 
ποις, ὑπὸ μιᾷ φροντίδι (91) τῶν δυναμένων ἀποοσ- 
χλίτως καὶ σοφῶς οἰκονομεῖν τὰ παντων ἐν τῇ ἑνό- 
ty-c τοῦ πνεύματος xel τῷ σννδέσαω τῆς εἰρήνης 
φιχοδο:εεἴσθαι. 

ΕΡΩΤΗΣΙΣ Ac. 

Πεοὶ τῶν ἀναχωρόύντων ἀπὸ ἀδελφότητος. 

ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Τούς γε mi» ἀκαξ χαθομολογησαμένους ἀλλήλοις 
tà» ἐπὶ τὸ αὐτὸ ζωὸν ἀδιαφόρως ἀναχωρεῖν οὐχ oiov 
τε διότι τὸ nà ἐπεμένειν τοῖς ϑεδογαένοις δύο αἰτίας 
ἔχει, & τὲν tx τὸς συνοιχήσεως βλάδην͵ ἣ τὸ ἄστα- 
τον τῆς γνώπης τοῦ μεταθδαλλομένον (92). Ὁ μὲν 
οὖν διὰ τὸ βλάπτεσθαι ἀποσπώμενος ἀδελφῶν pui 
χουπτέτω x«0' ἑαυτὸν τὸν αἰτίαν, ἀλλ ἐλεγχέτω 
τὲν βλάδην, κατὰ τὸν τρόπον τὸν παρὰ τοῦ Κυρίον 
παοαϑοθέντα, εἰπόντος Ἐὰν ἁμάρτῃ ὁ ἀδελφός 
σον, ὕπαγε, ἔλεγξον αὐτὸν μεταξὺ σοῦ xel αὐτοῦ 
ἢ μόνον, x«i τὰ ἐξξς. Καὶ ἐὰν μὲν διορθωθᾷ τὸ éxc- 

ξητούμενον παο᾽ αὐτοῦ τούς τε ἀδελφοὺς ἐχέοδησε, 

καὶ Tài» χοινωνίαν αὐτῶν οὐχ ἀτιμάζει" ἐὰν δὲ ἐπι- 


89 Matth. xvii, 15. 


(91) Codex Colb. μέαν φροντίθα. Ibidem editiones 
veteres Basil. et Paris ἀπροσχόπτως, sine offendi- 
culo. Editio Venet Voss. cum quatuoraliis «rpoz- 
xié-ez quod non probo quidem, sed tale esse 
judico, ut ex eo vera scriptura facile cognosci 
possit. Suspicarienim promptum est, pro «xooc- 
κλήόέτως legendum ἀποοσχλέτως, sine ul.a ncltna- 
tione voluntatis m. Ea de re judicabunt 
eruditi. In fine periodi Reg. primus habet eixovo- 

σθαι. 

(92) Veteres duo libri cum "Voss. μεταχονλευο- 
μένον, male. 


1009 


REGULZR FUSIUS TRACTAT.E 


1010 


μένοντας αὐτοὺς τῷ x«xà x«i μὴ καταδεχομένους À tem ignominia aflicil: sin eos in malo perseverare, 


τὴν διορθωσιν idg, τοῖς τὰ τοιαῦτα χκρίνείν ἰχανοῖς 
ἐπιδείξει (93) xai μετὸ τὴν τῶν πλειόνων μαρτυ- 
ρίαν τότε χωριξέσθω. Χωρισθήσεται δὲ οὐχέτι ἀδελ- 
ψῶν, ἀλλὰ ἀλλοτρίων, τοῦ Κυρίον τὸν ἐπιμένοντα 
τῷ xaxQ ἐθνιχῷ χαὶ τελώνῃ συγχρίνοντος. Ἔστω 
γάρ σοι, φησὶν, ὁ τοτοῦτος ὥσπερ ὁ ἐθνιχὸς xdi ὁ 
τελώνης. Εἰ δὲ διὰ ἰδίαν χουφότητα ἀποπηδᾷ τῆς 
συναφείας (θ4) τῶν ἀδελφῶν, τὸ ἑαυτοῦ ἀσθενὲς θε- 
ραπευσάτω, ὃ μὴ καταδεξάμενος, ἀπρόσδεχτος ἔστω 
ταῖς ἀδελφότησιν. ᾿Εὰν δὲ διὰ ἐντολήν τοῦ Κυρίου 
ἄλλος ἀλλαχοῦ ὥχηται, οὐ χωρίζονται οἱ τοιοῦ- 
τοι, ἀλλ᾽ οἰχονομίαν πληροῦσιν, ΓΑλλὴν δὲ αἰτίαν 
χωρισμοῦ ἀδελφῶν ὁ λόγος οὐ καταδέχεται - πρῆτον 
μὲν, ὅτι τὸ συναγαγὸν ὄνομα (95) τοῦ Κυρίον ἡμῶν 


nec emendationem admittere viderit, iis qui dere- 
bus ejusmodi judicare possint, indicabit, et ita de- 
mum adhibitis plurium testimoniis secedat. Jam 
autem non separabitur a fratribus, sed ab alienis, 
cum Dominus hominem in malo permanentem 
ethnieo et publicano comparet. Qui enim, inquit, 
ejusmodi est, Sit tibi sicut ethnicus et publicanus 5), 
Quod si subducit se a fratrum consortio sua ipsius 
levitate, suam infirmitatem curet; aut si nolit, ἃ 
fratribus non admittatur. Ceterum si alius alio 
trahatur propter Domini mandatum, tales non 
submovent se, sed munere ac ministerio suo fun- 
guntur. Aliam preterea causam, ob quam sepa- 
randi sint fratres, ratio non admittit: primum qui- 


Ιησοῦ Χριστοῦ ἀτιμάξε αἱ’ ἔπειτα δὲ, ὅτι οὐδὲ $ p dem, quoniam nomini Domini nostri Jesu Christi, 


συνείδησις ἐχώστον πρὸς τὸν ἕτερον χαθαρεύειν du- 

νήσεται, ἀλλὰ δι᾽ ὑποψίας ἀλλήλοις ἔσονται, Tovro 

δὲ ἐναντιοῦται σαφῶς τῷ προστάγματι τοῦ Κυρίου 
εἰπόντος * Ἐὰἶὰν προσφέρης τὸ δῶρόν σου ἐπὶ τὸ 
θυσιαστήριον, χαὶ ἐχεῖ μνησθῇς, ὅτι ὁ ἀδελφός σον 
ἔχει τι χατὰ σου " ἄφες ἐχεῖ τὸ dàpóv σον ἔμπροσθεν 
τοῦ θυσιαστηρίου, χἀὶ ὕπαγε" πρῶτον διαλλάγηθι 
τῷ ἀδελφῷ σον, καὶ τότε ὥλθὼν πρόσφερε τὸ δῶρόν 
σον. 

ΕΡΩΤΗΣΙΣ AZ. 

Εἰ δεῖ προφάσει τῶν προσευχῶν χαὶ τῆς ψαλμῳδιας 
ἀμελεῖν τῶν ἔργων, χαὶ ποῖοι χαιροὶ τῆς προσευχῆς 
ἐπιτήδειοι, χαὶ πρῶτον, εἰ χρὴ ἐργάξεσθαι. 

ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 


Ι. Τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ λέγοντος, c 


Ἴλξιος, οὐχ ἁπλῶς ἔχαστος, οὐδὲ ὡς ἔτυχεν, ἀλλ᾽ Ὁ 
ἐργάτης τῆς τροφῆς αὐτου ἐστι " χαὶ τὸν Αποστόλον 
προστάσσοντος χοπιᾷν χαὶ ἐργάζεσθαι ταῖς ἰδίαις 
χερσὶ τὸ ἀγαθὸν, ἵνα ἔχωμεν (960) μεταδιδόναι τῷ 
χρείαν ἔχοντι, τὸ μὲν, ὅτι χρὴ ἐργάξεσθαι σπου- 
δαίως δῆλόν ἐστιν αὐτόθεν, Οὐ γαρ πρόφασιν ἀργίας, 
οὐδὲ ἀποφυγὴν πόνον τὸν τῆς εὐσεδείας σχοπὸν 
ἡγεῖσθαι χρὴ, ἀλλὰ ὑπόθεσιν ἀθλήσεως, χαὶ πόνων 
περισσοτέρων, xai ὑπομονῆς τῆς ἐν θλέψεσιν, ἵνα καὶ 
&piv i55 λέγειν. Ἔν χόπῳ xai μόχθῳ, ἐν ἀγρυπ- 
νίαις περισσοτέρως, ἐν λιμῷ χαὶ δίψει οὐ μόνον 
διὰ τὸν ὑπωπιασμὸν τον σώματος χρησίμον οὔσης 
ἡμῖν (97) τῆς τοιαύτης ἀγωγᾷς, ἀλλὰ xai διὰ τὴν 
εἰς τὸν πλησίον ἀγάπην, ἵνα χαὶ τοῖς ἀσθενουσι τῶν 
ἀδελφῶν Ov ἡμῶν ὁ Θεὸς τὴν αὐτάρχειαν παρέχῃ, 
xarà τὸν ἐν ταῖς Ποάξεσιν ὑπὸ του ᾿Αποστολον δεδο- 
μένον τύπον (08), εἰπόντος. Πάντα ὑπέδειξα ὑμῖν, 
ὅτι οὕτω χοπιωντας δεῖ ἀντιλαμθάνεσθαι των ἀσθε- 
νούντων * καὶ πάλιν - ἵνα ἔχητε μεταδιδόναι τῷ 


99 Matth. xvm. 41, *! Matth, v, 23, 24. 
xx, 95. **Ephes.iv, 28. 


(93) Unus ms. ἰχανοῖς ἐπιδείξῃ, 

(94) Editi et quatuor mss. τῆς συμφωνίας, Reg. 
rimus et Coisl. itidem primus τῆς συναφείας, me- 
ius. 

(939 Regii duo mss. τὸ συν 
editi et Reg. Tertius δύναται. 
preter Voss. duváaerec. 


(96) Reg. tertius et editi ἔχητε, ut habeatis. Alii 


οὐγὸν ὄνομα. Mox 
quinque mss. 


31 Matth, x, 10. 


qnod ipsos conjunxit, infertur dedecus; deinde, 
quoniam uniuscujusque conscientia erga alterum 
pura esse non poterit, sed mutua futura est inter 
illos suspicio. Hoc autem aperte pugnat cum prte- 
cepto Domini, qui ait : Si offers munus tuum ad al- 
tare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus ha- 
bet aliquid adversum te, relinque ibi munus tuum 
ante altare, et vade, prius reconciliare fratri tuo, 
et tunc veniens offer munus tuum?! 


INTERROGATIO XXXVII. 

An precum et psalmodiac obtentu et nomine opera 
sint negligenda, et qua tempora precationi sint 
idonea : et primum, au oporteat operari. 

RESPONSIO. 

1. Cum Dominus noster Jesus Christus dicat, 
Dignus est, non simpliciter, neque indiscriminatim 
quilibet, sed Operarius cibo suo 35: Apostolus vero 
jubeat laborare, bonumque propriis manibus effl- 
cere,ut unde tribuamus egenti, $889 habeamus "5, 
diligenter laborandum esse, re ipsa liquet. Neque 
enim pietatis scopum ceu segnitiei prestextum et 
laboris fugam ducere oportet : sed ceu certaminis, 
majorisque laboris ac nostre in ufflictionibus tole- 
rantie materiam et occasionem, ut et nobis dicere 
liceat : In labore et crumna, in vigiliis abundan- 
tius, in fame et siti **. Quippe non ob corporis cas- 
tigationem modo, sed etiam propter charitatem er- 
ga proximum,utilis nobis est hujusmodi vits ratio, 
ut et infirmis fratribus per nos Deus suppeditet ne- 
cessaria, juxta formam in Actis ab Apostolo tradi- 
tam, cum ait : Omnia ostendi vobis, quoniam sic 
laborantes, oportet suscipere infirmos**. Et rursus: 
Ut habeatis unde tribuatis egenii**; quo digni 
judicemur, qui audiamus : Venite, benedicti Pa- 


35 Ephes. 1v, 28. ** |I Cor. xi, 27. ** Aot. 


quinque mss. ἔχωμεν. 

(97) Antiqui duo libri χρησιμευούσης ἡμῖν. Ibi- 
dem Reg. primus τοιαύτης διαγωγᾷς, Rursus hoc 
pso in loco veteres duo libri eum Vosa. πρὸς τὸν 
πλησίον. 

(98) Reg. primus et Colb. δεδομένον ἡ πον. 
Codex Voss. παραδεδομένον τύπον, ü p τύπον 


1011 S. BASILII. MAGNI. 1012 


tris mei possidete paratum vobis regnum a consti- À χρεῖα» ἔχοντι - éxu; κπατυξιωδῶπε» ἀχοῦσαι - Δεῦτε. 
tutione mundi. Esurivi enim, et dedistis mihi man- οἱ εὐλογκπένει τοῦ Πατούς uev, χλχοονοιεέσατε viv 
ducare : sitiri, et dedistis mihi bibere *. ἀτοιιασιεένεν Dan Θασιλείαν απὸ χαταβοὶξς xóg- 
που. 'ExitvaTx qx2, καὶ ἐδωχατέ uot γαγεῖν ἐδένησα, καὶ ἐδώχατέ mec πίνεω (99 . 

2. Et quidem quantum sit otii malum, quid atti- 2. Καὶ ése» μὲν χαχόν ἐστι τὸ τῆς ἀργίας, τί χρὲ 
net memorare, cum Apostolus aperte preci- λέγειν (f, τοῦ ᾿Αποττύόλνυ φανερῶς παραγγέλλον- 
piat*', ut qui non laborat, neque etiam manducet? τος, τὸν μὲ ioj«lézz»» μεδὲ ἐσθέειν ; Ὡς οὖν 
Quemadmodum igitur necessarium est unicuique ἀναγχαῖον exce & za Ü9zusonà xpopd, οὕτως ἀναγ- 
quotidianum alimentum: ita quoque labor pro πχαῖον χαὶ τὸ xarà δύναιεν ἔργον. Οὐ γὰρ μάτιν ὁ 
viribus necessarius est. Neque enim temere Salo- — Yeioaz» ἐν ἐχκαίνω ἔγοαψε τὸ" Σῖτα δὲ ὀχνυρὰ οὐχ 
mon laudis loco scripsit illud : Panem otiosa non. ἔφα,ε. Καὶ παλιν περὶ ἑουτοῦ (3) ὁ 'Axéetolo,, 
comedit **. Et rursus Apostolus de seipso ait: Ne- p ὅτε Οὔτε duos» ἄοτον ἐφάγομεν παρὰ τινος, ἀλλ᾽ 
que gratis panei inanducavimus ab aliquo, sed ia ἦν χόπῳ χαὶ μόχθω, νυχτὸς χαὶ ἑμέρας ἐργαξὸ- 
labore et fatigatione, nocte et die laborantes*; μενοι - xaizot ἔχων ἐξουσίαν, τὸ Εὐαγγέλιον xaco,- 
quanquam sibi, utpote Evangelium praedicanti, ex — quao, iv τοῦ Εὐαγγελίου ξᾷν. Καὶ ὁ Κύριος δὲ τὴν 
Evangelio vivere liceret.Quin et Dominus cum ma- — éxvxoíe» τὸ πονχοίᾳ συνῆψεν, εἰπὼν (3) - Πονξοὶ 
litia conjunxit pigritiam, dicens: Serve maleet pi- δοῦλε καὶ ἀχνζοί. ᾿Αλλὰ xmi ὁ σοφὸς Σολομὼν οὐ 
ger?.Sed et sapiens Salomon non ex iissolum 401 μόνον ἐππεναεῖ τὸν ἐργαϊόμενον διὰ τῶν pyaueveu- 
jam memorata sunt, operantem laudat,sed redar- ὠ &érzue, ἀλλὰ xai ἐλέγχει τὸν óxvapé» Gvyxoicu τῶν 
guit etiam pigrum comparatione tenuissimorum μικροτάτων ζώων, λέγων. 1θε πρὸς τὸν pupuuxe, 
animalium, cum ait: Vade ad formicam, o piger*. ὥ éxsxoí. Ὥστε φοξεῖσθαι yoà, μέποτε dui» τοῦτο 
Quare metuendum est ne forte et hoc nobis facul- — xei ἐν ἥμέρα χοίσεως προενεχθῦ, τοῦ ϑεδωχότος 
tatem operandi dedit, opera huic facultati conve- — &ui τὰν ποὸς τὸ ἐργάξεσθαι δύναμιν, ἀναλογοῦσαν 
nientia a nobis exiget. Elenim Cui, inquit, commen- τί duran τὴν ἐργατίαν ἐπκιξητοῦντος (46). Διόπι 
daverunt multum,plus petent ab eo*. Quoniam au- — "à παρέθεντ», φεσὶ, πολὺ, περισσότερον ἀπαιτί - 
tem precum et psalmodi& obtentu nonnulli opera σουσιν αὐτὸν (5). Ἐπεὶ δέ τινε; προφάσει τῶν εὖ- 
refugiunt,sciendum est in aliis quidem quibusdam (. χῶν χαὶ τῆς ψαλαωδίας παραιτοῦνται τὰ ἔργα, 
rebus proprium esse cujusque rei tempus, juxta εἰδέναι δεῖ, ὅτε ἐπὶ μὲν ἄλλων τινῶν ἐχάστον καιοὸς 
Ecclesiastem, qui dixit: Omni negotio tempus est*: ἔστιν idu, κατὰ τὸν Ἐχχλησιαστὲν εἰπόντα - Καιρὸς 
sed precationi et psalmodiee, sicutet pluribus aliis τῶ παντὶ zoéyma:t- προσευχξς dt χαὶ ψαλμῳδίας, 
rebus, nullum non tempus idoneum esse, ila ut ὥσπερ οὖν καὶ ἑτέρων πλειόνων, πᾶς χαιρὸς ἐπιτύ - 
intereadum admovemus manus ad opera, modo δδειος, ὥστε πεταξὺ τὰς χεῖρας πινοῦντα πρὸς τὰ 
quidem ipsa lingua (quando id fieripotest,aut con- ἔργα, ποτὲ uz» xxi rà γλῶσσς, ὅταν τοῦτο b δυνα- 
ducit potius ad fidei sdificationem), sin minus τόν, μᾶλλον δὲ χοΐειιον πρὸς (6) οἰχοδομὲν τῆς 
corde in psalmis et hymnisetcanticis spiritualibus — siezee;- εἰ δὲ ux γε, τῇ καρδία, i» ψαλμοῖς καὶ 
Deum collaudemus, uti seriptum est, et ita inter ὕμνοι; καὶ ὡϑαῖς πνευματιχαῖς τὸν Θεὸν ἀνυμνιῖν, 
operandum precationem expleamus, 3883 gratias —x« (ec γέγρακται, xxi rà» προσευχὲν μεταξὺ τοῦ 
quidezm agentes ei, qui et manuum vires ad con- ἔργου xxpeu»- εὐχαριστοῦντες μὲν τῷ δεδωχότι χαὶ 
ficienda opera, et mentis solertiam ad cognitionem δύναμιν χειρῶν ποὺς ἔργα, xax σοφίαν διανοίας 
comparandam suppeditavit, quique materiam πρὸς &»rpo τὰς ἐπιστήμες, xai τὲν ὕλην yeot- 
largitus est, tam eam quie in instrumentis, quam σακένῳ, ví» τε ἐν τοῖς ἐογαλείοις, καὶ rà» ὑποχειμέ- 
eam quae in exculis a nobis artibus adhibetur, wx» rei; τέχναις, &cxt» ἂν (7) τύχωμεν ἐργαζόμε- 
precantes vero, ut huc spectent manuum nostra- " vev* ποοσευχόμενοι d: χατευθυνϑξναι τὰ ἔργα τῶν 


rum opera, ut Deo placeamus. χειρῶν ὑμῶν πρὸς τὸν Gxexé» TE, ποὸς Θιὸν εὖ- 
αρεστάσεως. 
3. Hoc modo etiam mentem a vanis cogitalioni- 3. Οὕτω καὶ (8) τὸ &urriüpeere» τῇ ψυχῇ χατ- 


9: Matth. xxv, 34, 35. 3811 Thess. im, 10. 3» Prov. xxxi, 37. 111 Thess. m, 8. ? Matth. xxv, 26. 
* Prov. vi, δ. ὁ Luc. xu, 48. ? Eccle. nit, 1. 5 Coloss. iu, 16. 


(99) Fusius in Colbertino idijxew, καὶ £xociTezi (5) Fusius in Colbertino «παιτοῦσιν αὐτὸν, AZAov 
Bt^ ouo; uw», καὶ περιεδαλετέ μὲ" ἐν φυλακᾷ χαὶ — Gi τοῦτο χαὶ ἐκ τοῦ πεξιστευξένου τὸ τάλαντον, ὃς μετα 
ἐπι σχέγασθὲ με" Καὶ ὅσον. τὰς πονχϑιας τὲν ὀχνχοίαν ἐνεκλέθῃ. idque patet 


() Antiqui duo libri et Voss. τι δεῖ λέγεν; etiam ex co, cui concreditum talentum fuerat, 
Alius me. τε δεῖ xat λέγειν ; Statim Reg. primus et ey prater. nequitiam insimulatus est segnitic, 
Voss. et Colb. φανερῶς λέγοντος " Ὃ μὲ ἐργαζόμενος — ibidem duo mss. ἐξειδὰ δὲ. Mox duo mss. cum 


12t& ἐσθεέτω. Ὡς οὖν ἀναγχαία. Voss. πεογέσει τῶν ποοσευχῶν. 
(2) Veteres duo libri πεοὶ αὐτοῦ. (6) Reg. primus χοξσιμον χαὶ πρός. 
(3) Paulo aliter in Colb. συνέζευξεν εἰπὼν. (7) Editio ὥσκεο txv. AL mss. tres oerte ἄν. 


(4) Reg. primus et Voss. et Colb. ἐργασίαν ἀπαι- (8) Editi Οὕτω γὰο x«i. Voculam 799 delevi, 
τοῦντος. Addidimus non longe verbum φῃσί e vete- — fidem veterum quatuor librorum secutus, 
ribus duobus libris. 


1013 


REGUL/E FUSIUS TRACTAT.E 


1014 


ορθοῦμεν, ὅταν ἐφ᾽ ἑκάστῃ ἐνεργείᾳ τήν τε εὐοδίαν A bus avocamus,cum in qualibet actione a Deo expo 


τῆς ἐργασίας παρὰ Oto) αἰτῶμεν, xai τὴν εὐχαρι- 
στίαν τῷ δεδωχότι τὸ ἐνεργεῖν ἀποπληρῶμεν, καὶ 
τὸν σχοπὸν τῆς πρὸς αὐτὸν εὐαρεστήσεως (9) φυλάσ- 
σωμεν, χαθὰ προείρηται, ᾿Επεὶ, εἰ μὴ ταῦτα τοῦτον 
ἔχει τὸν τρόπον, πῶς δύναται συμθαίνειν ἀλλήλοις 
τὰ ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστό)ον εἰρημένα, τό τε ᾿Αδιαλείπτως 
προσεύχεσθε, xoi τὸ, Νύχτα xal ἡμέραν ἐργαξζξό- 
μένοι; Οὐ μὲν ἐπειδὴ ἡ (10) ἐν παντὶ χαιρῷ εὐχαρι- 
cría x«l νόμῳ ποοστέταχται, xal ἀναγχαία ἡμῶν τῇ 
Qui δέδεικται xar τε φύσι χαὶ λόγον, παρορᾶσθαι 
dii τοὺς διατετυπωμένους χαιροὺς τῶν προσευχῶν 
ἐν ταῖς ἀδελφότησιν, οὖς ἀναγχαίως ἐξελεξάμεθα, 
ἐχάστου ἰδίαν τινὰ ὑπόμνησιν τῶν παρὰ τοῦ Θεοῦ 
ἀγαθῶν ἔχοντος" τὸν μὲν (11) ὄρθοον, ὥστε τὰ πρῶτα 
χινήματα τῆς ψυχῆς, χαὶ τοῦ νοῦ, ἀναθήματα εἶναι B 
Θεοῦ, xai μυδὲν ἕτερον ἀναλαμθάνειν εἰς φροντίδα, 
πρὶν à τῇ παρὰ Θεοῦ ἐννοία ἐνευφρανθῆναι, χαθὼς 
γέγραπται (42): ᾿Εμνήσθην τοῦ Θεοῦ, xal ηὐφράν- 
θην" μηδὲ σῶμα χινῆσαι πρὸς ἐργασίαν, ποὶν ποιξ- 
σαι τὸ εἰρημένον, ὅτι Πρὸς σὲ προσεύξομαι, Κύ- 
ριε' xai τὸ πρωὶ εἰσαχούσῃ τῆς φωνῆς μου" τὸ 
πρωὶ παραστήσομαί σοι, x«i ἐπόψομαι (13): πά- 
λιν δὲ xarà τὴν τρίτην ὥραν εἰς τὴν προσευχὴν ἀν- 
ἱστασῦαι, xai ἐπισυνάγειν τὴν ἀδελγότητα, xX» τύ- 
χωσιν ἄλλοι πρὸς ἄλλα ἔργα μιμερισμένοι" xal ὑπο- 
μνησθέντας τῆς τοῦ Πνεύματος δωριᾶς, τῆς χατὰ 
τὴν τρίτην ὥραν τοῖς ἀποστόλοις δεδομένης, προσχν- 
vica. πάντας ὁμοθυμαδὸν, εἰς τὸ ἀξίους γενέσθαι 
x«i αὐτοὺς τῆς ὑποδοχῆς τοῦ ἀγιασμοῦ, χαὶ αἰτοῦν- 
τας τὴν παρ᾽ αὐτοῦ ὁδηγίαν χαὶ διδασχαλίαν ποὸς τὸ 
συμφέρον, xarà τὸν εἰπόντα' Καρδίαν χαθαρὰν 
χτίσον ἐν ἐμοὶ, ὁ Θεὸς, xai πνεῦμα εὐθὲς ἐγκαίνισον ἐν 
τοῖς ἐγχάτοις μον’ μὴ ἀποῤῥίψῃης με ἀπὸ τοῦ ποοσώπου 
σον, x«i τὸ llveuu σον τὸ ἅγιον μὴ ἀντανέλῃς ἀπ᾽ 
ἐποῦ" ἀπόδος μοι τὴν ἀγαλλίασιν τοῦ σωτηρίου σον, 
καὶ πνεύματι ἡγεμονικῷ στήριξόν' με" χαὶ ἀλλαχοῦ" Τὸ 
Πνεῦμα σὸν τὸ ἀγαθὸν ὁδηγήσει με ἐν γῇ εὐθείᾳ" καὶ 
(1&) οὕτω πάλιν τῶν ἔργων ἔχεσθαι. 


C 


&, Κὰν ποῤῥωτέρω dé mov διὰ ri» τῶν ἔργων ὃ 
τῶν τόπων φύσιν διάώγοντες ἀπολειφθῶσι, πληρφῦν 
ἀναγχαίως ὀφείλουσιν ἐχεῖ ἔχαστα τὰ xotyj δόξαν- 
τα, μηδὲν διαχρινόμενοι. ὅτι Ὅπον ἂν ὥσι δύο δ᾽ 
τρεῖς συνηγμένοι, φησὶν ὁ Κύριος, εἰς τὸ ἐμὸν 
ὄνομα, ἐχεῖ εἶμι ἐν μέσῳ αὐτῶν, ᾿Εν δὲ τῇ ἔχτη 
ὥρᾳ χατὰ μίμησιν τῶν ἁγίων ἀναγχμίαν εἶναι τὸν D 
προσευχὴν ἐχρίναμεν, τῶν λεγόντων" Ἑσπέρας xal 
πρωὶ x«i μεσημθρίας διηγήσομαι χαὶ ἀπαγγελῶ, 
x«i εἰσαχούσιται τῆς φωνῆς μον" xai ὥστε ῥυσθῆ- 


' | Thess. v, 17. * lI Thess. ii, 8. 
cxLH, 10. 15 Matth. xvin, 20. 1* Psal. niv, 18. 


(9) Codex Colb. τῆς 
primus Hm τὸν τρόπον. 
m Additus est articulus ex multis codicibus. 
11) Editi τὸ μέν. Veteres quatuor libri τὸν μέν. 
(12) Reg. primus et Voss. et Colb. χατὰ τὸ γε- 
γραμμένον. Aliquanio post duo mss. πρὶν ὃ ποιῦσαι. 
(13) Reg. primus παραστήσομαί σοι χαὶ ἐπόψο- 


πρὸς Θεὸν εὐαο. Mox Reg. 


9 Psal. Lxxvi, 4. 


scimus et felicem operis successum, et ei qui vim 
agendi impertivit,rependimus gratias, cumque, uti 
antea dictum, propositum ei placendi custodimus. 
Etenim nisi hec ita se habeant, qui fieri potest, ut 
cohereant inter se que ab Apostolo dicta sunt, et 
illud videlicet, Sine intermissione orate? : etillud, 
INocte et die operantes*? Neque vero, quoniam gra- 
tiarum actio lege etiam precepta est omni tem- 
pore, eamque vite& nostre necessariam esse et ex 
natura et ex ratione commonstratum est, idcirco 
oportet precationum tempora et fratrum conven- 
tibus constituta negligere, quai necessario delegi- 
mus, quod eorum quodlibet accepta a Deo benefi- 
cia singulari quodam modo in memoriam revocet. 
Matutinum quidem, ut animi ac menlis nostru 
primi motus Deo consecrentur, et nihil aliud prius 
curandum suscipiamus, quam exhilarati fuerimus 
Dei cogitatione, sicut scriptum est: Memor fui Dei, 
et delectatus sum* : neque corpus ante admovea- 
tur operi, quam effecerimus quod dictum est: Ad 
teorabo,Domine; mane ezaudies vocem meam.Mane 
astabo tibi et videbo:*. Rursus vero tertia hora 
surgatur ad precandum, fratresque convocentur, 
etiamsi divisi alii aliis operibus fuerint occupati ; 
et ita Spiritus donum circatertiam horam aposto- 
lis collatum in mersoriam redigentes, omnes uno 
eodemque animo illum venerentur, ut ipsi quoque 
fiant digni, quibus sanctitas conferatur, simulque 
petant, ut dux sit itineris, ac ea quee utilia sunt, 
edoceat, juxta eum, qui dixit: Cor mundum cr»a 
ín me, Deus, el spiritum rectum innova in visceri- 
bus meis. Ne projicias me a faeie tua, el Spiritum 
sanctum Luum ne auferas a me. Redde mihi lati- 
tíam salutaris (ui, et spiritu principali confirma 
me'!,Et alibi: Spiritus tuusbonus deducet mein ter- 
ram rectam !*, Sicque rursus incumbamus operi- 
bus. 


&. Quod si forte aliqui propter operum aut lo- 
corum naturam longius abfuerint, illic sine ulla 
hesitatione singula 48 communiter statuta sunt, 
exsequi necessario debent : nam. Si, inquit Domi- 
nus, duo vel (res sunt congregati tn nomine meo, 
ibi sum in medio eorum?*. Sexta quoque hora ne- 
cessariam esse precationem, sanctorum exemplo 
judicavimus, qui dicunt: Vespere et mane et me- 
ridie narrabo et annuntiabo: οἱ exaudiet vocem 
meam'*. Et ut liberemur ab incursu et demonio 
!! Psal. 


10 Psal. v. 4, ὅ, !! Psal. 1, 12, 13. 


μαι, et videbo. Codex Voss. et Colb. καὶ ἐπόψη με, 
et videris. nie. Reg. tertius xci ἐπόψει ps, et videbis 
me. Editi παραστήσομαί σοι πάλιν. 

. (44) Partieulam x«i addidi ex antiquis duobus 
libris. Statim editi et duo mss. διάγοντες κατα- 
λειφθῶσι. Regii primus et tertius ἀπολειφθῶσι, re- 
ctius. 


1015 $2. ΣΑΣ MAGIM 


mervlano'',£.a4ILoe2l£ilL ΣΙ: το nca 
gte*simn:* pra... LII - 
dum ns:saíinameu385::—.:2—3pL- 
diderze in Acza:.2 q-.25.8$2ATTa-lf PATI &lI 

Des aicAL 2 ii4 l— : 
ποπαπι" Ja ττ:π|ρ-.5 Δ 
da:à:22: L.L.$.àli ΣΕ A LoOZI.s DGZA &RITL Del 
50.311. Στ. 5. ATL ILTÉGA 1DBITBLVCI iA &ZLI 
COLLIZAIL2t: ΣΌΣ; &3é τοι τ λπι τῷ 4€ τοῦ 
το. 5.5.3. τ εἴ απ πὶ Cell χ ξπτ  εἰς τ, 
est, ἃ: τεῖξῖς. Ξ..:Σ DA]0 3. 2:: ΣΞ τ τ τ 52 


- τ" - -ὦ .» τῷ 
- 


De:m ie Ls τ τ τ petzen LDIifimcs FPro- 
destez.n ΣΟ ΠΣ ΞΟΣΣ ΣΕΞΊ-ΣΙΣ mlel(eum ite 
Zt:2s ID SOLI ἃ delahamus. (IíapmilQ τοῖς: 


Quz dicus in e7dizus vostr3. 13 0u8.2:54 8 rostris 
compunsunini f 


3. Ac rzfsus, Docié inetpienze. petendum est, 
ui inoCepsa et a τς Ebera 7eqze *vamz-: qua 
ho:a ezim noaage::mus psalmus neeessa7ijo diea- 
tu". Me3iam actem noctem nobis à; ora2dum ne- 
cessaniim esse traJiderun: Paulus et Silas. quem- 
aimodjum Aciorum his:oria deelara:, bes verbis : 
M»dia autem nocte Paulus et Sicas [zud.b int 
Deum 1". Et Psaimista, ezm act: Me üaz nocte sur- 
gebam ad confitendu:n tibi, super judicia Just tis 
tuc *. Et ruzsus antevezctere diceulzm paz est, et 
ad precation»m exsurzere, ne in somzu.o ac eclili 
a die d-pren»ndamu:, juxta eum qz: dixi:: Prz- 
venerunt ocu mei diciculum ut meditarer eio4uia 
tua**. Ex quibus temporibus nullum est negzzen- 
dum ab 1:5, 4 11 diligenter ad Dei εἰ Chrisi ipsius 
gloriam vivere iaslitzerupt. Divezsitatem actem 
atque varietatem in precibus etin psa.mod:a. que 
stat;s horis fiunt, utilem esse arbitzor, quod in 
aequalitate quidem torpescat saepe nescio quomodo 
animus, atque p:esens absens est; m:tatis vero 
et variatis psalmodia et cantu per s:ngulas horas, 
renosatur ejus desiderium. et attentio instaura- 
tur. 

INTERROGATIO XXXVII. 

Cum abunde tuo nos sermone docueris, et pre-atio- 
nem omitti nullo modo posse, laboremque neces- 
sarium esse: reliquum est jam, ut doceamur quz 
artes professioni nostra conveniant. 

RESPONSIO. | 

Speciatim quidem artes aliquas decernere facile 

non est, quod ali:e apud alios requirantor juxta 


——— P d . M -- -- ΄ A - τ 
Δ x -τιἡ τιιττυσστις χα: χατοῖτυν πιτταξοινοῦ. 
» . » - - - - . 5» LJ 
EIZ IX. τῷ, 232232 722 E3rf2Xz227:22 195 ἕν" 


* *. - - - - - - 
B 2: ter d$ τ: χιτὼν KaD τῶν X-W275)w» 


Li 
p zx; [:zl:20 Eryryrxiz d; 72521241» -2222425- 


zzi "wr»r; ἂν- 
δέχου :r τὸ ul) CE cx» 4c» ci; ποοτευχες 
TK» ἔυχττν.. T.acaxcwinTX; Zt τῆι ξαέοα: à 
ELgEXIDTTTE Til: τῶν E) x27 δεδοιένων £ut» αὶ χατ- 
*ltecEZéwo i202. zz τῶν Cj. Ξαρεθέντων E εξ- 
*,1::.7::. εἴτε EXT.7122. εἴτε ἀχσύσιον, εἶτε πον χαὶ 
50:10 T.Raiaboraz 8 qj. EK b ὄζαατιν, 
Σ p ἔτσι: KO zxX7 x.-X0 7X2 zz22im. πιοὶ παυτῶν 
ἐξ: τι λενυν ζαῷ $:x τὰς πιοξευχξς τῶν Θεὸν. 


πιὰξ κῶς X ἔτιτχενε: τῶν πτατελδουτων ποὸς 
τὸ ΟΣ τοῖς Saw αὐϑξις πετιξεσεῖν. Διὸ φασιν" 
B à tt ὃ τοῖς: χασϑισες ὑῶν, (zi ταῖς χοίταις ὑμῶν 
3. Κα: το, τὰς νυχτὸς ἀοχοιιένες, t αἵτεσις 
τι:  E—:A723290 ζαῖν χαὶ φαντασιῶν ἔλευδέοαν 
zTzx:lz: τῆν πνώξπυστυ λεγοιεένου χαὶ ἂν ταῦτε 
τὸ .(9 nom ἀυπυχαίω: τοῦ ἐνευχχοστοῦ ψαλωοῦ. 
δὶ πεσευΐετιν Παῦλος xxl Σῦας iul» ἀναγχαῖον 
εἰς τειξευχὲν Ξυταϑδεδωχασιν, ὡς zo τῶν Πούξεων 
ἐττιτίς —z2i27x7t, λέγουσα Κατὰ δὲ τὸ πετογύχτιον 
Πκῦλες σαὶ Xa; ὕξενουν τὸν Θεὸν: χαὶ ὁ Ἑαλιωδὸς 
15, €» Μετογύκτεον ἐξεγεισόςιεν τοῦ ἐξοπολογεῖ“5αἱὲ 90) 
-οι ἐπὶ τὰ χοίχατα τῆς διχαιοσύνχ- σον. Καὶ παλιν 
χ͵αὶ ποοφδάσαντας τὸν ὅοθοον εἷς τὲν ποοσευχὲν δια- 
νίστασθαι, ὡς ui ἔν ὕξνω χαὶ χοίτῃ ὑπὸ τῆν ἡ πέρας 
χαταλχτύξναι, χατὰ τὸν εἰπόντα" Προέφθασαν οἱ ὁφ θαλ- 
C 2x 5: Ξξοὺς 42 oe» τοῦ ἀελετᾶν τὰ λόγιά σου. Ὧν 
οὐδένα χεξ ταιοὸν τοῖς ἐπιτετκοχπένως εἰς δόξαν Θεοῦ 
χαὶ τοῦ X2t3792 αὐτοῦ πουαεοουεένοις τῆν Ἑαρορᾶσθαι͵ 
Xirciíar am δὲ λογέξεπαι τὲν ἐν ταῖς ποοσευχαῖς χα- 
φα χωδιαὶς κατὰ τὰς ἐξεκεκριπένα: (31) ὥρας διαφο- 
δ» -i xxi ποικίαν, χαὶ xs7 ἐκεῖνο, ὅτι ἐν ut 7$ 
6$u3137X7( c3)? xi; Ξοὺ xxi ἀχεδιᾶ ξ ψυχὴ καὶ ἀπομε- 
τεωοέζεται" ἐν Jr τῇ ἐναλλαγὲ καὶ τῶ mue τὸς ψαλ- 
uwdiz; χαὶ τοῦ Ξεϑὶ ἐχάσττ: δας λόγου νεποοποιεῖται 
(32) αὐτὸς & ἐπιδυμία χαὶ ἀναχαινίξεται τὸ γκφαλιον. 
ΕΡΟΤΗ͂ΣΙΣ AH. 
AnIxso; Ursi; (93: τοῦ λόγου χαὶ τὸν πονσενχὰν 
ἀπαχοίλειπτον. χαὶ τὸ ἐογέτεπθαι ἀναγκαξον, ἀκόλου- 
D 5&3 χχϑξναι bí; ποῖαι τέχναι τῷ ἐκαγγέλπατε 
κιῶν 22425397715. 
ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 
Ju; uf» ἀφοοίται τέχνας τινὰς οὐκ εὔκολον, 
διὰ τὸ ἄλλα: Tuo. ἄλλοι: ἐξεξετεῖσθαι (25) χατὰ 


13 Psal. xc, δ. !* Act. nr. 1, Psal. 1v, 5. "8 Act. xvi, 98. !? Psal. cxzt, 62. ** ibid. 148. 


(15) Reg. primus Ἢ 2: ἐννάτη a2. 

(46) Veteres duo libri ὅτε. Editi ὅτε. 

(47 Heg. primus et Colb. 2 χατωρθωυκένων tul», 
και τῶν, Editi, χατωοθωκένων xxi τῶν. 

(18) In. Colbertino pro z2xz2£xaz legitur ἀτό- 
πημα. 

(19) Heg. primus x«i ἐν αὐτῷ τῷ. Aliquanto post 
idein ins. παοσδεδώχασι χανόνα. 

(20) Unus ms. iouoloyí7«70«.. Nec ita multo 
post duo mss. cum Voss. χοῦ προφθάνοντας. 


(21) Edid et aliquot mss. χατὰ τὰς ἐπιτεττοῖ - 
ui»e;. Codex Colb. τὰς &xuxutxocaivys; : quod fortasse 
melius videri poterit. 

(32) Idem ms. νεχοοποιεῖται πως, renovatur quo- 
dam modo. uu 

(23) Veteres duo libri eum Voss. διδάξαντος 
ἰκανῶς. Ibidem Reg. primus et Colb. ἁπαοίλειπτον. 
Alii duo mss. et eliti ἀπαοαΐτητον, non ita recte. 

(32) Sic codex Voss. et Colb. et Reg. primus. 
Editiones veteres ἐπιζυτεῖσθαε κατὰ τὴν d(run- 


1017 REGULA FUSIUS TRACTAT 1018 


τὴν ἰδιότητα τῶν τόπων χαὶ τὴν ἐπιτηδειότητα τῶν À locorum naturam, et negotiationum que iu singu- 


tv ἐχάστῃ χώρᾳ πραγματειῶν  χοινῷ δὲ λόγῳ τὸν 
ἰχλογὴν τούτων ὑποτυπώσασθαι δυνατὸν, ὅσαι τὸ 
εἰρηνιχὸν χαὶ τὸ ἀθόρυδον τῆς ζωῆς ὑμῶν (25) σνν- 
τηροῦτι, μάτε πολλῆς πραγματείας εἰς τὸν πορισμὸν 
τῆς οἰχείας ὕλης δεόμεναι, μήτε πολλοῦ τοῦ ἀγῶνος 
πρὸς τὴν τῶν ἀπεργασθέντων διάπρασιν, μήτε ὅσαι 
συντυχίας ἡμῖν ἀνδρῶν ὃ γυναιχῶν ἀπρεπεῖς ἣ βλα- 
Cipóg προξενοῦσιν: ἀλλ᾽ ἐν παντὶ σχοπὸν οἰχεῖον 
ἡμῖν προχεῖσθαι νομίξειν :xpà τὴν λιτότητα, xai 
τὴν εὐτέλειαν, φεύγοντας τὸ ὑπηρετεῖν ἐπιθυμίαις 
ἀνθρώπων ἀνοήτοις χαὶ βλαδεραῖς, διὰ τοῦ τὰ ἐπι- 
ξητούμενα παρ᾽ αὐτῶν ἐξεργάξεσθαι. ᾿Αλλ’ ἐν μὲν 
τῇ ὑφαντιχῇ, τὸ ἐμπολιτευόμενον τῷ συνηθείᾳ τοῦ 
βίου, οὐ τὸ πρὸς ἄγραν χαὶ παγίδα τῶν νέων ὑπὸ 
τῶν ἀχολάστων ἐπινοούμενον, παραδεχτέον ἡμῖν (20). 
᾿Ομοίως dt, χαὶ ἐπὶ σχυτοτομιχῆς τοῖς τὰ ἀναγχαῖα 
τῆς χρείας ἐπιζητοῦσι διὰ τῆς τέχνης ὑπηριτήσωμεν, 
Οἰχοδομιχὴ δὲ, καὶ τεχτονιχὴ, καὶ χαλχευτιχὴ, χαὶ 
γεωργία, αὐταὶ μὲν χαθ᾽ ἑαυτὰς ἀναγχαῖαι τῷ βίω, 
χαὶ πολὺ τὸ χρήσιμον παρεχόμεναι, χαὶ τῷ οἰχείῳ 
λόγῳ οὐχ ἀπόθλητοι ἡμῖν" πλὴν ὅταν ποτὶ ἣ θορύ- 
θους (21) ἡμῖν ἐμποιῶσιν, ἣ τὸ ἡνωμένόν τῆς ἱξωῆς 
τῶν ἀδελφῶν διασπῶσι, τότε αὐτὰς ἐξ ἀνώγχης 
ἐχχλίνωμεν " προτιμῶντες τὰς τέχνας τὰς διατηρού- 
σας ful» τὴν ἀπεοίσπαστον ξωὴν xai εὐπάρεδρον 
τῷ Κυρίῳ, xai μήτε καιροῦ ψαλμῳδίας, μήτε προσ- 
ευχῆς, μήτε τῆς λοιπῆς εὐταξίας ἀφελχούσας τοὺς 
τῇ ἀσχήσει τῆς εὐσιδείας προσχαρτεροῦντας. ᾿Επεὶ, 
ὅταν γε μηδὲν ὑπάρχῃ παρ' αὐτῶν εἰς τὴν προηγου- 
μένην ζωὴν γχαταῤλάπτεσθαι, πολλῶν εἰσι προτι- 
μότεραι, xal μάλιστα ἢ γεωργία, αὐτόθεν ἔχουσα 
τῶν ἀναγχαίων τὸν πορισμὸν, καὶ τῆς ἐπὶ πολὺ 
πλάνης, χαὶ ἄνω χαὶ χάτω διαδρομῆς ῥυομένη τοὺς 
γιωογοῦντας, μόνον εἰ, χαθ’ ὃν εἴπομεν τρόπον, 
utt ἀπὸ γειτόνων μήτε ἀπὸ συνοίχων θορύδους 
ἡ αῖν ἐπάγει xal ταραχάς. 


lis regionibus fiunt commoditatem. In universum 
tamen ita harum delectus designari potest, ut ee 
exerceantur,quecunque vite nostre servant quie- 
tem atque tranquillitatem, et que neque indigent 
negotio multo adsuam ipsarum materiam paran- 
dam, neque multa sollicitudine, ad ea qu& facta 
sunt divendenda, queque neque virorum neque 
mulierum $85 indecoros congressus nobis con- 
ciliant, aut noxios : siquidem peculiarem scopum 
Dobis in omnibus propositum esse existimandum 
est, simplicitatem scilicet atque vilitatem ; nobis- 
que cavendum, ne stultis ac noxiis hominum cu- 
piditatibus inserviamus,iis efficiendis,quee ipsis in 
studio esse solent. Quare in textorla quidem, id 
B quod in vite consuetudine versatur, non quod ad 
juvenes captandos ac laqueis irretiendos ab impu- 
risquibusdam excogitatum est,a nobis assumi de- 
bet.Similiter quoque in sutoria,in iis solum rebus 
qua ad necessarium vite usum requiruntur, per 
artem operam nostram ponamus. Architectura 
vero, et ars lignaria, et eraria, et agricultura, 
ipse quidem per se necessarie sunt vite, mul- 
tumque afferunt utilitatis, nec. speciali ratione ἃ 
nobis rejiciendee sunt : sed tamen quandocunque 
aut nobis oreant tumultum, aut conjunctionem vi- 
te. fratrum distrahunt, illas tunc necesse est vita- 
re ; cum eas artes anteponere debeamus, que ne- 
que vitam nostram distrahant,neque impedimento 
sint quomínusassidua Domini presentia servetur, 
et qute neque a tempore aut psalmodis,aut preca- 
tionis, aut relique disciplinte avocent eos qui in 
pietatis exercitio insistunt. Quare siquando in eis 
nihilinsit, quod precipuo vitm nostre institulo 
noceat, hre plurimis aliis anteponendm sunt, et 
maxime agricultura, cum per 56 comparet neces- 
saria, liberetque a longiore vagatione agricolas, 


impediatque quominus discurraht huc et illuc, si modo, ut diximus, neque ἃ vicinis, neque a con- 


tubernalibus tumultus nobis et turbas excitet. 


ΕΡΩΤΠΣΙΣ ΛΘ΄. 
Πῶς χρὴ ποιεῖσθαι τῶν ix τῆς ἐργασίας τὴν διάπρασιν, 
χαὶ πῶς ἀποδημεῖν. 
ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ, 

Χρὴ δὲ σπονδάξειν χαὶ τὰ ix τῶν ἐργασιῶν μὴ 
μαχράν mov διατίθεσθαι, μήτε δημοσιεύειν ἐαν- 
τοὺς (28) τῆς πράσεως ἕνεχεν. Εὐπρεπεστέρα “ὰρ ἡ 
iy ἑνὸς τόπου διαγωγὴ, χαὶ ὡφελιμωτέρα πρός τε 
τὴν οἰχοδομὴν ἀλλήλων χαὶ ἀχριθᾷ συντήρησιν τοῦ 
χαθ᾿ ἡμέραν βίου, ὥστε αἱρεῖσθαι μᾶλλον x«i ὑφαι- 
ρεῖν τι τῆς ἀξίας, ἢ ὑπὲρ (29) ὀλίγον χέρθους ὑπερ- 
δειότητα τῶν, quod mancum erat et mutilum. )bi- 
dem hic ipsi quos mox dixi libri χώρᾳ πραγμάτων 

(25) Codex Voss. et Colb. ξωῆς ἡμῖν. 

(20) Editi x«t παγίδα ὑπὸ τῶν νέων τῶν ἀχολαστων 
ἡμῖν παοαδεχτέον ἐπινοούμενον, male. Regii primus 
et tertius ut in contextu ; et it& quoque in Colb. 
legitur, nisi quod pro z«oadsxtéov habet παραδέ- 
ζεται, Mox mss. nonnulli ὑπηρετήσωμεν. Editi ὑπη- 
erri mop. lbidem mss. duo Οἰχοδομικὴ δὲ xai, 

diti ὁ κοδομεκύ τε xai, 


INTERROGATIO XXXIX. 


Quomodo opera sint vendenda, suscipienda que 
peregrinalio.. 
RESPONSIO. 

Atque in eo etiam ponendum studium est, ne 
opera procul divendamus,neve nos ipsos vendendi 
causa demus in publicum. Convenientius enim 
fuerit in uno eodemque loco commorari, utlius- 
que, tum ad mutuam edificationem, tuin ad per- 
lectain quotidiani victus conservationem. Quare 
malimus detrahi aliquid de pretio, quat modici 


. (27) Antiqui duo libri ἢ θόρνόον. Mox unus ms. 
ἐμποιούσι. 

(28) Reg. primus δημοσιεύειν αὐτούς. Statim alius 
ms. xal ἀφελεστέρα χαὶ ὠφελιμωτέρα, securius et uti- 
lius est id eodem loco degere. 

(29) Reg. primus τῆς ἀξίας * ὥστε μὴ χινηθῆναι 
ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ τόπου, ἢ ὑπέο, sic ut a loco non. dimo- 
veamur. Mox alius ms. ὑπερορίως ἀποδημεῖν. Sub- 
inde Rég. primas ἄχαρτιον ἡ μῶν τὴν, 


efs* 4 


Jtem rfTafLA CTÍDUL GUEDDBOSR iLYRO jocos s dc dem 
4^ ^U LICLHETL CUDCTHCIIX δ GyveiumR 
|o L—TUqcouato τς τανε rstcleCHawm 7 σαν 
TU DLAe ALOFIHE CITDUKUNER τοῦ δος, SUUPUmdOm 
^uir?a YUOFIUR AIGUH GIN DESETHR IDEEN IP 
sut μί “ἦς Du IESGLEUMDIUE cEYVeTUS amuM 
"yn Aamukme jmiui-sc it CIR J3spaIEDS. 
jrhueme - muruzageiüileindeme faecmmirtrum- 
Lun nnedi ποτ ami OCIBO CDL um 
τ ΛΠ. 2INR Init UISZDLDOS gv mMim. am ἜΣ 
Aauibun ΚΕ ΖΕ mgrpmure χωσίτια ifinrEE. eva 
2968 1ocur1ium. ius εἴπας, zum at 3acurmnurm- 
rnie»z 1gmumum ntriecumihiunr “τ ΣΧ ΓΕ τὴν cmme- 
2: παι inus isgmeunim n--par x xt zum 
j!ur-one TLEITL 4 Su ser You we qmiurumm- 


MN 


smi 2gilnt sum Ipae «s mutus abere ἢ 


ΕΓ εκ τὰ τ΄. 
De sendas qua func 3s τοεασεπᾶπα. 
RESPQSXSA. 
Jerumesumuro 1e ems quulseum mumüsademes 
que 255 abi. Nartyzes cguuncmr, Éant, mah 


€98525, εἰ 8€ 33-c10F BUB CIMEALTAER, qui pre pus- 
[616 ad morum asque ὥξεστελεαχιο, πὲ maszecumm 
"εν δά simi ας m J 
memumermique pergram horremlm mx Domunàa, 
qus cum e$ semper et uboque mans esset et luzanadm 


€ ἘΦ ax" 
& ισος ᾿ἀξεσΎτεαξε Ξε: di -ἀἀτἰτι adum ἢ πεῖρα 


1020 


III. Grírter mE ime € EDU. XU cnm πνϊτὼν εὖ- 
BEA. el It ἔκακταν liU» -ὉὮὁ}Ξ EXudguacm cx 
Tum. cx - “Ἴὶς x—cgGEGDCI£n. XoqTuneTt τλεί.- 
laxiiias τῶι TONMENDCAAS ταῖς τῆς ἂν αἀλαζλιες (30: 
XEEGT OE. GR-IAMER- Imt LII τ» ume 3i) 3: γεν- 
IZpeu., —C x——3r- πεοσίσ ας παπὰς τῆς τε αὰ- 
cams xuiaRcc- ἴστε σε 732  xxde»- ππεοὺν ποοσ- 
Jr-U-S ILTE IGSETREP Xq7X coux--XCEGO. ἀπξ- jux. 
SEI. Imp —x, των TorrisElaxa—u (29) xxi zi.» 
E-—- ταις m^Llz-mxm ἀπέῆταε πετὰ 
ΞΕΣΙΝς. 


EPCTETII W. 
lla —ae m Ti»eder, T2407) 337-R2. 
ABO&KPMII. 


dum Gud€ τὰς ἃ τιῖς ταστσαιες jOGaRG; ἀγο- 
ὅντε SUMAGM ΣΡ ἃ £074. $Sauoco. Οὐ gé3 €x 
χὰ τας ὅπ» ἢ» IE. ατχτνταδε: À Ge C94 Σερὶ 


SW; X»é; τὸν τῆλαν τὸν ὅποιεν ποοτ- απῆναι" 5εε- 
prunies; τῆς φοδεεκωτάτε, &eyt; τοῦ Κυρίου, 
ὅτι, παΐσρ τίωτατε χαὶ πιοταχοῦ πραὺ: ὧν, xai 


-mrIsOé, τῇ xzsdim, χαδὼς γέγεραξται, μόνοις τοῖς 


ἐοτάα, aii seriptnaa 6357 , za COS 10005 quà ceu C zm τὸ upée πυσῦδι rmi ἀγοράζουσι τὲν μάστιγα 


texsplunm veadebenat 
“914 5", tasquam si mereatmra precabomes do- 


86 inviceta orare debuissent, et una cuz p«uribus 
beum wiorare,"t enm lacrymis implorare, rpsam- 
(que pro peccatis propilium reddere, gratias pro 
beneticus rependere,ae verbisbortativis sese erdi- 
ficare'quodadhuc nostra etiam memoria usitatura 
et observatum fuisse novimus:, pro his omnibus 
foritn, nundinasque, ac commune emporium et 
tempus illudet locum efficiunt, continuo nosetiam 
hos imitari par est, ejusque rei participatione ab- 
surJa et. inepta confirmare : sed nobis eos con- 
ventus δά imitandum proponere debemus, qui de 
Domino nostro ín Evangeliis narrantur, Aposto- 
lique rnandata, tanquam quz ad hanc agendi 
rationem conducant, perficere. Ita autem scribit : 


3! Matth. x1, 29. 33 Joan. τι, 13. 


(30) Hegii duo cum Voss. τὸς ἐν ἀλλζλοις. Editi ἐν 
duni, l'aulo ante in Colb. legitur ἀποδχ μίαν xoui- 
9701. 

(31) Veteres duo libri ἐπὶ τῶν τόπων. 

(32) Unus 1us. τῶν δυσαλλάχτων, Ibidem alius ms. 
X44 71) £9VtXT^ry, 

(44, Regii duo cum Voss, ἐν τοῖς περὶ αὐτοὺς 

"4, Codex Colb. iv τοῖς περὶ αὐτοὺς τόποις. 
» Paris. pariter ac Basil, (v τοῖς περὶ αὐτὰ τόποις. 


&rx-zow-e (3À) ὡς τῆς: ἐκξορίας τὸν (uev τὸς 
Ξιοτανχῆ: sZCWENASSSE; S; Ceriimum ἀκστῶν. 
z»eambes-z; παοέφθειοαν τῶν 

πεκεατ-χποῖα» ἐπὶ τῶν ye συνέδεια», χαὶ ἀντὶ 
τοῦ πεοσεύχετθαι -τῖο  BARXÓes, παὶ μετὰ πλειό- 
τῶν Ἐτιαχυνοῖν zzi ταοεχλαίδν τῷ Θεοῦ, χαὶ ἐξ- 
üzsxss es wt» αὐτὸν ὑπὲρ τῷ» ἀπαρτιῶο͵ εὐχαρι- 
e-x» δὲ ὑπὲρ τῶν εὐεξγοσιῶν, οἰποδοπεῖν δὲ διὰ 
τεῦ λογοῦ τὰς παραχλέσευς, 6-1: ἔτι χαὶ ἐπὶ τὰς 
kso; ποζπςς τιρούπενο» ἔγνωπεν, ἀντὶ τοὺ- 
Tw» ἀγοιᾶν͵ παὶ Ξπξγυοι», καὶ x9cé» ἑππόριον 
τὸν τε χχεθὸν xfi τὸν τύτον πιιοῦνται. ξὸ xai 
&ad; ἀχολουδεῖν αὐτοῖς τρυσέχε, xxi iau? τὰ 
&-exz τί “«τουνὶκ τοῦ x38/2479;^ ἀλλὰ κεκεῖ- 
p e$» (33! τὰς ἐξὶ τοῦ Κυοίεν ἐπῶν "usos Χοιστοῦ 
ἐν τοῖς Εὐαγγώλξνι; ἰστοοευπόνας συνόδους, χαὶ πλιε- 
ροῦν τὰ ὑκὸ τοῦ ᾿Ατοετολου ὡς συντελοῦντα τῷ τοι- 
οὕτω τύξω διατιταγαίνα. Dessau δὲ οὕτως - Ὅταν 
συνέοχεσθε, ἔκαττο; vede αλυὸν ἔχει, διδα- 


Aliquanto post unus ms. ὑπύπνςσιν ἐξελθόντας. Nec 
ita multo post impressi libri καὶ πάντοτε. Veteres 
tres libri preeter Vosss. καίπερ παντοτε. ᾿ 

(34) Editi et Reg. primus ἐπανετείνετο. Alii duo 
Einss. EXCVEI-Etvyeto. , 

ea Mar τὰν χοινωνίαν τοῦ πράγμα 
τος “ ἀλλὰ μᾶ t . primus rj χοινωνίᾳ 
τοῦ πράγματος, μᾶλλον. δέ. Haud longe voces Tuce4 
Χοιστοῦ addidimus ex antiquis dnobus libris. 


1021 REGUL.E FUSIUS TRACTAT. 1038 
xi» ἔχει, ἀποχάλνψιν ἔχει, γλῶσσαν ἔχει, ἔομηνείαν A Cum convenitis, unusquisque vestrum psa!'mum 
ἔχει: πάντα πρὸς οἰκοδομὴν γινέσθω, habet, doctrinam habet, apocalypsim habet, lin 
guam habet, interpretationem habet : omnia ad 
idificationem fiant **, ! 
INTERROGATIO XLI. 
De auctoritate et obedientia, 
γον δον RESPONSIO. 

1. Ἐν αὐταῖς μέντοι ταῖς συγχεχωρημέναις τέ- 1. Sane in his ipsis quiz? concessze sunt artibus, 
χναις οὐχ ἕκαστος ἣν ἔχει, ἢ βούλεται μαθεῖν, ἔπι- — nequaquam permittendum est unieuiqve, ut eam, 
τρέπεσθαι ὀφείλει (30), ἀλλ᾽ εἰς ἣν ἂν δοκιμασθῇ im- — quam callet, aut discere vult, exerceat : sed eam, 
τήδειος εἶναι, Ὃ γὰρ ἀρνησάμενος ἑαυτὸν, καὶ πάντα Βα quam judicabitur idoneus, Nam qui se ipse 
τὰ ἑαυτοῦ θελήματα ἀποθέμενος, οὐχὶ 6 βούλεται (37) — abnegavit, seque spoliavit omnibus suis volunta- 
ποιεῖ, ἀλ} ὃ διδάσχεται, Οὐ μὴν οὐδὲ Xy' ἑαυτοῦ — tibus,non quod vult, facit, sed quod 387 docetur. 
ἐχλέγεσθαι τὸ συμφέρον σνγχωρεῖ ὃ λόγος t» ἅπαξ Neque vero ratio sinit eum a semetipso quod utile 
τὴν ἑαυτοῦ οἱχονομίαν ἐπιτρέψαντι ἑτέροις, οἱ πρὸς — est deligere, qui semel semetipsum aliis gubernan- 
ὅπερ ἂν χαταμάθωσιν ἐν ὀνόματι Kuplou ἐπιτήδειον, p dum tradiderit,qui ad quodeunque eum in nomine 
εἰς ἐχεῖνο αὐτὸν τάξου τιν" ἐπεὶ ὅ yr κατ᾿ ἰδίαν ἐπι- — Domini idoneum cognoverint, ad id destinabunt 
θυμίαν ἐχλεγόμενος ἔργον κατηγορίαν ἑαυτοῦ ἐχφέ- ipsum.Quisquis enim in opere deligendo cupiditati 
pit, πρῶτον μὲν αὐταρεσχείας, ἔπειτα, ὅτι ἢ διὰ 8 Obsequitur, insimulat se ipse, Primum qui- 
δόξαν χοσμιχὴν, ἢ διὰ χέρδονυς ἔχπίδα, ἢ διά τι το. dem, quod placeat sibi ipsi: deinde, quod aut 
οὔτον προσπέπονθε τῷ ἐπιτηδεύματι, $ δι᾿ ὄχνον — propler gloriam mundanam, aut propter spem lu- 
x«i ῥαθυμίαν προτιμᾷ τὸ χονφότερον. Τὸ δὲ iv τού- — cri, aut propter aliquid hujusmodi, ad hanc arlem 
τοις εἶναι ἀπόδειξίς ἐστι τοὺ μήπω [38) ἀπηλλώχθαι — propendeat,aut quod laborem leviorem anteponat 
τῆς τῶν παθῶν χαχίας, Οὔτε δὲ ἠρνήτατο ἑαυτὸν ὁ — Obsegniliam atque socordiam. Cum autem quis in 
ἰδίας ὁρμὰς ἐκτελεῖν θέλων, οὗτε ἀπετάξατο τοῖς τοῦ — his vitiis versatur, argumentum est nondum hune 
xócuou πράγμασιν, εἴπερ ἔτι πρὸς χέρδος καὶ πρὸς dó- ἃ eupidilatum rnalignitatle liberum esse. Neque 
ξαν ἐπτόηται (39). Οὐδὲ μὴν ἐνέχρωτεν αὐτοῦ τὰ n) — vero se abnegavit, qui suis inservire vult alfeeti- 
τὰ ἐπὶ τῆς γῆς ὁ τὸν ἐν τοῖς ἔργοις χόπον μὴ ὑπο- — bus, neque remisit nuntium mundi negotiis, eum 
μένων: ἀλλὰ καὶ αὐθαδείας δεῖγμα καθ᾽ ἑαυτοῦ ἐχ- — adhuc lucri el glorie desiderio teneatur. Neque 
φέχρει, ἀχρὶδεστέραν (40} οἰόμενος εἶναι τὴν ἐιδίαν ἑαυ-ἠ ἴα πὶ mortificavit membra sua terrestria, qui non 
τοῦ χρίσιν τῆς τῶν πλειόνων δοχιμασία:, Εἴτε οὖνε ἔχει (, Sustinet operum laborem : sed potius pre se fert 
τις τέχνην μὴ χατεγνωσμένην ὑπὸ τοῦ χοινοῦ, ἀπο. — ürrOgantem esse se εἰ contumacem, et qui suum 
πηδᾶν αὐτῆς οὐχ ὀφείλει" ἀστάτου γὰρ γνώμης, π|185 judicium melius esse ducat et prestantius 
x«i προαιρέσεως ἀδεδαίου, ἐξουθενεῖν (A1) τὰ παρόντα, — plurium sententia. Sive igitur tenet quis artem ἃ 
εἴτε μὴ ἔχει, μὴ ἑαυτῷ λαμδανέτω" ἀλλὰ τὸ παρὰ — communitate haud improbatam, eam deserere non 
τῶν μειξόνων δοχιμασθεν ὑποδεχέσθω, ἵνα t» παντὲ — debel (est enim animi inconstantis, et mentis in- 
τὸ εὐπειθὲς διασώζξζῃ (42). Ὡς δὲ τὸ ἑαυτῶ ἐπιτρέ- certe, nihili facere presentia) : sive non habet, 
πειν ἀπρεπὲς ἀπεδείχθη, οὕτω xzi τὸ παρ' ἑτέρων —Sibiipsine sumat,sed quod a majoribus probatum 
ἐγχριθὲν μὴ κχαταθέχεσθαι, κχατεγνωσμένον ἐστίν. est, suscipiat, ut in omnibus obedientia servelur. 
᾿Αλλὰ καὶ ἐὰν ἔχη τις τέχνην, μὴ ἀρέσχῃ dt αὐτῆς — Quemadmodum autem sibi ipsi delectum permit- 
à χρῆσις τῇ ἀδελφότητι, ἑτοίμως αὐτὴν ἀποῤῥιπτέτω, — lere, indecorum esse monstratum est : ita quoque 
δειχνὺς, ὅτι πρὸς οὐδὲν τῶν i» τῷ χόσμω ἐμπαθῶς rem ab aliis approbatam non suscipere, probro 
δϑιώχειται, Διότι τὸ μὲν ποιεῖν τὰ θελήματα τῶν δια. — vertitur, Imo eliam si quis habeat artem, non pla- 
νοιῶν τοῦ μὴ ἔχοντάς ἐστιν ἐλπίδα, χατὰ τὸν λόγον — ceat autem ejus usus fraternitati, abjiciat ipsam 
τοῦ ᾿Αποστόλου" τὸ δὲ ἐν παντὶ εὐπειθὲς ἀποδοχῆς prompto animo, seque nullius rei mundane stu- 
ἄξιον τοῦ αὐτοῦ ᾿Αποστόλον ἐπαινοῦντός τινας, —diosum esse ostendat. Nam facere quidem cogita- 
ὅτι (43) ἑαυτοὺς ἔδωχαν πρῶτον τῷ Κυρίῳ, ἔπειτα xxi — lionum voluntates, ejus est qui spem non habet, 
ἡμῖν διὰ θελήματος Θεοῦ. D juxta Apostoli sententiam ** : sed exhibila in om- 
nibus obedientia, quiddam est laude dignum, cum idem Apostolus aliquos laudet, quod seipsos de- 
. derint primum Domino, deinde etiam nobis per voluntatem Dei **. 


EPOTHZIX MA' 
Πεοὶ αὐθευτίας xai ὑπαχοτῆ. 


35 1 Cor, xiv, 26. ** I Thess. rv, 15, ** II Cor. viu, 5. 


(36) Editi et Reg. terlius οὐχὶ ἕκαστον ἣν αὐτός (40) Editi et Reg. terlius ἀχριδέστεοον, Alii duo 
βούγεται μαθεῖν, ἐπιτρέπεσθαι χρή. Meg. primus el — 1nss., ἀχριδεττέραν. | 
olb. ila ut edidimus. (41) Legitur in Colb. ἀδεδαίον ἐξου δενεῖν, 
(37) Reg. primus οὐχ ὅτι βούλεται, (42) Unus ms. εὐπειθὲς ἀποσώξῃ. Ibidem duo mss. 
(38, Reg. primus τοῦ μήπω, Editi τοῦ μὴ. — el Voss, τὸ ἑαυτῷ, Beg. Llerlius el edili τὸ ἑαυτοῖς, 
(39) Idem ms. εἴπερ πρὸς δόξαν ἔτι καὶ χέρδος — Rursus hoc ipso iu loco antiqui tres l:bri preter 
ἑπτόηται, Οὐδὲ μὴν ἐνέχρωσε τὰ ἑαντοῦ, Ibidem alius — Voss. ἀπεδείχθη, Editi ἐδείχθη, 
Is. ἔργοις πόνον, (43) Reg. primus οἱ Voss, ἐπαινοῦντός τινας, xat 


1023 


S. BASILII MAGNI. 


(1024 


2. Ceterum unumquemque oportet operisuoin- A 2. Ἔχαστον μέντοι χρὴ τῇ ἰδίᾳ ἐργασία ποοσ- 


tentum esse, eique animo alacri et studioso incum- 
bere, et velut Deo inspeciore, impigro studio et 
attentiore diligentia illud inculpate exercere, ut 
semper dicere possit: Ecce sicut oculi servorum 
in manibus dominorum suorum, ita. oculi nostri 
ad Dominum Deum nostrum ?* : non autem ab alio 
ad aliud transire. Nec enim natura nostra pluribus 
simul muneribus fungi potest, ideoque unam ar- 
lem accurate factitare, quam multas imperfecte 
attingere, utilius est, Etenim si distrahant plura, 
et ex alio ad aliud transeamus, preterquamquod 
nullum opus absolvitur, inde etiam animi levitas, 
si jam inest, redarguitur, aut si nondum fuerit, 
ingeneratur. Quod si ita aliquando necessitas pos- 
tulet, par est cum qui ido: eus est, aliis etiam ar- 
tibus suppetias venire: neque id ἃ semetipso, sed 
si quando invitatus sit, sic utid nequaquam 388 
faciamus nostro primo consilio, sed casu quodam 
urgente, quemadirodum et in corporis membris 
fit, quando, titubante pede, manu innitimur. Et 
rursus, quemadmodum ἃ seipso artem aggredi 
detrimentosum est; sic detrectare imperata, di- 
gnum est reprehensione: quod fiat,ne alatur arro- 
gantie vitium : neve obedientie et docilitatis re- 
gula dissolvatur. Ceterum instrumentorum cura 
precipue ad cujusque artis opificem attinet. Quod 
si forte aliquando contigerit, ut aliquod negliga- 
tur, ea res tanquam que omnium communis sit, 
ita convenienti modo ab iis curari debet qui id 
primi animadverlerint. Etsi enim ipsorum usus 
quorumdam sit proprius: tamen que ex his per- 
cipitur utilitas, communis est. Contemuere enim 
alterius artis instrumenta, veluti nihil ad se speo- 
tantia, ejus est, qui ea pro alienis habet. Neque 
vero eos qui artes tractant, decet sibi vindicare ins: 
trumentorum dominium, ita ut aut fratrum prte- 
fecto potestatem non faciant his utendi ad quam 
ipse cunque rem velit, aut sibi ipsis libertatem 
dent ea vendendi, aut permutandi, aut alio quo- 
vis modo tradendi, aut alia, preeter ea que habent, 
comparandi. Qui enim semel ita statuit, se ne 
suarum quidem manuum dominum esse, sed qui 


ἔχειν, xxi ταύτης ἐπιθυμητιχῶς φροντίζειν, χαὶ ὡς 
Θεοῦ ἐφορῶντος, ἐν σπουδῇ ἀόχνῳ xai ἐπιμελεία 
προσεχεστέρᾳ ἀμέμπτως ταύτην (44) ἀποπληροῦν, ἵνα 
ἔχῃ παῤῥησίαν λέγειν ἀεὶ τό: ᾿Ιδοὺ ὡς οφθαλμοὶ 
δούλων εἰς χεῖρας τῶν χυρίων αὐτῶν, οὕτως: οἱ 
ὀφθαλμοὶ ἡμῶν πρὸς Κύριον τὸν Θεὸν ἡ κῶν: xai 
μὴ ἄλλοτε εἰς ἄλλο ἀποπηδᾷν (4δ). Οὐδὲ γὰρ à φύσις 
ἡμῶν πολλὰ ὁμοῦ χατορθοὖῦν ἐπιτηδεύματα δύναται: 
χαὶ τὸ μίαν φιλοπόνως ἐχτελεῖν τοῦ πολλῶν ἀτελῶς 
ἐφάπτεσθαι χρησιμώτερον, Ὁ γὰρ εἰς (46) πλείονα με- 
ρισμὸς, x«i x ἄλλοτε ἐπ᾿ ἄλλο μετάθασις πρὸς τὸ μυ δὲν 
τελειοῦν τῶν ἔργων, ἔτι χαὶ ἥθονς ἐλαφρίαν ἢ προ- 
ὑπάρχουσαν ἐλέγχει, ἢ xai μὴ οὖσαν ἐμποιεῖ, Ἐὰν 
δὲ ποτε χρεία χαταλάδῃ, ἐπιδοηθεῖν xai ἄλλαις 
τέχναις τὸν ἐπιτοδείως ἔχοντα ἀχόλουθον. Καὶ οὐδὲ 
τοῦτο ἀφ᾽ ἑαυτοῦ: ἀλλ' εἴ ποτε προσχληθείη, οὐ 
προηγουμένως ἡμῶν ποιούντων τοῦτο, ἀλλὰ χατὰ 
περίστασιν" ὡς χαὶ ἐπὶ τῶν μελῶν τοῦ σώματος, 
ὅταν, ὀχλάώσαντος τοῦ ποδὸς, ἐπιστηριξώμεθα τῇ χει- 
pi. Καὶ πάλιν, ὥσπερ τὸ àg' ἑαυτοῦ (47) ἐπιποδᾷν 
ἀσύμφορον, οὕτω τὸ προσταχθὲν μὴ χαταδέχεσθαι 
χατηγορίας ἄξιον, ἵνα μήτε πάθος αὐθαδεὶας τρί- 
φηται (48), μήτε ὁ τῆς ὑπαχοῆς x«t εὐπειθείας ὄρος 
διαλύηται. Καὶ ὃ τῶν ἐργαλείων δὲ φροντὶς διαφέ- 
pt μὲν προηγουμένως τῷ ἑχάστης ἐργασίας τεχνι- 
τῇ" ἐὰν δὲ dpa ποτὲ παροφθῆναι συμβαίη τι, ὡς 
χοινὸν πάντων χτῆμα, οὕτω τῆς προσηχούσης προ 
νοίας ἀξιούσθω ὑπὸ τῶν πρώτως θεασαμένων, Ei 
γὰρ x«i ἡ χρῆσις αὐτῶν ἰδιάξουσα, ἀλλὰ τὸ ἐξ αὐ- 


ς τῶν χρήσιμον xotwóv. Τὸ γὰρ ὡς οὐδὲν προσηκόντων 


τῶν ἐκ τῆς ἄλλης τέχνης χαταφρονεῖν ἀλλοτριώσεως 
ἀπόδειξιν ἔχει. Οὐ μὴν οὐδὲ τοὺς μεταχειριζομένους 
τὰς τέχνας δεσποτείαν ἐκδικεῖν τῶν ἐργαλείων προσ- 
(xt, ὡς L τῷ προεστῶτι τῆς ἀδελφότητος μὴ συγ- 
χωρεῖν αὐτοῖς χεχρῆσθαι πρὸς ὅπερ ἂν θέλῃ, ὃ ἑαυ- 
τοῖς ἐπιτρέπειν πωλεῖν αὐτὰ ἢ διαμείθειν, ὃ χατὰ 
ἄλλον τινὰ τρόπον προΐεσθαι" à. χαὶ προσχτᾶσθαι 
τοῖς οὖσιν ἕτερα. ὁ γὰρ ἅπαξ χρίνας μηδὲ τῶν χει- 
ρῶν εἶναι τῶν ἑαυτοῦ χύριος, ἀλλ’ ἑτέρῳ τὴν ἐνέρ- 
γειαν αὐτῶν οἰχονομεῖν ἐπιτρέψας, πῶς ἂν ὁ τοιοῦ- 
τος ἀχόλουθα πράσσοι, τοῖς ἐργαλείοις τὸς τέχνης 
ἑναυθεντῶν, xai δεσποτείας ἀξιώματι ἐπ᾿ αὐτῶν 


potius opera alteri regenda commisit, quomodo D χεχρημένος ; 
convenienter suo instituto faciet qui ejusmodi est, si summum jus obtineat in artis instrumenta, et 


in his dominii dignitatem usurpet ? 
INTERROGATIO XLII 
Quo ccnsilio et quo animo ii qui laborant, 
laborare debeant. 
RESPONSIO. 
1. Atque illud etiam nosse opere pretium est, 


36 Psal. cxxn, 2. 


λέγοντος, ὅτι. Alii mss. et editi ἑπαινοῦντός τινας, 
ὅτι. 

(14) Vox ταύτην addita est ex Colbertino. 

(45, Idem ms. ἄλλο μεταπηδᾷν. 

(46) Idem liber Ὃ γὰρ ἐπί. Mox hic ipse codex 
ἐπ᾿ ἄλλῳ. 


(47) Editio Basil. perinde ut Paris. τὸ ἀφ᾽ ἑαυτοῦ, 


EPOTHZIZ MB. 
Ποίῳ σχοπῷ xai ποίᾳ διαθέσει ἐργάζεσθαι δεῖ τοὺς 
ἐργαζομένους. 
AIIOKPIZIZ. 
4. Ἐχεῖνο μέντοι εἰδέναι χρὴ, ὅτι ὁ ἐργαζόμενος, 


Editio Ven. et Reg. tertius τὸ ἑαυτῷ, eadem plane 
sententia. Reg primus et Colb. ὥσπερ τὸ ttu mdi» 
ἑαυτῷ ἀσύμφορον, sensu non dissimili. Ibidem an- 
tiqui tres libri preeter Voss. προσταχθέντα. 

(48) Reg. primus et Voss. et Colb. αὐϑαδείας 
αὔξηται, ne audeatur vitium arrogantia. 


1025 
οὐχ ἵνα ταῖς ἑαυτοῦ χρείαις ὑπηρετῇ διὰ τῶν ἔογων, À 
ἐργάξεσθαι ὀφείλει, ἀλλ᾽ ἵνα τὴν ἐντολὴν τοῦ Κυρίου 
πληρώσῃ, τοῦ εἰπόντος" Ἐπείνασα, xci ἐδώχατέ 
pot gait», xai τὰ ἑξῆς. Τὸ γὰρ ὑπὲρ ἑαυτοῦ με- 
otuy&k» παντάπασίν ἐττιν ὑπὸ τοῦ Κυρίου χεχωλνυ- 
μένον, εἰπόντος * Μὴ μεριμνᾶτε τῇ ψυχῇ ὑμῶν (49) τί 
φάγητε, μηδὲ τῷ σώματι ὑμῶν τί ἐνδύσησθε " 
xal ἐπενεγχόντος " Ταῦτα γὰρ πάντα τὰ ἔθνη ἐπι- 
ξητεῖ. Σχοπὸς οὖν ἐχάστ» προχεῖσθαι ὀφείλει ἐν τῷ 
ἔογῳ ἢ ὑπηρεσία τῶν διομένων, οὐχὶ ἣ ἰδία αὐτοῦ 
χρεία. Οὕτω γὰρ χαὶ τῆς φιλαντίας τὸ ἔγχλημα φεύ- 
ξεται, χαὶ τῆς φιλαδελφίας τὴν εὐλογίαν παρὰ τοῦ 
Κυρίον λήψεται (30), λέγοντος - ᾽᾿Εφ᾽ ὅσον ἐποιήσατε 
ἑνὶ τούτω τῶν ἀδελφῶν μὸν τῶν ἐλαχίστων 
ἐμοὶ ἐποιήσατε, Καὶ μηϑεὶς τοῦ ᾿Αποστόλου ἐναν- 
τιοῦσθαι ἡμῶν τῷ λόγῳ νομιξέτω, εἰπόντος“ Ἵνα ἐρ- B 
γαξόμενοι τὸν ἑαυτῶν ἄοτον ἐσθίωσι. Τοῦτο γὰρ 
πρὸς τοὺς ἀτάχτους xui ἀργοὺς εἴοηται " ὡς aiptré- 
τερον τῆς ἐν ἀργίᾳ ζωῆΐῇς τὸ ἑαυτῷ γοῦν ὑπηρετεῖν 
ἔχαστον, xal μὴ ἄλλοις ἐπιδαρῇ γίνεσθαι (31)* ᾿Αχούο- 
μὲν γὰρ, φεσὶ, τινὰς ἀἁτάχτως περιπατοῦντας ἐν 
μηδὲν ἐργαζομένους, ἀλλὰ περιεργαξομέ- 
τοῖς οὖν τοιούτοις, φησὶ, παραγγέλλομεν, 
xai παραχαλοῦμεν, ἵνα μετὰ ἡσυχίας ἐργαξόμενοι 
τὸν ἑαυτῶν ἄροτον ἐσθίωσι. Καὶ τὸ, Νύχτα δὲ καὶ 
ἡμέραν ἐργαξόμενοι πρὸς τὸ μὴ ἐπιδαρῆσαέ τινα, 
εἰς τὸν αὐτὸν φέρει νοῦν τοῦ ᾿Αποστόλου διὰ φιλ- 
αδελφίαν εἰς ἐχχοπὴν (52) τῶν ἀτάχτων ἑαυτὸν τοῖς 
ὑπὶρ τὸ ὃ ιατεταγμένον «αὐτῷ πόνοις ὑποθάλλοντος. 
Τοῦ δὲ πρὸς τὴν τελείωσιν σπεύδοντός (53) ἐστι νυχτὸς 
x«i ἡμέρας ἐργάζεσθαι, ἵνα ἔχῃ μεταδιδόναι τῷ χοείαν 
ἔχοντι. 

2. Ἐπεὶ ó γε ἑαυτῷ, ἡ (54) καὶ τῷ τὴν φροντίδα 
τῶν χρειῶν ἀναδεδεγμένῳ ἐλπίζων, xai à τὴν οἰχείαν 
ἢ τὴν τοῦ συνόντος ἐργασίαν ἱκανὸν ἀφορμὴν πρὸς τὸ 
ζῆν τιθέμενος, καθόσον ἐπ᾽ ἄνθρωπον τὸν ἐλπίδα 
ἔθετο, κίνδυνον ἔχει ὑποπεσεῖν τῇ χατάρᾳ τῇ λε- 
ἡούσῃ. Ἐπιχατάώρατος ἄνθρωπος ὃς τὴν ἐλπίδα 
ἔχει ἐπ᾿ ἄνθρωπον, xmi στηρίξει (55) σάρχα βρα» 
χίονος αὐτοῦ, καὶ ἀπὸ Κυρίον ἀποσταίφ,φ ἡ ᾧψνχὰ 
αὐτοῦ - τοῦ λόγον διὰ μὲν τοῦ, Ὃς τὴν ἐλπίδα ἔχει 
ἐπ᾿ ἄνθρωπον, τῷ ἑτέρῳ ἐπελπίξειν * διὰ δὲ τοῦ, 
Καὶ στηρίξει σάρχα βραχίονος αὐτοῦ, τὸ ἐφ᾽ ἑαντῷ 
πιποιθέναι ἀπαγορεύοντος * ἑκάτερον δὲ αὐτῶν ἀπο- 
στασίαν ἀπὸ Κυρίου ὀνομάζξοντος, καὶ τὸ τέλος ἀμ- 
φοτέρον ἐπάγοντος (50), Ὅτι ἔσται ὡς ἡ ἀγριομν- 

" Matth. xxv, 35. 32 Matth. vr, 35, 39 ibid. 32. 


ὑμῖι, 
γους" 


C 


REGULA FUSIUS TRACTAT. 


1026 


eum qui laborat,labori incumbere debere,non ut 
per opera suis inserviat necessitatibus,sed ut Domi- 
ni preceptum impleat,qui dixit: Esurivi,et dedistis 
mihi manducare?! , etc. Nam pro seipso sollicitum 
esse, omnino a Domino prohibitum est, cum dixit : 
Ne solliciti sitis anima vestre quid manducetis ne- 
quecorporivestro quid induamini?* : item cum sub- 
jungit: Hac enim omnia gentes inquirunt?*. Quam- 
obrem in opere suscipiendo huc quisque spectare 
debet, ut sublevet indigentes opera sua,non autem 
ut commodis suis serviat. Ita enim non accusabi- 
tur de suiipsius amore, atque fraternee charitatis 
benedictionem a Don.ino accipiet, qui ait: Quate- 
nus fecistis uni ez his fratribus meis minimis mihi 
fecistis??. Nec quisquam Apostoli verba sententie 
nostree adversari existimet, qui dicit: Ut operan- 
tes,suum panem manducent?!. Hoc enim ad inordi- 
natos dictum est, et ad segnes, perinde ac si ipsis 
diceret, prestabilius esse unumquemque sibi vi- 
ctum parare, nec aliis gravem esse, quam vitam in 
otío traducere. ÁAudimus enim inquit, quosdam in- 
ter vos 989 esseinordinate ambulantes ,nihil ope- 
rantes,sed curiose agentes ᾿ iis autem qui sunt ejus- 
modi, inquit, denuntiamus, et obsecramus, ul cum 
quiete operantes, suum panem manducent **, Et 
illud : Nocte autem et die operantes,ne gravaremus 
quempiam?! eodem pertinet, quandoquidem Apos- 
tolus fraterne charitatis causa ad inordinatos ex- 
soindendos seselaboribus ultra quam sibi prtescrip- 
tum fuerat, sub]Jiciebat. Caeterum ejus, qui ad per- 
fectionem festinat, est noctem et diem operari, ut 
possit impertiri ei qui opus habuerit **. 

2. Quisquis enim in seipso, aut in eo etiam, qui 
distribuendarum rerum necessariarum curam sus- 
cepit, spem suam collocat, aut suum, aut contu- 
bernalis sui opus subsidium sibi esse ad vitam de- 
gendam sufficiens existimat, is, quatenus spern re- 
ponit in homine, venit in periculum, neincidat in 
malediotionem, qua dicitur : Maledictus homo qui 
spem habet in komine,et fulciet carnem bracAi sui: 
el a Domino recedet anima ejus **. Scriptura enim 
illis quidem verbis. Qui spem habet in homine, in 
alterum spem conferre, his vero,Et fulciet carnem 
brachii sui, in seipso confidere vetat. Horum au- 
tem utrumque nominatur defeotio a Domino. Imo 
etiam adjungitur utriusque exitus: Quia erit quasí 
80 Matth. xxv, 40. *! II Thess. ni, 12. 35 ibid. 


11, 12. **jbid. 8. **Ephes.iv, 28. ?5 Jer. xvi, 5. 


(49) Sic veteres duo libri. Vox ὑμῶν ἴῃ editis 
desideratur. Mox editi et Reg. tertius ἔθνη τοῦ κό- 
σμον, gentes mundi. Sed illud, τοῦ κόσμον, ut in 
sacro textu, ita in anttquis tribus libris non le- 
gitur. 

(50) Veteres duo libri cum Voss. Kupiov χομίσε- 
ται. Statim Reg. primus et Voss, 'Ep' ὅσον γάρ. 

(51) Codex Combef. et editi do; ἐπιθαρύνες 
σθαι. Antiqui tres libri preter Voss. ἐπιδαρῷ γί- 
νεσθαι. 

(52) Codex Voss. et alii duo εἰς ἐγκοπόν. 

53) Idem codex et alii nonnulli τελείωσιν σπου- 
δάξοντος. Ibidem in Colbertino legitur νύχτας x«i 


ἡμέρας. 

A) Voculam f ex antiquis duobus libris addidi. 
Mox editi ἀναδεδειγμένῳ : ubi ex quatuor mss. le- 
gendum ἀναδεδεγμένῳ. Ibidem codex Voss. ἐπελ- 
πίξων, 

(53) Editi. ἔχῃ... στηρίξῃ. Veteres quatuor libri 
ἔχει... στυρίξει, Mox editi οἱ mss. ἀπιστῇ $. Reg. 

rimus et Voss. et Colb. ἀποσταίη ἡ. 

(56) Totum illud, x«i τὸ τέλος ἀμφοτέρων ἐπάγον- 
τος, ex Vossii codice et ex aliis tribus additum est. 
Paulo post duo mss. τὰ ἀγαθὰ, ὅταν ἔλθῃ, non vide- 
bit bona, quando venient. Statim duo mss. $ ἄλλῳ. 
Editi x«i ἄλλῳ. Mox unus ms. ἐπελπίσαι. 


1027 


venerint bona**, Ostendit videlicetScriptura, spem 
aut in se, aut in alio quovis repositam, defectio- 
nem a Domino esse. 
INTERROGATIO XLIII. 
Modusquiservandus sit in faciendis operibus ,abun- 
de fuit nobis explicatus: prztereaque si quid for- 
te reliquum esset, id invenire ipso rerum tsu do- 
ceremur. Jam vero id ut evponas,rogamus.qua- 
les scilicet esse oporteat fratrum prafectos, aut 
quomodo suos contubernales gubernare debeant. 
RESPONSIO. 

1. Dictum quidem est quasi in summa de hac 
etiam parte : quoniain tamen haud immerito par- 
tem hanc vobis amplius explanari vultis (nam qua- 
lis fuerit preefectus et princeps, tales plerumque 
tleri solent et subditi), ipsam necesse est non obi- 
ter ac oscitanter preetermittere. Oportet igitur ut is 
qui preefectus est, memor preecepti Apostoli, qui 
ait, Exemplo esto fidelium 1, vitam suam efficiat 
cujuscunque preecepti Domini evidens exemplum, 
ut videlicet iis, qui a se docendi sunt, causara nul- 
lam relinquat, cur Domini mandatum tale esse pu- 
tent, quod aut fieri non possit, aut quod contemni 
debeat. Initio igitur primum hoc est, nimirum in 
charitate Christi ita excolenda est ab eo humilitas, 
ut, velipso tacente, operum suorum exemplum ad 
docendum proponatur sermone quovis efficacius. 
Etenim si 390 hec est Christianismi meta, imi- 
tatio Christi juxta humanitatis mensuram, prout 
convenit uniuscujusque vocationi, ii quibus cre- 
dita est plurium regendorum cura, infirmiores sua 
ipsorum opera ad imitandum Christum promovere 
debent, juxta boatum Paulum, qui dicit: Imitato- 
res mei estote, sicut et ego Christi **, 


2. Proinde servando eo,qui a Domino nostro Jesu 
Christo traditus est, humilitatis modo, ipsos pri- 
mos accuratum et omnibus numeris absolutum 
exemplar fieri opere pretium est. Discite enim a 
me, inquit, quia mitis sum el humilis corde?*. Mo- 
rum iBitur mansuetudo, et humilitas cordis, chara- 
clerem prepositi atqueinsigneconstituant. Si enim 
Dominus servis suis ministrare non erubuit,sed vo- 
luit servus esse terre et luti, quod finxit ipse et 
in hominem conflavit: Ego enim, inquit, ín »nedio 
vestrum sum,sicut qui ministrat ^ ; quid &qualium 
nostrorum causa facere par est, ut existimare pos- 
simus assecutos nos illum imitatione fuisse ? Hoc 
igitur unum est, quo maxime praeditum esse ]wes- 
fectum oportet. Tum misericordem esse,et eos,qui 
inexperti officiorum aliquid omiserint, patienter 


86 Jerem, xvit, 6. V I Tim. 1v, 13. 881 Cor. x1, 

57) Veteres duo libri cum Voss. πλὴν ἀλλ᾽ ἐπειδή, 
Editi πλὴν ἐπειδή. 

(88) Antiqui duo libri et editi ὀφεῦει, male. Reg. 
tertius et Colb. φιλεῖ, bene. Hoc ipso in loco 
conjunctionem xai ex priscis duobus libris addi- 

imus. 


S. ΒΑΘ MAGNI 
silvestris myrica in deserto, et non videbit quando A pixn ἢ iv τῇ ἐρήμῳ’ 


1028 
xvi οὐχ ὄψεται ὅταν ἔλθῃ 
Τὰ ἀγαθὰ" δειχνύντος τοῦ λόγον, ὅτι τὸ ἑαυτῶ ἢ αἴλλῳ 
τινὶ ἐπελπίξειν ἀποστῆναί ἐστιν ἀπὸ Κυρίον" 
ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΜΓ΄, 

Ὁ μὲν περὶ τῶν ἐργασιῶν τρόπος ἀρχούντως Xy 
παραδέδοται" πλὴν ἐὰν μή τι ὑπ᾽ αὐτῶν τῶν 
πραγμάτων προσιξιυρεῖν διδαχθῶμεν. To); δὲ 
προιστῶτας τῆς ἀδελφότητος ὁποίους εἶναι “οὶ, 
ἢ πῶς ἄγειν τοὺς συνόντας, τοῦτο διευχρινηθᾷξναι 
δεόωεθα. 

AIIOKPIXIZ 

4. Eipr:at μὲν, ὡς ἐν χεφαλαίῳ, χαὶ πεοὶ τοῦ 
μέρος τούτον * πλὴν ἀλλ᾽ ἐπειδὴ (57) χαλῶς ποιοῦντες 
ἐπὶ πλεῖον τρανωθῆναι τὸ μέρος τοῦτο βούλεσθε 
(διότι οἷον ἐὰν ἢ τὸ ἐπιστατοῦν χαὶ ἄρχον, τοιοῦτον, 
ὡς τὰ πολλὰ, γίνεσθαι φιλεῖ (98) xal τὸ 
ἀναγχαῖον μὴ παρέργως αὐτὸ παρελθεῖν. Χοὴ τοίνυν 
τὸν προιστῶτα μεμνημένον τῆς τοῦ ᾿Αποστόλου 
παραγγελίας λέγοντος, Τύπος δον τῶν πιστῶν, 
πάσης ἐντολῆς τοῦ Κυρίον ἐναργὶς ὑπόδειγμα τὸν 
ἑαυτοῦ βίον παρέχειν, ὡς μηδεμίαν τοῖς διϑασχομέ- 
νοις ἀφορμὴν χαταλιμπάνειν πρὸς τὸ ἀδύνατον d 
εὐχαταφρόνητον ἡγεῖσθαι τὴν ἐντολὴν τοῦ Κυρίου, 
Πρῶτον μὲν οὖν, ὃ πρῶτόν ἐστιν, ἐν ἀγάπῃ Χριστοῦ 
τὴν ταπεινοφροσύνην οὕτω χρὴ παρ᾽ αὐτοῦ (59) 
κατορθοῦσθαι, ὡς x«i σιωπῶντος αὐτοῦ τὸ iX τῶν 
ἔργων ὑποδειγμα παντὸς λόγου ἱσχυρότερον εἰς δι- 
δασχαλίαν προχεῖσθαι. Ei γὰρ οὗτος ὅρος Χριστια- 
νισμοῦ, μίμησις Χριστοῦ ἐν τῷ μέτρῳ τῶς ἐνανθρω- 
πήσιως͵ κατὰ τὸ ἐπιδάλλον τὸ ἐχάστον χλήσει, οἱ 

C τὴν ὁδηγίαν τῶν πολλῶν πεπιστευμένοι τοὺς ἔτι 
ἀσθενεστέρους διὰ τὸς ἑαυτῶν μεσιτείας προδιδάξειν 
ὀφείλονσι τῇ τοῦ Χριστοῦ ἐξομοιώσει, κατὰ τὸν μα- 
κάριον Παῦλον. λέγοντα' Μιμτταί μου γίνεσθε, 
καθὼς χἀγὼ Χριστοῦ. 

4. Πρώτους οὖν αὐτοὺς, τὸ παραδοθὲν τῆς ταπεινο- 
φροσύνης μέτρον παρὰ τοῦ Κυρίον ἡμῶν Ἰησοῦ Χοι- 
στοῦ κατορθοῦντας, ὑπογραμμὸν ἀχριδῇ προσήχει- 
γίνεσθαι. Μάθετε γὰρ, φησὶν, ἀπ᾽ ἐμοῦ, ὅτι πρᾶός 
εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδία. Πραότης οὖν τρόπου 
καὶ καρδίας ταπείνωσις χαρακτηριξέτω τὸν προῖσταά- 
μενον. El γὰρ ὁ Κύριος τὴν διαχονίαν τῶν ἰδίων 
ϑούλων οὐκ ἐπῃσχύνθη (60), ἀλλὰ κατεδέξατο ὑπηρέ- 
τῆς εἶναι τῆς γῆς καὶ τοῦ πηλοῦ, ὃν αὐτὸς ἔπλασε, 
καὶ εἰς ἄνθρωπον διεμόρφωσεν (Ἐγὼ γὰρ εἰμὶ, 9t- 

D civ, ἐν μέσῳ ὑμῶν ὡς ὁ διαχονῶν) " τί χρὴ ποι- 
οὔντας ἡμᾶς τοῖς ὁμοτίμοις νομίζειν αὐτοῦ τῆς μιμή- 
σεως ἐφιχνεῖσθαι ; Ἔν μὲν δὴ τοῦτο ἐπὶ τοσοῦτον 

ὑπάρχειν δεῖ τῷ προεστῶτι. “Ἔπειτα εὔσπλαγχνον (6), 

χαὶ μακροθύμως ἀνεχόμενον τῶν ἐξ ἀπειρίας ἔλλιμ- 

πανόντων τι τῶν χαθηχόντων, οὐχ ὑποσιωπῶντα τοῖς 


ἀρχόμενον), 


J. ?*Matth, xí, 29. "^ Luc. xxii, 27. 

($9) Codices aliquot simul et editi παρ αὐτῷ" 
at in Colbertino legitur παρ᾽ αὐτοῦ. 

(60) Reg. primus et Combef. οὐχ ἐπκησχύνθη. 
Alius ms. et editi ira 0v0». 

(01) Antiqui duo libri eum Voss. εὐσπλάγχνως. 
Editi εὔσπλαγχνον, 


e 


1029 


REGUL.E FUSIUS TRACTAT.E. 


1030 


ἁμαρτήμασιν, ἀλλὰ πράως ἀνεχόμενον τῶν ἀφηνια- À sufferentem, non pretereuntem silenlio peccata, 


ζόντων (62) xai τὰς ἰατρείας αὐτοῖς ἕν πάσῃ εὖ» 
σπλαγχνία xui συμμετρίᾳ προσάγοντα, ἹἹκανὸν δὲ 
τρόπον τῆς θεραπείας τῷ πάθει οἱχεῖον ἐξευρεῖν, οὐ 
μετὰ αὐθαδείας ἐπιτιμῶντα, ἀλλ᾽ ἐν πραότητι φουθε- 
τοῦντα καὶ παιδεύοντα, χαθὼς γέγοαπται, νηφάλιον 
ἐν τοῖς παροῦσι, προορατιχὸν τῶν μελλόντων, ἱκανὸν 
μὲν τοῖς ἰσχυροῖς συναθλεῖν, τῶν δὲ ἀδυνάτων βαστά- 
Guy τὰ ἀσθενήματα, χαὶ πάντα ποιεῖν χαὶ λέγειν 
δυνάμενον πρὸς χαταρτισμὸν τῶν συνόντων" μὴ ἑαυτῷ 
λαμθάνοντα τὸν προστασίαν, ἀλλ' ἐγχριθέντα τῶν 
ἐν ταῖς (63) ἄλλαις ἀδελφότησι προεχόντων, xai ἰχα- 
và» πεῖραν τοῦ τρόπον ἐν τῷ παρελθόντι βίῳ δεδω- 
χότα. Καὶ οὗτοι γὰρ, φησὶ, δομικαξέσθωσαν πρὼ- 
τον, εἶτα διαχονείτωσαν, ἀνέγχλητοι ὄντες. Οὕτω 


sed rebelles tolerantem leniter, medelamque cum 
omni clementiaatque moderatione eis adhibentem. 
item idoneum esse, qui remedii modum morbo 
convenientem excogitet, non autem aspere incre- 
pantem, sed cum mansuetudine commonefacien- 
tem, atque erudientem, uti scriptum est *!, pervigi- 
lemin administrandis rebus presentibus.providum 
futurorum, peritum decertandi cum fortibus, et 
debilium infirmitates perferendi, talem,qui omnia 
et lacere et dicere possit ad eorum qui secum de- 
gunt, perfectionem. Preefecturam non sibi sumen- 
tem, sed qui delectus sit ab iis qui primas obti- 


ment in aliis fratrum conventibus, et qui in vita 


ante acta morum suorum specimen sufficiens edi- 


καὶ ὁ τοιοῦτος ἐπιτρεπέσθω τὴν προστασίαν, καὶ B derit. Et hi enim, inquit, probentur primum, dein- 


τὴν εὐταξίαν ὁριζέτω τῇ ἀδελφότητι, τὴν διανομὴν 
τῶν ἔργων, xa0' ὁ ἔχαστος (θά) ἐπιτηδείως ἔχει, 
ποιούμενος, 


ἘΡΩΤΗ͂ΣΙΣ ΜΔ΄ 
Τίσιν ἐπιτρέπειν χρὴ τὰς ἀποδημιας" 
ἑπανιόντας αὐτοὺς ἀναχρένειν, 
ΑἸΙΟΚΡΙΣΙΣ. 

1. Τὴν μὲν ἀποδημίαν ἐπιτρεπίτω τῷ δυναμένῳ 
ἀδλαδῶς τὸ ἑαυτοῦ ψυχῇ χαὶ ὠφελίμως τοῖς σνν- 
τυγχάνουσιν αὐτὸν (63) ἐχτελεῖν. Ὡς ἐὰν μὴ παρῇ 
ὁ ἐπιτήδειος, βῶτιον £v ἐνδείᾳ τῶν ἀναγχαίων πᾶ- 
σαν θλίψιν χαὶ στενοχωρίαν μέχρι καὶ θανάτου 
ὑπινεγχεῖν, ἢ παραμυθίας ἕνεχεν σωματιχῆς βλώ- 
Onv ψυχῆς ὁμολογουμένην πεοιορᾷν. Καλὸν ydo pot, 
φησὶν ὁ ᾿Απόστολος, μᾶλλον ἀποθανεῖν, ὃ τὸ χαύ- 
χημά μὸν ἵνα τις χενώσῃ" καὶ τοῦτο ἐν τοῖς ἐπ᾽ 
ἐξουσίας πόσῳ οὖν μᾶλλον ἐν τοῖς xaz' ἐντολήν ; 
Καίτοιγε οὐδὲ τοῦτο ἀπαραμύθητον ὁ τῆς ἀγάπης 
γόμος ἀφίησιν. 'EXv γὰρ συμδῇ μὴ παρεῖναι μιᾷ 
ἀδελφότητι τὸν ἐπιτηδείως ἀποστελλόμενον, οἱ σύν- 
εγγυς τὸ λεῖπον ἀναπληρώσουσι (66), χοινὰς τὰς 
ἀποδημίας χαὶ ἀχῶρίστους ἀλλήλων ποιούμενοι, ὡς 
τούς τε χατὰ ψυχὴν ἀσθενεῖς, ἢ χαὶ xarà τὸ σῶμα 
σαθροὺς ἐν τῇ ᾿τοιαύτῃ χοινωνία τοῖς ἐσχυροτέροις 
συνδιασώξεσθαι, πόῤῥωθεν xai τοῦτο τοῦ πιπιστευ- 
μένον προχαθιστῶντος, ὡς μὴ παρ᾽ αὐτὰ ἐπὶ τῆς 
χρείας ἄπορον ix τοῦ χαιροῦ τῆς στενοχωρίας τὴν 
παραμυθίαν εὑρίσκεσθαι. Μετὰ δὲ τὴν ἐπάνοδον &va- 
xptvíro τὸν ἀπόδημον, τίνες αἱ πράξεις, ποταπῶν 
ἀνδρῶν αἱ συντυχίαι αὐτῷ γεγόνασιν" οἱ λόγοι τίνες, 

"I Tim.n,25. **ITim τι, 10. ** Cor. ix, 45. 

(62) Editiones veteres et Reg. tertius τῶν αφηνια- 
ξόντων, rebelles patienter tolerentem. Regii pri- 
mus et tertius cum Colb. τῶν νυπιαζόντων, pueros 
patienter tolerantem : quam scripturam pro 
vera habet Combefisius : neque ego contendam, 
si futuri sint qui ita velint. Sed rationem cur ita 
legendum putet, probare non possum. Ait enim 
rebelles dure, non leniter tractandos, cum et 
ipsos quoque si non semper, at nunnunquam 


tamen leniter tractari debere doceat Apostolus, 
Il Tim. τι, 25. 


(03) Editi àv προστασίαν τῶν iv ταῖς, etc., ubi 


xal πῶς 


de ministrent, nullum crimen habentes**. Sic qui 
ejusmodi est, accipiat praefecturam, instituatqua 
inter fratres disciplinam, et opera, prout unusquis- 
que idoneus est, disperliatur. 


INTERROGATIO XLIV, 


Quibus permittendz sint peregrinationes, et quo- 
mo do, ubi redierint, sint interrogandi. 


RESPONSIO. 


1. Peregrinandi detur facultas ei, qui citra ani- 
mie sui detrimentum, et cum utilitate eorum, qui- 
buscum graditur, iter perficere possit. Nam si 
nemo ideneus affuerit, prestat in rerum necessa- 
riarum penuria afflictionem omnem atque 391 
augustiam vel ad mortem usque perpeti, quam cor- 
poralis levamenti causa certissimum anime detri- 
mentum negligere. Bonum est enim mihi, inquit 
Apostolus, magis mori, quam ut gloriam meam 
quis evacuet* : et hoe in iis, que liberum est 
omittere,quantoigitur magis in his,que precepta 
sunt?Quanquam etiam huic ipsi incommodo me- 
detur lex charitatis. Si enim contigerit, ut in uno 
fratrum conventu desit, qui commode mitti possit, 
ii qui propinqui sunt, supplebunt quod deerit,iter 
facientes simul, nec unquam a se invicem disjun- 
gentur, ut tam qui infirmi sunt anima, quam qui 
corpore etium debiles sunt, ii sic cum fortioribus 
conjuneti, incolumes serventur. Atque hoc longe 
antea & preposito constitutum sit, ne postea in 


D ipso necessitatis articulo remedium ullum, quod 


per temporis angustias adhibere liceat, nan- 
eiscatur. Ceterum prefectus post reditum via- 


supplendum uod ex veteribus quatuor libris ad- 
didimus. Ita hoc loco legitur in ora Regii primi, 
Tivi; ἐγχρίνειν τὸν ἡγούμενον óptÜovaw, quinam eli- 
gere debeant propositum. 

(64) Unus ms. χαθὼς ἕἔχαστος. 

(63) Vox αὐτήν deest in vulgatis : sed et in Vossii 
codice et in aliis duobus legitur. Nec ita multo post 
duo mss. μέχρι θανάτου ὑπομένειν. Verbum ὑπομένειν 
inveaitur quoque in Vossii veteri libro. 

(66) Reg. primus λεῖπον ἀποπληρώσουσι. Aliquanto 

st idem ms. ἰσχνροτέροις διασώξεσθαι, Mox bic 
1pse liber πεπκιστευμένου καθιστῶν. 


1031 


S. BASILI! MAGNI 


1032 


torem percontetur, quid egerit, in quorum ho- A οὖς πρὸς αὐτοὺς émecicaro: ποῖα τὰ τὰς Ψυχῆς 


minum venerit congressum, quos cum eis sermo- 
nes habuerit, quid versaverit animo, num diem 
totam totamque noctem exegerit in timore Dei, an 
prevaricatus sit, et aliquid violaverit eorum quee 
statuta sunt, aut externis incommodis victus, aut 
sua ipsius segnitie dilapsus. 

2. Et quod quidem recte gestum est, laudando 
confirmet : in quo vero deliquit, id corrigat dili- 
genti ac perita adhortatione. Ita enim et qui pe- 
regre proficiscentur, vigilantiores erunt, si itineris 
rationem reddere cogantur,et nos ne in separatio- 
nis quidem tempore vitam ipsorum negligere vi- 
debiinur. Hoc autem et sanctis familiare fuisse, 
Actorum historia tradit, ubi docet, quemadmodum 


Petrus Hierosolymam reversus, aliis illic commo- p 


rantibus rationem reddiderit societatis ejus, quee 

sibifuisset cum gentibus ** ; similiterque, quemad- 

modum Paulus et Barnabas reversi, coacta Eccle- 

sia, annuntiaverint quee cum ipsis fecisset Deus *5; 

et rursus, quod siluerit universa multitudo, et 

audierit Barnabam etPaulum, qui narrabant quee- 
cunque Deus fecisset per ipsos. lllud autem nosse 
oportet, itiones, negotiationesque et questus 
cauponios fratribus omni modo fugiendos esse. 
INTERROGATIO XLV. 

Quod oportet post praefectum etiam alium ali- 
quem esse, qui possit, eo absente, occupatione 
aliqua distento, fratrum curam suscipere, 

RESPONSIO. 

1. Quandoquidem usu venit non raro, ut vel 
propter corporis infirmitatem, vel peregrinandi 
necessitatem,vel ob alium quemvis casum,preefe- 
ctus absit & fratrum conventu, etiam aliquis alius 
cum approbatione tam ipsius, quam aliorum qui 
approbandi periti sint, δὰ hoc delectus sit, ut eo 
absente suscipiat fratrum curam, sic ut etiam 
presentes unus aliquis sermone $94 adhortetur 
soleturque, non autem ífratres,absente preposito, 
formam status popularis assumant, ad regule οἱ 
tradite disciplines dissolutionem, et quecunque 
approbata sunt et recepta, ad Dei gloriam obser- 
ventur : ut etiam adsit qui advenientibus hospiti- 
bus prudenter respondeat, ut et qui sermonem 
requirunt,esdificentur pro argumenti dignitate,nec 


tamen fratrum communitas confundatur. Etenim D 


si omnes eequaliter accurrant ad dicendum, id tu- 
multus causa est,et perturbate discipline signum; 
cum Apostolus ne eos quidem qui docendi munere 
donati sunt, plures simul loqui sinat, ubi dicit: 


Quod si alii revelatum fuerit, prior taceat **. Et . 
** Act. xv, 12. ** I Cor. xiv, 30. 


*5 Act. x1, 5 seqq. 


ud Reg. tertius εἴ πον. 

68) Sie Voss. et Colb. et Reg. primus. Editi et 
Reg. tertius τῇ ἐπιμελείᾳ καὶ ἐπιστημονιχῇ" 

. (69) lllud εἶναι additum fuit ex antiquis duobus 


ris. 
(70) Editi et Reg. tertius ὅτε τὰ χαπηλικά. Codex 
Voss. et alii duo consueti libri ut in contextu, fu- 


φ - . - - . 4 - 
αὐτοῦ διανοήματα’ εἰ πᾶσαν ἡμέραν xai πᾶσαν 
γύχτα τῷ φόβδῴ τοῦ Θεοῦ συξὼν ἐξετέλεσεν, ἡ που (67) 
παρετοίπη, χαὶ παρεχένησέ τι τῶν δεδογμένων, $ 
- t: 4 [7 , M d "- ἃ , , N , 
ταῖς flet» περιστάσεσιν ἐνδοὺς ἢ τῇ οἰχεία ῥᾳθυμία 
παραδῤρυείς. 


2. Καὶ τὸ μὲν ὀρθῶς ἐπιτελεσθὲν ἀποδοχὶ βεβαιού- 
τω τὸ δὲ ἐσφαλμένον τῇ ἐμμελεξ χαὶ ἐπιστηκο- 
νικῇ (68) διδασχαλίᾳ διοοθούσθω. Οὕτω yo νχρα- 
λιώτεροέ τε οἱ ὁδεύοντες ἔσονται τῇ φροντίδι τῆς 
ἀπόδοσεω, τοῦ λόγου, χαὲὶ μεῖς ϑόξομεν μήτε dv 
χκαιφῷ τοῦ χωρισμοῦ ἀμελεῖν αὐτῶν τῆς ζωξς. Καὶ 
τοῖς ἁγίοις δὲ τοῦτο εἶναι (69) σύνχθες & ἱστορία 
τῶν Πράξεων παραδίδωσι, διϑάσχουσα ἡμᾶς ὅπως 
μὲν Πέτρος τὸν λόγον τῆς τῶν ἐθνῶν χοινωνίας, 
ἐπανελθὼν εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα, τοῖς ἐχεῖ ἀποδίδωσιν" 
ὅπως δὲ Παῦλος x&i Βαρνάδας παραγενόμενοι, xal 
συναγαγόντες τὴν Ἐχχλησίαν, ἀνήγγειλαν ὅσα ὁ Θεὸς 
ἐποίησε μετ᾽ αὐτῶν: χαὶ πώλιν, ὅτι ἐσιώπησεν ἅπαν 
τὸ πλῆθος, xai ἤκουον Bepy&6€ xai [ΙΙαύλον ἐξ- 
ἡγουμένων ὅσα ἐποίχσεν ὁ Θεός. 'Exsivo μέντοι εἰδέ- 
ναι χρὴ, ὅτι τὰς περιδρομὰς χαὶ πραγματείας χαὶ 
τὰ χαπηλιχὰ (70) χέρϑη παντὶ τρόπῳ φευχτέον ταῖς 
ἀδελφότησι, 

ΕΡΩΤΗΣΙΣ ME 
Ὅτι χρὴ μετὰ τὸν προεστῶτα καὶ ἄλλον εἶναί 
τινα τὸν δυνάμενον ἐν ἀπουσίᾳ (71) à ἀσχολίᾳ 
ἐχείνον τῶν ἀδελφῶν ἐπιμελεῖσθαι. 
AIIOKPIZIZ. 

4. Ἐπειδὴ συμθαίνει πολλάκις ὃ δι’ ἀσθένειαν 
σώματος, ὃ ἀποδημίας ἀνάγχην, ὃ κατά τινα ἄλλην 
περίστασιν, χωρίζεσθαι τῆς ἀδελφότητος τὸν προ- 
ἐστῶτα, ἔστω τις x«i ἕτερος μετὰ δοχιμασίας αὐτοῦ 
tt χαὶ ἄλλων τῶν ἱχανῶν δοκιμάζειν, εἰς τοῦτο 
ἐξειλεγμένος, εἰς τὸ, ἀπόντος ἐχείνου, διαδέχεσθαι 
τὸν ἐπιμέλειαν τῶν ἀδελφῶν, ὥστε καὶ τοῖς παροῦσι 
παρ᾽ ἑνὸς γίνεσθαι τὰς παραχλήσεις τοῦ λόγου (72): 
ἀλλὰ μὰ ἐν τῇ ἀποδημίᾳ τοῦ προεστῶτος δυμοχρα- 
τιχόὸν τι σχῷῦμα μεταλαμθάνειν τὸν ἀδελφότητα ἐπὶ 
διαλύσει τοῦ χανόνος x«i τῆς παραδεδομένης εὑ- 
ταξίας: φυλάσσεσθαι δὲ τὰ μετὰ δοκιμασίας ἐγ- 
χρίθέντα εἰς δόξαν Θεοῦ, χαὶ τοῖς ἐπιδημοῦσι δὲ τῶν 
ξένων εἶναι τὸν ἀποχρινόμενον συνετῶς, ἵνα ei τε 
τὸν λόγον ἐπίξωητοῦντες οἰκοδομῶνται τὸς ὑποθέσεως 
ἑκαξίως, x«i τὸ χοινὸν τῆς ἀδελφότητος μὴ χαται- 
σχύνηται. Τὸ γὰρ πάντας ὁμοίως ἐπιπηδᾷν τῷ λόγῳ, 
θορύθδου αἴτιον, x«i ἀταξίας σημεῖον. τοῦ ᾿Αποστό- 
λου μηδὲ τοὺς χατυξιωμένους (73) τοῦ χαρίσματος 
τῆς διδασχαλίας πλείονς ἐπὶ τὸ αὐτὸ λαλεῖν σνγχω- 
ρέσαντος, δ᾽ ὧν φυσιν" ᾿Εὰν δὲ ἄλλῳ ἀποχαλυφθῦ, 


sius et melius. 

(71) Ita Colb. habet, i» 

centia et in absentia. 
idem ms. ἐπειδὺ di. 

(72) Codex Voss. et Reg. primus emendatus 
παραχλήσεις αὐτοῦ τὰς διὰ τοῦ λόγου. 


72) Unus ms. μηδὲ τοὺς χαταξιονμένονς" 


νσίᾳ ὃ ἀπονσία, in 
ec ita multo post 


1033 


HEGUL.E. FUSIUS TRACTAT.E. 


1034 


ὁ πρῶτος σιγάτω * xmi πάλιν τὸ ἄτοπον τῆς τοιαύτης À TUrsus hujusce perturbationis ineptiam coarguit, 


ἀταξίας διελέγχοντος ἐν τῷ λέγειν ^ "Edw οὖν συνέλθη f 
Ἐχχλησία ὅλη ἐπὶ τὸ αὐτὸ, χαὶ πάντες λαλῶσε γλῶσ- 
σαις, εἰσέλθωσι δὲ ὑδεῶτοαι ἢ ὥπιστοι, οὐχ ἐροῦσιν, ὅτι 
μαίνεσθε: 


2. Καὶ ἐὰν ὑπὸ ἀγνοίας δὲ X) προσαγώγη τὰς 
ἐπερωτήστις ὁ Ξένος, xd» ἔχῃ ἄποχρίνετθαι (75) 
ἀνενδεῶς ὃ παρὰ πρόπωπον ἐπερωτηθεὶς ὅμως τῆς 
εὐταξίας ἔνεχεν αὐτὸς μὲν σιωπάτω, ὑποδειχνύτω δὲ 
τὸν τὸ uépe; τοῦτο πεπιστευμένου (19), ὡς ἐποίησαν 
οἱ ἀπόστολοι ἐπὶ τοῦ Κυρίον, ὦστε εὕταχτον χαὶ εὖ- 
σχήμονα τὴν χροῆσιν τοῦ λόγου γίνεσθαι (76). Εἰ γὰρ 
ἐπὶ τῆς σωμάτων θεραπείας οὔτε σιδήρω παντὸς 
ἐστι χρήσασθαι ἐπὶ τῶν ἀσθενούντων, ἀλλὰ τοῦ 
τέχνην ἀνειληφότος, χαὶ χρόνω μαχρῷ, χαὶ miio-, 
xui μελέτῃ τῶν ἔργων, χχὶ διδασκαλία τῶν ἐπιστη- 
μόνων" τίνα ἔχει λόγον τῇ διὰ τοῦ λόγου θεοαπείᾳ 
τοὺς τυχόντας ἐπιπηδᾷν; Ἐν ᾧ xai τὸ μιχρότατον 
παρονθὲν μεγίστην φέοει τὴν ξυημίαν, Παρ᾽ οἷς "ἄρ 
οὐδὲ ἄρτου μετάδοσις τοῖς τυχοῦσιν ἐνέεται, ἀλλ᾽ ἐνὶ 
προτῆχει ἢ τοιαύτη διαχονία, τῷ μετὰ δοκιμασίας 
πεπιστευμένῳ, παρὰ τούτοις πῶς οὐχὶ πολὺ πλέον 
τὴν πνευματιχὴν τροφὴν ἐξειλεγμένως (17) χαὶ πα- 
ρατετηρημένως ὑφ᾽ ἑνὸς τῶν δυνατωτέρων προσ- 
ἀγεσῦασι χρὴ τοῖς αἰτοῦσιν; Ὥστε οὐ τῆς τυχούσης 
αὐδαδεία: τὸν ἐπερωτηθέντα χρῖμα Θεοῦ, ἀδεῶς 
οὕτω χαὶ ὡς ἔτύχε κατατολμᾶν τῆς ἀποχρίσεως, 
ἀλλὰ μὴ ὑποδειχνύειν τὸν ἐγχεχειρισμένον τὴν τοῦ 
λόγον οἰχονομίαν, ὃς, διὰ τὸ πιστὸς εἶναι πάντως 
x«i φρόνιμος οἰχονόμος, ἐπελέγη ti; τὸ (77) διαδι- 
δῶναι μὲν ἐν χαιρῷ τὴν πνευματιχὴν τρονὴν, οἶχο- 
νομεῖν δὲ τοὺς λόγους αὐτοῦ ἐν χρίέσει, χαθὼς γέ- 
ραπται, Κἂν διαφεύγη δὲ τι τὸν ὀφεῦοντα ἀποχρί- 
γεσθαι, καὶ ἄλλος ἐξεύρῃ, μὴ τῷ ἐλέγχῳ εὐθὺς ἐπιπη- 
δάτω, ἀλλ᾽ ἰδίᾳ ὑποθαλλέτω (79) tà παραστάν. 'Επάρ- 
σεῶς γὰρ ἀφορμὴ ix τούτον χατὰ τῶν προεχόντων τοῖς 
ὑποῆδιεστέροις γίνεται, ὥστε͵, χἂν χρησίμως ἀποχριθῇ 
τιῷ, μὴ καθηκόντως δὲ, ἔνοχὸς ἔστι τοῖς τῆς ἀταξίας 
ἐπιτιμίοις, 


" [ Cor, xiv, 33. 5 Luc. xi, 42, " Psal. cxi, 5, 


(74) Veteres duo libri KZ» ὑπὸ ἀγνοίας δὲ ἄλλῳ 
προσάγῃ τὰς ἐπερωτήσεις ὃ ἐπιδημήσας, χἂν ἔχη 
ἀποχρίνασθαι. Ibidem Heg. tertius el editi τὸ &vev- 
dzis. Alii lres mss. ἀνενδεῶς. Codex Voss. xv.... 
προσάγει... ὁ ἐπιδημήσας ἀνενδεῶς, | 

(75) Reg. primus, et, ut solet, Voss. et Colb. 
τοῦτο ἐπιτεταγμένον. 

(76; Reg. primus et Voss.: Εἰ γὰρ ἐν ταῖς τοῦ 
σώματος χρείαις τοσαύτη ἐστὶν ἢ εὐταξια, χαὶ οὐχ ὧν 
τις ἕλοιτο εἰρουργεῖν ἐπιχειρῇ σαι τῆς ἰατριχῆξ ἄπει- 

ς, ἀλλ᾽ o2 ἄρτον f τι τοιοῦτον αἰτηθεὶς παρὰ τινος, 
ἐπαισιχύνεται παραπέμψαι τὸν αἰτήσαντα πρὸς τὸν 

κεχειρισμένον τὴν τοιαύτην οἰχονομίαν " πόσης ἂν 
εἴη τῆς αὐθαδείας τὸν ἐπερωτηθέντα χρῖμα Θεοῦ ; 

Elenim, si in corporis necessitatibus disciplina 
tam diligens servatur, οἱ si is qui artis medicae 
empers est, nunquam chirurgi munere fungi 


ParROL, Gn. XXXI. 


his verbis : δὲ ergo convenerit universa Ecclesia 
in unum, et omnes linguis loquantur, intraverint 
autem idiole, aut nfideles, nonne dicent, quod 
insanitis " ? | | 

2. Quod si ex ignorantia alium interroget ho- 
spes quanquam qui alterius loco interrogatus est, 
copiose respondere possit, sileat lamen ipse dis- 
cipline servandze causa, eumque cui hiec provin- 
cia data est, ostendat,uti coram Domino fecere apo- 
stoli, idque, ut recte decenterque sermone utamur. 
Etenim si in sanandis corporibus non est cujusvis 
aut medicamento aut ferro uti ad infirmos euran- 
dos, sed illius, qui et longo tempore et experientia, 
δὲ curationum exercitio, et peritorum documen- 


B tis artem hanc assecutus sit; quomodo par fuerit 


quoslibet ad eurationem eam, que per sermonera 
adhibetur, indiscriminatim prosilire ? Qua in re 
quod etiam minimum est, si negligatur, maximum 
detrimentum affert.Enimvero apud quos ne panis 
quidem distributio quibuslibet permittitur, sed 
ejusmodi munus ad quemdam, qui cum approba- 
tione huic rei preepositus sit, pertinet, quomodo 
non cum delectuac cautione multo majore alimoen- 
tum spirituale petentibus dandum est ab aliquo, 
qui ad id magis idoneus sit? Quare non est arro- 
gantie vulgaris,aliquem de Dei judicio interroga- 
tum tam audacter tamque temere respondere au- 
dere, neque eum, cui sermonis dispensandi partes 
tradite sunt, indicare: qui cum sit omnino fidelis 


C ac prudens dispensator, et ad spiritualem escam 


in tempore distribuendam electus est**, et, ut scrip- 
tum 6515, ad suos sermones in judicio dispensan- 
dos. Quodsi quidpiam fugiat eum qui respondere 
debet, noverit vero alter, non statim ipsum redar- 
guere festinet, sed privatim quod sibl visum est, 
suggerat. Hiec enim causa est inferioribus, effe- 
rendi se adversum superiores. Quare etiamsi quis 
responderit utiliter, sed preter officium, pcenis 
perturbate disciplinee obnoxius est. 


aggreditur ; imo vero, si panem aut quid .ejus- 
modi aliquis petierit, haud pudet remittere poscen- 
tem ad. illum cui dispensatio ejusmodi concredita 
sit, quant arrogantie fuerit, etc. Alii tres mss. 
et editi ita, utin contextu legi potest. 

(71) Codex Colb. ἐκλελεγμένως, Aliquanto post 
duo mss. eum Voss. χαὶ μὴ ὑμοδειχνύειν, 

(78) Reg. primus ££z0sxzar εἰς τὸ Codex. Voss. et 
Colb. ἐξήλεχται, corruple, pro ἐξεΐλεχται. Nec ila 
multo post hi quos mox nominavi libri τοὺς λόγους 
τοῦ Κυρίον ἐν κρίσει εἴς τε zog καὶ εἰς τὸν χαταρ- 
τισμὸν τῆς ἐχάστου ψυχῆς. Κἂν διαφ. ΠῚ dispenset 
Domini sermones in judicio ad curandam perfi- 
ciendamque animam cujusque. 

(79) Codex Colb. ὑποδαλέτω, Haud longe duo 
mss, ὥστε, εἰ x«i χρησίμως. Ibidem duo mss, ézt- 
Gu)A6vzws. Liber Voss, ἐχδαλλόντως. 


33 


1035 5. BASILII MAGNI. 1036 


899 INTERROGATIO XLVI. A EPOTHIIX MC. 
Quod non debet quisquam fratri aut. sibi ipsi Πεοὶ τοῦ μὴ συγχρύπτειν ἀμαρτήματα ἀδελφῷ ἣ 
peccata occcultare. ἑαυτῶ. 
RESPONSIO. AHOKPIZIZ 
Peccatum omne prefecto declarari oportet, sive Πᾶν δὲ &uxprruz ἀναφέρεσθαι dc (80) τω ποο- 


ab eo ipso qui peccavit, siveiis qui conscii sunt, εστῶτι, $ παρ᾽ αὐτοῦ τοῦ ὑμαρτηχότος, ἢ παρὰ τῶν 
si ipsi non possint mederi, utia Domino precep- συνεγνωχότων, ἐὰν αὐτοὶ θεραπεῦσαι μὴ duvzÜGat, 
tum cst. Enimvero vitium silentio dissimulatum χατὰ τὸ ὑπὸ τοῦ Κυρίον προστεταγμένον. Kaxíz γὰρ. 
morbus estin animo oblitescens. Utigitur eum de σιωπιθεῖσα νόσος ὕπουλὸς (81) ἐστιν ἐν τῇ ψυχᾷ. Ὡς 
nobis bene meritum esse non dixerimus, qui exi- οὖν οὐχ xv εἴποιμεν εὐεργέτον τὸν ἐγχαταχλείοντα 
tiosa mala in corpore includeret,sed eum potius, τῷ σώματι τὰ ὀλέθρια, ἀλλὰ μᾶλλον τὸν διὰ ὀδύνςς 
qui ea afficiendo dolore, et incidendo proferret ἰἃὰ xai ἀμύξεως εἰς τὸ φανερὸν ἕλχοντα, ὥστε & διὰ 
apertum, ut aut per vomitum rejiceretur quod ἐμέτου ἀποῤῥέψαι τὸ βλώπτον, ἢ χαθόλον διὰ τῆς τοῦ 
noxium est, aut tandem morbo jam detecto, mo- πάθους φανερώσεως εὔγνωστον ὑπάρξαι τὸν χρόπτειν 
dus curandi facile cognosceretur;ita utique pecca- — rà; θεραπείας - οὕτω, δηλονότι, xai τὸ τρόπον 
tum occultare, est consciscere mortem ewgrotanti. B ἀμαρτίαν συγκατασχευάξειν ἐστὶ τῷ νοσοῦντι τὸν 
Nam, inquit, stimulus mortis, peccatum 9., Ob- — Ov«zov. Kévzpov γὰρ, φησὶ, τοῦ θανάτον à ἁμαρ- 
jurgationes autem aperta meliores sunt amicitig τία, Κρείσσους δὲ (82) ἔλεγχοι μετὰ παῤῥησία; 
abscondita *!. ltaque alter alteri non occultet pea- χρυπτομένης φιλέας. Μήτε οὖν ἄλλος ἄλλ» συγχρυ- 
catum, ut ne fratricida pro fratris amatore evadat, πτέτω, iva μὴ ἀδελφοχτόνος ἀντὶ φιλαδέλψον véra- 
neque ipse sibiipsi. Qui enim, inquit, non mede- ται, μήτε αὐτὸς ἑαυτω. Ὃ γὰρ μὴ ἑώμενος, φχσὶν, 
tur sibi in operibus suis, frater 9ὁε( perdentis 88 ἰαντὸν ἐν τοῖς ἔργοις αὐτοῦ ἀδελφὸς ἐστι τοῦ λυμαι- 


ipsum?! , νομένου ἑαντόν. 
INTERROGATIO XLVII. EPOTHZIS MZ. 
De iis qui non admittunt ea quo a prajposito Περὶ τῶν μὴ καταδεχομένων τὰ παρὰ τοῦ προϊφτῶτος 
constituta. sunt. τυπούμενα. 
RESPONSIO. AIIOKPIZIX 


Cum quis prepositi statuta non admittit, debet Τὸν δὲ μὰ χαταδεχόμενον τὸ παρὰ τοῦ προεστῶτος 
aperte vel privatim ei contradicere, si modo sup« — égxgaüévra (83) χρὴ φανερῶς ὃ ἐδίᾳ αὐτῷ ἐντελέγειν, 
petat ipsi validaaliquaratio, eaque Scripturis con- εἴ τινα ἔχοι Xoyov ἐσχυρὸν κατὰ τὸ βούλημα τῶν Γρα- 
sentanea, vel silentio mandatum conficere. Quodsi ὦ φῶν, à σιωπκήσαντα τὸ προστεταγμένον ποιεῖν. Ei δὲ 
eum pudeatad hocadhibeatalios quosdam inter- αὐτὸς αἰσχύνοιτο (8k), ἄλλοις τισὶ μεσίταις πρὸς 
nuntios,ut, sihoc mandatum Seripture adversetur, τοῦτο χοῃῳσάσθω, ἵνα, εἰ μὲν παρὰ τὴν lpapüv tío 
186 et seipsum et suos fratres a noxa eximet:sin ἢ διαταγὰ, ἐξέληται (85) χαὶ αὐτὸς ἑαυτὸν χαὶ τοὺς 
autem liqueat illud ἃ recta ratione alienum non ἀδελφοὺς βλώδας - si δὲ δειχθείρ χατὰ λόγον τὸν 
esse,se og vana ac periculosa inquisitione liberel, προσέχοντα γενομένῃ, χαὶ ἑαυτὸν διαχρέσιως μα- 
Quis enim husitat, iuquit, si manducaveri, com- ταίας καὶ ἐπιχινδύνου ἐλευθερώσῳ. 'O γάρ duaxpi- 
demnatus est: quia non ex fide**:et αἱ simpliciori- νόμενος, uci», ἐὰν φάγῃ, χκαταχέχριται " ὅτι οὐχ 
busnullaminfringendesobedientie occasionem del, — ix mícrt»g: xxi τοῖς ἁπλουστέροις μηδένα (86) 
Expedit enim,inquit Dominus, uw suspendaturmolg δυσπειθείας ὄλισθον ἐμποιήσῃ. Συμφέρει yàp, puciv 
asinaria circa collum ejus,et. projiciatur in mare, ὁ Κύριος, iva χρεμασθῇ μύλος ὀνιχὸς περὲ τὸν 
quam ut scandalizet unum de pusillis istis**.Quod τράκελον αὐτοῦ, xai ἔῤῥιπται εἰς τὴν θάλασσαν, 
siquipiam perseveraveriutin contumacia, clancu- ἢ ἵνα σχανδαλίσῃ ἕνα τῶν μιχρῶν τούτων, ᾿Εὰν 
lum quidem queribundi, sed non detegentes ta- δέ τινες ἐπιμένωσι (87) τῷ ἀπειθείᾳ, λάθρα μὲν χα- 
men mororem, tanquam diceptationisinterfratres ταμεμφόμινοι, μὴ ϑημοσιεύοντες δὲ τὴν λύπην, ὡς 
exo"tee auctores, et perinde ac si certissimam man- ἢ χκἀὶ διαχρίσεως αἴτιοι τῇ ἀδελφότητι, xal τὴν πρὸς 
datorum auctoritatem concussissent, essentque τὰς ἐντολὰς πληροφορίαν διασαλεύοντες, καὶ ὅνσπει-- 


5? [| Cor. xv, 56. 9! Prov. xxvi, ὕ. δ, Prov. xvin, 9. ?* Rom. ΧΙΥ, 23. δ᾽ Matth. xvur, 6. 


(80) Antiqui duo libri Πᾶν ἁμάρτημα ἀναφέρεσθαι — Voss. pro βούλημα habet βούλευμα. — 
χρή. Mox Colb. παρὰ τῶν ἀνεγνωχότων" | (84) Veteres duo libri cum Voss. αἰσχννεται. 
(81) Reg. primus et Voss. et Colb. νόσος γίνεται (83) Codex Voss. ἐξελεῖται. Mox idem ms. et 
ἀθεράπευτος, (vitium silentio absconditum) morbus — tres alii ἀδελφοὺς βλάθης. Editiones veteres et Reg. 
fit insanabilis. Ibidem Colb. εἴποιμεν εὐεργετεῖν τὸν, — secundus ἀδίλφοὺυς ἀδλαθεῖς. Ibidem Reg. primus 
(r2) Co lex Colb. Κρείσσους γάρ. Aliquando post εἰ δὲ dec eig χατὰ τὸν λόγον τὸν προσήκοντα γινο-- 
idem ms. ἔργοις ἑαυτοῦ. μένη. uu . 
(8, Editiones veteres et Reg. secundus xpe- (8 Antiqui duo libri pro μοϑένα habent οὐδένα. 
4171070; διαπεπρακένα. Reg. primus et Voss. et 87) Unus ms. ἐπιμείνωσι. Neo ita multo infra 
Colb. ἐγχριθέντα. Hoc ipso in loco voculam ἢ ex duo mss. cum Voss. μὴ ϑωμοσιεύοντες δὲ τὴν γνώ- 


tribus illis quos mox dixi libris addidi. Codex μῶν, animum suum non aperientes. 


REGULAE FESIUS TRACTAT... 


1038 


ϑείας χαὶ παρακοῆς δυλάσχαλοι, ἐχθαλλέσθωσαν τῆς A rwObellionis et inobedentizm magistri,e fratrum eon- 


. ἀδελφότητος, Exo): ykp (BR). guai, λοιμὸν ἐκ συνε- 
dpieuw, καὶ συνεξελεύσεται αὐτῷ νεῖχος ' καὶ Tut) * 
᾿Εξάρανε τὸν πονηρὸν ἐξ ὑμῶν αὐτῶν. Διότι pat - 
ὅλον τὸ φύραμα ξυμοῖ, 

ΕΡΏΤΤΙΣΙΣ MW - 

Ὅτι οὐ δεῖ (80) περίεδ γώξεσθαι τὰς οἰκονομίας τοῦ 
πρϑεστῶτος, τῷ di idim προσέχειν ἔργῳ. 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 

Ὑπὲρ δὲ τοῦ μὴ ῥᾳδίως τινὰ (90) τῷ τοιούτῳ πώ- 
ὕει τῆς ὃ ικχρίσεως d εἰς UU ἑαυτοῦ xui τῶν ἑτέρων 
περιπίπτειν, ἐχεῖνο χαθόλὼων παραφυλκατέον ἐν ἐν ἀδε)- 
φότητι, τὸ τὴν ἀρχὴν μἢδένα τὰς τοῦ προεστῶτος 
ὀϊκονομίας περιέργάξεσθαι͵ μηδὲ πολυπραγμονεῖν τὰ 
᾿ηἰνόμενα ἐχτὸς τῶν ἔγηντέρων τοῦ προϊστῶτος Καὶ 
βαυμῷ xai συνέδει " οὖς εἰς τὴν περὶ τῶν κοινῶν 
βονλὴν τε xal σχέψιν ἀναγχαίως παραλήψεται (91), 
πειθόμενος τῇ παραινέστι τοῦ εἰπόντος " Μιτὰ βου- 
λῆς πάντα ποίει. Εἰ γὰρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν iritpi- 
fagi αὐτῷ τὴν οἰχόνομίαν, ὡς Θεῷ τὸν λόγον do- 
δόντι, ἀλόγιστον παντελῶς περὶ τῶν εὐτελεστάτων 
ἀπιστεῖν, χαὶ ὑποψιῶν ἀτόπων χατὰ τοὺ (93) ἀδε)- 
φοῦ αὐτὸν τε πληροῦσθαι, x«i τὸῖς ἄλλοις ἁψορμὴν 
παρέ εὶν. Διόπερ, Üv« μὴ τοῦτο συμβαίνῃ, ἕἔχαστος 
ἐν ὦ ἐχλήθη, εν τούτω μενέτω " ταὶ τῇ φροντίδι τῶν 
αὐτῷ ἐπιβαλλόντων ὅλον ἑαυτὸν ἀποδοὺς, μηδὲν τὰς 
ἄλλας (03) οἰχονομίας περιεργαξέσθω, μιμούμενος τοὺς 
ἁγίους μαθητὰς τοῦ Κυρίου, ἐφ᾽ ὧν, χαΐτοι τοῦ πράγ- 
μᾶτος τοῦ χατὰ τὴν Ξαμαρεῖτιν di; ὑποψίαν ἀγαγεῖν 
δυναμένον, ὅμως Οὐδεὶς, φησὶν, εἶπε" Τὶ ξητεῖς, ἢ τί 
λαλεῖς μετ᾽ αὐτῆς ; 


veniu amandentur. Ejíce enim, 994 inquit, pes- 
titentem ez concilio,et exibit cum eo jurgium?*. Et 
rursus : Erpellite pravum a vobis ipsis. Nam pau- 
eem fermenti totam vonspersiorietn fermentat v. 
| INTERROGATIO XLVHE. — 
Quid pri positi agendi ratio non est curiose ezami- 
i; nada. sed suo quisque operi intentus esse debet. 
| RESPONSIO. | 

Cieterum ne quis faeile in boc disceptationis ác 
contentionis vitium incidat, ad suum et alioruin 
detrimentum, illud in universum inter fratres ob- 
servandum est, ut initio nullus investiget curiose 
preefeeti ágébdi rationem, neque eorum,quie fiunt, 
satagal, ils solum exceptis, qui tum gradu, turn 
prudentia ipsi préeposito suut proximi; quos etiam 
necessarioad consilium ae deliberationem de rebus 
communibus faciendam adhibebil, obsecutus hor- 
tamento illius, qui dixit: Omnia fac cum consi- 
lio *. Cum enim ei animas nostras gubernandas 
commiserimus, tanquam Deo de hís rationem red- 
dituro; abs re omnino fuerit in rebus vilissimis 
ipsi fidem non adhibere, et absurdis ineptisque 
contra fratrem suspicionibus et nos ipsos repleri, 
el aliis earumdem occasionem prebere. Ne igitur 
id contingat, unusquisque ad quod vocatus est, in 
eo permaneat : et ita totum se in rerum ad se per- 
tinentium euraoeeupet, ut in inquirendis aliorum. 
negolils nullo modo sollicitus sit, sed sanctos Do- 
mini discipulos iiitetur, inter quos, cum res ipsa 


C quie de Samaritana narratur, quandam posset in. 


jicere suspicioaein : Nihilominus, tamen inquil, nemo dizit: Quid quiris, aut quid loqueris cum ea**? 


EPOTHIIX M98. 
Περὶ τῶν ἀμφισδητουμένων ἐν τῇ ἀδελφότητι. 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Περὶ δὲ τῶν ἀμφισθητουμένων ἐν τῇ ἀδελφότατι, 
ὅταν ἀσύμφωνοί τινες ὦσι περί τινος πράγματος, οὐ 
χρὴ φιλονείκως ἀλλήλοις ἀντιτείνειν, ἀλλὰ ταμιεύ- 
ἐσῦαι τοῖς δυνατωτέροις τὴν ἐπίχρισιν. Ὥστε δὲ μήτε 
τὴν τάξιν συγχεῖσθαι, πάντων ἐπερωτώντων, καὶ 
πάντοτε, μὴτε ἀφορμὸν (94) ἐρεσχελίας, xxi φῳλυα- 
ρίας ἐγγίνεσθαι, ἕνα τινὰ εἶναι χρὴ τὸν δοχιμα- 
σθέντα, δυνατῶς ἔχειν & εἰς χοινὴν ἐπίσχεψιν προ- 
τιθέναι (95) τῇ ἀδελφότητι τὰ παρά τισὶν ἀμφιβα)- 


INTERROGATIO XLIX. 
De iis qua in contreversiam veniunt inter fratres. 
. RESPONSIO. 

De controversiis aulem que inter fratres oriun- 
tur, illud statuendum est.Quotiescunque dissident 
aliqui inter se de re aliqua, non oportet conten- 
liose inter se colluctari, sed: ad aliquos magis ido- 
neós judicium transferre. Quare ne ordo confun- 
datur, omnibus interrogantibus, et semper neve 
garriendi et nugandi detur occasio, unum aliquem 
esse oportet approbatum, qui possit ea de quibus 
nonnulli ambigunt,aut communi fratrum examini 


λόμενα, ἢ τῷ προέχοντι ἀνατίθεσθαι. ᾿Αχολουθοτέρα D proponere, àut ad priefeetum referre. [La enim re- 


γὰρ καὶ ἐπιστημονικωτέρα ἡ διάσχεψις οὕτω τῶν 


etius et magis scite quaesita expendentur. Etenim si 


9 Prov, xxn, 10, *^ I Cor. v, 13, δ. "7 Eceli. xxxri, 24, *^ Joan, 1v, 27. 


(85) Reg. primus Ἔχθαλε γάρ. Statim idem ms. 
el Voss. Ὅτι ἐξάρατε, 
e" In antiquis duobus libris legitur ὅτι δεῖ 


δ (90) Vox τινά ex Vossii codice et ex aliis duobus 
c est. Ibidem zoe illi Mec qp τῆς api 
ον διακρίσεως. ] φόρον, dees 
ἴῃ ditis eti in duobus aliis alio eodidiboe nec valde 
admodum dubito ΜΝ lue voces melius absint, 
cum vox ἔφορος facile ex orationis serie suppleri 


91) U ἀναγχαίως TETLA ila 
, 4) Unus Bst Heg. primus et Vass Ri γὰρ περὶ 


τῶν. Subinde duo mss. παντελῶς και. 

(92) Codex Colb. xara τοῦ προεστῶτος, in 
tum. Alii tres mss, et editi κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ, Pro 
voce αὐτόν, qure proxime sequilur, suspicor legi 
debere αὐτούς, hoc est, ἢ 

(93) Er ms. up cts τὰς ἄλλας. Aliquanto post Reg. 
primus ὑποψέαν ἄγειν, 

(94) Heg. verras χαὶ πάντοτε μὲν ἀφορμήν, Codex 
Voss. πάντοτε μέν τε ἀφορμήν. 

(95) Reg. primus et Colb. προτιθέντα...... ἄνατι- 

θέμενον - quie ultima vox "aor quoque in Vos- 

sii codice 


zposi- 


109 


$&. ΒΑΘ acr 


1040 


m uncquoqze πεζοῦ scamuim agrum exparennm à Ils TSMIL—-*  Ér je izxz—e 6. r-x- 


opus est mulu ma: mnm -u-mmmi σα. 32 πα 
mio 11:55 :ger* ἔπαυσε ueri smog ἘΠ 
etazcdem 39:55 2c—9s cumsmie"e: «quf 20umnt et 
ADIMUDZI ᾿ς πῶ ἃς IMORCTcUAEADR d Ἐπ τς DN 
φῦσα, Ll1pne ΠΣ  DUUNOHIDAMBHIL  JIUE JECDDeDIRE 
qLnEcwmC. CIL suDaenüen XITcUDRIBID. IUZHINNWen- 
ὩΣ ΠῚ smAIACUGgeUE Ll cigunmumtals mHncaoce- 
ITNISARHUC*ATA L. 
CUIU 3773€ENEELUAS 3077 9IREPS τε HOTUT TUS Dg 
κι xw 

- umm "Ξε: Dulmpnenus Qr uiurget 

LAPTLi ElUDL ODNODOCHND InDuusus Wanr IB τον. 


-»-p—mr num Iniurmaduxre sc σαὶ τὴς sstdlumr a D ix xil ἔσ χαΣ τ» πὲς 


geecaur dDenice τὸς me Dsunr nDeletzs rmlI"IDIMTe. 
ὩΣ σι LLL. 2E JhEISGSCOMCM] Dur Sur 58s 
pu ccUR8sCuHLCUSWepue τ ας ocunosmnmolm wemut uk 
PI. IO ὦ ΓΈ ae ce neuDeEORUII Σου. 2D4 were 
εἴασε £cmusmnn ruülwmh scri eum pn nehgnui ὧδ. 


ruiceCt se 3emgrlunmr amt ΤῸ “ει τατος, qui  pAacNS- 


ας τὸ Iexnm meccacgum Jzreenacir. La smnmr e£ 
XrsQumImegr i cut LEGE IMOXUXUS SSRIDHRIIIE JIIZEDAIDNOR 
LILEILZS sijgnrumCil S£ JuMICSWIEDé 8 ΒΗΣ ΔΙ "ΕΣ. 
zUII nlbsses sel JeMDACIUE Isacm-u—t DecGc-uL pau 
SIDgwl lDrgtes st GCIC IE ORLASCSC IL MIBTUIS DEINA. 
COIEC 4 IDÁZGTEACIC Ier DIASIE ΠῚ XDADLO ef 
Ilem. Xm ome ἧστο. zb nnpnIe 3tiguec Jeunmn τὸ 
Tues zc:QGmm nelmpnenbs jersuürmz. sec ao igae 


ECrzB nIDulLicsIL AIL IDje—LEnA süunumr mu- ὦ 


ELE. Cn«rec onm sonnlumr pruieur ini Je ru»- 
TucUL Tanmcis IUEBZLEI níbecm ΠῚ ΣΤῚΣ muoeniüi- 
ILSe—cnEILR cc) Tau amnre dücLm. Jp 
Als adl ΤΙΣ ἡ Quoc δ σοι quA δ πὸ- 
ΜΙ p.r Σ᾽ ΓΕ. GNL παρε Ἢ ἃς qgnres 
pentru OELILAIR IL OevvaCIDE jincLHT. M Toe» 


τσ EUIOGII EUR RETGEICE. JISERS I3Aade Iáb3» 
-» τας αῆἡσἑσ ταις, ὅποι € παπᾶν 3X ToO τς GA τι: 
AITNE στα EIHICURLS T2340 χα χες —X3 τῶωο 33 γων» 
4£—x-1231T313 — τιπαταις τς χυακξ - € xz- -a—w» 
XXI ΣΕ ΎΑ INL ODIZUM ΤΣ ἘΞ ΤΊΞΩΣ LENDCOL T1271 
δισ- σὸ SER. IXLLXIRONEAS τὸ XXL LIIBCEGMS  X37:13327z.. 
IL TIRE ὡς EXXEMERCKD, πως Gus TIER τῷ PIIIK- 
τ στ τὰς τὸς τος LnGOdGii2 τὰ z3cwwi. 


ἘΞ ΠΡ τ 
Alm χε ἀ:ΞΞΞ σας τὰ LIJGBGHTACI. 
AJIOR TT. 


iar IX τὸς EKTIUUIIXI IZ zrrxba- τοῖς &zi- 
τα» "ΞἜ 3 CONEICel TIITEUGD&. T3 TaD ic—x 52:132 


X.7- ZAGOES δὅξτιν 
ELmI x E&Lduracx κι... Gro: πεῦκα» 1) 


TCOXIEITL τασς ACULI πεῖ Za  lIEITRITI ται 


ἄξιαι —mu. am»—ioao—lersm.- ^ i16 E» ao mt» 
E» z2—— cxc&ihj τονε» Guo 2 m- ix o X» Xaís» 


EX—ELILMLULIMER I. C23 ταῆῖῖς τις I TAX IELCE χος- 
rc--z L—lacxrim ΒΡ ^ rcm oixt rio ἔγεχε- 


XXCME i— τῷ ZEX& 7L  lL—» 743 τὸι "τῆς πὺ- 
CUL ττς TES GRECMELDIS OS mo GL—RIGRI- ὄυτιι 


Ix. lzram LI ADSL XI.  VESSURMDA&I xi -i» 
RIDELGALI. GLO πρ o UG"RCITER.  a-EWDS. εἐττὸ 499; 
£c oxlI- La cw Case mz hz —m δ νε 722 X 1z3- 
CINE, AGE Ex τα GREmG masasRx:-m Σ κει κι o) 
r-3muE-L. Va CAT. 3 OR AZR ᾿ξ] VD τὰς κε ἕτξες 
IIÉAESQEAMEA ἢ τὸ τὸς προς GNNEUSAGNE ZIXIiGOKa- 
&cW. GDTTAED CAMERA GA φρο LIN τὶς 732 
I7 Ic. DaDOGC P-A—X ans)apaacu. εἰ τὶ Eixiln 
C. K£ Lil i rimcmmam, Gici &rtfanattzi, ἔπε 
TUUS EXmDCQEXDA. OR SNSTURECN. περεῖτόχι, 
xxr τὰ τῶ σεσςετ- τας idein δκστῆσν τὸ di 


a-rurcInifunamil) XII στ τα τς DUGICRONISCONACY. τῆς ἔξεσεες E 
ΣΈ, ΥΠῚ ἔκτασις xA. 
/aupTRuwÓI ÉrlccÉND CLI-ES qun gGeccnne. DmApOSR- — Ine. cr€— ὃς Ὃ DaafwuwOen ci mox b iini iz 7X3 
éxm si. Xsmr DERE À E. 
KCN. AUNNEPUIIT. 

f» TnIlnDl ὌΕΤΙΣΣ: mds χανε: af mpAIEDE το. δα. — Pverbemuz Pi cxx CER τὶ: IECINUX. 4 
ZoreUm Ica luensers defacars w^? QnCLITS Bi. τῶν errrezce CU iacJETSS GE 112011: ας τοῖς 
ViTRIPIDIPÉGDIE I LIDO ΤΈΣΣ DRSIDIAC JR ULLA iGpDe ετίμα τα Ὁ κακὰ τῷ τατὰ παγισεξα-:  X3Xk WEI- 
srricICe Donz6ua s ocQes esto Imorhanm amma B ia ae cr-xisel vial τὰ τεῖς. 3:0 irlL—--- 
$LIPC LATI ULISR TELLIIIADUUA ISCHOIEETemLhss — cx xxl ἐν x ἔνα. Dorwedl τατος 7i rr»e«-lxx 
ilILL.LLb.S éIigTU5lLS D IéGlMéAé SECIDILBeS RUMBIMRRIO— τὰς Luyilc 'ὧδὲ τῆν  ISNUSDED τοῖς EILI-NCUXEII 
DACASILGUIILDBlCLIIGL CELEBS IEQCECEDBI rU RSENBER- τῶν ἡ τὶς ci-wo--Iia«.  RIDTITIZEXCEA ^ τὸν 


"U $ χα {τις ὃ. 


y^ I Lacenuws 39 τοτεῖαι εν, leriar rc 


t.a. NRI 305. pcGEIS D c3am-4-: τααῦτιαν. 
Y* Xer. LCGEL& 0$ Ἴοτα et(mlüb  xxxvetoxzm 


21. :32χ.,»::2... URBES N00 mio. 

Yt τ ΣΧ $0. 2 NETS sr-2. 

o LULMgR Zk& (Dal 28 Jude τῆς διπεδυσυως. 
45/2ndexnds est techesmeataig correctiouus. 


* mes Βα: He»; ἕν, 
3: Ber. peines et Voss. et Call. τιῖς ἀτίωετο. 
Wx deo us rx --—— Smbumle tres: mem. 


(041 


REGUL/E FUSIUS TRACTAT £. 


1042. 


ἀργολογίαν τῇ σιωπῇ ' ὕπγον ἄμετρον διὰ τῆς i» A dis: segnitiem corporis, labore: edacitatem inde- 


προσευχαῖς (3) ἀγρνπνέας * ἀργίαν σώματος διὰ τῶν 
κόπων" βρῶσιν ἀπρεπῆ διὰ τῆς ἀσιτίας " γογγνσμὸν 
διὰ τοῦ ἀφορισμοῦ, ὥστε μᾶτε συνεογάξεσθαι (δ) 
αὐτῷ τῶς τῶν ἀδελφῶν ἐλέσθαι, μῆτε τὸ παρ᾽ αὐτοῦ 
ἔργον ἀναμιγνύναι τοῖς ἄλλων͵ καθὰ προείρηται, 
πλὲν εἰ μὴ ἄρα διὰ τῆς ἀνεπαισχύντον μετανοίας 
ἀπαλλαγεὶς τοῦ πάθους ψανείῃ (7). Καὶ τότε τὴν ἐν 
τῷ γουγγυπμῷ γενομένην ἐργασίαν προσέχετθαι" μηδὲ 
οὕτως εἰς ὑπηρετίαν τῆς τῶν ἀδελφῶν χρήσεως, ἀλλ᾽ εἰς 
ἑτέραν χρειαν οἰκονομοῦντας, Καὶ τούτων ὁ λόγος 
ἀρκούντως προαποδέδεικται. 
EPOTHXIX NE. 

Μετὰ ποίοις διαθέσεως χαταϑέχεσθαι (8) δεῖ τὰ ἐπετέμια, 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ ᾿ 


coram,jejunio : murmurationem,separatione a re- 
liquis, sie ut neque ex fratribus quisquam velit 
cum eo operari, neque ipsius opus eaterorum ope-- 
ribus 396 admiscere, sieut supra dietum est, 
nisi exacta citra pudorem peenilentiauppareateum 
hoe vitio liberatum esse. Tune enim opus, quod 
inter murmurandum confeetum fuerit, admilti 
poterit : et lamen ne sie quidem inservial frstrum 
usui, sed ad alium usum convertatur. Illorum au- 
tem ratio in superioribus satis exposita fuit. 


| — INTERROGATIO LII. 
Quo animo irrogatz pena perferende sint, 
RESPONSIO. 


Ὥσπερ δὲ τὸν προεστῶτα εἴπομεν χρῆναι ἀπαθῶς B Quemadmodum autem diximus medelam infir- 


προσάγειν τὸς θεραπείας Toig ἀσθενοῦσιν, οὕτω πώ- 
λὲν χρὴ τοὺς θεραπευομένους μὴ πρὸς ἔχθραν di- 
χεσθαε τὰ ἐπιτίμια, μηδὲ τυραννίδα νομίξειν τὴν 
ἀπὸ εὐσπλαγχνίας ἐπὶ σωτηρία τῆς ψυχῆς ποοσαγο- 
μένην αὐτῷ ἐπιμέλειαν, Αἰσχρὸν γὰρ τοὺς μὲν τὰ 
σώματα νοσοῦντας τοσοῦτον τοῖς ἰατροῖς χαταπι- 
στεύειν͵ ὥστε, χἂν τέμνωσι, χἂν χαίωσι, χαὶ πι- 
χροῖς τοῖς αρμάχοις ἀνιῶσιν, εὐεργέτας λογίζεσθαι" 
ἡμᾶς δὲ πρὸς τοὺς τῶν ψυχῶν ἡμῶν θεραπευτῶς, 
ὅταν dv ἐπιπόνον ἀγωγᾷς τὴν σωτηρίαν iul» χατεῦ- 
γάξζωνται (9), μὴ τὴν αὐτὴν ἔχειν διάθεσιν, τοῦ 
'᾿Αποστόλου λέγοντος" Καὶ τίς ἐστιν ὁ εὐφραίνων 
με εἰ μὴ ὃ λυπούμενος ἐξ ἐμοῦ ; χαὶ πάλιν " Ἰδοὺ γὰρ 
αὐτὸ τοῦτο τὸ χατὰ Θεὸν λυπηθῆναι ὑμᾶς πόσην χαττιρ- 
γάσατο ἐν ὑμῖν σπουδήν. Ὥστε, πρὸς τὸ τέλος ἀποῦλέ- 
ποντα, εὐεργέτην προσήχει χρένειν τὸν τὴν χατὰ Θεὸν 
λύπην ἡμῖν ἐμποιοῦντα, 


ΕΡΩΤΉΣΙΣ NI", 
Πῶς οἱ τῶν τεχνῶν διδάσκαλοι διοοῦώσονται τοὺς 
παῖδας πταίοντας, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 

(10) Δεῖ μέντοι χαὶ τοὺς τὰς τέχνας διδάσχοντας, 
ὅσα εἰς αὐτὴν τὴν τέχνην ἐξαμαρτάνουσιν οἱ μανθώ- 
νοντες, ἔφ' ἐκυτῶν ἐγέγχειν τὸ mm uuikgue, wei 
ἐπανορθοῦσθαι τὰ σφάλματα (14). Ὅσα de τῶν 
ἁμαρτημάτων τῆς τοῦ ἤθους διαστροφᾷς ἔστι xu- 
πγορήματα, οἷον ἀπείθειαι καὶ ἀντιλογίαι, καὶ ῥᾳθυ- 


δ IL Cor. 1, 2. ** II Cor. vit, 11. 


mis a praeposito afferendam esse citra ullam animi 
concitationem : ita vicissim ab iis qui curantur, 
mulete odii loco non sunt accipiendze, neque cura 
ea,que ex misericordia ad anim: eorum salutem 
ab ipso adhibetur, ducenda est pro tyrannide, 
Turpe est enim eos qui iegro corpore sunt, tan- 
tum medicis confidere, ut sive secent, sive urant, 
sive amarulentis 1aedicamentis inolestiam creent, 
ipsos de se bene meritos fuisse puleat; nos vero 
erga animarum nostrarum medicos, quando di- 
sciplina duriore salutemra nobis afferunt,non eodem 
modo affici, cum Apostolus dieat: El quis est, qui 
me Letificet, nisi qui conlristatur ex me*'? tem : 
Ecce enim hoc ipsum,seceundum Deum contristari 


(; vos, quantam in nobis operatur sollicitudinem **, 


Quare, habita finis ratione, qui molestiam que 
secundum Deum est, nobis exhibet, beneficus ha- 
bendus est. | | 
INTERROGATIO LIII, 
Quomodo ab artium magistris pueri delinquentes 
corrigendi sint. 
RESPONSIO. 

Atque etiam oportet artium magistros, si qua 
inre deliquerint discipuli eontra ipsam artem, 
privatim vitium reprehendere,et errata emendare. 
Quicunque vero peecala indieant morum perver- 
sitatem, veluti contumacia, contradictio, segnities 
circa opera, aut oliosus sermo, aul. mendacium 


(5) Reg. primus el Voss. et Colb. διὰ τῆς ἀγου- Ὦ uuo, Οὕτω n χαὶ ὁ ἁμαρτὼν εὐπειθέστερος γίνε- 
/ μ 75 μ | pos y 


πνίας χαὶ προσευχῆς, per vigilias el preces. 

(6) Veleres duo libri ὥστε μὴ σννεργάξετθαι.,, 
μηδὲ τὸ παο' αὐτοῦ, Slalim duo mss. cum Voss, 
Toig τῶν ἄλλων χαθὼς προείρηται. 

(7) Unus mss, πάθους φανῇ. 

(5) In Voss. codice et iu Reg. primo legitur 
Μετὰ ποταπῆς διαθέσεως δέχεσθαι, Ibidem Heg. pri- 
mus pro δεῖ habet χρή, 

(9) Veteres duo libri χατεργάξωνται, Editi xaz- 
ἐργάζονται, Aliquanto post Colb. λέγοντος * Εἰ γὰρ 
ἐγὼ λυπῶ ὑμᾶς, καὶ τίς, Si entm ego contristo vos, 
et 1o elc. 

(10) Reg. primus et Vos.: Az μέντοι xoi παρὰ 
τῶν ἐχδιδασχόντων τὰς τέχνας τοὺς καταγνωσθῃέντας 
τῶν ἀδφῶν ἐπὶ τοῦ προεστῶτος ἐλέγθεσχαι͵ ὥστε 
αὐτὸν ὁρίζειν τὸ πρέπον ἑκάστῳ ἁμαρτήματι ἐπιτί- 


ται τὸν ἐπὶ τῶν πλειόνων ἔλεγχον αἱσχυνόμενος, καὶ 
οἱ λοιποὶ ἀσφαλέστεροι πρὸς τὸ μὴ περιπίπτειν τοις 
ὁμοίοις, x«i ἢ χαταλληλος θεραπεία παρὰ τοῦ ἐμπει- 
ροτέρου μᾶλλον προσαχθῆναι δυνήσεται. Oportet quo- 
que, ut si qua in re fratres deliquerint, ab artium 
magistris arguantur coram praeposito, ut ipse pz- 
nam cuiquo delicto convenientem constituat. Hoc 
enim modo ul is qui deliquit, ad obediendum pa- 
ratior efficilur, quem silicet pudeat ejus quz co- 
ram pluribus fit reprehensionis : ita reliqui cau- 
tiores reddentur, ne et. ipsi incidant in. similia, 
alque medela aptior a peritiore adhiberi poterit. 
In Vossii codice deest quidem hoe loco hoc inter- 
rogatio; sed inter AHegulas breviores reperitur. 
Deest et in Reg. primo. 
(11) Unus ms. τὰ ἁμαρτήματα, 


1043 


ctum sit, ea oportet ad communis discipliacee mo- 
deratorem referre, et coram eo redarguere, ut 
ipse et mensuram et modum quibus pecoata sa- 
nentur, excogitet. Si enim objurgatio est animes 
curatio, non est cujuslibet objurgare, sicut neo 
mederi,nisi si praefectus ipse, multo adhibito exa- 
mine, id cuipiam permiserit. 


397 INTERROGATIO LIV. 

Quod ii qui prasficiuntur fratrum conventibus, de 
negotiis suis inter se colloqui debent. 
RESPONSIO. 

Opere pretium est autem, fratrum praefectos 
nonnunquam statis quibusdam temporibus et lo- 


5. BASILI] MAGNI 
aut quidpiam aliud ejusmodi, quod piis interdi- A μέα (13) x15. τὰ ἔογα, à ἀογολογέα, à beode;, 


cis in unum convenire : in quibus res preter ἢ 


rationem occurrentes,moresque tractatu difficiles, 
et quomodo singula gesserint, sibi invicem expo- 
nant, ut si quis in aliquo de:/iquerit aliquando, id 
certissime detegatur multorum judicio, contra- 
que, si quid reete factum sit, id plurium testiuno- 
nio confirmetur. 

INTERROGATIO LV. 


An medicinae usus pietatis instituto conveniat . 


RESPONSIO. 

1. Quemadmodum singule artes subsidii loco 
ob nature debilitatem nobis ἃ Deo concesse sunt, 
velut agricultura,quod ea qua sua sponte e terra 
gignuntur, non essent satis ad necessitates suble- 
vandas, textoria vero, quod necessarius essel in- 
dumentorum usus tum ad decorum.tum ad arcen- 
das aeris injurias, pariterque ars domorum ezx- 
struendarum : ita et ars medica dala est. Cum 
enim corpus nostrum, utpote morbis obnoxium, 
variis incommodis,tum extrinsecus advenientibus, 
tum intrinsecus ab alimentis proficiscentibus sub- 
jaceat,et modo redundantia, modo defectu afflicte- 
tur, ars medica pro exemplo medele ejus, quie 
aniino curando adhibenda sit, nobis a totius vite 
nosire& moderatore Deo euncessa est, cujus duotu 
quod superfluum est rescinderetur. et quod deest, 
adjiceretur, Ut enim si essemus in paradiso volu- 
ptatis, nihil industria et labore indigeremus ; 
ita quoque, si a morbis essemus immunes,uti ante 
lapsum, eum primum res create sunt,fuerat con, 
cessum, nullo medicine subsidio nobis ad levamen 
opus esset, Sed quemadmodum posteaquam  ex- 
pulsi sumus in huno locum, et audivimus illud : 
In sudore vultus sui vesceris pane tuo*, tuno facta 


* Gen. ut, 19. 


(12) Codex Colb. 
θὑνμία. Mox idem iun 
M63) Ex. Coll 

olberlino verbum δεῖ | . Ibi- 
dei | ἴδω e Moe » additum est. Ibi 
9 ipsa quem moz dixi liber ᾿Αχόλονυθον di 
vers wel φννέδρια. Mox idem ms. γίνεσθαι κἀκεῖσε τὰ 


& λόγον. 
"*tis) fe 


R. primus Ei τοῖς ἱατριχοῖς κεχρᾶσθαι xarà 


ἀπείθεια καὶ ἀντιλογία xol βᾶ- 
8. τῶν ἀπηγορέυ Δένων τοῖς (UOI. 


σ 


1045 
ὃ 


ἄλλο τὶ τῶν τοιούτων ἀπειρηιεένων τοῖς εὐσεόδέσιν, 
ἐπὶ τὸν i9500» τῆς χοινᾷς εὐταξίας ἄγοντας δεῖ 
ἐλέγχει». ὥστε παρ᾽ αὐτοῦ x«i τὸ μέτρον καὶ τὸν 
τρόπον τὸς ἰάσεως τῶν ἀμαρτχμέάτων ἐπενοεῖσθαε. 
Εἰ γὰρ ἰατρεία ψυχὲς ἐστιν 2 ἐκιτίλμῃσις, οὐ παντός 
ἐστιν ἐπιτιμᾷν, ὡς οὐδὲ τὸ ἰατρεύειν, πλὺὸν ἐὰν μή 
τῶι οὐτὸς ὁ προιστὼς ἐπιτρέψῃ μετὰ δοχεμασία; 
πλείονος. 
ΕΡΩΤΗΣΙΣ NA. 
Βεοὶ τοῦ dei» (13) τοὺς προυστῶτας tZ; ἀδελφότετος 
ἀλλάλοις τὰ χαθ᾽ ἑαυτοὺς ἀνατέθεσθαι. 
ΔΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

᾿Αγαδὰν δὲ ποτε καὶ συνέδριον (14) xatd τινας 
ὡρισμένους χαιοοὺς χαὶ τόπους τῶν ἐπιτεταγμένων 
ταῖς ἀδελφοτεσι γένεσθαι - καθ᾿ οὗὺς τά τε παρὰ λόγον 
ἀπαντήσαντα πράγματα, χαὶ τῶν ἡθῶν τὰ δυσμεταχ εἰ- 
βιατα, καὶ ὅπως διέθχχαν ἔχαστον, ἀναθύσονται ἀλ- 
λζλοις, ὦστε χαὶ τὸ ἐσφαλμένω: ποτὲ γενόμενόν τινὶ 
τῷ χρίσει τῶν πολλὼν αξιοπίστως ἀποχκαλυφῦξναι, 
καὶ τὸ χατοοθωθὲν τῇ δαρτυρίᾳ τῶν πλειόνων βεύαιω- 
θξναι. 

EPOQTHZIE NE. 
Ei tei, ix τῆς ἱατοικῆς χεχρῦσθαι κατὰ σχοπάν ict, 
τὸς εὐσεδείας (13). 
AIIOK PIXIZ., 

4. Ὥσκερ ἑκάστῃ τῶν τεχνῶν βοῴθεια ἡμῖν πρὸς rà 
τῆς φύσιως ἀσθειὲς ὑπὸ τοῦ Θεοῦ κεχάρισται, οἷον 
γεωογία υἷε, ἐπειδὴ οὐκ ἐξαρχεῖ τὰ αὐτομάτως ἐκ 
τῆς y; φυόμενα πρὸς τὴν τῶν χρειῶν παραμυθέαν - 
ὑφαντιχὶ di, ἐπειδὴ ἀναγεαία à τῶν σχεπασμάτων 
χρεία πρὸς τε τὸ εὔσχημον καὶ τὰς ἀπὸ τοῦ ἀέρος 
D^a5a;, x«i οἰχοδομεχὰ ὁμοίως (16) - οὕτω x«i ἴἰα- 
cour. Ἐπειδὰὲ τὸ ἐμπαθὲς ἡμῶν σῶμα ποικίλαις 
βλαάδαι:, ταῖς τε ἔξωθεν προαπκικτούσαις χαὶ ταῖς 
ἔνδοθεν ἀπὸ τροφῶν φυνισταμέναις, ὑπάκειται, χαὶ 
πλεονασωοῖς xci ἐλλείψεφε χαταπανεῖταῖ, Ὁ ἱατριχὴ 
τέχνη τἰς τύπον τὸς χατὰ yvyi» θεραπείας riv 
ἀπόθεσιν τοῦ περισσοῦ, καὶ τὴν τοῦ λεέποντος πρόσ- 
Gsct» ὑποτιθεμένῃη ὑπὸ τοῦ πᾶσαν ὑμῖν τὸν (edv 
οἰχονομοῦντος Θεοῦ συγχεχώρωται, Ὥσπερ γὰρ, εἰ 
ἔμεν ἐν τῷ παραδείσω τὰς τρυφᾷς, οὐδὲν ἂν ἐκι- 
νοίας x«i μόχθον γεωργιχοῦ ἐπεδεῤθημεν" eute καὶ 


D εἰ ἐν ἀπαθείᾳ ἦμεν χατὰ τὸ x96 τοῦ παρακτώματοί 


ἐν τῇ δχμιουργίᾳ χώρισμα, οὐδέενος Xv τῶν ἐξ ἰατρι- 
χῆς ποὸς παοαμυθίαν (17) ἐκρήξζομεν. ᾿Αλλ᾽ ὥσπερ 
μετὰ τὸ ἐξοοισθῆναι εἰς τὸν τόπον τοῦτον, καὶ ἀχοὺ- 
σαι τὸ, Ἔν ἰδρῶτι τοῦ προσώπου σου φαγῇ τὸν 
ἄρτον σου, τότε τῷ μαχρᾷ πείρᾳ χαὶ τῇ περὶ τὰν 
γὰν ταλαιπωρίᾳ τῆς γεωργίας τὴν τέχνην συνεστη- 


tóv,elc. Pro εὐσεβείας Colbertinus habet θεοσεδείας. 
, (18) Reg. primus τὰς ἀπὸ τῶν ἀέρων βλάβας, xai 

οἰχοδομικὴ δὲ ὁμοίως 

Vocula τε editis 


in loco Rursus hoc ipso 


ταῖς ἔσωθεν. 


Voss. (ope e δόμεν. Velerea (res libri preler 


1047 


S. BASILII MAGNI 


(0&8 


medicamenta sumere non recusamus, corporis s&- À xoà» φαραάχων μεταλήψεως ὑπὶρ τῆς τοῦ σώματος 


nandi causa : ita etiam hic, sermonem objurgato- 
rium quantumvis secantem, et amarulenta repre- 
hensionum remedia pro anime medela opera pre- 
tium esl perferre : quod quidein iis qui emendati 
nou fuerant exprobrat propheticus sermo, his ver- 
bis : Nunquid resina non est in Galaad? aut medi- 
cus non est ibi? Quare non ascendit sanatio filia 
populi mei** ? Atque hoc etiam, quod in morbis 
inveteratis, per longum tempus, perque auxilia si- 
mul dolorem creantia et varia, exspectatur sarni- 
tas, indicio est,anime quoque peccala per sedulas 
preces,et 399 diuturnam poanitentiam,ac discipli- 
nam severiorem, quam ratio ad sanationem nobis 


sufficientem esse monuerit, a nobis corrigi debere. 


Non igitur, quoniam aliqui arte medica non probe 
utuntur, ejusnobis utilitas omnis fugienda est. Ne- 
queenim,quoniam intemperantes quidam volupta- 
tum seclatores eoquinaria, aut pistoria, aut texto- 
ria ad delicias excogitandas abutantur,cum limites 
rerum necessariaruin excedant, continuo omnes 
simul artes rejici a nobis debent : contra potius, 
quod ab illis corruptum fuit, id ex recto ipsarum 
usu coarguendum est. Sic etiam et ia medicina, 
par non est acceptum a Deo munus criminari ob 
malum usum. Nam et in medicorum manibus sa- 
nitatis sue spem collocare, belluinum est; quod 
tamen usu venire nonnullis miseris videmus, qui 
eliam non verentur eos appellare servatores : et 
commoda ex ea nascentia omnino aversari, animi 
est obstinati. Sed sicut Ezechias ficorum massam 
non putabat primam esse sanitatis suc causam δ᾽, 
neque ei acceptam referebat corporis sui curatio- 


nem, sed ad Dei gloriam gratiarum etiam actio- C 


nem adjecit ob conditas ficus : sic nos quoque, si 
a Deobene prudenterque vitam nostram moderante 
plagas accipimus, primum quidem ab ipso peti- 
mus, ut indicet nobis causam, cur ita plectamur : 
deinde, ut liberemur ab his molestiis, deturque 
nobis patientia, adeo ut una cum tentatione pree- 
stet ctiam eventum, quo possimus sufferre 19, 

&. Collatum autem nobis sanitatis beneficium, 
sive per vinum oleo admistum '!, ut in eo qui in- 
cidit in latrones, sive per ficus, ut in Ezechia 12, 
eum gratiarum actione recipimus. Nec quidquam 
ditferre arbitremur, sive modo invisibili Deus nos 
curet,sivecorporeum quiddam adhibeat: que cor- 
poralia sepenumero efficacius non conducunt ad 
munus Domini intelligendum. Atque etiam sepe 
casligationis causa in morbos collapsi, ad asperam 
gravemque curationem perferendam pon: loco 


* Jerem. vin, 32. ** [V Reg. xx, 7. 


(22) In Vossii veterilibro pro ἐπονειδίξων legitur 
ἐνονειδ C50. 

(23) Editiones veteres et Reg. secundus καὶ ἀγῶ- 
γος ἐπιπόνον ὧν, male. Veteres tres libri preeter 
VOSS. x«i ἀγωγῆς ἐπιπόνον ἦν, recte. Statim antiqui 
duo libri cum Voss, ὑποδάλῃ. Editi ὑποδάλλῴ. 


0 [ Cor. r, 13. 


θεοαπείας ἀνεχόμεθα " οὕτω χαὶ ἐνταῦθα τὰ τμητιχὰ 
τοῦ ἐλεγχτιχοῦ λόγον, καὶ τὰ πιχρὰ τῶν ἐπιτιμήσεων 
φάώρμαχα ὑπὲρ τῆς χατὰ ψυχὴν θεραπείας χαταδέχεσ- 
θαι χρή. “Ὅπερ τοῖς μὴ παιδευθεῖσιν ὁ ποοφοτικὸς 
λόγος ἐπονειδίζων (29) φησί" Μὴ ῥητίνη οὐχ ἔστιν ἐν 
Γαλαάδ; ἣ ἱατρὸς οὐχ ἔστιν ἐχεῖ; Διὰ τί οὐχ ἀνέδῃ 
ἴασις θυγατρὸς λαοῦ μου; Καὶ τὸ ἐπὶ τῶν χρονίων δέ 
παθῶν διὰ μαχρὴν χοόνου x«i διὰ βοκθχμάτων 
ἀλγεινῶν τε ὁμον χαὶ ποιχῶων τὴν ἴασιν ἀναμένειν, 
ἔνδειγμά ἐστι τὸν xai τὰ τῆς ψυχῷς ἁμαρτήματα διὰ 
φιλοπόνου δεήσεως χαὶ πολυχρονίου μετανοίας χαὲ 
ἀγωγᾶς ἐπιπόνου, ἣν (23) ἂν ὁ λόγος ἡμῖν αὐτάρχη πρὸς 
ἴασιν ὑποθάλῃ, ὀφείλειν ἡμᾶς ἐπανορθονσθαι. Οὐ τοίνυν, 
ἐπειδή τινες οὐ χαλῶς χρῶνται τῇ τέχνῃ τῷ ἰατρικξ, 
φευχτέον ἡμῖν πᾶσαν τὴν ἀπ᾿ αὐτῆς ὠφέλειαν, Οὐδὲ 
γὰρ, ἐπειδὴ μαγειριχῇ ποὸς τρυφῆς ἐπίνοιαν οἱ περὶ 
τὰς ὁ δονὰς ἀχόλαστοι χέχοηνται, ἢ τῷ ἀρτοποιία, ὃ 
τὸ ὑφαντιχη, ὑπερύαίνοντες τὸν ὅρον τῶν ἀναγχαΐων, 
ὅδ᾽ ὑμᾶς πάσας ὁμοῦ χοὴ παραιτεῖσθαι τὰς τέχνας " 
τὸ ἐναυτίον μὲν οὖν, ἐκ τῆς ὀοθὴς αὐτῶν χρῴσεως τὸ 
ὑπ᾽ ἐχεινων παραφθειρόμενον διελέγχειν. Οὕτω δὲ καὶ 
ἐπὶ τῆς ἰατριχῦς τὸν παρὰ του Θεὸν χάριν Tovro 
διαδάλλειν χρήσει οὐχ εὔλογον. Τό τε γὰρ ἕν ταῖς 
χερσὶ τῶν ἰατρῶν τὴν ἐλπίδα ἔχειν τῆς ἑαυτῶν ὑγείας 
χτηνῶδες ᾿ ὅπερ πάσχοντάς τινας τῶν ἀθλίων ὁὀοῶμεν, 
οὗ xai σωτῷρας αὐτοὺς ὀνομάζειν οὐ παραιτουνται" 
τό T£ πάντη τὰς ἀπ᾽ αὐτῆς (24) ὠφελείας ἀπογεύγειν 
φιλόνειχον. ᾿Αλλ ὥσπερ ὁ Ἑζεχίας τὴν παλάθην τῶν 
σύχων οὐχὶ πρῶτον αἴτιον ὑγείας ἡγεῖτο, οὐδὲ τού- 
τῷ (23) τὸν αἰτίαν τῆς ἰάσεως Tov σώματος ἐλογέξετο, 
προσιτίθει δὲ τῇ dog τοῦ Θεοῦ χαὶ τὴν ἐπὶ τῇ χτίσει 
τῶν σύχων εὐχαοιστίαν - οὕτω x«i ἡμεῖς, παρὰ τοῦ 
ἀγαθῶς x«i φρονίμως οἱκονομοῦντος τὴν ζωὴν Ἡμῶν 
Θεοῦ δεχόμενοι τὰς πληγὰς, παρ᾽ αὐτοῦ πρῶτον μὲν 
αἰτοῦμεν τὴν γνῶσιν τοῦ λόγου x«Ü' ὃν ἐπάγει τὰς 
μάστιγας, ἔπειτα δὲ τὸν τε ἀπαλλαγὴν τῶν ὀδυνη- 
ρῶν χαὶ τὴν ὑπομονὴν, πρὸς τὸ σὺν τῷ πειρασμῷ 
παρασχεῖν x«i τὴν ἔχδασιν, τον δύνασθαι ἡμᾶς (26) 
ὑπενεηγχεῖν. 


4. Δοθεῖσαν δὲ Quiv τῆς ἰάσεως τὴν χάριν, ὃ διά 
τοῦ οἰνελαίον, ὡς ἐπὶ τοῦ ἐμπεσόντος εἰς τοὺς λῃστὰς, 
ἡ διὰ τῶν σύχων, ὡς ἐπὶ τοῦ ᾿Εζεχίον, εὐχαρίστως 
ὑποδεχόμεθα (27). Καὶ οὐδὲν διοισόμεθα, εἴτε ἐχ τοῦ 
ἀφανοῦς γένοίτο ἡμῖν ἡ ἐπιμέλεια τοῦ Θεοῦ, εἴτε καὶ 
did τινος τῶν σωματιχῶν᾽ ἃ πολλάκις ἐνεργέστερον 
ἡμᾶς ἄγει εἰς σνναίσθησιν τῆς παρὰ τοῦ Κυρίου χά- 
ριτος. Πολλάκις δὲ xal πρὸς παιδείαν περιπεσόντες 
ταῖς νόσοις, μέρος τῆς παιδεύσεως χαὶ τὸν διὰ τῶν 
ἐπιπόνων θεραπείαν ὑποστῆναι κατεδιχάσθημεν. Οὔτε 


^! Luc, x, 34. ?* IV Reg. xx, 7. 


(24) Editi τὰς ἐπ᾿ αὐτῆς. AL duo mss. τὰς ἀπ᾽ αὐτῆς. 
(25) Reg. primus τοῦτο. Ibidem Colb. ἰάσεως τοῦ 
τραύματος, neque huic curationem sui vulneris re- 
erebat acceptam. 
(26) Reg. primus δύνασθαι ὑμᾶς. 
(37) Idem mss. εὐχαρίστως ὑποδεχώμεθα, 


1049 


οὖν τομὰς, οὔτε καύσεις, οὔτε διὰ (28) τῶν δριμέων ἃ 


καὶ ἐπιπόνων φαρμάχων ἀλγήματα, οὔτε Gurus, 
οὔτε θιαίτης ἀχριδῆ μέτρα, οὔτε ἀποχὴν τῶν φθει- 
ρόντων παραιτεῖσθαι ἡμᾶς ὃ ὀρθὸς λόγος ὑπαγορεύει’ 
σωξομένου πάλιν λέγω) τοῦ σχοποῦ τῆς χατὰ ψυχὴν 
ὡφελίεας, ὦ, ἐν ὑποδείγματος λόγω τὴν ἑαυτῆς ἐπι- 
μέλειαν παιδευνομένης. Κίνδυνος δὲ οὐχ ὁ τυχὼν si; 
μετεηρισμὸν τὴν διάνοιαν ἐχπεσεῖν, ὡς παντὸς πά- 
θους τῶν ἐξ ἰατρικῆς βοηθημάτων προσδεομένον, 
Οὐ γὰρ πάντα φύσεως εἶσιν ἀῤῥωστήματα, οὐδὲ ἔχ 
πιημμελοῦς διαίτης ἡμῖν, ἦ τινων ἄλλων σωματιχῶν 
ἀρχῶν προσγινόμενα, πρὸς ἀπερ ἐνίοτε δρῶμεν τὴν 
ἰατρικὴν χρησιμεύουσαν. Πολλόχις γὰρ χαὶ μάστιγες 
ἁμαοτημάτων εἰσὶ τὰ ἀδῥωστήματα, εἰς ἐπιστροφὴν 
προσαγόμενα. Ὃν γὰρ, φησὶν, ἀγαπᾷ Κύριος, 
παιδεύει" καὶ, Διὰ τοῦτο ἔν ὑμῖν πολλοὶ ἀσθενεῖς B 
x«i ἀἄῤῥωστοι, χαὶ χοιμῶνται ἱκανοί. Εἰ γὰρ ἑαν- 
τοὺς διεχρίνομεν (29), οὐχ ἂν ἐχρινόμεῆα, Κρινό- 
pivot δὲ ὑπὸ Κυρίον, παιδευόμεῆα, ἵνα μὴ σὺν 
τῷ χόσμῳ κχαταχριθῶμεν. Τοὺς οὖν τοιούτους LTV- 
χάξοντας, καὶ ἀφεμένονς τῶν ἰατριχῶν ἐπιτηδευμώ- 
των, ὑπομένειν χρὴ τὰ ἐπαγόμενα, ὅταν γνωρίσωμεν 
ἑαυτῶν τὰ πλημμελήματα, κατὰ τὸν εἰπόντα, 'Op- 
γὴν Κυρίον ὑποίσω, ὅτι Ὥμσοτον αὐτῶ" χαὶ τὴν 
διόρθωσιν ἐπιδείχνυσθαι, διὰ τοῦ ποιεῖν (30) χαρπούς 
ἀξίους τῆς μετανοίας, χαὶ μεμνῆσῆαι τοῦ Κυριον 
εἰπόντος"  "Ids, ὑγιὴς γέγονας' μηχέτε ἁμάρτανε, 
ἵνα μὴ χεῖρόν τί σοι γένηται. Γίνεται (30) di ποτε 
χαὶ χατὰ ἱξαίτησιν τοῦ πονηροῦ, ὥσπερ ἀγωνιστὴν 
μέγαν͵ συγχαθιέντος αὐτῷ tig τὸν ἀγῶνα τοῦ, φι- 
λανθρώπον Δεσπότον, καὶ τὴν μεγαλαυχίαν αὐτοῦ διὰ (. 
τῆς εἰς ἄχρον ὑπομονῆς τῶν δούλων ἑαυτοῦ χαθαι- 
ροῦντος' ὅπερ ἐπὶ τοῦ Ἰὼβ γενόμενον μεμαθήχα- 
μεν, Ἢ xai εἰς ὑπόδειγμα τοῖς ἀφερεπόνοις παρ- 
εγονται ὑπὸ τοῦ Θεοῦ οἱ δυνάμενοι μέχρι θανάτου 
ἐγχαρτερῆσαι τοῖς ἀλγεινοῖς ὡς ὃ Λάξαρος, ὃς, 
τοιούτοις ἕλκεσι συνεχόμενος, οὐδαμοῦ γέγραπται 
οὔτε αἰτήσας τι τὸν πλούσιον (3^), οὔτε δυσαρεστηθεὶς 
τοῖς παροῦσι' διὸ χαὶ ἔτυχε τῆς ἐν τῷ χόλπῳ τοῦ 
᾿Αδραὰμ ἀναπαύσεως, ὡς ἀπολαδὼν τὰ χαχὰ ἐν τῇ 
ζωῇ αὐτοῦ. Εὔρομεν δὲ xai ἄλλην αἰτίαν ἀῤῥωστη- 
u&tw» τοῖς ἁγίοις συμδαίΐίνονσαν, ὡς ἐπὶ τοῦ 'Amo- 
στόλον, ἵνα γὰρ μὴ δόξῃ ὑπερδαίνειν τὸν ὅρον τῆς 
ἀνθρωπίνης φύσεως, xal μή τις αὐτὸν λογίσηται (33) ἐν 
τῇ φυσιχῇ χατασχενῇ ἔχειν τι περισσὸν (ὅπερ ἔπαθον 
οἱ Αὐυχάονες, στέμματα καὶ ταύρους πρηπαάγηντετ), D 
εἰς παράστασιν τῆς ἀνθρωπίνης φύσιως, τῇ ἀῤῥω- 
στίᾳ συνῆν διαρχῶς, 


REGULA FUSIUS. ΤΒΑΘΤΑΤΑ͂Ι. 


1050 


condemnati sumus. [taque neque secliones, neque 
usliones, neque acrium molestorumque remedio- 
rum acerbitatem, neque ijnedias, neque exactam 
diste et vielus ralionem, neque rerum exitialium 
abslinentiam a nobis repudiandas esse recta ratio 
suadet, salvo tamen (rursus dico) proposito ani- 
mi utilitatis, quippe cui hoc exemplum proposi- 
tum sit, ut illud in sui ipsius curatione imitari di- 
5081, Periculum aulem est non mediocre, ne mens 
in errorem incidat, quasi omnis morbus subsidiis 
medicinz indigeret. Non enim naturte tribuenda 
sunt griludines omnes, neque ex vilioso victu, 
aut aliis quibusdam corporalibus principiis nobis 
accedunt ; quibus quidem curandis utilem esse me- 
dicinam nonnunquam videmus. Sepe enim morbi 
sunt peccatorum mulctie, ad convertendos nos ir- 
rogalie. Quem enim, inquit, diligit Dominus, casti- 
gal*. Item ; /deo inter vos multi infirmi,et imbecil- 
les,et dormiunt multi, Si enim nosmetipsos dijudi- 
caremus, nonutique judicaremur. Dum judic amur 
autem,a Domino corripimur,ut non cum hoc mundo 
damnemur^*. 400 Quamobrem qui sunt hujus- 
modi, ubi nostra ipsorum delicta eognoverimus, 
usu medicinie pratermisso, pcenas sibiillatas de- 
bent silentio perferre, juxla eum, qui dixil, /ram 
Domini portaba, quoniam peccavi ei* et ita emen- 
dare se, ut dignos penitentie fructus edant : ilem 
meminisse Domini, qui dixit: Ecce sanus factus 
es ; jamnoli peccare, ne deterius tibi aliquid contin- 
gat ^. Accidunt autem etiam aliquando zegritudi- 
nes, postulante diabolo, cum scilicet benignus Do- 
minus aliquem velut pugilem magnum cum ipso in 
certamen commitlit, et jactantiam ipsius summa 
servorum suorum tolerantia deprimit : quod in Job 
factum fuisse didicimus "", Aut eliam iis qui ma- 
lorum intolerantes sunt, in exemplum a Deo pro- 
ponuntur quidam, qui adversa ad mortem usque 
perseveranter tolerare potuerunt, velut Lazarus, 


qui cum totet talibus ulceribus alTlictaretur?*, nus- 


quam tamen scribitur quidquam ab illo divite aut 
petivisse, auf morosum se pireestitisse et molestum 
ob priesentem rerum statum,Qua propter assecutus 
est requiem in sinu Abrahe, tanquam qui rece- 
pisset mala in vila sua 1", Quanquam et aliorum 
morborum causam in sanctis contingere reperi- 
mus, velut in Apostolo. Etenim, ne nature lermi«- 
num videretur excedere, neve quispiam arbitrare- 
tur cum naturaliter aliquid solito majus et excel- 


lentius habere (quod. visum est Lycaonibus, qui ei coronas obtulere et tauros *), idcirco ad declaran- 
dam naturam humanam jugiler cum cgretudine confiietabatur. 


— 5 Prov. ui, 18, Ὁ [ Cor. xr, 20, 32. 
T ibid. 92,95. "Ὁ Act. xiv, 12. 


(253) Editi οὐ τὰ διά, At mss. duo οὔτε δεώ, Ali- 
quanto postin Vossii veteri libro corrupte legi- 
tur οὔτε ἀποδοχὴν τῶν φῦ, 

29) Unus mss. ἑαυτοὺς ἐχρένομεν, 

30) Veteres duo libri διὰ τὸ ποιεῖν, 

J1) Sic mss. duo preter Combefisium. Editi 
76ta60»i, Mox Reg. primus el Voss, ὥσπερ γάρ, 





75 Mich. vir, 9. 16 Joan. v, 1&4. ΤΊ Job m, 6. ?* Luc. xvi, 20, 


(32) Editi et unus ms, τε τὸν πλησίον, ἃ prorimo, 
corrupte Alius ms, πλούσιον, emendale. Codex 
VoOsS. τοιοῦτον τὸν πλούσιον, : 

(33) Reg. pritnus λογίσαιτο, Vossii vetus liber £o- 
"ἰπατο. Stalim tres mss. praeter Voss, ὅπερ ἔπαθον oi 
Aux, Keg. tertius et edili ὥσπερ οἱ, Nec ita multo 
post Colb. στέμματα xal Tp&yovs, coronas et hircos. 


τ 51 


poss* εἴτ εσν 5 hemoamrhas cec sGü ms rie em 
ἐπ᾿ τ το ee37002a PRISsmE 8:2 52.1- ἢ Cr τὰ CX 
prava luca «Jagnpscs zecrwere τ πρδνοαΣ I ocow- 
poc cal$omeS Cr qn9lam Crpe et oniomrciac. 
delest Puer etr ce πὸ ἜΤ à nciTS 
eX meRLva τεῦ abere τοῦ seXgverR. 3€-— 


€ RBASIB Βα 
5. Qd sperm emecmmmesat ^ medina acere ἃ 


1032 

J. Y: ri» Ηρ —meu—n. russe τῆ: mcicd; γένοιτο 
seria : zx στ, γ' τάν rd. πετομειϊοπένεις 
amu . ΤΣ τὰ r1» ER τανητᾶς ἔεετ ας: τί» lle 
f—- mx:;—ur  ri»-am rer a τύτω τινὶ χαὶ 
IMCPWEERLIDR PIJIOER τῷ τὸ Twk3-i; πξαξεικ -οὺς 
τῷ. τὰς ὐγχᾷ: r—umuuD. xxbz τνιτεον εἴτ πὶ 
W ex ἀξτεχὶ ce Ξιαιτεστ  xx-R τὸν ἰατοιχὸν 


^» Ἐπεὶ X30) ἔστ ταῦλσιας X ἔχαυγὰ τῷορ χος- 
ΘΕ: δ seTv&te. A&qme 3.52 emm cOCper?s ab Ὑτῖρ. στα i szlzxxi -—ào πησαυυξικυτν αὶ αὐτὶ σὲ 
mw:nieadLeocamhahennimese ^ceaeritaEe stcD9- ἱ il o€xrxil XTi intimum. τοῦς CDD πεταθολς 
les o ποῦ τὸ me ὥριο σι τε Seaccma στα Trna/km loxrÜe τιῶς τὸ i3 £Er€ejyesin ta. 
exrercats aij τὸν OsCPS τοῖν A δ δῆ "ἜΞΕΣ: Def τῆς ἀγῖς ὧς £n Toueuuisil ix τῶν ἀπαυτχαπτων 
p*2rencamreverfaomoosst Ὦτον σεν ἄσσυσα. — 0:4. 0 icmno crubae Gíemxoxgcm κε EI πετανοία: 
da per:z-csa-siea estaerpoe ΞῈ ἐξ cnm sDeseolfh]e- —a0newo. O17: €» sa» τοτὲ τ» :τέχυχν, 
ta2ia Sed quemaimoi-awtam o qidenria gexu- g elo 67 σἱτὲ ταῦτας τὰς ὥπιξε: ἔχει ἀκόλουθον. 
tra. sed ta-»»nm a Deo petu zs f^neóms, ef poeumad- δι. »zoxrpiiizDPa s» τί 960-1. szi7s2ms5e δὲ 
moQ!cm eomm tamws guberzacr m mrirbertiaiiei πτασὰ το Ow τοὺς axrcxu rs τῷ xÁazm-x 215» τὸ 
D-cm vero -o«amcs mt ex peimro ἐτὸ τας ce. ἫΝ rrégiícm ατ-- πόσα» τῷΖό Oso δὲ τιοτεχεπεϑα 


ἱπτρε: Ea raxqpae. SScw"R ramo τ  ποριδιοαβ ἔς τῷ τισσπος &r»De Qr σἵτω σαὶ στον εἰσ 
aJvocemcs i^ δ 6Ἐ2 Im Dee pomemia es? spe mom — zv ἴτε 'πγνς ετυγχυσοῖ (3$. τὸς: 715; Θεοῖν ü- 


exz&i-nu-s. ἃ χρίαν amfesm mé bere ac ad ἐν — 7D osx ewm Yax Jt ors ri4; ὄγεξατειαν 
nB2ertam qoo;ne Bom parum comíerre V2deo emtER — € i-re τοντειδδν ἔ τέχνη sem. Oo j€s, ὅτι 
et vapcates 15 psa rescimdk, et saet2tesam dagsm- — rx ci». arwrir-m (3e. τι xírcaixo δεκξαζλλει, 
znarleivietos varieties müm.acq : δα. ταδὶ T€«xas Jux-il χα, rix) ἀξτυπότων 
discondrmeo.ssolectamveleti»comar Mama de- — ttl». ὡς grlases€-e. &rwclfarXT-ro rs: τὸ  $23- 
gil:etim summa rxbgemtamabeajemappeliari τι». 7i» bjwuss κετένα τῆς sem. écexsosi, ὥστε 
sa-itatis PRa'cerm t aui ex hac etam pase e$ — zx: στὰ -wuc» wix Pyrtstel Exi» X καρ αὐτῆς 


ecasibum £1 mobes mutie mom su Seve intet τυχξεχκξ δέτε €x yreesbe rect τοῖ: τῆς ἱκτοιχξς 
αἴσιον a:quande mele precepbs sve ea Te- — 73547. €2x-z0» cQ. εἷξε κυβαιτυύπεθα, χαταὰ τινα 
podiamus ob abquam cansam ear. q3as amie ^ τῶ» —dfujuniun hys, ὃ Cxeré; τὸς 726; 


mernoravimos, hoc spectandum est. ut Deo ria- (ur alarusem. νωϊένδω, ze à opÓnx τὲς 
ceamus. amump utlat etcom- — Jopt cede, ash τὸ κτυύσταγμα τοῦ Àzo3-o- 
Dieatur mandatum Apestoh qui cR: Suv eye — xm czxsese e. wuéwces Ez €» ἐτθέετε. εἴτε 
macxducsfi, sme bébetis sire quoad ^neWhis smmwüS τύσετε. υἷε τι mex cix εἷς dele» Θεοῦ 
im glorigm Dei facite**. ZEIT. 

** I Cor. x, 31. 


3à Editi πυξεννετε δὲ το. Amtüqué tres hbri x»- — ier Vess. τὲς x»; Gub» Guide; 
ξεευχτε πεν 73. .2 8, In Vossu veteri libro legiiur τουφὰς ἐχεκύετοι. 
33. Beg. zrdus εἰ Voss. τυγχυωεττε. lbalema d; Umus m. ἐπεβίκξ: ix]jG ias: Mox Reg. 
el τῆς τυῖ: κίτὸν nlii: 200 paae: pc- — pocmus τὰ» ατυλαλεχενε» 2:999. 








TOY EN ΔΕΙΟΙ͂Σ ΠΆΤΨΟΣ ΒΝ 


BAXIAEIOY 


ἈΡΥΙΕΠΙΣΚΌΠΟΥ KAIZAPEIAZ KAUTIIASOKIA- 


KEOA4A4IA TON OPON TON ΚΑΤᾺ EITITOMHN. 
SANCTI PATRIS NOSTRI BASILII 


C.ESARE E. CAPPADOCLE ARCHIEPIEPISCOPI 
CAPITA REGULARUM BREVIUS TRACTATARLM. 
401 14n hceat aot expediat cuipiam, οἱ sibi D « Ei ro à συμφέρει -oi ἀκυτὼ ἐπιτρέπτεν, καὶ 
permittat aui facere aut dieere quee boaa petat, zeub X aps ἃ sapí,m nmhà, des» τῆς μαοτυ- 


REGULARUM BREVIORUM CAPITULA. 


β Ποίαν ὁμολογίαν ἀπαιτεῖσθαι δεῖ παρ᾽ ἀλλήλων τοὺς k& 2 Qualem professionem a se mutuo exigere de- 


ἐπὶ τὸ αὐτὸ ζῆν χατὰ Θεὸν βουλομένους. ᾿ : 

y Τὸν ἀμαρτόνοντα πῶς isvripédepun, 4 μὴ n 
govTa πῶς ἔχειν χρή. 

δ' "Ἐάν τις καὶ εἰς τὰ (38) μικρὰ ἁμαρτήματα cré- 
νοχωρῇ τοὺς ἀδελφοὺς, λέγων ὅτι, Ὁγείλετε μετα- 
voti oat, μήποτε xal αὐτὸς ἀσπλαγχνὸς ἐστι, χαὶ τὴν 
ἀγώπην καταλύει. 


€ Πῶς ὀφείλει τὸς posten» ui ἑχάώστῳ imprimi. 


c 'O λόγῳ ὁμολογῶν μετανοεῖν, τὸ δὲ ἁμάρτημα μὴ 
διορθούμενος, ποταπὸς ἐστιν, 
ξ΄ Τί τὸ χρῖμα τῶν ἐχϑιχούντων τοὺς ἀἁμαρτανοντας. 


» Τὸν μετανοοῦντα γνησίως πῶς προσδέχεσθαι χρή. 
ἢ Πρὸς τὸν ἀμετανόητα ἁμαρτάνοντα πῶς διατεθῶμεν, 


€ Ψυχὴ ἀμαρτίκις πολλαῖς ταλαιπωρήσασα μετὰ ποτα» 
ποῦ φόδον χαὶ ποταπῶν pua ὀφείλει ἀναχωρῆσαι 
τῶν ἁμαρτημάτων, 

wc Πῶς κατορθοῖ τις τὸ ὥωὰ πρὸς τὰ ἁμαρτήματα, 

ιβ΄ Πῶς πληροφορηθῇ ἢ ψυχὴ, ὅτι ἀφῆκεν αὐτῇ ὁ Θεὸς 

εἴτα ἁμαρτάματα. 

tj Εἰ χρὴ τὸν μετὰ τὸ βάπτισμα iénpaprá ava ὁ emo t- 
νώσχειν τῆς ἑαυτοῦ σωτυρίας, ἐν πλήθει. καχῶν 
εὑροθέντα * ἢ ἕως (39) ποίον μέτρον ἁμαρτιῶν ἐπελπί- 
ξειν χρὴ τῇ τοῦ Θεοῦ φιλανθρώπίᾳ διὰ τῆς μετανοίας. 


id 'Ex ποίων καρπῶν ὀφείλει δοκιμώξεσθαάι ἢ ἀληθὴς 


μετάνοια. 


u Τὶ ἐστι τὸ, Ποσάχις ἁμάρτῃ εἰς ἐμὲ ὁ ἀδελφὸς μου, | 


καὶ ἀφήσω αὐτῶ, 

tg Διὴ τί ποτὲ μὲν ἢ ψυχὴ καὶ μὴ σπόυθάξουφᾳ, αὐ- 
τομάτως σχεδὸν ἐμπεσόντος πόνον, χατανύσσεται, 
ποτὲ δὲ ἄπονος οὕτως ἐστὶν, ὡς χαὶ βιαξομένη χατα- 
νυγῆναι μὴ δύνασθαι. 

uj EX» τις χατὰ νοῦν μνημονεύσῃ τοῦ φαγεῖν, εἶτα 
καταγνῷ ἑαυτοῦ, εἰ καὶ αὗτος ὡς en ἐγχλη- 
θήσεται, 

ty Εἰ χρὴ ἐν ἀδελφότητι τῷ ἐξαμαρτήσαντί ποτε φρὸν- 
τίδα τινὰ ἐγχειρίξειν μετὰ πολλὴν ἄσκησιν " καὶ εἰ 
χρὴ, ποίαν ταύτην, 


ιθ΄ ᾽Εὰν τις ὑποπτεύηται ἐπὲ ἁμαρτήματι, προφανῶς δὲ 
τοῦτο μὴ ποιῇ, εἰ δεῖ αὐτὸν ἐπιτηρεῖν, ἵνα xai ἔφεν- 
ρεθῇ à ὑποπτεύεται, 


x Ei χρὴ τὸν ἐν ἁμαρτίας ἐξετασθέντα φεύγειν τὴν 
πρὸς τοὺς ἐτεροδόξους χοινωνίαν͵ Q καὶ πρὸς τοὺς 
χαχῶς ξῶντας θιαχρίνεσθαι. 

xx Πόθεν ὁ μετενωρισμὸς καὶ οἱ διαλογισμοί " xal πῶς 
αὐτοὺς διόρθωσόμεθα, 

xB Πόθεν αἱ νυχτεριναὶ φαντασίαι at. ipei: “γίνονται. 


xy Ἕως ποίων ῥημάτων Y, ἀογολογία χρίνεται. 
*! Matth. xvi, 21. 


(38) Editio Paris, ἐὰν τις x«i. r4. Editio Ven. ἐών 
τις χαὶ εἰς τὰ 


bent, qui simul secundum Deum vivere volunt. 

3 Quomodo converteunus peccantem,aut quomodo 
erga eum qui se non converlit, affici debemus. 

& Si quis etiam ob levia. peccata urgeat fratres 
dicens, peenitentian: ab ipsis esse agendam, 
nunquid et ipse imrnumiserioors est, € M! 
dissolvit. 

5 Qua cuique Ὁ" πὰς ἴα ρδοραῖο agenda pani. 
- tentia sit. - 

6 Qui verbis confitelur se paditere, peccatum. " 
non corrigit, cujusmodi est. — 

7 Quodnam sit judieium t eMripremen: niednn 
dunl peceantes. —. 

8 Quem vere pcnitet, - quomodo is sesipissdiuds 
est. 

9 Quomodo erga eum qui. citr& penitentiam poc- 
cal, afficiamur. 

10 Quanto cum tremore,quanlisque oum lacrymis 
recedere debet a peccatis anima, quee misere 
volutata est in mullis peccatis. - 

11 Quomodo oderit quis peccata. — 

1$ Quomodo persuasum esse potest enimo, Deum 
. sibi peccata dimisisse. 

13 An, qui post baptisma peccavit, debeat de sa- 
lute sua desperare,maxime si in multis peccatis 
deprehensus fuerit : vel usque ad quain mensu- 
ram peccatorum speragdum sit in Dei npe 
per pcenitentiam. 

14 Ex quibus fructibus pbai debet vera pai 
tentia. | 

15 Quid significel hoc : Quoties peccavea in me 
frater meus, et dimittam ei*t *.—.— 

16 Cur aliquando anima etiam eitra adapt. com- 
pungitur, dolore fere naturaliter in se incidente ; 

. aliquando vero ita doloris expers est, ul etiam 
quovis conatu adhibito, eompungi non possit. 

17 Si quis comedere in animo habuerit, deinde 
condemnaverit se ipsum, an id sibi tanquam 
anxie sollicito vertendum sit vitio. 

18 An par fuerit, ei qui in fratrum. conventu ali- 
quando deliquit, munus aliquod demandare 
post multam exercitalionem, et si par sit, quale 
tandem illud esse debet. | 

19 Si quis venit in suspicionem peecali, 402 nea 
tamen aperte illud committat ; nunquid debeat 
is observari, ut deprehendatur quod suspectum 
est. 

20 An ille qui in peccatis versatus fuerit, refugere 
debeat hereticorum societatem,aut eliam prave 

. viventium consueludinem declinare, 

?1 Unde mentis aberrauo, et varie cogilaliones, 
et quomodo ipsas corrigamus. TT 

?2 Unde nascuntur inhonesta illa visa noctu on- 
ingentia. | 

23 Per qualia verba otiosus sermo judicatur. 


(39) Illud, ἢ ἕως, et quidquid uifur usque Ν᾿ 
vocem μέτανοίας, deest in Veneln edition ie 


1055 


2$ Quid est convicium. 

33 Quid est obtrectatio. 

26 Qui detrahit fratri, vel audit detrahentem, et 
tolerat, qua dignus est peena. 

2; Si quis detrabat praefecto, quomodo ipsi atten- 
demus. 

38 De eo qui voce audaciore. et verbis petulanti- 
bus respondet. 

29 Quomodo quis possit non irasci. 

30 Quomodo exscindamus vitium concupiscentise 
male. 

31 An ridere prorsus non liceat. 

33 Intempestivus et immodicus sopor unde nasca- 
tur, et quomodo ipsum propulsemus. 

33 Qua ratione deprehendatur quis studio placendi 
hominibus obnoxius esse. 

Jà Quomodo effugiat quis vitium complacendi 
hominibus. 

35 Quo pacto agnoecatur superbus, et quomodo 
curetur. 

36 Nunquid honos quarendus sit. 

3; Quomodo qui piger est ad mandatum conficiea- 
dum, diligentiam studiumque possit recuperaree 

33 Si preecipiatur aliquid fratri, et contradicat, 
postea vero a seipso abeat. 

39 Si quis obediens murmuret. 

40 Si quis fratrer fratri molestiam conficiat, quo- 
modo emendandus sit. 

11 Si nolit se purgare. 

42 Quae ratio tenenda sil, si is qui offendit, purget 
se, is vero qui offensus est, nolit cum eo in gra- 
tiam redire. 

43 Quomodo quis auscealtare debeat expergefa- 
cienti ad precandum. 

4 Si is qui expergefactus fuit 11 precandum fiat 
mestus, aut etiam irascatur, qua muleta dignus 
est. 

45 De eo qui negligit internosse Dei placita, ne 
gravius plectatur, tanquam qui cognorerit, nec 
tamen fecerit. 

ἐδ An qui alium patitur peccare reus sit peccat. 


41 Si erga eos qui peccant, silendum sit. 

48 Quo termino judicetur avaritia. 

49 Quid est perperam agere. 

30 Si quis vestimenüs pretiosioribus depositis, 
aliud vile, sive pallium, sive calceamentum, 
&OQ3 certo quodam modo velit, ut sibà couve- 
niat. num peccet, aut quali morbo labcret. 

51 Quid sonat Raca **. 

33 Qu:s sit inanis glori cupidus, quisve placere 
hominibus studeat. 

33 Quodnam sit :nquinamentum carnis, et quod 
inquinamentum spiritas, et quomodo ab ipsis 
Purgabimus nosmetipsos.Aiut quae est sancti- 
monia, et quomodo eam adipiscamur. 


δὲ Matth. v, ?3. 


S. BASILII MAGNI 


1056 


Α κδ΄ Τί ἐστε λοιδορία. 

χε Τὶ ἐστι καταλαλια. 

xc Ὁ χαταλαλῶν ἀδελφοῦ, ὃ ἀχούων χαταλαλοῦντος, xoi 
ἀνεχόμενος, τίνος ἐστὶν ἄξιος, 

xL 'Eg» dt τοῦ προεστῶτος χαταλαλζσς, πῶς αὐτῷ K00- 
σέξοιιεν. 

xx Πεοὶ ταῦ θορασυτέρα φωνῇ x«i ὀξμασι θρασέσιν 
ἀκοχοινομένου. 

κθ΄ Ποίω τρόπῳ δυνεθᾷ τις εκ ὀργέτεσθαι. 

X Dé; ἐχχόψομεν τὸ παθος τῆς ἐπιθυαιας τῆς χαχζς. 


À& Ei χαϑόλου γελᾷν οὐκ ἔξεστ». 

AS 'O ἄκαιρος καὶ ἄμετοος νυσταγμὸς πόθεν, xs κῶς 
αὐτὸν ἀκοδωπεθα. 

λ, Πῶς ἐλέγχεται 9 ἀνθοωκάρεσχος. 


Β 
λδ΄ Πῶς φὺγς τις τὸ κάθος τῆς ἀνθρωπκαοεσχείας. 
às Πῶς γνωρέξεται ὁ ὑπερέφανος͵ ὃ πῶς θερακεύεταε. 


Àc Ei yet τιμὰν ἐκιξετεῖν. 

lY O ἀχνηρὸς ποὺς τὴν ἐντολὲν ποίω τροκῳ exwdi» 
δυνεθξ ἀναλαξεῖ». 

λς Ἐὰν ἐξιταχθξ ἀδελφὸς, xxi ἀντείκε, ὕστερον δὲ 

M "Eso δὲ νκακούσας τις γογγύσῃ. 

κ᾽ Ἐὰν δὲ ἀδελφὸς ἀδελφὸν λυκέσε, κῶς ὀφείλει διοο- 
θώσασθαι. 


ps Ἔα δὲ ad ἀνέχεται ἀπολογέσασθαι. 
pS Ἐὰν δὲ ἀκολογουμένον τοῦ λυπήσαντος, μὲ θῶς 


C διαλλαγξναι ὁ λωπεθείς. 


p] Πῶς ὁφρεῶει τις προσέχει» τῷ εἰς προσευχὲν ἔξυπ- 
wis evt. T - LC - 

py Ἐὰν δὲ στυγνώσῃ ὁ ἐξνανεσθεὶς εἰς εὐχὲν (M), X 
zai ὀογενθᾷ, cive; ἐστὶν ἄξιος. 


μὲ Πιρὶ τοῦ ἀπιλοῦντος τῆς γνώσεως τῶν τοῦ Θεοῦ 
ϑελεκόύτων, ἕνα μὲ rie πολαεῦξ, ὡς γνοὺς xut ki 

ες Ὁ ἑτέρου ἀπεχόμενος εἰς τὸ ποίξεαι ἀπαρτίαν, τὶ 
ξευχος est τῆς malim. - 

m. Ei δεῖ τοῖς ἀπαοτανουσι» ἐφζανχαν εν. 

ως Ἢ κπλευνεξία πἔχοι τί: χοίνεται. 

οὖ Ti ἔστε τὸ πευκερεύοσθαε. 

p? Ἐν τίς τὰ κὶν κολυτελέετερα τῆς iei ce; ἀκωθξ- 
ται. αὐτὸ δὲ τὸ εὐτῶϊς, εἴτε ἐπώτεον, εἴτε vxo Ku. 
οἰεντὶ Süx Da rgizx αὐτῶ, εἰ ExascYsu, & πῖον 
rzxóe; νυτεὶῖ. 

ναὶ Τί ἐστε Pass. 

»€ Ti; 6 χενόδοξο:, xai τὶς ὁ αυθοωκείοισκος. 

γγ Τὶς is-o ὁ πολυφιὺὸς τῆς ἐαοχὸς "ταὶ τίς ὁ πολυτ- 
w* τοῦ πνεύματος - παὲ κῶς αὐτῶν καδακεύσοιεν τ 
ἃ τὰς ὁ ἀγιασιὸς, καὶ ξῶς αὐτὸν τε aie. 


)) Sic. Reg. tertims. Πγμὰ, sx εὐχέν, aberat ᾳ velgatis. 


1057 


REGULARUM BREVIORUM CAPITULA. 


1058 


»d' Ti ἐστι φιλαυτία, xmi πῶς γνωρίσει ἑαυτὸν ὁ À BÀ Quid est amor sui: item quoinodo qui sui 


- φίλαυτος. 

»; Ποία διαφορὰ πιαρέας xxi θυμοῦ, καὶ ὀργῆς, καὶ 
παροξυσμοῦ, 

v7 Tig ἔστιν ὁ ὑψηλόφρων, x«i τίς ὁ ἀλαξὼν, χαὶ 
τὶς ὁ ὑπερήφανος: τίς δὲ ὁ τετυφωμένος, καὶ ὁ 
πεφυσιωμένος. 

vb 'Εαν τις ἐλάττωμα ἔχη ἀδιόρθωτον, καὶ σννεχὲ- 
στέρον χαταγινωσκύμενος βλάπτηται, εἰ συμφέρει 
μᾶλλον ἐπαφιέναι αὐτῷ. 

vn 'O κατ' ἐπιτήδευσιν ψευσάμενος χρίνεται μόνου, 
ἡ xai ὃ κατὰ ἀγνοιάν τι παρὰ τὸ ἀληθὲς ἀπολύτως (Kl) 
φθεγξάμενος, ; 

v ᾿Ἐὰν ἐνθυμηθῇ τις ποιῆσαι μόνον Tt, χαὶ μὴ ποιήσῃ, 
εἰ χαὶ οὗτος ὡς ψεύστης χρίνεται, 


& Περὶ τὸν προπετῶς ὁρισαμένου πρᾶξαί τι τῶν μὴ 
ἀρεσχκόντων Θεῶ, 

Ex ᾿Εῤν τις μήτε ἐργάξεσθαι δύνηται, μάτε τοὺς 
ψαλμοὺς μαθεῖν βούληται, 

EB Τὶ ἐὰν ποιήσῃ τις, ὡς χρύψας τὸ τάλαντον, κατα- 
Ἀρίνεται. 

Ey Ti ἐὰν ποιήσῃ τις, καταχροίνεται ὡς ἐκεῖνοι οὗ γογ- 
ηὔσαντες χατὰ τῶν ἐσχοίτων. 

£d Ti ἐστι τὸ σχανδαλίσαι, καὶ πῶς αὐτὸ φυλαξό- 
μεθα, 

Er Πῶς τὴν ἀλήθειαν ἐν ἀδιχια τες κατέχει. 

Ec Τί ἐστιν ἔρις, καὶ τί ἐστεν ἐρεθεία, 

ξ΄ Ti ἐστιν ἀκαθαρσία, xai τί ἐστιν ἀσέλγεια, 

En Τί ἴδιον θυμοῦ, χαὶ τί idiov ἀγαναχτήσεως tu- 
λόγου. 

$5 Περὶ τοῦ μότε ἔλαττον ἐσθίοντος τῶν λοιπῶν, 
μήτε σῶμα ἔχοντος χατεῤῥιμμένον͵ καὶ ἀδυναμίαν 
εἰς τὸ ἔργον ἀδυρομένον; 

o Τὸν παραχρώμενον τοῖς ἱματίοις ἢ ὑποδήμασι πῶς 
δεῖ μετέοχεσθαι. 

ox Εἰσί τινες οἱ πρὸ τοῦ πλείονος τὸ ἠδΨύτερον τῶν 
ἐδεσμάτων ἐπιξιητοῦντες, ἄλλοι δὲ τὸ πλεῖον μᾶλλον $ 
το ἡδὺ διὰ τὸν κόρον θέλουσιν" πῶς οὖν ἀμφοτέρους 
πληρογορεῖν χρή. 

o9 Περὶ τοῦ ἐν ἀδελφότητι ἀσέμνως περὶ τὴν μετώ- 
λῆψιν ἀναστρεφομένου, καὶ λαθρότερον ἐσθίοντος. 


ογ΄ Περὶ τοῦ μὴ ἐν ἐπιθυμιᾳ τῆς τοῦ ἀδελφοῦ διορ- 
θώσεως ἐλέγχοντος τὸν ἁμαρτάνοντα, ἀλλ᾽ ἐν πάδει 
τῆς ἐχυτοῦ ἐχλιχήστως. 

οὗ Περὶ τῶν ἐξερχομένων ἐκ τῆς ἀδελφότητο:, xal 
vip βίο ξῆν προαιρουμένων, 

oi Εἰ παντὸς ἀμαρτήματος, εἴτε χατὰ νοῦν, εἴτε χατὰ 
λόγον, εἴτε χατὰ πρᾶξιν, τὸν Σατανᾶν αἴτιον λέγειν 
δεῖ, 

o7 Ei χρὴ οἰκονομία δῆθεν χρησίμου τινὸς ψεύ- 
δετῆκι, 

of Ti ἐστι δῆλος, χαὶ τὲ ἔστε χαχοήθεια, 

on ᾿Εφευρεταὶ χαχῶν τίνες εἰσίν, 

οὔ 'Ez) τις συνεχῶς ἑαυτοῦ ἐπιλαμβάνηται, ὅτι 
σχληρῶς προσφέρεται τῷ ἀδῶφῷ, πῶς διορθωθή- 
σεται. 


(41) Editio Ven. et Reg.'lertius ἀληθὲς ἀχωλύτως, 


ipsius amore corripitur, cognoscel semetipsum. 


.$5 Quodnam est discrimen inler amaritudinem, 


indignationem, iram et irrilationem. 

56 Quis est qui alta sapit, et quis arrogans, et 
quis superbus : item quis fastosus, et quis in- 
flatus. 

37 Si quis vilio cuipiam inemendabili sit obnoxius 
et frequentius reprehensus Lleditur, an profuerit 
magis hoc ipsi permittere. 

58 An solum judicetur is, qui de industria menti- 
tus est : aut etiam is, qui nesciens aliquid abso- 
lute contra veritatem locutus fueril. 

59 Si quis cogitaverit duntaxat aliquid facere, nec 
tamen fecerit, an is quoque velut mendax judi- 
cetur. 

60 De eo qui proterve decrevit facere aliquid eo- 
rum qua displicent Deo. 

61 Si quis neque operari potest, neque psalmos 
discere velit. 

62 Quid fecerit quis, ut condemnetur lanquam qui 
talentum oecultavit. 

63 Quid fecerit quis, ut condezmnetur tanquam illi 
qui murinuraverunt contra postremos. 

δέ Quid est offendiculo esse, et qua id ratione ca- 
vebimus. 

65 Quomodo quis veritatem delinet in injustitia. 

66 Quid est altercatio, et quid contentio, 

61 Quid est immunditia, et quid impuritas. 

68 Quid est proprium ire, Εν quid proprium aequa 
indignationis. 4 

69 De eo qui licet non minus edat quam ceeteri, 
neque sit fracto et invalido corpore, conqueritur 
tamen, tanquam qui non αι δὲ operari. 

70 Quomodo puniendus sit, qui vestibus aut eal- 
ceamentis abutitur, , 

11 Non desunt qui ciborum suavitatem expetant 
magis quam copiam, alii vero salielalis ergo 
copiam anleponunt suavitali: qui igilur mug 
tractandi sint. 

72 De eo qui in cibis sumendis immodeste in- 
ter fratres recumbit, aut voracius sese ingur- 
gitat. 

13 De eo qui non fraterne emendationis desi- 
derio redarguit delinquentem, sed ex libidine se 
ipsum ulciscendi. 

74 De iis qui recedunt a fratrum conventu, pre- 
feruntque vilam solitariam. 

τὸ ἀρ An peccali cujusque, sive menle, sive 
verbo, sive opere patratum fuerit, auctorem Sa- 
tanam dicere oporteat. 

76 An oporteat mentiri, videlicet utilis cujusdam 
ceconomie causa. 

77 Quid est dolus, et quid morum perversitas, — 

78 Inventores malorum qui sint. 

79 Si quis assidue se ipsum accuset, quod durius 
tractet fratrem, quomodo corrigetur. 


4669 .. S. ΒΑ PI MCI 1080 


94^ Unde fit, wt animus noster quasi desGtuotur A - Πυδεν cta abe τὸ erras τῇ δεκννῖα ἐκιλοίστεν 
bonis cogitatiomibos , sollicitodinibasqoe Deo 4Y):723.; TyzÜ)r:,;. ταὶ πετέπνας ἀτεέσαννσας -6 


51 Si pii sunt eodem modo objurgand: a&quealü τε Fi; j:x ἴτω: £x τοῖς εὐλαξέσι παὶ τοῖς 
quivis indifferentes. πϑεπνόννε:. 

82 Si forie anus idem peceetum admiserit. quod “-5 "Es evzf£ τίν σεενέντέοεν ἀπαρτέσαι τὸ αὐτὸ 
adolescentula, num oboozxia sit muleue eidesn. TÉ »ew-ipz. εἰ τῷ αὐτῷ ὑξεχεῖται ἐπεξεαέω. 


83 8i quis muNa reete gesserit, dehquerit τοῖο Ὁ  z, 'Ex» τις, ξυλλὰ σατο ϑων, f» EA wwe διακ- κὶς, 


est. 
84. De eo qui tumultuosis moribes atqueturbulen- — £J Περὶ τοῦ ἔϑος Pyer-; θυσυβοποιῦν καὶ ταρα- 
tis praeditus est. gei 


85 Si conveniat aliquid proprium habere im fra-— zx E, 55i ἔχειν τι (3i ἐν ἀϑελνότετι. 
trum societate. 

86 Si quis dicat: Neque aecipio afratribes, peque -- Ex 2: ur τις $n, Οὔτε λαυξένω καοὰ -i; 
eis do, sed meis contentus sum : quid erga ta- ΒΒ saià9.x-9. οὔτε δίδωπι, αλλὰ τοῖς ἐποῖς ἀοχοῦ- 


lem observandum est. uer τί àsi κοὺς τὸν τοιοῦτον παοαφυλιέξαε. 

8; Si unicuique liceat σαστ vetus indumentum — -i ΕΣ ἔξεστιν ἔχάστω τὸ παλαιὸν αὐτοῦ ἑααάτιον δοῦναι 
dare, cum voluerit, ex praecepto. ὄτνυ wi θέλε eic ἐντολήν. 

88 Quid est sollicitudo hujus vitae. zx Τίς ἐστὸν X niotu»w αὶ Swruni. 

89 Quia scriptum est: Pretium redemption ἀπὸ. — "9 "Exudáé γίγοακται, Αὐτοὸῦν joyi; ἀνδοὺς ὁ δέος 
me τισί. suz ipsius divitiae 9? : quid nobis faeen- πλοῦτος, Lut» δὲ οὐ προεχώοζσε τοῦτ», Tl wetizo- 
dum est, qui his destituimur ? zi»; 

90 Si licet noeturmum vestimentum habere, sive ; E: γυχτεοινὸν ἐμαΐτιον ἔχειν, alice τρέχεισον εἴτι 
ΕΣ pilis confectum, s;ve aliud. alàeies. 


οἱ Si frater qui nihil proprium suppett, rogatus χα ἘΔ» ἀδελφὸς͵ idu» oix ἔχων οὐδὲν, αἰττθᾷ παρὰ 
fuerit ab aliquo. ut det id ipsum quod gestat: τινος τὸ ὁ φοροῖ͵ τέ ὀφοίλει ποιῆσαι, παλιστα dt 
quid facere debeat, maxime si nudus fuerit. qui £x» qox»; & ὁ eiráenc. 


petit. 
9? Cum Dominus jubeat bona vendere,qua menie 3. Tos Κυρίου wpesresserzec πωλεῖν τα vxuoyovz&, 
et quo sensu id faciendum est. τὶ δικνοσύκενον χοκὶ τοῦτο ποιεῖν. 


93 Qui semel bona sua reliquit, ei proprium mi- γγ Τὸν σας ἀπουκεησιίμονον, καὶ ἔδιον μηδὲν ἔχειν 
hil habere professus est, quo animo uii debet — — «xeyys)spmes ποίᾳ δευνοίᾳ πεχρέσθαι δεῖ τοῖς 
rebus ad viiam necessariüs, veluti vestitu ac ποὺς τὸ Cp» ἀναγκαίοις. eiue ἐσθῆτι καὶ τροψῇ. 
vietu. 

94 De eo qui dereliquit tributa, et aecessit ad fra- 74 Περὶ τοῦ καταλεπόντος φόρους, παὶ ἀδελφότετι 


tres. πι 
95 An expediat iis qui recens advenerunt, statim γέ Ei συμφέρει τοῖς ἄρτι mspesspysmive, εὐθὺς τὰ 
divinas Seripturas ediscere. ex$ τῶν Γβαφῶν ἐπμανθεῖμεν. 

96 An permittendum sit cuilibet volenti, ut discat — 7c Εἰ δεῖ παντὶ τῷ βϑουλομένω ἐπιτρέπειν γράμματα 
litteras, aut leetioni vacet. μανθάνειν, ἃ ἀναγνώσμασι προέχει». 
97 Si quis dicit: Volo ad modicum tempus a vo- γξ Ἐὰν Myg τις ὅτε, Θέλω παρ᾽ opi» ὀλέγου χρένον 

bis utilitatem capere, num excipiendus sit. Τ᾽ apdatirn, εἰ δεῖ αὐτὸν προσδέχεσθαι. 
9$ Quali animo preeditus esse debet prefectus in γε Ποτακὸν φρόνεμα ὀφείλει ἔχειν ὁ προεστὼς, ἐν οἷς 
iis quae preecipit, aut eonstituit, ἐπιτάσσει, ὃ διατιίσσεται. 


99 Quonam διϊδείι. oporteat increpantem incre- 9 49 Ποταπῷ διαθεσει δεῖ ἐπιτιμᾷν τὸν ἐκιτεμῶντα. 
pare. 
100 Qui forinsecus adveniunt menadicanique, quo- p Tox ἔξωθεν ἐρχομένονς καὶ προσαιτοῦντας ὼς 


modo hos dimittemus. ἀπολύσομε». 

101 De eo, eui eredita dispensatio est, οἱ de men-  p« Περὶ τοῦ ἐγχειριζομένου τὸν οἰκονομίαν, καὶ περί 
dicantibus. τῶν προσαιτούντων. 

102 Deegrediente a fratrum ectuquacunque 9 8δ — 9S Περὶ τοῦ ἑἐξερχομένον ἀπὸ ἀδελφότητος, καθ᾿ ὃν 
de causa. δέποτε λόγον. 


103 Cum usu veníat nonnunquam, ut et ipse yj Ἐπειδύ copains εἷς τινα χαὶ οὐτὸν ὀλισθαένειν 


senior labatur in aliquibus, an sit ipse redar- τὸν πρεσθύτερον, ai δέοε αὐτὸν ἐλέγχεσθαι. 
guendus., 


uy, 8. 


1061 
pd' Πῶς χρὴ τὰς epovridac ἐγχειρίζειν τοῖς ἀδελφοῖς, Α 


pí Ei χρὴ τοὺς εἰσερχομένους εἰς ἀδελφότητα εὐθέως 
τέχνας μανθάνειν. | 
pc Ποίοις ἐπιτιμίοις χεχρῆσθαι δεῖ ἐν ἀδελφάτητι. 


pt Πιρὶ τοῦ λέγοντος ἐπιθυμίαν ἔχειν συξῇν τῷ ἀδε)- 
φότητι, 

pun Εἰ χρὴ τὸν προεστῶτα ἐχτὸς τῆς προεστώσης λαλεῖν 
ἀδελρῇ τινι τὰ πρὸς οἰχοδομὴν τῆς πίστεως. 


pl Ei χρὴ τὸν προεστῶτα μετὰ τῆς προεστώσης πυ- 
χνῶς διαλέγεσθαι, 

pr Εἰ χρὴ, ἐξομολογουμένης ἀδελφῆᾷς τῶ πρεσδυτέρῳ, 
χαὶ τὴν πρεσδυτέραν παρεῖναι, 


REGULARUM BREVIORUM CAPITULA. 


1062 

10$ Qure ratio tenenda sit in officiis jptieibue "^ 
legandis. 

103 An statim ut aliqui in fratrum eoaventor ΒΞ 
-gressi fuerint, debeant artes discere. | 

106 Cujusmodi peeais in fralrum societate uti 
oporteat. 

107 De eo qui dicit eupere se simul eum δῖον 
vivere. 

108 An conveniat prefeetm, preefeeta dhugott) 
cum sorore aliqua loqui de iis, que pertinent 
δα fidei cedificationem. 

109 An convenial praefectum cum int fre- 
quenter colloqui. 

410 An ipso seniore sororis confessionem δχοῖ- 
piente, ipsa eliam senior adesse debeat. 


pux Ei, τοῦ πρετδυτέρου γενέσθαι τι προστάξαντος ἐν Bg 1:1 Si senior, sorore seniore inscia, jusserit ali- 


ταῖς ἀδελφαῖς παρὰ γνῶσιν τῆς πρεσδυτέοας, εὐλὸ- 
ως ἀγαναχτεῖ » πρεσθυτέρα, 

pi Ex» τις προσέλθῃ τῷ xarà Θεὸν Bim, εἰ ἀχόλουβὸν 
ἐστι τὸν προεστῶτα ἄνευ γνώμης τῶν ἀδελφῶν τὸν 
τοιοῦτον προσδέχεσθαι, 

ριγ Εἰ δύναται ὁ φροντίδα ψυχῶν ἐγχεχειρισμένος φυ- 
λάξαι τὸ, 'E&v μὴ στραφῆτε, καὶ γένησθε ὡς τὰ 
παιδία, 

ριδ' Εἰ δεῖ παντὶ τῷ ἐπιτάσσοντι καὶ οἰωδηποτοῦν ὑπα- 
χηύειν, 

pis Πῶς ὑπαχούειν ἀλλήλοις χρή. 

ρις΄ Μέχρι πόσου ὑπακούειν χρή. 


gi Ὁ μὲ πληροφορούμενος ἐν τοῖς χαθ' ἡμέραν πρὸς 


quid a sororibus fieri, an senior illa jure ac me- 
rito indignetur. 

112 Si quis accedilad vitam quie secundum Deum 
est, an conveniat talem recipi a prefecto citra 
consensum fratrum. 

113 An possit is eui animarum cura concredita 
est, hoc observare : Nisi conversi fueritis, et fa- 
cli fueritis sicul parvuli ^, 

114 Nunquid euivis et quodvis imperanti obedire 
conveniat, " 

115 Quomodo sibi invicem obedire oporteat. . 

116 Ad quosnam terminos se debet extendere obe- 
dientia. 

117 Qui non assentitur ἐφ que sibi quotidie in- 


τὴν Foexudinte ἐντολὴν ἐπιτάγμασι, τέχνην δὲ μα- c junguntur,quantum attinet ad|propositum quod- 


θεῖν ἐπιξητῶν, ποῖον πάθος νοσεῖ, καὶ εἰ χοὴ αὐτοῦ 
ἀνέχεσθαι. 

ριη Ὃ σπουδαῖος εἷς τὴν ἐντολὴν, x«i ἐργαζόμενος 
οὖχ ὃ ἐπιτάσσεται, ἀλλ᾽ ὃ αὐτὸς θέλει, ποῖον μιοθϑὸν 
ἔχει. 

ριθ΄ Εἰ ἔξεστιν ἐχάστω παραιτεῖσθαι τὸ ἐγχειρισθὲν ἔρ- 
γον, χαὶ ἄλλο ΕΤΟΔΕΙ ἰὰ 

px Εἰ δεῖ ἀπιέναι πον χωρὶς ὑπομνήσεως τοῦ mpot- 
στῶτος. 

px Εἰ ἕξεστε παραιτεῖσθαι τὰ βαρύτερα τῶν ἔργων. 

p*B 'Edw τις, ἐπιτιμηθεὶς εὐλογίαν μὴ λαθεῖν, λέγῃ 
ὅτι, ᾿Ἐὰν μὴ λάδω εὐλογίαν, οὐκ ἐσθίω - εἰ δεῖ αὖ- 
τὸν ἀνέχεσθαι, 


pxy Ἕν τις λυπῆται μὴ ἐπιτρεπόμενος ποιεῖν ὃ μὴ δύ- D 


ναται ἐπιτηδείως ποιεῖν, εἰ χρὴ αὐτοῦ ἀνέχεσθαι. 


pxd' Εἰ δεῖ μετὰ αἱρετικῶν ἢ μετὰ Ἑλλήνων ἐύρεθέντα 
πον σννεσῆίειν αὐτοῖς, $ ἀσπάξεσθαι αὑτούς. 
ρχε Τὸν πιστευόμενον ἔργον, καὶ ποιοῦντά τι χωρὶς 


ὑπομνὲ σεως παρὰ τὸ d ιατεταγμένον αὐτῷ, εἰ δεῖ εἶ 
ἔχειν τὸ ἔργον. 


p*c Πῶς ἂν τις μὴ ἡττηθείη τῆς ἐν βρῶμασι φιληδο- 
vías, 


** Matth. xvi, 3. 


dam preceptum, et artem discere cupit; is 
quali morbo laborat, et nunquid tolerari debeat. 

118 Qui strenuus est in mandalo conficiendo, sed 
facit quod sibi non precipitur,sed quod ipsi est 
placitum, qualem mercedem habet. 

119 Anliceat unicuique delatum sibi munus recu- 
sare, et aliud petere. 

(20 An conveniat aliquo abire non monilo pre- 
fecto. τι, 

121 An licitum sit graviora opera rejicere. 

122 Cui poena hiec irrogata fuit, nimirum ut non 
accipiat benedictionem : si is dicat: Nisi acce- 
pero benedictionem, non edo: nunquid feren- 
dus est. 

123 Si quis molestia afficiatur, quod non permit- 
taturfacere id quod commode facere non potest. 
an tolerandus sit. 

124 Anille qui usquam in heereticos et gentiles in- 
cidit, debeat una cum ipsis cibum capere, au t 
ipsos salutare. 

125 Cui munus aliquod creditum est, et sine 
ulla commonitione facit aliquid preter id quod 
ipsi injunetum fuit debetne ille munus suum 
relinere. 

126 406 Quomodo quis non vinaslu a volüpta- 
te eduliorum. 


1063 


S. BASIL MAGNI 


1064 


127 Dicunt quidam fieri non posse, ut homo non A px& Λέγουσί τινες, ὅτι ἀδύνατόν ἐστι μὴ ὀργισθᾷναι 


irascatur. 

128 Cum quis vult abstinentiam supra vires exer- 
cere, ita ut etiam in mandato, quod sibi propo- 
nitur, conficiendo impediatur, num id ei per- 
mittendum est. 

129 De eo qui multum jejunat, et in edendo non 
polest cibum tolerare. 

130 Quomodo jejunandum sit, ubi jejunio opus 
fuerit. 

131 Qui non capit cibos, quos fratres edunt, sed 
alios requirit, num recte facit. 

132 Qui dicit: Id mihi nocet, et egre fert, nisi 
aliud datum fuerit : quid hoc est. 

133 Si etiam murmuraverit ille ciborum causa. 

13$ Si etiam iratus recuset necessaria accipere. 


139 An conveniat aliquem fatigatum quidquam 
consuetis amplius requirere. 

136 An necesse sit omnes$ ad horam prandii 
convenire : el sj quis non occurrit, sed post 
prandium venit, quomodo nobis cum eo agen- 
dum sit. 

137 An recte faciat, qui verbi gratia statuit certo 
quodam aut cibo aut potu ad aliquod tempus 
abstinere. 

138 An oporteat inter fratres aliquem plus aliis 
jejunare. 

139 Imbecilliores ad laborem evadimus,aucto je- 
junio. Quid igitur magis facto opus est ? Labo- 


remne rescindere propter jejunium, an neglige. c 


re jejunium propter laborem. 

1&0 Si quis temperans non fuerit in noxiis cibis 
capiendis, imo vero his abunde sumptis inci- 
dat in morbum, nunquid cura illius sit susci- 
pienda. 

1&1 An conveniat peregrinos reperiri in officinis. 

1&2 An debeant artifices opus ab aliquo accipere, 
citra prefecti sententiam. 

143 Quomodo operari commissa sibi instrumenta 
debeant accurare. 

141 Si quis ex negligentia aliquod perdat, aut ali- 
quo per contemptum abutatur. 

145 Si quis ex seipso alicui commodet, aut illud 
accipiat. 


ἄνθοωπον. 

ρχη Τῷ θῶοντι ἐγχοατεύεσθαι ὑπὶρ δύναμιν, ὥστε x«i 
εἰς τὴν προχειμένην ἐντολὴν ἐμποδίζεσθαι, εἰ δεῖ 
συγχωρεῖν. 


ρχαθ' ἸΠρὶ τοῦ πολλὰ νη στεύοντος, ἐν δὲ τῇ μεταλήψει 
μὴ δυναμένου ἀνέχεσθαι τοῦ βρώματος. 
p^ Πῶς χρὴ νηστεύειν, ὅταν χρεία γίνηται νηστείας. 


pA« Ὃ μὴ μεταλαμύχνων ὅθεν οἱ ἀδελφοὶ ἐσθίουσιν, 
ἀλλ᾽ ἕτερον ἐπιζητῶν, εἰ χαλῶς ποιεῖ, 

p^B Ὁ λέγων ὅτι, Βλαάπτει μὲ τοῦτο, x«l λυπούμενος 
ἐὰν ἄλλο μὴ δοθῇ, τί ἔστιν. 

py Ex» δὲ xai γογγύση διὰ βοῶμα. 


B ρλδ΄ 'Ex» δὲ xci ὀργισθεὶς παραιτῆται λαθεῖν τὰ πρὸς 


τὴν χοείαν. 

pt Εἰ χρὰ τὸν χάμνοντα αὐτὸν ἐπιξητῆσαι πλέον τι 
τῆς συνηθείας. 

pz Εἰ ἀναγκαῖον πάντας συνάγισθαι ἐν τῇ ὥρα τοῦ 
ἀρίστου, χαὶ τὸν ἀπολιμπανόμενον, καὶ μετὰ τὸ dot- 
στον ἐρχόμενον, πῶς παρέλθωμεν. 


p^; Et χαλὸν ἐστι τὸ χρῖναι ἐπὶ τοσόνδε, εἰ τύχοι, 
χρόνον ἀποσχέσθαι τοῦδέ τινος τοῦ βρώματος ἢ τοῦ 
πόματος. 

ρλη Ei χρὴ ἐν ἀδελφότητί τινα πλέον τῶν ἄλλων vm- 
στεύειν. 

ρλθ΄ Τῆς νηστείας ἐπιτεινομένης, ἀτονώτεροι γινόμεθα 
ti; τὸ ἔργον. Τί οὖν xoà μᾶλλον ; ᾿Εμποδίξειν τῷ 
ἔργῳ διὰ τὸν νηστείαν, ὃ παρορᾷν ἐχείνην διὰ τὸ 
ἔργον ; 

pp. ᾿Εαν τις μὴ ἐγχαρατεύηται περὶ τὰ βλαδερὰ τῶν βρω- 
μάτων, μεταλαμβάνων δὲ ἀφειδῶς χαχώσει περιπέσῃ, 
εἰ χρὴ αὐτοῦ ἐπιμέλειαν ποιεῖσθαι. 


ρμα Εἰ δεῖ ξένους ἐνευρίσχεσθαι τοῖς ἐργαστηρίοις, 

ρμβ΄ Ei χρὴ τοὺς τεχνέτας δέχεσθαι παρά τινος ἔργον, 
ἄνεν γνώμης τοῦ προεστῶτος. 

ppy Πῶς ὀφεῶουσιν ἐπιμελεῖσθαι οἱ ἐργαξόμενοι τῶν 
πεπιστευμένων αὐτοῖς σχενῶν, 

pud Ἐὰν dé τις ἐξ ἀμελείας ἀπολέσῃ τι, ἢ ἐκ κατοφρο- 
γήσιως παραχρήσῃηται, 

pps. "E&v δὲ ἀφ᾽ ἑαυτοῦ χρήσῃ to ἢ λάβῃ. 


146 Si urgente necessitate, preepositus ab ipso pe- p ppc Ἐὰν δὲ, x«t συνεχούσης χρείας, ὁ προεστὼς ἔπι- 


tat instrumentum, et contradicat. 

1&7 Cum quis explendo cellarii aut coqui mu- 
nere, vel quovis alio hujusmodi destinetur, si 
non interfuerit in constituto psalmodiee et preca- 
tionis tempore, isne nullum anime detrimen- 
tum patitur. 

148 Qualem potestatis mensuram inter dispen- 
sandum obtineat is cui cellarii cura fuit con- 
credita. 

149 Cuinam judicio obnoxius erit cconomus, si 
aliquid fecerit pro personarum ratione, aut per 

ationam. 
Regligentia non dederit fratri neces- 


ξητήσῃ παρ᾽ ἑαυτοῦ σχεῦος, x«i ἀντείπῃ, 

pp Ὁ περὶ τὸ ἔργον τοῦ χελλαρίον ἢ τοῦ μαγεέρον, ὃ 
περί τι ἄλλο τοιοῦτον ἀσχολούμενος, ἐὰν μὴ φθάσῃ 
παρεῖναι τῷ κανόνι τῆς ψαλμῳδίας xai τῆς προσευ- 


χῆς, εἰ μηδὲν ζημιοῦται τὴν ψυχήν. 


ρμη΄ Ποῖον μέτρον ἐξουσίας ἔχει ἐν τῇ οἰχονομίᾳ ὁ πι- 
στενθεὶς τὴν φροντίδα τοῦ χελλαρίον, 


ρμθ᾽ Τί τὸ χρῖμα τοῦ οἰκονομοῦντος, ἐὰν τι χατὰ προ- 
σωποληψίαν ἣ φιλονεικίαν ποιήσῃ. 

p! ᾿Εὰν δὲ ἀμελήσας μὴ dé τῷ ἀδελφῷ τὰ πρὸς τὸν 
χρείαν. 


1065 


REGULARUM DREVIORUM CAPITULA. 


1066 


pw Εἰ ἔξεστι τῷ ὑπηρετοῦντι μετὰ φωνᾷς μείξονος λα- À 151 An ministranti liceat voce alliore loqui, 


λεῖν. 

ovB Περὶ τοῦ ὑπὲρ δύναμιν χώμνοντος ἐν τῇ ὑπηρε- 
gi, ᾿ἢ 

pvy Ἢ τὰ ἔρια πιστευθεῖσα πῶς αὐτὰ ὀφείδει ἔχειν, 


pud ᾽Εὰν συμδᾷ ὀλίγους ὄντας ἀδελφοὺς, χαὶ πλείοσιν 
ἀδελφαῖς ἐξυποριτουμένον ς, εἰς ἀνάγκην ἐμπίπτειν 
τοῦ διίστασθαι ἀπ᾽ ἀλλήλων διαμεριξομένους πρὸς 
τὰ ἔργα, εἰ ἀκίνδυνὸν ἐστι τὸ τοιοῦτον, 

μνὲ Πῶς δεῖ προσφέρεσθαι τοῖς ἐν τῷ ξενοδοχείῳ ἀῤῥώ- 
στοις. 

p»z Τὸν πεπιστευμένον φροντίδα ἤτοι χελλαρίου͵ ἢ ἀλ- 
λον τινὸς τοιούτου, εἰ δεῖ πάντοτε ἔχειν τὴν φρον- 
τίδα, ἢ καὶ ἐναλλάσσεσθαι, 

ρνξ Ποταπῇ διαθέσει ὀφείλει τις δουλεύειν Θεῷ, 

ovn Ποταπῇ διαθέσει ὀφεῆλει δέχεσθαί τις τὸ ἐπιτί- 

. μον, 

p o λνπούμενος χατὰ τοῦ ἐπιτιμήσαντος αὐτῷ ποτα- 

πὸς ἐστιν. 
ρξ Μετὰ ποίας ὃ wem ὑψείλομεν ὑπηρετεῖν τοῖς ἀδελ- 
οἷς, 

E Μετὰ ποταπῆς ταπεινώσεως ὀφείλει τις δέχεσθαι 
τὴν ὑπηρεσίαν παοὰ τοῦ ἀδελφοῦ, 

pz Ποταπὴ ἐν ἀλλήλοις ἔχειν δεῖ τὴν ἀγάπην, 

py Ποίῳ τρόπω δυνηθῇ τις κατορθῶσαι τὴν 755; τὸν 
πλησίον ἀγάπην. 

p£d Τὶ ἐστι τὸ, Μὴ χρίνετε, χαὶ o2 μὴ χριθῆτε, 


ρξεὲ Πῶς γνωρίσει τις, εἰ ξήλῳ Θεοῦ χινεῖται χατὰ τοῦ 
ἁμαρτάνοντος ἀδελφοῦ, ἢ ὀργίζεται, 

μξς Μετὰ ποίας δια Dictus ὑπαχούειν δεῖ τῶ εἰς ξογον 
τῆς ἐντολῆς Ἀατεπείγοντε, 

ΧΩ Ποταπὴ ὑφείλει εἶναι ἢ ψυχὴ, ὅτε ὅλως χατηξιώθη 
ἐν τῷ ἔργω τοῦ Θεοῦ χαταληφθξναι, 

ρξη Μετὰ ποταπῆς διαθέσεως δεῖ λαμδάνειν ἱμάτιον ἢ 
ὑπόδημα, eiov ἂν ἧ. 

p&U 'E&w ἀδελφὸς νεώτερος ἐπιταχύῇ διδάξαι τι τὸν 
πρεσθύτερον xaÜ' ἡλικίαν, πῶς αὐτῷ προσενεχθήσε- 
ται. 

po Ei δεῖ ἴσως προσέχειν τῷ πλεῖον χατορθοῦντι, καὶ 
τῷ ἔλαττον, 


ρου ᾿Εὰν δὲ ἀλνπῆται 0 ἐλάττων, προτιμωμένου τοῦ εὐὖ- 
λαδεστέρου. 


noB Ποταπῷ φόδω, ἢ ποία πληροφορίᾳ, $ ποία διαθέ- 


ctt μεταλάδωμεν τοῦ σώματος τοῦ Κυρίον, 

"07 Εἰ δεῖ ἐν τῇ ὥρα τῆς χατ' οἶχον Ψαλμωδίας λαλιάν 
τινα sylva Unt, 

pod Πῶς δυνηθῇ τις ἐνδιαθέτως καὶ μετὰ προθυμίας 
ποιεῖν τὰς ἐντολὰς τοῦ Κυρίου, 

poi Πῶς φαίνεται ὁ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφὸν κατὰ τὴν ἐντο- 
λὴν τοῦ Κυρίον. - 

poc Τίνες εἰσὶν οἱ ἐχθροὶ οὖς ἀγαπᾶν προσετάχϑημειν. 

pot Πῶς ὀφείλουσιν οἱ δυνατοὶ τὰ ἀσθενέματα τῶν ἀδυ- 
νάτων βαστάξειν, 


86 Luc. v1, 97. 
ParROL. Gn, XXXI. 


152 De eo qui ultra quam vires ipsius ferre A07 
possunt, in ministrando defatigatur. | 


153 Cuilanz eonereditte sunt, quomodo debeat 
illas accurare, 

154 Si forte cum pauci sunt fratres, el inserviunt 
pluribus sororibus, eo necessitalis deveniant ut 
.a se invicem separentur, ad opera agenda divisi 
utrum id periculo vacet. 

133 Quomodo in hospitio tractare oporteat tgro- 
tantes. 

156 Nunquid is eui cellarii, aut alterius ejusmodi 
cura tradita est, debeat semper illius curam ha- 
bere, aut immutari. 


B 151 Quo animo quis debeat Deo servire. 
| 158 Quo affeclu debeat quivis muletam sustinere. 


159 Qui egre fert increpantem, qualis est. 
(60 Quo animo debeamus fratribus inservire, 


161 Qua humilitale debeat quis a fratre ministe- 
rium accipere. 

162 Mutua charitas qualis esse debet, 

163 Quomodo quis proximi dileclionem acquirere 
valeat : 

16& Quidnam sibi velit illud : Nolite judicare, et 
non judicabimini**, ' 

165 Quomodo cognoscet quis, utrum Dei studio 
commovealurin peccantem fratrem,an irascatur, 

166 Quo animo ei qui ad mandatum conficiendum 
urget, auscultandum sit. j 

167 Qualis debet esse anima, quando prorsus di- 
gna habita esl, quie in Dei opere oecupetur. 

158 Quo alfeclu vestimentum aut calceamentum, 
qualeeunque landem fuerit, aecipere oporteat 

169 Si frater junior jubeatur aliquid docere alte- 
rum late grandiorem, Τὸ giae ipsum adibit. 


170 Si mqualis habenda sit ratio, tum ejus qui 
aliquid magis recle facit, tum illius qui minus 
recte. 

171 Si tristilia affieiatur inferior, cum is qui ma- 
gis pius est, sibi anteponitur. 

172 Qui timore, aut qua fidei pleniludine, aut 
quo animo corpus Domini nobis aecipiendum sit, 

173 An deceat tempore psalmodie, quie in domo 
fit, colloquia seri. 

174 Quomodo possit quis ex animo et cum alacri- 
tate exsequi Domini mandata. 

175 Quo:nodo constat ab aliquo amari fratrem, 
juxta Domini mandatum. 

176 Quinam sint inimici quos diligere jussi sumus 

171 Quomodo debeant fortes imbecillorum infir- 
mitates portare. 


34 


(73 Q3 est 2.15 511 yet dp 2st 5ortir2 ^, 

1:3 '2zomoilo povwst [ris τε τι enaiciat? diem 
babe-e ta1?am. ut mo3*es t-1313*»-71*, ait bona 
sua omia det paipecibus. δαὶ 04$ corpus 
suum tralaí'. αἱ ex ratur. 

{Ὁ Quo animo et qua attenzoae ea an1ieni3s «mt, 
quz nobis cibum sumenabus leguntur. 


{4,4 Si dum fritzum societates fuerint inter se 
vicin*, et alte7a egestate laboret. altera vero ad 
impertiendum sit aretior. quomodo inopem af- 
fici oportet erga tenacem. 

[33 Qaibus fruetibus probari debet qui ex mise- 
ricordia peccantem redarguit. 

133 Si continzat nonnunquam ut aliqai in fra- 


S. BA*ItIT WAGNWI 


A 565 Ti ἔττι τὸ χιλήλων τὰ 515: 821: 23:0. 


205 IL; 2υναταὶ τις Ὧε, ἀγήπε: πίστο χτ  στασθαι 
τοτχῦ ταν. ὅττι ἤδη ατϑιστήνεω, ὃ τὰ ὑπάσχοντα 
κατε ἥτοναι τπτυχοῖς, R παοχδουναι τὸ ἐπυτοῦ 
TARGZ, CX χαυϑξ. 

ας πα xm27x—à; 20x5i7::; χα: 2239 7i; ὀϑεΐλοιιεν 
ZrTi40) τῶν ἂν τῷ παιοῷ τῆς αεταλξέύφως Ξαδαραγι- 
20071931:2088 WP». - 

“τα E To ἀἰιλιάτετι: εἰκτίον ἀλλήλων͵, χαὶ καὶ 
zw) ττύχτοες 5 ἦτ ἐτέηα πτοὶ τὲν χεσρωνίαν δυσχε- 
δεττίπα p. TU; ju τὴν πτωχεύουταν κοὺς τὴν ai 
ἀεταδείτντα ιατιδετῆχι. 

st$ Ἔχ rau χπστὰν dexcaser mn ἐφαΐδει ὁ cou- 

ατῇὸἡὶ Ex» τοῖς coz. ἢ τϑ'έφατετι P4v-e^ duse - 


trum conventu viventes dissideantinter «e.an pe-  τῶς τοῖς αλλξλτος, τὸ κεέϑυνάν 4-70 ἀγάπες Dexty 


riculo vacet una cum ets versari.charitatis eausa. 

13&$ Quomodo possit quis, quoties vel hortatur, 
vel areuit.studere non solum quomodo scienter 
loquatur. sed etiam quomodo debitam tum Deo, 
tum iis quoque quibuseum sermonem babet, 
animi affectionem servet. 

185 Si quis id loquendo auditores sibi assentientes 
videns, gaudeat. quo paeto cognoscet seipsum, 
affectune bono hetetur, an vitiosa quadam affe- 
ctione sibi propria. 

186 Pro quibus amicis animam ponere debemus. 

1S7 An unusquisque ab iis qui sibi sapgurme con- 
junguntur, quidquam aceipere debeat. 

185 Quomodo eos qui nostri olim fuere contuber- 


nales, et eos qui cognatione nobis conjungun- C 


tur. cum acceduot. videamus. 

189 Si adhortando etiam velint mos ai propria 
reducere. 

19) An oporteat nos misereri cognatorum seeun- 
dum -arnem. salutem illorum concupiscentes. 

191 Quis est mansuetus. 

193 Qu'e est tristitia secundum Deum. et quie sit 
mundi tristitia. 

193 Quale est in Christo gaudium. 

19$ Qualem luctum admittemus, ut beatitodine 
digni efficiamur *. 

195 Quomodo quis omnia facit ad gloriam Dei. 

196 Quomodo edit quis bibitque ad gloriam Dei. 

19; Quomodo efficiet dextera ut sinistra non eo- 
gnoscat. 

198 Quid sit humilitas, et quomodo eam asse- 
quemur. 

199 Quomodo exoptaverit quis se etiam periculis 
objicere pro Domini mandato. 

200 Quomodoii qui diutius in Dei opere labora- 
verunt, possint recens aecedeus juvare. 

201 Quomodo quis attentionem in precando asse- 
quetur. 


86 (al. vi, 2. * Matth. v, 5. 


εὐ τπιαιπέσπετῆαι τοῖς τηικτότοις. 

gr3 [iu ju»x$z τις, xai ὅτε καφαχαλεῖ, καὶ ὅτε ἔλέγ- 
rr. axi μόνον ταν δένει» ἐξεττ- παόνως λαλῆσαι, 
ἀλλὰ χαὶ τεν διζϑετον τὴν ὀφειλοκίυτν σώζειν πρὸς 
Tt τὸν Owbs καὶ τοὺς ἐχείνους οἷς λαλεῖ, 


et: Ed» τι; ἐν διαλέξει ευνδιπτιϑομκένους ὁρῶν τοὺς 
παφαῦτε; (sion, πῶς γοωδίσει ἑαυτὸν, εἰ διαθέσει 
ἀὐπλξ χαίρει ἢ zin τοὶ die. 


ὅπτ- γξ: τετακὼ» eüam τιθέναι Di» ῥὑνχὲν opsOenty. 

8T. Et χοὺ πυρὰ τῶν χατὰ (ox& οὐκείων δέχεσθαί τι 

ezc [h; tdens» τοὺς fetk συνοίκους da4», ὃἣ συγγε- 
»εῖς ustey etse. 


sz Ex» δὲ χαὶ παρακαλῶσιν ἣμᾶς θέλοντες ἀγαγεῖν 
εἰ: τὰ (Jum, 

s" Εἰ Ju ἐλεεῖν τοὺς κατὰ σάρκα οξεείους, ἐπεθυμοῦν- 

sca TG i770 ὁ ποαύς. 

s"S Ti; rt» & αὐκῃ ἃ κατὰ Θοῦν͵ χαὶ tio τοῦ xé- 
σεν). 

2. Ποία ἐν τοιστῷ χαρά. 

s*d' su» πένϑος ἀναλεδωαεν, ἕνα χκαταξιωθῶπεν τοῦ 
z202207:202. 

e^t [[3; πκαντα εἰς δοξαν Θεοῦ ποιεῖ τις. 

οἷς Πῶς ὀσθέει τες, παὶ πίρει εἰς deben Ges. 

s^. Hi; reusu καὶ δεξιὰ ἵνα omi γοώσχε (43) & ἄρι- 
στοά. 

eu Ti ἔστε ταπεινοφοοεύνῃ, καὶ Toc αὐτὸν πατοοθώ- 
vens», 

p Πῶς €» τι; ποοδυαχθείη καὶ πρὸς χενδόνσυς ὑπὲρ 
τῆς ἔντολξς τοῦ νοίον παραδουλούετθωι. 

€ Oi ποοχάξενοντες ἐν τῷ ἔσγω τοῦ Θοιῦ, sé, ϑύναν- 
ται ὠφελεῖν τοὺς dori προτοῦ χομένους. 


«x Πῶ; χατοοθοῖ τις ἐν τῷ προστυχὲ τὸ ἀπενφεώθιστον. 


(42) Sic Reg. tertius. Editi, Πῶς ὃ ποιεῖ.... ye  exst. 


1069 


REGULARUM-. HREVIORUM CAPITLLA. 


1070 


ep Ei δυνατὸν ψαρτορθῶσαι ἐν παντὶ xol —— τὸ À 202 Am fieri possit, resa aet et semper ac- 


- 


ἀμετεώριστον, 

σγ Τῶν κατ᾿ ἐντολὴν τοῦ Κυρίου mtl diqe mótt- 
pov "ur GE ἔχου 5 
δὲ ἔλαττον. 


cJ Πῶς picado TS ἀγίου Lese μέ- 
τοχος, 

σε Τίνες εἰσὶν oi πτωχοὶ τῷ πνεύματι. — 0C 

cc Τοῦ Κυρίου παραγγέλλοντος, μὴ μεριμνᾷν τί φάγω- 
μῖν, ἢ τί πίωμεν, ἣ τί περιδαλώμεϑα " μέχρι, — 
ἐστὶν ἡ ἐντολὴ, ἢ πῶς χατορθοῦται. e: 


cL Τίνι χόγῳ δεῖ ἐργάξεσθαι. c -: 
qw Ei χαλὸν ἐστε τὸ χαθύλου συγὴν ἀσκεῖν. ——— 


quiratur altentio. ld app xlmeeee ἀν 
203 Utrum Mossscgiem rey icit manda- 
"tum fiunt, una eteadem mensura in omnibus 
sit, an. alius majorem, NUN UUNO- 
Tem. 49SRIgmEISI 9 al 1 
204 Quomodo quis efficitur cuve ΝΜ" ἐμὲ spi 
tussaneli particeps. — un 
A09 205 Qui sint pauperes spiritu", eu | 
00 Cum Dominus pr«ecipiat ut ne. simus sollieili 
quid edamus, aut quid bibamus, aut quo tega- 
 mur**, quousque id mandati —— PA 
modo perficitur. Lu 
207 Qua mente laborare oporteat. — i: cz 
208 An bonum sit penitus Vrpnisuée 1l 


σθ' Πῶς δυνηθῶμεν φοβηθῆναι τὰ γρίματα τοῦ Θεοῦ,  g: 209 Quomodo timere potuerimus Dei judicia. 


σι Τίς ἐστιν ἢ ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλον παραδεδομένη xu- 
ταστολὴ χοσμία. 

σια Τί τὸ μέτρον τῆς πρὸς Θεὸν ἀγάπης. 

ia Ππῶρ πατορθοῦσμι τῇ πρὸς Θεὸν ἀγάπη. ὃ 

σιγ Τίνα ἐστὶ τὰ γνωρέσματα τῆς πρὸς Θεὸν ἀγώπης. 

cid Χρηστότης xoi ases τίνι Tp ἀλλή- 
λων, - 

cu Τίς ἔστιν ὁ ὑπὸ τοῦ Κυρίου génie. sdbén- 
ποιός. à 


σις Ἐν τίνε mjeptem δεῖ xai wen ὡς τὰ παιδία, 


cis Πῶς Dos τὰν βασιλείαν τοῦ "— ὡς παι- 
δίον. 
σιη Ποίαν σύνεσιν αἰτεῖν παρὰ τοῦ Θεοῦ ὀφείλόμεν. 


cU Ἐὰν εὐεργετηθῶμεν παρά τινος, πῶς δυνηθῶμεν 
καὶ τῷ Κυρίῳ τὴν ὀφειλομένην εὐχαριστίαν καθαρὰν 

ET ὀλόχληρον ἀποδοῦναι, καὶ τὴν εἴας τὸν ΡΟΝ 
ἐπιστημόνως πληρῶσαι, ne 


cx Ei παντὶ τῷ atte ama viets συντυη χάνειν ἐπι- 
τρέπειν χρή. 

cx& Τοῦ Kupiou διδάσκοντος μὐῥῥειμοίθια μὴ εἰσελ- 
θεῖν εἰς πειρασμὸν, εἰ δεῖ προσεύχεσθαι μὴ πέριπε- 
σεῖν ὀδύναις Φωαμανεεμῖς: ᾿ 

σχβ᾽ Τίς ἐστιν ὁ ἀντίδιχος ἐχάστον δρῶν, ἢ xa πῶς 
αὐτῷ εὐνοήσοιεν, ᾿ 

σχ 'O θέλων διά τινὰ λόγον ἀρέσκοντα Θεῷ νηστεῦ-- 
σαι, ἐπειδὴ χαὶ ὡς οὐ θέλει φαίνεται τοῖς iit Jis 
τί ποιήσει, 

cad Εἰ καὶ νῦν οἱ μὲν ἀπὸ τῆς πρώτης ὥρας ἐργάξον- 
ται, οἱ δὲ ἀπὸ τῆς ἐνδεχώτης, χαὶ τίνες εἰσὶν οὗτοι. 

σχε Τοῦ Κυρίου εἰπόντος" Ὅπον ἐὰν ὦσι δύο ἢ τρεῖς 
συνηγμένοι εἰς τὸ ἐμὸν ὄνομα, ἐχεῖ εἰμι ἐν μέσῳ auc 
τῶν * πῶς τούτου καταξιωθῆναι δυνηθῶμεν. 

σχς Τοῦ ᾿Αποστόλου λέγοντος " Λοιδορούμενοι, εὐλο- 
γοῦμεν * β)λασφημούμενοι, παρακαλοῦμεν." πῶς ὀὑφεί- 


..5 Matth. v, 3.. 
25. ** Matth. xx, ! sqq. 


ΒΨ" Matth. V1, 34. 
*5 Matth. xvii, 90, 


.9* Mallh. v, 9. 
"8 | Cor. 1v, 12. ja t 


210 Quis sit amictus ille honestus ias in- 
ditus. | 

244 Quis modus diligendi Deum. — — ὁὀὈ]Λ᾽ 

212 Quomodo Dei dilectio obtinentu?. | 

213 Qua sint indicia charitatis erga Deum. 

214 In quo discrepant a se invicem —— et 
bonitas. |... vidi 

215 Quis sit — "- qui ü ; Domino dicitur 
beatus *^, . | 

216 In qua re converti oporteat ac fleri γε ὍΝ 
vulos *!. 

217 Quomodo: éustiphrrau regnum. Dei velut par- 
vulus, 

218 Qualem intelligentiara: ἃ Deo exposceere de- 
beamus. 


C aio Si beneficium icéspdidpnm ab aliquo, quo- 


modo tum Domino debitam gratiarum actionem 

puram ac integram ere, tum eam etiam 

quie benefacienti — et rite rependere 
us. 

220 An quilibet volenti pe ndum sit -" cum 
sororibus in colloquium veniat, | 

221 Cum Dominus doceat orandum esse, ut ne in- 
remus in tentationem **, an orandum sil ut ne 
in eorporis dolores ineidamus. | 

222 Quissit uniuscujusque nostrum Kavésketen, 
quomodove erga ipsum erimus benevoli *?, - 

223 Qui ob aliquam rationem Deo. plaeitam jeju- 
nare vult, cum etsi non velit videtur ab horini- 
bus, quid faciet. 

224 An eliam nunc alii a prima hora pem, 
alii ab undecima, et quinam hi sint**,. 

225 Cum Dominus dixerit : Ubi duo vel tres fue- 
rint congregati in nomine meo, ibi sum. in me- 
dio eorum **, quomodo hoe digni effici valeamus. 

226 Cum Apostolus dieal : Dum maledieimur, be- 
nedicimus τ dum. blasphemamur, obsecramus** 


?' Matth. xvin, 3. *'Luc, xxu, 40, 53 Matth. Y 


1071 


S. BASILII MAGNI 


1072 


quomodo benedicere debeat cui maledicitur, et À λει εὐλογεῖν ὁ λοιδορούμενος, ὃ τί παραχαλεῖν ὁ βλα- 


quid obsecrare qui blasphematur. 

227 Utrum oporteat unumquemque ea que sentit, 
aliis etiam patefacere, an cum sibi persuasum 
fuerit, rem fieri Deo placitam, eam debeat apud 
seipsum continere. 

228 Nunquid voluntas eorum qui scandalizantur, 
in omni re explenda sit, an vero sint queedam, 
in quibus simulatione utendum non sit, quan- 
quam scandalum patiuntur nonnulli. 

229 An oporteat vetitas actiones citr'a verecundiam 
omnibus publicare, aut aliquibus duntaxat, et 
quinam hi sint. 

230 Quid et cultus, et quis est rationalis cultus 51. 

231 Si frater inique se gerat in me, et inimicus sit 


σφημούμενος. 

σχζ΄ Ei xpà ἕχαστον ἀνατέθεσθαι χαὶ ἑτέροις ἃ φρονεῖ, 
Ὁ ἐν πληροφορίᾳ τοῦ &oíqxovro; Θεῷ γενόμενον, παρ᾽ 
ἑαυτῶ χατέχειν. 


σχχ΄ Εἰ ἐπὶ παντὶ πράγματε πληροφορεῖν χρὴ τὸ θέλῃ- 
μα τῶν σχανδαλιξομένων, ὃ ἔστι τινὰ, ἀφ᾽ ὧν οὐ δεῖ 
ποοσποιεῖσθαι, κάν τινες σχανδαλίξωνται. 


GxÜ Ei χρὴ τὰς ἀπηγορευμένας πράξεις ἀνεπαισχυντό- 
τερον ἐξαγορεύειν πᾶσιν, & τισὶ, καὶ ποίοις τούτοις, 


c) Τί ἐστι λατρεία, xat τίς στιν αὶ λογικὴ λατρεία. 
σλα΄ ᾿Εὰν ἀδελφὸς πονερεύηταε εἰς ἐμὲ, καὶ ἐχθραίνη 


mihi, aut aliquando etiam sacerdos, an liceat R pec ὃ ἐνίοτε καὶ uotis, εἰ ἔξεστί μοι τὰς δεδομένας 


mihi data de inimicis precepta etiam erga il- 
lum servare. 

232 Si quis ab aliquo injuria affectus nemini 416 
id referat, lenitatis et patientiee causa, et Deo 
judicium relinquere videatur, an secundum Do- 
minum faciat. 

233 Ex omnibus recte factis si vel unum desit ali- 
cui, utrum propterea salutem non adipiscatur. 

231 Quomodo quis mortem Domini aununtiabit. 

233 An expediat multa ex Scripturis ediscere. 

236 Qui digni habiti sunt, ut discerint quatuor 
Evangelia, quomodo hane gratiam suscipere 
debeant. 

231 Quinam animus dirigitur ad Dei voluntatem. 


238 Nunquid fieri possit, ut quis sine ulla inter- 
missione psallat, legatve, aut seria tractet de 
Dei verbis, nec ullum temporis spatium medium 
detur, cum usu veniat, ut nonnulli sordidioribus 
corporis necessitatibus cogantur salisfacere. 

239 Quis sit bonus thesaurus, et quis malus. 


240 Quamobrem dicta sit lata porta, et spatiosa. 


via, quc ducit ad interitum**., 

241 Quomodo angusta sit porta, et arcta via, que 
ducit ad vitam, et quomodo quis per ipsam in- 
grediatur??, 

212 Quis sit illud : Fraterno amore, ad vos mutuo 
diligendos proni!. 

213 Quis sibi velit Apostolus, cum dixit :/rasci- 
miniel nolite. peccare ;sed. non occidat super 
iramvestram ? : ac etiam cum alibi dixit : Om- 
nis amaritudo, et indignatio, et ira tollatur a 
vobis?. 

2$4 Quid sit illud : Date locum irz*. 

245 Quis sit prudens ut serpens, et simplex sicut 
columba. 

240 Quid significet illud :Charitas non indecore se 
genrit*, 


"1 Rom. xu, i. *! Maro. vu, 43. ** ibid. 14. 
xu, 19. *ICor. xii, 5. 


περὶ ἐχθρῶν ἐντολὰς xai ἐπ᾿ αὐτοῦ φυλάσσειν. 


e) Ἐαν τις ἀδικηθεὶς ὑπό τινος μυδενὲ ἀνάθηται λόγω 
μαχροθυμίας καὶ ἀνεξικαχίας, δόξῃ δὲ τῷ Θεῷ ἀπο- 
διδόναι τὸ κρῖμα, εἰ κατὰ Κύριον ποιεῖ, 


Gy Ἐχ πάντων τῶν χατορθωμάτων ἐὰν iv λείπῃ τοὶ, 
& διὰ τοῦτο οὐ σώζεται, 

vd Πῶς τὸν θάνατόν τις τοῦ Κυρίου καταγγελεῖ, 

g)s Et συμφέρει πολλὰ ἐκμανθάνειν παρὰ τῶν Γραφῶν. 

σὰς Ὅσοι χατηξιώθυσαν τὰ τέσσαρα Ἐναγγέλια ἐχμα- 
θεῖν, πῶς ὀφείλουσι τὸν χάριν δέξασθαι. 


cA, Ilorexà ψνχᾷὰ χατενθύνεται πρὸς τὸ θέλημα τοῦ 


Cc tov. 


Gg Ei δυνατὸν ἐστι τὸ ἀδιαλείπτως ψελλειν, ὃ ἀναγι- 
νώσχειν, 3 σπονυδαιολογεῖσθαι περὶ τῶν ῥημάτων τοῦ 
Θεοῦ, xai διάστημα μὴ γίνεσθαι χαθόλου, διὰ τὴν 
ἐπισνυμθαίνον σαν τισιν ἀνάγκην τῶν ῥνκαρωτέρων τοῦ 
σώματος χρειῶν. 

σλθ΄ Τίς ὁ θησαυρός o ἀγαϑὸς, καὶ τίς ὁ πονηρός. 

cy Κατὰ τέ πλατεῖα ἢ πύλῃ x«i εὐρύχωρος ἃ ὁδὸς εἴρῃ- 
ται ἡ ἀξάγονσα εἰς ἀπώλειαν. 

σμα Πῶς στενὰ ὃ πύλῃ καὶ τεθλιμμένο à ὁδὸς ὁ ἀπαί- 
γονσα εἰς τὴν ζωὸν, χαὶ πῶς δι᾿ αὐτῷς τις εἰσέρ- 
χεται. 

σμβ᾽ Ti ἐστι τὸ, Τῷ φιλαδελφίᾳ εἰς ἀλλήλονς φιλόστορ- 
gt. 

σμη Τί βούλεται λέγων ὁ ᾿Απόστολος * ᾿Οργίξεσθε xai 

ἢ G3 ἁμαρτάνετε" ὁ ἥλιος μὴ ἐπιδυέτω ἐπὶ τῷ παρορ- 
γισμῷ ὑμῶν * καίτοιγε ἀλλαχοῦ εἰπών - Πᾶσα sapie 
καὶ θυμὸς, x«i ὀργὴ ἀρθήτω ἀφ᾽ ὑμῶν. 


cud Τί ἐστι τὸ, Δότε τόπον τῇ ὀργῇ. 

σμέ Τίς ἐστιν ὁ φρόνιμος ὡς ὁ ὄφις, καὶ ἀκέραιος ὡς à 
περιστερά, 

cuc Τί ἐστιν" Ἡ ἀγάπῃ οὐκ ἀσχῃμονεῖ. 


! Rom. xi, 10. * Ephes. 1v, 36. *ibid. 31. * Rom. 


1073 


REGULARUM BREVIORUM CAPITULA 


1015 


cuz Ti ἐστιν ἢ ἐν Κυρίῳ χαύχησις, καὶ τὶς à ἀπ- A 947 Que sit gloriatio in Domino*, et quae sit in- 


ἡγορευμένη, 

cux Ei Κύριος δίθωσι σοφίαν, καὶ ἀπὸ προσώπου 
αὐτοῦ γνῶσις καὶ σύνεσις καὶ εἰ dux τοῦ 
Πνεύματος ᾧ μὲν δίδοται λόγος σοφίας, ἄλλῳ 
δὲ λόγος γνώσεως, πῶς ἐγχαλεῖ τοῖς μαθηταῖς ὃ 
Κύριος ὅτι, ᾿Αχμὴν χαὶ ὑμεῖς ἀσύνετοϊ ἐστι" 
xai ὁ ᾿Απόστολος αἰτιᾶταί τινας ὡς ἀσυνέτηυς. 


σμῇ Τὶ ἔστι τὸ ὅσιον, xoi τὲ ἐστι τὸ δίχαιον,. 

cv Πῶς dideci τις τὸ ἅγιον τοῖς χυσὶν, ἢ βάλλει 
ο΄ ^); μαργαρίτας ἔμπροσθεν τῶν χοίρων" $ cR 
συμδαίνει τὸ ἐπιφερόμενον - Μήποτε χαταπατή- 
σωσιν αὐτοὺς τοῖς ποσὶν αὐτῶν, χαὶ στραφέντες 
ῥήξωσιν ὑμᾶς. 


terdicta. 

248 Si Dominus dat sapientiam, et a facie ipsius 
oriatur cognitio et prudentia : item si per Spiri- 
tum alii datur sermo sapienlire, alii vero sermo 
scientize,quomodo exprobrat Dominus discipulis 
illud: AdAte et vos sine intelligentia estis? : et 
qua ratione Apostolus quosdam accuset velut 
imprudentes. vil T 

249 Quid sit sanctum, el quid sit justum. 

250 Quomodo det quis sanctum canibus, aut pro- 
jiciat/ margaritas ante porcos: aut quomodo 
contingat quod sequitur : Nequando conculcent 
eas pedibus suis, el conversi disrumpant vos*. 


σνα Πῶς ποτὲ μὲν ἀπαγορεύει ὁ Κύριος βαστά- p 2531 Quomodo Dominus interdum prohibeal ge- 


ξεῖν βαλάντιον χαὶ πήραν εἰς ὁδὸν, ποτὲ δὲ 
λέγει" ᾿Αλλὰ νῦν ὁ ἔχων βαλάντιον ἀράτω ὁμοίως 
χαὶ πήραν' χαὶ 6 μὴ ἔχων πωλησάτω τὸ ἐμάτεον 
αὐτοῦ, χαὶ ἀγορασάτῶ μάχαιραν, 

σνβ΄ Τίς ἐστιν ὁ ἄρτος ὃ ἐπιούσιος, ὃν δέδο» 
σθαι ἡμῖν xaÜ ἡμέραν προσεύχεσθαι ἐδιδάχθη- 
μὲν, 

cw, Τί ἐστι τὸ τάλαντον, x«l πῶς αὐτὸ πολυπλασιώ- 
σόμεν. 

vwd Ti ἐστιν ἡ τράπεξα, ἐφ᾽ Tj ἔδει σε, φησὶν ὁ Κύ- 
ptos, βαλεῖν τὸ ἀργύριον, 

συνε Ποῦ ἀπελθεῖν προσετάχθη ὁ ἀχούσας, Αρον τὸ 
σὸν, χαὶ ὕπαγε. 

c»z7 Tí; ἐστιν 6 μισθὸς ὃν λαυδάνουσι καὶ οὔτοι 
ὁμοίως τοῖς ἐσχάτοις, 

cv, Τίνες εἰσὶν ἄχυρον χαταχαιόμενον πυρὶ ἀσδέ- 
gw, 

σνη Tig ἐστιν ὁ ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλον χαταγινωσχό- 
μενος, ὅτι Θῶων ἐν ταπεινοφροσύνη x«i θρη- 
cxüx, xat τὰ εἐξῇς, 

σνῦ' Τὶς ἐστιν ὁ ξέων τῷ πνεύματι. 

cb Τοῦ ᾿Αποστόλου λέγοντος ποτὲ μὲν, Μὴ γίνεσθε 
ἄφρονες" ποτὲ δὲ, Μὴ γένεσθε φρόνιμδι παρ᾽ 
ἑαυτοῖς" εἰ δυνατὸν μὴ εἶναι φρόνιμον παρ᾽ ἐσυ- 
τῷ τὸν μὴ ἄφρονα, 


σξα Πῶς αἰτήσαντές τινὰ xal αὐτοὶ οἱ ἅγιοι οὐχ ἔλα- 
60» παρὰ τοῦ Κυρίου. 
σξβ' τίς ἐστιν ἢ διαφορὰ πτωχείας χαὶ πενίας" καὶ 


πῶς ἀληθεύει ὁ Δαδὶ δ᾽ λέγων' Ἐγὼ δὲ πτωχός ἢ 


εἶμι χαὶ πένης. 

σξγ Τί βούλεται διδάξαι ὁ Κύριος διὰ τῶν ὑπο- 
δειγμάτων, οἷς ἐπιφέρει τὸ, Οὕτως οὖν πᾶς ἐξ 
ὑμῶν, ὃς οὐχ ἀποτάσσιται πᾶσι τοῖς ἑαυτοῦ 
ὑπάρχονσιν, οὐ δύναταί μον εἶναι μαθητός. 

ef Τὸ εἴλιχρινὶς 7i ἐστιν, 

σξέ Εἰ πρὸς μόνους τοὺς ἱερεῖς εἴρηται τὸ, "Ev 
προσφέρης τό δωρὸν σου imi τὸ θυσιαστήριον, 
χαὶ τὰ ἑξῆς, 


stare sacculum et peram in via, inlerdum vero 
dical* Sed nunc qui sacculum habet, tollat simi- 
liter et peram. El qui non habet, vendat vestem 
suam, et emat gladium", 

252. Quis sil panis quotidianus, cujus quolidianam 
largitüionem rogare edocli sumus, 


233 Quid sit talentum, el quomodo illud mulltipli- 
cabimus. 

25k Quid sit mensa, in quam oporlebatl te, in- 
quit Dominus, mittere pecuniam, 

253 Quo abire jussus est qui audivit, To//e &11 
quod tuum est, et vade !^, . 

256 Quinam sit merces quam hi pariter alque 
ultimi aecipiunt. 

257 Quinam sint palea que comburitur igne 
inexslineto !', ) 

258 Quisnam sil qui condemnatur ab Apostolo his 
verbis: Volens in humilitate et religione *, etc. 


259 Quisnam sit fervens spirif M, 

260 Cum Apostolus nunequidem dicat: Nolite fieri 
imprudentes ** : nune vero, Nolte prudentes esse 
apud vosmetipsos'*, an fieri possit, ut apud se- 
melipsum prudens non sit is qui imprudens 
non est. 

261 Quamobrem ipsi eliam saneti aliquas res quas 
petivere, non impelrarint a Domino. 

262 Quid intersit inler mendicilatem et pauperta- 
lem : et quomodo verum dicat David,cum ail: 
Ego autem mendicus sum et pauper 5, 

263 Quid vult docere Dominus per exempla, qui- 
bus subjungit illud : Sic ergo omnis ex vobis qui 
non renuntiat omnibus bonis suis, non potest 
meus esse discipulus ". 

264 Quid sil sinceritas. 

2605 An ad solos sacerdoles diclum sil: Si o/fers 

munus tuum ad altare *, et reliqua. 


* II Cor. x, 17. * Matlh. xv, 16. * Math. vi, 6. * Luc. xxi, 38. !^ Matth, xx, 14, !! Matlh. 


IH, 


12. 15 Coloss, m, 18. 15 
18. 


2 om. Xm, |4. 
'" Luc. xiv, 33. 


^ Ephes. v, 17. 


' Rom. xu, 16, 156 Psal, xxxvii, 


2v. v. daniaíL δι... ὦ 11:76 


Zw) Quiodf «ἢ. TWEDE Hie 2. Hat G&—aLc A - τ΄ cz - &MALQ : CoAE—EL» ipa 1 ἢ,» 
E, 

767 t nsI IDHLS πιση σοῖς, Gne luinos^ (ODMP- — Zl d. κ i — dar mcam Gmaeesel τ ἐς bé&c- τὸς 
ILG:Cc ILzLEIE χε παι nubum »mmmum ineg «dI ANC. GNO GERA NUI. τῆς MAmUCEGAS. τως HO- 
Ifmrzmcum 2s Su yunendi amr. ail. MERC, 

Zi4 PLMIGHL MELDSI IutADBlE τῶ lul πᾶσ. Ἐξ: — Kacx x imum 4 4DCE νας Gum  &xz-dmc- 
-ogram τὸ nu rm-. AL Xumm Amy 

T^) LIGenTOCHER AL CCLCACHCOROASDSOIDIR τσ. τῷ —— Azuda remr-m lec. τὸ  arse-i 
f Cep OCDE X LLPB π΄ πρᾶμα WRMLSILAGS πΞ: πες £go —àa 1gEwDUMO— D ὅλα πὲ τὰ 
Lim UAGFLAGOOIHI. )D-ODLQgES MDC δ. τάξας loespsucx o dem lm —ae dümGRSR^ σαὶ XCó4 

Ξασι. 

fü wmf st lmifo Δ ΊΏπιδ". €PE mo Se τὸ 7: πὰ δα, 422 ὅπ UQGXGV.- 
Ime Ξ. amem. 

37. AI cer 4e TEPOTIHNUL jnrBric4nan pnswamga aü ἀπε ὦ, τι αν 2mm ἔμασκα --- Ses τὰς ἀσελποεινς- 
DILILOls TEE ἘΣΤΙ ΞΟ Jeans Cm mxsuci—uca fin DER. 

r^ Lamm Daun 3ec$9ercunmm ar unm anlccum B 32 *-as4 :-—mem αὐ: -—- Ramo sx πε- 
Bu) lE TUESLOII 5“. DENEIBGCUOR saulcwniwE ip ye- Σινα ται τῆς X AMER, τὸς 407b τῷ EXVIIEQAI 
excl ἀτρ σαντα. MUST TA. 

Tl'mE storici rum pns Genre Gigenfemmc mw T. E» τις TEUPUELQ ÜsaOpTal ws» Übelam τὸ 
a ὅπ πξιπ samecmm 3 Eum. 


cupa ans τῇ hec sacudar etii atras zm) Je -CMENA τς 4D τὸ Gema τὰιτω ταῖσας, 
τὶ almum Jrvoeautum mere Setanesgeaui τὰς EL. Zoecm cymee περάσει cm ὃ Mre- 


ME. 

5.4 (umi ub uL dietzm ὅπ δ ποι: EP φῶς Τὰ es cmo icm mb  Aseg---» nszpéic- δὲς 
srudecs ridet ITCRALIS Den ΝΣ. τε GDREBRHI- τὰ fumucla um τὶ τὸ (xax τεῦ Ow τὸ 
45. δὲ συ ΕΣ. 8:-εαΐσαι,, παπ. ἐλαιῶν ἀπὰ πάλαι». 

t- o:céiam oafcwiweulunz uz pad erunteam pn. τας mun s1— τὸἫ -—um, αἰς 6 διϑελῆα!» τὸν ξροσ- 
tace Demum "abet. S EIDG c320UNGIM O Kagesc. 

T3 clncrelc sl:—LcIS DISTSERADLOCTÉIERETS NEMPE τὰς I-- τὸ ταῦτας —-X τπσσεύχεται, ὁ δὲ vovg αὖ- 

5.2 uIiahornlliasi: Pwplibe gemmis. —— qQoTMP Toirxcx Ῥχλατε rc. 

?:0 Qum ὡς qui orCmir:s est eccede 7. zr I.; m—» ἃ amdnpue τῇ sspdén. 

jS: Q LE sccOt Duadere pou vic 11mb eoammdm esL ττν Ua ia Ü ma εἰ χοὶξ ανα,χά-:- 

sden.. 

339 imam suniciquu-dieunmt: Maexedmcrrweenms ἃ. — xz3 Lo. amm e κα, Eaugepp erum δου, 
eru 5 σὲ Óokmms. ὃς τιαρα 1πιυτασ: : Wqm o xx icgu. zzc ammémcss Que ea ὑμᾶς. 
moci vos M. ΝΕ 

414 333 λὰ ἢε Ζσὰὶ facit allewigs τοὐππδλδονν, sit — r3j E. ε rm» τὸ ὕδημα τιρας, zscewe. ἐστιν 
lus sOeius. ἀεπεπαιι,. 

9*3 Si i2 exextate sit fratrum societas ob alsquamg τσὶ Kw» ττώχευτῃ adzipack. διὰ τερστατο νὸ- 
morbor:m aTh:ta:onem. anu sine ulla dubita- τω. τ alxxiccrs 81-2 za  &CEem Malus 
tone ib αὐ T-eat necessa rec.pere : et si τα Ta). τῇ» χε Xm τ χιξ. T3SE τίνων 
convenit. a quibus :sthaee accipiet. ἀσώαται. 


51} L:zzm fratres cum fratribus negot&antes, ju- 177: E: χς ξέξνατιτα χετὰ αὐώροτετος πιαγβαν 
stum rei za-iüue pretium soL;erte anxaeque re- -rxeuxsz» τίν el rump τεῦ υἰδους πεεαργά- 
qurere debeant. € srzlax. | : 

^:5 Qui in fratrum societate vivit. sed ineilit in ^ 7-7 E: ἐπὶ -- ὦ ἀὐώφατετε τῶντα, mh ἄσθε- 
morbum corporalem, an abducendus sit in ho- »€m- Tw-OX κεβισεέρανται, εἰς ξειοδοχεῖνν exe 
spitium. 7e. 


Hxc duntaxat compiectebatur allatum ex Ponto — E»; τοῦτου πονῶν yt τὸ exi τοῦ leve» xe- 
eremplar. Reliqua autem XXVII capita cwm uir) ἀνττησαφαν. Τὰ δὲ ἀρεξᾷς πῷ΄ πέφάλαια 


anímadcersionibus addita sunt ex codice Cxsa- zzi τὰ ἐσιτίλια ἐς τῆς μβέδλου τῆς ἀκὸ τῆς 
riens. Καισαρεία: Ξοοτετεῦς. 
551 Qui sint fructus peenitentia digni. cz; Τῶε; si70 Sj0tx12*0i τῆς a: 30K. 


^ Marc, ix, $9. ^ Luc. wi, 17. ?! Ephes. παι, 6. 35 ibil. 2. 351 Cor. jv, 8. ** Matth. τι. 34. 
" Mare. μι, 29, ** Rom. xu, 9. f£ ἡ Cor. XN, i. *! Psal xri $8. 5 Matth. v, 8. 9 Luc. 
Así, 265, Z7] . 


1017 REGULARUM BHEViOHUM. CAPITULA. 1018 
ema Ὁ θέλων ἐξομολογήσασθαι τὰς ἄμαρτιας αὐτοῦ, A 288 Qui vult confiteri peccata sua, num omnibus 
εἰ πᾶσιν ἐξομολογεῖσθαι ὀφείλει καὶ τοῖς τυχοῦσιν, ἢ et quibuslibet debet confiteri, aut quibus. —— 

τίσιν. ados ies 1 al r6 7 Bat £1 ῃ- 

σπῆ 'O μετανοῆσας ἐπὶ ἀμάρτημκτι, xoi πάλιν. εἰς τὸ “889 Quem pornituit peccati,et rursus in idem pec- 
αὐτὸ ἐμπεσὼν ἁμάρτημα, τὶ ποιήσει. calum labitur, quid faciet, — 

c* Πῶς περισσεύει τις ἐν τῷ ἔργῳ Κυρίον misere | 290 Quomodo quis semper magis ac magis proficit 

| O11 dm opere Domini. 

σα Τίς ἔστιν ὁ συντετριμμένος κάλαμος, T τὸ ὁ τυρός. 291 θυ sit arundo contrita, aut fumigans linum : 
μενον λίνον" καὶ πῶς τις τὸ μὲν οὗ κατεάξει, τὸ δὲ οἱ quomodo quis illam non confringet, hoc vero 
οὐ σθέννυσιν. non exlinguet?!, 

c5 Ei χρὴ ἐνὰδελφότητι παιδίων Pup pie d»etidág- — 292 An conveniat in fratrum conventu puerorum 
χαλον. smculo addictorum magistrum esse, — 

c^, Πῶς δεῖ προσφέρεσθαι τοῖς τὰ μείξονᾳ τῶν 903 Quoinodo cum iis age dum. si qui devitant 
ἁμαρτημάτων παραιτουμένοις, τὰ dé μιχρὰ ἀδιατς. grayiora peccata, levia "n. patrant indiscrimi- 
φύρως ποιοῦσιν"  natim, 

54 Ἔχ ποίας αἰτίας ἐχπίπτει τις τῆς διηνέχους : μνὴ- B 295 Qua de causa non servet aliquis assiduam Dei 


oo ems τοῦ Θεοῦ. memoriam. . 
Ex ποίων σημείων ἡνωρίξεται. ὁ μετέωρος. 295 Quibus signis. cognoscatur qui non est altento 
. animo, - 


a5z Πῶς πληροφορηθῇ ψυχὴ, ὅτι τῶν ἁμαρτημάτων 296 Quomodo animus habeal RPM AR a pec- 
χαθαρεύει, . calis purum esse. 

σὶγζ Πῶς ἀπὸ τῶν ἁμαρτημάτων ἐπιστρέφειν χρὴ, 297 Quomodo à peccatis conyerti oporteat, | 

dw Ei τὰ χαλὰ xar, ἰδίαν &kpícxuxw ποιεῖν ὁ λόγος 298 An Scriptura permittat bona facere id 

ipsi placendum. 


συγχώωρει, 
σἰγθ΄ Πως πληροφυρηθῇ ψυχὴ ἀποστῆναι τῆς φιλωδο-. 299 Quomodo sibi persuadebit animus, se a glo- 


Eus: . ,. Tim studio alienum esse, 
T Τίς à τρόπος τῆς ἐπιστροφῆς, ὅτι περι ἀοράτου 300 Quis modus conversionis, cum de re. sub as- 
ἐστὶν ὁ λόγος. . pectum non cadente fit seriao. - 


ταὶ Εὰν δὲ εἴπῃ, ὅτε ον καταγινώσχει uou τὸ συνεὶ- 
δὸς, 


TB Εἰ χρὴ ἀπὸ τῆς οἰχονομίας διδόναι τοῖς ἐνδεέσι (c , 


τῶν ἔξωθεν. 

Ty Εἰ χρὴ τοῖς παρὰ πάντων λεγυμένοις ὑπαχούειν 
ἐν ἀδελφότητι. 

Td Εἰ ὑπὲρ των παραδεδομένων τῇ ἀδελφότητι παρὰ 
τῶν οἰχείων θελόντων διδόναι τι χρὴ δέχεσ- 
θαι, 

τε Εἰ δεῖ χαβδένειν παρά τῶν ἔξωθεν, ἦτοι χατὰ 
χάριν yOiec, $ προχατειλημμένης συγγενείας, 


304 Utrum pio iis qui frat 


301 Quod si dical quis ; γῶν mea me condemnat 


conscientia. 
302 An ex cella penaria erogandum sit exlernis 
inopibus. 


303 An in fraterna LE iis quae a quibus- 


vis dicuntur, obediendum sit. 
ribus fuere oblati, ali- 
quid accipere oporteat ab eorum parentibus, 


si dare aliquid voluerint, 





305 An ab externis convenjat accipere, sive ami- 


cilie, sive prioris propinquitatis gratia. 


| 
Tc Μετὰ ποίου τρόπου τό ἀμετεώριστον xaropüou- ἅ.1 3 906 Qua ratione vitatur menlis aberratio. 


ται, ΓΙ R17 δ 29 
τξ᾽ Εἰ χρὴ ἐξ ἐφομεριας ἀπάρχεσται τῆς ψαλμῳδιας 307 An alternis vicibus ineipiendum sit psallere 
ἢ τῆς προσευχῆς. ! aut precari. 


308 An fratribus aliquid danti, vicissim retribuere 
oporteat; et si convenit pro ralione rei dalze 
rependere vices. 

309 Si consuela, el quee secundum naturam sunt, 
cuipiam continganl, an audere debeat ad san- 
ctorum communionem accedere. 

310 Nunquid in communi domo Dominicam cie- 
nam conveniat celebrari. 

311 Utrum cum aliqui rogant, eos invisere opor- 


τη Ei χρὴ τὸν διϑόντα τι ἐν ἀδελφότητι ἀμείδεσται" 
χαὶ εἰ xu ἀναλογίαν τοῦ δόματος ποιεῖσθαι τὴν 
ἀντίδοσιν. 

TÜ Εἰ τῶν συνήτων χαὶ χατὰ φύσιν γινομένων τινὶ, 
χρὴ τολμᾶν εἰς χοινωνιαν τῶν ἁγίων παρέρχεσθαι. 


τί Εἰ χρή εἰς κοινὸν οἶκον προσχομιδὴν γίνεσθαι. 


τια Εἰ χρὴ εἰς ἐπίσκεψιν ἀπέρχεσται, ἐπιξητούντωυ 


τινῶν. teat. | 
τιβ Εἰ χρὴ τοὺς ἐπισχεπτομένους λαϊχοὺς προτρέ-. — 312 Am laici qui nos invisunt adhortandi sint ad 
πεσῦκι εἰς εὐχήν. precalionem. 


τιγ Εἰ χρὴ ἐργάξεσθαι ἐπισχεπτομένως τινῶν. 
?! Matth. χα, 20. 


313 An cum aliqui nos visitant, oporteatlaborare. 





10,9 S. BASIL MAGNI 1080 
* IIPOOIMION TON ΚΑΤ᾽ EIIITOMHN OPQN. 
PROCOEMIUM 
IN REGULAS BREVIUS TRACTATAS. 

B-nignus Deus, qui docet hominem scien- A 0 »0z»6cuzo; Θεὸς, ὁ διθάσχων ἄνθοωπον yv5- 
tiam, ?*, iis quidem quibus creditum est donum σιν. τοῖς uz» τὸ θιθατυχαλιχὸν πεπιττευπένοις y iota 


docendi precipit per Apostolum, ut perseverent in 
doctrina?*, eos vero qui divinorum documentorum 
edificationeindigent,. per Moysen admonet, dicens: 
Interroga patrem tuum, et anuntiabit tibi, majores 
tuos. et dicent (ibi?*. Quapropter necesse est nos 
quidem. quibus creditum est munus docendi, pa- 
ratos esse omni tempore et promptos ad instruen- 
das perficiendasque animas, et modo publice 
coram tota Ecclesia contestari, modo privatim 
permittere unicuique eorum, qui ad nos accesse- 
rint. ut suo arbitratu nos seorsum rogare possint 
qu:e pertinent et ad sanitatem fidei, et ad verita- 
tem ejus vivendi ritus qui est ex Evangelio Do- 
mini nostri Jesu Christi. ex quibus utrisque homo 
Dei constanter perficitur : vos vero nihil otiosum, 
nihil vohis infructuosum relinquere, sed preeter 
ea qui? in communi discitis, etiam privatim de 
rebus conducibilibus interrogare, et omne vitze 
otium ad vestram utilitatem dirigere. Ergo si nos 
in hoc congregavit Deus, multaque quod ad exter- 
nos tnmultus attinet, requie perfruitur, neque ad 
quidquam aliud agendum convertamur, neque 
somno rursis corpora tradamus, sed in meditan- 
dis ac expenderdis rebus necessariis transigamus 
reliquam noclis partem, explentes quod dictum 
est a beato Davi le : In. (ege Domini meditabüur 
dic ac rocte?*. 





SANCTI PATRIS NOSTRI 
BASILII 


Cesarex Cappadocis archiepiscopi 
A14 INTERROGATIO I. 


A» liceat, aut. erpediat alicui, ut sibiipsi permit- 
(al. ficere dicerceve quim bona cristimat, citra 
testanonium divinarum Seripturarum. 

RESPONSIO. 
Cum Dominus noster Jesus Christus dicat qui- 


?[Tim.13. ? Deut. xxun 7. 


(i31 Breve illud qaasi proemium habet varium 
titulum et loczm in variis codicibus. ln ut 
Coisl. continenter leeuntur Reculzie tum longiores 
tum bzevciores, sine proci mio.sine tabula, sine ulla 
distinctione, sie ut ex utrisque corpus unum effi- 
ciatur. 

Gl Codex Colb.zzsx τῶν ἐντηλον τοῦ Kv- 
d 2t212272522752:1. Mox idem ms.-i τὲ ποὺς οἶχο- 
pu» » zxi σγειαν, αἰ c licationzm ct integrüatem 


5? Psal. xciu. 10. 


πεοὶ 


"X) Reg. primus ὑμας δὲ μεδὶν ἀρχὸν ἐν ἑαυτοῖς 


παυχγγὥωει διὰ τοῦ Αποττόλου ἐππένεν TE διδα- 
σχαλία, τοῖς δὲ χοχξουσι τῆς Ex τῶν θείων dide, a. 
τῶν οἰχοδουζ: διὰ Μωσέως rxozcri λέγων" Ἐξεου- 
τττῦν πατέοχ σον, χαὶ ἀνα λεῖ σοι τοὺς 
ποῖ σὺν, χαὶ ἐοοῦτι σοι. $tz19 ἀνήξκς 
Ti» δικχονιαν τοῦ αὔγου πεπιστεὺυ- 
Ξαυτὶ XX) 


τὸν 

e£. » mi e 

552715524 
. 

-οὺς 


ζαῦς ui, 


πένουϊ, i» ποοδύαλυς εἶναι ποὸς 
τὸν x7227i2uj$» τῶν Sog χαὶ τὰ ui» t» xoc 
τῇ Exxixzix zXGX δικαχοτύοατται (14}" τὰ δὲ (dix 
ixi τῶν» ποοτιόντων πποέχεον ix)702; χα ἔξου- 
dix) ἐπεουτᾶν. τὰ τε ποὺς γεῖχν τὰς πίστεως χαὶ 
αλζήτιαν τῆς χατὰ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Κυρίου tue» 
'"In792 Χϑιστοῦ chri; ἐξ ὧν ἀπφοτέοων ὁ τοῦ 
Θιοῦ X»52er9; δεθαίω: τελειοῦται" δὲ ut2t 
€x20:79» παλιέναι, (A3) αχδὲν ἀογὸν ἑαυτοῖς ἀλλὰ 
ποὺς οἷς P» τῷ χοινῷ παγθάνετε, χαὶ dx πεοὶ τῶν 
συπνερόντων ἐξερωτᾷν, xxi πάσαν σχολξν τοῦ βίου 
ποὺς τὸ oigo» διατίθεσται. Εἰ οὖν εἰς τοῦτο 
συνζη xt» I E Θεὸς, καὶ ξσυχία πολλὲ ἀπὸ τῶν 
ἔξωθτν θοοῦδων ἔστε, αὲτε πρὸς ἑτέραν τινὰ ἐογα- 
cix» τοιπύπιϑα, κέτι ὕκνω wy παοκδῶμεν τὰ 
couzx-z, ἄλλ ἐν τὸ πεοΐίπνς καὶ ἐξετάσει τῶν ἀνα») - 
xziw» τὸ αἀτιπόπενον πίρος τῆς νυχτὸς ϑιτνέγχωμεν, 


vu; 


παχοτῦντε: τὸ siomui»e» jré τοῦ nasxxolo) Ax6id 
ὅτι ἐν v9 Κυρίου πεέλετέσει ζιίΐοα: χαὶ γυ- 


X707. 





TOY EN ἉΓΊΟΙΣ HATPOZ HMON 


BAXIAEIOY 


Asgtzt7x9z99 Καιτανεία: Kxzrmxoexin; (£6). 
EPOTHXIX A 
Ei dio e & σύπφέοιι τοὶ ἐκυτῷ ἔπ ἐπιτρέσειν, 
χα! πτορτῖν OM ει» 2 νοαΐτει χαλᾷ, S»17 τες ερτυ- 
οιας τῶν $1379$277*9» Γεακφῶν. 
ATIORPTZI*. 
To» Κυρίου bu» Ἱττοῦ ϑιστοῦ Afy»ycél iol 
35 P33l. 1, 3. 
ux?» Xxs2-0» Ξαϑιέναι. Ita vero in Colb legitur : : 
ὑμᾶς δὲ ucOi» ἄχαιοον, ἀ9γὸν ἐπυτοῖς, αζδὲ ἄχαο- 
79» παρεῖγκι" 
(f: Reg terlius τὸν αὐτοῦ set χατ Ez 94», 
ejusdcm regulae in epitomen redacie. Aliter in 
Colbertino zog τῶν χατ ἐξιτοιὲν χεφαλαίων, nil ium 
capitum on epitomen coactorum 
(V7 Veteres duo libri ἔξεστι xxi ev. Mox Reg. 
primus εἰ Voss.ce Tix»i».Alius IRS.-À» θείων 
Γραφῶν, 


1081 


REGULAE BREVIUS TRACTAT... 


1082 


μὲν (A8) τοῦ ἁγίου Πνεύματος " Οὐ γὰρ λαλήσει ἀφ᾽ À dem de sancto Spiritu, Nom enim loquetur a se- 


ἑαντοῦ, (QM ὅσα ἂν ἀχούσῃ, ταῦτοι λαλήσει " 
περὶ δὲ αυτό" Οὐ δύναται à Υἱὸς ποιεῖν ἀφ' 
ἑαυτοῦ οὐδὲν * xai πάλιν * "Ort ἐγὼ ἐξ ἐμαυτοῦ 
οὐχ ἔδαάλησα, ἀλλ- ὁ πέμψας με Πατὴρ, αὐτός 
μοι ἐντολὴν ἔδωχε (A9), τί εἴπω, χαὶ τί λαλήσω " 
xai οἶδα, ὅτε ἢ ἐντολὴ αὐτοῦ ζωὴ αἰώνιός ἔστιν " 
ἃ οὖκ λαλῶ ἐγὼ. χαθὼς εἴρηκέ μοι ὁ Πατὴρ, οὕτω 
λαλῶ" τὲς ἂν εἰς τοσαύτην iM (50) μανίαν, ὥστε 
a9 ἑαυτοῦ τολιλῆσαί τι χαὶ μέχρις ἐννοίας λαβεῖν, ὃς 
ὁδηγοῦ μὲν τοῦ ἁγίου χαὶ ἀγαθοὺ Πνεύματος χρείαν 
ἔχει, ἵνα χατευθυνῇ ἢ εἰς τὴν οὐὸν τῆς ἀληθείας χατά 
τε νοῦν χαὶ λόγον, χαὶ πρᾶξιν, τυρλὸς δὲ χαὶ ἐν σχὸ- 
Tu διάγει, ἄνεν τοῦ ἡλίον τῆς διχαιοσύνης αὐτοῦ τοῦ 
Κυρίον ἡμῶν Ἰπσοῦ Χριστοῦ τοῦ φωτίξοντος, ὥσπερ 
ἀχτῖσι, ταῖς ἑαυτοῦ ἐντολαῖς; Ἢ xp ἐντολὴ Ku- 
ρίον, φησὶ, τηλαυγὴς, ψωτίξουσα ὀφθαλμούς. 
Ἐπειδὴ (31) δὲ τῶν ἐν ἡμῖν στρεφομένων πραγμώ- 
τῶν ἢ ῥημάτων τὰ μέν ἐστιν ὑπὸ τῆς ἐντολῆς τοῦ 
Θεοῦ ἕν τῇ ἁγίᾳ Γρανῇ διεσταλμένα, τὰ δὲ σισιωπη- 
μένα " περὶ μὲν τῶν γεγραμμένων οὐδεμία ἐξουσία 
δέδοται χαθόλον οὐδενὶ, οὔτε ποιξσαὶ τι τῶν χεχων 
λυμένων, οὔτε παραλεῖψαι τι τῶν προστετα μένων, 
τοῦ Κυρίου ἅπαξ παραηγγεΐιαντος, χαὶ εἰπόντος " 
Καὶ φυλάξῃ (52) τὸ ῥῆμα ὃ ἐντέλλομαι σοι σῆ- 
μερῶν" οὐ προσθήσεις ἐπ᾿ αὐτῷ, χαὶ οὐχ ἀφελεῖς 
ἀπ᾽ αὑτοῦ. Φοβτρὰ γὰρ τις ἐχδοχὴ κρίσεως, καὶ 
πυρὸς ξῆλος ἐσθίειν μέλλοντος τοὺς τοιοῦτόν τι TOÀ- 
μῶντας " περὶ δὲ τῶν σεσιωπημένων χανόνα ἡμῖν 
ἐξέθετο ὁ ἀπόπτολη:ς Παῦλο: εἰπὼν" Πάντα μοι ἔξ- 
ἐστιν, ἀλλ' οὐ πάντα οἰχοδομεῖ, Μηδεὶς τὸ ἑαυτοῦ 
ξητείτω, ἀλλὰ τὸ τοῦ ἑτέρου ἔχχστος. Ὥστε παντὶ 
λόγῳ ἐπάναγχες ἢ ἣ τῷ Θεῷ (53) ὑποπώσσεσθαι χατὰ 
τὴν ἐντολήν αὐτοῦ, ἢ ἄλλοις διὰ τὴν ἐντολὴν αὐτοῦ. 
Γέγραπται γὰδ * Ὑποτασσόμενοι ἀλλήλοις ἐν φόδῳ 
Χριστοῦ, Καὶ à Κύριός φησ" 'O 0Dw» ἐν ὑμῖν 
εἶναι μέγας, ἔστω πάντων ἔσχατος, ταὶ πάντων 
ϑοῦλος - ἀπηλλοτριωμένος δηλονότι τῶν ἰδίων θέλη- 
μάτων χατὰ μέμησιν αὐτοῦ τοῦ Κυρίον λέγοντος ' 
Καταθέδηχα ἐκ τὸϑ οὐρανοῦ) οὐχ ἵνα ποιῶ τὸ 


θέλημα τὸ ἐμόν, ἀλλὰ τὸ δῇημα τοῦ πέμψαντός μὲ 


Πατρός. 
EPOTHSIX Β΄. 
Ποίαν ὁμολογίαν ἀπαιτεῖσθαι δεῖ παρ᾽ dX) τοὺς ἐπὶ 
τὸ αὐτὸ ζῇν χατὰ Θεὸν θουλομένους, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 


Τὴν ὑπὸ τοῦ Κυρίου παντὶ τῷ προτερχομένῳ προ- 5 


*5 Joan. xvi, 13. 
* Hebr. x, 27. 


. (40) Vocula μέν deest quidem in vulgatis : sed 
in veteribus libris Méperitur. Hlc fusius scripta 
sunt in Colbertino, περὲ μὲν τοῦ ἁγίου Πνεύματος 
τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ, ὅτι αὐτὸ ὑμᾶς ὁδηγήσει zi; πᾶσαν 
ἀλήθειαν" οὐ γάρ, X. 7. . Cum inus noster Jesus 
Christus de Spiritu sancto quidem dicat discipu- 
Lis suis: [pse vos deducet in omnem veritatem, etc. 

(49) Unus ms, ἐντολὴν δέδωχε, Haud longe vocu- 
lam τί ex mullis mss. addidimus. 

(50) Heg. primus et Colb. ἐξέλθοι, 

(534) Codex Combef, 'Ezz& τοίνυν, Mox Regii 
duo et Colb. πραγμάτων ἢ ῥημάτων, lllud, ὃ pa- 


9 Joan. v, 19. 


" Joan, xu, 49, 50. 
" [ Cor. x, 22-25. ** Ephes. v, 21. ** Marc. 1x, 34. Joan. vi, 38, 


melipso, sed quicunque audierit, hac loquetur ?* ; 
de seipso vero : Non potest Filius a se facere quid- 
quam 9 ; et ilerum : Ego ex meipso non sum locu- 
tus, sed qui misit me Pater, ipse mihi mandatum 
dedit quid dicam, et quid loquar ; et scio quia 
mandatum ejus vita eterna est; qua ergo ego lo- 
quor, sicut dizit mihi Pater, sic loquor "" ; quis eo 
dementice deveniet, uta seipso audeat aliquid vel 
cogitatione concipere, qui scilicet ductore sancto 
et bono Spiritu indigeat, ut dirigatur in viam ve- 
ritatis, sive in mente, sive in sermone, sive in 
actione, et cizecus sit, et in tenebris dega!, sine 
sole justitice ipso Domino nostro Jesu Christo, qui 
suis mandatis tanquam radiis illuminat? Prece- 


n ptum enim. Domini, inquit, Iucidum, illuminans 


otulos **, Sed quoniam rerum aut verborum apud 
nos usilatorum alia in sancta Scriptura per Do- 
mini mandalum declarala sunt, alia silentio prz- 
lermissa: de iis quidem que scripta sunt, nulli 
omnino licet aut aliquid facere eorum quae vetita 
sunt, aut aliquid omittere eorum quie jussa sunt, 
cum Dominus semel preceperit, ac dixerit: Et 
servdbis verbum quod przcipio tibi hodie * non 
adjicies ad ipsum, nec detrahes ab ipso*?, Formi- 
dabilis enim quaedam judicii exspectatio superest, 
atque emulatio ignis, qui eos qui aliquid ejusmodi 
audent, devorabit *! : de iis vero que silentio pre- 
terita sunt, regulam nobis tradidit apostolus Pau- 
lus eum dixit: Omnia miht licent, sed non omnia 


C erpediunt * omnia mihi licent, sed non omnia xdi- 


ficant. Nemo quod suum est, quaerat : sed quod 
alterius, unusquisque! Quare necesse omnino est, 
aut Deo ex ejus mandato subjici, aut aliis 415 
propter mandatum illius. Scriptum est enim : Sub- 
Jecti invicem in tímore Christi". Quin el Dominus 
ait: Qui vull inter vos esse magnus, sit omnium 
postremus, el omnium servus ** ; abalienatus vide- 
licet a suis voluntatibus, exemplo ipsius Domini, 
dicentis : Descendi de ccelo, non ut faciam volun- 
latem meam, sed voluntatem ejus, qui misit me, 
Patris **, | 
INTERROGATIO 11, 

Qualem professionem a se mutuo exigere debeant 
qui simul secundum Deum vivere volunt. 
RESPONSIO. 

Eam, quz a Domino cuique accedenli proposita 


" psal. xvii, 9. '* Deut. iv, 2. 


μάτων, aberat a vulgatis, Nec ita mullo post mss 
duo cum Voss. ἐντολῆς τοῦ Κυρίον, 

(52) Antiqui tres libri x«i φύλαξαι, et serva ver- 
bum. Editi et codex Combef, xat φυλάξῃ, servabis. 
Ibidem Reg. primus ὃ ἐγώ. | 

(53) Unus ms. Θεῷ Ay» Deo Verbo. Mox Reg. 
primus et Colb. x«z' ἐντολὴν αὐτοῦ ἢ ἄλλοις. Γέ- 
γραπται j*p. Reg. terlius et Combef. ἢ ἀλλήλοις. 

lera ut supra. At Coisl, secundus £zzvzyxes : 
ἢ τῷ Θεῷ ὑποτάσσεσθαι χατὰ τὴν ἐντολὴν αὐτοῦ, 
ἄλλοις διὰ τὴν ἐντολὴν αὐτοῦ - quo in codice plan 
sunt omnia, et suo quique loco posita. Ita autern 







1083 S. BASILII MAGNI 1084 


est, cum dixit: δὲ quis vult post me venire, abne- A ταθεῖσαν (34), &ixóvroz* Et τις θέλει ὀπίσω μου £4- 
get semetipsum, el tollat crucem suam, el sequa- θεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν, xai ἀράτω τὸν σταυρὸν 
(ur me'*. Qualem autem vim μαροδὶ horum αὐτοῦ, x«i ἀκολουθείτω μοι. Τούτων δὲ ἔχαστον οἵαν 
unumquodque, dictum estin ea, que ad ipsum ἔχει δύναμιν εἴρηται ἐν τῷ περὶ αὐτοῦ ἐρωτήματι. 
pertinet, interrogatione. 


INTERROGATIO 1. EPOTHZIZ Γ΄. 

Quomodo convertemus peccantem : aut sí non con- Τὸν ἁμαρτάνοντα πῶς ἐπιστρέψομεν, ἢ μὴ ἐπιστρέφοντα 
vertat sese, quomodo cum illo agendum sit. πῶς ἔχει χρή. 
RESPONSIO. ATIOKPIZIS. 

Velut preceptum est nobis a Domino, cum Ὡς προστετάγμεθα ὑπὸ τοῦ Κυρίου εἰπόντος - 'Exv 


dixit : Si peccaverit frater tuus, vade, corripe eum ἀμάρτῃ ὁ (58) ἀδελφὸς σον, ὕπαγε, Üeykov αὐτὸν 
inter te et ipsum solum. Si te audierit, lucratus es μεταξὺ σοὺ x«i αὐτοῦ μόνου. 'Edv cov ἀχούσῃ, ἐχέρδη- 
fratrem tuum . si vero non audierit, adhibe lecum σας τὸν ἀδελφὸν σον" ἐὰν δὲ μὴ ἀχούσῃ, παράλαβε 
etiam unum, aut duos, ut in ore duorum testium μετὰ σοῦ ἔτι ἕνα ἢ δύο, ἵνα ἐπὶ στόματος δύο μαρτύ- 
aut trium stet omne verbum. Quod si non audierit pg pov ἣ τριῶν (56) σταθῇ πᾶν ῥῆμα. Ἐὰν δὲ παραχούση 
eos, dic Ecclesie. Si autem non audierit quoque αὐτῶν ἐπὲ τῇ Ἐχχλησία ἐὰν δὲ xai τῆς Ἐχχλησίας (57) 
Ecclesiam, sit tibi sicut ethnicus et publicanus V. παραχούσῃ, ἔστω σοι ὡς ὁ ἐθνιχὸς χαὶ ὁ τελώνης. ᾿Εὰν 
Si itaque hoc contingat, Su/ficit tali objurgatio ἄρα γένηται τοῦτο, ᾿Αρχετὸν τῷ τοιούτῳ ἡ ἐπιτιμία 
hac, qua fit a pluribus "5. cum Apostolus scripse- αὔτη ἢ ὑπὸ τῶν πλειόνων, τοῦ ᾿Αποστόλου ράψαντος" 
rit: Argue, increpa obsecra in omni patientia, οἰ ;Ελεγξον, ἔπιτίμησον, παρακάλεσον ἐν πάσῃ μαχροθυ- 
doctrina **. Et rursus: Quod si quis non obedit — μίᾳ, καὶ διδαχῇ καὶ πάλιν " Εἰ δέ τις οὐχ ὑπαχούει 

verbo nostro, per epistolam hunc notate, et ne τῷ λόγῳ ἡμῶν, διὰ τῆς ἐπιστολῆς τοῦτον σημειοῦσϑι" 


commisceamini cum illo, ut confundatur *9, x«i μὴ συναναμίγνυσθε αὐτῷ, iva ἐντραπῇ. 
INTERROGATIO ΙΥ. τς EPOTHZIZ Δ΄. 

Si quis pro levissimis etiam peccatis coarctet ας Ἐάν τις xoi εἰς (58) τὰ μιχρὰ à (paa στενοχωρῇ 
urgeat fratres, kis verbis : Debetis agere peni- τοὺς ἀδελφοὺς, λέγων. Ort φείλετε μετανοῆσαι, 
tentiam, nunquid et ipse humisericors est, et μήποτε xai αὐτὸς ἀσπλανχνός ἐστι, xai τὴν ἀγάπην 
Chavritatem dissolvit. Ο χατολύει. 

RESPONSIO. AIIOKPIZIZ. 
Cum Dominus affirmaverit iota unum aut unum Tou Κυρίον duxGsÜgwecapéveu μὲν, ὅτι ἰῶτα iv 


apicem a lege non preterire, donec omnia fiant!, ὃ μία κεραία οὐ μὴ παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμον, ἕως 
pronuntiaveritque homines de omni verbo otioso ἂν πάντα γένηται, ἀποφηναμένον δὲ, ὅτι Πᾶν püpo 
quod locuti fuerint, rationem in judicii die esse ἀργὸν, ὃ ἐὰν λαλήσωσιν οἱ ἄνθρωποι, ἀποδώσουσι 
reddituros 53, nihil contemnendum est quasi par- περὶ αὐτοῦ λόγον ἐν ὑμέρᾳ xpíctoQ* οὐδενὸς du 
vum. Qui enim, inquit, rem contemnit, contemne- χαταφρονεῖν ὡς μιχροῦ. 'O γάρ καταφρονῶν πρά- 
tur ex ea?*. Et alias quale peccatum audeat quis — yu«roc," φησὶ, χαταφρονῃθύσιται (59) ὑπ᾽ αὐτοῦ. 
parvum dicere, postquam 416 Apostolus hanc — 'AXiex τε ποῖον ἁμάρτημα μιχρὸν τολμήσει τις 
protulit sententiam : Per pravaricationem legis εἰπεῖν, τοῦ ᾿Αποστόλου ἀποφηναμένον, ὅτε Διὰ τῷς 
Deum inhonoras ** ? Quod si stimulus mortis pec- παραβάσεως τοῦ νόμον τὸν Θεὸν ἀτιμάζεις ; Ei δὲ τὸ 
catum est, non hoc, aut illud, sed indefinite omne p "reo τοῦ θανάτου ἢ ἁμαρτία, οὐχ ὅδε à ἧδε, ἀλλὰ 
omnino peccatum, immisericors est qui silet, non τῷ ἀδιορίστῳ δηλονότι πᾶσα ἁμαρτία (60), ἄσπαλαγ- 
qui redarguit, tanquam qui venenum relinquat in χνός ἐστιν ὁ ἐρησυχάξων, eux ὁ ἐλέγχων - ὥσπερ 
eo qui a venenata bestia morsus est, non autem ὁ τὸν ἰὸν ἐναφεὶς τῷ δηχθέντι ὑπὸ iobóÀou, οὐχ ὁ 


*& Matth. xvi, 24. '" Matth. xvi, 15-17. ** II Cor. n, δ. "* LI. Tim. 1v, 2. 9? |I Thess. in, 15. 
5! Matth, v, 18. 53 Matth. xit, 36... 5* Prov. xi, 13. ?* Rom. i1, 23. 


habet Coisl. primus, ἐπάναγχες, ἢ τῷ Θεῷ vmorác- bus libris, xai ὡς παραδέδοται ὑπὸ τοῦ "Am, yp. 

σεσθαι χατ᾽ ἐντολήν" in caeteris autem consentit cum (58) "Sic veteres quidam libri Vocula εἰς deest 
Coisl. secundo. Sed heec variatio, si tamen variatio ἰῷ vulgatis. Mox codex Voss. μετανοεῖν μύποτε xo- 
dici potest, sententiam non mutat. Editi κατ᾽ ἐντολὴν ταλύει τὴν ἀγάπην ἄσπλαγχνος ὦν, et ita quoque 


αὐτοῦ * γέγραπται. habet Colbertinus, nisi, quod pro μέποτε habet 
(34) Editi et unus Combef. προταθεῖσαν. Alter ἡ. Reg. primus μήποτε καταλύῃ - cetera. autem 
Combef. προσταχθεῖσαν. Reg. tertius προταχθεῖσαν. 1186 at priores duo codices. 


! ἫΝ 0. 59) Codex Voss. Ὁ γὰρ χαταφρονῶν, φησὶ, ypdu- 
(55) Reg. primus ἁμάρτῃ εἰς σὲ ὁ. petes χαταφθαρήσεται. Aliquanto post. dud (Ά κα 
(56) Reg. primus et Colb. xxi τριῶν. Mox idem ὄἤλλλως δέ. 
ms. σταθῇ. Editi et Reg. tertius σταθύ σεται. (60) Illud, ἀλλὰ τῷ ἀδιορίστῳω δηλονότι πᾶσα &yap- 
(57) Reg. tertius et editi τῇ 'Exx)ncia. At duo — xix, deest in Vossii codice εἴ in Regio primo. Com- 

- ms. Cum Voss. τῆς ᾿Εχχλησίας. Atliquanto post Colb. — befisius in his verbis deprehendere sibi videtur 
“ὧν πλειόνων, qux fit coram plurtbus. Post — Stoicam quamdam severitatem, Nam, inquit, pec- 
"Mtóverv ita legitur in Voss. et in aliis duo- — e€atamagnaa parvisnon discernuntur: sed omnia 


1085 


ἐξαίρων. Καὶ τὴν ἀγάπην di οὗτος 
Ῥέγραπται: γάρ' “Ὅς φείδεται τῆς. βακτηβίας,- μεσεῖ 
τὸν ἑαυτοῦ υἱόν: ὁ: δὲ nip pops πιεβιύει. 
εὖ ἘΡΏΤΗΣΙΣ E- T "A Vut 
ἐχάστῳω ἁμαοτή- 
ἜΣ. TE" prm at pom “ἀξίους 
τῆς μετανδίαξ, 
"m 
Τὴν διάθεσιν ἀναλαθὼν τοῦ εἰπόντος, ᾿Αϑικίαν 
ἐμίσησα, xoi ἐβδελυξάμην. Καὶ ποιῆσας τὰ ἐν τῷ 
ἔχτω ψαλμῷ, χαὶ ἐν (62) πολλοῖς ἄλλοις εἰρημένα, 
xxi τὰ ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλσου ὑπὲρ ἄλλον ἡμαρτηκχότος 
μεμαρτυρημένα τοῖς xarà Θεὸν λυπηθεῖσιν ᾿ἸΙδοὺ 
γὰρ, φησὶ, τὸ xarà Θεὸν λυπηθῆναι, πόσην χατειρ- 
ηάσατο ὑμῖν σπουδὴν, ἀλλὰ ἀπολογίαν, ἀλλὰ 
ἀγανάκτησιν, ἀλλὰ φόβον. (03), ἀλλὰ ἐπιπόθησιν, 
ἀλλὰ ἐχδίχησιν, ἀλλὰ. ζῦλον. Ἐν πᾶντι σννεστή- 
σατε ἑαυτοὺς ἀγνοὺς εἶναι ἐν. τῷ. πράγματι... Καὶ 
πολυπλασιάσας τὸ ἀντίθετον Indes ὡς ὁ Zax- 
χαῖος. x 


EPOTHTIZ ς΄. 
[n ids ὁμολογῶν μετανοεῖν, τὸ δὲ ΤῊΣ μὴ 
| ιορδούμενος, τίς ἔστιν (04). 
. MIIOKPIZIZ. ^3 
Περὶ τοῦ τοιοῦτον. γεγράφθαι λογίξομαι' 
σον δέηται ὁ ἐχθρὸς μεγάλῃ τῇ φωνῇ, μὴ πει- 
AL αὐτῷ" ἑπτὰ γάρ εἶσι vpn iv τῇ ψυχῇ 
αὐτοῦ xal ἀλλαχοῦ Ὥσπερ xÓw» ὅταν ἐπέλθῃ 
ἐπὶ τὸν ἑαυτοῦ ἐμετὸν, χαὶ μισητὸς γένηται, οὕτως 
ἄνθρωπος τῇ ἰδίᾳ xaxla ἀναστέψας (53) ἐπὶ τὴν ξαυτοῦ 


ἀμαρτίαν, 


'Eav 


EPOTHZIZ Z. 
Τί τὸ xpiux τῶν ἐχδιχούντων τοὺς ἁμαρτάνοντας. 


ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ, 

Βαρύτερον ἐχείνον οἶμαι, περὶ οὔ εἴρηται (86), 
ὅτι Συμφέρει αὐτῷ, ἵνα κρεμασθῇ μύλος ὀνιχὸς 
περὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ, χαὶ ῥιφῇ εἰς τὴν Üa- 
λασσαν, ἢ ἵνα σχανδλίσῃ ἕνα τῶν μιχρῶν τοὺ- 
των. Οὐχέτι γὰρ τὰν ἐπιτίμησιν εἰς διόρθωσιν, 
ἀλλὰ τὴν ἐχδίχησιν εἰς βιδαίωσιν τοῦ ἁμαρτήματος 
ὃ ἁμαρτήσας λαμβάνει, καὶ ἄχλους εἰς τὰ ὅμοια 


REGULZE BREVIUS THACTAT/E 
χαταλύει (01). A eximat. Quinetiam | qui. ejusmodi est, evertit 


eharitatem. Seriptuim est enim : Qui parcit baculo, 
odit filium suum : qui autem diligit, diligenter δα - 
stigat "ν΄ iti lo^ Aq αν συν ἢ ἴω HM ans 

pt n M^ f JINTERROGATIO- i ots wine] mom 


uomodo debeat is puenitentiamagere de sin ulis 
: pA οἱ el cujusmodi (2ucius, pumitentia dignos 


RESPONSIO. 
-^Nimirum δῖ habeat animum illius, qui dixit : 
Iniquitatem odio habui, δὲ abominatus. sum 35, 
Item si priestiterit que réferuntür in séxto Psal- 
mo, et in aliis multis, οἱ si fecerit que ob pec- 
catum ab alio admissum. faela [fuisse testatur 
Apostolus, ab iis qui seeundum Deum contri- 


VAT 
ἢ 


p 581] fuerant. Ecce enim, inquit, hoc ipsum se- 


cundum Deum contristari vos, quantam in vobis 
operatum est. sollicitudinem : sed defensionem» 
sed indignationem, sed timorem, sed desiderium, 
sed vindictam, sed emulationem. In omnibus ez- 
hibuistis vos incontaminatos esse. in negolio 5". 
Itidem si, Zachei exemplo, I: virtutem 
crebro excoluerit. 
INTERROGATIO. ΥἹ. 
Qui verbis confitetur se Ῥαπίίογε, péccülwm à vero 
non corrigil, quis est. | 
RESPONSIO. 

Existimo de eo qui. hujusmo.i est, id scriptum 
fuisse: Si te rogaverit inimicus magna voce, ne 
credideris ei: septem enim sunt nequit? in anima 


ejus **. Etalio in loco: Sicut canis cum redierit ad 


suum vomitum, et odibilis ur: sic homo sua 

malitia revertens ad péccatum suum. — : 
^ INTERROGATIO VII. 

Quodnam est ir terni eos qui peccantes 


RESPONSIO. 

Gravius ive quod prolatum fuit in eutn de ^ 
dictum est : Erpedit illi ut suspendatur mola asi- 
naria cirea collum ejus, el projiciatur 17 in 
mare, quam ut scandalizet unum de pusillis istis ᾽ν, 
Nón δα τα j jam objurgationem ad emendationem, 
sed defensionem ad peccaticonfirmationem á&etplt 
qui peecavit, imo- ero invitat alios ad similia 


πάθη προτρέπει (61), ὡς ἐφαρμόσαι τῷ ἐχδιχοῦντι, D vitia: quamobrem grim dere et patrono, 


*: Prov, xim, 24... δῦ Psal, cxyur, 103, 
XVil, 2, - 


ex auctoris sententia m04gnA sunt. Quid Vota: 
queso, prohibet omnia peceata dici. 
. gna, si i respiciatur qui offenditur Deus? Sed nec 
auctor, nec alius quisquam negat aliqua esse, 
MD X Có b. E sd ed a us M e Wed 
ex πὴν δὲ A 9 τοιοῦτος, 

x heg primus τὸν υἱόν αὐτοῦ" ὁ δὲ 
82. Vooula iv addita est ex Vossii 'odice et ex 
Red. primo. Ibidem iidem illi libri veteres eum 
ὑπὸ τοῦ 'Arocrólou t πέρι τοῖς χατὼὰ 
er λυπηθεῖσε, καὶ ταῦτα αρτηχότος, Ἰδού, 
(63) tlla, ἀλλὰ φόδον.. "Qoa δι inm "hddita sunt ex 
Vossii veteri libro et ex aliis tribus. Paulo ante 


"1 II Cor. vi, TI BIN xxvi, 25, 


ma- 


60 Lue. 


duo mss. χατειργάσατο ἐν ὑμῖν, 
u^ ) Editio Paris ποταπὸς ἐστιν, Αἱ edilio Ven. 
el tres mss. ut in contextu. 
(65) Sic editio Ven. et quatuor mss, preter Voss. 
codicem. Editio Paris. οὕτως ἄφρων.... ἀναστρέψας 


sic stultus malitia sua revertens ad peccatum 
suum ; et ita vom apud LXX legitur. 


(60) Codex περὶ oU εἶπεν ὁ Κύριος. Nec ita 
multo post duo mss. Can Voss. καὶ pi Editi et 
Reg. e t Ub Hn ΩΝ a : aU 

(67 5 ὃ 088. ὅμοια 
πάθη femi s Alii duo mss. et a iu 
προτρέπει, "Ibidem Reg. primus τῷ txdixoüvrt, ἐὰν μὴ. 


: 


1087 ) 5. BASILII MAGNI 1088 
nisi ediderit fructus poenitentia dignos, convenit A «i μὲ ἐπιδείξχται καρποὺς ἀξίους τῆς μετανοίας, τὸ 


quod a Domino dictum est : δὲ oculus tuus dexter 
scandalizat te, erue eum et projice abs te. Expedit 
enim tibi ut pereat unum membrorum tuorum, et 
non totum corpus (uum conjiciatur in gehennam **. 
INTERROGATIO VIII. 
Quomodo debet suscipi, quem vere panitet. 
RESPONSIO. 


Velut Dominus docuit, cum dixit: Convocat 
amicos, ei vicinos, dicens : Congratulamini mihi, 
quia inveni ovem meam, qua perierat **. 

INTERROGATIO 1X. 
Quomodo erga eum qui citra penitentiam peccat, 
erimus animati. 
RESPONSIO. 

Uti Dominus precepit, cum dixit: Sí autem et 
Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et 
publicanus ** ; et sicut Apostolus docuit, cum 
scripsit : Subtrahatisvos ab omni fratre ambulante 
inordinate, et non secundum traditionem quam ac- 
ceperunt ἃ nobis 3. 

INTERROGATIO X. 
Anima qua in mullis peccatis misereversata fuerit, 

quo timore et quibus lacrymis recedere debeat a 


peccatis, et qua spe quave affectione ad Deum 
accedere. 


RESPONSIO. 


Primum quidem odisse debet reprobam suam 
vitam anteactam, et ipsam ejus memoriam exse- 


ὑπὸ τοῦ 'Kvoiou εἰρημένον, ὅτε ᾿Εὰν ὁ ὀφθαλμός σου 

ὁ διξιὸς σχανδαλέξη σε, ἔξελε αὐτὸν, xci βάλε ἀπὸ 

σοῦ. Συμφέρει γὰρ σοι ἵνα ἀπόληται ἂν τῶν μελῶν 

σου, χαὶ μὴ ὅλον τὸ σῶμά σον βληθῇ εἰς τὴν γέενναν, 
ΕΡΩΤΗΣΙΣ Π΄. 

Τὸν μετανοοῦντα γνησίως πῶς προσδέχεσθαι px. 
ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Ὡς ὁ Κύριος ἐδίδαξεν, éimé», ὅτε Σνγκαλεῖται 

τοὺς φῶους καὶ τοὺς γείτονας λέγων Συγχάρητέ 

pot, ὅτε εὗρον τὸ πρόβατόν μον, τὸ ἀπολωλός, 


EPOTHIIZ Θ΄ 
Ποὸς τὸν ἀμετανόητα ἀμαοτάνοντα πῶς διατε- 
θῶμεν. 
ATIOKPIZIS. 


Ὡς ὁ Κύριος προσέταξεν, εἰπών. Ἐὰν (68) δὲ 
χαὶ τῆς Ἐχχλησίας παοαχούσῃ, ἴστω σοι ὡς ὁ 
ἐθνικὸς x«l ὁ τελώνης χαὶ ὡς ὁ Ἀπόστολος ἐδέ- 
dez γράψας" Στῶλεσθαι jua; ἀπὸ παντὸς &dn- 
φοῦ ἀτάχτως πεοιπατοῦντος, xai μὴ χατὰ τὴν 
παράδοσιν &v παρέλαθον (69) παρ᾽ ἡμῶν. 

EPOTHZIX I 
Wuyà i» ἁμαρτίαις πολλαῖς ταλαιπωοήσασα (0) 
μετὰ ποταποὺ φόδον χαὶ ποταπῶν δαχούων ὀφείλει 
ἀναχωρῆσαι τῶν ἀμαοτημάτων" καὶ μετὰ ποίας 
ἐλπέδος καὶ διαθέσεως προσελθεῖν τῷ OG». 
ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Πρῶτον utv ὀφεῶεει μισῆσαι τὸν χατεγνωσμένον 

ἑαυτῆς πρότερον βίον χαὶ τὴν μνζμεν αὐτὴν σιχ- 


erari detestarique. Seriptum est enim: lniqui-( χαίνουσα (71) καὶ βδελυσσομένη" γέγραπται γάρ" 


tatlém odio habui et abominatus sum, legem autem 
tuam dilexi 9. Deinde vero timoris magistram as- 
sumere eterni judicii ac supplicii comminatio- 
nem ;itemque cognoscere, tempus lacrymarum 
tempus esse ponitentie, uti docuit David in sexto 
psalmo. Quippe certissime credat peccata purgari 
per sanguinem Christi, in magnitudine miseri- 
cordie, et multitudine miserationum Dei, qui 
dixit : Si fuerint peccata vestra quasi phaniceum, 
sicut nivem dealbabo , et si fuerint ut coccinum, 
sicut lanam dealbabo **. Tum demum nacta facul- 
tatem ac potestatem placendi Deo, dicit : Ad vespe- 
rum demorabitur fletus,et & 1 & ad matutinum le- 
titia. Convertistiplanctrlummeumin gaudium mihi : 
conscidisti saccum meum, et circumdedisti me leti- 
tia,ut cantet (ibi gloria mea. Atque ita accedens, 
psallit Deo, ac dicit: Exaltabo te, Domine, quo- 


᾿Αδϑικίαν ἐμίσςσα καὶ ἐδδελυξάμην, τὸν δὲ νόμον 
σου ἠγάπησα" ἔπειτα δὲ φόδθον μὶν διδάσκαλον 
(12) λαμβάνειν τὴν ἀπειλὴν τῆς αἰωνίον χρίσεως 


χαὶ χολάσεως, ϑαχρύων δὲ χαιρὸν γνωρίζειν τὸν 


χαιρὸν τῆς μιτανοίας, ὡς ἐδίδαξεν ὁ Δαδὶδ᾽ ἐν τῷ 
ἔχτω ψαλαῶ᾽ πλιροφορηθεῖσα τὸν καθαρισμὸν τῶν 
ἀμαρτημάτων διὰ τοῦ αἵματος τοῦ Χοιστοῦ ἐν τῶ 
μεγέθει τοῦ ἐλέους xai τῷ πλάθει τῶν οἰχτειρμῶν 
τοῦ Θεοῦ, τοῦ εἰπόντος, Ort Ἐὰν ὦσιν αἱ ἁμαρτίαι 
ὑμῶν ὡς φοινιχοῦν, ὡς χιόνα λευχανῶ" ἐὰν δὲ 
ὦσιν ὡς χόχχινον, ὡσεὶ ἔριον λευχανῶ. Ἰότε τὸν 
ἐξουσίαν xai τὸν δύναμιν λαδοῦσα τῆς πρὸς Θεὸν 
εὐαρεστέσεως, λέγει * Τὸ ἑσπέρας αὐλισθ grat 
χλαυθμὸς, x«i εἰς τὸ πρωὶ ἀγαλλίασις (13). 


“Ἔστρεψας τὸν χοπετόν μὸν εἰς χαρὰν ἐμοὶ, 


διέῤῥηξας τὸν σάχκχον μὸν, x«i περιέζωσάς με £)- 
φροσύνην, ὅπως ἂν ψάλῃ σοι ὃ δόξα μὸν. Καὶ 


*! Matth. v, 29. *! Luc. xv, θ. € Matth. xvis, 171. * IL Thess. in, 6. 4) Psal. cxvin, 163. 46 158. 


1, 18. *' Psal. xxix, 6, 12, 13. 


(68) Reg. primus et Colb. ὡς ὁ Κύριος ἐδίδαξεν 
εἰπὼν" 'Ec», eic. Codex Voss. brevius ὡς ὁ Κύρωος 
ioidaEty εἰπών: Ἔστω σοι ὥσπεο ἐθνικός. 

(69) Antiqui duo libri àv παρελάθετε, quam acce- 
pistis. Reg. secundus ἦν παρελαόοσαν. 

(70) Veteres duo libri cum Voss. πολλαῖς οὖσα. 
Mox duo mss. προσελθεῖν τῷ Κυρίῳ. 

(71) Reg. primus et Combef. αὐτὴν σιγχαίνουσα. 


Reg. tertius συιχένονσα. Codex Colb. συχαίνονσα. 
Editiones veteres euxype«ivovca, Fecit novitas vO- 
cis, ut tam varie a librariis scriberetur. 

(12) Unus ms. φοβουμένη διδϑάσχαλον. Mox duo 
mss. τῆς αἰωνίου xoJ«etex. 

(73) Totum illud, τὸ ἑσπέρας αὐλισθήσεααι x)&u- 
Mi x«l εἰς τὸ πρωὶ ἀγαλλίασις, sumptum est ex 

osaii codice et ex Reg. primo. 


1089 
οὕτω προσελθοῦσα, ψάλλει τῷ Θεῶ, λέγονσα - Ὑψώ- 
qu σε, Κύριε, ὅτι ὑπέλαδές με, καὶ οὐχ εὔφρανας τοὺς 
ἐχθρούς μον ἐπ᾽ ἐμέ. ᾿ 
EPOTHSIZ IA', 
Πῶς xaropÜot τις τὸ μῖσος πρὸς τὰ ἁμαρτήματα, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

᾿Αεὶ ix τοῦ ἀχϑδοῦς χαὶ λυπηροῦ ἀποτελέσματος τὸ 
μῖσος πρὸς τοὺς αἰτίους τῶν τοιούτων ἐγγῶώεται, ᾿Εὰν 
οὖν τις πληροφορηθῇ ὅσων χαὶ ἡλίχων χαχῶν γίνεται 
αἴτια τὰ ἁμαοτήματα, αὐτομάτως καὶ ἐνδιαθέτως πά- 
σχει τὸ πρὸς αὐτὸ μῖσος, οἷον ἔδειξεν ὁ εἰπών " ᾿Αδιε- 
χίαν ἐμίσησα xai ἐβδελυξάμην, 

ΕΡΏΤΗΣΙΣ IE, 
Πῶς πληροφορηθῇ 5 ψνχὴ, ὅτι ἀφῆχεν αὐτῇ ὁ Θεὸς τὰ 
ἁμαρτήματα (774). 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

'Ekv θεωρήσῃ ἑαυτὴν (13) ἐν τῇ διαθέσει τοῦ εἰπόν - 
τος * ᾿Αδιχίαν ἐμίσησα xai ἐβδελυξάμην. Ὃ γὰρ Θεὸς, 
ὑπὶρ τῆς ἀφέσεως τῶν ἡμετέρων ἁμαρτημάτων χατα- 
πέμψας τὸν μονογενῆ αὐτοῦ Υἱὸν, τὸ ὅσον ἐφ᾽ ἑαυτῷ 
προλαβὼν πᾶσιν ἀφῆκεν, Ἐπειδὴ δὲ ἔλεον xxi χρέσιν 
dde 6 ἅγιος Δαδὶδ (160), καὶ μαρτυρεῖ, ὅτι ὁ Θεὸς ἔλε- 
ἥμων ἐστὶ χαὶ δίχαιος, ἀνάγκη τὰ εἰρημένα ὑπὸ τε 
τῶν προφητῶν χαὶ τῶν ἀποστόλων εἰς τοὺς περὶ μετα- 
νοίας τόπους παρ᾽ ἡμῶν γίνεσθαι, ἵνα τὰ χρίματα (77) 
τῆς διχαιοσύνης τοῦ Θεοῦ ἀναδειχθῇ, xai τὸ ἔλεος αὖ- 
τοῦ εἰς ἄφεσιν τῶν ὁμαρτιῶν τελειωθῇ, 


ἘΡΩΤΗ͂ΣΙΞ ILI", 

Ei χρὴ τὸν μιτὰ τὸ βάπτισμα ἐξαμαρτήσαντα (18) 
ἀπογινώσχειν τῆς ἑαυτοῦ σωτηρίας, ἔν πλήθει χαχῶν 
εὑρεθέντα " $ ἕως ποίου μέτρον d ken ἐπελπίξειν 
χρὴ τῇ τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπία δι τῆς μετανοίας, 


ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ, 

Ei πλῆθος οἰχτιρμῶν Θεοῦ ἀριθμῆσαι, x«i μέγε- 
θος ἐλέους (79) Θεοῦ μετρῆσαι δυνατὸν, ἐν συγχρίσει 
πλήθους x«i μεγέθους ἁμαρτημάτων ἣ ἀπόγνωσις 
νέσθω. Ei δὲ ταῦτα μὲν, ὡς εἰχὸς, χαὶ μέτρῳ 
ὑποδάλλεσθαι, καὶ ἀριθμητὰ εἶναι συμβαίνει, Θεοῦ δὲ 
ἔλεος μετρῆσαι xxi οἰχτιρμοὺς ἀριθμῆσαι ἀδύνα.- 
τον οὐχ ἀπογνώσεως χαιρὸς, ἀλλ᾽ ἐπιγνώσεως (d 
eu; xui χαταγνώσιως ἁμαρτημώτων, ὧν T$ ἄφεσις 
πρόχειται ἐν τῷ αἵματι τοῦ Χριστοῦ (80), καθὼς 
γέγραπται. Ὅτι δὲ οὐ χρὴ ἀπογινώσχειν, didacxó- 
μεῦῆα πολλαχοῦ μὲν xxi πολυτρόπως, μάλιστα δὲ ix 
τῆς παραδολῆς τοῦ Κυρίον ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ 
τῆς ἐπὶ τοῦ νἰοῦ τοῦ AaGóvrog τὴν τοῦ πατρὸς οὐ- 
σίαν χαὶ χαταναλώσαντος εἰς ἀμαρτήματα., Οὗ ἢ 


88 Psal. xxix, 3, ** Psal. cxvii, 103. 19 ibid. 


(74) Reg. primus τὰς ἁμαρτίας, 
e Antiqui duo libri ἑαυτήν, Reg. terlius «27v. 

iti nisle, Mox Reg. primus et Colb, 'O γὰρ Θεός. 
Vox 6:6; typographis exeiderat. Haud longe Reg. 
primus τὸν ἑαυτοῦ ἐνῇ Υἱόν, 

(76) Vox Aa6i2, addita est ex Vossii veleri libro 
et ex aliis duobus. 

(71) Codex Voss. el Colb. τὸ xpiu«. Reg. primus 
ἵνα τὸ χοῖμα τῆς διχαιοσύνης τοῦ Θεοῦ x«zX τὸ ἔλεος 


REGULAE BREVIUS. TRACTAT/E, 
À niam suscepisti me, nec delectasti inimicos meos 


1090 
super me "δ, 


INTERROGATIO XI. 
Quomodo oderit quis peccata. 
RESPONSIO. | 
. Eventus tristis ac molestus semper odium parit 
in eos qui ejusmodi rerum auclores sunt. Si cui 
igitur persuasum sit, quol et quantorum malorum 
causa peccata sint, ea sponle elex animo prose- 
quitur ejusmodi odio, quale oslendil, qui dixit ; 
Iniquitatem odio habui et abominalus sum **. 
INTERROGATIO XIL, — — 
Quomodo animus habeat persuasum, peccata sibi a 
Deo fuisse remissa. | 
RESPONSIO. 

Nempe si viderit affectum se, sicuti illum, qui 
dixit: Iniquitatemodio habuiet abominatus sum "*, 
Deus enim cum unigenitum Filium suum pro re- 
missione peccatorum nostrorum demisit,éa,quan- 
tum in ipso fuit, omnibus in antecessum condona- 
vit. Quoniam autem misericordiam et judicium 
David sanctus canit "*,teslaturque Deum misericor- 
dem esse et justum, necesse fuerit quee et pro- 
phetee et apostoli in locis ubi de paenitentia agunt, 
retulere, ea a nobis effici, ut appareant judicia 
justitiee Dei, et misericordia ipsius in condonandis 
peecatis exerceatur. 

INTERROGATIO XIII. 


An oporteat post! baptisma peccantem de salute 
desperare, si inveniatur in multitudine peccato- 
rum: aut usque ad cujusmodi mensuram pecca- 
torum sperandum sit in benignitate Dei, per 


penitentiam. 

RESPONSIO. 

Si fieri potest ut mullitudo miserationum Dei 
numeretur, ac magnitudo misericordie Dei men- 
sura quapiam cireumseribatur, collata eum multi- 
tudine et magnitudine peccatorum,tune abjiciatur 
spes omnis. Quod si ea, ut constat, et ad mensu- 
ram el ad numerum redigi possint, fieri aulem 
non queat ut metiatur quis Dei misericordiam, ac 
miserationes numeret,non tempus est desperandi, 
sed agnoscendi misericordiam; ac delestandi pec- 
cala, quorum venia 419 proponitur in Christi 
sanguine, velut scriptum est. Quod autem nequa- 

quam desperandum sit, docemur ex multis locis, 
multisque modis, maxime aulem ex parabola Do- 
mini nostri Jesu Chrisli, que de eo filio narra- 


τι Psal. c, 4. 


αὐτοῦ ἀποδειχθῇ, x«i εἰς ἄφεσιν, 

(18) Codex Voss. εξαμαρτόντα, Aliquanto post 
unus ms. χρὴ τὴν τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίαν. | 

(79) Sic Voss. et Colb. el Reg. primus. Vox iov; 
in editis desiderabatur. Reg. tertius μέγεθος ἔλέους 
μετρῆσαι, 

(80) Reg. primus αἷματι τοῦ Κυρίον, Addita est 
non longe vocula x«i ex libris veteribus. 





091 


S. BASILII MAGNI 


1092 


tur ΤΣ, qui acceptam haereditatem paternam insum- 4 μετάνοια οἷας xoi ὅσης (81) ἑορτῆς ἀξία γέγονεν, ἐξ 


pserat in peccata. Cujus poenitentia qualem et 
quantam celebritatem rmaeruerit, ex ipsis Domini 
verbis ediscimus. Sed et per Isaiam dicit Deus: 
Si fuerint peccata vestra quasi phaniceum sicut ni- 
vem dealbabo : et si fuerint ut coccinum, sicut la- 
nam dealbabo**. Quodquidem tantummodo verum 
esse nobis sciendum est, si poenitentise modus ex 
animi affectione peocatum exsecrante eximius et 
excellens adhibeatur, sicut scriptum est tum in 


αὐτῶν τῶν ῥημάτων τοῦ Κυρίου μανθάνομεν. Καὶ 
διὰ Ἡσαΐου dé φησιν ὁ Θεός " Ἐὰν ὦσιν αἱ ἁμαρ- 
τίαι ὑμῶν ὡς φοινιχοῦν, ὥς χιόνα λευχανῶ - ἐὰν 
δὲ ὦσιν ὡς χόχχινον, ὡς ἔριον (82) λευχανῶ, 
Ὅπερ ὀφείλομεν εἰδέναι ἀληϑὲς μόνον, ἐὰν ὁ τρόπος 
τῆς μετανοίας ix διαθέσεως βδελνσσομένης τὴν 
ἁμαρτίαν ἀξιόλογος γένηται, χαθὼς γέγραπται ἔν τε 
Παλαιᾷ χαὶ Καινῇ Διαθήχῃ * χαὶ ὁ χαρπὸς ἄξιος, χα- 
θὼς εἴρηται ἐν τῶ περὶ τούτον ἐπερωτήματι. 


Veteri, tum in Novo Testamento: et edatur fructus dignus uti dictum est in ea, qut ad hoc per. 


tinet, interrogatione. 
INTERROGATIO XIV. 
Ez quibus fructibus probanda sit vera 
panitentia. 
RESPONSIO. 

Mores poenitentium, et affectus recedentium a 
peccato, et studium fructuum poenitentia digno- 
rum relata sunt in suis locis. 

INTERROGATIO XV. 

Quid hoc sibi vult : « Quolies peccaverit in me fra- 
ter meus, οἱ remittam ei'* 2» Εἰ in cujusmodi 
peccatis meum est condonare. 

RESPONSIO. 

Potestas remittendi non absolute tradita est,sed 
consistit in obedientia poenitentis, etin concordia 
408 habenda est eum eo,qui animam ipsius curat. 
Scriptum namque est de talibus : St duo ex vobis 
consenserint super terram,de omnire quamcunque 


EPOTHZIZ IA 
Ἔχ ποίων χαρπῶν ὀφείλει δοχιμάξεσθαι 3. ἀληθὴς 
μετάνοια. 
ΑΠΟΚΡΙ͂ΣΙΣ. 


'O τρόπος τῶν μετανοούντων (83) χαὶ ἢ διάθεσις τῶν 
ἀναχωρούντων τοῦ ἁμαρτήματος, xol $ σπουδὴ τῶν 
ἀξίων χαρπῶν τῆς μετανοίας εἴρηται ἐντοῖς ἰδίοις τόποις’ 


EPOTHZIZ IE. 

Tí ἐστι τὸ, « Ποσάχις ἀμάρτῳ (84) εἰς ἐμὲ ὁ ἀδελφός 
pov χαὶ ἀφήσω αὐτῷ ; » Καὶ ἐπὶ ποίοις ἐμὸν ἐστιν 
ἀφιέναι. 

ΔΙΙΟΚΡΙΣΙΣ. 

Ἢ ἐξουσία τοῦ ἀφιέναι οὐχ ἀπολύτως δέδοται - ἀλλ᾽ 
ἐν ὑπαχοῇ τοῦ μετανοοῦντος, καὶ συμφωνίᾳ πρὸς τὸν 
ἐπιμελούμενον (85) αὐτοῦ τῦς ψυχῆς. Γέγραπται γὰρ 
ἐπὶ τῶν τοιούτων, ὅτε ᾿Εὸν δύο ὑμῶν συμφωνήσωσιν 
ἐπὶ τῆς γῆς, περὶ παντὸς πράγματος οὗ ἐὰν αἰτήσων- 


petierint, fiet illis a Patre meo, qui in calis est 5. C ται, γενήσεται αὐτοῖς παρὰ τοῦ Πατρός μου τοῦ ἕν 


At vero de cujusmodi peccatis id sit intelligendum, 
ne querere quidem licet, eum Testamentum No- 
vum nullum nobis discrimen indicet, sed quibus- 
libet rite peenitentibus polliceatur veniam cujus- 
que : et maxime, cum Dominus ex sua ipsius per- 
sona pollicitus sit de omni re. 


ἄ3.00 INTERROCATIO XVI. 

Cur aliquando anima etiam sine conatu, dolore ne- 
turalter fere quasi tllapso, compungatur,ali- 
quando vero ita doloris expers sit, ut etiam co- 
natu adhibito compungi non possit. 

RESPONSIO. 

Talis quidem compunctio donum Dei est,aut ad 
excitandum desiderium,ut animus gustata doloris 
ejusmodi dulcedine, eum excolere studeat,uut ad 
id demonstrandum,posse animum diligentioris stu- 
dii ope in assidua compunctione versari,ut nullus 
sit excusationi locus iis qui illam ex negligentia 


'! Luc. xv, 13 sqq. 18 [sa. i, 18. 


(81) Reg. primus μετάνοια oix καὶ ὅσης. Ibidem 
Colb. xai πόσης top. 

(82) Codex Voss ὡσεὶ ἔριον. Mox idem ms. et alii 
duo εἰδέναι ἀχριθῶς μόνον. 

(83) Sic veteres quatuor libri. lllud, τῶν μετανο- 
ojvtov, abest ἃ vulgatis. 

(84) Reg. primus ἁμαρτόσει, peccabu. Mox idem 
ei Voss. τὸ ἀφιέναι. 


?* Matth. xvin, 21. 


οὐρανοῖς. Té dk ἐπὶ ποίοις οὐδὲ ἐρωτᾷν (86) ἐστε, 

τῆς Καινῆς Διαθήκης διαφορὰν ἡμῖν μηδεμίαν δηλω- 

σάσης (87), πάσης δὲ ἁμαρτίας τὴν ἄφεσιν τοῖς ἀξιολό-- 
yes μετανοοῦσιν ἑκαγγῶωλομένης" καὶ μάλιστα τοῦ 

Κυρίου ἐξ ἰδίου κροσώπον ἐπαγγειλαμένου περὶ παντὸς 

πράγματος. 

EPOTHZIZ lc. 

Διὰ τί ποτὲ μὲν ἡ ψυχὴ καὶ μὴ σπονδάξονσα, αὐτομά- 
τως σχεδὸν ὡς (88) ἐμπεσόντος πόνου, χατανύσσε- 
ται * ποτὲ δὲ ἄπονος οὕτως ἐστὶν, ὡς xal βιαζομένη 
καταννγῷᾷναι μὴ δύνασθαι. 

ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 
Ἢ μὲν τοιαύτη καταννυξίς Θεοῦ ἐστι δῶρον, ἣ εἰς 
ἐρεθισμὸν τῆς ἐπιθυμίας, ἕνα γευσαμένη ἣ ψυχὴ τῆς 
γλνχύτητος τοῦ τοιούτον πόνον, σπουδάσῃ τοῦ» 


᾿ τὸν ἑἐξομαλίσαι " $ εἰς ἀπόδειξιν τοῦ δύνασθαι τὴν 


ψυχὴν διὰ σπουδαιοτέρας ἐπιμελείας (89) ἐν χατα- 
νύξει εἶναι πάντοτε, πρὸς τὸ ἀναπολόγητον τῶν διὰ 


75 jbid. 19. 


85) Reg. terlius et Voss. πρὸς τὸν ἐπιμελόμενον. 
86) Codex Voss. et alter m5, οὔτε ἐρωτᾶν, 
(87) Reg primus μηδεμίαν δηλούσης, Aliquanto 
post idem ms. et Vogs. προσώπον ἐπαγγελλόμένον. 
(88) Voculam ὡς ex antiquis tribus libris addi-- 
imus. 
(89) Unus ms. σπουδαιότερας ἐπιθυμίας καὶ ἐπ 
λείας, Haud longe duo naa. ταύτῃ v ἀποθαλλόντωνος, 


1093 


REGULAE BREVIUS TRACTAT.E. 


1094 


ῥᾳθυμίας ταὐτὴν ἀποβαλόντων - τὸ δὲ βιάξεσθαι xai K dmiserinl: sed eonari, el tamen non posse,simuT 


μὴ δύνασθαι, ἅμα μὲν Dayxos τῆς ἐν τῷ ἄλλῳ χρόνω 
ἀμελείας ἡμῶν (οὗ γὰρ δυνατὸν duo μέιέτης xal 
συγγυμνασίας πλείονος καὶ ᾿συνεχοῦς (00), ἐξαίφνης ἐπὶ 
τι παρελθόντα, περιγενέσθαι αὐτοῦ)" ἅμα δὲ δεί- 
χνυσὶ τὸν ψυχὴν ὑψ' ἑτέρων παθῶν χυῤιευόμένην, 
xai ὑπ᾽ ἐχείνων οὐδὲ πρὸς ἃ βούλεται, ἔλενθεριάξειν 
ἐπιτρέπομένην, xarà τὸ ὑπὸ τοῦ ᾿Ἀποστόλον ἐΐρη- 
μένον θεώρημα, εἰπόντος " Ἐγὼ δι᾽ σαρχιχὸς εἶμι 
(01), πεπραμένος ὑπὸ τὴν ἁμαρτίαν, Οὐ γὰρ ὃ θέλω, 
τοῦτο πράσσω, ἀλλ᾽ ὃ μισῶ, τοῦτο ποιῶ - χαὶ πάλιν " 
Νῦν δὲ οὐχέτι ἐγὼ κατεργάξομαι αὐτὸ, ἀλλ᾽ ἢ οἰχοῦσα 
ἐν ἐμοὶ ἁμαρτία ταῦ Θέοῦ χαὶ τοῦτο συμδαίνειν Tut» 
εἰς ἀγαθὸν συγχωρήσαντος, ἐὰν ἄρα δι' ὧν ἀχονσίως 
πάσχεϊ ἢ ψυχὴ, εἰς αἴσθησιν (02) ἔλθοι τοῦ χρατοῦν- 


οἱ nostram negligentiam cui in alio tempore deditl 
füerimtus,manifeste arguit (neque enim fieri potest, 
ut quís derepente aliquid aggressus,id assequatur 
cilta meditationem, ac citra multam assiduamque 
exercitationem).et eodem tempore indicio est,aní- 
mum subjisi vitiis aliis,neque sibi ab his perrmitti, 
ut vel ad ea quie vult liber sit; juxta eam quam 
Apostolus protulit sententiam : £go autem carnalis 
sum, venundatus sub peccato. Non enim quod volo, 
hoc ago: sed quod odi, illud faeio^*. Et rursus. 
Nuneautem jam non ego operor illud,sed quod ha- 
bitat in me peccatum ?" : nimirum Deus ipse id no- 
bis ad nostram utilitatem contingere sinit, sí quo 

modo animus per ea quie invitus patitur, cognitio- 


τος, xai γνωρίσασα ἑαυτὴν ἐν ol; ἀχουδίως, δουλεύει τῇ g nem attingat ejus, in cujus potestate sit, et ut 


ἁμαρτία, ἀνανήψη ix τῆς τοῦ διαβόλου παγίδος, ἔτοι- 
μόν εὐρίσχουσα τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ εἰς ἀντζηψιν τῶν 
γνησίως μετανοούντων, 


ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ IZ, 

"Exy τις χατὰ νοῦν pv ονεύσῃ τοῦ φαγεῖν, εἶτα xora- 
γνῷ ἑαντοῦ, εἰ χαὶ σῦτος ὡς μεριμνήσας ἐγχληθήσε- 
ται, 

AIIOKPIZIZ. . 

Ei μὲν, τῆς φύσεως μὴ ἐνοχλούσηξ, πρὸ χαιροῦ 
τῆς πείνης ἡ μνήμη γίνεται (93), πρόδηλος μὲν ὁ 
μετεωρισμὸς τῆς ψυχῆς, κατηγορῶν αὐτῆς τὴν τε 
περὶ τὰ παρόντα προσπάθειαν χαὶ τὴν περὶ τὸ ἀρέ- 
cxovra Θεῶ ῥαθυμίαν " ἕτοιμον δὲ x«i οὕτως τὸ τοῦ 
Θεοῦ ἔλεος. Καταγνοὺς yup “ἰς ἑαυτοῦ, τῷ λόγῳ τῆς 
μετανοίας ἀπολέλυται τοῦ ἐγκλήματος, καὶ ἐὰν φυλάξη- 
ται τοῦ λοιποῦ τὸν ὄλισθον, μνημονεύων τοῦ Kupiou 
εἰπόντος - "Id« ὑγιὴς γέγονας, μηχέτι ἁμάρτανε, tva μὴ 
χεῖρὸν τί σοι γένηται, Εἰ δὲ, τῆς φύσεως ἀναγχαξού- 
σης, χαὶ τῆς πείνης χρατούσης, ἡ μὲν αἴσθησις τὴν 
μνήμην χινεῖ, νιχᾷ δὲ ὁ λογισμὸς τῇ περὶ τὰ κρείττονα 
σπουδῇ τε (04) xal σχολῇ, οὐχ ἡ μνήμη χαταγνώσεως 
ἀξία, ἀλ)' ἡ νίχη ἐπαῖνον. 

ΕΡΩΤΉΣΙΣ ΙΗ΄. 

Εἰ χρὴ ἐν μιν cA τῷ ἐξαμαρτήσαντί ποτε φροντίδα 
τινά ἐγχειρίφειν μετὰ πολλὴν ἄσχησιν " χαὶ εἰ χρὴ, 
ποίαν ταύτην. 


AIIOKPIZIZ. 
Μνημονεύοντες τοῦ ᾿Αποστόλον λέγοντος, ᾿Απρό- 


sibitpsi eonseius quibus in rebus ρόδοαίο serviat 
prieter voluntatem, resipiscat ex laqueo díaboli, 
inveniens Dei misericordiam ad eos quos vere pc- 
nitet suscipiendos paratam. | 
( . .INTERROGATIO XYVIL — |. 
Si quis comedere in anima habuerit,deinde conde- 
mnavit seipsum, nunquid id ei t(anguam anzie 
sollicito sit vitio vertendum. | | 
RESPONSIO. 

Sane si memoria, nondum nalura perturbante, 
prevertit esuriendi lempus, manifesta est animi 
aberralio,aceusans ipsius tum erga presentia affe- 
ctionem, tuum erga ea quie Deo placent,segnitiem. 
Parata est autem etiam sic Dei misericordia. Et- 


G enimsiquisseipsum condemnarit, peenitenlieecau- 


sa absolutus est a crimine, et si caverit de cetero 
lapsum,memor Domini qui dixit, Ecce sanus factus 
es,jam noli peccare,ne deterius tibi aliquid contín- 
gat^*. Quod si cogente natura, et fame invale- 
scente, sensus commoveal 491 memoriam, sed. 
tamen superetratio tum ob studium, tum ob suam 
circa meliora occupalionem ; memoria hec non 
condemnanda est, sed victoria laudanda. 
INTERROGATIO XVIII. 

Anpar fuerit, eiqui in fratrumconventu aluuando 
deliquit, munus aliquod demandare post mullam 
ecercilalionem, et si par sit, quale landem illud 
esse debeat. 

RESPONSIO. 
Memores Apostoli dicentis, Sine o/fensione estote 


σχόποι γίνεσθε xai Ἰουδαίοις xxi Ἕλλησι, καὶ D et Judaeis, el Gentibus, εἰ Ecclesiz Dei; sicut. et 


16 Rom. vii, 14, 45. ΤΊ ibid. 17. '* Joan. v, 4. 


(90) Reg. tertius et Voss. xai iuuvaciae uti- 
ξονος xai συνεχοῦς. Godex Colb. Fede πολλῆς uid 
τῆς xal y sona μείξονος xai συνεχοῦς xal ümapa- 
poi ἐξαίφνης ἐπὶ εὐχὴν παρελθόντα, περιγίνεσθαι 
εαυτοῦ, | 

(91) Veleres aliquot libri σαρκικός εἰμι, Editi 
σἄρχινος. Aliquanto post Reg. primus Νυνὶ δέ. Su- 
binde codex Voss. εἰς ἀγαθὸν συγχωροῦντος. 

[93] Antiqui duo libri cum γο85. ψυχὴ εἰς διόρθω- 
σιν, δἰ videlicet emendet affectum dominantem. Alii 
duo mss. et editi εἰς αἴσθησιν. Pro ἔλθοι mss. non- 


nulli habent ἔλθη, Statim Colb, δονλεύῃ,.. ἀνανήψει, 

(93; Reg. primus μνῆμα γένηται, Aliquanto post 
idem ms. τὴν τε πρὸς τὰ παρόντα συμπάθειαν, xal 
τὴν πρὸς τὰ ἀρέσχοντα, 

(9*) Antiqui duo libri cum "Voss. σπουδῇ τι, 
ΩΝ a Tt - editis Perieg M aen Pas 

OSS,. σχολῇ, χαὶ περιγένηται τῆς μνήμης, ovy. Sta- 
tim editi et Reg. seodádus wieyibet , non 
causa est condemnationís. Alii tres mss. preter 


e 


VO0s$, καταγνώσεως ἀξία, longe melius. 


1095 


S. BASIL. MAGNI 


1096 


ego per oinnia omnibus placeo, non quzreis quod À τῇ Exxaxcia τοῦ Θεοῦ, χαδὼς χαγὼ πάντα πᾶσιν ἀρέ- 


37ihi utile est, sed quod multis, μὲ salri fiant ^*, 

multam adhibere debemus curam, ne quod offen- 

diculum demus Evangelio Christi, neve infirmis 
simus offensioni, e£ ne quosdam instruamus ad 
improbitatem. Quamobrem in his quoque qui hu- 
jusmodi sunt, necessario considerandum est et 
expendendum id quod faciat ad fidei zditicatio- 
nem, et ad cujusque virtutis: in Christo profe- 
ctum. 

INTERROGATIO XIX. 

Si quis veniat in suspicionem peccati, nec tamen 
aperte illud committat, nunquid debeat is obser- 
vari, ut deprehendatur id quod suspectum est. 

RESPONSIO. 

Prava suspiciones, etque ἃ proposito malevolo 
proficiscuntur, culpantur ab Apostolo**. Verum 
is cui fuit demandata omnium cura, omnes ob- 
servet necesse est, in charitate Christi, οἱ desi- 
derio illius qui suspectus est, curandi, ut fiat 
quod dictum est ab Apostolo: Ut exhibeamus om- 
nem hominem perfectum in Christo Jesu *!., 


INTERROGATIO XX. 

Debeine is quiin peccatis versatus fuerit, hzretico- 
rum societatem refugere, aut etiam prave viven- 
tium consuetudinem declinare. 

RESPONSIO. 

Cum Apostolus dixerit, Subótrahatis vos ab omni 
fratreambulante inordínate, et non secundum tra- 
ditionem quam acceperunt a nobis **, in universum 
qurevis cujusque rei vetitze societas et in mente, 
et in sermone, et in actione, noxia est omnibus 
et periculosa. Est autem opere pretium eos qui 
in peccatis versati sunt, sese etiam diligentius ob- 
servare. Primum quidem, quod animus peccato 
assuetus, ad illud ut plurimum proclivior sit : 
deinde vero, quod quemadmodum 449 in curan- 
dis iis qui corpore laborant, eautione majore opus 
est, ita ut ea etiam que sanis utilia sunt, scepe- 
numero rejiciantur, ita in iis etiam qui animo 
tegrotant, multo major cautio et diligentia re- 
quiratur. Quantum autem detrimentum acccedat 
ex peccantium societate, idem Apostolus hocce 
argumento declarat: Modicum fermentum totam 
massam fermentat ?. Quod si ab iis qui in morali- 


bus errant tantum affertur detrimentum, ecquid ἢ 


de iis dicendum est, qui prave sentiunt de Deo, 


19 [ Cor. x, 32,33. 891 Tim. vi, &. *! Coloss. 1, 


(95) Editi et Reg. secundus τὸ ἑαυτοῦ, Regii duo 
τὸ ἐμαντοῦ, Alius itidem Reg. et Voss. τὸ ἐμὸν συμ- 

ἔρον. 

(90) Reg. primus οἴκοδομήσωμέν τινα. MOX mss. 
nonnulli x«i ἐπὶ τῶν, Vocula x«i abest a vulgatis. 
Ibidem duo mss. σχοπεῖν τε ἀεὶ x«i δοχιμὰάξειν. 

(91) Editio Basil. pariter ac Paris. αὐτὸν ér«tn- 
piv. Editio Ven. et mss. quatuor αὐτῷ. 

(98) Regii primus et tertius &p παρέλάδοσαν, 

(99) Reg. primus et Voss. et Colb. ὅτι εὐολισθο- 
τέρα. Alii duo mss. et editi ὀλισθηροτέρα. Mox Reg. 


χω, ας VX-4m τὸ ἐπκαυτοῦ (93) συμφέρον, ἀλλὰ τὸ τῶν 
Ξαλλῶν͵, ἴα σωβῶσι, πολλὲν φοουτίδα ἔχειν ὀφείλομεν, 
ézw; πὶ ἔγχοπξυτῶα δῶμεν τῷ Εὐαγγελίω τοῦ Χοι- 
στοῦ, χαὶ ὅξω: ἀξ Ξοόσχο""κα γενωμεῦα τοῖς ἀσθενοῦσι, 
ἀξτε uX» οσοδοιχσωιέν oe; (96) εἰς χαχέαν. Διὸό- 
712 αναγχαῖου χαὶ ἐπὶ τῶν τοιούτων σχοπεῖν x«i δοχι- 
uZ,10 τὸ ποὺς οἰχολοιὶν τὸς πίστεως, χαὶ προχοπὰὶν 
πᾶσι: αοετξς ἐν Χοιστῷ. 


ἘΡΏΤΗΣΙΣ Ie. 

Ἐκ τι; ὑποξτεύκται ἐξὶ αὐμαοτίματι, κ ὥς δὲ 
τοῦτο u$ ποις, εἰ δεῖ αὐτῷ ἐπιτϊτροεῖν (91) tom xai 
£91u0i 0G ὃ ὑκοπτεεται. 

AIIOKPIZIX. 

B Ai um zovcosu ὑπξόνοιαι xai ἀπὸ προαιρέσεως ἐθελο- 

χάχου γοὐόμεναι χατχγοφοῦνται ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλου " 

ἐξιττοεῖν δὲ χοὶ τοῖς κἄσιν ἐν ἀγάπῃ Χριστοῦ, xai ἐν 
ἐκιθυαία θεραπείας τοῦ ὑποπτευομένου τὸν ἐπιτεταγαέ- 
γον Thy πάντων ἐπιπέλειαν, ὅπως γένεται τὸ εἴοχ μένον 
ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλου - Ἴνα παοαστζσωιεν παντα ἀγθοω- 
πον τέλειον ἐν Χοιστῶ 'Ἴκσου. 

EPOTHZIX K. 

Et χοὸς τὸν ἐν ἁμαρτίαις ἐξετασθέντα pis» τὴν πρὸς 
τοὺς ἐτεοοδόξους χοινωνίαν, ἢ χαὶ πρὸς τοὺς χαχῶς 
ξῶντας διαχρένεσθαε, 

ATIIOKPISIZ. 

Τοῦ ᾿Αποστόλου εἰπόντος, Στώλεσθαι ὑμᾶς ἀπὸ 
παντὸς ἀδελφοῦ ἀτάχτως περιπατοῦντο:, χαὶ uà 
χατὰ τὲν παοάδοσιν, ὧν παρέλαδον (98) παοὶ 
ἡμῶν, χαθόλου παντὲ πᾶσα χοινωνία παντὸς ἀπ- 
κγορευμένου πράγματος xd τε νοῦν χαὶ λόγον, χαὲ 
πρᾶξιν érüeÉàq χαὶ ἐπιχίνδυνος. Too; δὲ ἔν 
ἁμαρτίαις ἐξετασθέντὰς xoi πλέον ἀχριδεύεσθαι χρῇ, 
Πρῶτον μὲν, ὅτι ὁλισθηροτέρα (99) à jvyX πρὸς τὰν 
ἀμαρτίαν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστόν ἐστιν, ἢ ἐν συνηθεία 
ταύτης γενομένη * ἔπειτα δὲ, ὅτι, χαθάπερ ἐπὶ τῶν 
τὰ σώματα ἀσθενούντων à ἐπιμέάλεια τὴν ἐπιτώρη- 
σιν ([) ἀχριδεστέραν ἔχει, ὡς χαὶ τὰ ὠφελοῦντα 
τοὺς ὑγιαίνοντας παραιτεῖσθαι πολλάχις" οὕτω xci 
ἐπὶ τῶν τὴν jugi» ἀῤῥωστησάντων πολὺ πλείονος (2) 
χρεία τῆς παραφυλαχς καὶ τῆς ἐπιμελείας. Ὅσο 
δέ ἐστιν ἐκ τῆς πρὸς τοὺς ἁμαρτάνοντας χοινωνέας ὃ 
βλαΐη, παρίστησιν ὁ αὐτὸς ᾿Απόστολος ἐπὶ τοιαύ- 
τὴς (3) ὑποθέσεως εἰπὼν" Μιχρὰ ζύμη ὅλον τὸ 
φύραμα ξυμοῖ. Ei δὲ ἐπὶ τῶν ἕν τοῖς ἡθιχοῖς σφαὶ- 
λομένων τοσαύτη ἐστὶν ἢ βλάδη, τέ χρὴ λέγειν περ 


G 


98. ** |I Thess. 11, 6. ** I Cor. v, 6. 


rimus ταύτης γινομένη. lbidem Reg. primus e 

ο85. ἔπειτα δὲ, ὅτι. Vox órcin editis non legitur. 

(4) Antiqui tres libri preter Voss. ἐπιμέλεια rà» 
ἐπιτέρησιν. Editi τὴν τύρησιν. — ᾿ 

(2) Vetercs duo libri πολλῷ πλείονος. Alii mss. et 
editi πολύ. ] ᾿ 

(3) Reg. primus περὶ τῆς τοιαύτης. Stalim Regii 
duo mss. cum Voss. φύραμα δολοῖ. lbidem tres 
mss. preeter Voss. Ei δὲ ἐπὶ τῶν ἐν τοῖς. Ediü et 
Reg. tertius. Ei δὲ ἐπὶ τοῖς, 


1097 


HEGULJAE BREVIUS THACTAT.E. 


1091 


h 


τῶν περὶ Θεοῦ χακοδοξούνων, οὺς ἃ χαχοδοξία οὐδὲ À qmos opinio prava ne in ecleris quidem sanos esse 


ἐν τοῖς ἄλλοις ὑγιαίνειν ἐᾷ, παραδιδομένους ἅπαξ (ἃ) 
δι αὐτὲν τοῖς τῆς ἀτιμίας πάθεσιν : ὡς πολλαχῆθεν 
δείκνυται χαὶ ix τῶν ἕν τῇ πρὸς Ῥωμαίους εἰρημέ- 
νων περί τινων οὕτως" Καὶ χαθὼς ovx ἐδοκίμασαν 
τὸν Θεὸν ἔχειν ἐν ἐπιγνώσει, παρέδωκεν αὐτοὺς 
ὁ Θεὸς sig ἀδόχεμον ποιεῖν τὰ μὴ καῦ- 
ἤχοντα' πεπληρωμένους πάσῃ ἀδικίᾳ, πορνείᾳ, moy" 
ρία, πλεονεξία, xuxim* μεστοὺς φθόνον, φόνον, 
ἔριδος, δόλου, χαχοηθεία ς' Ψιθνριστὰς, χοτολθλους, 
θεοστυγεῖς, ὑδριστὰς, ὑπεοηφάνους, ἀλαξόνας, ὄφευ- 
ρετὰς χαχῶν, γονεῦσιν ἀπειθεῖς, ἀσυνέτονς, ἀσυν- 
βέτους (5), ἀστόργους, ἀσπόνδους, ἀνελεὴ μονοῖς 
οἵτινες, τὸ διχαίωμα τοῦ Θεοῦ ἐπιγνόντες, οὐκ 
ἐνόησαν ὅτι οἱ τὰ τοιαῦτα πράσσοντες ἄξιοι θανάτου 
εἰσὶν, οὐ μόνον δὲ αὐτὰ ποιοῦσιν, ἀλλὰ καὶ συνευ- pg 
δοκοῦσι τοῖς πράσσουσιν, 
ΕΡΏΤΗΣΙΣ KA. 
Πόθεν ὁ μετεωρισμὸς χαὶ οἱ διαλογισμοί" χαὶ πῶς 
αὐτοὺς διορθωσόμεθα" 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 


νοῦν, 


Γίνεταί à (0) μετεωρισμὸς ἀπὸ ἀργίας τοῦ νοῦ 
μὴ ἀσχολουμένον περὶ τὰ ἀναγχαῖα, ᾿Αργεῖ δὲ ὁ 
γοῦς χαὶ ἀμεριμνεῖ ἐξ ἀπιστίας τοῦ παρεῖναι τὸν 
Θεόν, ἐτώξοντα χαρδίας χαὶ νεφροὺς, Εἰ γὰρ τοῦτο 
ἐπίστευε, πάντως ἐποίει τὸ εἰρημένον" Προωρώμην 
τὸν Κύριον ἐνώπιόν μὸν διχπαντὸς, ὅτε ix δὲ- 
ξιῶν μού ἐστίν, ἵνα μὴ σαλευθῶ, 'O δὲ τοῦτο 
x«i τὰ ὅμοιτα τοτύῳ χατορθῶν οὔτε τολμήσει ποτὶ, 
οὔτε ἔξει σχολὴν διαλογίσασθαί τι τῶν (7) μὴ πρὸς 
οἰκοδομὴν τῆς πίστεως οἰχονομουμένων, Oy ἀγαθὸν 
εἶναι δοκῇ, οὐχ ὅτι γε τῶν ἀπηγορευμένων, καὶ μὴ 
ἀρεσκόντων Θεῷ, 


ἘΡΏΤΗΣΙΣ KB. 
Πόθεν αἱ νυχτεριναὶ φαντασίαι αἱ ἀπρεπεῖς 
ἡ ΐνονται, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 


Γίνονται μὲν ix τῶν μετὰ ἥμεραν αλλοχότων (8) 
τῆς ψυχῆς κινημάτων, 'Eàv δὲ ἐν τῇ σχολῇ τῶν 
τοῦ͵ Θεοῦ χριμάτων χαθαρεύσῃ ἢ ἐκείνων ψυχὴ, καὶ 
ἐν pro γένηται διηνεχεῖ τῶν χαλῶν καὶ ἀρεσχόν- 
των Θεῷ, τοιαῦτα ἕξει xal τὰ ἐνύπνια, 


ΕΡΏΤΗΣΙΣ ΚΙ", 
Ἕως ποίων ῥημάτων ἢ ἀρηγολογία κρίνεται (0), 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 
Καθόλον πᾶν ῥῆμα, τὸ μὴ συντελοῦν πρὸς τὴν 
δὲ Πρμ.1, 28-32. '5 Psal. xv, 8. 


(&) Heg. primus παραδεδομένους ἅπαξ, Nec ila 
multo post codex Voss. πρὸς Ῥωμαίους εἰρημένων 
ἐπιστολῇ οὕτως. 

(5) Veteres aliquot libri eum Voss. ἀτσυνέτους, 
&cvvfirovs. Vox ulumain editis desideratur, Statim 
edili ἐπιγνόντες, ὅτι, At mss, nonnulli eum Voss, 
utin contextu. Voeula 2 non longe addita est ex 
antiquis duobus libris.Ibidem Colb. αὐτοὶ ποιοῦσιν 


ParROL. Gn. XXXI. 


D 


permittit, semel ob ipsam ignominize vitiis tradi- 
tos? uti liquet ex multis locis, el maxime ex iis 
quie in Epislola ad Romanos de quibusdam dieta 
sunt hunc in modum : £t sicut non probaverunt 
Dewum habere in notitia, tradidit illos Deus in re- 
probum sensum, ut faciant ea qua non conve- 
niunt 7 repletos omni iniquitate, fornicatione, ma« . 
litia, avaritia, nequitia: plenos invidia, homicidio, 
contentione, dolo, malignitate: susurrones, detrac- 
tores, Deo odibiles, contumeliosos, superbos ,elatos, 
inventores malorum, parentibus non obedientes, 
insipienles, incompositos, sine affectione, absque 
federe, sine misericordia: qui eum | justitiam. 
Dei cognovissent, non intellexerunt quoniam qui 
talia agunt, digni sunt morte: el non solum qui 
ea f aciunt, sed etiam qui consentiunt facientibus**, 
INTERROGATIO XXI. 
Unde mentis aberratio, et varie cogitationes - 
et quomodo ipsas emendabimus, 
| RESPONSIO. 


Evagatur animus, ubi iners est, nec in rebus 
necessariis occupatur. Iners autem ex eo efficitur 
mens, et plus justo secura, quod Deum adesse non 
credat, corda et renes scrulanlém. Si enim hoc 
crederet, perageret prorsus quod dictum est : Pro- 
videbam Dominum in conspectu meo semper, quo- 
niam a dextris esti mihi, ne commovear "5, Qui au- 
tem hoe, et qua huie similia sunt, faeit, neque 


Ο audebit unquam, neque ei licebit per otium, quid- 


quam cogilare eorum, quie minime dirigantur ad 
fidei iedilicationem, eliarasi bonum esse videtur, 
nedum eorum,que prohibita sunt, et Deo non 
placent. | 

INTERROGATIO XXII. 


Unde nascuntur turpia illa visa moctu contin- 
gentia. : 


RESPONSIO. 


Nascuntur certe ex absurdis molibus interdiu in 
animo conlingentibus. Quod si anima in Dei ju- 
dieiis occupata, extiterit pura, atque res honestas 
el Deo placilas assiduo meditata fuerit, eliam 
A493 ejusmodi insomnia habebit. 


INTERROGATIO XXIII 
Ez cujusmodi verbis otiosus sermo judicetur., 


In summa verbum omne, quod non facil ad pro- 


. (6) Reg. primus γίνεται μὲν ὁ, Aliquanto post 
idein ms. τοῦτο ἐπίστευσε. — 

(3) Reg. primus, zt τῶν, Edili, τὶ οὔτε τῶν, 

.8) Veteres duo libri cum Voss, ix τῶν μεῦημε-, 
γενῶν ἀλλοχότων. 9 » 

(9) Meg. primus et Voss. ἢ ἀργολογία TÓC 


dein duo mss. προχειμένην ἐν Χοιστῷ χρείαν, 


35 


1099 


S. BASILII MAGNI 


1100 


positum in Domino negotium, otiosum est. Et tan- Α προκειμένην ἐν Kupíe χρείαν, ἀργόν ἐστι. Καὶ το- 


tum est ejusmodi verbi periculum, ut etiamsi bo- 
num sit quod dicitur, si tamen non dirigatur ad 
fidei edificationem, non jam propter verbi boni- 
tatem is qui locutus est, effugiat periculum, sed 
propter ea quod verbum non protulerit ad edifi- 
cationem, contristet Spiritum sanctum Dei. lloc 
enim aperte docuit Apostolus, his verbis : Omnis 
sermo spurcus ez ore vestro non procedat, sed si 
quis bonus ad zdificationem fidei, ut det gratiam 
aud:entibus ** ; quin et illud subjungit : Et nolite 
contristare Spiritum sanctum Dei, in quo signati 
estis 51, Contristare autem Spiritum Dei, quantum 
malum sit, quid jam attinet dicere ? 


INTERROGATIO XXIV. 
Quíd est convicium. 


RESPONSIO. 


Verbum omne, quod eo animo profertur, ut im- 
primaturdedecus, convicium est, quanquamipsum 
verbum non videtur esse contumeliosum. Atque 
hoc planum est et manifestum ex Evangelio,in quo 
de Judeis dicitur illud : Zpsum conviciis sunt con- 
sectati, dixeruntque ei: Tu es illius discipulustt, 


INTERROGATIO XXV. 
Quid est obtrectatio. 


RESPONSIO. 


Duo tempora esse arbitror, in quibus liceat mali 
aliquid de aliquo dicere, nimirum quando neoesae 
est aliquem cum aliis qui ad id idonei sint, consi- 
lium inire quo pacto corrigendus sit qui pecoavit ; 
et rursus cum opus fuerit communire aliquos, qui 
sepe ex ignorantia alicui malo tanquam bono ad- 
jungi possent : quandoquidem precipit Apostolus 
**, ut ne cum talibus conjungamur, ne quis forte 
nanciscatur laqueos anime sue. Quod quidem 
eumdem Apostolum fecisse comperimus ex his que 
ad Timotheum scribit : Alexander erarius multa 
mihi mala ostendit, quem et tu devita : valde enim 
restitit verbis nostris *?. At vero preeter hujusmodi 
necessitatem, si quis aliquid dicat contra aliquem, 


σοῦτός ἐστι τοῦ τοιούτον ῥήματος ὁ χίνϑδυνος, ὅτι, xxv 
ἀγαθὸν $ τὸ λεγόμενον, μὴ πρὸς οἰχοδομὴν δὲ τῆς 
πίστεως οἰχονομῆται, οὐκ (10) ἐν τῇ ἀγαθότητι τοῦ 
βήματος ὁ λαλήσας ἔχει τὸ ἀκίνδυνον, ἀλλ᾽ ἐν τῶ 
μὰ πρὸς οἰχοδομὴν οἰχονομῆσαι τὸ ῥηθὲν (14), λυπεῖ 
τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον τοῦ Θεοῦ, Τοῦτο γὰρ σαφῶς 
ἐδίδαξεν ὁ ᾿Απόστολος, εἰπών: Πᾶς λόγος σαπρὸς 
ἐκ τοῦ στόματος ὑμῶν μὴ ἐκπορενέσθω- ἀλλ' εἴ 
τις ἀγαθὸς πρὸς οἰχοδομὴν τῆς πίστεως, ἵνα ϑῶ 
χάριν τοῖς ἀκούουσι" x«i τοῦτο ἐπαγαγων (43)" Καὶ 
μὴ λυπῆτε τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον τοῦ Θεοῦ͵ ἐν ᾧ ἐσφ- 
ραγίσθητε. Τὸ δὲ λυπῆσαι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον τοῦ 
Θεοῦ, ὅσον ἐστὶ καχὸν, τί δεῖ xal λέγειν ; 


EPOTHZIZ KA. 
Tí ἐστι λοιδορία, 


AUOKPIZIZ. 


Πᾶν ῥῆμα ἐκ διαθέσεως τοῦ ἀτιμᾶσαι λεγόμενον 
λοιδορία ἐστὶ, χἂν αὐτὸ ῥᾷμα μὴ δόξη εἶναι ὑθξρι- 
cruxóv, Καὶ τοῦτο δῆλον ἐκ τοῦ Εὐαγγελίον λέγοντος 
περὶ τῶν ᾿Ιουδαίων, ὅτι ᾿Ελοιδόρησαν αὐτὸν, καὶ 
εἶπον αὐτῷ" Σὺ εἶ μαθητὸς ἐκείνου. 


ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ KE 
Τί ἐστι χαταλαλιώ, 


ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 


Δύο καιροὺς εἶναε ἡγοῦμαι (43), καθ᾽ οὖς ἕξεστιν 
C εἰπεῖν τι περί τινος φαῦλον’ ὅτε ἀνάγκην ἔχει τις 
βονλεύσασθαι μετὰ καὶ ἑτέρων τῶν εἰς τοῦτο δεδο- 
χιμασμένων πῶς διορθωθῇ (44) ὁ ἡμαρτηκώς" καὶ 
πάλιν ὅταν χρεία γένηται ἀσφαλίσασθαί τινας τοὺς 
ἐξ ἀγνοίας δυναμένους πολλάκις συναναμιγῆναι τῷ 
χαχῷ ὡς χαλῶ, τοῦ ᾿Δποστόλον παραγγέλλοντος, pià 
συναναμίγνυσθαι τοῖς τοιούτοις, μ ποτε λάδῃ τις 
βρόχους τῇ ἑαυτοῦ ψυχῷ. Ὅπερ εὑρίσχομεν τὸν αὐτὸν 
᾿Απόστολον πεποιηχότα dv ὧν γράφει Τιμοθέῳ, ὅτι 
᾿Αλέξανδρος ὁ χαλχεὺς πολλὰ μοι χαχὰ ἑἐνεδεί- 
Cero, ὃν χαὶ σὺ φνλάσσφυ" λίαν γὰρ ἀνϑέστηχε 
τοῖς ἡμετέροες λόγοις: ᾿Εχτὸς δὲ τῆς τοιαύτης 
ἀνάγκης ὁ λέγων τι x&tó τινος, ἵνα αὐτὸ τοῦτο δια- 


ut idipsum criminetur, aut vitio vertat, maledicus D 60», à διασύρῃ, κατάλαλός ἐστι, κἂν ἀληθὲς ὅ τὸ 


est et obtrectator, tametsi verum est quod di- 
citur. 


86 Ephes. iv, 29. *' Ephes. tt, 30. 


(10) Veteres duo libri οἰχονομεῖται, ovx. Alius 


ms. et vulgati libri, οἰκοδομῆται, οὐκ. In Heg. tertio: 


utrumque verbum positum est, οἰκοδομῆταί τε xai 
οἰκοδομῆται 

(11) Regii duo mss. cum Voss. οἰκοδομῆσαι τὸ ῥη- 
θέν. Alius ms. et editi οἰχοδομῆσαι : querum  vér- 
borum cum alterum occurrit in uno codice, alte- 
rum fere in alio occurrere solet. 

(12) Codex Voss. et Colb. xat τοῦτο ἐπήγαγε. Ibi- 
dem Reg. primus et Colb. Kal μὴ λυπεῖτε τὸ Πνεῦμα 


τὸ ἅγιον τοῦ Θεοῦ’ o) τί ἂν γένοιτο utiloy xaxóv; 


*5 Joan. ix, 28. 


λεγόμενον. 


89 [[ Thess. m, 4, 591} Tim. iv, 14. 


Reliqua in duobus his mss. desunt. Codex Voss. 
ὅσον ἐστὶ οὔτε ἂν yívetro μεῖζον κακόν ; nec quid 
quam amplius eo in libro jegitur, Beg. secun- 

us et editi, Καὶ μὴ λυπῆτε... ἅγιον ὅσον ἐστί, etc, 
Reg. tertius ut in contextu. 

(13) Reg. primus et Voss. ἡγούμεθα. Mox. unus 
ms. ἔξεστι λαλεῖν. Ibidem duo mss. cum Voss. 
ὅτε ἀνάγκη βουλεύεσθαι. Editi, ὅτε ἀνάγκην, ete. Reg 
tertius et Combef, ὅτε ἀνώγχεν, etc . 

(446) Unus ms. ὅπως διορθωϑ . 


1101 REGULAE BREVIUS TRACTAT/E 1103 


EPOTHZIX Kc, 
CO χαταλαλῶν Urge), ἢ ἀχούων χαταλαλοῦντος καὶ 
ἀνεχόμενος, τίνος ἐστὶν ἄξιος, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. | 
᾿Αφορισμοῦ xui ἀμφότεροι, Τόν. γὰρ χαταλαλοῦντα 
λάθρα τοῦ πλῆσιον αὐτοῦ, τοῦτον ἐξεδίωχον. Καὶ 
ἀλλαχοῦ εἴρηται: Μὴ ἡδέως ἄχουε χαταλαλοῦντος, ἵνα 
μὴ ἐξαρθῇς. | 
EPOTHXIS KZ. 
Ἐὰν δὲ τοῦ προεστῶτος χαταλαλήσῃ , πῶς αὐτῷ 
προπέξομεν. 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, id 

Φανερὸν τοῦτο (18) τὸ χρῖμα ix τῆς ὀργῆς τοῦ 
Θεοῦ, τῆς ἐπὶ Μαριὸμ, ἡνέχα χατελάγησε Μωύσέως, 
ἧς τὸ ἀμώρτημα, οὐδὲ αὐτοῦ Μωῦσέως δεομένου, 
ἀνεχδίχητον ἀφῆχεν ὁ Θεὸς, | 

EPOTHSIZ KH" 

FX ft ϑρασυτέρᾳ φωνῇ xxi ῥήμασι θρασέσιν 
ἀποχρίνηταί τινι, χαὶ ὑπομνησθεὶς λέγῃ, ὅτε 
οὐδὲν πονηρὸν ἔχῳ ἐν τῇ χαρδία, εἰ δεῖ αὐτῷ 
πιστεῦσαι, 

ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ' 

Οὐ πάντα τὰ πάθη τῆς Ψυχῆς φανερά ἐστι τοῖς 
πᾶσιν, οὔτε αὐτῷ τῷ πάσχοντι, ὡς οὐδὲ τὰ τοῦ σω- 
ματος, Ὥσπερ οὖν ἐπὶ τοῦ σώματος οἱ ἐπιστήμονες 
σημεῖα ἔχονσί τινα τῶν χεχρυμμένων παθῶν, χαὶ 
φευγόντων τὴν αἰσῆησιν τοῦ πάσχοντος οὕτω χαὶ 
ἐπὶ τᾶς ψνχῆς, xd» μὴ αἰσθάνηται τοῦ. ἰδίον πώ- 
θους (10) à ἁμαρτάνῶν, πιστεύειν δὲῖ τῷ Κυρίῳ, x«i 
αὐτὸν xui τοὺς μετ᾽ αὐτοῦ διαδεθαιωσαμένῳ (11), ὅτι 
ὁ πονηρὸς ἄνθρωπος ἐχ τοῦ πονηροῦ θησαυροῦ τῆς 
χαρδίας αὐτοῦ προφέρει τὰ πονηρά, Ὃ μὲν γὰρ χαχὸς 
ἀγαθὸν τι ῥῆμα ἣ πρᾶγμα πολλάχις xxi σχηματι- 
ξεται" τὸν δὲ ἀγαθὸν (18) σχηματίσασθαί τι xaxov 
ἀμήχανον ΠΙρονοούμενοι γὰρ χαλὰ, φησὶν, οὐ μόνον 
ἐνώπιον Kuptou, ἀλλὰ χαὶ ἐνώπιον ἀνθρώπων. 

ἜΡΩΤΗΣΙΣ Ke. 
Ποίῳω τρόπῳ δυνηϑῇ τις μὴ ὀργίξεσθαι. 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. ! 

Ἐὰν Θεὸν ἐπόπτην, χαὶ τὸν Κύριον παρόντα ἔν- 
οπτρίξεσται ἡγῆται ἀεί, Τίς γὰρ ὑπήκοος ἐν ὀφθαλμοῖς 
ἀρχοντὸς πότε χατατολμῆ τινος τῶν μὴ ἀρεσχόν- 
των αὐτῷ (19); Καὶ ἐὰν μὴ ἐχϑέχηται τὴν παρ᾽ 
ἑτέρων (30) ὑπαχοὴν, ἀλλ᾽ αὐτὸς πρὸς ὑπαχοὴν πα- 
ρασχευάξηται, πάντας ἡγούμενος ὑπερέχοντας ἑἕαυ- 
του. Et μὲν γὰρ πρὸς τὴν ἑαντοῦ χρείαν τὴν ὑπ- 


αχοὴν ἐπιξητεῖ, γινωσχέτω, ὅτι ὁ λόγος τοῦ Κυριου ἢ 


" Psalc,5. ** Prov, xx, 13. ** Num. xit, 10. 


(15). Veteres duo libri Φανερὸν τοῦτό, Alius et 
edili, Φανερὸν χαὶ τοῦτο, Aliquanto post Reg. pri- 
mnus, ἄφηχεν ὁ Κύριος, 

(16) teg. primus τοῦ οἰχείου trüfjouc. 

(17) Editi. τῷ Κυρίῳ, καὶ τοὺς 
σαμένω, Reg. Llertius οἱ Voss ita, ut edidimus. 
Quod statim in vulgatis sequilur, θησαυροῦ αὐτοῦ 


τῆς καρδίας, perturbatum est: sed queeque vox- 


suo loeo posita. est ex libris antiquis. 

(48) Edili πρᾶγμα πολλώκες, εἰ x«i σχηματίξεται, 
οὐ δύναται προΐεσθαι, τὸν δὲ ἀγαθόν, Codex Combef. 
et Colb. ut in contextu. Nec ita multo post Colb, 


μετ᾽ αὐτοῦ βεδαιω- 


— A94 INTERROGATIO ΧΧΥ | T 

Qui detrahit fratri, vel audit detrahentem et to- 
 lerat : qua dignus est animadversione, 

RESPONSIO. . tion £v 

Separandi sunt ambo a reliquorum societate. 


Detrahentem enim secretoproximo suo,hunc perse- 
quebar *!. Et alibi diclum esl: Detrahentem nolito 
libenter audire, ne evertaris **, 


INTERROGATIO XXVII 
Si vero detrahat quis prefecto, quomodo ipsi 
attendemus " motel ! 
RESPONSIO. | 
Judicium illud manifestum est ex ira Dei ad- 


versum Mariam, quando de Moyse oblocuta est, 
cujus peecatum Deus, ne ipso quidem Moyse pre- 
p cante, inultum reliquit ^. — εἶ anis 


INTERROGATIO XXVIII. M 


Si quis voce audaciore,et verbis petulantibus res-- 


pondeat alicui,et de hoc commonefactus dicat ; 
Nihil mali mihi est in corde,eine fides adhibenda 
est ἢ 

A RESPONSIO. 
Non opnia animi vitia manifesta sunt omnibus, 


ne ei quidem,qui his obnoxius est,quemadmodum 
conlingit et in corpore. Ut igitur in corpore ha- 
rumrerum peritisigna quedam habent morborum . 
oecullorum, et qui ipsius egri sensum effugiunl : 
ita et in animo, elsi suum ipsius morbum non sen- - 
lit qui peccat, fides tamen habenda est Domino, - 
qui et huie, et iis qui cum ipso sunt, declarat,ma- 
lum hominem ex malo cordis sui thesauro mala. 
c proferre. Etenim. qui malus est, bonum aliquod 
verbum aut faetum siepe eliam simulat: bonus ve- 
ro mali aliquid simulare non potesl. Providentes 
enim bona, inquit, non tantum coram Domino,sed 
etiam coram hominibus ^, — I 


INTERROGATIO XXIX... " 
Quomodo possit quis non irasci. 
| RESPONSIO. TUM | 
Si ab inspectore Deo et ἃ Domino presente se. 


semper conspici putet, Quis enim subjectus un- 
quam in principis oculis quidquam audet eorum, . 
quie ipsi non placent? Etsi non exspectet 495 
ab aliis obedientiam, ipse tamen preparetur ad 
obtemperandum, ratus se ab omnibus 
Si enim obedientiam requirit utilitatis suc causa, - 
noverit quod Domini sermo. unumqueinque aliis 


superari. 


" Rom, XM, 17. 


δυνηθείη τις. i 4 0 
. M9) Heg. primus, ἐνοπτρίξηται ἀεὶ, dmowys οὐδὲ 
ὑπήχοος ἐν ὀφθαλ 1 
μὴ ἀρεσκόντων, Dominum prasentem semper intuetur, 
siquidem neque subditus in principis oculis signa 
profert eorum,qua ei displicent ; et ita — scri- 
ptum invenitur in Colbertino, nisi quo 
οπτρίζηται habeat ἐνοπτρίξεται. Codex Voss, i»- 
— ἡγεῖται ἀεὶ ὅπουγε οὐδὲ ὑπόχοο.:. — 707 
( 


μοῖς ἄρχοντος σημεῖα ἰδωσι τῶν 


pro ἐν- 


0) Reg. primus et Colb. εἰ Voss. τὴν πὰρ ἑτέ- 


ρων, Alii duo mss, et editi, τὸν ἑτέρων. 


1103 


S. BASILII MAGNI 


1104 ΄ 


inservire debere doceat:sin uleiscitue violatum Α αὐτὸν ἔχαττον (21) τοῖς ἄλλοις ὑκηοιτεῖν διϑάσχει. 


Domini preceptum, non opus est ira, sed miseri- 
cordia et commiseratione, juxta eum qni dixit : 
Quis infirmatur, et ego non infirmor "5 
INTERROGATIO XXX. 
Quomodo amputabimus vilium prave 
concupiscentiz. 


RESPONSIO. 
Flagranti atquo. vehementi desiderio explendi 


voluntatem Doi, talique, quale se habereindicavit 


qui dixit : Judicia Domini vera, justificata in semet- 
ipsa ;desiderabilia super aurum et lapidem pretio- 
sum multum, et dulciora super mel et favum 35. 


Semper enim desiderium rerum meliorum, si po- 


testatem habeat atque facultatem fruendi iis quee 
desiderantur, cogit minora aspernari aversarique, 
uli docuere omnes sancti : quanto autem magis 
ea quee mala sunt et pudore digna. 
INTERHOGATIO XXXI. 
Án omnino ridere non liceat. 
RESPONSIO. 

Cum Dominus eos quinunce rident, condemnet?', 
perspicuum est nullum tempus fideli ad ridendum 
unquam dari: maxime, cum tot sint, qui Deum 
ignominia afflciant** per legis violationem, et in 
peccatis morti tradantur, pro quibus moerere con- 
venit ac ingemiscere, 

INTERROGATIO XXXII. 


Intempestivus οἰ immodicus sopor unde nascatur, C 


et quomodo ipsum propulsemus. 
RESPONSIO. 


Contingit hujusmodi sopor, cum anima Dei co- 
gitationibus fit segnior, Deique judicia asperna- 
mur: deponimus autem ipsum, cum sincere ac 
rite cogitamus de majestate Dei, ejusque volunta- 
tem expetimus, juxta eum qui dixit: Sí dedero 
somnum oculis meis, et pclpebris meis dormita- 


tionem, et requiem temporibus meis, donec inve- 


niam locum Domino, tabernaculum Deo Jacob **, 


&98 INTERROGATIO XXXIII. 

Qua ratione deprehenditur quis studio placendi 
hominibus obnoxius esse. 
RESPONSIO. 

Cum studium erga laudatores ostenderit, se- 
gnitiem vero el socordiam erga vituperatores. Si 
enim Domino placere vult, semper et ubique idem 


εἰ δὲ τῆς τοῦ Κυριον ἐντολῆς παραχοὴν ἐχδιχεῖ, 
οὐχ ὀογῆς χοεία, ἀλλ᾽ οἴχτον (22) χαὶ συμπαθείας 
χατὰ τὸν εἰπόντα' Τίς ἀσθενεῖ, xa οὐχ ἀσθενῶ - 
EPOTHKIZ A. 
ἐχχόψομεν τὸ πάθος τῆς 
χαχῆς. 
APOKPIZIZ. 
, e . - , - - * 
Ἐπιθυμίᾳ διαπύρῳ τῶν θελημάτων τοῦ Θεοῦ, xci 
ταιαύτῃ, οἷαν ἔδειξεν ἔχειν ὁ εἰπών. Τὰ χρίματα 
Κυριον ἀληθινὰ, διδιχαιωμένα ἐπὶ τὸ αὐτό" ἐπι- 
θυμητὰ ὑπὶρ χουσίον x«i λίθον τίμιον πολὺν (23), 
χαὶ γλυχύτερα ὑπὶρ μέλι χαὶ χῃρίον. ᾿Αεὲ γὰρ ὃ τῶν 
χρειττόνων ἐπιθυμία ἐν ἐξουσιᾳ xoi δυνάμει ἔχουσα τὰν 
ἀπόλαυσιν τῶν ἐπιθυμουμένων, χαταφρονεῖν xai ἀποσ- 
τρέφεσθαι ἀναγχάξει τὰ ἐλάττονα, ὡς ἐδίδαξαν (24) 
οἱ ἅγιοι πάντες πόσῳ δὲ μᾶλλον τὰ φαῦλα, x«i mig. 
χύνες ἄξια ; 


Πῶς ἐπιθυκίας 


τῆς 


EPOTHZIZ ΛΑ΄. 
Εἰ χαθόλον γελᾶν ovx. ἔξεστιν, 
AIIOKPIZIZ. 

Τοῦ Kuptou τοὺς νῦν γελῶντας χαταχρένοντος (95), 
εὔδηλον, ὅτι οὐδέποτε χαιρὸς γέλωτός ἐστι τῶ πι- 
gré, x«i μάλιστα ἐν τοσούτω πλώθει τῶν διὰ τῶς 
παοαῤάσεως τοῦ νόμον τὸν Θεὸν ἀτιμαξόντων χαὲ 
θανατουμένων ἐν τῇ ἁμαρτία, ὑπὲρ ὧν ἀθυμεῖν xai στέ- 
γεν χρὴ (26). ᾿ 

EPOTHZIIZ AB* 
Ὁ ἄχαιρος x«i duszpoc νυσταγμὸς πόθεν (27), πῶς αὐὖ- 
τὸν ἀποθώμεθα. 
ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Ὁ μὲν τοιοῦτος ννσταγμὸς γένεται, ὅέεαν νωθρο- 
τέρα γένηται Q ψυχὴ περὶ τὰς περὶ Θεοῦ ἐννοίας, 
χαὶ τῶν χριμάτων τοῦ Θιοῦ χαταφρονῶμεν. ἀπο- 
τιθέμεθα (38) δὲ αὐτὸν, ὅταν γνησιαν χαὶ ἀξιόλογον 
ἀναλάδωμεν τῆς μεγαλειότητος τοῦ Θιοῦ τὴν ἔννοιαν, 
χαὶ τῶν θελημάτων αὐτοῦ τὸν ἐπιθυμίαν, κατὰ τὸν 
εἰπόντα Εἰ δώσω ὕπνον τοῖς ὀφθαλμοῖς μον, χαὲ 
τοὶς ὄλεφάοοις μον νυσταγμὸν, xci (39) ἀνάπαν- 
σιν τοῖς χροτάφοις μον" ἕως o2 εὕρω τόπον τῷ 
Κυρίῳ, σκύόνωμα τῷ Θεῷ 'I&xe6. 

EPOTHZIZ AT". 
Πῶς Qéyysrat ὁ ἀνθρωπάρεσχος. 


ATIOKPIZIZ. 
Ὅταν ἐπὶ μὲν τῶν ἐπαινούντων (30) σπουδὲν ἐμι- 
δείξηται, ἐπὶ δὲ τῶν ψεγόντων ὀχνηρὸς γένηται. 
Εἰ yàp τῷ Κνριῳ, ἀρέσχειν βούλεται, πάντοτε χαὶ 


*5 [] Cor. xii, 29. 36 Psal. xvin, 10, 141... Luc, vi,25. *! Rom. u, 23. ** Psal. cxxxi, ὁ, 5. 


(21) Reg. primus οἱ Colb. λόγος τοῦ Θεοῦ ixacrov. 
Editi et tertius λόγος τοὺ Κνρίου αὐτῶν ἕκαστον. 
(22) Veteres duo libri, ὀργῆς χρεία οὐκ ἔστιν, ἀλλ᾽ 
οἴχτου. 
(23) Unus ms, cíutov πολύ, 
e Reg. secundus et editi, ἔδειξαν, Alii tres ἐδέ- 
« «y. . 
(a Unus ms. γελῶντας καταχρίναντος. 
26) Reg. primus et Voss. ἀθυμεῖν xoi πενθεῖν yos. 


(27) lidem illi quos mox dixi libri πόθεν ἔρχεται" 
lbidem Reg. primus, x«i πῶς αὐτῶν ἀπωσόμεθα, 
sensu non dissimili. 

(28) Antiqui duo libri περὶ τὰς τοῦ Κυρίου ἐννοίας 
καὶ τοῦ χριμάτων τοῦ Θεοῦ" ἀποτιθέμεθα. . 

(29) Editi νυσταγμὸν, ἕως, eto. Veteres tres libri 
preter Voss.ita,ut in contextu videre cuique licet. 

(30) Reg. tertius et Colb. ἐπαινούντων τὰ καλά, 
Mox. Reg. primus el Voss. ὀχνηρότερος γένητοι, 


1105 


REGULAE BREVIUS THACTAT,E 


1106 


πανταχοῦ ὁ αὐτὸς ἔσται, πληρῶν τὸ εἰρημένον" Διὰ À erit, perficiens quod dietum est : Per arma justi- 


τῶν ὅπλων τῆς διχαιοσύνης τῶν δεξιῶν χαὶ ἄρι- 

στερῶν" διὰ δόξης xui ἀτιμίας" διώ δυσφημίας 

x«i εὐφημίας" ὡς πλάνοι, xut ἀ)γηθεῖς. 

ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ A4. 

Πῶς φύγῃ τις τὸ πάθος τῆς ἀνθρωπαρεσχείας καὶ 
τὸ περιδλέπεσθαι τοὺς παρὰ τῶν ἀνθρώπων ἐπαί- 
γους. 

AH OKPIXIX 
IDxpogoni« τῆς τοῦ Θεοῦ παρουσίας, xul ἀπε- 
ρισπάστω φροντίδι τῆς πρὸς τὸν Θεὸν εὐσρεστὴ σεως 

(34), καὶ διαπύρῳ ἐπιθυμία τῶν παρὸ τοῦ Κυρίου 

μακαρισμῶν, Οὐδεὶς γὰρ ἐν ὄψεσι δεσπότην πρὸς 

᾿ς ἀρέτχειαν συνδούληου ἐπὶ ἀτιμία τοῦ δεσπότου καὶ 
καταχρέσει ἑαυτοῦ μετεωρίξεται, 
ΕΡΩΤΉΣΙΣ AE, 


Πῶς ηνωρίξεται ὁ ὑπερήφανος, xxi πῶς (33) 0: 
ραπευέται, 
AIIOKPIZIZ, 

Γνωρίξεται μὲν ἐκ τοῦ τὰ τῆς ὑπεροχῆς ἐπιξη- 
τεῖν- θεραπεύεται δὲ, ἐὰν πιστεύσῃ τῷ χρίματι τοῦ 
εἰπόντος, Κύριος ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται (38), 
ταπεινοῖς δὲ δίδωσι χάριν. ᾿Εχεῖνο μέντοι εἰδέναι 
χρὴ, ὅτι, ὅπως ἄν τις φοῦηθῇ τὸ χρῖμα τῆς ὑπερ- 
φανίας, οὐ δύναται θεραπευθῆναι τὸ πάθος, ἐὰν μὴ 
ἀναχωρήσῃ τῶν τῆς ὑπεροχῆς ἐπιτηδευμώτων ἀπάν- 
των" ὡς ou δύναται ἀπομαθεῖν durer) $ οἵαν δή- 
ποτε τέχνην, μὴ τελείως ἀναχωρήσας (34) οὐ μόνον 
τοῦ ποιεῖν, ἢ λαλεῖν τι xm ἐχείνην τὴν τέχνην, 
ἀλλὰ xXh τοῦ ἀχούειν (33) τῶν λαλούντων, xci βλέ- 
πεῖν τοὺς ποιοῦντας" ὅπερ παρατηρητέον x«i ἐπὶ 
πάσης χαχίας, 

EPOTHIX Ac. 
Ei χρὴ τιμὴν ἐπιζητεῖν. 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 

᾿Αποδιδόναι μὲν τῶ τὴν τιμὴν, τὴν τιμὴν ἐδι- 
δάχθημεν, ἐπιξητεῖν δὲ τιμὴν ἐχωλύθημεν, τοῦ 
Κυρίον ειπόντος- Πώς ϑύνασθε ὑμεῖς πιστεῦσαι 
δόξαν παρ ἀλλήλων λαμδάνοντες, χαὶ τὴν δό- 
ξαν τὴν παρὰ τοῦ μόνον Θεοῦ οὐ ξητοῦντες (36) ; 
Ὥστε τὸ ξητεῖν παρὰ τῶν ἀνθρώπων δόξαν ἀπὸδει- 
f ἐστιν ἀπιστίας, χαὶ θεοσεβείας ἀλλοτρίωσις, τοῦ 
᾿Αποστόλον εἰπόντος " Εἰ ἔτι ἀνθρώποις ἤρεσκον, 


Lia a dertlris et ἃ sinistris : per gloriam et ignobi- 
litatem : per infamiam et bonam famam : ut sedu- 
ctores, et veraces!. —— | 

INTERROGATIO XXXIV. 

Quomodo effugerit qui vitium complacendi homi- 
nibus: et quomodo hominum laudes ei fulura 
non sint admirationi. : 

RESPONSIO. | 

Si sibi certo persuaserit Deum praesentem esse : 
si studuerit assidue Deo placere, si denique bea- 
titudines a Domino promissas animo ferventi con- 
cupiscat. Nemo enim in sui heri oculis ad illius 
ignominiam et ad suum ipsius condemnalionem, 
conservo placiturus, evagatur. | | 

INTERROGATIO XXXV. 


Quo pacto agnoscitur superbus, el quomodo 
curatur. 
RESPONSIO ξ 
Cognoscitur quidem ex eoquod ea qua ad prin- 
cipatum pertinent, requirit : curatur vero, si fi- 
dem habeat sentenlim illius qui dixit : Dominus 
superbis resistit, humilibus autem dat gratiam 3, 
lllud,tamen sciendum est, ut quis superbie judi- 
cium exlimuerit, non posse tamen ab eo vilio sa- 
nari, nisi omne dominandi: studium reliquerit : 
quemadmodum linguam aut qualemcunque artem 
dediscere non polest, qui non omnino supersede- 
rit non solum facere, aut loqui aliquid quod perti- 
neat ad hanc artem, sed etiam de ea loquentes 
audire, et eam factitantes videre : quod in quovis 
etiam vitio observandum est. | 
INTERROGATIO XXXVI. 
'An honos debeat quaeri. 
RESPONSIO. | 
Reddere quidem honorera, eui honor debetur, 
edocti sumus ? : requirere auleni honorem, prohi- 
biti, his Domini verbis : Quomodo vos potestis cre- 
dere, qui gloriam ab invicem ἢ," accipitis, et 
gloriam quz a solo Deo est, non quavritis ? Quare 


gloriam ab hominibus querere argumentum est 


Χριστοῦ δοῦλος οὔκ ἄν ἤμην, El δὲ οἱ τὴν didoyi- D 


vx» (37) παρὰ τῶν ἀνήρωπων δοξαν λαμβάνοντες 
οὕτω χατεχρίθησαν, οἱ τὴν μὴ δεδομένην ἐπιξητοῦν- 
τες αὔῥητον ἔχουσι τὸ χρῖμα, 


! Il Cor. v1, 7, 8, 3166, 1v, δ. 3. Rom. xui, 7. 


(31) Reg. secundus, φροντίδι τῆς περὶ αὐτοῦ εὐαρ. 
Mox. Colb. παρὰ τοῦ Θεοῦ μαχαρισμῶν, 

(32) Editi, 2 πῶς. At. mss. tres. χαὶ πῶς. 

(33) Sic Voss. et Colb. et Reg. primus. Ali duo 
mss. et editi, ἀντιτάσσεται, ᾿Εχεῖνο, Ibidem. Voss. 
Χρὴ ὅτι, ὡς ἐὰν φοδηθῇ τὸ χρῖμα τοῦ Θεοῦ xai τῆς. 
Et alii quoque mss. a vulgatis dissident in aliqui- 
bus : sed, cum sint nullius momenti, ea notare'pi- 
get. Imo etiam vereor, ne et hoc loco et multis 


H 


ineredulitatis, et pielatis abalienatio, cum Apo- 
stolus dixerit*: Si adhuc hominibus placerem Chri- 
sti servus non essem. Quod si ii qui accipiunt da- 
lam ab hominibus gloriam, sic condemnati sunt : 
ii qui non oblatam inquirunt, judicium quod ex- 
primi non potest subibunt. 


Joan. v. &&. ὃ Galat. t, 10, 


aliis plura, quam par erat, nolasse videar. 

(34) Antiqui duo libri, ὡς ἀδύνατόν ἐστιν... τὸν 
μὴ τελείως ἀναχωρήσαντα, 

(35) Edili, χαὶ ἀπὸ του ἀχούειν, Voculam ἀπὸ de- 
levimus, fidem veterum duorum librorum secuti, 
.(36) Reg. primus et Voss. οὐ ζητεῖτε, Ibidem 
lidem mss. εἰπόντος, ὅτι, εἰ ἔτι, Ibidem. Colb. &ci- 
σχεῖν ἤθελον, placere vellem. 

(37) Codex Colb. utroque in loco διδομένην. 


1107 $. BASILII MAGNI 1to8 


INTERROGATIO XXXVII. A ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ AZ. 
Quomodo qui piger estad mandatum conficiendum Ὃ ὀχνχοὺς πρὸς τὴν ἐντολὲν ποιω -oomxw σπου-- 
diügentiam studiumque queal recuperare. δὲν δυνκόξ ἀναλαδεῖν. ὃ 
RESPONSIO. AIIOKPIZIZ. 
Si ei persuasum sit de presentia Domini Dei Πλχροφοοχθεὶς τὸν παρουσίαν τοῦ Δεσπότου Θεοῦ 


omnia inspicientis, et de minis pigrescentiintentis τοὺ τὰ (38) πάντα (9004705, χαὶ τὸν XEUAE? 7E» 
deque spe magne illius remunerationis retribuen- κατὰ τοῦ ὀχνυηοοῦ, xai rà» ἐλπίδα τῆς μεγάλης παοὰ 
ἀξ a Domino,qui per apostolum Paulum pollicitus τοῦ Κυριου μισθαποθοσίας, τοῦ ἐπαγγειλαένου dix 
est, accepturum unumquemque propriam merce- [1αὐλον τοῦ ἀποστόλου, ὅτε ἔχαστος τὸν ἴδιον uic 50v 
dem secundum suumlaborem *: iteun adid faciunt — AzJszac χατὰ τὸν ἴδιον xóxo»- xai ὅσα τοιαῦτα γέ- 
quizecunque alia id genus scripta sunt, ut aul pro- — "par-ei πρὸς τὲν ἰδίαν (39) &xxacou gxevdüv, i-o: 
prium uniuscujusque studium accendatur, aub ὑπομονὲν εἰς δόξαν Θεοῦ. 

comparetur patientia ad gloriam Dei. 


INTERROGATIO XXIVIII. EPOTHZIZ AH. 
Si przcipiatur aliquid fratri, et contradizat, pos- Ε΄’ ἐπιταχθᾷ ἀδιαφὸς, xai ἀντείπῃ, ὕστερον δὲ 
tea vero a semetipse abeat. B ἑαυτῷ απέλϑε (40). 
RESPONSIO. ATIOKPIZIX 
In eo quidem quod contradixit velut contumax, Ἔν ὦ μὲν ἀντεῖπεν ὡς ἀντιλογιχὸς, χαὶ ἄλλους 


aliosque ad idipsum provocans, statuatur esse 7295 τὸ αὐτὸ ἐοεθέζων, γνώριζέσθω ὑπόδιχος εἶναι 
obnoxius judicio huic : Contradictiones suscitat “599 χοίματος ἐχείνον, ὅτι ᾿Αντίλογίας ἐγείρει πᾶς 
omnis malus : Dominus autem angelam immiseri- **x9c ὁ δὲ Κύριος ἄγγελον ἀνελεέμονα ἐκτιπέμ- 
cordem immittit ipsi?. Sit autem persuasissimum — ^t αὐτῷ. Πλκροφορείσθω δὲ (M), ὅτι οὐκ ἀνθρώπῳ 
ei, se non homini contradicere aut obedire, sed — *«vrétt & ὑπακούει, ξδη δὲ xei αὐτῷ τῷ Κυρίῳ τῷ 
Domino ipsi, qui dixit : Qui vos audit, me audit : εἰπόντι. 'O ἀχούων ὑμῶν ipo) &xejt καί ὁ ἀθε- 
et qui vos spernit, me spernit*. Ac tandem prius τῶν ὑμᾶς ἐμὲ ἀθετεῖ. Kel κχατανυγεὶς πρότερον, 
compunctus, excuset sese, sicque, si tibi permis- ἀπολογκσάσθω, καὶ οὕτως, ἐὰν πιτραπῇᾷ, εποιείτω 


sum fuerit, opus peragat. τὸ ἔργον. 
INTERROGATIO XXXIX. EPOTHIIS A8. 
8: quis obediendo murmuret. j Ἐὰν δὲ ϑκαχούσας τις yoy00y. 
RESPONSIO. ATIOKPIZIS 


Cum Apostolus dixerit * : Omnia facite sinemur- C Τοῦ ᾿Αποστόλου ξϊπόντος: Πάντα ποιεῖτε χωρὶς 
muraltionibus οἱ hzsitationibus, quisquis murmu- γυγγυσμῶν (43) καὶ διαλογισμῶν, ἀπηλλοτρίωταει 


rat, abalienatus est etiam a conjunctione fra- καὶ ὁ γογγύτων τῆς ἐνώσεως τῶν ἀδελφῶν, xui τὸ 
irum, et opus illius ab illorum usu: palam est τούτον ἔογον τῆς χρήσφθως αὐτῶν" φανερὸς δὲ ἐστιν 
enim, eum tum incredulitate, tum spei ambigui- ὁ τοιοῦτος νοσῶν t$» τε ἀπιστίαν καὶ τῆς ἐλείδος τὴν 
tate laborare. ἀαφιθολίαν. 
&98 INTERROGATIO XL. EPOTIIZIZ M. 
Si frater fratri molestiam aspergat, quomodo Ἐὰν ἀδελφὸς ἀδελφὸν λυπόση, πῶς ὀγεῶει 
emendandus est. διορθώσασθαι (43). 
RESPONSIO ATIOKPIZIZ. 
Si quidem ita molestiam exibuit, quemadmo- Ei μὲν οὕτως ἐλύποσεν, ὡς ὁ ᾿Απόστολος, εἰπών. 


dum Apostolus, cum dixit!* : Constristati enim — Ἐλυπέθεητε γὰρ κατὰ Θεὸν, ἵνα ἐν μυδενὲ ζημιω- 
estis secundum Deum, ut in nullo detrimentum pa- θῆτε ἐξ ἡμῶν, οὐχ ὁ λυπέσας χρρζει διορθώστω;, 
tiamini ez nobis, non is qui contristavit, indiget ἀλλ᾽ ὁ λυπηθεὶς ὀφεῶει τὰ ἰδιώματα τῆς xarà θεὸν 
emendatione, sedqui contristatus fuit, proprietates D λύπης ἐπιδείξασθαι" εἰ δὲ ἐν τοῖς ἀδιαφόροις ἔλύ- 
ejus qure secundum Deum sit tristitie debetosten- πησε, μνωμονευσάτω ὁ λνπέσας τοῦ ᾿Αποστόλου 
dere. Quod si tristitia affecit in rebus indifferenti- εἰπόντος Ei διὰ βφῶμα ὁ ἀδελφός σὸν λυπεῖ- 
bus, recordetur is, qui molestum se prebuit Apo- ται, οὐχέτι χατὰ ἀγάπην περιπατεῖς. καὶ γνωρί- 


*] Cor. πι, 8. * Prov. xvn, 41. * Luc. x, 16. ? Philipp. i, 1&. 1511 Cor. vi, 9. 


(38) Sic veteres quatuor libri. Editi, του Δεσπότου οἱ Combef. utin contextu. Paulo post. unus ms. 
Χοιστου τοὺ τὰ, Certissime persuadeat sibi, Christum — cum Voss. ἀντιλογεκὸς χρένεται. ] 
Dominumprasentem esse.Aliquando post. duo mss. (41) Veteres duo libri cum Voss. ID eorr 

eg. terti 


cum Voss. τῆς μεγάλης ἐντολῆς παρὰ tov Κυρίου rou δὲ ὀφεῶει, Debet indubitanter credere. us 
μισθαποδότου ἐπαγγειλαυένον dui, haud recte. IDiopogopu8si; dí. Editi, Πλυροφορείσϑω. 

(39) Vox ἰδίαν ex Vossii codice et ex aliis tribus (42) Heg. primus χωρὶς γογγυσμον. 
adjecta est. (43) Unus ms. πῶς ϑιορθώσηται. Codex Voss. 


(10) Editi, ὕστερον δὲ «r9». Reg. primus οἱ Voas." πῶς διορθώσεται. 


1109 
σας τὸ τοιοῦτον ἁμάρτημα, πληρωσάτω τὸ ὑπὸ τοῦ ἡ 
Κυρίον εἰρημένον" Ἐὰν προσφέρῃς τὸ δϑωρὸν σου 
ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον (4d, χαὶ ἐχεῖ μνησθῇς, ὅτι 
ὁ ἀδελφός σον ἔχει τι χατὰ σοῦ, ἄφες ἐκεῖ τὸ δωρὸν 
σου ἔμπροσθεν τοῦ ὑυσιαστηρίου, x«i ὕπαγε, πρῶτον 
διαλλάγηθι τῷ ἀδελφῷ σον, καὶ τότε ἐλθὼν, πρόσφερε 


τὸ δωῶρὴν σον, 


ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ MA, 
Ἐὰν δὲ μὴ ἀνέχηται ἀπολογήσασθαι ὁ λυπή- 
σας (45. 


ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Πληρῶσαι ὀφείλομεν ἐπ᾿ αὐτῷ τὰ ὑπὸ τοῦ Κυρίου 
ἐπὶ τοῦ ἁμαρτήσαντος χαὶ μὴ μετανοή σαντὸς εἰρη- 
μένα (&6) Ἐὰν δὲ χαὶ τῆς ᾿Εχχλησίας παραχούσῃ, 
ἔστω σοι ὡς ὃ ἐθνικὸς καὶ ὁ τελώνης. 

EPOTHXIX MB. 
E&v di, ἀπολογουμένον τοῦ λυπήσαντος, μὴ θέλῃ dux» 
λογῆναι ὁ λυπηθεῖς. 
AHOKPIZIE., 

aviooy ἐστε τὸ χρῖμα τοῦ Κυρίου ἐπὶ τοῦ τοιοὺ- 
τῶν ἐν τῇ παραδολῇ (47) τοῦ δούλου πρὸς τὸν σύὺν- 
δουλον, ὃς, ἐπειδὴ παραχαλούμενος, μακροϑυμῆ σαι 
οὐκ ἤθελεν’ "Idewrsg δὲ, φησὶν, οἱ σύνδουλοι. τὰ γε- 
νόμενα, διεσάφησαν τῷ κνρίῳ αὐτῶν" ὀργιτθεις δὲ ὃ 
χύριος, ἀνεχαλέσατο τὴν ἑαυτοῦ εἰς αὐτὸν “χάριν, καὶ 
παρέδωχεν αὐτὸν τοῖς βασανισταῖς, “ἕως οὗ ἀποδῷ τὸ 
ὀφειλόμενον (48). 

ΕΡΩΤΉΣΙΣ ME* 
Πῶς οφειλει τις προσέχειν τῷ εἰς Tp 
γέζοντι (49), 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 

Εἰ ἐπιγινώσχει τις τὴν ξημίαν τὴν ἐκ τοῦ ὕπνον, 
ὅτι οὐδὲ ἑαυτῆς ἐπαισθάνεται ἢ ψυχὴ, γνωρίζει δὲ 
τὸ κέρδος τῆς ἐγρηγόρσεως, xxi μάλιστα τὴν ὑπερ- 
ἔχονσαν δόξαν, ὅτε προσάγεταί τις τῷ Θεῷ εἴς προσ- 
ευχὴν͵ ὡς τὰ μεγάλα καὶ τὰ ὑπὲρ πᾶσαν ἐπιθυμίαν 
εὐερηγετοῦντι, προσέξει τῷ ἐξυπνίζοντι (30), εἴτε εἰς 
προσευχὴν εἴτε εἰς οἷανδηποτοῦν ἐντολήν, 


EPOTHZXIZ MA. 
᾿Εὰν δὲ στυγνάσῃ ὁ ἐξυπνισθεὶς 5 χαὶ ὀργισθη, τίνος 
ἐστὶν ἄξιος, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Τέως μὲν ἀφορισμοῦ x«i ἀσιτίας, ἐὰν ἄρα δυνηθῆ 
χατανυγεὶς ἐπιγνῶναι ὅσων χαὶ ἡλίχων ἀγαθῶν ἑαυ- 
τὸν ἀναισθήτως ἀποστερεῖ, χαὶ οὕτως ἐπιστρέψας ἐν- 

!! Rom. xiv, 15, 15 Malth. v, 23, 2$. 15 Matth. 

(44) Antiqui duo libri cum Voss. ἔμπροσθεν τοῦ 
ϑνσιαστηρίου. Ibidem unus ms, κἀχεῖ, 

(&5) Reg. primus et Colb. ἀπολογήσασθαι ὁ Ἰνπὴ- 
σας. Mud, ὁ λυπήσας, deerat in vulgatis, 

(46) Editi et Reg. tertius, εἰρημένα, εἰπόντος" 
quam ultimam vocem delevimus antiquis duo- 
bus libris auctoribus. Mox unus ms, ὥμπερ ὃ 
£Üv tóc, 

(61) Editi et Reg. secundus, ἐπὲ τοιούτῳ ἐπὶ τῇ 
παραβολῇ, Alii duo mss. cum Voss, ut in con- 


HEGULJE BREVIUS THACTATE. 


B 


οσευχὴν Ezume 
- C 


1110 


sloli dicentis !* : Si propter cibum frater (uus con- 
tristatur, jum non secundum charitatem ambulas ; 
el coguito ejusmodi peecalo, impleat quod die- 
tum est ἃ Domino'*: Si offers munus tuum ad 
altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus 
habet. aliquid adversum e, relingue ibi munus 
Luum ante altare, et. vade, prius reconcibari fra- 
tri luo ; et tunc veniens, ofer munus tuum. 
| INTERROGATIO XLI. 
Si vero purgare se nolit qui contristavit, 


RESPONSIO. | 
Eaerga ipsum exsequi debemus, quie de eo qui 
peccavit, nec tamen poenitentiam egit, dicta sunt 
a Domino !* : δὲ autem etiam Ecclesiam non au- 
dierit, sit tibi sicut ethiicus et publicanus, ὦ 
INTERROGATIO XLIT. 
od si purget se qui molestia affecit, is autem qui 
posee sa est, d L cum eo Ld Nh veli 
RESPONSIO. Nou à 
Manifestum est Domini judicium, quod de tali 
prolatum est in parabola servi cum conservo suo, 
qui cum rogarelur, patientiam habere noluit : 
Conservi autem, inquit, videntes quc facta fue- 
rant, narrarunt domino suo ; dominus autem ira- 
tus, revocavit suam in illum gratiam, eumque 
tradidit torloribus, donee debitum redderet !*, 


A99 INTERROGATIO XLIII 
Quomodo quis auscullare debet. expergefacienti 
ad precandum. 

RESPONSIO 

Si quis cognoscit detrimentum sibi ex somno 
allatum, videlicet quod animus neque seipsum 
sentiL, intelligit vero lucrum vigiliarum, et maxime 
prastantissimam illam gloriam, quando quis Deo 
accedit ad precandum, is auscultabit expergefa- 
cienti,sive ad orandum,sive ad conficiendum aliud 
quodvis mandatum, tanquam homini, qui benefi- 
ciamagnaetomne desiderium superantia conferat, 

INTERROGATIO XLIV. 

Sed sí masius fiat, qui fuit expergefactus, aut 
eliam ascatur, qua multa dignus est. 
RESPONSIO 

Interim separatione el inedia plectendus est, si 
forle possit compunelus agnoscere quot et quan- 
tis bonis se ipse stupide privet, sieque conversus 
xyur, 17, '* ibid. 31-34, 
lextu. Paulo post hi ipsi tres mss. o?x ἡδθδέλησεν, 
Ibidem editi, σύνδουλοι αὐτοῦ διεσώφησαν, Codex 
Colb. ut in contextu. 

(48) Codex Voss, πᾶν τὸ ὀφειλόμενον, Alii duo 
Ins8, πᾶν τὸ ὀφειλόμενον αὐτῷ, ᾿ 

(49) Unus ms. διυπνίξοντε, Mox editi et duo mss. 
ὅτι οὐδὲ ἑαντοῦ τις ἐπαισθάνεται, Codex Vossii el 
ali ^y ita, ut edidimus. - - 

(50) Reg. primus, προσέξει τῷ διυπνίξοντι. Mox 
duo mss. ie δήποτε ivt. | 


1111 S. BASILII 


exhilaretur, codem affectus beneficio, quo ille, qui A 
dixil !? Memor fui Dei, et delectatus sum. Quod 
si permanserit in stupore, abscindatur ἃ corpore, 
tanquam putrefactum corruptumque membrum. 
Scriptum siquidem est !*: Ezpedit ut pereat 
unum membrorum (uorum, et non totum corpus 
iuum projiciatur in gehennam. 


INTERROGATIO XLV. 

Si quis, audito Domino, qui dixit ", quod servus 
qui cognoverit. voluntatem heri sui, nec tamen 
fecerit, neque paraverit se ad ipsius volunta- 
tem, multas plagas accepturus sit ; qui vero 
non cognoverit, digna autem plagis pereg:rit, 
paucis sit. plectendus, neglexerit n:Ailominss 
internosse Dei placitanum habeat quo se soletur. 

RESPONSIO. 

Perspectum est hunc ignorantiam simulare, et B 
peccati judicium evitarenon posse. Si enim non 
venissem, inquit Dominus 15, et (ocutus fuissem 
eis, peccatum non haberent : nunc autem ezcusa- 
tionem non habent de peccato suo, cum Scriptura 
sacra omnibus ubique annuntiet Dei voluntatem. 
Quare qui ejusmodi est, minime cum iis, qui 
ignoravere, levius subit judicium : imo vero cum 
illis gravius condemnatur, de quibus 430 dic- 
tum est 19 : Sicut aspidis surda, et obturantis au- 
res suas, qua non exaudiet. vocem incantantium, 
licet a. venefico incantata sapiente. Ceeterum cui 
tradend:e doctrine munus conimissum est, is si 
annuntiare neglexerit, perinde ut homicida dam- 
natur, sicut scriptum est ; 30, 


INTERROGATIO XLVI. 
An qui patitur alterum peccare reus sit peccati. 


RESPONSIO. 

Judicium hoc perspicuum est ex verbis Domini 
ad Pilatum, cum dixit?! : Qui tradidi me tibi, ma- 
jus peccatum habet. Ex hoc enim planum est, 
Pilatum quoque, cum eos qui tradiderant, tolera- 
vit, obnoxium fuisse peccato, licet leviori. Quin 
etiam id aperte declarat Adamus, qui sustinuit 
Evam : item Eva ipsa, que toleravit serpentem ; 
nullus enim ex his tanquam innocens dimissus est 
impunitus. Sed et ipsa Dei contra eos indignatio, 
re diligentius considerata, idipsum ostendit: nam 
cum Adam excusationis loco preetenderet illud, 
Ucror quam dedisti mihi, hzc dedil mihi, et 
comedi ?* ; respondit Deus : Quia audisti vocem 


'U Psal. Lxxvi, 4... 6 Matth. v. 30. 17 Luc. xi, 
Ezech. xxxni, 8. *! Joan. xix. 11... 33 Genes. 1, 12, 


(31) Codex Colb. ἐὰν δὲ ἐπιμείνῃ. Mox tres niss. 
ὡς τὸ σετηπός, Edili, ὡς τὸ σεσηπόν, Statim Colb. 
ὅτι συμφέοξι. 

(32) Codex Colb. τῶν τοῦ Θεοῦ θελημάτων. Mox 
mss. tres, ἔχει παραιλυθέαν, 

(33) Keg. primus, ἀμαρτίας τὴν ῥῆσιν, 

(3$) Vetus liber Colb. θέλημα τοῦ Κυρίου. Mox 
idem codex, ἐλάττω χοίνεται, Aliquanto post Vossii 
codex et alii duo, σφοδοότερον χαταχοίνεται. Reg. 
tertius. χαταχέχοιται, Editi, χοίνεται, Subinde Colb. 
φωνήν. 


C 


MAGNI. 1112 


εὐφρανθῇ T3 χάριτι τοῦ εἰπόντος" Ἑανήσθην τοῦ 
Θεοῦ, xxi εὐφοάνθχν" ἐὰν δὲ ἐπιμένη (51) ἀναισθη.- 
τῶν, ἀποχοπτέσθω, ὡς τὸ σεσηπὸς χαὶ διεφθαομέ- 
vo» μέλος ἀπὸ τοῦ σώματος, Γέγοαπται γάο- Συα- 
φίοει ἵνα ἀπόληται ἕν τῶν μελῶν σου, χαὶ u3 ὅλον τὸ 
σῶμα σον βληθὴῇ εἰς ",ἐενναν. 


ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ ME 
Ex» τις, ἀχούσας τοῦ Κυρίου εἰπόντος, ὅτε Ὁ δοῦ- 
λος ὁ “νοὺς τὸ θέλημα τοῦ χυρίου αὐτοῦ, χαὶ μὴ 
ποιήσας, μηδὲ ἑτοιμάσας πρὸς τὸ θᾶκμα αὐτοῦ, 
σαοήσεται πολλὰ: ὁ O5 μὴ γνοὺς, ποιζσας δὲ 
ἄξια πληγῶν, δαοήσεται ὀλίγας, ἀμελῴση τῆς 
γνώσεως τῶν τοῦ Κνοίου θελημάτων (53), εἰ ἔχει τὴν 
παοαυνθίαν. 
ATIOKPISIZ. 

Δῆλός ἐστιν ὁ τοιοῦτος σχῃματιξόμενος τὴν ἄγνοιαν, 
χαὶ ἄφενχτον ἔχει τῆς ἀμαοτίας τὴν χοίσιν (33). Ei 
μὴ ἔλθον γὰο, φησὶν ὁ Κύριος, x«t ἐλάλησα «J- 
τοῖς, ἀυαοτίαν οὐχ εἶχον: νῦν δὲ πρόφασιν οὐχ 
ἔχουσι πεοὶ τῆς ὁμαοτίας αὐτῶν, τῆς ἁγία; Γρα- 
φῆς πανταχοῦ πᾶσι τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ (54) διαγ- 
γελλούσης. Ὥστε οὐχὶ μετὰ τῶν ἀγνοησάντων ὁ τοι- 
οὔτος ἔλαττον χοίνεται, ἀλλὰ μετ᾽ ἐχείνων σφοδρότε- 
pov χαταχρίνεται, περὶ ὧν γέγραπται. Ὡσεὶ ἀσπίέ- 
do; χωφῆῇς, χαὶ βυούσης τὰ ὦτα αὐτῆς, ἧτις οὐχ 
εἰσαχούσεται φωνᾷς ἐπαδόντων, φαομαχοῦ τε 
exou«xsuoutvg παρὰ σοφοῦ (53). Ὁ μέντοι ἐπιτε- 
ταυγμένος τὴν οἰχονομίαν τοῦ λόγου, ἐὰν ἀμελήσῃ 
τοῦ ἀναγγεῖλαι, ὡς φονεὺς χρίνεται, χαθὼς γέγρα- 
πται. 

ἜΡΩΤΗΣΙΣ Mc. 
Εἰ ὁ ἐτέοου ἀνεχόμενος εἰς τὸ ποιῃησαι ἀμαοτίαν ἔνοχὸς 
ἐστι τῆς ἁμαρτίας. 
ΑἸΟΚΡΙΣΙΣ. 

Τοῦτο τὸ χοῖμα φανερὸν ix τῶν τοῦ Κυρίου πρὸς 
Πιλᾶτον ῥημάτων, εἰπόντος 'O παραδιδούς με σοὶ 
μείξονα ἀμαρτίαν ἔχει. Σαφὲς γὰρ ἐκ τούτον, ὅτι 
xxi ὁ Πιλᾶτος, ἀνεχόμενος (56) τῶν παραδεδωχότων, 
ἁμαοτίαν εἴχεν, εἰ xai ἐλάττονα, Παρίστησι δὲ τοῦτο 
φανερῶς χαὶ ὁ ᾿Αδὰμ ἀνασχόμενος τῆς E94 ταὶ Ὦ 
Εὔα ἀνασχομένη τοῦ ὅφιως" οὐδεὶς γὰρ αὐτῶν ὡς 
ἀθῶος ἀτιμώρητος ἀφείθη (57). Καὶ αὐτὰ δὲ ἡ, τοῦ 
Θεοῦ x«t' αὐτῶν ἀγανάχτησις ἐπιτετηρημένως τοῦτϑ 
ἐνδείχνυται’ τοῦ γὰρ ᾿Αδὰμ ἀντὶ ἀπαλογίας προσ- 
ἐνεγχόντος (58) τὸ, Ἢ γυνὴ, ὧν δέδωχας μετ᾽ ἐμοῦ, 
᾿αὕτη μοι ἔδωχε, καὶ ἔφαγον' ἀποχρίνεται ὁ Θεός" 
Ὅτι ἥχονσας τῆς φωνῆς τῆς γνναιχός σὸν, καὶ 


&7, 18. !* Joan. xv, 22. !* Psal. ivi, ὅ, 6. * 


(85) Antique editiones et Colb. φαρμακχοῦται φαρ- 
μαχενομένη παρὰ σοφοῦ" quam lectionem habuisse 
quoque videtur Reg. primus prima manu. Sed 
hic codex altera manu antiqua nunc habet 
φαρμαχοῦ 7i φαρ ακενομένη παρὰ σο οὔ" qua Scrip- 
tura nullam planiorem esse ait Combefisius. 
Plura qui cupit, notas Nobilii legat et Herapla. 

(36) Reg. primus et codex Voss. ἀνασχόμενος. 

(57) Editi, ἡφείθῃ. Antiqui tres libri ἀφείθη. 

(38) Sic libri veteres. Editi, mpetveyxovco;. Mox 
Vossi codex et alii duo, ὃν idexe;. 


1113 


REGUL.E BREVIUS TRACTAT.E. 


1114 


ἔφαγες ἀπὸ τοῦ ξύλον, οὗ ἐνετειλώμην got, τούτου À roris tu, et comedisti de ligno, er quo solo pra- 


μόνου μὴ φαγεῖν, ἐπικατάρατος ἢ τῇ ἐν τοῖς ἔργοιν σου" 
χαὶ τὰ ἑξῆς. 
ΕΡΩΤΉΣΙΣ MZ 
Εἰ δεῖ τοῖς ἁμαρτάνουσιν ἐφησυχάξειν, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 

Ὅτε μὲν οὐ δεῖ, φανερὸν ἐκ τῶν τοῦ Κυρίου mphc- 
ταγμάτων ἐν μὲν τῇ Παλαιᾷ Διαθήχῃ εἰπόντος" 
᾿Ελεγμῷ ἐλέγξεις τὸν πλησίον σου, καὶ οὐ λήψῃ 
δὲ αὐτὸν ἁμαρτίαν" ἐν δὲ τῷ Εὐαγγελίῳ: Ἐὰν 
ἁμάρτῃ (59) εἰς σὲ ὃ ἀδελφὸς σον, ὕπαγε, ἔλεγ- 


ἔον αὐτὸν μεταξὺ σοῦ χαὶ αὐτοῦ μόνον. Ex 
σον ἀχούσῃ,, ἐχέρδησας τὸν ἀδελφὰάν σον" ἐὰν 


δὲ μὴ ἀχούσῃ, παράώλαδε μετὰ σοῦ ἔτι ἕνα ἢ δύο, 


ἵνα ἐπὶ στόματος δύο μαρτύρων ἢ τριῶν στα- 
θήσεται πᾶν ῥῆμα (60). ᾿Εὰν δὲ παρακούσῃ αὖ- 
τῶν, εἰπὲ τῇ ᾿Ελκχησίαν ik» δὲ χαὶ τῆς CEx- 
χλησίας παρακούσῃ, ἔπτω σοὶ ὥσπιεο ὃ ἐθνιχὸς 
xxi τελώνης Mixes δὲ ἔστε τὸ χρῖμα τοῦ ἄμαο- 
τήματος τούτου, ἔξεστε γνῶναι πρῶτον μὲν ἐξ ἀπο- 
φάσεως τοῦ Κυρίου χαθολικῶς εἰπόντος. Ὃ ἀπει- 
θῶν τῷ Υἱῷ οὐχ ὄψεται τὴν Lew ἀλλ᾽ ἢ ὀργὴ 
τοῦ Θεοῦ μενεῖ ἐπ᾽ αὐτόν" ἔπειτα χαὶ ἐξ ἱστοριῶν 
ἔν τε τῇ Παλαιᾷ χαὶ τῇ Καινῇ Γραφῆ φερομένων. 
᾿Ιδοὺ γὰρ ὁ μὲν Ἄχαρ, ἡνίχα ἔχλεψε τὴν γλῶσσαν 
τὴν χρυσῆν καὶ τὴν Ψιλήν, ἐπὶ (61) πάντα τὸν λαὸν 
γέγονεν ὀργὴ Kupiou, χαίΐτοιγε ἀγνοή σαντα χαὶ τὸν 
Ὡμαρτηκήτα χαὶ τὸ ἁμάρτημα, μέχρις ὅτε ἔφανε- 
ρωθῃ ὁ προτιρημένος, χαὶ τὸν φοδερὸν ἐχεῖνον ὦμα 
πᾶσι τοῖς ἰδίοις (04) ὑπέμεινεν ὄλεθρον, Ὃ δὲ Πλεὶ 
χαὶπὲρ οὐχ ἐφησυχάσας τοῖς ἑαυτοῦ υἱοῖς, οἵτινες 
ἧσαν υἱοὶ λοιμοὶ, πολλόχις δὲ αὐτοῖς παραινέσας, 
χαὶ “εἰπὼν, M, τέχνα, οὐχ ἀγαθὰ ἀχούω περὶ 
ὑμῶν, χαὶ λόγῳ πλείονι κατασχενάσας τῆς τὲ ἁμαρ- 
τίας τὸ ἄτοπον χαὶ τῆς χρίσεως τὸ ἄφευχτον, ὅτι 
μὴ ὅλως ἐξεδίχησε, μηδὲ τὸν πρέποντα ξῆλον ww 
αὐτῶν ἐπεδείξατο, τοσοῦτον παρώξυνε τὴν ὄρη ὴν 
τοῦ Θεοῦ, ὡς x«i τὸν λαὸν τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ συνανα- 
λωθῆναι, χαὶ τὴν χιδωτὸν αὐτὴν ὑπὸ τῶν ἀλλοφύλων 
ληφθῆναι, καὶ αὐτὸν ἐπὶ τούτοις (03) οἰχτρῷ τέλει 
θανατωθῆναι. Ei δὲ χατὰ τῶν μὴ συνεγνωχότων τῶ 
ἀμαρτήσαντι, χαὶ χατὰ τῶν χωλυσάντων (6k), xci 
διαμαρτυραμένων τὸ ἁμάρτημα, τοσαύτη ἢ ὀργὴ 
ἐξεχαύθῃ, Ti ἄν τις εἴποι περὲ τῶν γινωσχόντων 
καὶ ἐρησυχαζόντων ; Οἴτινες ἐὰν μὴ ἐπιδείξωνται τὰ 


38 (ien. mt, 17. 
** | Reg. n, 21. 


ied Unus ms. ἐὰν ἁμαρτήσῃ. 

$i Reg. primus et Voss, σταθῇ πᾶν ρῆμα, 

(61) Antiqui duo libri et editio Paris.zpuczv xci 
τὴν στολὴν, ἐπί, Alii duo mss, preeter Voss, et Com- 
bef. χρυσῆν, xx τὴν Ψιλὴν, ἐπί, Editio Veneta 
utramque lectionem przferl, sie ut in contextu 
habeat ψιλὴν, in margine vero στολήν. Lege notas 
Nobilii. 

(62) Codex Voss. παισὶ τοῖς idio«z, una cum suis 
pueris. Editi el duo mss, pro zzi habent zzi. 
Haud longe vox υἱοί addita estex tribus codicibus. 
Subinde mss. tres cum Voss. αὐτοῖς παραινέσας, 
Reg. secundus perinde ut edili αὐτούς, Hoc ipso in 


3. Levit, xix, 17. 


*5 Matth. xvin, 15-17. 


ceperam tibi,ne comederes, maledicta terra in ope- 
ribus tuis**, et emlera. — " "uH 
INTERROGATIO XLVII | | | 
Si erga eos qui peccant, silendum sit. 
RESPONSIO. | 

Sane quod hoc fieri non debeat, perspicuum est 
ex preceptis Domini, qui in Veteri quidem Testa- 
mento dixit **: Correptione corripies prorimum 
luum: et non accipies peccatum propler ipsum ; 
in Evangelio vero**; δὲ peccaverit in te frater tuus, 
vade, corripe eum inter te et ipsum solum. Si te 
audierit, l«cratus es fratrem tuum ; si autem tenon 
audierit, adhibe tecum adhuc unum vel duos, ut in 
ore duorum vel (rium testium stet omne verbum. 
Quod si non audierit eos, dic Ecclesiis ; si autem 
Ecclesiam quoque non audierit, sit tibi sicut ethni- 
cus et publicanus. Porro quam grave sit hujusce 
peccati judieium,intelligi potes! primo quidem ex 
senlentia Domini, qui in universum dixit'*: Quis- 
quis non obedit Filio, non videbit vitam : sed ira 
Dei manebit super eum : deinde ex historiis etiam, 
qua tum in Veleri, tum in Nova Scriptura refe- 
runtur. Eece enim quando Achar furatus est lin- 
guam auream et vestem, iratus est Dominus omni 
populo, idque tum peccati auctorem, tum peeca- 
tum ipsum ignoranti, donec detectus essetis,cujus 
jam facta est mentio, ac 4&3 horrendum illud 
exilium una cum suis omnibus subiisset 31, Heli 
vero, eliamsi silentio non ferret filios suos, qui 
erant filii pestilentes, sed siepenumero commonuis- 
set ipsos, ac dixisset ** : Nolite,filii, non bona au- 
dio de vobis; ilemque longiore sermone el peccati 
absurditatem et inevitabilem condemnationem pa- 
tefecisset, quoniam tamen non penitus ultus fue- 
rat, neque in eos ostenderat idoneam «wmulatio- 
nem, adeo exasperavil iram Dei, ut et populus una 
cum filiis ipsius interemptus sit, et capta sil ab 
alienigenis arca ipsa, et ipse quoque miseranda 
morle interierit. Quod si adversus eos qui sceleris 
auelori conscii non fuerunt, imo qui prohibuerunt 
peecatum, et testimonium reddidere adversus 


| illud, ira tanta exarsit, ecquid quis dicere poterit 
D de iis qui sciunt, el tamen conticescunt ? Qui qui- 


dem, nisi ea preesliterint quee ab Apostolo ad Co- 


39. Joan. "1, 36. — Josue vii, 21-26. 


loco codex Voss. Μὴ, τέχνα, viol, μὴ ἀγαθώ, 

(63) Reg. primus, τοῦ Θεοῦ, ὥστε x«i τὴν χιδωτὸν 
τοῦ Θεοῦ ληψθῆναι, xxi τὸν λαὸν τοῦ Θεοῦ τοῖς υἱοῖς 
αὐτοῦ συναναλωθῆναι ὑπὸ τῶν ἀλλοφύλων, χαὶ αὐτὸν 
ἐπὶ τούτοις. Godex Voss. τὸν λαὸν τοῦ Θεοῦ... τὴν 
κιβωτὸν ἀναλωβῆναί τε χαὶ αὐτόν, —— 

(64) Reg. primus manu recentiore τῶν μὴ χωλυ- 
σάντων" sed particulam negantem inepte addilam 
esse vident, opinor, omnes. Ibi enim sermo est de 
Heli ; deque reliquis h.e similibus, qui prohibent 
quidem peeeatum, sed mollius. Mox Reg. tertius. 
τοιαύτη ἡ ὀργή. | 


1115 


S. BASILII MAGNI 


1116 


rinthios dicta sunt, his verbis?*: Quare non ma- À ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλον πρὸς τοὺς Κορινθίους εἰρημένα, 


gis luclum habuistis, ut tollatur de medio vestrum 
qui hoc opus fecit? ac etiam qua deinceps ipsos 
fecisse testatus est ipse, cum scripsit δ : Ecce 
enim hoc ipsum, quod secundum Deum contristati 
estis, quantam in vobis operatum est sollicitudi- 
nem : sed. defensionem , sed indignationem , sed 
tincorem, sed. desiderium, sed amulationem, sed 
vindictam ; in omnibus ezhibuistis vos incontamt- 
nalos esse in. hoc negotio; periclitantur omnino 
omnes simul hoo etiam tempore idem exitium 
subire, aut etiam tanto gravius, quanto legis 
Mosaice contemptore deterior est qui Dominum 
spernit δῖ, patraique idem quod ille qui ante pec- 
cavit, ac etiam ante damnatus est. Seplies enim 


vindicatum est de Cain: de Lamech vero in simile B 


peccatum lapso septuagies septies 83. 
INTERROGATIO XLVIII. 
Quo termino definiatur avaritia. 
RESPONSIO. 

Cum quis transgressus fuerit legis limitem. 
Contingit autem hoc juxta Vetus Testamentum, 
cum quis majorem sui ipsius quam proximieuramn 
suscipit : scriptum est enim: Diliges proximum 
tuum sicut treipsum??; at vero juxta Evangelium, 
quando quis suiinet causa aliquid preeler res pro 
instanti die necessarias expelit, velut is, qui δυ- 
divit : Stulte, hac nocte animam (uam repetunt a 
(6. qu& autem parasti, cujus erunt ?* ? Quibus 
magis generatim adjungit: Sic quisibi thezaurizat, 
et non esl in Deum dives ?». 

A939 INTERROGATIO XLiIX 
Quid est perperam agere. 
RESPONSIO. 


Quidquid non ob necessitatem, sed propter or- 
natum atque jactantiam assumitur,id tanquam res 
perperam acta accusatur. 

INTERROGATIO L. 

Si quis vestimentis pretiosioribus veject:s, aliud 
vile, sive pallium, sive calceamentum ita velit, 
ut sibi conveniat, isne peccat, aut quali morbo 
laborat. 

RESPONSIO. 


Quisquis, hominibus placiturus, vult ut deceat 


se vestis,eumliquet morbo complacendi hominibus D 


9 [ Cor, v, 2. 5 IL Cor. vii, 1]. 
xu, 20. ** ibid. 21. 


*! Hebr. x, 


(65) Antiqui tres libri τὰ ἐξῇ, αὐτοῖς. Editi τοῖς 
αὐτοῖς. lbidem unus ms. cum Voss. ἐγγράψαντος. 
Haud longe vocula ἐν addita est ex antiquis tribus 
libris. 

(66) Sie Vossii codex et alii duo. lllud ἐν παντὶ 
συνέστησατε ἑαυτοὺς ἀγνοὺς εἶναι ἐν τῷ roy uat deerat 
in vulgatis. 

(67) Illud, τὸ ὅμοιον ἀμαοτόντος, non legitur ne- 
que in Colb. neque in Reg. primo: sed he voces 
in aliis quibusdam veteribus libris reperiuntur, 
quemadmodum et in vulgatis. 


29. 


εἰπόντος" Διὰ τί οὐχὶ μᾶλλον ἐπενθήσατε, iva ἐξαρθῷ 
ἐχ μέσου ὑμῶν ὁ τὸ ἔργον τοῦτο ποιήσας ; χαὶ τὰ 
ἑξῆς αὐτοῖς (05) ὑπ΄ αὐτοῦ μαρτυρηθέντα ἡράψαντος: 
ldeó γὰρ αὐτὸ τοῦτο, τὸ χατὰ Θεὸν λυπηθῆναι, 
πόσην ἐν ὑμῖν χατειργάσατο σπουδήν" ἀλλὰ ἀπολογίαν, 
ἀλλὰ ἀγανάχτησιν, ἀλλὰ φόδον, ἀλλὰ ἐπιπόθησιν͵ 
ἀλλὰ ξῆλον, ἀλλὰ ἐχδίχησιν. ἐν παντὶ συνεστήσατι 
ἑαυτοὺς ἀγνοὺς εἶναι ἐν τῷ πράγματι (66)- κινδυνεύουσι 
καντως καὶ νῦν ὁμοῦ πάντες τὸν αὐτὸν ὄλεθρον ὑπο- 
στῆναι, ἢ xal χείρονα, ὅσῳ χείρων τοῦ ἀθετύσαντος 
νόμον Μωσέως ὁ ἀθετῶν τὸν Κύριον, χαὶ ὁ τὸ αὐτὸ τῶ 
προημαρτηχότι χαὶ προχαταχριθέντι τολμήσας. 'Ex- 
τάχις μὲν γὰρ ἐχδεδίχηται ἐκ Καϊῖν, ix δὲ Αάμεχ 
ἐδδομηχοντάκις ἑπτὰ, To ὅμοιον ἡμαρτόντος (61). 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ MH 
'H πλεονεζία μέχρι τίνος χρένεται, 
ἈΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Ὅταν ὑπεούξ τις τοῦ νόμον τὸν ὅρον. Ἔστι du 
τοῦτο χατὰ μὲν τὸν Παλαιὰν Διαθήχην τὸ πλέον 
ἑαυτοῦ φοοντίσαι à τοῦ πλησίον (68): γέγραπται γάρ" 
᾿Αγαπήσεις τὸν πλησίον σον ὡς σεαντόν' χατὰ δὲ τὸ 
Εὐαγγέλιον, τὸ πλέον τῶν πρὸς τὴν ἐνεστῶσαν ἡ μέραν 
ἀναγχαίων σπονδάσαι τι (69) ἑαυτοῦ ἕνεχεν, ὡς ὁ ἀχου-- 
σας ἼΛφρον, ταύτῃ TÉ νυχτὶ τήν ψυχέν σου ἀπαιτοῦ- 
σιν ἀπὸ σοῦ" € δὲ ἡτοίμασας, τίνι ἔσται ; Οἷς ἐπιφέρει 
καθολιχώτερον Οὕτως ὁ θεσαυρίζων ἑαυτῷ, x«i μὴ εἰς 
Θεὸν πλουτῶν. 


ΕΡΩΤΉΣΙΣ ΜΘ΄. 
Τί ἔστι τὸ πεοπερεύεσθαι, 
ΑἸΙΟΚΡΙΣΙΣ. 
Πὰν ó uz διὰ χρείαν, ἀλλὰ διὰ χαλλωπισμὸν παρα- 
λαιθάνεται, περπερείας ἔχει κατηγορίαν (10). 


ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ N 
'E«y τις τὰ μὲν πολυτελέστερα τῆς ἐσθῆτος ἀπωθξται, 
αὐτὸ δὲ τὸ εὐτῶλϊς, εἴτε ἰμάτιον εἴτε ὑπόδημα οἱονεὶ 
0o (11) ἵνα πρέπῃ αὐτῷ, εἰ ἁμαρτάνει, ἢ ποῖον 
πάθος νοσεῖ. 
ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 


Ὃ 0e) ἵνα πρέπῃ αὐτῷ πρὸς τὸ ἀνθρώποις 
ἀρέσαι, φανερὸς ἐστιν ἀνθρωπαρέσχειαν νοσῶν. χαὶ 


853 Genes. iv, 24. 35 Levit. xix, 18. 3. Luc. 


(68) Voculam fi addidimus ex Reg. primo. 

(69) Sic veteres quatuor libri. Editi σπου δώσαν 
τινά. Ibidem Reg. primus ὡς ἀκοῦσαι. — — 

(T0) Cicero in epistola undecima libri primi ad 
Atticum verbum περπερεύεσθαι accepitquoque pro 
eo, quod est, jactare et ostentare s». Ejus hiec 
sunt verba : Ego autem ipse, dii boni, quomodo 
ἐνεπερπερευσάμην novo auditori Pompeio ἢ Idem 
verbum et alibi eodem modo acceptum repe- 
rias. Lege Duceeum. ' 

(71) Veteres duo libri οἱονεὶ θέλει. 


417 


ΕΣ BREVIUS TRACTAT.E, 


(118 


μετεωριξόμενος, ἀπὸ τοῦ Oog, x«i τὸ πάθος τῆς A laborare, animumque habere a Deo abalienatum, 


περπερείας χαὶ ἐν οαιεὐτοῖς ὑτελέσι πληροψορῶν. 


ΕΡΩΤΉΣΙΣ NA. 
Ti ἐστι Ῥαχὰ (13). 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 
Ἐπιχώριον ῥῆμα ὑπιωτέρας ὕύρεως, πρὸς τοὺς 
οἰχειοτέρους λαμθαγόμενον,. 
ἘΡΩΤΉΣΙΣ, 
Τοῦ ᾿Αποστόλον λέγοντος ποτὶ t H z odo Dein 


(73) κενόϑοξοι" » ποτὲ δὲ, « Μὴ. 
G4) ὡς ἀνθρωπάώρεσχοι,» τίς ὃ κενόδοξος, χαὶ τίς 
ὁ ἀνθρωπάρεσχος. 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Λογίξομαι, ὅτε χενόδοξος μέν ἐστιν ὁ, ψιλῆς ἔνεχεν 
τῆς ἐν χόσμῳ δόξης, τῆς παρὰ τῶν ὁρώντων ἢ ἀχουό- 
γτων, ποιῶν Tt ἢ λέγων" ἀνθρωπάρεσχος δὲ ὁ πρὸς τὸ 
θέλημά τινος ἀνθρώπον εἷς ἀρέσχειαν αὐτοῦ ποιῶν, 
κἂν ἀτιμίας ἀξιον T τὸ γινόμενον, 


ΕΡΏΤΤΙΣΙΣ NF, 

Τὶς ἐστιν (75) 0 μολυσμὸς τῆς σαρχός, καὶ τίς à μο- 
λυσμὸς τοῦ πνεύματος’ καὶ πῶς αὑτῶν καθαρεύσο- 
μὲν" ἢ τις ὁ ἀγικτμός" καὶ πῶς αὐτὸν κτησόμεθα, 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 


Μολυσωὸς ἂν rtm σαρχὸς μὲν τὸ ἀναμέγνυσῦαε τοῖς 


αὐτουργοῦσι (10) τὰ ἀπηγορευμένα, πνεύματος δὲ τὸ - 


ἀδιαφορεῖν πρὸς τοὺς φρονοῦντας ἢ ποιοῦντας τὰ τοι- 


αὔτα, Καθαρεθει δέ τὶς ὅταν ἀνάσχηται τοῦ ᾿Αποστόλου 


εἰπόντος τῷ τοιούτῳ μηδὲ συνεσθίειν, χαὶ ὅσα 
τοιαῦτα d$ ὅταν πάθῃ τὸ εἰρημένον ὑπὸ τοῦ Δαδιδ' 
᾿Αθυμία κατέσχε pi ἀπὸ ἁμαρτωλῶν τῶν ἐγκαταλιμ- 
πανόντων τὸν νὖμον σου" X«i λύπην τοιαύτην ἐνεί- 
ξηται, οἵαν ἐπεδείξαντο (77) οἱ Κορίνθιοι, ὁπότε 
ἐνεχλήθησαν, ὅτι πρὸς τὸν ἀμαρτήσαντα ἀδιαφόρως 
διετέθησαν, ἐν παντὶ συστήσαντες ἑαυτοὺς ἀγνοὺς 
εἶναι ἐν τῷ πράγματι, ᾿Αγιασμὸς dé ἔστι τὸ ἀνακεῖσθαι 
τῷ ἁγίῳ Θεῷ ἐξ ὁλοχλῆήρον, χαὶ ἀδιαστάτως ἐν 
παντὶ χαιρῷ, διὰ φροντίδος x«i σπονδῆς τῶν αὐτῷ 
ἀρεσχόντων, Τό τέ γὰρ 2) μένον i» τοῖς ἀναθήμασιν 
ἀπρόσδεχτον͵ χαὶ τὸ ἅπαξ ἀνατεῦϊν τῷ Θεῷ (78) 
εἷς χοινὴν xai ἀνθρωπίνην χρῆσιν Dixi» ἀσεδὲς xxi 
ἀτόλμητου (19). 


*5 Matth. v, 22. ? Galat. v, 26. '* Ephes. vi, 6. 391 Cor. v, 4, ? Psal. cxvun, 53. 


vu, 44. 


(72) Editi elunus ms. «xx. Alii duo mss, ῥαχώ, 
ΤῊ Reg. primus Μὴ γενώμεθα, 

(74) Codex Colb. ἐν ὀφθαλμῷ δουλείας, Mox Reg. 
secundus perinde ut editi ποιῶν τε xai λέγων, Al 
Óres mss, ποιῶν τι ἢ λέγων. 

(18) Antiqui tres libri τὶς ἔστιν, Editi τί ἐστιν, 
Slatim editi πῶς αὐτοῦ, Veleres duo libri αὐτῶν, 
rectius. Ibidem Colb. καθαρεύσωμεν, Hoc ipso in 
loco duo mss. ἧ τίς ὁ ἁγιασμὸς, Editi $ τί ὁ, 


et ostentalionis. vitio in ipsiseliara rebus vilibus 

indulgere. .— | iin Y 

INTERROGATIO Ll. 

| Quidsit Raca ", 
bun RESPONSIO, — |— 

Vernaculum verbum est, contumeliam milio- 
rem significans, quod erga familiares usurpalur. 
e "COPNTERROGATIO ἡ’ τ 
Cum Apostolus dicat, modo quidem ; « Non effi- 

enda inanis. glorie cupidi * ;. » modo M 

τα Non ad. oculum servientes, quasi hominibus 
placere studentes ?* ; quis est inanis gloriz cu- 
pidus, et εἰς est, all piiceré hominibus studet. 

" RESPONSIO. 

Cupidum quidem inanis glori arbitror esse 
eum, qui ob tenuem mundi gloriam, a spectato- 
ribus aul ab audiloribus accipiendam, facit ali- 
quid aul dicit ; studiosum vero. complacendi ho- 
minibus eum qui ad alicujus hominis arbitrium, 
ipsi placiturus, aliquid peragit, etiamsi id quod 
efficitur, sit ignominia dignum. d 

A33 INTERROGATIO LIII. 

Quodnam sit inquinamentum carnis, et quodnam 
sit. spiritus tiquinamentum, et. quomodo. ab 
ipsi: purgabimus nosmetipsos : aut qua. est 
sanctimonia, et quomodo ipsam adipiscemur, 

RESPONSIO. . u 

Carnis quidem inquinamentum fuerit, admis- 
ceriiis qui patrant prohibita : spiritus vero, in- 
differentem esse erga eos qui talia sentiunt, aut 
peragunt. Purus est antem aliquis, eum obedit 
Apostolo, qui dixit ?*, ne cibum quidem cum ejus- 
modi homine sumendum esse, et quecunque sunt 
in hanc sententiam ; aut cum in se sentiet quod 
a Davide diclum est *^:; Tzedium tenuit me a pec- 
catoribus derelinquentibus legem tuam, talemque 
mestitiam ostenderit, qualem ostenderunt Corin- 
thii, quando ipsis vitio datum est, quod erga eum 
qui peecaverat, fuerant indifferenter affecli ὁ"; 
siquidem in omnibus testificali sunt se in eo ne- 
gotio puros fuisse, Sanctimonia autem est, addic- 
tum esse Deo saneto integre, et indesinenter omni 
tempore, iis, quee ipsi accepta sunt, curandis, 
diligenterque agendis, Nam quod mutilatum est, 
nequaquam accipilur inter sacra dona ; et quod 


ἐν αὐτο Ν 


ἐπ εὖ ἢ 


D semel dedicatum est Deo, in communem δὲ hu- 


manum usum reducere impium est et horrendum. 


(76) Reg. primus τοῖς αὐτουργεῖν μέλλουσι. 

(1) Codez Colb, ἐπεδείξωται, m ἐδείξαντο, Ibi- 
dem Heg. primus ἐνεχλήθησαν ὅτε, Mox alius ms. 
gor προσετέθησαν. 

) Editi ἀνατιθὲν τῷ Θεῶ Anliqui tres libri ἄνα- 
7166v, 

. (79) Editiones prisez:e perinde ut duo mss, καὶ 
ἀτόλμητον, horrendum, non dendum. Reg. pri- 
mus el Voss. καὶ τολμηρὸν, temerarium. uil 


** II Cor, 


1119 
INTERROGATIO LIV. 
Quid sit amor suiipsius : item quomodo qui sui- 
ipsius amans est semetipsum cognoscat. 
RESPONSIO. 

Multa dicuntur improprie, velut illud : Qui amat 
animam suam. perdel eam : et qui odit animam 
suam in hoc munco, in vitam zternam custodiet 
eam "3. Amans igilur suiipsius est, qui seipsum 
amat. Agnoscit autem seipsum, si quee facit, ea 
faciat sui causa ; etiamsi id quod efficitur, juxta 
mandatum fuerit. Nam requiei sue gratia, ali- 
quid omittere eorum, que sive in animo sive in 
corpore attineant ad fratris utilitatem, hoc vel 
ab aliis etiam habetur ceu manifestum amoris 
suiipsius vitium, cujus finis interitus est. 

INTERROGATIO LV. 


Quod sil discrimen inter amaritudinem, furorem, 
tram et excandescentiam. 


RESPONSIO. 

Furoris quidem et ire discrimen in animi forte 
affectione et motu consistit : quandoquidem qui 
irascitur, in solo animi affectu perturbationem 
patitur, uti indicat qui dixit : Jrascimini, 494 et 
nolite peccare "δ. qui autem furit, preterea pre 
se fert majus quiddam : Furor enim illis, inquit, 
secundum similitudinem serpentis ** ; item : He- 
rodes furens pugnabat adversus Tyrios οἱ Sido- 
nios. "δ. Denique vehementior ille qui ex furore 
oritur motus nominatur excandescentia : amari- 
tudo vero graviorem quamdam mali stabilitatem 
ostendit. 

INTERROGATIO LVI. 


Cum Dominus hanc protulerit sententiam : « Qui 
se exaltat, humiliabitur *5; » item cum praci- 
piat Apostolus : « Ne alta sapiamus *', » et alio 
tin loco dicat : « Arrogantes, superbi, elati * : 
« et iterum, « Charitas non infla*ur **, » quis 
est qui allum sapit, et. quis arrogans, et quis 
superbus, et quis elatus, aut quis inflatus. 


RESPONSIO. 

Sane qui alta sapit, is fuerit, qui seipsum ex- 
tollit, qui ob sua recte facta de se sentit magnifice, 
seque offert exemplo Pharisei illius **, nec dimittit 
se ad humilia. Quin et idem ille dici possit in- 
flatus, quo crimine accusati sunt Corinthii *!, Ar- 
rogans autem est, qui non ambulat juxta instituta, 
neque facit, ut incedat secundum eamdem regu- 
lam, idemque sentiat?! : sed qui potius propriam 
comminiscitur justitiee viam atque pietatis. Super- 
bus autem est, qui de iis, que habet, jactat se, 
quique supra quam est, studet videri. Elatus vero 
aut forte est idem qui superbus, aut non longe ab 


S. BASILIl MAGNI. 


1120 
ἘΡΩΤΗΣΙΣ NAÀ 
Té ἐστι φιλαντία, xoi πῶς γνωρίζει ἑαυτὸν ὁ 
φῶαντος. 
AIIOKPIZIZ, 


Πολλὰ χαταχουστιχῶς λέγεται, ὥσπερ τὸ O φιλῶν 
τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἀπολέσει αὐτὴν’ x«i ὁ μεῖσῶν 
τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἐν τῶ χόσμῳ τούτῳ εἰς ζωὲν 
αἰώνιον φυλάξει αὐτὴν. φίλαυτος ὀὺν ἐστιν ὁ ἐαυ- 
τὸν δῆθιν φιλῶν. Γνωρίξει δὲ ἑαυτὸν, ἐὰν ἄξερ 
ποιεῖ δι ἑαυτὸν ποιῇ, χἂν xu ἐντολὴν ᾧ τὸ γυνό- 
μένον (80), Τὸ γὰρ ὑπὲρ τῆς ἑαυτοῦ ἀναπαύσεως 
ἐλλειψαί τε τῶν πρὸς τὴν χρείαν τοῦ ἀδελφοῦ, εἴτε 
χατὰ ψυχὴν εἴτε χατὰ σῶμα, φανερὰν ἤδη χαί τοῖς 
ἄλλοις (81) ἔχει τῆς φιλαυτίας τὴν χαχέαν, £c τὸ τῶος 
ἀπώλεια, 

ἘΡΩΤΗ͂ΣΙΣ. NE* 
Ποία διαφορὰ πιχρίας, x«i θυμοῦ, x«i ὀργῷς, asi 
παροξυσμοῦ. 
AIIOKPIZXIX. 

Θυμοῦ ut» χαὶ ὀργῆς ἢ διαφορὰ 7« xa iv διαθέσει 
χαὶ ὁρμῇ χεῖται" τοῦ μὲν οργιζομένον ἐν διαθέσει 
μόνῃ ἔχοντος τὸ πάθος, ὡς δηλοῖ ὁ εἰκών. Ὀργί- 
ξεσθε, x«i μὴ ἀμαοτάνετ:' τοῦ δὲ θυμονμένου 
ἤδη τι χαὶ πλέον δειχνύντος: Θυμὸς γὰρ αὐτοῖς, 
φησὶ, χατὰ τὸν ὁμοίωσιν τοῦ ὁφεως. x«t, Ὁ 
Ἡρώδης ἦν θυμομαχῶν Τυρίοις χαὶ Σιδονίοις. 
Καὶ τὸ σφοδρότερον ἀπὸ θυμοῦ χίνηαα παροξυσμὸς. 
ὀνομάξεται" ἢ δὲ πὶχρία χατασχευὲν δεινοτέραν τῆς 
καχίας ἐμφαίνει. 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ Ng 
Ἰοῦ Κυρίον ἀποφηναμένου, ὅτι « Ὁ ὑψῶν (82) ἑαυ- 
τὸν ταπεινωθήσεται" » x«i τοῦ ᾿ἈΑποστολοῦυ παο- 
ὥλοντος, « Μὰ τὰ ὑψηλὰ φρονεῖν" » χαὶ 

Se λέγοντος * « ᾿Αλαξόνες, υὑπεφήφανοι, 

τετυφωμένοι - » χαὶ πάλιν " « H ἀγάπη οὐ φυ- 

σιοῦται: » τίς ἔστιν ὁ ὑψολόφρων, x«i τὶς ὁ 

ἀλαζὼν, xxi τίς ὁ ὑπερήφανος, τίς δὲ ὁ τετυφωμένος 

à τίς ὁ (83) οεφυσιωμένος. 

ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Ὑψηλόφρων μὲν εἴη Xv xoi ὁ εαντὸν ὑψῶν, ὁ 
ἐπὶ τοῖς προσοῦσι» αὐτῷ κατορθώμασι μεγαλοφρο- 
νῶν x«i ἐπαιρόμενος, χατὰ τὸν Φαρισαῖον ἐκεῖνον͵ 
χαὶ μὲ τοῖς ταπεινοῖς συναπαγόμενος. Ο᾽ αὐτὸς d 
ἂν λέγοιτο x«l πεφυσιωένος, χατὰ τὸ Κορινθίων 
ἔγχλημα, ᾿Αλαζὼν δὲ ὁ μὴ στοιχῶν τοῖς νενομοθεῖι- 


D μένοις, μηδὲ πληρῶν τὸ τῷ αὐτῷ στοιχεῖν κανόνι, 


τὸ αὐτὸ φρονεῖν᾽ ἰδίαν ὃξ ὁδὸν δικαιοσυνὴς χαι εὐσε- 
θείας ἐπινοῶν. Ὑπεοέγανος δὲ ὃ ἐπὶ τοῖς προσοὺ- 
σιν αὐτῶ χομπάζων, xxi ὑπὲρ ὅ ἐστι, φαένεσθαι 
ἐπιτχδεύων. Τετυφωμένο: δὲ E ὁ αὐτός (Sk) ἔστι 
τάχα τῷ ὑπεοηφάνω, ἢ τρηὺς τούτου, χατὰ τὸ ὑπὸ 


* Joan. xn, 95. 5 Psal iv, ὅ. " Psal ivu,5. ** Aet. v, 20. ** Luc. xvin, 44. Rom. 
χι, 380. 9* |] Tim. 1, 2... ** I Cor. xij, ἃ. 5? Luc. xviui, 11. 9! Cor. v, 3. ** Philipp. ni, 16. 


(80) Codex Voss. six τὰ γινόμενα, Reg. primus 
εἷς τὰ y ry6utox., 

(8D leg. priinus et Voss. xai ἕν ἄλλοις. 

(83! Unus ms. ὅτι Πᾶς ὁ ὑψῶν. Nec ita τοῦ 0 
ost Reg. primus et Voss. ui vyxAopeowi». lloc 
ipso in loco codex Voss. καὶ αλλαχοῦ δὲ λέγ. 


(83) Reg. primus 717790466; xei τίς ὁ. Mox idem 
mS. μὲν ἂν εἷς xai ἑαυτὸν ὑψῶν. Reg. tertius vpe- 
λόφρων μὲν éczt» ὁ ἑαυτὸν. Mox duo mss. χατορθώ 
past nu δονῶν. . 2. 

(84) Regii primus et tertius $ ὁ αὐτός, bene. 
Editi X αὐτὸς. 


1121 


τοῦ ᾿Αποστόλον εἰρημένον" Τετύφωται, μηδὲν ἐπι- ἃ 


στώμενος. 

ΕΡΏΤΗΣΙΣ NZ. 

Ἐὰν Tt ἐλάττωμα ἔχῃ ἀϑιόρθωτον, καὶ συνεχέστερον 
χαταγινωσχόμενος βλάπτηται, εἰ συμφέρει μᾶλλον 
ἐπαφιέναι (85) αὐτῷ, 

. ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 

Τοῦτο χαὶ ἀλλαχοῦ εἴνηται, ὅτι τοὺς ἁμαρτάνοντας 
ἐπιστρέφειν ἀχχροθύμως δεῖ, χατὰ τὸν ὑποῦ ἐδειγμένον 
τρόπον παρὰ τοῦ Κυρίον. ᾿Εὰν di υἡ ἀρχέσῃ αὐτῷ 
πρὸς ἐπιστροφὴν ἢ τῶν πλειύνων χατάγνωσις καὶ 
ἐπιτίμησις, ὡς τῷ Κορινθίῳ, ὡς ἐθνικὸν ὁρᾶσθαι χοὴ 
τὸν τοίοῦτον. Ἐναφίεσθαι δὲ τὸν ὑπὸ τοῦ Κυριου 
χαταχεχριμένον κατ' οὐδένα τρόπον ἀσφαλὲς οὐδενὶ, 
τοῦ μὲν Κυρίου εἰπόντος, ὅτι συμφέρει ἵνα τις, ἕνα 
ὀφθαλμὸν, & pix» χεῖρα, ἢ ἕνα πόδα ἀπολέσας, 
εἰσέλθη εἰς τὴν βασιλείαν, ἢ ἐν τῷ φείσασθαί τινος 
τούτων (80), ὅλος βληθῇ εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρὸς, 
ὅπον ἐστὶν ὁ χλανθμὸς x«i ὁ βρυγμὸς τῶν ὑδόντων" 
xai τοῦ ᾿Αποστόλον μαοτυροῦντως, ὅτι μιχρὰ ζύμη 
ὅλον τὸ φύραμα ξυμοῖ, 

ΕΡΩΤΗΣΙΣ NH' 

O x«t' ἐπιτήδευσιν ψευσάμενος χρίνεται μόνον ; ἢ χαὶ 
ὁ χατὰ ἄγνοιαν τι παρὰ τὸ ἄληθες ἀπολύτως pÜrj- 
ξάώμενος ; 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Τὸ χρῖμα τοῦ Κυρίον καὶ ἐπὶ τῶν κατὰ ἄγνοιαν 
ἀμαρτανόντων φανερὸν, εἰπόντος" Ὃ (87) μὴ γνοὺς. 
ποιήσας δὲ ἄξια πληγῶν, δαρήσεται ὀλίγας, Πανταχοῦ 
δὲ $ ἀξιόλογος μετάνοια (88) βεδαίαν ἔχει τὴν ἐλπέδα 
τῆς ἀφέσιως, 

ΕΡΩΤΉΣΙΣ ΝΘ΄. 

Ἐὰν ἐνθυμηθῇ τις μόνον ποιῆσαΐξ Tt, χαὶ μὴ ποιήσῃ, 
εἰ xui οὗτος ὡς ψεύστης κρίνεται, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 

Εἰ κατ᾿ ἐντολὴν ἐστιν ὃ ἐνεθυμήθη ποιῆσαι, οὐχ 
ὡς ψεύστης μόνον, ἀλλὰ χαὶ ὡς ἀπειθὴς χαταχρένεται, 
Ἑτάξων γὰρ χαρδίας xxt νεφροὺς ὁ Θεὸς, 

ΕΡΩΤΉΣΙΣ X. 

᾿Εὰν τις προληφθεὶς, ὁρίσῃ τι πρᾶξαι (89) τῶν μὴ 
ἀρεσχόντων Θεῷ, τέ χρὴ μᾶλλον͵ ἀνατρέψαι τὸ χαχῶς 
ὁρισῦεν, ἣ olm τοῦ ψεύδους τελέσαι τὴν ἁμαρτίαν, 


ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 
Τοῦ ᾿Αποστόλόν λέγοντος, Οὐχ 
ἰχανοί ἐσμὲν λογίσασθαί τι ὡς 
αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ὁμηλογοῦντος, ὅτι Οὐ δύναμαι ἐγὼ 
ποιεῖν ἀπ᾿ ἐμαυτοῦ οὐδέν" χαὶ πάλιν Τὰ ῥήματα, 
8} Tim. vi, ὁ, ὅν Matth. v, 30, 30, ? I Cor 
ni 5. *? Joan. v, 19, 
(85) Combefisius, eui libri veteres non favent, 
suspicatur legenduimn esse ἐναφιέναι pro ἐπαρφιέναι, 
suspicari quoque quispiam possil pro αὐτῷ le- 
pedum esse αὐτόν, aut cerle verba Grieca ita 
ocanda esse, εἰ μᾶλλον αὐτῷ συμφέρει ἐπαριέναι, 
seu DID 
(86) Heg. primus el Voss. φείσασθαι ἑνὸς τινος 
τούτων. Mox Heg. primus, 'Amosró»ou δέ, Mox edi- 
Lones anliquie, φύραμα ζυμοῖ, Veteres tres libri 


ὅτι «y ἑαυτῶν 


REGULAE BREVIUS TRACTAT,E 


, VI, 6. 


1122 
illo dissidel, juxta illad Apostoli diclum : E/atus 
est, nilul sciens "3. 

INTERROGATIO LVII. 

Si quis vitio cuipiam inemendabili obnorius sit, 
frequentiusque reprehensus (»datur, an. eum 
potius dimitti expediat. | 

RESPONSIO. 

Hoe jam alibi dictum est, peccanles cum man. 
suetudine atque lenitate esse convertendos, eo, 
quem Dominus indicavit, modo. Quod si ei, ut 
convertatur, satis non fuerit plurium reprehensio 
et objurgatio, quemadmodum Corinthio illi : qui 
ejusmodi est tanquam ethnieus habendus est, 
Nemini autem ulla ratione tutum fuerit eum qui a 
Domino condemnatus est, relinere, cum dixerit 


B Dominus ?*, expedire ul quis uno oculo, aut una 


manu, aut uno pede amisso in regnum ingrediatur, 

quam si uni ex his pepercerit, lotus mitlatur in 

gehennam ignis, ubi est 435 fletus et stridor 
dentium: et Apostolus testificetur**, tolam massam 
modico fermento fermentari. 

| INTERROGATIO LVIII. 

An tamtummodo (5 qui de industria mentitus est, 
judicetur * aut etiam qui nesciens aliquid abs 
lute contra veritatem locutus sit. | 

RESPONSIO. 

Judicium Domini etiam de iis qui per ignoran- 
liam peccant manifestum est ex verbis illis : Qui 
non cognovit, et fecit digna plagis, vapulabit pau- 
cis ὅθ, Dbique autem pcenilenlia rile et egregie 


C peracta, venie spem firmam et stabilem habet. 


INTERROGATIO ΠΧ. | 

Si quis cogitaverit duntaxat aliquid facere, nec 

tamen fecerit : an et ille velut mendaz judicetur. 
RESPONSIO. 

Si ex mandato est, quod facere cogilavit, non 
ut mendax solum, sed ul contumax etiam con- 
demnatur ; Serutans enim corda el renes Deus ᾿ς 

INTERROGATIO LX. 

Si quis praeventus constituerit se quidpiam factu- 
rum eorum, qua Deo non placent, magisne con- 
venit abstinere ab eo quod male statutum est, 
un melu mendacii peccatum committere. 

RESPONSIO. 
Cum Apostolus dicat : Non quod sufficientes si- 


ἐξ ἑαυτῶν" xci p mus cogitare aliquid a nobis, quasi ex nobis ?* ; 


ilem cum Dominus ipse sic confiteatur : Non pos- 
sum ego facere a me quidquam; et rursus : Verba 
? Lue. xu, 48. 51 Psal. vir, (0, ὃ} Cor. 


preter Voss. φύραμα δολοῖ, 
. (81) Reg. primus, εἰπόντος, ὅτι O. 

88) Idem. ms. ἡ ἀξιόπιστος μετάνοια, 

89) Rursus idem codex 'EZ» 7t; προληφθεὶς ὁρίσῃ 
τι πρᾶξαι, Edili, 'Ezv rt; ὀρίσηταί τι προληφθεὶς πρᾶξαι, 
elc., verborum perturbato ordine. Mox duo mss, 
preier Voss. el Combef. ἀνατρέψαι τὸ χακῶς, Editi. 
τρέψαι, Haud longe codex Voss, φόδῳ τοῦ ψεύδεσθαι, 


1123 


8:0 .21lQe0: Dec Uu £i Pu. cp RE ^ DM πα-. 
IUUD" enm. sep UOIRDLUD€UR rus pur nisi mé 

ας U. peenineunam aupene denet qui sx qus- 
IRL. pPrunüm quurem qum aimuai quaecunque 
-i2ceUr gen i separ λεῖα iecerzere ; neque 
eC. .g5a ecam πα zx DFeprm adctum cue ucere 
cporwt: pbxmie vero. et quubum mui muwps. 
ucc prguem —er punnra χαίρει scazuere verus 
20 eC umi aun resecrmiemium at. quuiüugpuui 
ex péwjulieam apungme sarum ex jceüom pecm- 
eepeum Dumuni aigoertmm owgenunur ἢ apoesune 
Pede. qui peevencm agpul se scacIsTAac quhilnm 
donl. Mem apnumns mnu sei τα ZicUCER CT md 
pessum adudevu Doemunum prenunnangmm : X 


$. ΒΑΘ WAVE 
quz ^30 :0quar eig. 1 πὸ peu mam ioquor 5: et Δὲ εἰν Laus b 


112i 
«GEM. GC ERZGTIO δὼ ASAS- χε 
1— Ka-zxzclriz Gi - πὸ 4-6073/5, 
τω: 74 το τὰ iARIZ 73 ἐπα. XAR τὸ Surium 
CE)  TEZL4X-.- ir αττα:,  2£-12GETR* serai 6 
CHELU-IL T248—I3 χε. τὶ Z3  EXQ735 TAG τι $et- 
,Z3 X,7Z TE PXAR IZ a2 cris; 
PII d£. iut Tu&d:a-::ga. ὅτι cxx 
St τὰ szawrUm τσ ciecrx τὸς ξυνχλη. Ὅτι Jl 
EMEOLCTHO ΤΊΣ —1 ἜΠῚ  EXC1AN2 τῶ & 29:92 χατὰ 
Tu 3 .CÀ 1057-122. ταν» ας: Ξαζὼς PXt -ὦὉ ereg-e- 
Xa lai. ισισχιεα 16) ZX7I T3*4Xe, ὅτε Οὐ 
I3 GtaE τες Tada- 1402 NI τῶν guae ἀπειδ αὶ δὲ 
3ar2-gz ΤΊ Mag. zzuSqoraXXE- Ego SX xtpe gr, 
rox ἔξεες anas aro Fun. εὐδως πεταβεμξωα, καὶ 
grX:-1c— Éogui AX τις τιὴας 26. χαναν, ἀλλὰ χαὶ 


XX Y. 744-34. 


T Tai 


T2122 ede 


"uU" Iun) IS. RH WLOOUO: Burt Carum. cunmjes- δα -ἀΞ ;-w- imt τὴ. x-maaci 


cm muda wmüomOA ixi : Jewszze. VS. CACHE, 
peuts πεν. nhL JC να, ἐξ Dipet 
&936 NIRBEOMATLTC LCXL 
δὲ quis Tegüst GIQUPUTY BUG. Cau; DELE 
Auscere cet. qumé ὧν ce deri phet. 
BESEPNQNSM) 

cum Domumcs um QuceOwa Axepr de ew im 
“τσ ας 357? qecbw qUulegg exc provobere ei CUDR 
oma. iunc: sed. ἃ EEOPVOGE DOG fet 1: puo 
de eu quii paveab) ϑογι πάσας, DCENCPIDUIBR esL, 
ἀκα ewpR δα σοι Δεν. Quna[urs emum buame 
non jar operam. cum iaboie ec aggere ejus cum- 
duemnatnr. 

INTEBRBUCeAIIQ LUL 
QUuni£ στ ques. wt οὐδεν" τὸ. 1 qui 
HunacuNA ICERUUNM. 
RESPUNSR). 

Quisgus apu serpsumg detmet pli emveumrre 
-Lamiem grauam Le 1t «à :pes perZ^WwagIF. IQuNE 
auem alos benetiei hu;us ὅδ; parucipas. ms ve- 
-zt aeeui-ane tania comienmnatur. 

[NTERBOGATIO LYXHL 
/Fal$ σας quad ἐπ "eceru quis, cumeummamalCxr mé 
εἰ qui mer NArUFU uXÓ ΩΣ BostPFems. 
AESPUNSQ. 

Πα OC SUE quisque peecanum .et 
qQ.-22:X τὰ Z1.7T. .Fawernt oo muürn--aiconem. 
verum saepe aLlaoA:ue C4-s4à IRZDIRUcAL. ἢ; qu- 


TXa Tuxd ραν ρα τοῖς Στ σρέρ. 


EPUITHSI ΞΕ 

Il: zo -niTz; τς ἃς amebeg (QR) τὶ xax, 
ANESRQDE-UN. 
ΕΥ̓ Δ κὰν 


O zumd173- caeca Gumi suparx zT m illom 
τὸ TEAGRIGA AGTUDG GE NA,, 


EzzxT-1; ἐπ τὸ d.» XuG0TRGdHCt GZTEXJON-xD 
AZL 1. 1127.TX17:- GEL τὸ jeyloTud. Δλλδς Ji 


πλάσις ὃ: iaaqa ὡξυδετο γυγγυττωαςν. Qa po yu. 


iem, quei sd deunL a zmnu: dt qui ELO D) 1 Ξ τις xí736 τὰ X202 POSURZMD. ὡς γαστοι- 


$nr, ἐς τεῦ τοῖα deum LAciADt: uai Vero, quoc par 
eum postremus pcymnam acceperui o4gemlecub 
—z»d.am Rnomical: sOciAIm : δὲ denique ob ali- 


AmT,4. xxt Üemeiuriucw, τιν  aGGMGO- ὧε dà, ὅτε τὰ 
duio τοῦ Tol «9 TD ,ἰῷ (Oc χαὶ game dU 


q-am quamv.s cansam. 2.12 τι, 
^" i2A2. Ev. t). *- Joan. τι. 38... 5* Joan. x!r,8& 9. € Enc. xur. 7. 
$*) Ῥτὸο πλῷ in antquo Vossi codice lexitur — axz/iua-. 
»M£A2A423. "4 Reg. pmus T: E» Ξόιξτῃη Du χαὶ ὡς z32- 


᾿: Reg. primus. ;-- χα: ξαξα. 

2 Reg.Lrimaus, Ζυατα:. Mox Ilem ms. et Voss. 
ny χαυῆα.ε-.. HaAder Heg. pemus. Ξσιλετας. 

$93 Veteres dzo ubri. 72» zz-x7,2. Yox codex 

(omnet. ss 27/471: Baiiionge eii Er z.;- 

9, 2/5r^7. Antiqui ino Lbr eum Voss. 7z222.- 


ὧα: Wox Colb. zac&z. Nev ita mulio infra duo 
DA*S. pes dc v 
93 Annqui duo L bani perimie ut Yoss. τοῦ 1 
Ah: dao mss. et editi 7» see. Déjem eld em 
ὥλλοι Jt ὥλλα. CO«leX Voss. zwi xix d" ἀλλα. Unus 
Combeti sianus et Beg. ᾿ξ". Saec δὲ 3aào. recte. 


1125 
EPOTHZIX ZA 
Τοῦ Kuptou ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ λέγοντος, « Συμφέ- 
ρει αὐτῷ iyu κρεμασθῇ μύλος | ιχὸς πεοὶ τὸν 
τράχηλον αὐτοῦ, xai pups (96) εἰς τὴν θάλασσαν, 
ἡ iva σχανδαλίσῃ ἕνα τῶν μιχρῶν τούτων " » τί 
ἐστι τὸ σκανδαλίσαι; ἢ πῶς αὐτὸ φυλαξώμεθα, 
ἵνα μὴ τὸ οὕτω φοβερὸν χρῖμα ἔλθη ἐφ᾽ ἡμᾶς. 
ATIOKPIZIZ ' 
Σχανδαλίξει μέν τις, παρανομῶν λόγῳ ἣ ἔργῳ (97), 
χαὶ ἕτερον πρὸς παρανομίαν ἐνάγων, ὡς ὁ ὄφις τὴν 
Εὔαν, χαὶ $ Εὔα τὸν 'Addp * 5 χωλύων ποιῆσαι τὸ 
θέλημα τοῦ Θεοῦ, ὡς ὁ Πέτρος τὸν Κύριον, εἰπών " 
λεώς got, Κύριε, οὐ μὴ ἔσται σοι τοῦτο" χαὶ 
ἀκούσας" Ὕπαγε ὀπίσω μὸν, Σατανᾶ, σχάνδαλόν 
μὸν εἶ, ὅτι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ Θεοῦ͵ ἀλλὰ τὰ τῶν 
ἀνθρώπων * ἢ οἰχοδομῶν τὸ φρόνημα τοῦ ἄσθε- 
νοῦς (98) εἴς τι τῶν ἀπηγορευμένων, χατὰ τὸ παρὰ 
τῷ 'Αποστόλῳ γεγραμμένον, εἰπόντι " ᾿Εὰν γάρ τις 
ἴϑῃ σὲ, τὸν ἔχοντα νῶσιν, ἕν εἰδωλείῳ καταχεί- 
μενον, οὐχὶ ἢ συνείδησις αὐτοῦ ἀσθενοῦς ὄντος 
οἰχοδομηθήσεται εἷς τὸ τὰ εἰδωλόθντα ἐσθίειν ; 
οἷς ἐπιφέρει * Διόπερ (99) εἰ βρῶμα σχανδαλίξει 
τὸν ἀδελφόν pou, οὐ μὴ φάγω χρέα εἰς τὸν αἰῶνα, 
ἵνα μὴ τὸν ἀδελφόν pou σχανδαλίσω, Γίνεται δὲ 
τὸ σχάνδαλον χατὰ πλείονας αἰτίας, Ἢ γὰρ παρὰ 
τὸν σχανδαλίζοντα τὸ σχάνδαλον γίνεται, ἢ παρὰ 
τὸν σχανδαλιξόμενον τὸ σχανδαλισθῆναι συμδαὶνει (1). 
Καὶ ἐν τούτοις πάλιν διαφόρως " ποτὲ μὲν γὰρ χατὰ 
ἀπειρίαν $ τούτον, ἢ ἐκείνον, Ἔστι δὲ ὅτε ἐν τῇ 
ὀρθοτομίᾳ τοῦ λογου $ τῶν σχανδαλιξομένων χαχία ἐχ- 


REGULJE BREVIUS ΤΒΑΥΤΑΤΙ:. 
^ 


1126 
INTERROGATIO LXIV, 

Cum Dominus noster Jesus Christus dicat :« Ezpe- 
dit illi ut mola asinaria suspendatur cirea col- 
lum ejus, et projiciatur in mare, potius quam 
ut scandalizel unum de pusillis istis * ; » quid 
est scandalum dare, aut ΠΟ ΟΡ illud cavea- 
mus, ut ne judicium adeo horrendum subeamus. 

RESPONSIO. 

Sane scandalo est aliquis, cum verbo aut actione 
legem violat, aliumque inducit ad legem perfrin- 
gendam, 437 velut serpens Evam, et Eva Adam: 
ac eliam cum prohibet exsequi voluntatem Dei, ut 
Petrus Dominum, cum dixit: Propitius sit tibi, 
Domine, non erit tibi hoc**; qui audivit : Vade 
post me, Satana, scandalum es mihi, quia non sa- 


p Pis ea qua Dei sunt, sed ea qua hominum δ : aut 


quando suscitat animum infirmi alieujus ad veli- 
tum quiddam, prout ab Apostolo seriptum est, his 
verbis: Si quis enim viderit Le, qui habes scientiam, 
in idolio recumbenlem, nonne conscientia ejus qui 
infirmus est edificabitur ad manducandum idolo- 
thyta? ? quibus isthee adjungit: Quapropter si 
esca scandalizat fratrem meum, non manducabo 
carnem in zlernum, ne fratrem meum scanduli- 
zem**. Oritur autem scandalum pluribus ex causis, 
Yel enim ex eo qui scandalizat, scandalum nasci- 
tur; aul scandalum proficiscitur ex eo qui scanda- 
lizalur. Ac rursus id in his contingit variis modis ; 
aliquando enim ex malitia, aliquando vero ex im- 
peritia vel hujus, vel illius, Interdum eliam in recta 


δηλοτέρα γίνεται * καὶ ἐν τοῖς πράγμασι δὲ (2) ápoloc, o, verbi tractatione, eorum, qui scandalum patiuntur, 


Ἢ γὰρ ἐντολὴν Θεοῦ ποιοῦντος, ἢ τοῖς ἐν ἐξουσίᾳ 
κειμένοις ἐπ᾿ ἀδείας χρωμένον ὁ σχανδαλιξόμενος 
σκανδαλίζεται, Ὅταν μὲν οὖν τοῖς xxr ἐντολὴν γι" 
νημένοις προσχύπτωσιν ἄνθρωποι, χαὶ ἐπὶ τούτοις 
σχανδαλίξωνται (ὡς ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ τινὲς ἐπὶ τοῖς 
ὑπὸ τοῦ Κυρίου χατὰ τὸ θξημα τὸῦ Πατρὸς γινο- 
μένοις x«i λεγομένοις), τότε χρὴ μνημονεύειν τοῦ 
Κυρίου περὶ τῶν τοιούτων ἀποχριναμένου, ἡνίκα (3) 
προσελθόντες οἱ μαθηταὶ εἶπον αὐτῷ * Οἶδας, ὅτι οἱ 
Φαρισαῖοι, ἄχοσαντεςξς τὸν λόγον, ἐσκχανδαλί- 
σθησαν ; πρὸς οὖς enc. Πᾶσα φντεία, dv οὐχ 
ἐφύτευσεν ὁ Πατὴρ μου ὁ οὐράνιος (&), ἐχριξω- 
θήσεται, ἴλφετε αὐτούς - τυφλοὶ εἰσιν ὁδηγοὶ 
τυφλῶν, Τυφλὸς δὲ τυφλὸν ἐὰν ὁδηγῇ, ἀμφό- 


malitia magis declaratur, perinde ut in ipsis rebus, 
Aut enim uno aliquo mandatum Dei faciente, aul 
iis, quae in sua potestate sita sunt, libere utente, 
scandalizatur qui scandalizatur, Cum itaque de re- 
bus quae ex mandalo fiunt, vel dicuntur offendun- 
tur homines, et de his scandalizantur (αἱ in Evan- 
gelio quidam de his, qua a Dorino fiebant, et di- 
cebantur ex voluntate Patris), lunc Domini memi- 
. nisse opere pretium est, qui, eum accessissent ad 
se discipuli, ac dixissent: Seis quod Phariszi, au- 
dito verbo hoc,scandalizati sunt? eis de ejusmodi 
hominibus responsum dedil, his verbis : Omnis 
plantatio quam non plantavit Pater meus caelestis, 
eradicabitur, Sine illos; cieci sunt duces caacorum. 


τεροι tic βόθυνον ἐμπεσοῦνται, Καὶ πολλὰ τοιαῦτα D Cacus autem si ezco ducatum prestet, ambo in fo- 


** Matth, xvni, δ, 5* Matth. xvi, 22, *5* ibid, 23. " I Cor. vus, 10, ὅδ ibid. 13. 


(96) Sic Vossii liber et alii duo. Alii duo mss. 
et editi ἔῤῥιπται. Mox duo mss. τὸ σχανδαλίσαι, 
Vocula τὸ deerat in vulgatis. Haud longe, modo 
in veteribus libris legitur φυλαξόμεθα, modo gva- 
tette. Nec ita multo post Heg. lerlius et edili 
φοδερὸν χριτήριον, Alii tres mss, preter Voss. 
φοδερὸν δρῖρα, 

(97) Codex Colb. Σχανδαλίξει μὲν πᾶς τις ὁ παρὰ 
τὸ γεγραμμένον λόγῳ d ἔργῳ παρανομῶν, elc. Reg. 

rimus el Voss, Σχανδαλίξει μέν τις ἐπ᾿ ἀνόμῳ λόγῳ 
L7 (a xxt, "m cat 

(98) Reg. primus et Colb. τὸ μὰ τοῦ ἀσθε- 

vagos, Statim unus ms. Ἐὰν ub 


πιο Vox Διόπερ addita est ex antiquis tribus 
ibris. 

(1) Sie codices tres. Editi σχανδαλιξόμενον τὸ 
σχάνδαλον συμθαίνει. | f 

(2) Ita Vossii codex et alii tres. Vocula d£ aberat 
ab exeusis. Ibidem Reg. primus et Voss. τοῦ Θεοῦ. 
Mox duo mss, ἐπ᾿ ἀδείᾳ, 

(3) Edili τότε μνηστέον τοῦ Κυρίου τοῦ ἀποχρινα- 
μένου, ἡνίχα, Codex Voss. et alii nonnulli ut in con- 
textu. 

4) Heg, primus, pov ἐπονράώνιος, Haud longe vo- 
E δὲ addidimus ex duobus codicibus, n 


$127 $. BA-EB WaAG' 
PÓÍm 51. r3 
:5122."» ΞΕ (2 Ξ 1225. O4 LITL ARDLÍ AICSAXIUIMEC 


κατ τὰ 3533 memora: ge ἔπεσι τ ai ": 
$L23. q2AZIO LXI: E-449 2pmáÁ Ra ino  δν» 
“παι πέσ. LERAI $14 τ: ΠΧ LL 3:79 mil 
2 VITAVA. 2 ὅπ BIA £32 BU0vR3a Lev τς 
ipi c MaRyentl le? αν WAPUTUO KgpfereR : εἰξασις 
157&7AS ἐξ 43 p) m2 4412 ὃς Tem (ULP 15 A-OSÜDAS 
ii ΠΣ ΤΣ Οἱ ει ΓΔ 1288 Ξ 4 verbe Vom -PRe- 
δ: ὩΤΑπε IA σε. 486 "qfrey "Leu ᾿ς: 
αὐ ται 7l kt ΈΣΖΕΞ: : δ: παδὸ δὲς τα ἩΡΏΣι ξεν ἘΞ 
CZrAER. “ RR δι τ roc. tpe cx que ^re 
fuu: cWendinr. EI RüI*€IILLIORT Ρπθ τα ΟΣ ΣΟ" 
Ξ Q-Am δεῖ metfrer 2m 13 25. pEE VoiLem- 
ΤΩΣ $&.2 esse i2 poustale ΞΟ ΡῈ asperza- arem 
4.1 οὗ lac scanáao affiec-ur. ostemit resreepoeam 
Dom.n:. qw ὑπ unrversasm pecok-bet £38 cane 
scardal genus. ae óvit !- Visete me ^catesenatus 
L*"MER CX ÀLS BESTLAUS - dico CER cmt redes. quus angeli 
erm semper rudenut fceem Patris mei quim calis 
est. Qcin et :dem testatur Apostosws. qui quxiem 
ILOdo dicii ^: Sed hee paancie malqHu. πὸ poerfhs 
c Tendicuim [γα σι. ve. Ξε σπαῖ acm 7 modo vezo Soe 
Gei;ieum vebermenzcs ;nterdoat verbocam a»ca7- 
tu uberiore. ubi aii: δὲ qwis emm rider te. qui 
habes scienturm, ἐπ elio recumbeni em. nonne com- 
scientul ^jus. qui tmÁrmus est. adificabetur ad men- 
ducandum idciothyta ? Et peribu inirmum: frater im 
tua scientia, propter quem Christus mortums est ?. 
Quibus adjungit: Sic €ktem peccantes mm fratres.et 
percutientes conscientumm eorum inermem . κα C kri- 
stum peccatis. Quapropter, si esca scendalzat fra- 
trem meum, non manducebo carnem t zternum. 
ne fratrem meum scandalizem 5. Et alio in loco 
postquam dixit: An ego solus et Barnabas non ha- 
bemus potestatem hoc operandi ^? sub:nde ad;un- 
git : Sed non usi sumus hac potestate, sed omma 
sustinemus.ne quod offendiculum demus Brangelo 
Christi^*. Ceterum, cum rem ita horrendam esse 
demonstratum sit. in iis quse in potestate nostra 
pos;:ta sunt, fratri esse exemplo malo. quidnara 
possit quis de iis dicere. qui vetita faciendo aut 
loquendo dant scandalum ? et maxime. eum aut 
scientia majore praeditus esse videtur qui est offen - 
$;oni, aut constituitur in aliquo cradu sacerdotali: 
qui cum debeat aliis esse prepositus velut regula 
et exemplar, si vel minimum quid neglexeriteorum 
quae scripta sunt, aut fecerit prohibitum quiddam 
aut aiiquid quod prieceptum sit omiserit, aut uno 
** Matth. xv, 12-14. ^* Matth. xvi, 25, 56. 
40, ** Rom. xiv, 13. 1 Cor. vin, 10, 41. 


5: Fili, τῶν Ὑπὸ τοῦ Κυρίου. Antiqui tres libri 
"4, *ty4, Tertius, 

(6, “μὲς Voss, τὸν c»xbory- a. 

7j Wer. tertius ἐπε τούτοις. 

I$, Codex Colb. ἀποστοῦος Παῦλος. Aliquanto post 
Heg. primus τῷ ἀδελφῶ εἰς σχάνδαλον. 


6 jbid. 43,13 


1128 


12047. ἘῚ π' [A Du üSePTOl. 2C0UTI ΣῪ À oix. B ul Poen. σαὶ TX: τῷ "ATWITA238 


ELGAL τι XA. (7X) 1i ER CX D E237: EKAag-iox 
- LJ ΠῚ * 

. —— - 2 2 " » με 
ΧΡ - τις. E τααεπ, -χτῖε S. SOa- 


iS TL nia IX τοῖὶκ τῷ» 2 K 5:22 5ὲ TZ6; 722 


T a —o 
"-5 


C723 ΣΞαχτωΣ, E-T71273;- Δ: vi ἔς. S Eze ξΞ: 5) 


v 22307 Lux δὲ cx τχανὲχ: T».2I πυτῆως. T: 
ill τς 7x33 izx2zzTz2. Dani Z.2:77252 . z3X: 7p 
X371:227,7z ἃ πιῶτ yi 2252 * XXt ὅυ::- 
fai τι uim gl. ξοῖς τως 2: χἼξΞ :2 - mEriy« 
azf«2. 117 I.7X τῦτι ἔωτὸ χὰς τοῦ - χαὶ τῶ» 
τι ττυστῶσ τοι: Κι: δι: 75T4222-—w2. ἕν $4; 


$272 - ἐν, zq ταν Z25X E; -:2 Sii. De E: - 


τῷἢῪ adr" i3. TrmwixiacTw i3: —XA2r»- Ἐαλὸν 
τι Tub 3653. αχδὲ D ^ 
ζ sxmrxixiilacmr. à 
B zii Oc»: δὲ £— 34:22» 73 ἕξι τοῦ: ἂν ἔξου- 
τα r£ zia. $irilcl riimado τα, z21262 Tx3»d«2:- 
διε» £D ττιτιὲς . 


ΖΞ £i ZISE. IXiI 


i iiD34; TI6 τιιτχιττι:. 


3 xy zi E 795 K22s2 
Ξια ὦν. zzÜLS, -IX27x ταανδαλασμοῦ Ξϑοξο» 
ETIDuLEIYU.. zz A1£)23273; mi χα α- 
Ξοώςσττε DAI τῶν πατῶ τιτωο - λίγω γὰρ 
2129. τι τὸ 4.2444 αὐτῷ jure, βλέξουσι 
73 τιησὰξ, 732 [Jixl:el χ6,. τοῦ ἐν οὐρανοῖς. 
Mzi-casc Tr σα τ A-TH—À:; $ iyw z9 ui» 
^CXaR 73273 X1CMR-I XXAAS32. τὸ zx τιβέσαιε ποῦτ- 
xiniz τὸ  Rinse E σχάνδαλου- ποτε δὲ διὰ 
Ξεσισσζιτεσας χατατχευξ:  cpedieciie» ἀπαγορεύων 
τι στιξ. 2€ we φετι- Exs yzs τι; x σὲ, τὸν 
ἐκῶτε χνῶτω,, ἕν εεῥωλείω χαταχείςεενον 
ξ τονειΐεει; αὐτοῦ ἀτϑενεῦς ὄντος 
ἐττιτα: ὡς τὸ τὰ εὐρόνυτα i5üo; 
.? s ἀτἰκιῶ eduaé; smi τὰ ei “νρώσεε, 
ij: i Xi nee. Oi; ἐπιζέοιι - Οὕτω di 
z:z:T DT: τς τοὺς  GBD3e2, xxi -τὑπτουτες 
zr.» -X» Tirso ἀυδενοῦσαν (105, εἰς Xet- 
7-:;  Ziz;-ZXt-L  Ari-ws εἰ eoa σχανδαλέτει 
τῷ, ατῶνο» z3.. σὺ xi sepe χεέκ εἰς τὸν αἰῶνα,. 
Ox zX τ» zjGse σαν εἐχιοθαλίσω. Καὶ ἄλλα- 
χι. S» - Ἢ asse fpe zzi Βαναξα: οὐχ ἔχο- 
zp ἔξχνει τοῦ ἂς ἐἔσξγανεῖθαι: GL ἐπιλέγει " 
Σ᾽ sz ἐχβετξαπεέα CI ἐξουξὶα ταῦτῃ, ἀ)ὰ 
Ξευτα 371/425 . ὯὍσ τ ἔγχεπεν τοα δῶρεν τῷ 
ΕἸ πγγέε τεῦ Xsigcw2. Οὐτω δὲ φυξεϑοῦ δειχθέ»- 
τος τεῦ ἕξι τοῖς D ἔξηυσια χειενοις σχανδαλέταν 
τὸν αὐειφέν. τί ἂν τις εἶτοι Ξεῖὶ τῶν ἐν τῷ τὰ ἀξ- 
p τα τοῖν i ξεῖν ταπυνπλετόντων: XX 
ἀαλιδτα ὅταν E γνῶξι ἔχων Ξελιφτειτίςραν φαίνχται 
ὦ τακνύκλιτων, K ἔν δαθπὼ ἐξετάνεται ἐεοατιχῶ 
T2753 9942 Ξουχεῖσθαι τοῖς 
ἄλλοις, χὰᾶν ὅ5:αχὺ τι παρίδς τῶν γεγραμμένων, ἃ 
ποῖξας τὸ χεχολλυιῖνον, K ἐλλεξὼν τὸ προστεταγμέ- 
Ι Cor. vin. " ** Rom. xiv, 9". 7? Matth. xvur, 
| Cor. ix. 6, ** Ibid. 12. 


.9) Editi et Reg. tertius &zwavzmr, perif. Alii 
duo mss. perinde ut textus sacer, cui vulgata 
consentit, απολεῖται. peribtt. 

ao lta Vossii codex et alii tres. Vox ἀσϑενου- 
σαν deest in vulgatis. Nec ita multo poet codex 
Colb. uà μόνος ἐγώ. 


'Ozi-t 


, οὐχὶ 
- * 
οἰχοϑο-χ- 


ὃς. 1477193 χαγων XI 


1129 
νὸν $ ὕγως ἐφήσυχέσας τινὶ τοιούτῳ καὶ ἐν τούτῳ A 
μόνῳ τοσοῦτον ἔχει τὸ χρῖμα, Ttt τὸ epe τοῦ 
ἁμαοτάνοντος, ψησὶν, ἐκ τῶν χεϊρῶν αὐτοῦ ἐκξητηθὴ- 
σέται, . 
ΕΡΩΤΉΣΙΣ ZE. 
Hà; τὴν ἀλήθειαν ἐν ἀδιχία τις κατέχει, 
ἈΠΟΚΙΣΙΣ. | 

Ὅταν (14) τοῖς παρὰ τοῦ Θεοῦ ϑιϑομένοις ἀγα- 
θοῖς εἰς τὰ ἴδια θλῆματα χαταχοήπηται, ὑπὲρ ἀπτρ- 
νήσατο à ᾿Απόστολος εἰπὼν" Οὐ γύρ ἐσμεν, ὡς οὐ πολ- 
λοὶ, χαπηλεύοντες τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ" καὶ πάλιν» Οὔτε 
qp ποτε ἐν λόγῳ χολαχείας ἐγενήθημεν, καθὼς otd'at, 
οὔτε iv(12) προφάσει πλεονεξίας, Θεὸς μάρτυς" οὔτε 
ξητοῦντες ἐξ ἀνθρώπων δόξαν, οὔτε ἀφ᾽ ὑμῶν, οὔτε ἀπὸ 
ἄλλων. ͵ 

ΕΡΩΤΉΣΙΣ zz. 
Τί ἐστιν ἔρις, καὶ τί ἐστιν ἐριϑεία, 
ATIOKPIXIZ. 

" Epig μέν ἐστιν, ὅταν Ttg, ὑπὲρ τοῦ μὴ ἐλάττων 
govüwat τινος, σπουδάξζῃ ποιεῖν TU ἐριθεία δὲ τὸ 
ἐξ ὧν ποιεῖ τις ἐπιδειχτικῶς ἢ χενοδόξως προχα- 
λεῖσθαι, καὶ ἐρεθίξειν ἄλλους ι13) εἰς τὰ ὅμοια" Καὶ 
"ἂρ ὁ ᾿Απόστολος, ποτὲ μὲν ἐριθείας μνημόνενων, 
τὴν χενοδοξίαν ἐπισυνώπτει, εἰπὼν, Μηδὲν a7 
ἐριθείαν ἢ χεροδοξίαν" ποτὶ δὲ κινοοξίαν προτῶ- 
ξας, μετὰ ταύτης καὶ τὴν ἐριεθείαν ἑτέρῳ ὀνόματι 
ἀπαγορεύει, λέγων" Μὴ γινώμετα (4) χενήόδοξοι ἀλλή- 
λους προχαλούμενοι. 


EPOTHZIX ZZ. 
Τί ἐστιν ἀκαθαρσία, καὶ τί ἐστιν ἀσέλγεια, 
AIIOKPIKIZ. 

Τὴν μὲν ἀχαθαρσίαν ὁ νόμος ἔδειξε (15), χρησά- 
μένος τῷ ὀνόματι ἐπὶ τῶν ἀχουσίως ἐχ φυσικῆς 
ἀνάγχης σνυμῆαινόντων" τὴν δὲ ἀσέλγειαν δοχεῖ μοι 
ἐμφαίνειν (10) ὃ. σοφώτατος Σολομὼν, $02» χαὶ 
ἀνώλγητον ὀνομάσας ὡς εἶναι τὴν ἀσέλγειαν διώς- 
θεσιν ψυχῆς μὴ ἔχουσαν (17) ἢ μὴ φέρουσαν ἄλγος 
ἀθλητιχόν" ὥσπερ καὶ ἀχρασία ἐστὶν ἡ μὴ σχοῦσα χρώ- 
Tog χατὰ τῶν ἐνοχλονσὼν ἡϑονῶν, 


C 


EPOTHZIZ EH. 

Ti ἴδιον θυμοῦ, καὶ τέ ἴδιον ἀγαναχτήσεως εὐλόγον, 
καὶ πῶς πολλάκις ἀπὸ ἀγαναχτήσεως ἀρχόμενοι (18), 
εὑρισχόμετα θνμούμέενοι, | 

| | p 

ATIOKPIZIZ, 
Θυμοῦ ἴδισν ὁδμὴ ψυχῆς ἐν μελέτῃ xxxoct; 
79 Ezech. 14, 18, 59 |I Cor. 15, 117, *' I Thess. 11, 


11) Sic mss. non pauci, non ut vulgati ὅταν τις. 
12) Vocula ἐν adjecla est ex Colbertino. 
13) Reg. primus et Voss. καὶ ἐρεθέξειν wai ἄλλους, 
14) Reg. primus hes γινωμεῦα, 
(15) Codex Colb. ὁ νόμος ἐδίδαξεν. 
. (16; Edil. ἐχφαίνειν, Antiqui tres libri eum Voss: 
iugaivt. Mox Colb. ἡδὺ x«i, etc, Alii mss. ἡδύν. 
asilius respicere videtur ad illud Prov. xiv,23: O 
δὲ ηδὺς καὶ ἀνάλγητος ἐν dud si ἔσται Jucundus autem 
ParROL. GR. XXXI. : 


REGULJE BREVIUS TRACTAT/E 


1130 

verbo indifferenter et silentio tulerit quidvis hu- 

jusmodi, judicio tanto vel ob hoe unum obnoxius 
est, ut sanguis illius qui peccavit, inquit'?, ex ma- 

nibus ipsius requiratur. in LII 
| INTERROGATIO LXV. 

Quomodo quis veritatem detinet in injustitia. 

RESPONSIO. | | 

Quando datis a Deo bonis δου αν ad suas ip- 
sius voluntates: quod respuit Apostolus his verbis: 
Non enim sumus, sicut plurimi, adulterantes ver- 
bum Dei*? ; ac rursus : Neque enim aliquando fui- 
mus in sermone adulationis, sicul. scitis : neque 
in occasione avaritiz, Deus testis est: nec quaren- 
tes ub hominibus gloriam, neque a vobis, neque ab 
aliis *', 

INTERROGATIO LXVI, 
Quid est wmulatw, et quid contentio - 
RESPONSIO 

Sane emulalio est, cum quis, ne altero videa- 
tur esse inferior, aliquid studet facere ; contentio 
aulem est, alios perea quie quis facit, cum osten- 
tatione alque jactanlia provocare et exstimularé 
ad similia, Nam aliquando 439 Apostolus, facta 
contentionis mentione, continenter adjungit ina- 
nem gloriam, his verbis: NiAil per contentionem, 
neque per inanem gloriam*! : aliquando vero inani 
gloria prius memorata, una eum hac prohibet quo 
que conteniionem alio nomine,inquiens' ; Nonef- 
ficiamur inanis αἰγὶ cupidi, invicem provocanles. 

INTERROGATIO LXVII. 
Quid est immunditia, et quid impuritas. 
RESPONSIO. 

Immunditiam quidem lex indicavit, cum in re- 
bus quie ex. nalurali necessitate preter volunta. 
tem aecidunt, vocem illam usurpavit : impuritatemi 
vero designare mihi videtur Salomon sapientissi- 
mus, eum indulgentem voluptati et doloris exper- 
lem nominat, sie ut impurilas sit animi affectio, 
qua non habet, vel non fert dolorein athleticum : 
quemadmodum incontinentia est, que non habet 
imperium in eas que infestant voluptates. 

 INTERROGATIO LXVIII. 

Quid est furoris proprium, et. quid proprium 
equa indlgnalionis, et quomodo plerumque 
exorsi ab indignalione, in furorem incidisse de- 
prehendimur. | | 

RESPONSIO. 
Furoris proprium est anime impetus cum con- 


5,0. "Philipp. 11, 3. "3 Galat. v, 26 


et dolore carens in egestate erit. 

(17) Reg. primus δεάθεσιν ψυχῆς μὴ Éyavaa.Nec 
ita multo post alii duo mss: eum Voss. ἢ μὴ ἔχουσα 

(18) Edid et Heg. primus δῆθεν ἀρχόμενοι. Vocem 
primam uti superfluam delevimus, veterum duo- 
rum librorum auctoritate innixi. Mox Heg. pri- 
mus et Voss, θνμοῦ μιν, Stalim iidein mss. χατὰ τοῦ 
παροξόνοντος, , | 


1131 


S. BASILII. MAGNI 


1132 


silio opprimendi ejus qui irritavit; indignationis À x«z& rou παοοξύναντος. ἀγαναχτήσιως δὲ ἐπιστύή- 


autem, que prudens sit, proprium fuerit, sibi 
emendationem peccantis proponere,ex affectu rem 
factam egre ferente. Porro animum a bono exor- 
dientem delabi in malum, nihil mirum est: quippe 
a quolibet plura hujusmodi possunt reperiri. Qua- 
propter opere pretium est meminisse Scripture 
divine, qus sic habet: Juxta iter scundaia po- 
suerunt mihi ** ; et iterum: Si autem et certet ali- 
quis, non coronatur, nisi legitime certaverit ** ; est 
autem ubique cavenda nimietas, importunitasque 
ac perturbatio. Nam ea de causa unumquodq..e 
eorum qua memorata sunt, quanquam bonum 
esse videtur, sepenumero in malum degeneravit. 
INTERROGATIO LXIX. 


Qui non minus edit quam ceteri, neque est fracto Bg Tov 


et invalido corpore, cujusque morbi non cogno- 
scuntur, conqueritur tamen se laborare non 
posse, quomodo agendum cum illo sit. 


RESPONSIO. 

Omnis pretextus segnitiei pretextus est pec- 
cati; nam ad mortem usque par est studium sicut 
et patientiam ostendere. Quod 4.0 autem se- 
gnities nequitiee conjuncta segnem ac pigrum con- 
demnet, planum est verbis Domini, qui dixit '* 
Servemale et piger. 

INTERROGATIO LXX. 

Quomodo tractandus sit quiabutitur vestibus aut 
calceamentis ; cum enim re-rehenditur, nimiam 
parcitatem et murmurationem in reprehendente 
suspicatur. Quod si permaneat in eodem propo- 
sito post alleram tertiamue admonitionem ido- 
neam, quid huic facere conveniat. 

RESPONSIO. 

Abusum amandat Apostolus, cum ait : Tanquam 
utentes mundo hoc, et non abutentes" . Usus enim 
mensura est utendi necessitas inevitabilis : usus 
vero qui necessitatem excedit, aut avaritie, aut 
voluptatis, aut vanee glorise morbo obnoxius est. 
Ceterum qui perseverat in pecealo, is si: bit judi- 
cium idem, quod qui peeuitentiam non agit. 

INTERROGATIO LXXI. 

Sunt qui in. cibis suavitatem. consectantur magis 
quam copiam: alii vero copiam magis quam sua- 
vitatem satietatis causa. exoptant : qui igitur 
utrique tractandi sunt. 

RESPONSIO. 


Kgrotant utrique, hi voluptate, illi immodica 
aviditate. Neque vero voluptarius, neque is qui plus 
exquo in quacunque re avidus est, vitat condem- 


δὲ Psal. cxxxix, 6. 


«(49$ Inns ms. τῷ M. 
^ BAM. Pay a rip ἀμετρίαν. 
Veazii liber οἱ alii duo ἐσθίοντα τῶν 
ἐν πάθει γνοοιξομέ- 
οι. trag prester Voss. ἀϑδυνα- 
^4 . 


duo libri preetee Com- 


€ ἱμάτιον ὅ 
μενοι γὰρ... 


μονος ἴφιον σχοπὸς διοοθώσεως τοῦ ἡμαρτηχότος 
ἀπὸ διαγέτιω: ἀπχοισχοκλίνης τῷ γινοκένῳ (19). 
Τὸ δὲ ἀπὸ κχαλοὺ ἀοχομένην ψυχὴν ἐχπέπτειν εἰς 
χαχὸν, οὐδὲν παράδοξον πολλὰ γὰρ ἄν τις εὕροι τοιαῦ- 
τα. Διόπερ μνημονεύειν χοὴ τῶἄς θεοπνεύστου 
Γραφῆς λεγούσης Ἐχόμενα τρίδον σχάνδαλα ἔτενθὸ 
μοι" xe πάλιν 'Ekv δὲ χαὶ ἀθλῷ τις, οὐ στε- 
φανοῦται, ἐὰν μὴ νομίμως ἀθλήσῃ" x«i φυλάσσεσθαι 
πανταχοῦ τὴν τε ἀμετρίαν (20) χαὶ τὸν ἀχαιρέαν, χαὶ 
τὴν ἀταξίαν, Παρὰ γὰρ τὸν αἰτίαν τῶν εἰρημένων 
ἔχαστχον, χαὶ τὸ δόξαν εἶναι καλὸν, πολλάκις εἰς χαχὸν 
μετέπεσεν. 


ΕΡΩΤΉΣΙΣ Ξ5Θ΄. 

"μὴ ἔλαττον ἐσθίοντα τῶν λοιπῶν (91), μήτι 
σῶμα ἔχοντα χατερῥιωμένον, μήτε ἐμπαθᾷ γνωοιξό- 
μῖνον, ἀσυναιιαν δέ πρὸς τὸ ἔργον ὀδυοόμενον. πὼς 
δεῖ μετέρχεσθαι. n , 

ATIOKPIZIZ. 

Πᾶσα προφασις ἀργίας πρόφασίς ἐστιν &umo- 
τίας" τὴν γὰρ σπονδὴν μέχρι θανάτον, ὥσπερ και 
τὴν ὑπομονὴν, ἐπιδεῖχνυσθαι yos. Ὅτι δὲ ἃ ὀκνη- 
μία τῇ πονηρίᾳ συνεξευγμένη καταχρένει τὸν ὀχνηρὸν 
ix τῶν (22) τοῦ Κυρίου ῥημάτων φανερόν, εἰπόντος" 
Δοῦλε πονηρὲ xci ὀχνερέ. 

EPOTHZIZ Ο΄. 

Τὸν παραχρώμενον τοῖς ἱἑματτίοις ἃ τοῖς ὑποδύ- 

μασι πῶς δεῖ μετέρχεσται" ἐγκαλούμενος γὰρ, 

μιχρολογίαν τοῦ ἐγκαλοῦντος x«i γογγυσμὸν ὑπὸο- 
πτεύει. Ei δὲ μετὰ τὴν προσύχονσαν δευτέραν 
καὶ τρίτην ir a Tel; οὐτοῖς ἐπιμένοι, τί 

χοὴ αὐτῶ ποιεῖν (23). 

ΔΙΟΚΡΙΣΙΣ. 

Ἐχβάλλει τὴν παράχρησιν ὁ ΔΑπόστολος εἰπὼν" 
Ὡς χρώμενοι tà κόσμω τούτῳ, καὶ μὴ παραχρώ- 
μενοι (34). Tàc γὰρ χρήσεως τὸ μέτρον ἡ ἀπαραί- 
τητος ἀνάγχῃ τῆς χρείκς" 8 δὲ ὑπὲρ τὴν χρείαν ἢ 
πλεονεξίας, à φιληδονέας, ὃ πενοδοξιας ἔχει τὴν 
vócov* Ὁ δὲ ἐπιμένων τῇ ἀπαρτίᾳ ἔχει τὸ χρῖμα rov 
μὰ μετανοοῦντος. 

ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ OA. 

Εἰσί τινες ei ποὸ πλείονος τὸ ἡ ϑύτεθον τῶν ἰδισ- 
μάτων ἐπιξητούντες ἄλλοι δὲ τὸ πλεῖον μᾶλλον ἧ 
τὸ δὺ διὰ τὸν χόρον θέλουσιν πῶς οὖν ἀμφοτέ- 
βονς πληροφορεῖν (23) xo. 

ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

᾿Αμφότεροι vodoüdw: ὁ μὲν τὴν φιληδονέαν, ὃ 
δὲ τὴν πλεονεξίαν. Οὔτε δὲ ὁ φιλήδονος οὔτε ὁ πλεον- 
έχτες ἐν οἰωδύποτε (26) πράγματι ἑκτὸς καταχοί- 


$3 1| Tim. n, 5. ** Matth. xxv, 26. " I Cor. vii, 3 


yeyyuduév vxorríveuTty,.. τοῖς οὐτοῖς ἐμμένοιεν, τί 
x5» ποιεῖν, Codex (οἱ. Τοὺς παραχρωμένους τοῖς 
ἱματίοις à τοῖς ὑπόδύμασι.... ἐπιμένοιεν, τί χρὴ ποιεῖν 

(24) Reg. primus καὶ uà καταχοώμενοι. 

25) Veteres duo libri &ugorípou; πληροφοοῦσαι. 

26)Vossii vetus liber ἐν ὦ δύποτε. Mox. Heg.ter- 
tius et editi ἐκτὸς καταχοίσεως. Ὧν εὐσκλάγχνως 
ὑπιμεληθόναι χοί. Εἰ δέ. Alii duo mas. cum Voas 
ut in contextu. 


1133 
σεὼς ἐστιν. ᾿Ααφοτέρων οὖν εὐσπλάγχνως ἐπιμεληθῆναι A 
χρὴ πρὸς θεραπείαν τοῦ πιθούς. Εἰ δὲ μὴ θεραπεύονται 
τὴν νόσον, φανερὸν τὸ κοῖμα τῶν μὴ μετανοούντων. 


EPOTHZXIX OB, 

'EZ » μετάληψιν ἐν ἀδελφότητι ἀσέμνως 
deni mi — » ma & πίνων, εἰ 
δεῖ αὐτὸν ἐλέγχεσθαι. 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Ὁ τοιοῦτος οὐ φνλάσσει τὸ παράγγελμα τοῦ ᾿Απο- 
στόλον εἰπάντος' Εἴτε ἐσθίετε, εἴτε πίνετε, εἴτε τι 
ποιεῖτε, πάντα εἰς δόξαν Θεοῦ ποιεῖτε' καὶ πάλιν" avra 
εὐσχημόνως καὶ χατὰ τάξιν γινέσθω" καὶ χρῆδει, 
διορθώσεως, πλὴν εἰ μή τις ανἀγλὴ τοῦ κόπου ἢ τοῦ 
τάχους 38) κατεπείγοι" ἀλλὰ καὶ τότε χρὴ τὸ ἀπρόσκο- 
moy ἐσπονδασμενως φυλάττειν. 

ΕΡΏΤΗΣΙΣ ΟΓ΄, 

Τὸν μὴ ἐν ἐπιθυμίᾳ τῆς τοῦ ἀδελφοῦ διορθώσεως 

ἐλέγχοντα τὸν ἀμαρτάνοντα, ἀλλ ἐν πάθει τῆς ἑαυτοῦ 

ἐχδιχήσεως, πῶς χρὴ διορθοῦσθαι μετὰ πλείονα πα- 

ράκλησιν τῷ αὐτῷ ἐπιμένοντα πάθει (29). 


AHOKPIZIZ, 

Ὡς φίλαντος xxi φίλαρχος ἡνωριζέσθω ὁ τοιοῦ- 
τος (30)* καὶ ὁ τῆς διορθώσεως τρόπος αὐτῷ χατ' ἐπι- 
στήμην τῆς θεοσεδείας φανερούσϑω, Ei δὲ ἐπιμένοι 
τῇ καχίᾳ͵ δῆλον τὸ κρῖμα κατὰ τῶν μὴ μετανοούντων, 

ΕΡΏΤΗΣΙΣ OA. 

Τοὺς ἐξερχομένους ἐκ (d) τῆς ἀδελφότητος, καὶ βον- 
λομένους μονήρη βίον ζῆν, ἢ μετὰ ὀλίγων τῷ αὐτῷ 
ἔπισῦαι σκοπὼ τῆς εὐσιδείας, εἰ χρὴ ἀγορίξειν, 
διϑαχθῆναι ἀπὸ τῆς Γραφῆς δεόμεθα, 

AHOKPIZIZ, 

Πολλάχις τὸῦ εἰπόντος 'O Υἱὸς ἀφ' ἑαυτοῦ ποιεῖ 
οὐδέν: x«i ὅτι Καταδέδηχα ix τοῦ οὐρανοῦ, οὐχ ἵνα 
ποιῶ τὸ θέλημα τὰ ἐμὸν, ἀλλὰ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαν- 
τὸς με Πατρός" xai τοῦ ᾿Αποστόλον μαρτυροῦντος 
Ὅτι ἡ σὰρξ ἐπιθυμεῖ κατὰ τοῦ πνεύματος, τὸ δὲ πνευμὰ 
κατὰ τῆς σαρχός' ταντὰ δὲ ἀντιχεινται ἀλλήλοις, ἵνα 
μὴ ἃ ἂν θέλωμεν, avt (32) ποιῶμεν' πᾶν τὸ χατὰ τὸ ἢ 
ἴδιον θέλημα αἱρετὸν ἀλλότριον θεοσεδούντων, Πληρέσ- 
τερον δὲ περὶ τῶν τοιούτων ἐν τοῖς χατὰ πλάτος εἰρη- 
μένοις ἀπεχρινάμεθα, 


ἘΡΩΤΗ͂ΣΙΣ OE 
Ei παντὸς ἁμαρτήματος, εἶτε χατὰ vous, εἴτε χατὰ 
λόγον, εἴτε χατὰ πρᾶξιν, τὸν Σατανᾶν αἴτιον λέγειν 
ἀχολουθον. 
AIIOKPIZIZ. 
Καθόλον οἶμαι, ὅτι αὐτὸς χαθ' ἑαυτὸν ὁ Σατανᾶς 


REGULJE BREVIUS TRACTAT/E. 


1134 


nationem. Quamobrem leniter et benigne ambo 
curandi sunt, ad vitium hoc sanandum, Quod si 
ex morbo non convalescant, judicium eorum qui 
peenitenliam non agunt, perspicuum est el com- 


pertum. utRa 
INTERROGATIO LXXII. 

Si quis in cibis sumendis inter fratres se gerat im- 
modeste, voracius edens aut. bibens, an ipsum 
reprehendere oporteat. 

RESPONSIO. 

Qui hujusmodi est, non servat praeceptum Apo- 
stoli qui dixit : Sive manducatis, sive bibilis, sive 
quid facitis, omnia in gloriam Dei facile" ; ac 
ilerum : Omnia honeste et secundum ordinem 
fiant ^; et indiget correclione, nisi si qua illum 
urgeret laborandi aut festinandi necessilas : itno 
eliam tunc vitanda sedulo offensio est. 

ἀ δὴ INTERROGATIO LXXIIIL. 

Qui non desiderio correctionis fraterne, sed libi- 
dine sei ulciscendi redarguit delinguentém, 
quomodo is corrigi debeat, sv sepius admonitus 
perseveret in eodem vitio. 

RESPONSIO. 

Qui hujusmodi est, pro homine sui amante do- 
minandique cupido habeatur, ac correctionis mo- 
dus pro pietalis solertia ei declaretur. Quod si in 
sua perseveret nequitia, manifestum est judicium, 


C quod in eos, quos non poenitet, pronuntiatur. 


INTERROGATIO LXXIV. 

Qui secedunt a fratrum conventu, voluntque soli- 
Lariam vitam degere, aul cum paucis Fund 
pietatis scopum sequi, an à cileris sint sepa- 
randi, ez Scriptura edoceri postulamus. 

RESPONSIO. 

Cum Dominus spe dixerit : Filius a seipso ni- 
hil facit *? ; ilem : Descendi de celo, non ut faciam 
voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit 
me, Patris?! ; quin eliam cum ita testetur Aposto- 
lus : Quod caro concupiscit adversus spiritui, spi- 
ritus aulem adversus carnem : hzc enim sibi in- 
vicem adversantur, ut non quaecunque volumus, 
illa faciamus?*, quidquid eligitur propria volun- 
tale, id alienum est a pietatis eulloribus. Verum 
de iis qui hujusmodi sunt, rn questionibus fuse 
explicatis uberius respondimus. 

INTERROGATIO LXXV. 

An peccati cujusque, sive mente, sive verbo, sive 
actione patratum fuerit, Satanam. auctorem di- 
cere conveniat. 


RESPONSIO. 
In universum arbitror Satanam per se ipsum 


88 LCor.x.31. "ICor. xiv, 40. "Ὁ Joan. v, 19. "' Joan. vi, 38. ?* Galat. v, 17. 


27) Reg. primus ἀναστρέφεται, Aliquanto post 
sii το parie alque καὶ εἰ δι τὐτοῦ m 
σθαι num perferendus est? 

(38) Veteres duo libri et Voss. κόπον ἢ rou ἔργον. 
Tbid. Reg. tertius χατεπείγει. 

(29) Antiqui duo libri ἐπιμένοντα πάθει, Vox ul- 
tima aberat a vulgatis. 

(30) Editi el duo mss, γνωριξέσθω à τοιουτος, 


τὸ, Separetur. Vafra 


cognoscatur, habeatur. Codex Colb. χωριξέσθω ὁ 


. primus Ei δὲ ἐπιμένει. 
(31) Pro ix et in Vossii codice et in alis dnibns 


legitur ἀπὸ. Aliquanto post Heg. tertius el. edili 
βονλόμεθα, Alii tres mss, cum Voss. δεόμεθα, 


139) Vocem ταντα ex antiquis duobus libris addi- 


dimus. P 


1135 S. BASIL MAGNT 1136 


cuiquam auctorem esse non posse ad peceandum: A αἴτιος γενέσθαι τινὶ ἀααοτίας (33) οὐ ϑύναται- coi; 
sed modo insitis unzeuique ἃ natura motionibus, δὲ ἐνυπαοχουσι ποτὶ ut» φυσιχοῖς χινέμασι, ποτὶ δὲ 
modo etiam interdictis affectionibus utens, per has χαὶ ἀπχηγοοευκένοις πάθεσι συγχοώμενος, δι᾿ αὐτῶν 
eos, qui non vigilant, ad ea quise vitiorum propri& — xai ἐπὶ τὰ οἰκεῖα τῶν παθῶν ἀπάγειν ἐπιχειρεῖ τοὺς uy 
sunt eonatur abducere. Naturalibus quidem mO- υζφοντας. Συγχέχοχται dt τοῖς ut» φυσιχοῖς, ὡς ἐξὶ 
tionibus usus est. velut in Domino facere tentavit, τοῦ Κυοίου ποιζσαι ἐπειοάθκ, ὀνίχα ξσθετο αὐτοῦ 
quando illum esurientem an:madvertens.dixit : δὲ πεινάσαντος. εἰπών: Ei Υἱὸς εἶ τον Οεου, εἰπὲ ἵνα οἱ 
Filius Dei es, di^ ut lapides isti panes fiant 3 : αἴε- λίθοι οὗτοι ἄοτοι γένωνται" πάθεσι δὲ ἀπηγορευ"ἔνθες, 

ctibus vero interdictis uütur, utinJuda, quemcum ὡς ἐπὶ τοῦ Ἰούδα, ὃν ἐπειδὲ φιλαργυοίαν γοσουντα 

avaritiie morbo laborare intellexisset, hacce atfe-— χατέμαθε, τοῦτο συγχοκσάμενος τὸ πάθει, xai ti; τὸ 

ctione usus, avarum illum numrnis triginta argen- τες ποοθοσίας πτῶμα τὸν φιλάογυρον διὰ τῶν τριᾶ- 
teis ad. preditionis. scelus impulit. Quod autem χουτα ἀογυνοίων χατχχόντισεν. Ὅτι δὲ χαὶ τὰ χαχὰ ἐξ 
eliam mala ex nobis ipsis nascantur, manifesle — i44» αὐτῶν ἀναφύεται, δείχνυσι σαφῶς ὁ Κύριος: Ἔχ 
Dominus ostendit : De corde enim, ἅμ4.8. inquit B ja, τὰς x«odim;, φασίν, ἐξέρχονται οἱ διαλογι- 
exeunt cogitationes mala **. 1d autem üiscontingil, — uei (34) οἱ πονκοοί, Συκθαίνει δὲ τουτο τοῖς ἐξ ἀμ 
qui ex incuria naturalia bonorum semina inculla λείας ἀγεώργετα χαταλιπουσι τὰ φυσιχὰ τῶν A 
relinquunt, convenienter dicto illi Proverbiorum: σπέρματα, ὡς; χατὰ τὸ ἐν Παροιαΐαις eipx u£voy (35}- 
Velut ager, vir insipiens ; et relul vinea, homo rá- Ὥσπερ γεώργιον ἀνὲο 90€», xxi ὥσπερ GuxüWw 
tione egens. Si dimiseris eum, desertus fiet. el herbis ἄνθοωπος tvdsi; φοενῶν. Ἐὰν ἀφξς αὐτὸν. χερσωθέσε- 
lururiabit totus, εἰ fit derelictus. Ea autem amita ται, καὶ χοοτομανέσει ὅλος, χαὶ γένεται ἐχλελειμμένος. 
quee ex hujusmodi negligeatia manet incultaetde- — Tz δὲ ἐκ τῆς τοιαύτες ἀμελείας χεχερσωμένς χαὶ 
relicta, necessaria quadam consecutione producit — &xizunauévr ψυχᾷ xxeloufo» ἐξ ἀνάγεςς τὸ ἀχάνθας 

spinas ac tribulos, experiturque quod dictum est: — xe τοιβολους ἀνατώλειν, x«i πάσχειν ἐχεῖνο τὸ εἰρι- 
Exspectavi ut faceret uvam, fecit autem spinas**.—— uives- "Euscou ἵνα ποιζσς στανυλὸν, ἐποίςσε dt ἀκάν- 
De qua anima prius dictum fuerat: Et plantati— 5«;. Πεοὶ £c ψυχὲς ποοείουται" Καὶ ἐφύτευσα ἄμπελον 
vineam Surec?'! ; quod si interpreteris, sonat ele- C Ieoky. ὃ ἐοπενεύεται ἐκλεκτὰ (36). Τὸ παοαπλέσιον δὲ 
ctam. Huic autem consimile quiddam potest quis “΄ τούτω χαὶ zwo& r9 Ἰποεωέα εὕοοι τις ἂν ἐκ προσώπον 
invenire eliam apud Jeremiam ex persona Dei di- τον Θεοῦ λέγοντι (37) Ἐγὼ ἐφύτευσα ἄμπελον xao 
centem : Ego pl.intavi vitem fructiferam. totam ποφόοδον, πᾶσαν ἀλυοθινόν' πῶς ἐστράφχς εἰς πιχρίαν, 
veram ᾿ quomodo conversa es in amaritudinem, καὶ ἄμπελος ἃ ἀλλοτοία; 

vitis aliena?* ? 


INTERROGATIO LXXVI. EPOTHIIX OQ. 
An oporteat mentiri, videlicet rei cujusdam utilis Εἰ xoà οἰκωιοκία δᾷθεν χρησίμου τινὸς ψεύδεσθαι (38). 
causa. 
RESPONSIO. ATDIOKPISIZ. 
Hoc non permittit sententia Domini, qui preecise Ἢ &xépe7t; τοῦ Κυοίου tevre οὐ συγχωρεῖ, ἅπαξ 


dixit mendacium ex diabolo esse?*, nullo assi- εἰπόντος, ὅτε τὸ pudo; ix του διαδολου ἐστί" διαφοοὰν 


gnato mendacii discrimine. Quin et Apostolus id δὲ ὑεύδους ezdsuít» ἕκφξναντος. Καὶ o ᾿λπόστολος δε 
testatur cum scripsit : δέ si certet aliquis, non D ἅαοτυοῖῖ γοάψας" Κἂν ἀθλᾷ τις, οὐ στεφανούται, ἐὰν 
coronatur, nisi legitime certaverit !. ak vouiaes ἀθλχσς. 
INTERROGATIO LXXvII. EPOTHSIZ OZ 
Quid est dolus, et quid malignitas. Τὶ ἐστι δόλος, xai ci ἔστι χακούθεια. 
RESPONSIO. ATIOKPIZIT. 
Malignitas quidem est, uti arbitror, ipsa prima Καχοζθεια μὲν ἐστιν. ὡς λογίτομκαι. αὐτὸ Ὁ Y967T 
et occulta morum malitia : dolus vero, est sedula — x«i χεχρυμμένς (39) χακία τοῦ ἤθους" δόλος δὲ τὸ 
ad struendas insidias opera. cu:n scilicet quis, πρὸς ἐπιξουλὲν περίεογον, ὅταν τις. ἀγαθόν τι ey 


*3 Matt. iv, 3. ?* Matth. xv. 19. 35 Prov. xxiv, 30, 31 juxta LXX. "9 [sa. v, &.. ** ibid. 2. ** Jerem. 
5, 21. *? Joan. vu, 48. ! lE Tim. ii, 3. 


(33! Reg. primus γενέσθαι τινὶ ἀκπελείας, incuris (38) Codex Colb. oixeveuie; δᾷθεν χρῃσίωον τινὸς 
auctor. ἔνειχεν. Mox duo mss. Kvoiev tui» Ἰησοῦ Χριστοῦ. 

(33) Reg. primus ἐξέοχονται, exciv, οἱ πονχροὶ Je- — llaud longe vocula δέ addita est ex antiquis tri- 
γισμοί. bus libris post vocem ἀπόσξολος. 

(33) Illud, ὡς κατὰ 79 €» Παοϑιμκίαις eionuéve», deest (39) Reg. primus πρῶτε πεκρναμένῃ. Codex Colb. 
et in Vossii codice et in Colbertino. Aliquanto post αὐτὴ καὶ rooxizovuuévz. Mox duo mss. prier atque 
duo mss. ἐξ ἄναγχςς τὰς ἀχάνθας. Voss. δολος δὲ τὸ £x καχίας εἰς ἐπεθου περιεργον, 

.26) Codex Colb. ὃ ἐστιν ἐχλεχτέ. dolus vero est sedula operc, qua ex malitia da- 

(37, Editio Veneta et veteres quatuor 'ibri τοῦ — twr ad insidiandum. Mox Reg. primus ὡς dés. 
8:02 λέγοντος. Editio Basil. perinde ut Paris. τοῦ Ibidem codex Voss. «vi προσθείς. Subinde idem 


Θεοῦ γέγοντι. Mox Reg. primus πῶς £a7o&vx tis. ms et alii duo ἐογάξεται, 


137 


dvi αὐτοῦ τὰ τῆς ἐπιδουλῆς χατεργάσηται. 
! EPOTHXIX OH. 
Ἑφευρεταὶ κακῶν τίνες εἰσίν, 
ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ, 
Οἱ παρὰ τὰ συνήθη τοῖς πολλοῖς καὶ γνώριμα καχὰ 
ἄλλα τινὰ προσεπινοοῦντες χαὶ ἐξευρίσκοντες (40). 


ΕΡΏΤΗΣΙΣ OG, 

"Ed) τις συνεχῶς ἑαυτοῦ ἐπιλαμδάνηται (41), ὅτε σχλῃ- 
ρῶς προσφέρεται τῷ ἀδελφῷ, πῶς διορθωθήσεται. 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 

Τὸ μὲν πρᾶγμα συμθαίνει, ὡς ἐξ αὐτοῦ [43] στοχά- 
ξομαι, & ἀπὸ φρονήματος ὑπεροχὴν ψανταζομένου, ἧ 
ἀπὸ λύπης τῆς ἐπὶ ἐλαττώμασι τῶν κατορθοῦν ἠφειλὸν- 
των. Τὸ γὰρ ἐξ ἀγαθοῦ τινος ἔλπισθέντος ἐναντίον xmi 
λυπηρὸν ἀπαντῆσαν χαὶ σφοδρότερον πως τῆς ψυχῆς 
χαθάπτεται, ᾿Επιμεέλεέας δὲ (RJ) χρεία περισσοτέρας, 
ἵνα, εἰ μὲν τὸ πρῶτον εἴη, χολάσωμεν τῆς ὑπερηφανίας 
τὸ πάθος, ti δὶ τὸ δεύτερον, πρὸ τῆς ἀγαναχτήσεως ἕν 
παραχλήσει xxi νουθεσία τὴν εὐσπλαγχνίαν ἐπιδειξῶ- 
μεθα, ᾿Εὰν δὲ ἄρα à τρόπος οὗτος τῆς θεραπείας ἀνενέρ- 
75119; φανῇ διὰ τὴν τοῦ ὑποχειμένον πάθους χαχίαν τότε 
λοιπὸν χαὶ τῇ σφοδρότητι τῆς ἀγαναχτήσεως μετὰ συμ- 
παθείας ἐπ᾿ ὠφελείᾳ (hh xai διορθώσει τοῦ ἁμαρτήσαν- 
τῆς τὐχαίρως xmi μετὰ λόγον χρησώμεθα, 


EPOTHXIX Π', 

Πόθεν συμθαίνει τὸ ὥσπεο τῇ διανοία ἐπιλείπειν λογισ- 
μοὺς ἀγαθοὺς xxi μερίωνας ἀρεσχούσας τῷ Θεῶ, x«i | 
πῶς, ἵνα μὴ τούτο πάσχωμεν. 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Τοῦ AmGid εἰπόντος, ᾿Ενύσταξεν ὅἦ Ψυχή μον 
ἀπὸ ἀχηδίας, εὐδὴηλον, ὅτι τὸ τοιοῦτον ἀπὸ ννστα- 
ἡμοῦ τῆς ψνχῆς χαὶ ἀναισθησίας συμθαίνει. Γρηγο- 
ρούσῃ γὰρ τῇ ψνχῇ xxi νηφούση οὐχὶ μέριμνα Θεῷ 
ἀρέσχουσα xai λογισμὸς ἀγαθὸς ἐπιλείπει, ἀλλ᾽ ἑαυ- 
τὴν τούτοις (48) ἐπιλείπουσαν ἐπιξλέπει. Εἰ y*p ὁ 
τοῦ σώματος ὀφθαλμὸς οὔτε ἀρχεῖ (46) πρὸς θεωρίαν 
καὶ λέγων τινῶν τοῦ Θεοῦ δημιουργημάτων, οὔτε 
ἅπαξ τι θιασάμενος χόρον ἔσχεν, ἀλλὰ χαὶ ἀεὶ τὸ 
αὐτὸ θεωρῶν, οὐ παύεται ὅμως τοῦ βλέπειν - πόσῳ 
μᾶλλον ὁ τῆς ψυχῆς ὀφθαλμὸς, ἐὰν ἐγρηγορὼς $ χαὶ 
νήφων, οὐχ ἐξαρκεῖ πρὸς θεωρίαν τῶν τοῦ Θεοῦ θαυ- 
μασίων χαὶ χριμάτων ; Τὰ χρίματα γὰρ σον, φησὶν, 
ἄδνσσος πολλή " καὶ ἀλλαχοῦ" ᾿Εθανμαστώθη ἡ 
ἡνῶσίς σὸν ἐξ ἐμοῦ - ἐχραταιωθη, οὐ μὴ δύνω- 
μαι πρὸς αὐτὴν " χαὶ πολλὰ τοιαῦτα, Εἰ δὲ ἐπιλεί- 


REGULAE. BREVIUS TRACTATAE. 1138 


ματισάώμενος, χαὶ τοῦτο, ὥσπερ δέλεαρ, τινὶ προθεὶς, A bono quodam siinulato, eoque alieui instar illece- 
bre objecto, illius ope molitur insidias, 


INTERROGATIO LXXVIH, 
Inventores malorum qui sint 
RESPONSIO. — 

Qui, preter ea qui plerisque familiaria ac nota 
sunt mala, quaedam adhue alia comminiseunt in- 
veniunique, 

δι INTERROGATIO LXXIX. 

Si quis assidue seipsum accusat, quod aspere {1 5 
ctet frutrem, quomodo corrigetur. 
RESPONSIO. 

Res quidem ista, quantum ex ea conjecto, ve- 
nit vel ab animo eximium aliquid de se excogi- 
tante, aut a tristilia ex delielis eorum, qui recte 
agere deberent, ortum habente. Cum enim bono 
aliquo exspectato, contrarium quiddam et mole- 
stum accidit, tumid vehementius nescio quomodo 
animum percellit. Cura autem opus est majore, ut 
si quidem primum fuerit superbie vitium, id coer- 
ceamus ; sin secundum, antequam ad indignatio- 
nem venjatur, misericordiam exhorlando alque 
commonefaciendo ostendamus. Quod si hiec me- 
dendi ratio inefficax apparuerit propter insidentis 
vitii pravitatem, tum demum indignationis vehe- 
menliam una cum commiseratione ad. peecantis 
utilitatem emendalionemque opporiune ac jure 
adhibuerimus. | 

INTERROGATIO LXXX. 

Unde fit, ut cogitationes bonz sollicitudinesque 
Deo ptacite mentem veluti deficiant: et qua ra- 
lione fiet, ut id caveamus. 

RESPONSIO, 

Cum David dixerit?*: Dormitavit anima mea 
pre tedio, perspicuum est hujusmodi vitium ex 
animi.sopore ac stupore exoriri. Siquidem ani- 
mum vigilanlem el sobrium sollicitudo Deo grata 
et bona cogilatio nequaquam deficit : quin potius 
eis semetipsum deesse videt, Nam, si corporis ocu- 
lus neque satis est ad contemplanda etiam pauca 
quidam Dei opificia, neque si quid semel conspi- 
catus sit, exsaliatur, sed eliamsi semper idem vi- 
deal, lamen aspicere non desinit, quanto magis 
anime oculus, si vigilans sit et expergefactus, ad 
Dei mirabilia, etadillius judiciaspeculanda nequa- 
quam sufficit. Judicia enim, inquit, (ua abyssus 
multa? ; et alio in loco: Mirabilis facta est scien- 
lia tua ex me: confortata est, non potero ad eam; 
et multa hujuscemodi. Quod si deficit ani- 


* Psal. cxvin, 38. ? Psal. xxxv, 7. * Psal. cxxxvir, 6, 


(40) Antiqui duo libri xai ἐξευρίσκοντες, Alius xai 
πεξευρίσχοντες Edili εὐρίσχοντες, 

(41) Veteres tres libri λαμδάνηται, Statim. vul- 
δῖα: tres ediliones et duo mss. πῶς διορθώσεται, 
corruple. Reg. primus et Colb. διορθωθήσεται, 
emendale. 

,, 42) Veteres duo libri ἐξ ἐμαυτοῦ, Reg. primus 
ἐξ ἐσντοῦ, Nec ita multo infra unus ms, xai λυπηρὸν 


ὑπαντῆσαν, χαὶ 7960, 
τὲ Heg. primus et Voss, ἐπιμελείας οὖν, 
(44) Editi xai ἐπ᾽ ὠφελεία, Vocula καί in aliis tri- 
bus mss. non legitur. 

(45) Reg. tertius et editi τοιούτοις, Alii duo mss. 
τούτοις, 


(46) Edili ἀρκεῖται. ΑἹ mss, tres ἀρκεῖ, 


1139 


S. BASILII MAGMI 


1140 


mam cogitatio bona, profecto adhuc deficit ipsam A πεὶ τὸ ψυχῇ λογισαὸς ἀγαϑὸς, dulovert ἔτε (47) éxc- 


illuminatio : non quod deficiat quod illuminat, sed 
quod dormitet quod illuioinari debet. 


A444 INTERROGATIO LXXXI. 
Si pii sunt equaliter objurgandi atque quivis alii 
indifferentes quando in eodem utrique peccato 
deprehenduntur. 


RESPONSIO. 

Si respexerimus ad animum peccantis et ad mo- 
dum peccali, cognoscemus etiam modum incre- 
pandi. Nam, etiam-i idem peccatum esse videatur 
tum hominis indifferenter se gerentis, tum pii, 
tamen inter utrumque intercedit discrimen non 
mediocre. Pius enim, cum pius sit laboretque si- 
mul ac conlendat ut placeat Deo, casu aliquo et 
fere quasi invitus aberravit et lapsus est; qui vero 
gerit se indifferenter, nullam neque sui ipsius,ne- 
que Dei rationem habens, atque vel ipso nopine 
id indicante, nullum discrimen ponens peccatum 
inter et virtutem, preecipuis ac ingentibus malis 
egrolat, videlicet quod aut Deum aspernetur, aut 
Deum esse non credat. Heec enim duo in causa 
sunt, cur peccet anima, ut testatur Scriptura, cum 
nunc quidem ait: Dixit injustus, ut delinquat in 
semetipso; non est timor Dei ante oculos ejus* ; 
nunc vero: Jicit insipiens in corde suo, Non est 
Deus: corrupti sunt et abominabiles facti sunt in 
studiis *. Itaque aut contempsit, proptereaque 
peccat, autipnficiatur Deum ipsum esse, et eam ob 


λείπει αὐτῷ φωτισμὸς * οὐ παρὰ τὸ ἐπιλείπειν τὸ φω- 

T(yow, ἀλλὰ παρὰ τὸ ννστάζειν τὸ φωτισόξνας 

ὀφεῦλον" 

ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΠΑ΄. 

Εὶ χρὰ ἴσως ἐπιτιμᾶν τοῖς εὐλαδέσι xai τοῖς ἀδιαφόροις 
(48), ὅταν ἐν τῷ αὐτῷ ἀμαρτύματι εὑρίσχωνται ἀμ- 
φότεοοι. 

ΑΠΟΚΡΙ͂ΣΙΣ 

'E&v ἀπίδωμεν εἰς rà» διάθεσιν τοῦ ἁμαρτανοντος 
καὶ τὸν τρόπον τοῦ ἁμαρτήματος, γνωσόμεθα καὶ τὸν 
τροπὸν τῆς ἐπιτιμαζσεως. K^ γὰρ τὸ αὐτὸ ἀμάρτχμα 
εἶναι δοκῇ τό τε τοῦ ἀδιαφόρουν xai τὸ τοῦ εὐλαθδοὺς, 
ἀλλὰ πολλᾷ μεταξὺ αὐτῶν 5 διαφορά. 'O μὲν γὰρ 
εὐλαδὰς, εὐλαδὲς ὧν ἀγωνιῶν τε ἅμα χαὶ ἀγωνιξό- 
μενος περὶ τῆς πρὸς Θεὸν (49) εὐαοεστέσεως, χατὰ 
περίστασίν τινα xxi σχεδὸν ὡς οὐκ ἔθελεν iced 

x«i ὥλισθεν - ὁ δὲ ἀδιάφορος, οὐδένα λόγον οὐδὲ éxv- 

τοῦ οὐδὲ τοῦ Θιοῦ ποιούμενος, καὶ οὐδεμέαν διαφο- 

ρὰν τοῦ τε ἁμαρτάνειν xai τοῦ χατορθοῦν τιθέμενος, 
ὡς αὐτὸ δηλοῖ τὸ ὄνομα, τὰ πρῶτα καὶ μεγΐλα χαχὰ 
νοσεῖ. ὃ χαταφρόνεσιν Θεοῦ, ὃ ἀπκιστίαν τοῦ εἶναι 

Θεόν. Avo γὰρ ταῦτα αἴτια τῇ ψυχῇ τοῦ ἁμαρτάνειν 

γίνεται, ὡς c Γραφὴ μαρτυρεῖ λέγουσα ποτὲ μέν - 

$uci» ὁ παράνομος τοῦ ἁμαρτάνειν ἐν ἑαυτῷ ^ οὐχ 

ἔστι 9060; Θιοῦ ἀπέναντι τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ * 

ποτὲ δέ. Εἶπεν ἄφρων ἐν χαρδίᾳ αὐτοῦ Οὐχ ἔστι 

Θεὸς - διεφθάρςσαν χαὶ ἐδδελύχθησαν ἐν ἐπιτη δ εὐ- 

pacc. Ὥστε ὃ χαταπεφρόνεχε, χαὶ διὰ τοῦτο ἁμαρτά- 


vtt, ὃ αὐτὸ τὸ εἶναι τὸν Θεὸν ἀρνεῖται, χαὶ διὰ τοῦτο ἐν 


causam in studiis corrumpitur, tametsi videtur C τοῖς ἐπιτεδϑεύμασι διαφθείρεται. xxv ὁμολογεῖν δοχῇ. 


confiteri. Confitentur enim, inquit, se nosse Deum, 
factis autem negant. Que cum ita se habeant, 
etiam objurgandi modum erga eos qui sunt ejus- 
modi diversum esse oportere puto. Pius enim 
quasi locali quodam presidio indiget, et in ipsa re 
in qua offendit, debet objurgationem sufferre ; 
indifferens vero, cum totum simul corruperit ani- 
me bonum, egrotetque ipsis generalioribus malis, 
aut tanquam contemptor, uti jam dixi, aut tan- 
quam iacredulus, et lugeri, et admoneri, et ob- 
jurgari debet, quoad ei persuaderi possit, aut 
Deum esse justum judicem, et ita expavescat ; aut 
in universum, Deum esse, sicque perterreatur. 
Atque etiam id scire opere pretium est, contin- 
gere stepe piorum delicta, divina providentia ita 
dispensante ad eorum utilitatem : Deus enim labi 
eos aliquando perimittit, ad sanandam priorem 
quamdam animi elationem, quale est quod ἃ Pe- 
tro dictum fuit, el in eo ipso obtigit. 


3Psal. xxxv, 1. *Psal. xui, 1. ? Tit. 1, 16. 


(&7) Antiqui duo libri δῆλον ὅτε. 

(&^) Interpres vetus cum illud, xei τοῖς ἀδιαφό- 
pots, tà vertit,et quilibet de vulgo, longe a seuten- 
tia Dasilii aberravit. Quid enim vetat eumdem ho- 
minem esse plebejum simul et pium? Ergo vox 
ἀδιάφορος, ut solet, debet hoc loco accipi pro tndiffe- 
rente, cui cura non est, bene an male agat. 

(49) Reg. primus εἰς Θεόν. 


D 


Θεὸν γὰρ, exci» (50, ὁμολογοῦσιν εἰδέναι, τοῖς δὲ 
ἔργοις ἀρνοῦνται. Ὧν οὕτως ἐχόντων, καὶ τὸν τρόπον 
τῆς ἐπιτιμέσεως λογίζομαι εἶναι δεῖν ἐπὶ τῶν τοιούτων 
διάφοοον. Ὁ μὲν γὰρ εὐλαδὲς οἱονεὶ textxou τινος 
χρήξει τοῦ βορϑέματος, χαὶ περὶ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, 
ti; ὃ ἐσφαλῃ, τὴν ἐπιτέμησιν ὑποστῆναι ὀφεῦλει. ὁ δὲ 
ἀδιάφορος, ὅλον ὁμοῦ τὸ ψυχὲς καλὸν διαφθείρας, καὶ 
αὐτὰ τὰ τῶν χαχῶν χαθολιχώτερα νοσῶν, ὃ ὡς χα- 
ταφρονχτὰς, ὥσπερ εἶκον (SD), ὃ ὡς ἄκιετος, ταὶ 
κενθεῖσθαι, καὶ νουθετεῖσθαι, καὶ ἐπιτιμᾶσϑαε ὀφεί- 
λει, μέχρις ἂν πληροφορηθᾶῆναι δυνηθῆ, ὅ ὅτι ὁ Θεὸς 
κριτὰς δίκαιος, καὶ φοδηθξ. à ὅτι ὅλως ἔστι θεῖς, 
καὶ χαταπλαγᾷ. Κἀχεῖνο δὲ εἰδέναι χρὴ, ὅτε τὰ oe. 
τουατα τῶν εὐλαδῶν γένεται πολλάκις καὶ κατ᾽ o» 
πονομίαν πρὸς τὸ σναφέμον" τοῦ Θεοῦ συγχωροῦντος 
ἐνίοτε ὀλισθῆφαι εἰς θεραπείαν (52) ἐπώρσεως προ- 
λαδούσῃς, otov ἐστι τὸ ὑπὸ τοῦ Πέτρον εἰρημένον, καὶ 
ἐπ᾿ αὐτοῦ γεγενημένον, 


(50) lllud, φησίν, additum est ex duobus codici- 


us. 
51) Veteres duo libri x«ceppevuràc, ὅπερ εἶπον. 
Paulo «t codex Colb. xei πιστεύσας καταπλαγᾷ, 
et credens perterreatur. 

(52) Codices duo preter Voss. πρὸς θεραπείαν. 
Mox Reg. primus καὶ ἐπ᾽ αὐτῷ" 


1161 
EPOTHZIZ ΠΕ. 


REGULJE BREVIUS TRACTAT/E 


1442 
4$ INTERROGATIO LXXXII 


Ἐπειδὴ γέγραπται, « Πρεσδυτέρας ὡς μητέρας, » ἐὰν — Quoniam scriptum est « Anus ut. matres*, » δὶ 


συμθῇ τὴν πρεσθδυτέραν ἁμαρτῆσαι τὸ αὐτὸ τῇ νεω- 
τέρα, εἰ τῷ αὐτῷ ὑπόχειται ἐπιτιμίω, 
ATIOKPIZIZ, 

'O μὲν ᾿Απόστολος πρεσδυτέρας ὡς μητέρας tt- 
pw, ὡς οὐκ ἐπιτιμήσεως ἀξιόν Tt ποιούσας, idida- 
ξεν * εἰ δὲ συμδαίη ποτὶ πρεσδυτέραν τὸ αὐτὸ 
ἁμαρτῆσαι τῇ νεωτέρα, χαταμανθάνειν δεῖ πρῶτον 
μὲν τὰ φυσιχὰ, ἵνα οὕτως εἴπω, τῆς ἡλιχίας ἔλατ- 
τώματα * χαὶ οὕτω τὸ προσῆχον ἑχατέρα τῇ ἡλιχία 
μέτρον τῆς ἐπιτιμήσεως ὁὄρίξειν. Οἷον φυσιχόν deti 
σχεδὸν τῷ γήρα ὁ ὄχνος, οὐχὶ δὲ xai τῇ νεότητι (53) ᾿" 
ὥσπερ ὃ μετεωρισμὸς,͵ xmi ὁ τάραχος, καὶ ἡ θρα- 
σύτης, καὶ ὅσα τοιαῦτα, τῇ νεότητι, οὐχὶ δὲ χαὶ τῷ 


ηἡρὰ * xxi δοχεῖ βοηθεῖσθαι ὑπὸ τῆς ἐν τῇ νεότητι 


φυσικῆς θερμότητος. Ὥστε τὸ αὐτὸ ἁμάρτημα, ὁ 
ὄχνος, εἰ τύχοι, βαρντέρων ἐγχλημάτων ἄξιον τῇ 
νεωτέρα γένεται, οὐδὲν ὑπὸ (δ4) παραιτουμένης τῆς 
ἡλιχίας, Καὶ τὸ αὐτὸ ἁμάρτημα, ὁ μετεωρισμὸς, ἢ 
τὸ θράσος, ἢ ὁ τάραχος μείζονος ἀξίαν χαταγνώσεως 
τὴν πρεσδντέραν ποιεῖ, βοηθουμένην χαὶ ὑπ᾽ αὐτῆς 
τῆς ἡλιχίας πρὸς τὸ πρᾶον xxi ἤρεμον (53). Πρὸς δὲ 
τούτοις χαὶ τὸν τρόπον τοῦ ἁμαρτήματος χρὴ ἐξετώ- 
ξειν (56) ἐφ᾽ ἐκατέρον προσώπον, καὶ οὕτω τὸν &ppó- 
ζοντα τρόπον τῆς θεραπείας διὰ τοῦ οἰχείον ἐπιπιμίον 
προσάγειν. 
EPOTHZIZ nr 
᾿Εὰν τις, τὰ πολλὰ (57) κατορθῶν, ἐν ἑνὶ μόνῳ διαπταίῃ, 
πῶς αὐτὸν παρέλθωμεν, 
AIIOKPIZIZ. 
Ὡς τὸν Πέτρον ὁ Κύριος. 
ΕΡΏΤΗΣΙΣ ΠΑ, 

Ἑάν τις, ἦθος ἔχων θορυδοποιὸν xxi ταραχῶϑες, καὶ 

ἐπὶ τούτω χαταγινωσχόμενος, λέγῃ, ὅτι ὃ Θεὸς 

ἐποίησε τοὺς μὲν χαλοὺς, τοὺς δέ χαχοὺς, εἰ χαλῶς 


λέγει, 
ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 
Τοῦτο τὸ φρόνημα πάλαι ὡς αἱρετιχὸν χατεγνώ- 
σθή (58) ᾿ καὶ γὰρ βλαάσφημὸν ἐστι χαὶ ἀσεῦες, xui 
πρὸς ἁμαρτίαν εὐόλισθον τὴν ψυχὴν ἀπεργάζεται, 


Ὥστε ἢ διορθωθήτω, ἢ ἐξαρθήτω dx μέσου, 
ἵνα μὴ γένηται * Μιχρὰ ξύμη ὅλον τὸ φύ 
δολοὶ (59). ὸ FAFPS 


'ITim. v,2, *ICor.v, 3. '" Galat. v, 9. 


(53) Reg. primus et Colb. τῇ νεότητι - xoi δοχεῖ 
βοηθεῖσθαι ὑπὸ τῆς ἐν νεότητι φυσιχῆς θερμότητος ὁ 
Μμετεωρισμὸς, καὶ ὁ τώραχος, καὶ ἡ θρασύτης, καὶ ὅσα 
τοίαυτα, ὥστε τὸ avro, videnturque juvari a natu- 
rali juventutis calore aberratio mentis, el per- 
t«rbatio, et audacia, et alia ejusdem generis. 
Nihil in contextu mutandum censuimus. 

(5&) Sic veteres quatuor libri, Vox ὑπό in editis 
— batur. 

9| Reg. primus et Colb. πρᾶον xai ἢ μερὸν, 

56) Editi et duo mss. ἀμαρτή ματος vil b δια- 
θεσιν του ἁμαρτήσαντος ἐξέταξειν,.,, δεῖ, Reg pri- 
mus xai rà» διάθεσίν ἐξετάζειν χρὰ * ubi notandum, 


forte anus admiserit peccatum idem quod ado- 
lescentuta, an obnoxia sit mulla eidem, 
RESPONSIO. | 

Apostolus quidem anus honorari oportere docuit 
ut matres, non ul facientes quidquam reprehen- 
sione dignum.Quod si contigerit aliquando ut anus 
peccatum idem alque adoleseentula admiserit, 
primum quidem, ut ita dicam, consideranda sunt 
naturalia elatis vitia, alque hoc pacto objurga- 
lionis modus ietati utrique conveniens est definien- 
dus. Exempli causa, naluralis fere est senecte 
pigritia, juventuli non item: quemadmodum men- 
lis aberratio, perturbalioque, et audacia, et qui- 
cunque ejusdem generis sunt, juventuti, non au- 
tem senectuti insita sunt, el a naturali juventutis 
calore videntur adjuvari. Quamobrem peccatum 
idem, puta segnilies, gravius reprehendendum est 
in adolescentula, zetale nihil illam excusante. Sic 
peccatum idem, mentis aberratio, aut audacia, aut 

perturbalio anum reddit majori animadversione 
dignam, etate ipsa ad lenitatem tranquillilatemque 
ostendendam suppetias veniente.Ad heecet peccati 
modum abs re non fuerit in utraque persona ex- 
pendere, sicque multa quadam convenienti ido- 
neam medendi rationem adhibere. 
INTERROGATIO LXXXIII. 

Si quis multa recte faciens, in uno delinquat dun- 
taxat, quomodo ipsum tractabimus. 
RESPONSIO. 

Velut Petrum Dominus. 

INTERROGATIO LXXXIY, 
Si quis, turbulentis ac lumulluosis moribus pra- 
ditus, proplerea correptus, dicat alios. bonos, 
alios malos a Deo fuisse factos, an recte loqua- 
tur. 
RESPONSIO. 

Hec opinio jampridem veluti hieeretica damnata 
est: siqui lem est blasphema et impia,animamque 
ad peccatum proclivem efficit. Quare aut corriga- 
tur, aut pellatur e medio *, ut ne illud contingat : 
Modicum fermentum totam massam adulterat '^, 


VOCeSs Tov ἅμαρτήσαντος eO in libro omissas esse. 
Puto autem ita scriptum fuisseab aliquo,qui reete 
judicasset illud, του ἁμαρτήσαντος, rescindi debere. 
Cum enim hoc loco sermo sit de anu et adolescen- 
tula. scriptum fuisset ἁμαρτησάσης, non ἁμαρτῆσαν- 
τος. Codex. Colb. ut in coutextu. 
: (57) Antiqui tres libri τὰ πολλά, Deerat articulus 
(88) "Editi et mss. a 
et mss. Ol ὡς αἱρετικὸν ἐγνωρίσθῃ, 

declarata est. Codex ΠΟ. ὡς αἰρρτθόν Xie Geti. 
damnata est ut haretíca, optime. 

(39) Veteres duo libri cum Voss, ζυμοῖ, fermentat. 


43 


ᾷΔ4 6 INTERROGATIO LXXXV. 
Nunquid conveniat aliquid proprium habere in 
fratrum societate. 

RESPONSIO. 

Hoc contrarium est testimonio quod in Actis 
refertur de iis qui crediderant.in quibus scriptum 
est: Nec quisquam eorum, quz possidebat, ali- 
quid suum esse dicebat! . Quare qui dicit suum ali- 
«quid esse, seipsum alienum facit ab Ecclesia Dei, 
et a charitate Domini, qui et verbo et facto docuit 
animam suam pro amicis ponendam esse, nedum 
opes externas. 


INTERROGATIO LXXXVI. 
Si quis dicat, Neque accipio a fratribus,neque eis 
do, sed meis contentus sum ecquid nobis erga 
talem observandum fuerit. 


RESPONSIO. 

Hic nisi pareat doctrine Domini, qui dixit : 
Diligite invicem, sicut ego dileri vos !*, pareamus 
nos Apostolo, qui ait : Auferte pravum ez vobis 
ipsis'?, ne illud usu veniat: Modicum fermen- 
tum (ota massam adulterat 1". 

INTERROGATIO LXXXVII 
Si liceat unicuique suum vetus indumentum aut 
calceamenium dare cui velit, juxta mandatum, 
RESPONSIO. 

Dare aut accipere, etiam secundum mandatum, 
non est cujuslibel, sed ejus cui post factum peri- 
culum delatum est munus dispensandi. Proinde 


8. BASIL MAGNI 


1146 
EPOTHZII ΠΕ. 
Ei χρὴ ἔχειν τι ἴδιον ἐν ἀδελφότητι. 


AIIOKPIZIZ. 

Τοῦτο ἐναντίον ἐστὶ τῆς ἐν ταῖς ΤΙράξεσι περὶ τῶν 
πιστευσάντων (60) μαρτυρίας, &» αἷς γἔγραπται - 
Καὶ οὐδείς τι τῶν ὑπαρχόντων αὐτῷ ἔλεγεν ἴδιον 
εἶναι. Ὃ οὖν λέγων ἴδιὸν τι εἶναι, ἑαυτὸν ἀλλότριον 
τῆς τοῦ Θεοῦ Ἐχχλησίας χατέστησε, χαὶ τὸς τοῦ 
Κυρίον ἀγάπης, τον διδάξαντος καὶ λόγῳ x«i ἐργω 
τὴν ψυχὴν tavrov τιθέναι ὑπὲρ τῶν φίλων, οὐχ ὅτε γε 
τὰ ἔχτός. 

ΕΡΩΤΗΣΙΣ πε 
Ἐὰν δὲ Mu τις, ὅτι Οὔσε λαμθάνω καρὰ τῆς ἀδὲε- 
φότητος, οὔτε δίδωμι, ἀλλὰ τοῖς ἐμοῖς ἄρκουμαι, τί 

πρὸς τουτὸν παραφυλάξομεν (61). 

ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Ei μὴ ἀνέχοιτο τῆς τον Κυρίον ϑιϑασχαλέας εἰπόν- 
τος. ᾿Αγαπᾶτε ἀλλήλους, χαθὼς ἐγὼ ῥὑγάκεσα ὑριᾶς, 
ἀνασχώμεθα Tou ᾿Αποστολον εἰπόντος Ἐξάρατε τὸν 
πονηρὸν ἐξ ὑμῶν αὐτῶν ἵνα μὴ γένηται τὸ Μικρὰ 
ζύμη ὅλον φύραμα δολοῖ (693). 

EPOTHZIZ ΠΖ΄. 

Εἰ ἔξεστιν ἑκάστω τὸ παλαιὸν ἱμάτιον αὐτου ὃ ὑπόδόμα 
δουναι ὅπου OD. εἰς ἐντολήν. 
AOTIKPIZIZ. 

Τὸ διδόναι & λαμθάνειν, εἰ χαὶ χατ᾽ ἐντολὴν, οὐ 
παντὸς (03) ἐστιν, ἀλλὰ του μετὰ δοχιμασίας πεπι- 
στευμένου τὴν οἰκονομίαν. Ὥστε εἴτε παλαιὸν εἴτε χαι- 


sive vetus, sive novum fuerit, hic, habita ratione c, νὸν, οὗτος͵ χατὰ τὸν ἴδιον ἑκάστον καιρὸν, xai δώσει, 


temporis cujusque, et dabit, et recipiet. 
INTERROGATIO LXXXVIII. 
Quid sit sollicitudo hujus vitz. 
RESPONSIO. 

Omnis cura, tametsi nihil eorum que prohibita 
sunt, videtur complecti, nisi tamen conferat ad 
pietatem, hujus vite sollicitudo est. 

INTERROGATIO LXXXIX. 
Quoniam scriplum est, « Pretium redemptionis 
anima viri sunt sua ipsius divitig 5; »quid no- 


᾽ 


bis faciendum est, quibus id non suppetit. 
RESPONSIO. 
Si quidem hoc nobis studio fuerit, nec tamen 
potuerimus, meminerimus responsi Domini ad Pe- 


trum,qui de hujusmodi re admodum 447 sollici- D 


tus dixerat!*: Ecce nos reliquimus omnia,et secuti 
sumus te - quid ergo erit nobis? sic autem ipsi re- 
spondet : Omnis qui reliquerit domum, vel fra- 
tres, aut sorores, aut patrem, aut matrem, aut 
uxorem, aut filios, aut agros, propter meet Evan- 

'!! Act. ix, 32. 


12 Joan. xiu, 34. ! I Cor. v, 2. 


(60) Codex Colb. τῶν πιστενόντων. Mox Reg. pri- 
mus χαὶ οὐδὲ εἷς τι τῶν. 

(61) Vetus liber Vossii et alii duo παραφνλαξό- 

εθ 


«. 
(62) Et hic quoque variant, ut solent, libri vete- 
res, Àlii habent δολοῖ, alii S uuot, 


1* Ga]. v, 9. 


x«i ὑποδέξεται. 
EPOTHZIZ nh 
Τίς à (05) μέριμνα à βιωτιχή 
ATIOKPTZIZ. 

Πᾶσα μέριμνα, xv μηδὲν ἔχειν δοχῇ τῶν ἀπηγο- 
βευμένων, μὴ συντελῇ δὲ πρὸς θεοσέθειαν, βιωτιχὴ 
ἐστιν. 

EPOTHZIZ ne 
Ἐπειδὴ γέγραπται, « Λύτρον ψυχᾷς ἀνδρὸς ὁ ἴδιος 
πλουτος,» ἢαῖν δὲ οὐ ὡροεχώρησε tevro* τέ ποιή- 
σοικεν. ' 
AILOKPIZIZ. 

Ei μὲν σπουδάσαντες οὐχ ἡδυνήθημεν, uvuptrto- 
σωμεν (05) τῆς ἀποχοίσεως τὸν Κνοίον ποὸς τὸν πί- 
τρον ἐπὶ τῷ τοιούτῳ ἀγωνιάσαντα xal εἰπόντα. 
Ἰδοὺ ἡμεῖς ἀφήχαμεν πάντα, χαὲέ ἐκολουθύσα 
ui» σοι" τί ἄρα ἔσται üplv; ἀποχρίνεται δὲ αὐτῷ 
οὕτως " Πᾶς ὅστις ἀφῆχεν οἰκίαν, à ἀδελφοὺς, ὃ 
ἀδελφὰς, ὃ πατέρα, ὃ μυτέρα, .à$ γνναῖχα, ὃ 
τέχνα, ὃ ἀγροὺς, ἕνεκεν ἐμον xmi τὸν Εὐαγγε- 


18 Prov. xiu, 8. 16 Matth. xix, 27-29. 


(63) Voculam «i addidimus ex Reg.tertio. Reg. 
primus pro οὐ παντός habet οὐ πάντων. 

(64) Reg. primus τί ἔστιν 3. Mox Colb. ἔχειν δοκεῖ 

(65) Libri veteres πνημονεύσωμεν. Editi uve movto- 


gopt?. 


1145 


REGULJE BREVIUS TRACTATJE. 


1146 


Mov, ἐχατονταπλασίονα (68) λήψεται, χαὶ Cuz» αἰὼ- ἃ gelium,centuplum accipiet, et vitam aternam pos« 


vtov x)mpovous git, Εἰ δὲ χατὰ ἀμέλειαν τοῦτο οὐκ énotí- 
σαμὲν, νῦν τὴν σπουδὴν ἐπιδειξώμεθα, Ei δὲ κατὰ ἀμὲ- 
λείαν τοῦτο οὐκ ἐποιήσαμεν, νῦν τὴν σπουδὴν ἐπιδει- 
ξώμεθα, Ei μηκέτι ἐστί μῆτε χαιρὸς μέτε δϑύνααις, 
παραμυϑείσϑω ἡμᾶς 5 WIN λέγων * Οὐ ξητῶ 
τὰ ὑμῶν, ἀλλ᾽ ὑμᾶς. - 
EPOTHZIS b. 
Ei ἔξεστι νυχτερικὸν ἱμάτιον ἔχειν, εἶτε spi εἴτε 
τ €i». - 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 

Ἢ μὲν τοῦ τρεχένυν χρῆσις χαιροὺς ἔχει ἐδίους, Οὐ 
γὰρ χρείας σωματιχῆς ἐνεχέν ἐστιν ἢ τούτων χρῆσις 
(67), ἀλλὰ καχουχίας καὶ ταπεινώσεως ψυχῆς. Τῆς δὲ 
τῶν due χτήσειως ἀπαγορευθείσῃς, εἰ δύναται d χρῆσις 
παραληφθῆναι ἄνευ τῆς προειρημένης sag ἔχαστος 
ἑαυτῷ λογιξέσθω, 

ἘΡΏΤΗΣΙΣ᾽ 5A. 7700 

'Exv ἀδελφὸς, ἴϑιον οὐχ ἔχων οὐδεν, αἰτηθῇ παουὶ τινὸς 
αὐτὸ ὃ φορεῖ, τί ὀφείλει ποιῆσαι, "s iara δὲ ἐὰν s ἊΣ 
p»às ἦ ὁ αἰτήσας, 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. ᾿΄ 

Εἴτε γυὰνὸς, εἴτε πονηρὸς, xai εἴτε χατὰ χοείαν, εἴτε 
χατὰ πλεονεξίαν αἰτῇ (68), ἅπαξ ἐῤῥήθη, ὅτι τὸ διδό- 
ναι ἢ λαμδάνειν οὐ παντὸς ἐστιν, ἀλλὰ τοῦ ἐγχεχειρι- 
σμένου μετὰ δοκιμασίας τὴν τοιαύτην οἰκονοβέαν (69., 
Καὶ φυλασσέσθω τὸ, Ἕχαστος, ἐν ὦ ἐχλήθῃ, ἐν τούτῳ 
μενέτω, 

EPOTHSIS ἢ, 

Τοῦ Κυρίου προστάσσοντος πωλεῖν τὰ ὑπάρχοντα, τί 
διανοούμενον χρὴ τοῦτο ποιεῖν * ὡς αὐτῶν τῶν ὑπάρ- 
χόντων φυσικῶς βλαπτόντων, ἢ διὰ τὸν σνμϑαίνοντα 
ἐξ αὐτῶν περισπασμὸν (70) τῇ ψυχῇ. 

.— ATIOKPIZIS. 

Πρὸς τοῦτο πρῶτον μὲν ἐκεῖνό ἔστιν εἰπεῖν, ὅτι 
τῶν ὑπαρχόντων ἔχαστον, εἰ ἦν αὐτὸ xaÜ' ἑαυτὸ 
χαχὸν, οὐδ' ἂν ἦν χτίσμα Θεοῦ" Πᾶν γὰρ χτίσμα 
Θεοῦ, φησὶ, χαλὸόν, xxi οὐδὲν ἀπάβλητον " ἔπειτα 
δὲ, ὅτι ἢ ἐντολὴ τοῦ Κυρίου οὐχὶ βίπτειν ὡς χαχὰ 
τὰ ὑπάρχοντα χαὶ φεύγειν, ἀλλὰ οἰχονοικεῖν ἐπαί- 
δευς, Καὶ xaraxpivtrai τις, οὖν ὅτι ἔσχεν ὅλως, 
ἀλλ᾽ ὅτι χαχῶς iypóvues περὶ αὐτῶν, $ ὅτι μὴ χᾶ- 
λῶς ἐχρήσατο αὐτοῖς. Ἢ γὰρ ἀπροσπαθὰς καὶ ὑγιής 
περὶ αὐτὰ διάθεσις, χαὶ ἢ κατ᾽ ἐντολὴν αὐτῶν οἶχο- 


sidebil. Si vero. hoc prietermiserimus ex incuria, 
nunc studium ostendamus. Quod si jam neque 
tempus suppelit, neque faeultas, consoletur nos 
Apostolus, qui dixit : Non quaro vestra, sed vos, 


IET 
. INTERROGATIO. XC. 

Si licet naeturnum vestimentum. habere, sive ex pr 
lis confectum, sive aliud alterius generis. 
BESPONSIO, 

Sua sunt tempora usui ejus quod ex pilis confi- 


ἘΠ 


ΓΘ "mai ᾿ 


citur vestimenti. Non enim hiee in usu sunt cor- 


poralis necessitalis causa, sed affliclationis et hu- 
milialionis anime, At eum prohibita sit duorum 


B possessio, an possit usus ille adhiberi citra eam, 


quam anle dixi, causam, secum quisque repulet, 
INTERROGATIO XUI. 

Sifrater, cui nihil proprium suppeti! rogatus fue- 
rit ab aliquo, ut det idipsum quod gestat, quid 
facere deüet, mazume si nudus fuerit, qui petit. 

RESPONS:O, : 

Sive nudus, sive pravus, sive eliam quis ex ne- 
cessitale, sive ex avaritia pelat, semel dietum est 
non esse cujuslibet dare, aut accipere: sed ejus, 
qui prius probatus, muneri hujusmodi fuit priepo- 
situs, Observetur autem illud : ne" in 
quo vocatus est, in huc maneat 1", 

INTEHROGATIO XCH. 

Cum Dominus facultates jubeat vendere, qua γα» 
lione hoc füaciendum esL; utrum quonium bona 
ipsanocent natura sua,an propter animi aberra- 
tionem, quas ex eis ipsi accedere solet. 

RESPONSIO. 

Ad hoe primum quidem dici illud potest, quod 
bona singula, si ipsa per se essent mala, nequa- 
quam fuissent a Deocreala: Omnis enim, inquit, 
creatura Dei bona est, et nihil rejiewndum "9; 
deinde vero, quod mandatum Domini non docuit 


'bona tanquam mala rejicienda esse et fugienda, 


sed dispensanda. El condemnatur aliquis, non 
quod babuerit omnino, sed quod senserit de ipsis 
perverse, aut quod non bene eis usus sit. Ani- 
mus siquidem horum amore liber, sanusque, 


νομία πρός TE πολλὰ xxt ἀναγκαιότατα ἡμῖν Guwu-] Decnon el eorumdem juxla mandatum dispensa- 


βάλλεται " ποτὲ μὲν πρὸς καθαρισμὸν τῶν οἰχείων 
ἁμαρτημώτων, διὸ γέγραπται - Πλὴν τὰ ἐνάντα, 
δότε ἔλιημοσύνην, χαὶ ido) πάντα χαθαρὰ ὑμῖν 
ἐστι (71) * ποτὲ δὲ πρὸς χληρονομίαν βασι είας οὐ- . 
ρανῶν, καὶ χτῆσιν θησαυροῦ ἀνεχλείπτον, χατὰ τὸ 
ἐν ἄλλω τόπῳ ned Μὴ φοδοῦ, τὸ μιχρὸν 


4 " Cor. xiu, 14, !* ] Cor. Vit, S. c 


(66) Editi xai £vexrv τοῦ EOey joy ἐχατονταπλα- 
σίονα, At mss, tres ita, ut edidimus. 

(67) Codex Colb. ἡ τούτον χρῆσις. 

(68) Veteres duo libri πλεονεξίαν αἰτεῖ, 

(69) Reg. primus ἐγχέχειρισμένου τὴν τοιαύτην 


lio nobis prodest ad plurima, eaque maxime. ne- 
cessaria, 4448 modo quidem ad emendanda no- 
stra peccata; quapropler scriplum est: Verum- 
tamen quod superest, date. eleemosynam ; et ecce 
omnia munda sunt vobis? ; modo vero ad possi- 


dendum celorum regnum, et ad thesaurum qui 


1 I Tim. Iv, &, 30 Luc, n, d. i 


οοντίδα μετὰ δοχιμασίας οἰκονομεῖν. Habet quoque 
ossii codex τὴν φροντέδα οἰκονομεῖν. 

M Reg. tertius i£ αὐτῶν πειρασμὸν, 

(71) Antiqui duo libri ὑμῖν decus 


114 


S. BASILII MAGNI 


1148 


nunquam defecturus est comparandum, sicut in Α ποίμνιον, ὅτε εὐδόκησεν ὁ Πατὸρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος δοῦ- 


alio loco dictum est?!: Nolite timere, pusillus 
grex, quia complacuit Patri vestro celesti dare 
vobis regnum. Vendite quc possidetis: et date elee 
mosynam. Facite vobis sacculos, qui non vetera- 
scunt, (thesaurum non deficientem in cadis. 


INTERROGATIO XCIII. 
Qui semel bona sua reliquit, et nihil proprium λα- 
bere professus est, quo anímo uti de^et rebus ad 
vitam necessariis, veluti vestitu ac victu. 


RESPONSIO. 

Ita ut meminerit, uti scriptum est 52, Deum esse 
qui dat escam carni ommi. Verumtamer cura opus 
est,ut tanquam Dei operarius cibo suo sit dignus, 
isque in ipsius potestate positus non sit, sed ab eo 
cui fuit cura heec concredita, et in tempore et in 
mensura sibi subministretur. sicut scriptum est?*: 
Dividebatur autem singulis,prout cuiqueopus erat. 


INTERROGATIO XCIV, 

Si quis relictis διέ ad fratres accedat,cognati 
aulem ipsius pro ipso divexzenturab exactoribus, 
utrum detur inde hasitandi locus, aut afferatur 
detrimentum, tum huic tum ds, qui illum rece- 
perunt, 

RESPONSIO. 

Dominus noster Jesus Christus iisqui se peroon- 
tabantur, liceretne censum Cesari dare, an non, 
respondet ?* : Ostendite mihi denarium: cujus ha- 
bet imaginem οἱ inscriptionem? cum autem di- 
xisseni, Catsaris, respondit his verbis: Reddite 
ergo qu& sunt Casaris, Cesari: et que sunt Dei, 
Deo : cum igitur ex hoc perspicuum sit. declarasse 
Dominum, eos subjectos esse mandatis Cesaris, 
apud quos inveniantur qu& sunt Cesaris ; si is, 
cum a: fratrum conventum accessit, tale aliquid 
ex iis, quae ad Ceserem perünebant, attulerit, tri- 
buta exsolvere debet. Qvod si cum discessit, sua 
omnia propinquis seis reliquit, nullus est heesi- 
tandilocus,nequeipsinequeiis,qui eum receperunt. 

4.48 INTERROGATIO XCV. 
ἀπ erpediat ds, qui recens advenerunt, statim 
Scripturarum sententias ediscere. 


RESPONSIO. 


ναι ὑμῖν τὸν βασιλείαν. Πωλήσατε τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν͵ 
καὶ δότε ἐλεημοσύνον. Ποιήσατε ἑαντοῖς βαλάντια μὴ 
παλαιούμενα, θησαυρὸν ἀνέχλειπτον ἐν τοῖς οὐρανοῖς (79). 


EPOTHZIZ br. 

Τὸν ἅπαξ ἀποχτη σάμενον (13), καὶ ἴδιον μηδὲν ἔχειν 

᾿ ἐπαγγειλάμενον ποία διανοίᾳ χεχρᾷσθαε δεῖ τοῖς 
πρὸς τὸ ζῇν ἀναγχαίοις, οἷον ἐσθῆτι χαὶ τροφῇ. 

ATIOKPIZII. 
Μνομονενοντα, κατὰ τὸ γεγραμμένον, ὅτι ὁ Θοὸς ἐστιν 

ὁ διδοὺς τροφὴν πάσῃ σαρχί. Πλὴν ἀλλὰ φροντίδος 

χρεία, ἵνα ὡς Θεοῦ ἐργάτας ἄξιος ᾧ τῆς τροφᾶς αὐτοῦ 

(74), χαὶ ταύτος ovx. ἐν ἰδίᾳ ἐξουσίᾳ πειμένῃς, ἀλλὰ 

παρὰ τοῦ ταύτην ἐπιτεταγμένου τὴν φροντέδα oixove- 

μουμένης & τε χαιρῷ (75) xat μέτρῳ, χατὰ τὸ γεγραμ- 
μένον " Audidoro δὲ ἐχάστῳ, χαθότε ἄν τις χρείαν 
εἶχεν. 

ΕΡΩΤΗΣΙΣ 54. 

Ἐαν τι; καταλιπὼν φόρους ἀδελότοτι πρεσῶδη, οἱ δι 
οἰκεῖοι αὐτοῦ ὑπὲρ αὐτοῦ ἀπαιτούμενοι θλέθωνται, εἰ 
μὴ φέρει (76) τοῦτο διάχρισιν xax βλάδῃην ὃ ἐκείνω, 
à τοῖς προσδεξαμένοις, 


ΔΑΠΟΚΡΙΣΙΣ, 

Ο Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς πρὸς τοὺς ἐπερω- 
τῶντας (77), εἰ ἔξεστι δοῦναι χῦνσον Καίσαρι, à οὗ, 
φησί Δείξατέ μοι δηνάριον - τίνος ἔχει εἰχόνα χαὶ 
ἐπιγραφὴν ; τῶν δὲ εἰπόντων, ὅτι Καίσαρος, ἀποχρένε- 
ται εἰπὼν * ᾿Απόϑοτε οὖν τὰ Καίσαρος Καίσαρι" καὶ τὰ 
τοῦ Θεοῦ τῷ Θεῷ * φανεροῦ τοίνυν ix τούτον ὄντος, ὅτε 
οὗτοι ὑποχεῖσθαι τοῖς τοῦ Καίσαρος ἐπιτάγμασιν ἐδεί- 
χθησαν (778), παρ᾽ οἷς ἂν εὑρίσκηται τὰ τοῦ Καίθαρος 
εἰ μέν τι τοιοῦτον τῶν ix τοῦ Καίσαρος xai οὗτος ἐπι- 
κομιζόμενος εἰς τὴν ἀδελφότητα ἦχεν, ὑπόχρεως ἔστω 
(79) τοῖς φόροις - εἰ δὲ πάντα προσκαταλικὼν τοῖς oi- 
χείοις ἀπῆλθε μηδεμία duixpur ἔστω, μότε αὐτῶ, 
μέότε τοῖς ὑποδεξαμένοις, 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ 5E. 
Εἰ συμφέρει τοῖς ἄρτι προσερχομένοις εὐθὺς τὸ ἀπὸ τῶν 
Γραφῶν ἐχμανθάνειν (80). 
ATIOKPIZIZ. 


Et hec ipsa quaestio ex iis, que superius jam p Καὶ τοῦτο τὸ ἐρώτημα ὑπὸ τῶν mpottpupévev 


dicta sunt, explanetur. Etenim que ad usum spe- 
ctant, ea par est et necessarium ab unoquoque ex 


κατευθυνέσθω. Τὸ γὰρ πρὸς τὴν χρείαν ἕκαστον ix- 
μανθάνειν ἐκ τῆς θεοπνεύστον Γραφᾷς ἀκόλουθον καὶ 


*! Luc. xit, 33,33. 32 Psal. cxxxv, 35. 38 Act. 1v, 25. ** Luc. xx, 22-25. 


(72) Reg. primus ἐν τοῖς οὐρανοῖς, ὅπου χλέπτες 
οὐχ ἐγγίξει οὐδὲ σὴς διαφθείρει. 

(73) Reg. primus et Colb. τὸν ἅπαξ ἀποταξάμενον, 

(74) Codices iidem Σπονδὴν δὲ ἐχέτω, ἵνα ὡς Θεοῦ 
ἐργάτης ἄξιος εὑρεθῇ τῆς τροφῆς. det autem strenuam 
operam, ul sub viclu dignus inveniatur tanquam 
Dei operarius. 

(75) Reg. primus et Colh. ἀλλὰ παρὰ τοῦ ταύτην 
τὸν φροντίδα πεπιστευμένον x&i οἰχονομοῦντος ἐν 


καιρῶ, ᾿ 

(19) Editi φέροι. Veteres quatuor libri φέρει. 

(11) Codex €olb. ἐπερωτήσαντας. 2. 

(78: Antiqui duo libri cum Voss ixiréypaet ἐδι- 
δάχθησαν, edocti sunt. Stam duo 2188, παρ᾽ οἷς 
x&i εὑρίσχεται. , ; 

191 Codices duo perinde ut Voss. ὑπόδικος ὄστω. 

(80) Reg. primus Γραφῶν μενθάνειν. uanio 
post idem ms. τὴν χρείαν ἐκαστην. 


1149 


REGUL/£ BREVIUS TRACTATJE. 


1150 


ἀναγκαῖον, εἷς Tt πληροφορίαν (81) τῆς ϑεοσεδείας, xai A divina Seriptura edisci, et ut perficiatur pietas, et 


ὑπὲρ τοῦ μὴ προσεθισθῆναι ἀνθρωπίναις παραδοσεέσιν. 
ΕΡΩΤΗΣΙ͂Σ bz, 

Εἰ παντέ τῷ βουλομένῳ ἐπιτρέπειν δεῖ γράμματα 
μανθάνειν, ἢ ἀναγνώσμασι (82) προσέχειν. 
ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Τοῦ ᾿Αποστόλου λέγοντος, Ἵνα μὴ ἃ ἂν θέλητε, ταῦτα 
ποιῆτε, ἦν παντὶ πράγματι τὸ κατὰ θῆῃσιν ἰδίαν 
αιρετὸν ἐπιτρέπειν τινὶ βλαδερόν ἐστι' πᾶν δὲ τὸ ὑπὸ 
τῶν προεστώτων ἐγχλεχριμένον καταδέχεσθαι χρὴ, xxv 
ἀδούλητον ἧ. Τὸ δὲ ἔγκλημα τῆς ἀπιστίας χαὶ τούτω 
ἁρμόξει, τοῦ Κυρίον εἰπόντος" Γίνεσθε ἕτοιμοι" ὅτι, E 


ut humanis traditionibus non assuescal, 
INTERROGATIO XCV. 
Nunquid cuilibe! volenti permittendum | sit , ut 
discat (teras, aut lectioni vacet. 
RESPONSIO. . 

Cum Apostolus dieat : Ut non quacunque vul- 
tis, illa faciatis**, quidquid in unaquaque re de- 
ligitur ex propria voluntate, id cuipiam permittere 
exitiosum est : quidquid vero n: compro- 
bat;r, tametsi repugnat voluntati, id amplecti 
opere pretium est, Cieterum huic etiam competit 


ὥρᾳ οὐ δοχεῖτε, ὁ Υἱὸς rou ἀνθρώπου ἔρχεται, fenes d D ineredulitalis crimen, cum Dominus dixerit : 


qp ἔστι χρόνονς ξωῆς ἑαντῷ ὑπογράφων, 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ bz. 


"Exe λέγῃ τις (83), Θέλω παρ᾽ ὑμῖν ὀλίγ ἦγον ὦφε- 
ληθῆναι, εἰ δεῖ αὐτὸν oes ἐμοί Ἢ 


AITOKPIZIZ. 

Τοῦ Kupióu εἰπόντος, Τὸν ἐρχόμενον πρὸς ut οὐ μὴ 
ἐχδάλω ἔξω, χαὶ τοῦ ᾿Αποστόλον διηγησαμένου" Διὰ δὲ 
τοὺς παρεισάχτους ψευδαδῆῶφους, οἵτινες παρεισῆλθον 
χατασχοπῆσαι τὴν ἐλευθερίαν ἡμῶν, ἣν ἔχομεν ἐν 
Χριστῷ Ἰησοῦ, ἵνα ἡμᾶς χαταδουλώσωνται" οἷς οὐδὲ 
πρὸς ὥραν εἴξαμεν τῇ ὑποταγῇ, ἵνα ἡ ἀλήθεια τοῦ 
Εὐαγγελέον διαμένῃ πρὸς ὑμᾶς, σνγχωρεῖν μὲν αὐτῷ 
τὴν εἴσοδον ἀχόλονθον, xxi διὰ τὸ ἀμφίθολον τῆς 
ἐχδάσεως" πολλοίκις γὰρ ὠφεληθεὶς (SÁ) ἐκ τοῦ χρόνον, 
χαθάπαξ τῷ βίῳ εὐαρεστηθήσεται, ὡς πολλάχες γέ- 
yowt* x«t εἰς φανέρωσιν δὲ τῆς ἐν dui» ἀχριθείας, 
ἀλλοιοτέρας ἴσως πεοὶ ἡμῶν τὰς ὑποψίας ἔχοντι (88). 
Τὴν δὲ ἀχρίθειαν ἐπιμελεστέραν καὶ ἐπ᾿ αὐτῷ φυλάσσειν 
ἀναγχαῖον͵ ἵνα ἢ τε ἀλήθεια φανερωθῇ, xxi ἡ ὑποψέκα 
πάσης ἀδιαφορίας ἀναιρεθῆ, Οὕτω γὰρ ἡμεῖς τε τῷ 


Estote parati ; quia, qua hora non putatis, Filius 

hominis veniet **. Counpertum est enim islum vite 

diulurnilatem morainque sibi proponere. 
INTERROGATIO. XCVIH. 


Si quis dicit * Volo ad modicun tempus vestra 
opera proficere, isne admittendus est. 


RESPONSIO, 

Cum Dominus dixerit, Zum qui venit ad me,non 
ejiciam foras *, Apostolus vero ita locutus fueril, 
Sed propter subintroductos falsos fratres, qui sub- 
introierunt erplorare Gbertatemnostram,quam ἢ ἃ" 
bemus in Christo Jesu, ul nos in servitulem vedi- 
gerent : quibus neque ad horam cessimus subje- 
ctione, ut veritas Evangelii permaneat apud vos?*, 
par quidem fuerit accessum ipsi concedere, tum 
quod eventus incertus est: si quidem seep:numero 
utilitate per aliquod tempus percepta, jam lubens 
illud vite institutum omnino ampleetetur, quod 
non raro faetum est : tum ut ipse servatam apud 
nos disciplinam perspectam habeat, qui forlasse 
de nobislonge alia suspicabatur. Cieterum necesse 
est etiam coram ipso servari exacliorem diseipli- 


Θεῷ εὐαρεστήσομεν, κἀχεῖνος ἢ ὠφεληθήσεται, ἢ p nam, utet elucescat verilas, et eujusvis negligen- 


Deyx Di micat, 
'"EPOTHZIZ 5. 
Ποταπὸν φρόνημα ὀφείλει ἔχειν ὁ προεστὼς ἐν οἷς 
ἐπιτάσσει, ἢ διατώσσεται, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 

Πρὸς μὲν τὸν Θεὸν ὡς ὑπηρέτης Χριστοῦ, καὶ ,ot- 
χονόμος μυστηρίων Θεοῦ, φοβούμενος μὴ τι παρὰ 
τὸ θῶμα τοῦ Θεοῦ τὸ ἐν ταῖς Γραφαῖς ὁμολογούμε- 
γον ἢ εἴπῃ, ἢ τυπώσῃ, καὶ εὑρεθῇ ψενδομαρτυς τὸν 
Θέον, ἢ ἱερόσνλος, ἐν τῷ ἣ ἐπεισώγειν τὶ ἀλλότριον 
τῆς Tow Κυρίον διδασχαλίας, à παραλεῖψαί τι τῶν 


*5 Galat, v, 17, 36 Luc. xu, 40. 


(81) Veteres duo libri ἀναγκαῖόν ἐστι πρὸς πλη- 
gopixv: quod Combefisius ita iuterpretatur, ad 
cerlum pietatis regulum 
M im Colb se d μανθάνειν χαὶ ἀναγ, Mox idem 
. cum b. καὶ ἐν παντί, Rursus idem ms. Reg. 
ἰδίαν ἔργον ἐπιτρέπειν Tt ἦν ἔστε, Subinde 
unus ms χαταδέχεσθαι δεῖ, 
(83) Editi et unus ms. ᾿Εὰν λέγη τις, ὅτι, Vocem 


51 Joan. vi, 37. 


tice tollatur suspicio. lta. enim et nos Deo placebi- 
mus, et ille aut capiet ullitatem, aut redarguetur, 
480 !INTERROGATIO XCVIHI. 
Qualem unimum habere debeat prefectus in iis 
qua pracipit, vel consiituit. 
RESPONSIO. 

Erga Deum quidein velul minister Christi??, et di- 
spensator mysteriorum Dei, timens ne quid preter 
voluntatem Dei in Scripturis testatam aut dicab 
aut instituat, et inveniatur falsus testis Dei, aut sa- 
erilegus, quod aut iutroducat quidpiam a Dotnini 
doctrina alienum, aul aliquid Deo gratuu et ac- 


'" Gal. n, 4,5, '* I Cor, Iv, 4. 


ultirnam hinc sustuli, antiquis duobus libris aucto- 
ribus.Haud louge duo mss. εἰ δεῖ αὐτου ἀνένεσθαι, an 
toterandus sit. 

(84) Codex Colb. ὡς πολλάκις ὡφιληθείς, Mox duo 
mss cum Voss, xai ἅπαξ τῷ. 

(85) Antqui tres libri ἔχοντος. lbidem codex 
Voss. ἐπιμελέστερον. 


1151 


S. BASILII MAGNI 


1192 


ceptum preetermittat. Erga fratres vero, Tanquam À ἀρεσκόντων θΘεῶ (86) πρὸς δὲ τοὺς ἀδελφοὺς, Ὡς ἐὰν 


si nu riz foveat filios suos 89, cuj i.lus impertiendi 
unicuique ad placendum l!eo,et ad utilitatem simul 
omnibus afferendam, non modo Dei Evangelium, 
sed suam etiam animam, juxta mandatum Domini 
et Dei nostri Jesu Christi, qui dixit : Mandatum 
novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut ego di- 
lexivos*!. Majorem hac dilectionem nemo habet, 
ut animain suam ponat quis pro amicis suis ?!, 


INTERROGATIO XCIX. 
Quonam animo oporteat íncrepantem increpare. 


RESPONSIO. 

Erga Deum quidem, eo ipso quem habuit David, 
cum diceret : Vidi insensatos. et tabescebam ; quia 
eluquia (ua non custodierunt **. Erga eos vero, qui 
increpantur, habendus est hujusmodi animus, 
qualem induerit pater et medicus, commiseratioai 
et misericordie admistum, curans scilicet filium 
suum perite; et maxime si adfuerit dolor. et cu- 
randi modus sine cruciatu adhiberi non possit. 


INTERROGATIO C. 

Quomodo eos, qui forinsecus adveniunt ac mendi- 
cant, dimittemus : item utrum unusquisque qui 
voluerit debeat panem, aut aliud quidvis ero- 
gare. an potius conveniat munus hoc uni alicui 
delegari. 

RESPONSIO. 

Cum Dominus pronuntiarit non esse bonum sue 
mere panem filiorum, et projicere canibus, et ta- 
men illud etiam approbarit : Nam et catelli edunt 
de micis, qui cadunt de mensa dominorum suo. 
rum?*; cui munus dispensandi fuit assignatum, is 
examine preemisso illud impleat. Quisquis autem 
id facit preeter hujus sententiam, increpetur veluti 
discipline corruplor, donec suum locum servare 
didicerit, cum Apostolus dicat : Unusquisque, in 
quo vocatus est, fratres, in hoc permaneat **. 


4.51 INTERROGATIO CI. 

An itle cui dispensatio eorum. quae Domino dedi- 
cata susit, concredita est, necesse habeat exse- 
qui illud : « Omni petenti te, tribue - et volen- 
tem a te mutuum accipere, ne averseris 85. » 

RESPONSIO. 

Illiud : Omni petenti te, tribue, et volentem a. te 
muluum accipere, ne averseris, 651 loco quasi ten- 
tationis, quemadmodum eorum, que proxime se- 
quuntur, series declarat ; atque preceptum illud 
datum est in improbos:quod non primaria ratione, 


39 [ Thess. 11, 7.  ?! Joan. xui, 34. 
86 [ Cor. vii, 24. ὅδ Luc. vi, 30 ; Matth. v, $3. 


(86) Reg. primus et Colb. ἱερόσυλος ὃ ἐπεισάγων τι 
ἀλλότριον τῆς του Θοὺν διδα ας, ἢ καραλείψας τι 
τῶν τῷ Θεῶ. Cocex Voss. quoque ἐπει- 
esten... παραλείψας. 


τὸὐ 


dee. 






τῷ Θιῷ χαὶ συμφέρον ἑκέστῳ, ον 


** Joan. xv, 


) Bg. primus et Colb. μεταδονναι αὐτοῖς πρὸς 


Reg. primus et Voss. ὅταν Avwupé; $ καὶ 


τροφὸς θάλπῃ τὰ ἑαυτῆς τέχνα, εὐδοχῶν μεταϑουναι 
ἐχάστῳ πρὸς τὸ ἀοέσχον Θεῷ, καὶ κοινῇ πᾶσι συμφέρον, 
οὐ (87) μόνον τὸ Εὐαγγέλιον τον Θιον, ἀλλὰ καὶ τὴν 
ἕαυτον ψνχὴν, χατὰ τὴν ἐντολὴν τον Κυρίον x«i Θεοῦ 
ὑμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, εἰπόντος" ᾿Εντολὲν χαινὲν δίδωμι 
ὑμῖν, tyx ἀγαπᾶτε ἀλλήλους, χαθὼς ἐγὼ φηάπεσα 
ὑμᾶς. Μείξονα ταύτης ἀγάπην οὐδεὶς ἔχει, ἴγα τις Tip 
ψυχὴν αὐτου θῇ ὑπὶρ τῶν φίλων αὐτου, 
ΕΡΩΤΗΣΙΣ Θ΄. 
Ποταπῇ διαθέσει χρὴ ἐπιτιμᾶν τὸν ἐπιτεμῶντα, 
ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Πρὸς μὲν τὸν Θεὸν τῇ ὑπὸ τον Δαδὶδ χατωρθωμένς, 
εἰπόντος" Εἶδον ἀσυνετουντας, x«i ἐξετχχόμχν" ὅτι τὰ 
oyt& σον οὐχ ἐφυλάξαντο" πρὸς δὲ τοὺς ἐπιτιμωμένους, 
οἵαν ἂν διάθεσιν ἀναλάθοι (88) πατὴρ xi ἱατρὸς, μετὰ 
συμπαθείας xai εὐσπλαγχνίας χατ᾽ ἐπιστήμχν θερα- 
πεύων τὸν ἴδιον viov: καὶ μάλιστα ὅταν λύκῃ προσῇ (89., 
χαὶ ἐπέπονος τὸς θεραπείας ὁ τρόπος. 


ἘΡΩΤΗ͂ΣΙΣ Ῥ΄. 

Τοὺς ἔξωθεν ἐρχομένους χαὶ προσαιτουντας κῶς ἀπο- 
λύσομεν- καὶ εἰ ἔχαστος τῶν βουλομένων ὀψεΐλει ἐπι- 
δουναι ἄοτον, & ὃ τι δύποτε; ὃ ἕνα χρὴ καὶ coute 
ἐπιτετάχθαι (90). 


ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Του Κυρίον ἀποφεναμένον μὲν, ὅτι οὐχ ἔστι καλὸν 
λαδεῖν τὸ ἄροτον τῶν τέχνων, καὶ βαλεῖν τοὶς χυναοίοις" 
ἀποθιξαμένου δὲ τὸ, Καὶ γὰρ τὰ χυνάρια ἐσθέει ἀπὸ 
τῆς τραπέξες τῶν κυρίων αὐτῶν" ὁ τὴν μετάδοσιν ἐπι- 
τεταγμένος usr& δοκιμασίας τοντὸ ποιείτω. Πᾶς δὲ ὁ 
παρὰ τὴν γνώμον ἐχείνον τοντὸ ποιῶν (91) ὡς διαφθο- 
ρεὺς τῆς εὐταξίας ἐπιτιμάσϑω, ἕως ἂν μάθε φνλάσσειν 
τὸν ἑαυτοῦ τόπον͵, τοῦ Απ͵στόλον εἰπόντος Ἕκαστος 
ἐν ὦ ἰχλόθη, ἀδελφοὶ, ἐν τούτῳ μενέτω. 


EPOTHZIZ PA'. 


D Ὁ εὐχειριξόμενος οἰχονομίαν τῶν τῷ Κυρίῳ ἀνατεθέν-- 


τῶν (99) εἰ &veyxuv ἔχει πλορῶσαι τὸ, « Παντὶ τῷ 
αἱτουντί σε δίδον" καὶ τὸν θέλοντα ἀπὸ σὸν δανεὶ- 
σατθαι μὴ ἀποστραφῇς. 


ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Τὸ, Παντὶ τῷ αἰτουντέ σε δίδον, χαὶ τὸν É- 
λοντα ἀπὸ cou δανείσασθαι αὐ ἀποστοαφῷᾷς, ὧξ- 
περ πειρασμὸν ἔχει τόπον, ὡς ὃ ῥπολουθία τῶν 
συντ κυένων δείχνυσι - xai εἰς πονηρούς ἐστι τὸ 
ποοστιταγμῖνον, οὐ προηγουμένως ἀλλὰ χατὰ περι- 


13. — ** Psal. cxvnt, 158. ?! Matth. xv, 26, 27. 


(90) Reg. primus et Colb. à ὁ ἐπιτεταγμενος. 
Editi ὃ ενὶ o5 τοῦτο ἐπιτετάχθαι. Reg. tertius, cui 
consentit Rég. primus prima manu, ὃ ἕνα yes, 
in cieteris autem convenit eum vulgatis. 

(91) Unus codex Reg. γνώμην reure ποιῶν. Editi 

»uxv τοντου ποιῶν, Codex Colbertinus ut in coa- 
textu. Haud longe pro ἐπιτιμάσθω legitur in 
Vossii veteri libro et in Reg. primo παιδενέσθω, 

(93) Sic aptiqui tres libri. Editi ἀναθέντων. 


453 REGULAE BREVIUS TRACTATE T" 
στασιν γίνεσθαι ὀφεῖλον (03). Προοηγούμενον γὰρ À sed casa quodam exigente, debet perfici. Siqui- 


πρόσταγμα τοῦ Kupíou ἐστὶ, τὸ, Πώλησόν σὸν τὰ 
ὑπάρχοντα, καὶ δὸς πτωχοῖς" x«i πάλιν: Πωλήσατε 
τὰ ὑπάοχοντα ὑμῶν, καὶ δότε ἐλεημοσύνην. Εἰ δὲ τὸ 
ἄγλοις ἀποταχθεν εἰς ἄλλους φέρειν οὐχ ἄχἐν δυνὸν 
ἐστι, τοῦ Κυρίου λέγοντος, ὅτι Ovx ἀπεστάλην εἰ μὴ 
εἰς τὰ πρόδατα τὰ ἀπολωλότα οἴκου ᾿Ισραήλ' xat, 
Ovx ἔστι (95) καλὸν λαθεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέχνων, χαὶ 
βαλεῖν τοῖς χυναρίοις" τέ καὶ àp' ἑαυτοῦ τὲς οὐ χρίνει 
τὸ δίκαιον ; 
ΕΡΩΤΗΣΙΣ PB 
Εἰ χρὴ τὸν ἐξερχόμενον ἀπὸ ἀδελφότητος καθ᾽ οἷον δή - 
ποτε λόγον (93) παραχλήσει χατέχεσθαι, ἢ οὔ" καὶ 
εἰ χρὴ, ἐπὶ τίσιν. | 


ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 

Τοῦ Κυρίου εἰπόντος" Τὸν ἐρχόμενον πρὸς μὲ οὐ 
μὴ ἐχδαλῶ ἔξω" χαὶ πάλιν" Οὐ χρείαν ἔχουσιν οἱ 
ἰσχύοντες ἰατροῦ, ἀλλ᾿ οἱ χαχῶς ἔχοντες" x«l ἀλλαχοῦ" 
Τίς ἐξ ὑμῶν, ἔχων ἑκατὸν πρόδατα, ἐὰν πλανηθῇ ἐν ἐξ 
αὐτῶν, οὐχὶ ἀρίησι τὰ ἐνενήχοντα ἐννέα, καὶ 
πορευθεὶς ξητεῖ τὸ πλανώμενον, ἕως ὅτον εὕρῃ ; παντὶ 
τρόπῳ χρὴ τὸν ἀσθενοῦντα θεραπεύειν, χαὶ σπουδάξειν 
(96) τὲ ἐξηρθρωμένον, ἵνα οὕτως εἴπω, μέλος ἐναρθροῦν. 
᾿Εὰν δὲ ἐπιμένη τῇ xxxix οἰαδηποτοῦν, ἀφιέναι ὡς 
ἀλλότριον, Γέγραπται γάρ, ὅτε Πᾶσα φντεία͵ ἦν οὐχ 
ἐφύτευσιν ὁ Πατήρ μου ὁ οὐράνιος, ἐχριξωθήσεται, 
"Agirtt αὐτούς" τυφλοί εἰσιν, 


ΕΡΩΤΗΣΙ͂Σ PT' 

Ὅτι μὲν χρη τοῖς πρεσδυτέροις ἕως θανώτον ὑποτάσ- 
σεσῆαι, τοῦτο ἤδη ἐδιδάχθημεν' ἐπειδὴ δὲ σνωδαί- 
vtt εἴς τινα xot. αὐτὸν ὀλισθαίνειν τὸν πρεσδύτερον, 
εἰ δέοι αὐτὸν ἐλέγχεσθαι, χαὶ πῶς, χαὶ παρὰ τίνων, 
διδαχθῆναι δεομεῆα" εἰ δὲ μὴ χαταδέχοιτο, ti χρὴ 
γενέσθαι (97). 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 
Περὶ τούτων εἴρηται σαφῶς ἐν τῇ π᾿ατυτέρα ἀπο- 
xpictt, 
EPOTIISIZ PAÀ. 

Πως χρὴ τὰς φροντέδας ἐγχειρίζειν τοῖς ἀδελφοῖς" 
μόνον τὸῦ προεστῶτος τὴν δοκιμασίαν ποιουμένον 
(98), $ xxi τῶν ἀδφῶν ψηφιξομένων' ὁμοίως δὲ 
χαὶ ἐν ταῖς ἀδελφαῖς, 

AITOKPIZIZ, 


El περὶ ὧν φρονεῖ ἕκαστος, ἀνατίθεσθαι ἑτέροις ᾿ 


ἐδιδώχθη, πόσῳ μᾶλλον τὰ τοιαῦτα μετὰ δοχιμασίας 
τῶν εἰς τοῦτο ἐπιτηδείων γίνεσθαι χρὴ ; ὡς Θεοῦ 
οἰκονομίας κατὰ Θεὸν ὀφειλούσης ἐχχειριξεσθαι (99) 
τοῖς ἤδη ἀποδειξιν δεδωχόσι τοῦ δυνασθαι εὐαρέστως 


V Luc.xvm, 33, 84. 16; xn, 33. ?? Matth, xv, 34. 


*! Math. xvi, 13. ** Matth, xv, 12, 14. 


(93) Unus ms. Reg. γίνεσθαι ὀφείλει, 

(94) Rez. primus xai ὅτε οὐκ ἔστι. 

(95) Reg. tertius καθ᾽ οἱονδήποτε λόγον. Alii duo 
mss, et. Voss, οἰωδήποτε τρόπῳ, omissa preeposi- 
tione. Edili xa5' ὅν δήποτε λόγον. 

(96) Reg. primus x«i σπουδάζειν χρή. Nec ila 
multo post Culb. τυφλοί εἰσιν ὁδηγοὶ τυφλῶν, czci 


dem primarium Domini preceptum illud est: Vende 
qua habes, et da pauperibus 9 ; et rursus: Vendite 
qua possidetis, et date eleemosynam ?*, Quod si 
non sine periculo ad alios transfertur quod aliis 
destinatum est, cum Dominus dicat: Non sum mis- 
sus nisi ad oves, quae perierunt dumus Israel ** ; 
ilem : Non est bonum sumere panem filiorum, et 
abjicere catellis**?, quidni el a se quisque judicet 
quod justum est ? | 
INTERROGATIO CII, 

An quacunque de causa e fratrum conventu egre- 
dientem ezhortando oporteat detinere, an non ; 
et, si oportet, quibus tandem conditionibus deti- 
nendus sit. | 

RESPONSIO. 

Cum Dominus dixeril: Eum qui venit ad me, 
non ejiciam foras *'; ac rursum : Non est opus va- 
lentibus medicus,sed male habentibus ** ; et alio in 
loco : Quis ex vobis habens centum oves, si aberra- 
verit una ez ipsis,non dimittit nonaginta novem, et 
profectus quarit errabundam, donec invenerit *? 
nihil non adhibendum est ad curandum infirmum, 
atque danda est sedula opera, ut luxatum mem- 
brum, ut ita dicam, in suum locum restituatur. 
Quod si in suo vitio, qualecunque tandem sit, per- 
severaverit,tum perinde atque alienus dimitlendus 
est. Seriptum estenim: Omnis plantatio quam non 
plantavit Pater meus celestis, eradicabitur. Sinite 
illos, eaci sunt **, 

INTERROGATIO CIII. 

Quod quidem senioribus parendum sit vel usque ad 
mortem ,hoc jam didicimus: verum quoniam usu 
venit nonnunquam, ut et ipse senior. labatur in 
aliquibus, an sit ipse redarguendus, et quomodo 
el a quibus, edoceri postulamus ; si vero id nun 
ferat, quid faciendum est. - "d 

RESPONSIO. 

De his enucleale dictum est ia. laliore respon 

sione. | | | 
459 INTERROGATIO CIV. 
Quomodo debent fratribus munera et officia com- 
milli: utrum a solo praefecto ita judicante, an 
etiam a fratribus suffragiumferentibus ; itemque 
in sororibus similiter. 
RESPONSIO. 

Si unusquisque ea quz senlit, aliis proponere 
edoclus est, quanto magis que sunt hujusmodi,ea 
lieri debent, adhibito eorum, qui ad hoc apti sunt, 
judicio? quare Dei negotium secundum Deum 
concredendum est iis qui se jam ostenderint cre- 


*9 ibid. 40. *' Joan. vi, 37. * Matth, ix, 12, 


sunt duces ciecorim. δι 
(97) Unus codex Reg. τὶ χρὴ γένετθαι, 


(98) Reg. primus ποοεστῶτος τὴν φροντιδα χαὶ τὴν 


δοχιμασίαν ποιουμένου, 


(99, Veteres duo libri ὡς Θεὸν οἰχονομίαν χατὰ Gi 
ὀφείλουσαν ἐἔγχειρίξεσθαι, Paulo post ji dem p 


ευαοέστως τῷ Θεῶ, 


“" 


1185 


$. BASILIT MAO1 


1146 


dito munere fungi posse modo Domino grato. Et A τῷ Κυρίῳ τὸ ἐγχειοισθὲν οἰκονομεῖν, Καὶ καθόλου iv 


in summa necessarium [fuerit praefectum in omni 

negotio sacree Scripture meminisse, quee sic ha- 

bet: Fac omnia cum consilio *5, 

INTERROGATIO CV. 
Nunquid ii qui accedunt ad fratres debeant statim 
artes ediscere. 
RESPONSIO. 
Preepositi judicabunt. 
INTERROGATIO CVI. 

Cujusmodi multis in fratrum societate utt oporteat 
ad peccatores convertendos. 
RESPONSIO. 

Tempus et modus prepositorum judicio decer- 
natur, speetatis tum vigore ac etate corporis,tum 
habitu animi, tum discrimine peccati. 

INTERROGATIO CVII. 

Si quis dicat cupere se cum frairibus vicere, sed ta- 
men propter obsequium quod suis secundum car- 
nem propinquis prastandum est, aut. etiam 
propter tributa sape impediatur quominus om- 
nino amplectatur hujusmodi vitam, an accessus 
ad fratres ei permitti debeat. 

RESPONSIO. 

Cupido quidem equi bonique non exscinditur 
sine periculo: neque tamen ei, qui semel ingres- 
sus sit, tempus et facultatem res externas et a vita 
secundum Deum instituta alienas tractandi dare 
tutum est. Quod si ingressus quis seipsum rebus 


internis dedat, nec quidquain secum afferat eorum C 


que externa sunt, is meliorem de se spem ostendit. 
4 83 INTERROGATIO ΟΥ̓. 


An conveniat praefectum, prafecta absente, cum 
sorore aliqua loqui de iis qux ad fidei edifica- 
tionem pertinent. 

RESPONS:O. 
In his non servatur preceptum Apostoli, qui 
dixit : Omuia honeste et secundum ordinem fiant ^. 


INTERROGATIO CIX. 
An conventat pratifectum cum przfecta frequenter 
colloqui : el mazime si id aliquos fratres offen- 
dat. 
RESPONSIO. 

Cum Apostolus dixerit: Ut quid enim libertas 
mea jud catur ab alia conscientia *' ἢ non abs re 
fuerit imitari ipsum dicentem : Non usi sumus hac 
potestate, ne quod offendiculum demus Evangelio 
Christi 5 ; et quoad fleri potest, rariora breviora- 
que colloquia facere operee pretium est. 

(5 Eccle.xxxni,24$.— 6 1 Cor. xiv, 40. 
(1) Vocem ἁγίας addidi ex antiquis tribus libris. 
(2) Editi λέγει. At duo mss. λέγῃ. 

(3; Veteres tres libri τοῖς ἔσω, Aliquanto post 


Reg.secundus et editi ἐξωθεν περιφέρων. Alii duo 
mss. ἐπεισφέρων. Reg. primus ἐπιφέρων. 


9 [| Cor. x, 29. 


παντὶ πράγματι τὸν προσετῶτα μνημονεύειν ἀναγ- 
χαῖον τὸς ἁγίας (1) Γραφᾷς λεγούσης: Mtr βουλῆς 
παντα ποίει. 
EPOTHZIZ PE. 
Ei χρὴ τοὺς εἰσερχομένους εἰς ἀϑελφότητα εὐθέως 
τέχνας διδάσχειν͵ 
ATIOKPIZIZ . 
Οἱ πρϑεστῶτες ϑοχιαάσουσιν. 
EPOTHZIZ Pe. 

Ποίοις ἐπιτιμίοις χεχρῆσθαι δεῖ ἐν àdiioeruri τρὸς rà» 
τῶν ἁμαρτανόντων ἐπιστροφήν, 
ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Ἐν τῇ τῶν προεστώτων d οχιμασίᾳ γνωριξέσθω ὁ και- 
ρὸς καὶ ὁ τρόπος xaT τε τὸν ἡλιχίαν τοῦ σώματος χαὶ 

ἔτιν ψυχξς, καὶ ἀμαρτηματος διαφοράν. 
ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΡΖ. 

'Ex» τις ἐπιθυμίαν ἔχειν λέγῃ (3) τοῦ συξῆν &deX- 
φότατι, διὰ δὲ τὴν πρὸς τοὺς οἰχείους χατὰ σάρκα 
θεραπείαν͵  χαὶ ϑιὰ τελέσματα κπολλάχες ἐμποϑέ.-. 
ζεται, ἅπαξ εαντὸν ἀποδοῦναι τῷ τοιούτω βίῳ, εἰ 
Xp συγχωρεῖν αὐτῷ τὴν πρὸς ἀδελφοὺς εἴσοδον. 


ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Τὸν μὲν τοῦ χαλοῦ ἐπιθυμίαν ἐγχόπτειν οὐκ ἀκέν- 
δυνον- οὐ μὸν οὐδὲ τῷ εἰσίοντε καιρὸν διδόναι τὰ 
ἔξωθεν xai ἀλλότρια του χατὰ Θεὸν βίου λογοποιεῖν 
ἀσφαλές. Εἰ δὲ εἰσιὼν ἑαυτὸν ἀποδίδωσι τοῖς ἔσω- 
θεν (3) μηδὲν τῶν ἔξωθεν ἐπεισφέρων, ὥλπίδα ἔχει 
χϑεστοτέραν. 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ PR. 

Ἐὲ χρὴ τὸν προεστῶτα ἐκτὸς τῆς προεστώσης 
λαλεῖν (k) ἀδελφᾷ τινε τὰ πρὸς οἰχοδομὸν τῆς 
πίστεως. 

ATIOKPT2IZ . 

Ἐν τούτοις οὐ σώξεται τὸ τον ᾿Αποστόλον παραγ- 
qtue, εἰπόντος: Πάντα εὐσχημόνως χαὶ χατὰ ταείξεν 
γινέσθω. 

ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ Pe. 

Ei χρὴ τὸν προεστῶτα μετὰ τῆς προιστώσος συνεχῶς 
διαλέγεσθαι. καὶ μάλιστα ἐάν τινες τῶν ἀδελφῶν ἐκὶ 
τούτῳ (5) βλάπτωνται. 

AnOKPTZIZ. 

Tov ᾿Αποστόλου εἰπόντος" Ἵνα τί γὰρ à ἔδλενθερία 
μοὺ xa(verat ὑπὸ ἄλλης συνειδέσοως ; παλὸν μιμόσα- 
σθαι αὐτὸν (6) λέγοντα. ὅτι Οὐκ ἐχρησέμεθα τῇ 
ἑἐξονσίᾳ ταύτῃ, iva μὴ ἐγχοπήν τινα δῶμεν τῷ Βύαγγε- 
λέω τον Χριστον" καὶ ὅση δύναμις ἐπὶ τό σκανέώτερον 
καὶ εὐακαλλκχτότερον συντέμνειν τὰς συντυχίας. 


** [ Cor. ix, 42. 


(4 Codex Colb. προεστώσης ἀϑελφαῖς λαλεῖν τά. 
Nec ita multo infra duo inss. et Vuss. παράγγελμα 


οντὸς. 
(9) Codex Colb. ἐπὶ τουτο. 
(6) Reg. primus et Voss. μιμεῖσθαι αὐτόν. 


1137 
EPOTHZIZ PT. 
r ou ἀδελφῆς τῷ 
és pee n —— 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ | 
Εὐσχημονέστερον xai εὐλαδέστερον μετὰ τῆς πρε- 
σδυτέρας (8) πρὸς τὸν πρεσδύτερον ἧ ἐξαγόρευσις γενή 
σεται, τὸν δυνώμενον ἐπιστημόνως τὸν τρόπον τῆς μὲ- 
τανοίας καὶ τῆς διορθώσεως ὑποθέσθαι. 
ΕΡΏΤΗΣΙΣ PIA. 

Εἰ, τοῦ πρεσδυτέοου γενέσθαι τι προστάξαντος ἐν ταῖς 
ἀδελφαῖς παρὰ γνῶσιν (9) τῆς πρεσδυτέρας, εὐλόγως 
ἀγανακτεῖ ἡ πρισθντέρα, 

AIIOPIZIZ. 


spetrite, xai 
(1). 


Καὶ σφόδρα, 

ἘΕΡΩΤΗΣΙ͂Σ PIE, 

'Edy τις προσέλθῃ τῷ κατὰ Θεὸν βίῳ, εἰ ἀκόλουθόν ἐστι 
τὸν προεστῶτα ἄνευ γνώμης τῶν ἀδεὴ νῶν τὸν τοιοῦ- 
τον προσδέχεσθαι (10), ἢ δεῖ καὶ αὐτοῖς πρότερον 
ἀνατίθεσθαι. 

ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Ὁ Κύριος ἐπὶ τοῦ μετανόοῦντος συγχαλεῖσθαι τοὺς 
φίλους xal τοὺς γείτονας διδάσχει, Ὥστε ἀναγκαῖον 
πολὺ μᾶ)λον ἐν γνώσει πάντων τῶν ἀδελφῶν προσ- 
δεχθῆναι (41) τὸν προσερχόμενον, ἵνα xai σνυγχαρῶσιν 
ἀλλήλοις, χαὶ συνεύξωνται. ; 

EPOTHEIIP ΡΙΓ΄. 

Εἰ δύναται ó φποντιίδα ψυχῶν ἐγκεχειρισμένος φυλάξαι 
τὸ, « Ἐὰν μὴ στραφῆτε xal γένησθε ὡς τὰ παιδία "» 
ἐπειδὴ πρὸς πολλὰ (12) καὶ διάφορα πρόσωπα ἔχει. 


AIIOKPIZIZ, 

Toà σοφωτάτου Σολυμῶντος εἰπόντος, Καιρὸς τῷ 
παντὶ πράγμώτι, εἰδέναι χρὴ, ὅτι χαὶ Tumttvogpo- 
σύνης, καὶ ἐξουσίας, xxi ἔλέγχον, καὶ παραχ)λή- 
σεως, χαὶ φειδοῦς, καὶ παῤῥησίας, χαὶ χρηστότη- 
To; χαὶ ἀποτομίας, x«i ἀπαξαπλῶς παντὸς πρά- 
ἡμᾶτος χαιρὸς ἐστιν ἴδιος, Ὥστε ποτὲ μὲν τὰ τῆς 
- ταπεινοφροσύνης δεικνύειν (13), χαὶ μιμεῖσθαι ἐν 
ταπεινώσει τὰ παιδία, xai μάλιστα ὅτε κχαιρὸς 
ἔστι τῶν εἰς ἀλλήλους τιμῶν x«i χαδηχύόντων, xui 
τῆς περὶ τὸ σῶμα ὑπηρεσίας ἢ θεραπείας, ὡς ὁ Κύριος 
ἐδίδαξε ποτὲ δὲ τῇ ἰξουσία χεχρῆσθαι, ἣν ἔδωκεν 
ὁ Κύριος εἰς οἰχοδομὴν, καὶ οὐκ εἰς χαϑαίρεσιν, ὅταν ἢ 
χρεία ἐπιξητῇ τὴν παῤῥησίαν. Καὶ, ἐν χαιρῷ μὲν πᾶ- 
ραχλήσεως τὸ χρησὸν ἐνδείχνυσθαι, ἐν xatp δὲ ἄποτο- 
μίας τὸν ξῆλον ἐπιδείχνυσθαι, καὶ ἐφ᾽ ἔχώστον (14) τὸν 
ἄλλων ὁμοίως. 


^ Matth. xvi, 3, "0 EecL in, I. *! IL Cor. xii, 


[1] Reg. primus καί τὴν πρεσῦντιν παρεῖναι. 

(1) Antiqui duo libri perinde ut editi διὰ τῆς πρε- 
je dy sg ipsam seniorem. At Colb. μετὰ τῆς 
πρεσδυτέρας, Quodnam sitillud confessionis genus, 
de quo loquitar Basilius, non aperte quid m ex 
Graecis liquet : sed lamen eum acalur de confes- 
sione, qu«e presbytero fit, longe probabilius vide- 
tur de confessione sacramentali ser nonem ha- 
beri. Aliquanto post codex Colb τὸν δυνάμενον εὖ- 
σχημόνως καὶ χατὰ τάξιν ἐπιστημόνως τὸν τρόπον. 

(9) Codex Colb. παρὰ γνώμην, Mox idem ins. καὶ 
σφόρδα εὐλόγως. 


REGULJ£ BREVIUS TRACTAT. 


1158 
A INTERROGATIO CX 
An sorore seniori confilente. adesse oporteat etiam 
ipsum seniorem. 
RESPONSIO. 

Honeslius ecautiusque coram ipsa seniore fiet 
confessio seniori, qui scite ac prudenter pceniten- 
tie atque correctionis modum possit suggerere. 


INTERROGATIO CXI. 

Cum senior ipse jussit aliquid a sororibus fieri, 
nesciente ipsa seuiore,un senior illa jure ac me- 
rito indignetur. 

RESPONSIO 
Jure optimo. 
INTERROGATIO CXII, 
B Sí quis accedit ad vitam que secundum Deum est, 
conven.ne Lalem recipi a prazfecto citra fratrum 
nolitíam ; an polius hoc cum illis quoque prius 
communicari oporteat. 
RESPONSIO. 

Dominus docet ob peenitentem amicos ac vicinos 
convoeari. Quare multo magis necessarium est, 
ut is qui accedil, scientibus 4544 cunctis fratribus 
suscipiatur, ut simul inter se et gaudeant, el pre- 
centur. 

INTERROGATIO CXIII. 
An possil is cuianimarum cura concredita est, ob- 
servare illud : « Nisi conversi fuervis el facti 

fueritis sici.t parvuli **: » quandoquidem res τ ϊ 

est cum mullis personis et diversis. | 

RESPONSIO. 

Cum sapientissimus Salomon dixerit ^; Tempus 
est omni rei, scire debemus et humilitati, et pote- 
stati exercendie, et reprehensioni, et exhortationi, 
el misericordie, et libertati loquendi, et benigni- 
tati, οἱ severitali, el, ut uno verbo dicam, rei cui- 
que suum lempusesse.Quare suntaliquando eden- 
da humilitatis specimina, puerorumque imitanda 
est hum litas : et maxime tum cum tempus est 
mutui honoris el officiorum pristandorum,operrm- 
que et cure circa corpus adhihenide, quemadmo: 
dum Dominus docuit; aliquando vero potestate a 
Domino ad editicationem,non autem ad destructio- 
nem?*! tradita utendum est,cum videlicet necessitas 
postulat loquendi libertatem. Et ut exhortationis 
tempore exhibenda est benignitas : ita tempore 
D severitatem exigente, emulatio est ostendenda, at- 

que in reliquis rebus singulis, eodem modo. 


10. 


(10) Reg. primus rotovtov δέχεσθαιν, Codex Colb. 
δέξασθαι, Ibidem editi «xi αὐτούς, Antiqui tres libri 
praeter Combef. αὐτοῖς, recte. | 

11? Sic Vossii liber et alii duo. Editi et ditio mss, 
ἐν ἡτώσει τῶν Quo wv πρυσδεχϑῆνχε mon εἴτα no- 
litiam eorum qui uno animo vivunt, Mox Reg. pri- 
mius σνγχαρῶσι καὶ σννεύξωνται ἀλλήλοις, 

(12) Edill xz πολλά, Αἱ Vossii vetus liber et alii 
qu»tuor πρὸς πολλά, 

(13) Veteres duo libri cum Voss. μὲν ταπεινοφρο- 
συνὴν δεικνύειν. 


(14) Codex Colb. ἐφ' ἑκώστῳ, 


C 


1159 
INTERROGATIO CXIV. 


Cum Dominus pracipiat 53: « Si quis te adegerit 
ad millitarium unum.vade cum illo duo; » item- 
que Apostolus doceat, ut subjecti simus alter al- 
teri in timore Christi ?*, num cuivis el quodvis 
imperanti obediendum sit. 


HESPONSIO. 


Imperantium differentia obedientie eorum qui- 
bus imperatur, nihi]. officere debet; neque eniin 
Moses Jothor rectum sibi consilium dantem a«per- 
natus est?*. Cum autem eorum, quee jubentur. exi- 
guum non sit discrimen: alia siquidem adversantur 
mandato Domini, aut corrumpunt illud, aut re, 
que prohibita sit, admista, ipsum multis modis 
eoinquinant : alia conveniunt cum mandato : alia, 


S. BASILII MAGNI. 


11060 

EPOTH2IZ PIA. 

Τοῦ Κυρίου προστάσσοντος, « 'Edv τίς Gt ἀγγαρεύση 
βέλιον ἔν, ὑπαγε μετ᾽ αὐτοῦ δύο" » χαὶ τοῦ 'Amxog- 
τολον διδ ἄσχοντος, ὑποτάσσεσθαι ἀλλήδοις ἐν φόδῳ 
Χριστοῦ, εἰ σεῖ παντὶ xai ὅ zc δήποτε (45) ἐπιτάη- 
σοντι ὑπαχούειν. 


ATDIOKPIZIZ. 
Τῶν μὲν ἐπιτασσόντων ἢ διαφορὰ οὐϑὲν ὀφεῶει 


παραύλάπτειν τὴν ὑπαχοζν τῶν ἐπιτασσομένων - 
οὔτε γὰρ Μωσῆς παρήχουσε τοῦ ᾿Ιοθὸρ ἀγαθὰ συμ- 
δονλεύσαντος * τῶν δὲ ἐπιτεταγυΐνων διαφορᾶς οὐχ 
ὀλίγης οὔσης (τὰ μὲν γὰρ ἐναντίως ἔχει ποος 
τὴν ἐντολὴν τοῦ Κυρίου (16), ἧτοι παραφθείοουτα 
αὐτὴν, ἢ μολύνοντα πολλαχῶς ἐπιμιξία TOU χι- 


χωλυμένου * TG δὲ συνεμπέπτει τῇ ἐντολᾷ - τὰ 


etiamsi aperte cum eo non conveniant, adjuvant B δὲ, xXv uà συνεμπίπτη χατὰ τὸ προφανὲς, ἀλλὰ 
: 9 


tamen,ac velutiadmínicula quedam mandati sunt), 
necesse est meminisse Apostoli, qui dicit : Prophe- 
tias nolite spernere : omnia autem probantes.quod 
bonum est tenete : ab omni specie mala abstinete 
vos ** ; ac rursus : Consilia destruentes, el omnem 
altitudinem exlollentem se adversus scientiam Dei, 
et in capt witutem redigenles omnem intellectum in 
obsequium Christi **. Quare si quid quod omnino 
cohereat cum mandato Domin', aut ei conducat, 
nolis precipitur, £55 id tanquam Dei volunta- 
tem studiosius diligeutuusque suscipere debemus, 


exsequentes quod dictum est : Obedientes alter al- 
teri in charitate Christi V . Cum vero aliquid quod 


contrarium sit mandato Domini,aut id corrumpat, 
aut inquinet, nobis ab aliquo preceptum fuerit, 
tunc opportune dicemus: Obedire oportet Deo magis 
quam hominibus?*: memores Doinini,qui ait : A (ie- 
num autem non sequentur, sed fugient ab eo, quia 
non noverunt vocem alienorum ?*; et Apostoli etiam 
qui securitaljs nostre gratia ausus est vel ipsos 
angelos perstringere his verbis : Etiamsi nos ipsi, 
aut angelus de celo evangelizel vobis praeterquam 
quod evangelizavimus vobis, anathema sit 99. Ex 
quibus illud docemur, quod licet ne.essitudine 
maxima nos attingat, et gloria preter modum ex- 
celiat,qui vetat, quod ἃ Doimnino imperatum est, 
aut contra quod ille vetuerit, faciendum suadeat 
is cuivis Dominum diligenti fugiendus est aut 
etiam exsecrationi habendus. 


V Matth. v, 41. 58 Ephes. v. 9t. 


98 Ephes. 1v, 2. ** Act. v, 29. 


(15, Editi et mss. aliquot οἰαδηποτέουν, cuivis 1m- 
peranti. Reg. primus ᾧδήποτε iri, sensu non 
dissimili. At codex Colb. ὃ τι δήποτε ἐπιτ, quidvis 
imperanti : quod melius videtur et verius. 

( ὁ) Unus ins, ἐντολὴν του Θεὸν. Ibidem duo mss. 

τὰ δέἐστιν fjTot παραφθείροντα. 

(17) Veteres duo libri ἀναγχαῖον οὖν. 

(18) Vulgate tres editioues et unus ms. ἀπὸ παν- 
τὸς ἔργον πονεροῦ, Gb omni opere malo. Alii tres 


δὲ Exod. xvi, 19. 
δ᾽ Joan, v, 10. 39 Galat. 1, 8.. 


συμθάλλεται x«l οἱονεὶ βοῤθειά τίς ἐστι TE b 
τολῶς), ἀναγχαῖον (17! μεμνᾷῆσθαι τοῦ 'Αποστόλου 
εἰπουτὸς * Ποοφητείας μὴ ἐξονθενεῖτε - παντα 
δὲ δοχιιαάξοντες, τὸ χαλὸν χατέχετε" ἀπὸ παν- 
τὸς εἴδους πονηροῦ (18) ἀπέ εσθε - xml παλιν. 
Λογισμοὺς χαθαιοοῦντες, xal πᾶν ὕψωμα dira 
βόμενον χατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θιοῦ, x«t αἱἰχ- 
μαλωτέξοντις πᾶν νόχγμα ti τὴν ὑπαχοὴν τοῦ 
Χριστού. Ὥστε ἄν μέν τι συνεμπῖπτον τῇ i 
τολῇ τοῦ Κυρίου, ὃ συμβαλλόμενον ἐπιταχθώμεν, 
ὡς του Θεοῦ ÜÜwua σπουδαιότερον x«i ἐπεμελέ- 
στερον χαταδϑέχεσθαι χρὰ, πληροῦντας τὸ εἰρῃ- 
μένον" ᾿Ανεχόμενοι ἀλλήλων ἐν ἀγάπῃ Χριστοῦ " 


ὅταν δὲ τι ἐναντίον τῷ τοῦ Κυνρίον ἐντολῇ, παρα- 


C φθεῖρον ὃ μολῦνον αὐτὴν ἐπιταχθῶμεν παρά τινος, 


χαιρὸς εἰπεῖν τοῖε * Πειθαρχεῖν δεῖ Θεῷ μᾶλλον 
ἣ ἀνθρώποις ’ μυνο)μονεύοντας τοῦ Κυρίον λέγον- 
τος" ᾿Αὐλοτρίω δὲ οὐ μὴ ἀκχολονυθήσωσιν 19) 
ἀλλὰ φεύξονται ἀπ’ αὐτοῦ, ὅτι οὐχ οἴϑασι τῶν 
ἀλλοτρίων τὴν φωνήν * x«i τὸν ᾿Αποστολον τολ- 
μήσαντος ὑπὲρ τῆς ἡμετέρας ἀσφαλείας χαὶ e» 
τῶν χαύάψασθαι τῶν &yyüe» dv ὧν φυσι" Κἂν 
ἡμεῖς αὐτοὶ, ἢ ἄγγελος εξ οὐραναν εὐαγγελέξοται 
ὑμῖν, παρ᾽ ὃ εὐχγγελισάμεθα ὑμῖν, ἀνάθεμα ἔστω. 
Ἐξ ὧν παιδενόμεθα, ὅτι, xxv πολὺ γνήφιός τις ὃ, 
κἂν ὑπερθαλλόντως (20) ἔνδοξος ὁ χωλύων τὸ τοὺ 
Κυρίον προστεταγμένον, ὃ προτρέπων ποιεῖν τὸ 
ὑπ᾿ αὐτου χεχωλνμένον, φευχτὸς à χαὶ  Bdrw- 
τὸς ὀφείλει εἶναι ἐχάστῳ τῶν ἀγαπώντων τὸν Κύ- 


D ριον. 


33 [ Thess. v, 20-22. "**]l Cor. x, 4, 5. 


mss. preter Voss. ἀπὸ καντὸς εἴϑονς πονηῤου, ab 
omni specie mala. | 

(19) teg. tertius ἀχολουθήσουσιν, et ἰδ quoque 
in Reg.primo scriptum iuvenitur manu secunda. 

(20) Veteres duo libri et editi x«i ὑπερδαλλόντως. 
Reg. primus xxv ὑπερθαλλόντως, lbidem idem ms. 
cum Colb. κωλύων tt τῶν προστεταγμένων ὑπὸ τοῦ 
Κυρίον, $. Mox iidem 188. xxl υμένον, βδὰν- 
xTOQ. 


1161 
EPOQTHZIE PIE. 
Πῶς ὑπαχούειν ἀλλήλοις χρή. 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ 

Ὡς δούγους (21) δεσπόταις, κατὰ τὸ ὑπὸ τοῦ Κυ- 
ρίου προστεταγμένον, ὅτι Ὃ θέλων ἐν ὑμῖν ti- 
ναι μέγας ἕπτω πάντων ἔσχατος, καὶ πάντων 
δοῦλος. Οἷς ἐπιφέρει δυσωπητικώτερον": Ὥσπερ 
ὁ γΥἱὸς τοῦ ἀνθβρώπον οὐκ ἦλθε διακονηθῆναι, 
ἀλλὰ διαχονῆσαι: χαὶ χατὰ τὸ ὑπὸ τοῦ 'Απο- 
στόλου εἰρημένον (22) Διὰ τῆς ἀγάπης τοῦ Πνεύ- 
ματος δουλεύετε ἀλλήλοις, 

ΕΡΩΤΉΡΙΣ Plz. 
Μέχρι πόσον ὑπακούειν dui ἐν τῷ κανόνι τῆς 
πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ n 

'O ᾿Απόστολος ἔδειξε, προθεὶς zuiv τὴν τοῦ Kv- 
pio» ὑπαχοὴῆν, ὃς Ἐγένετο ὑπήχοος μέχρι θανώ- 
τον, θανάτον δὲ σταυροῦ" x«i προειπῶν' Τοῦτο 
φρονείσθω ἐν ὑμῖν, ὃ χαὶ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, 


EPGQTHZEIZ PIZ, 

Ὁ μὴ πλωροφορούμενος ἐν Toi; x«Ü' ἡμέραν πρὸς 
τὴν προχειμένην ἐντολὴν ἐπιτάγμασι, τέχνην 
δὲ (23) μαῦειν ἐπιξητῶν, ποῖον [πάθος νοσεῖ, x«t εἰ 
χρὴ αὐτοῦ ἀνέχεσθαι, 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Ὃ τοιοῦτος x«i αὐθάδης, x«i αὐτάρεσχός ἔστι, 
xzi ἄπιστος" ὅτι οὐκ ἐφοδήθη τὸ χρῖμα τοῦ Κυρίου 
εἰπόντος" Γίνεσθε ἕτοιμοι, ὅτε ἦ ὥρᾳ οὐ δοκεῖτε, 
ὃ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔοχεται. Ei γὰρ xoÜ' ἡμέ- 
pz» xci x«Ü ox» προσδοχᾷ τις τὸν Κύριον 
ἀγωνιᾷ πῶς τὴν σήμερον ἀργὸς μὴ παρέλθῃ, καὶ 
πλέον οὐδὲν περιεργήξεται. Εἰ δὲ ἐπιταχθείη μα- 
θεῖν τέχνην, ἐν τῇ ὑπαχοῇ ἐχέτω rà κέρδος τῆς 
πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως, καὶ μὴ ἐν τῇ ὑπερθε- 
cit τὸ χρῖμα, 

ΕΡΏΤΗΣΙΣ PIH. 

O ᾧπουδαϊος εἰς τὴν ἐντολὴν, καὶ ἐργαζόμενος 
οὐχ ὃ ἐπιτώσσεται, ἀλλ' ὃ αὐτὸς θέλει, ποῖον 
μισθὸν ἔχει, 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 

Αὐταρεσχίας, Τοῦ δὲ ᾿Αποστόλου λέγοντος, Ἔχα- 
c:o; ἡμῶν (34) τῷ πλησίον ἀρεσχέτω εἰς τὸ 
ἀγαθὸν, πρὸς οἰχοδομὴν, καὶ περισσοτέρως δυσ- 
ὠποῦντος ἐν τῷ ἐπενεγχεῖν (25) Καὶ γὰρ αὐτὸς ὁ 
Χριστὸς οὐχ ἑαυτῷ ἤρεσε, γνωρίξειν ὀφείλει τὸν ἢ 
ἑαυτοῦ κίνδυνον ὃ αὐτάρεσχος" ἐλέγχεται δὲ 6 αὐτὸς 
καὶ ἀνυπόταχτος, 

ΕΡΏΤΗΣΙΣ ΡΙΘ᾽, 
Ei ἔξεστιν ἑχάώστῳ παραιτεῖσθαι τὸ ἐγχειρισθὲν 
ἔργον, καὶ ἄλλο ἐπιξητεῖν, 
AIIOKPIZIX, 
Τῆς ὑπαχοῆς, χαθὼς προείρηται, μέχρι θανά- 


ὃ Marc. x, 44. δ᾽ ibid, 45. 05 Galat. v. 19. ** Philipp. ui, 8. 


V Rom. xv,2. "'*ibid. 3. 
(21) Editi ὡς δοῦλος, Reg. primus ὡς δοῦλον, Alii 
duo mss. ὡς δούλους. | 
(22) Codex Colb. ὑπὸ τοῦ Παύλου εἰρημένον, Ali- 
quanto infra duo mss. cum Voss. ὁ ᾿Απόστολος ἐδί- 
«£t. lbid. Voss. et Colb. προσϑεῖς ἡ μῖν, 
PATROL, GR, XXAIT. 


REGULA BREVIUS TRACTAT. 
A 


1162 
INTERROGATIO CXV. 
Quomodo alter alteri obedire debeat. 
RESPONSIO. 
Velutidominisservi, prout a Domino prieceptum 
est : Qui vult inler vos esse magnus,sit omnium ul- 
Limus el omnium servus *! . Quibus hiec efficaciora 
el ad persuadendum apliora adjungit; Quemadmo- 
dum Filius hominis non venit ut ministraretur, ei 
sed ut ministrare! ; item prout ab Apostolo dic- 
lum est: Per charitatem Spiritus servite invicem", 


INTERROGATIO CXVI. 
Ad quosnam terminos sese debet exlendere obedien- 
tia,ut servetur mensura,qua Deo placere possimus. 
RESPONSIO, | 
Hoc Apostolus docuit, proposila nobis obedien- 
tia Domini, qui Factus est obediens usque ad mor- 
iem, mortem autem crucis** ; quin et dixerat an- 
tea : Hoc senlile in vobis, quod et in ChristoJe- 
su "i, 
INTERROGATIO CXVII, 
Qui nonassentitur iis quiesibi quotidie injunguntur 
ut propositum quoddam mandatum conficiat ,cu- 


pit vero. artem ediscere, quali morbo laboret et 
nunquid debeat tolerari. 


RESPONSIO. 

Qui est hujusmodi, is et contumazx, et sibimet- 
ipsi placens, et incredulus est: quandoquidem non 
timuit judicium Domini, qui dixit : Estote parati : 
quiaqua horà non pulatis, Filius hominis veniet *5. 
Si quis enim diebus 456 singulis et quavis hora 
Dominum exspeclet, is sollicilo animo est,ne diem 
hodiernum oliosus prelereat, nihilque amplius 
cural. Quod si jussus fueril arlem ediscere, ex 
obedienlia id lucrum referat, ul placeat Deo, non 
aulem condemnetur ob procraslinalionem. 

INTERROGATIO CXVIII. 

Quistrenuus est in mandato conficiendo, sed. facit 
quod sibi non precipitur, sed. quod ipse vul, 
qualem mercedem habet. 

RESPONSIO, 

Illius qui sibi placet, Cum autem Apostolus di- 
cat . Unusquisque nostrum prozimo suo placeat in 
bonum, ad adificalionem * , magisque nos invitet 
his qui subjungit verbis : Nam et ipse Christus 
non sibi placuit ** ; imminenssibi periculum nosse 
debet, qui placel sibimelipsi ; quin etiam ille idem 
contumax esse elintraclabilis convincitur. 

INTERROGATIO CXIX. 
An liceal unicuique assignatum sibi opus recusare 
et aliud petere. 
RESPONSIO, 

Cum obedientia, sicul jam dietum est, limites 

δὲ jbid. 55. Μ΄ Luc, xr, 40. 


(23) Voeula 2: addita est ex antiquis duobus li- 
ris. 
(21) Editi ἔχαστος ὑμῶν, Al mss. duo ἡμῶν, 
(23) Veteres qualuor libri ἐπενεγκεῖν, Edili ὑπ. 
ἐνεγκεῖν, $4 


1163 


S. BASILII MAGNI 


110$& 


suos ad mortem usque extendat, delatum munus Α τοῦ ἐχούσης τὸ μέτρον (20), ὁ τὸ ἐγχειρισθὲν παραι-- 


qui recusat, et requirit aliud, primum violat obe- 
dientiam, et aperte declarat se minime abnegasse 
semetipsum : deindeetiam aliorum plurium malo- 
rum tum sibi, tum cieteris auctor existit. Aperit 
enim plerisquejanuam contradictionis ac, seipsum 
ad hanc assuefacit. Et quoniam non potest unus- 
quisque judicare quid conducat sibi,non raro opus 
sibi noxium diligit. Ad hrec pravas fratribus suspi- 
ciones movet, tanquamsi operi quodrequirit, esset 
magis addictus, quam iis quibuscum operari ne- 
cesse est. Quare, uno verbo, imperium detrectare 
multorum acingentium malorum radix est. Quod 
si inesse sib1 rationem aliquam operis recusandi 
putet, declaret illam preefectis, idque ipsis expen- 
dendum relinquat. 
INTERROGATIO CXX. 


An conveniat aliquo abire, moderatore non prius 
commonefacto. 


RESPONSIO. 


Cum Dominus dicat : Neque enim a meipso veni 
sed ilie me misit **, quanto magis unusquique no- 
strum non debet sibiipsi illud permittere ? Enim- 
vero id qui sibi indulgit, clare ostendit laborare 
se morbo superbie, seque esse obnoxium judicio 
Domini qui dixit : Quod hominibus altum est, abo- 
minatio est ante Deum 15. Et in summa quidquam 
sibi permittere, id vitio datur. 

A57 INTERROGATIO CXXI. 
An liceat graviora opera recusare. 


RESPONSIO. 


Qui vere et sincere Deum diligit, et constanter 
δα certo expectat retribuendam a Domino merce- 
dem, nequaquam presentibus contentus est, sed 
semper aliquam requirit aecessionem, etquiddam 
amplius exoptat. Et tametsi supra vires quidpiam 
efficere videtur, non tamen est securus, tanquam 
qui mensuram impleverit; quin potiüs sollicitudi- 
nem assiduam patitur, velut qui longe absit a de- 
bita perfectione, audiens Dominum ita precipien- 
tem : Cum feceritis omnia qua praecepta sunt, tum 
dicite : Servi inutiles sumus: quod debebamus fa- 
cere, fecimus! ; item cum audit Apostolum, cui 


τούμενος, χαὶ ἄλλο ἐπιξυωτῶν, πρῶτον μὲν τὴν 
ὑπαχοὴν διαφθείρει, χαὶ φανερὸς ἐστι μὴ ἀρνησά- 
μᾶνος ἔπειτα χαὶ ἑτέρων χαχῶν πλειόνων 
ἑαυτῷ τε χαὶ τοῖς λοιποῖς αἴτιος γίνεται. Καὶ ͵)ὰο 
θύραν ἀντιλογίας τοῖς πολλοῖς ἀνοίγει (27), χαὶ 
ἑαντὸν πρὸς ταύτην ἐθίζει. Καὶ ἐπεί μὴ ϑύναται 
ἕχαστος δοχιμάξειν τὸ συμφέρον, ἐχλέγεται πολλά.- 
χις τὸ βλαδερὸν ἑαυτῶ ἔργον. Καὶ ὑπονοίας δὲ κο.- 
νηρὰς ἐμποιεῖ τοῖς ἀδελφοῖς, ὡς προπεπονθὼς ὃ τῷ 
ἔργῳ (28) ὅπερ ἐπιξητει, ἢ οἷς συνργάξεσθαι ἀνάγκακ. 
Ὥστε χαθόλου τὸ μὴ ὑπαχούειν πολλῶν χαὶ μεγά- 
λων χαχῶν ἐστι ῥίξα. Βὶ δὲ τινα λόγον ἔχειν γο-- 
μίξει τῆς παραιτήσεως τοῦ ἔργον, φανερούτω τοῦ- 
τον τοῖς προεστῶσι, χαὶ χαταλιμπανέτω τῇ ἐχείνων 
δοχιμασία. 


ἑαυτὸν" 


EPOTHZIZ PK. 
Ei δεῖ ἀπιέναι mov χωρὶς ὑπομνήσιως τοῦ npe 


εἐστῶτος. 
AIIOKPIZIZ. 
To) Κυρίου λέγοντος" Οὐδὲ yàp (29) ἀπ᾽ ἐμαυτοῦ 
ἐλήλυθα, ἀλλ᾽ ἐχεῖνός μὲ ἀπὲστοὺὶς: πόσω μᾶλ- 


λον ἕκαστος ἡμῶν ἑαυτῷ ἐπιτρέπειν οὐχ ὀφεῶει : 
O γὰρ ἑαυτῷ ἐπιτρέπων δῆλός ἔστιν ὑψηλοφροσύ- 
vm» νοσῶν, χαὶ ὑποχείμενος τῷ χρίματι τοῦ Κυρίου 
εἰπόντος: Τὸ ἔν ἀνθρώποις ὑψηλὸν βδῶνγμα (30) 
ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, Καὶ χαθόλου τὸ ἑαυτῷ ἐπιτρέ- 
πεῖν ὑπαίτιον. 
ἘΡΩΤΗΣΙΣ PKA. 
παραιτεῖσθαι τὰ βαρύτερα τῶν 
ἔργων, 

ATIOKIPZIZ 

Ὁ γνήσιος ἐν τῇ πρὸς Θιὸν ἀγώπῃ, xoi βέβαιος 
ἕν πληροφορίᾳ τῆς παρὰ τοῦ Κυρίου μισθαποδοσία;, 
οὐ τοῖς γινομένοις ἀρχεῖται, ἀεὶ δὲ προσθύχον ἐπι- 
ξητεῖ, xai, τοῦ πλείονος ὀρέγεται. Κἂν ὑπὲρ δύνα- 
μιν (32) ϑόξῃ ποιεῖν τι, οὐχ ἀμεριμνεῖ, ὡς πλορώσας 
τὸ μέτρον" ἀγωνιᾷ δὲ ἀεὶ, ὡς ἀπολιμπανόμενος τοῦ 
πρὸς ἀξίαν, τοῦ Κυρίον ἀχούων προστάσσοντος, 
ὅτι. Ὅταν ποιήσητε πεντα τὰ διατεταγμένα, 
τοτε λέγετε: Δοῦλοε &ypsiol ἐσμεν’ ὃ ὠφεῶλμιν 
ποιῆσαι, πεποιήχαμεν: τοῦ δὲ ᾿Αποστόλον, ᾧ ὁ 
χόσμος ἐστανρωτο, xxi αὐτὸς τῷ χόσμῳ, μὴ Eur 
εἰπεῖν, ὅτι ᾿Εγὼ ἐμαντὸν οὔκω δ 


Ei ἔξεστι (91) 


σχυνθέντος 


mundus crucifixus erat, et ipse mundo"?*, quileec p γίξομαι κατειληφέναι, Ἔν δὲ, τὰ μὲν ὀκέσω im 


dicere veritus non est ; Ego me nondum arbitror 
comprehendisse. Unum autem qua quidemretrosunt 
obliviscens, ad ea vero qua sunt priora extendens 


** Joan. vir, 28. 7? Luc. xvi, 1b. 


(26) In Vossii codice etin Reg. primo pro μέτρον 
legitur ópov. 

(27) Codices nonnulli ἀντιλογίας τοῖς λοιποῖς, 
ceteris. Mox duo mss. xai ἑαυτόν πμοσεθίξει. Sub- 
inde duo quoque mss. ἔχαστος δοχιμάσει. 

.(28) Codex Colb. τό ἔργον. Mox cditi μᾶλλον ἢ 
ot; Vox μᾶλλον et in Vossii codice et in quatuor 
aliis non legitur. 

(20) Reg. primus Οὐδὲ γὰρ ἐγῳ. Aliquanto post. 


7! Luc. xvii, 40. 


λανθανόμενος, τοῖς δὲ ἔμπροσθεν ἔπετοεινόμε- 
γος, χατὰ σχοπὸν διώχω ἐπὶ τὸ βραδεῖον τῆς 
ἄνω χλήσεως τοῦ Θεοῦ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. Ὃς, 


13 Ga]. v1, 14. . 


codex Colb. ἔχαστος ὑμῶν. 
(30) Unus ms. fóvyu& ἐστιν. Ibidem Reg. ter- 


tius ἐνώπιον Kuplov. 

(31) Reg. primus εἰ ἔξεστέ τινι. Mox. idem ms. 
παρὰ τοῦ Θιοῦ μισθαποδοσίας. 

(33) Heg. primus δύναμιν δόξῃ τὸ ἔργον" ἀγωνιᾷ 
dt ὡς: ἀπολιμπανόμενος, etc. Aliquanto post codex 
Colb. διατεταγμέγα ὑμῖν. : 


-Ὥ 


1165 


REGULAE BREVIUS TRACTAT E. 


1166 


καίτοι ἐξουσίαν ἔχων, τὸ Εὐαγγέλιον χαταγγέλλων, À meipsum, ad deslinalum pei sequor,ad bravium 8u- 


ἐκ τοῦ Εὐαγγελίον ζῆν. Ew χόπῳ xci μόχθῳ, φησὶ, 
γυχτὸς καὶ ἡμέρας ἐργαζόμενοι, οὐχ (33) ὅτι οὐχ 
ἔχομεν ἐξουσίαν, ἀλλ᾽ ἵνα ἐκυτοὺς τύπον δῶμεν 
ὑμῖν εἰς τὸ μιμεῖσθαι ἡμᾶς, Τίς οὖν οὕτως  &vwai- 
σθητος «ui ἄπιστος, ὡς ἀρχεσθῆναί ποτε τοῖς ἤδη 
“Ἐνομένοις, ἢ παραιτήσασθαί τι ὡς βαρύτερον, à 


χοπῶϑες ; 


EPOTHZIX PKB. 

Ἔν τις, ἐπιτιμηδεὶς εὐλογίαν μὴ λαθεῖν | 
ὅτι, «Ἐὰν μὴ λάθω by, οὐχ iet: a d 
δεῖ αὐτοῦ ἀνέχεσθαι, 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 
Εἰ μὲν τοσούτου ἐπιτιμίου ἄξιον τὸ πταῖσμα, ὡς 


perna vocalionis Dei in Christo Jesu??. Qui cum 
sibi, utpote Evangelium annunlianli, ex Evangelio 


. vivere liceret **, ait : Jn labore et fatigatione, nocte 


et die operantes, non quod non habeamus potesta- 
tem, sed ut nos ipsos formam demus vobis ad üni- 
tandum nos ?*. Quis igitur adeo stupidus est οἱ in- 
credulus, ut iis quie fecerit, unquam acequiescat 
aul aliquid velut gravius aut laboriosus detrectet ? 
INTERROGATIO CXXII. - 
Cui hxc multa irrogata fuit, nimirum ut non acci- 
piat benedictionem, si is dicat: « Nisi 
— benedictionem, non edo ; » nunquid ferendus sit, 
RESPONSIO. 
Certe an peecatum tanta multa dignum sit, ut 


x«i τοῦ φαγεῖν χωλυθῆναι, ὁ ἐπιτιμήσας δοχιμάσει p quis areeatur a sumendo cibo, prorsus judicabit 


πάντως" εἰ δὲ μόνης τῆς εὐλογίας ἀνάξιός τις ixpi- 
θη, συγχωρηθεὶς δὲ φαγεῖν οὐκ ἀνέχεται, ὡς ἀπει- 
θὴς ἐν τούτω, χαὶ φιλόνειχος χρινέσθω" ἅμα χαὶ 
ἑαυτὸν γνωρίζων xul ἐπεγινώσχων, ὅτι οὐχὶ θερα- 
πεύει ἑαυτὸν τοῦτο ἐπιξητῶν, ἀλλὰ (34) ἁμάρτημα 


ἁμαρτήματι συνάπτει. 


.. EPOTHZIX PKT". 

'Edy τις' λυπῆται μὴ ἐπιτρεπόμενος ποιεῖν, ὃ μὴ δύναται 
ἐπιτηδείως ποιεῖν, εἰ χοὴ αὐτοῦ ἀνέχεσθαι, 
ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Περὶ τούτου εἴρηται πολλαχοῦ, ürt χαθόλου τῷ 
θελήματι τῷ ἰδίῳ χεχρῆσθαι, $ ἐπιτρέπειν, παρὰ 
τὸν ὑγιῆ ἔστι λόγον" xmi τῇ δοχιμασίᾳ τῶν πλειόνων 


qui ponam hane irrogavit. Quod si quispiam ha- 
bitus fuerit benedictione sola indignus, et edendi 
facultate ei data, edere tamen recuset, is tanquam 
contumax in hoe el pervicax judicetur. Alque 
eliam noverit semelipsum, intelligalque se sibi, 
dum hoc facere cupit, non mederi, sed peccatum 
peceato adjungere. 
| INTERROGATIO CXXII. 
Si quis egre ferat non etti sibi, ut faciat quee 
uei id non polea; dnd eei em ej 
RESPONSIO. . . 
De hac re dictum est plerisque in locis, quod in 
universum propria voluntate uli, aut pro arbi. 
trio agere, alienum 511 a recta ratione : itemque, 


μὴ ὑποτάσσεσθαι ἀπειθείας χαὶ ἀντιλογίας ἔχει τὸν C quod plurium judicio 458 non parere, est 


xivdvvoy. 


EPOTHZIZ PKA, 

Εἰ δεῖ μετὰ αἱρετιχῶν ἢ ᾿Ελλήνων (38) κατὰ συντυχίαν 
εὗρε évra πον, ἣ συνεσθίειν αὐτοῖς͵ 7; ἀσπάξεσθα, 
αὐτούς, 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Τὸν μὲν ἀσπασμὸν τοῦτον δηλονότι τὸν χοινὸν 
ἐπ᾿ οὐδενὸς ὁ Κύριος ἀπηγόρευσεν, εἰπών’ ᾿ἘΒὰν 
ἀσπάσησθε τοὺς φῶμδους ὑμῶν μόνον, τί περισ- 
σὸν ποιεῖτέ; Οὐχὲ χαὶ οἱ ἔθνιχοξ οὕτω ποιοῦ- 
σιν (36) ; περὶ δὲ τοῦ συνεσθίειν ἔχομεν παραγγε- 
λίαν τοῦ ᾿Αποστόλον, ἐπὶ τίνων χρὴ παραιτεῖσθαι 
τοῦτο, εἰπόντος: Ἔγραψα ὑμῖν ἐν τῆ ἐπιστολῇ μὴ 
συναναμίγνυσθαι (3.»}Ρ͵ πόρνοις, χαὶ οὐ πάντως 


contumacite et contentionis periculum adire. 
INTERROGATIO CXXIV. 

Si quando forte inciderit quispiam in Azreticos 
aut tngeutiles, an is debeat aut cum ipsis cibum 
capere, aut ipsos salutare. 

RESPONSIO, 

Salutationem quidem,si videlicet communis illa 
sit et vulgaris, nullo modo vetuit Dominus, eum 
dixerit: Sisalutaveritis amicos vestros tantum,quid 
amplius facitis ? Nonne et εἰ hnici sic faciunt 15 ? 
Quod vero ad cibum una eapiendum attinet, habe- 
mus praeceptum Apostoli, quo docemur in quibus 
hoc vitari debeat, ita loquentis : Scripsi vobis in 
epistoia, ne commisceremini cum fornicariis, ac 


τοῖς πόρνοις τοῦ χόσμου τούτου, ἧ πλεονέχταις, D non. omnino cum fornicarüs hujus mundi, aut 


5 ἅρπαξιν͵ ἢ εἰϑδωλολώτραις" ἐπεὶ ὀφείλετε ἄρα 
ix τὸν χύσμου ἐξελθεῖν, Νῦν δὲ ἔγραψα ὑμῖν μὴ 
συναναμίγνυσθαι (38), "Edv τις ἀδελφὸς ὀνομα- 
ζόμενος, ἢ πόρνος, ἢ πλεανέχτης, ἢ εἰδωλολά- 


73 Philipp. nt, 13, 44. ?* I Cor. 1x, 14. 


(33) Codex Colb. ἐργαξόμενοι πρὸς τὸ μὴ ἐπιθα- 

ἦσαι τινα, οὐχ, Aliquanto post idem ms. cum 
eg. primo βαρύτερον xci χοπῶδες, 

(34) Veteres duo libri : ὅτι οὐχὶ θεραπεύων ἑαυ- 
τὸν τουτὸ ἐπιζητεῖ, ἀλλὰ καί, Subinde codex Colb. 
ἐπὶ ἁμαρτήματι, Qucri polest quid hoc loco vox 
εὐλόγία significel: sed, ut verum fatear, nihil ea 
de re certo affirmari posse arbitror, Potest igitur 


75 JJ Thess. ui, 8, 9. 


cum avaris, aut cum rapacibus, aut idolorum cul- 
toribus : alioquin deberetis utique de hoc mundo 
eziisse. Nunc autem scripsi vobis, ut ne commis- 
ceamini. Si aliquis, qui frater nominatur, est aut 


78 Matth. v. 47. 


cipi ad arbitrium aut pro simpliei praepositorum 
benedictione, aut pro Eucharistia. | 

(33) Reg. primus el Colb. αἱρετιχῶν ἢ μετὰ 'EA- 
λήνων ἢ Ἰουδαίων, Editi el alii duo mss, ut in con- 
lextu. 
36) Antiqui duo libri £0vtxoi τοντὸ ποιουσι, 
37) Codex Colb. μὴ συναναμίγνυσθε, 
38) Reg. primus et Colb. «μὴ συναναμίγνυσθε, 


1167 


maledicus, aut ebriosus, aut rapax: cum ejusmodi 
ne cibum quidem capiatis "!. 
INTERROGATIO CXXV. 


Cui munus aliquod creditum est, et nemine ad- 
monito facit aliquid preter id quod. ei injunc- 
tum fuit, aut ultra quam ipsi praescriptum est, 
tsne debet id munus retinere. 


RESPONSIO. 

Aliquid sibimetipsi assumere in universum dis- 
plicet Deo : neque id convenit, neque expedit iig 
quibus vinculum conservande pacis in studio est. 
Quod si perseveraverit iu sua protervia, prestat id 
officii ab ipso auferri. Non enim servat preceptum 
ejus qui dixit: Unusquisque in quo vocatus est, 
fratres in hoc permaneat ** : et quod ad. commo- 
vendum magis valet, addit: Non plus sapere quam 
oportet sapere,sed sapere ad sobrielam . unicuique 
sicut Deus divist mensuram fidei 13, 


INTERROGATIO CXXVI 
Qua ratione quis non vincatur a voluptate edu- 
liorum. 
RESPONSIO. 
Nempesi utilitatis rationem semper habere apud 
se statuerit ducem ac magistram eorum, qua pro 
usu assumuntur, sive suavia fuerint,sive insuavia. 


459 INTERROGATIO CXXVII. 
Dicunt quidam fieri non possse, quin homo 
irascatur. 

RESPONSIO. 

Non continuo si feri potest ut miles irascatur 
in oculis regis, rationi consentaneum est quod 
dicitur Etenim si hominis, qui secundum naturam 
equalis est, aspectus id vitium coerceat propter 
dignitatis prestantiam, quantu magis idem vita- 
bitur si cui sit persuasum, se motuum suorum 
Deum inspectorem habere? Deus enim, qui scru- 
tatur corda et renes, multo magis videt animi 
motus, quam homo que oculis subjiciuntur. 

INTERROGATIO CXXVIII. 


Cum quis vult abstinentia supra vires uti, ita ut 
etiam in. mandato quod sibi proponitur confi- 
ciendo impediatur, idne ipsi permittendum est. 


RESPONSIO. 

Questio hec non mihi rite proposita videtur. 
Abstinentia enim non sita est in ciborum nihil ad 
rem pertinentium amotione, ex qua consequitur 
ea, que ab Apostolo redarguitur *?, immoderata 
corporis afflictatio, sed in perfecto a propriis vo- 
luntatibus secessu. Quam autem periculosum sit a 
mandato Domini excidere ob propriam volunta- 
tem, ex Apostoli verbis liquet, ubi ait*! : Facien- 
tes voluntates carnis, et cogitationum, et. eramus 
natura filii ira, ' 


S. BASILII MAGNI. 


fornicator, aut avarus, aut idolis serviens, aut À zox;, & λοίδοοος. ἢ μέθυσος, ἣ ἄρπαξ, 


1168 


τῷ τοιούτῳ 
μηδὲ συνεσθίειν. 


ἘΡΩΤΗΣΙΣ PKE 
Τὸν πιστευόμενον ἔργον, χαὶ ποιοῦντάό τι χωρὶς 
ὑπομνήσεως παρὰ τὸ ὃ ἰατεταγμένον, 1 ὑπὲο τὸ 
ιατεταγμένον αὐτῷ (39), εἰ δεῖ ty try. τὸ ἔργον. 
ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Τὸ μὲν ἑαυτῷ )au6Zvtt» χαϑόλου ἀπαρέσχει Θεὼ 
χαὶ οὐτέ πρέπει, οὔτε συμφέοει τοῖς ἐσπουϑαχότι 
τὸν σύνδεσμον τῆς εἰρήνης φυλάσσειν: εἰ δὲ ἐπι 
μένοι προπετευόμενος, συμφέρει ἀρθῆναι &x' αὐ- 
τοῦ (40) τὸ ἔργον. Οὐ γὰρ φυλάσσει τὸ πρόφστα λα 

- 4 ΄: . . » 9 T :- » φ . * 
τοῦ εἰπόντος Εχαστος ἐν ᾧ ἐχλήθη, ἀδελφοὶ, ἐν 
τούτω μενέτω" xvi ἔτι ἐντρεπτιχώτερον" Μὴ ὑπιο- 
φρονεῖν, παρ᾽ ὃ δεῖ φρονεῖν, ἀλλὰ φρονεῖν εἰς τὸ σωφ- 
βονεῖν ἐχάστῳ ὡς ὁ Οεὸς ἐμέριφε μέτρον πέστιως. 


ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ ΡΚς.. 
Πῶς ἄν τις ἡττηθῇ τῆς ἐν βρώμασι φιληδονέας͵ 


ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Κρινας τὸν λόγον τοῦ συμφέροντος, ὁδηγὸν xoi 
διδάσχαλον ἔχειν Gil τῶν εἰς τὴν χρῆσιν παραλαμόα- 
νομένων, εἴτε ἡδέα εἶτε ἀηδῇ ταῦτα εἴη. 

ἘΡΩΤΗΣΙΣ PKZ. 
Λέγουσί τινες, ὅτι ἀδύνατόν ἐστε μὴ ὀργισθῆναι 
ἄνθρωπον. 
AlIOKPIZIZ. 

Ei δυνατόν ἐστι τῷ στρατιώτῃ ἐν ὄψεσι βασιλέως 
ὀργιπθῆναι, οὐδὲ οὕτω λόγον ἔχει τὸ λεγόμενον, 
Εἰ γὰρ ἀνθρώπον ὄψις ἰσοτίμου xarà τὴν φύσιν διὰ 
τὴν ὑπεροχὴν τοῦ (44) ἀξιώματος ἐχώλυσε τὸ Too; 
πόσῳ μᾶλλον, ἐὰν πληροφορηθῇ τις Θεὸν ἔχειν ἐπ- 
ὁπτὴν τῶν ἰδίων χινημάτων ; Πολὺ γὰρ πλόον, ὁ 
Θεὸς, ὁ ἑτάξων χαρδίας xai νεφροὺς, βλέπει τὰ κι- 
νήματα τῆς ψυχῆς, ὃ ἄνθρωπος τὰ εἰς πρόσωπον. 


EPOTHZIZ PKH'. 

Τῷ θέλοντι ἐγχρατεύεσθαι ὑπὲρ δύναμω, ὥστε xol 
εἰς τὴν προχειμένην ἐντολὴν ἐμποδέξεσθαι, εἰ δεῖ 
συγχωρεῖν. 

ἈΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Τὸ ἐρώτημα οὐ χυρίως φαίνεται pot πεποαρί- 
νον. Ἢ γὰρ ἐγχράτεια οὐχ ἐν ἀποχῇ ἀλόγων Doe 
μάτων (42) ἐστὶν, ἐν “ἦ συμβαίνει ἢ ὑπὸ τοῦ ᾿Απο- 
στόλον χατηγορουμένη ἀφειδία σώματος, ἀλλ΄ ἐν 
τελείκ ἀναχωρήσει τῶν ἰδίων θελημάτων. Ὅσον δὲ 
ἔχει xívduvov διὰ τὸ ἴδιον θέλημα τῆς ἐντολᾷς τοῦ 
Κυρίον ἐχπεσεῖν, δῆλον ἐχ τῶν ὑπὸ τοῦ (43) ᾿Απο- 
στόλου εἰρημένων, εἰπόντος. Ποιουντες τὰ θελόματα 
τῆς σαρχὸς xal τῶν διανοιῶν, χαὶ μεν τέχνα φύσι, 
ὀργῆς. 


7 1 Cor. v, 9-14. 181 Cor. vii, 94, 19 Rom. Xu, 3. *? Coloss. 1, 23. *! Ephes, ij, 3. 


39) Sic antiqui duo libri. Edili αὐτὸ 
Ἢ Codex Colb. ἀοθ ᾿ἀπ' αὐ Alii qui 
més ) t edil ἀρθδναια ἤναι ἀπ᾿ αὐτου. Alii quidam 


(4) EXeg. primus οἱ Colb. διὰ τὸ ὑπερέχον του. 


(42) Combefisius illud, ἄλογα βρώματα, ita La- 
tine reddidit, terreni cibi. 
(43) Reg. primus ix τῶν παρὰ rov. 


1169 


EPOTHEZIZ ΡΚΘ'. 
'O πολλὰ νηστεύων, ἐν Ot τῇ μεταλήψει μὴ δυνάμενος 
ἀνέχεσθαι τοῦ βρώματος (44) τοῦ χοινοῦ, τί μᾶλλον 
ἀφιλφῶν, χαὶ 


ἑλέσθαι ὀφεΐλει, νηστεύειν μετὰ τῶν ἃ 

ἐσθίειν μετ᾽ αὐτῶν, ἢ, διὰ τὸ ἀμέτρως νηστεύειν, 

ἄλλων βρωμάτων ἔχειν χρείαν ἔν τῇ μεταλήψει. 
ATIIOKPIZIZ. 

Νηστείας χαιρὸς, οὐ τὸ θέλημα ἑκάστου, ἀλλ᾽ ἢ 
χρεία (45) τῶν sic βεοσέβδεϊαν ἠχόντων * χαθὼς χαὶ αἱ 
Πράξεις τῶν ἀποστόλων ἱστοροῦσι, καὶ παρὰ τοῦ ἐχλεχ- 
τοῦ (46) Δαδὶδ μανθάνομεν. ᾿Εὰν οὖν τις χατὰ λόγον 
τοιοῦτον νηστεύῃ, χαὶ τοῦ δύνασθαι πάντως χαταξιοῦ- 
ται, Πιστὸς γὰρ ὁ ἐπαγγειλάμενος, 


EPOTHZIX PA. 
Πῶς χρὴ νηστεύειν, ὅταν χρεία γένηται νηστείας πρὸς 
τι τῶν εἰς θεοσέδειαν ἐπιξζητουμένων " ὡς ἀναγχαζό- 
μένον, ἣ μετὰ προθυμίας, 


ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Τοῦ Κυρίον λέγοντος, Μαχάριοι οἱ οἱ πεινῶντες 
χαὶ διψῶντες τὴν διχαιοσύνην, πᾶν τὸ συντελοῦν 
εἰς θεοσέδειαν, μὴ μετ᾽ ἐπιθυμίας χαὶ σπονδῆς γινό- 
μενον, ἐπικίνδυνον, Ὥστε τὸν μὲν νηστεύοντα μὴ 
προθύμως (AT) τοῦτο ποιεῖν οὐχ ἀχίνδυνον * τὸ δὲ 
νηστεύειν ἐν χαιρῷ χρείας τοιαύτης ἀναγχαῖον, τὸν 
᾿Αποστόλου μετὰ τῶν ἄλλων αὐτον κατορθωμάτων xci 
τοῦτο πρὸς διδασχαλίαν ἡμετέραν διηγησαμένον τὸ, 
Ἔν νηστείαις πολλάχις. ι 

ἘΡΩΤΗΣΙΣ ῬΛΑ', 

Ὃ μὴ μεταλαμβάνων ὅθεν οἱ ἀδελφοὶ ἐσθίουσιν, ἀλλ᾽ 
ἕτερον ἔπιξητῶν, εἰ χαλῶς ποιεῖ. 
ἈΠΟΚΡῚΊΣΙΣ, 

Καθόλου τὸ ἐπιξητεῖν βρῶμα map! ἐντολήν ἐστι, τοῦ 
Κυρίον εἰπόντος" Μὴ ζητεῖτε (48] τί φώγητε, χαὶ τὶ 
πίητε " x«i μὴ μετεωρίξεσθε * xol χαταπληχτεκώτερον 
ἐπενεγχόντος * Ταντα γὰρ πάντα τὰ ἔθνη ἐπιζητεῖ. Tov 
δὲ ἐπιτεταγμένου ἐστὶ πληρουν ἐπιμελῶς τὸ, Διεδίϑοτο 
δὲ ἑκάστῳ, καθότι ἂν τις χρείαν εἶχεν. 


ἘΡΩΤΉΣΙΣ PAB. 
Ὁ λέγων, ὅτι βλάπτει με τουτο, χαὶ λυπούμενος, ἐὰν 
ἄλλο μὴ δοθῇ αὐτῷ (19), τί dn ᾿ 
AIIOKPISIX, 
Φαίνεται, ὅτε οὐκ ἐπληροφορήθη τὴν ἐλπίδα Λα- 


REGULJE BREVIUS TRACTAT.E. 


1170 


INTERROGATIO CXXIX. 

Qui mulium jejunat, ob. ique in capiendo cibo 
communem escam sufferre non potest,utrum po-. 
(ius eligere debel, jejunarene cum fratribus, et 
una cum ipsis edere, an, immodiei jejunii causa, 
in cibo sumendo aliis eduliis opus habere. 

RESPONSIO. Ud 

Jejunii tempus non est arbitrium eujusque ; sed 
esl, eum ea, quie ad Dei cultum perlinent, id re- 
quirunt : quemadmodum el Acla apostolorum 
narrant 5, et ab electo Davide discimus *?, Si quis 
igitur jejunat hunc in modum,utique consequitur 
eliam jejunandi facullatem, Fidelis est enim qui 
repromisit 9? *, 

A60 INTERROGATIO CXXX. 

Quomodo jejunandum est,cum opus fuerit jejunio 
propter aliquid eorum qux ad pietatem. exca- 
lendam requiruntur ; utrum tanquam coacte, 
an cum animi promptitudine. 

RESPONSIO. 

Cum Dominus dicat : Beati qui esuriunt, el si- 
tiunt justitiam", quidquid ad pietatem conducit, 
id nisi libenter ae studiose fiat, periculosum est. 
Quare qui jejunat quidem,sed id animo alacri non 
facil, vocatur in periculum ; eceeterum in tempore 
necessitatis ejusmodi necesse est jejunare, quan- 
doquidem Apostolus inter sua alia recte facta illud 
eliam ad docendos nos enumerat: In jejuniis 
siepe 5, 

INTERROGATIO CXXXI. | 

Qui non capit cibos, quos fratres edunt, sed alios 

requirit, nunquid recte faciat. 
RESPONSIO. 

In universum cibos requirere conlrarium est 
mandato, cum Dominus dixerit : Nolile quarere 
quid manducetis, et quid. bibatis : et nolite in su- 
blime tolli **; cumque, quod ad perterrendum ma- 
gis valet,statim addiderit: Πρὸ enim omnia gentes 
inquirunt ". Est autem ejus, penes queru distri- 
buendi munus est, diligenler exsequi illud : Dívi- 
debatur autem singuiis, prout cuique opus erat", 

INTERROGATIO CXXXII. 

Qui dicit : Id. mihi nocet, et egre fert, nisi aliud 
sibi datum fueril, quid hoc est. 
RESPONSIO. 

Apparet, huie persuasum non esse de spe La- 


ξάρον, οὔτε ἐγνώρισε τὴν ἀγώπην τὸν πεπιστευμέ- γγ züri, neque ipsum charitatem illius eui omnium 


vou τὴν πάντων x«i αὐτὸν ἐπιμέλειαν, Καθόλον δὲ 
οὔτε περὶ του βλάπτοντος ὃ ὠφέλουντος ἑαυτῷ ἐπι- 


"! Act. xin, 2, 3, "! Psal, xxxiv, (3. 55" Hebr. x, 33, "" Mallh. v, 6. 


29. " jbid. 30. 58 Aet, 1v, 35. 


τῇ Codex Colb, τῶν βρωμάτων, 
45) Ait virdoctissimus Combefisius, accipien- 
dum hune locum de personis : eujus si senten- 
tiam amplectare, sic vertas velim : Jejunii tem- 
pus non in cujusvis arbitrio, sed in eorum qui 
ad pietatem ercolendaüm accedunt, necessitate 
sttum est. 

(46) Illud, ἐχλεχτου, in duobus mss. non legi- 
tur. Quare facile adducerer ut erederem hanc 


el suiipsius cura concredita est, perspecilam ha- 


bere. In universum autem non debet quivis de re 


ΒΦ [[ Cor. xi, 27. δ Luc. xit, 


vocem oscilanter ab aliquo addilam fuisse : eo- 
que magis, quod ejusmodi epithetum David a 
Basilio tribui non soleat. 

(*7) Codex Colb. μὴ προθύμως δέ, Mox idem ms. 
θείας ταύτης, i | 

(48) Vetus liber Colb. μὴ 2z-7*s, Paulo post idem 
ms, cum Reg. primo xe ἐπιπληχτυκώτέερον, ! 

49! Illud, αὐτῷ, quod in vulgatis deest, in duo- 
bus mss. legitur. Ibidem codex Colb, τίς ἐστιν, 


1171 


sed id deferendum estei, cujus munus est de cu- 
jusque utilitate judicare : qui precipue inquirat 
anime emolumentum,sicque secundo loco ea quze 
ad corporis necessitatem pertinent, subministret 
juxta Dei voluntatem. 
INTEBROGATIO CXXAXII. 
Si vero ob cibum etiam murmuraverit. 
RESPONSIO. 


Eorum qui in deserto murmuravere **, judicio 
obnoxius est. Aitenim Apostolus : Neque murmu- 
retis, sicut quidam eorum murmuracerunt, et pe- 
rierunt ab exterminatore **. 


INTERROGATIO CXXXIY. 


s. BASILII MAGNI 


aut noxia aul ex pedienti judicium sibi permittere : A 


11:2 

Lizify τὴν Ctr p UGity ἴγσστες τεεῦλει - ἀ)γγὺ τῷ Ex 
τεταγμένῳ dexiui,r τὸ ἐχάστω χοειῶδες, προγγου- 
μένω: τὸ ὄφελος τῆς ψυχῆς ἐπιξτότουντι, καὶ οὕτω Pj. 
τέρω λογῳ τὰ πρὸς τὸν χρείαν του σώματος οἰχκονομουντι 
πρὸς τὸ Üi)zum τον Θεου. 


ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ PAT. 
Ἐὰν δὲ χαὶ γογγύσῃ διὰ βρῶμα. 
ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 
Τὸ χρῖμα τῶν ἐν τῇ ἐορύμω γογγυσάντων ἔχει. dye 
7&0 ὃ ᾿Απόστολος - Μηδὲ γογγύτετε,͵ χαϑώς τος: «j- 
τῶν ἐγόγγυσαν, καὶ ἀπώλοντο ὑπὸ τοῦ ὄλοθρευτου. 


ἘΡΩΤΗΣΙ͂Σ PAA* 


Sí iratus quispiam aliquid eorum, gua necessaria B "Ed» τις ὀργισθεὶς xupexrüzus λαθεῖν τε τῶν πρὸς (50) 


sunt, accipere recus 
RESPONSIO. 

Qui ejusinodi est, etiamsi poscat, dignus est qui 
non impetret, quoad vitium illud, imo potius vitia 
illa sanata esse praepositus judicaverit. 

A481 INTERROGATIO CXXXV. 

An conveniat quempiam, labore defatigatum, 
quidquam consuelis amplius exposcere. 
RESPONSIO. 

Si laborem suscipit ob retribuendam a Deo mer- 
" cedem, hinc laboris sui querere non debet leva- 
mentum, sed semetipsum ad Domini premium 
apparare,haudi ignorans se ut prolabore remune- 


τὸν χρείαν. 
ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Ὃ τοίουτος ἄξιός ἐστι͵ xxv ζχτῇ, xà λαδεῖν, ἕως ἐὰν 
δοχιμάσῃ ὁ προεστὼς, 07. ἐθερακκεύθη τὸ κάϑος, κᾶλλον 
δὲ τὰ πᾶθι. 

ΕΡΩΤΗΣΙΣ PAE. 
Εἰ χρὰ τὸν χώμνοντα αὐτὸν ἐπιξετῆσαι πλέον τι τῆς 
συνεθείας (31). 
AIIOKPIZIZ. 

Ei ἕνεχεν τὺς παρὰ τὸν Θεὸν μεσθαποδοσίας τὸν 
χάματον ἀναδέχεται, οὐκ ἔντευθεν ἐπιξητεῖν erst 
τὴν παραμυθίαν τον κόπου, ἀλλὰ πρὸς τὸν του Κυρίου 


μισθαποδοσίαν ἑκντὸν καταρτίξεο * εἰδὼς, ὅτε, ὡς τῆς 


rationem, ita quoque pro angustia consolationem C ὑπο του κόπου ἀμοιξᾷς, οὕτω χαὶ τῆς παοαχλι σεως 


a Domino consecuturum. Ille autem cujus ea pro- 
vincia est, ut impleat illud : Dividebatur singulis, 
prout cuique opus erat *! ; debet necessario labo- 
rantem quemque cognoscere, et ut par est, curare. 


INTERROGATIO CXXXVI. 


An necesse sit omnes ad horam prandii convenire: 
et qui abfuerit, veneritque post prandium, quo- 
. modo nobis cum eo agendum sit. 


RESPONSIO. 


Si abfuerit quidem ob loci aut operis necessita- 
tem, tamquam qui servet preceptum illius, qui 
dixit: Unusquique, in quo vocatus est, fralres, in- 
hoc maneat *! ; examine premisso ignoscet com- 
munis discipline inspector: sin cum simul occur. 
rere potuisset, non festinavit, culpa hujusce negli- 
gentis cognita, usque ad constitutam horam se- 
qu tis diei maneat jejunus. 


δ Num. xi, 1. ΤΠ Cor. x, 10. ?! Act. 1v, 395. 


(30) Sie mss. nonnulli. Editi Aa6siv τὰ πρός. 

(31) Reg. primus ἐπιξητεῖν πλείονα τῆς. Aliquanto 
post idem ms. τὸν χάώματον ἀνέχεται, laborem. per- 
fert. Lectio optima. 

($2) Sic antiqui tres libri. Illud, v τις, in editis 
desiderabatur. 

($3) Codex Colb. ἐν τῇ ὥρᾳ. Paulo post Reg. pri- 


ὑπεο τῆς στενοχωρίας παρὰ του φιλανθρώπον Θεοῦ χα- 

ταξιωθέσεται, Ὁ μέντοι ἐπιτεταγμένος ποιεῖν τὸ, Áu- 

δίδοτο ἑκάστω, καθότι ἄν τες χρείαν εἶχεν (52), iovw- 
καίως ὀφείλει γνωοίξειν ἕκαστον τῶν χοπιώντων, ταὶ 
θεραπεύειν χατὰ τὸ προσὅκον. 

ἘΡΩΤΉΣΙΣ ῬΑΣ΄. 

Ei ἀναγχαῖον πάντας συνάγεσθαι τῇ ὥρᾳ (83) τὸν 
ἀρίστου, xai τὸν ἀπολιμπανόμενον, x&i μετὰ τὸ ἄρισ- 
Tov ἐρχόμενον πῶς παρέλθωμεν. 

ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ, 

Ei μὲν χατὰ ἀνάγχ᾽ν τὸν τόπου ὃ τὸν ἔργον &t- 
ἐλείρηη, ὡς φυλάσσων τὸ παράγγελμα τοὺ νἱπόντος " 
Ἕχαστος, ἐν ᾧ ἐχλήθη, ἀδελφοί, ἐν τούτῳ μενέτω * ὁ 
τῆς χοινῆς εὐταξίας ἔφορος δοχιμάσας συγγνώσεται" & 
δὲ δυνάμενος συμφθάσαι, οὐκ ἐσπούδασε (54), γνωρί 
σας τὸ ἔγχλημα τῆς ἀμελείας, ἄσιτος μεινάτω μέχρι 
τῆς τετυπωμένης ὥρας ἐν τῇ ἐπιόύσῃ. 


321 Cor, vii, 34. 


mus τόπον ἢ του χαιρον, loci aut temporis necesst- 
tas. Ibidem (Οἱ. ἀπελείφθη, ὁ τς κοινῆς, etc., bre- 


vius. 

(54) Editi et unus ms. x«i οὐχ ἐσπούδασε. Vocula 
xaí in aliis duobus mss. non legitur, nec mihi du- 
bium est quin melius absit. Mox codex Colb, ρας 
τῆς ἐπιούσης. . 


{τῷ REGULA BREVIUS. TRACTAT.E | Hk 


EPOTHZIX PAZ, X INTEHROGATIO CXXXVIIL. 
Ei καλόν ἐστι τὸ χρῖναι ἐπὶ τοσόνδε, εἰ τύχοι, χρόνον Nunquid rectum sit hoc, ut aliquis, exempli causa, 
ἀποσχέσθαι τοῦδέ τινος τοῦ Behr, d ToU πό- in animo statuat 86 ad ali d cert lempus 
ματος, ΠΟ - Sri n ab aliqup cibo aut potu abstinere. 66 
vi ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. ἶ 2 ἐ - RESPONSIO. ι' δε: VA | τι 
Τοῦ Κυρίον εἰπόντος, Οὐχ ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τὸ Cum Dominus dixeril : Non ut faciam volunta- 
ἐμὸν, ἀλλὰ τὸ θέλημα τοῦ (58) πέμψαντός με, πᾶσα xpl-— tem meam, sed voluntatem ejus qui misit me "5, 
σις ἰδίον θελήματος ἐπισφαλής. Ὅπερ εἰδὼς ὁ A«Gid — omne judicium voluntatis proprie periculo non 
ἔλεγεν - Ὥμοσα, καὶ ἔστησα τοῦ φυλάξασθαι τὰ χρί- — vacat. Cujus rei ignarus David aiebat : Juravi, et. 


“ ἃ , 


ματα τῆς διχαιοσύνης σον, οὐ τὰ ἐμὰ θελήματα, statui custodire judicia justitia (uc **, non volun-. 
| ' lates meas, τ. νον I 
.EPOTHEXIZ PÁH. | INTERROGATIO CXXXVIIIL. 
Ei χρὴ ἐπιτρέπεσθαι ἐν ἀδελφότητι τινα πλέον τῶν d^ — Am in fratrum conventu cuipiam permitti debeat 
je νηστεύειν ἢ ἀγρυπνεῖν, κατὰ τὸ ἴδιον θέλημα, ut plusquam ceteri jejunet, aut. vigilet ez pro- 
| pria voluntate. — nn 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. RESPONSIO. ἴ καὶ 


Τοῦ Κυρίον εἰπόντος, ὅτι Καταδέδηχα ἐκ τοῦ οὐρα- 8 Cum Dominus dixeril : Descendi de celo non ut 
νοῦ, oj, ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τὸ ἐμὸν, ἀλλὰ τὸ θέλημα faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui 
τοῦ πέμψαντός με Πατρὸς, πᾶν ὅπερ dw τις χατὰ τὸ ἴδιον — misit me, Patris?*, quidquid quis feceritex propria 
θέλημα mot, τοῦτη τοῦ μὲν ποιοῦντός ἔστιν ἴδιον, τῆς voluntate, id eum facientis 4629 sit proprium, alie- 
δὲ θεοσεβείας ἀ)λότριον" χαὶ φόβος μήποτε ἀχούσρ — num esta pietate ; et metuendum est, ne quando 
παρὰ (56) τοῦ Θεοῦ περὶ oU ϑοχεῖ ποιεῖν, Πρὸς σὲ ἢ —deeo, quod facere videlur, a Deo audiat: Ad te 
ἀποστροφὴ αὐτοῦ, καὶ σὺ ἄρξεις αὐτοῦ, Καὶ τὸ ἐν συγ- δοπϑε) βίο ilLius et tu dominaberis illius **, Quin et 
χρέσει δὲ τῶν ἄλλων τὸ πλέον θέλειν, χαὶ ἐν αὐτοῖς τοῖς ἰῃ ipsis eliam bonis aliquid amplius pru ceteris 
χαλοῖς, φιλονεικίας πάθος ἐστὶν ἀπὸ χενοδοξίας συμ- Velle, contentionis vitium est, ἃ vana gloria proti- 
βαῖνον - ὅπερ ὁ ᾿Απόστολος ἀπηγορευμένον δειχνὺς φη. —Ciscens: quod vetilum esse ostendens Apostolus 
σιν (7) - Οὐ γὰρ τολμῶμεν ἐγχρῖναι ἢ συγχρῖναι ἐαν- δἰ: Non enim audemus inserere aut comparare 
τούς τισι τῶν ἑαυτούς συνιστανόντων. Διόπερ «pspé- mos quibusdam, qui seipsos commendant "ἢ, Quare 
νους τῶν ἰδίων θελημάτων, xxi τοῦ θέλειν δοχεῖν ὑπὲρ — relictis propriis voluntalibus, eoque ut videri veli« 
τοὺς λοιποὺς (58) ποιεῖν vt, πείθεσθαι τῷ ᾿Αποστόλω mus aliquid excellentius facere quam reliqui, pa- 
χρὴ παραινοῦντι xxl λέγοντι " Εἴτε ἐσθέετε, εἴτε πένετε, ,, rere debemus Apostolo. admonenli ae dicenti : 
εἴτε τι ποιεῖτε, πάντα εἰς δόξαν Θεοῦ ποιεῖτε, dikovet-.— Sive manducatis, sive bibilis, sive quid facitis, om- 
xix γὰρ, χαὶ χενοδοξία, καὶ αὐταρέσχεια, παντελῶς — nia in gloriam .Dei facite ^. Contendere enim, et 
ἀλλότρια τῶν τὸν καλὸν ἀγῶνα νομίμως ἀγωνιζομένων, — eiferri inani gloria, ae sibi placere, res sunt om- 
Διὸ φησι ποτὲ μὲν, Μὴ γενώμεθα (59) κενόδοξοι * ποτὲ mino aliene ab iis qui bonum cerlamen legitime 
δὲ, Εἴ τις doxsi φιλόνειχος εἶναι, ἡμεῖς τοιαύτην συνὴ.ς — decerlant, Quapropter, ait, modo quidem ; Jon 
θειαν οὐκ ἔχομεν, οὐδὲ αἱ ᾿Εκχλησέαι τοῦ Θεοῦ " χαὶ ἄλ. — efficiamur inanis glorie cupidi "5 1 modo vero : Si 
λοτε, Ὀφείλομεν ἡμεῖς μὴ ἑαυτοῖς ἀρέσχειν " οἷς ἐπιφέ. quis videlur contenliosus esse, nos Lalem consuetu- 
pu ἐντρεπτίχώτερον ^ Καὶ γὰρ à Χριστὸς οὐχ ἑαυτῷ — dinem mon habemus, neque Ecclesie Ποῖ" : ilem 
ἤρεσεν. Ei δέ τις οἴεται χρήξειν τοῦ πλείονος εἴτε d» — in alio loco : Jebemus nos non nobismetipsis pla- 
νηστεία, εἴτε ἐν ἀγρυπνίᾳ, εἴτε dv ὡδήποτε ἄλλῳ (60),  cere* : quibus hiec ad commovendum efficaciora 
ἀποκαλυπτέτω τοῖς τὴν χοινὴν ἐπιμέλειαν πεπιστευμένοις — adjungit: Etenim Christus non sibi placuit?. Quod 
τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν, δι᾿ ἣν νομίζει τοῦ πλείονος χρή-ὀ si quispiam existimat opus sibi esse asperitate 
ξεῖν xui τὸ παρ' αὐτῶν δοκιμασθὲν παραφυλαττέτω, — Iajore, sive in jejuniis, sive in vigiliis, sive in 
Πολλάκες γὰρ ἑτέρῳ μᾶλλον τρόπῳ τὸ ἱκανὸν τῇ χρείᾳ — quacunque alia re, patefaciat rei communi prefe- 
γενέσθαι (04) δεήσει. : clis hane ipsam ralionem, ob quam asperitate 

5 majori indigere se arbilratur : quod autem ipsis 
: probatum fuerit, observet. Seepe enim alio potius 
modo necessitali ipsius consulere oportebit, 


"8 Joan, vi, 38, ** Psal. cxvur, 106, 95 Joan. vi, 38. ** Gen. m, 16. " IE Cor. x, 12. Ὁ} Cor. x, 
34. 9 Galat. v, 26. !ICor. xi, 16. 3 Rom. xv, 4. ? ibid 3. 


(53) Antiqui tres libri ἀλλὰ τὸ ÜDwua τοῦ, Editi — mss. γενώμεθα. Aliquanto post editi et duo mss. 


el Reg. tertius ἀλλὰ τοῦ. Nec ita multo post tres οἷς ἐπιλέγει, Alii duo mss. cum Voss. οἷς ἐπιφέρει, 

arch s Mtn e vn ἔστηχα. ᾽ (00) Reg. primus εἴτε ἐν ἀὸν [urpis Afiquan lanto 
(56) Legitur in duobus mss, pro παρά, posl duo mss. ὑπόθεσιν ταύτην, Mox unus ms, cum 
(57) Veteres duo libri cum dont ductugi gá- Voss. δοχιμασθὲν παραφψνυλασσέσθω. TEM 


σχων, Ibidem Reg. primus τολμῶμεν xpivat ἢ, (61) Veleres duo libri praeter. Voss, Πολλάχις γὰ 
miu Reg, primus et Colb. et Yoss, ὑπὲρ τοὺς ἐν ἑἔτέρω μᾶλλον τρόπῳ n ἱκανὸν τῆς χρείας 2i- 
E M o. | 


σετὰ 
(69) Editi et unus ms. μὴ γινώμεθα, Alii tres 


1173 
INTERROGATIO CXXXIX. 


Auclo jejunio, evadimus ad laborem debiliores. 
Quid igitur magis facto opus est : rescinderene 
laborem propter jejunium, an negligere jeju- 
nium propter laborem. 


RESPONSIO. 


Opere pretium est jejunare, et edere juxta ac- 
commodatom pietati rationem ; ut eum conficien- 
dum fuerit Dei mandatum per jejunium, jejune- 
mus, àc vice versa, cum Dei mandatum cibum 
corpus corroborantem exigit, comedamus, non 
tanquam helluones, sed ut operarii Dei. Servan- 
dum est enim quod dictum est ab Apostolo : Sive 
manducalis, sive bibitis, sive quid facitis, omnia 
in gloriam Dei facite *. 


INTERROGATIO CXL. 


Si quis temperans non fuerit in noxiis cibis capien- 
is, imo vero iis abunde sumptis incidat in mor- 
bum, nunquid ejus cura suscipienda sit. 


RESPONSIO. 


Intemperantia manifestam preefert nequitiaui ; 
atque in primis de hoc vitio sollicitum esse necesse 
est, ut remedium 4639 οἱ afferatur. Etenim beni- 
gnus Deus, quantum malum incontinentia sit, os- 
tendere cum vellet, animam sepe in iis etiam ques 
corpori nocent, ín vitium intemperantie labi per- 
misit, si forte posset per corporalem morbum, 
quem intemperantic causa perferebat, suum ipsius 
detrimentum nosse, et adduci ad servandam in 
omnibus temperantiam. Ceterum curam corporis 
erga eos qui ob intemperantiam male afficiuntur, 
gerere quidem cito rationi et benignitati convenit, 
non tamen sine ullo examine, sed sollicite, ne 
forte corpore curando animam relinquamus incu- 
ratam. Quamobrem si quis quempiam ita affectum 
conspexerit, ut per corporis curationem probe 
eruditus sit, animamque vitiis propriis irretitam 
curet, adhibenda est ipsi corporalis cura. Quod si 
in curando corpore contemnere animam depre- 
hendatur, preestabilius est, qui ejusmodi est, eum 
in doloribus iis, quos ob suam intemperantiam 
suffert, derelinqui, si forte temporis progressu ad 
sui ipsius et eterni supplicii notitiam perveniens, 
possit anime sanitati providere. Dum enim judi- 
camur, a Domino corripinur, ut non cum hoc 
mundo damnemur ?.. 

*[ Cor. x, 31. *ICor. xt, 32. 

(62) Codex Colb. Tí οὖν χρὴ ποιεῖν μᾶλλον. 

(03) Unus ms. οἰχείου τῆς εὐσεβείας. 

(6*5) Codex Colb. χρὴ αὑτοῦ ἐπιμελεῖσθαι, Ali- 
quanto post editi et unus ms. ἐπὶ τῶν βλαπτόντων 
τὸ σῶμα, Alii duo mss. ἐπὶ τῶν τὸ σῶμα βλαπτόντων, 
rectius. 

(03) Editio Paris. ἀλλὰ περροντιχότως, operarum, 


uX opinor, oscitactia. Alie duce editiones et tres 
mss. πεγρουτιχότας, 


S. BASILII MAGNI 


1176 
EPOTHXYIZ PAG. 
Τῆς νηστείας ἐπιτεινομένης, ἀτονώτεροι γινόμεθα εἰς τὸ 


ἔργον. Τί οὖν χρὴ μᾶλλον (63) - ἐμποδέζειν τῷ ἔργῳ 
ιὰ τὴν νηστείαν, T παρορᾶν ἐχείνην διὰ τὸ ἔργον. ᾿ 


ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 


Καὶ τὴν νηστείαν, x«i τὸ φαγεῖν μετὰ λόγον τοῦ oi- 
χείου τῆς θεοσεδείας (63) παραλαμδάνεσθαι χρή - ἵνα, 
ὅταν μὲν ἐντολὴν Θεοῦ διὰ νηστείας χατορθωθῇῆναει δέοι, 
νηστεύσωμεν * ὅταν δὲ πάλιν ἡ ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ βρῶσιν 
ἐπιξητοῖ ἐνδυναμοῦσαν τὸ σῶμα, φάγωμεν, οὐχ ὡς γα- 
στρίμαργοι, ἀλλ᾽ ὡς ἐογάται Θεοῦ. Φυλέάσσεεν γὰρ χρὴ 
τὸ ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλου εἰρημένον * Εἴτε ἐσθίετε, εἴτι 
πίνετε, εἴτε τι ποιεῖτε, πάντα εἰς δόξαν Θεοῦ ποιεῖτε. 


ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ PM'. 
᾿Εαν τις μὴ ἐγχρατεύηται περὶ τὰ βλαδιρὰ τῶν fpe- 
μάτων, μεταλαμδάνων δὲ ἀφειδῶς, χαχώσει περιπέσῃ, 
εἰ χρὴ αὐτοῦ ἐπιμῶλειαν ποιεῖσθαι (δά). 
ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Ἡ μὲν ἀχρασία πρόδηλον ἔχει τὸν χακέαν * καὶ τοὺ- 
τοῦ τοῦ πάθονς προηγουμένως φροντίζειν ἀναγκαῖον, 
ὅπως θεραπευθῇ, Βουληθεὶς γὰρ δεῖξαε ὁ φιλάνθρωπος 
Θεὸς, ἡλίχον κακόν ἐστε τὸ μὴ ἐγχρατεύεσθαι, ἀφῆκε 
πολλάκις τὸν ψυχὴν καὶ ἐπὶ τῶν τὸ σῶμα βλαπτόντων 
χεχρῆσθαι τῷ πάθει τς ἀκρασίας, ἐὰν ἄρα ὄδννηθᾷ 
διὰ τῆς καχώσετως τῆς σωματικῆς, ὃν Ex τῆς ἀχρασίας 
ὑπομένει, εἰς αἴσθησιν ἐλθεῖν τς ἰδίας βλάδης, καὶ 
ὀδηγηθῆναι πρὸς τὴν ἐν πᾶσιν ἐγχαράτειαν. Τὴν δὲ ἐπε- 


C μέᾶλιαν τοῦ σώματος ἐπὶ τῶν ἐξ ἀκρασίας βλαπτομένων 


ποιεῖσθαι μὲν τάχα εὔλογον καὶ χρηστότητι πρέπον, 
οὐχ ἀδοκιμάστως δὲ, ἀλλὰ πεφροντικότας (05), μήπως 
ἐν τῇ τοῦ σώματος θεραπεία τὴν ψυχὰν ἀθεράπευτον 
χαταλίπωμεν (60). Ὥστε, ἐὰν μὲν ἐπίδῃ τις τὸν τοιοῦ- 
τον ἐχ τῆς τοῦ σώματος θεραπείας παιδενόμενον εὐγνω» 
μόνως (67), καὶ τῆς ψυχῆς ἐν τοῖς ἰδίοις πάθεσιν ἐπι» 
μελεῖσθαι, προσάγειν οὐτῷ τὴν σωματικὸν ἐπιμέλειαν" 
ἐὰν δὲ, τὴν τοῦ σώματος θεραπείαν δεχόμενος, ἐλέγ- 

χηται τῆς ψυχῆς καταφρονῶν, βῶτιόν ἐστι τὸν τοιοῦ- 
τον ἐναφεθῆναι (68) ταῖς ὀδύναις, ἃς ἐκ τῆς ἰδίας ἀκρα» 
σίας ὑφίσταται, ἐὰν ἄρα δυνηθῇ τῷ χρόνῳ εἰς συναί- 
σῦησιν ἐλθὼν ἑαυτοῦ xal τῆς αἰωνίου χολάσεως, φρον» 

τίδα ἀναλαθεῖν τῆς χατὰ ψυχὴν ὑγείας, Κρενόμενι 
γὰρ ὑπὸ Κυρίον παιδευόμεθα, ἵνα μὴ σὺν τῷ χόσμῳ 
καταχριθῶμεν. 


(66) Vetus liber Voss. καταλείπωσιν. 

(67) In impressis libris posita virgula erat ante 
vocem εὐγνωμόνως: qute mala interpunctio mnalam 
interpretationem p»pererat, Virgulam autem loco 


movimus, non conjectura ducti, sed fidem vete- 
rum librozum seculi. Mox unus ms. ἐπιμέλειαν 


oí. 
» (68) Codex Voss. τοιοῦτον ἐναφιέναι. Paulo post 
idem ms, συναίσθησιν ἐλθεῖν. 


1177 
ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ PMA, 
Εἰ δεῖ ξένους ἐνευρίσχετῆαι τοῖς (69) ἐργαττηρίοις, 

ἡ χαὶ τῶν ἐνταῦθεξ τινας χαταλιπόντας τὸν ἴδιον 

τόπον. 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Παρεχτὸς τοῦ πεπιστευμένον (70) τὴν’ ἐπέσχεψιν 
τῶν ἐργαξομένων, ἢ τὴν οἰχονομίαν τῶν εργων, ὃς 
ἂν εὑρεθῇ τοῦτο ποιῶν, ὡς διαλύων τὴν εὐταξιαν τῆς 
τῶν μελῶν ἁρμονίας, χωλυέσθω xxi τῆς συγχεχω- 
ρημένης mpoódeu- χαθεξόμενος δὲ ἐν τόπῳ ἑνὶ τῷ 
δοχιμασθέντε πρὸς παιδείαν ἐπιτηδείῳ, ἀμετεωρίστως 
x«i ἐπιπονώτερον τῆς συνηθείας ἀποδιδότω τὸ ἔργον, 
ἕως ἄν μάθῃ φυλάσσειν τὸ ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλον 
εἰρημένον: Ἕχαστος ἐν ᾧ ἐχλήθη, ἐν τούτῳ μενέτω, 

ἘΡΩΤΗΣΙΣ PME, 


REGULAE BREVIUS TRACTAT.E. 


1178. 
INTERHOGATIO CXLI. 


An conveniat peregrinos reperiri in officinis, aut 
etiam aliquos ex contubernalibus,loco suo relicto. 


' RESPONSIO. 

Eo excepto, qui operariis invisendis, et dispen- 
sandis operibus prefectus fuit, quisquis hoc facere 
inventus fuerit, veluti qui rectum ordinem harmo- 
nie membrorum dissolverit, licito eliam egressu 
prohibeatur : in loco autem, qui castigationi ido- 
neus judicatus fuerit sedens, atlente et solito labo- 
boriosius pensum reddat, quoad servare didiceril 
quod dietum est ab Apostolo : Unusquisque in quo 
vocatus est, in hoc permaneat *. 

INTERROGATIO CXLIT. 


Ei χρὴ τοὺς τεχνίτας δέχεσθαι παρὰ τινος ἔργον B An debeant artifices opus ab aliqua dectpere Hirü 


ἄνευ ἡνώμης τοῦ ἐπιτεταγμένον τὴν φροντ da 
τούτων, 
ΛἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Τῷ χρίματι τοῦ χλέπτου, b τοῦ σνντρέχοντος τῷ 
χλέπτῃ ὑποχείσθω ἑκάτερος, ὅ τε διδοὺς xxi ὁ δεχό- 
μένος, 

ΕΡΩΤΗΣΙΣ PMI 
Πῶς ὀφείλουσιν ἐπιμελεῖσθαι οἱ ἐργαξόμενοι τῶν πε- 
πιστευμένων αὐτοῖς σχευῶν, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Πρῶτον μὲν ὡς Θεῷ ἐπονομασθέντων χαὶ ἀνατεθέν- 
των" ἔπειτα ὡς wu αὐτῶν μὴ δυνάμενοι τὴν ὑφειλο- 
μένην ἄοχνον σπουδὴν ἐμιδείξασθαι (11), 

ἘΡΩΤΉΣΙΣ PMA, 
᾿Εὰν δέ τις ἐξ ἀμελείας ἀπολέσῃ τι, ἢ ἐχ χαταφρονή- 
σεως χαραχρήσηται, 
ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ, 

'O μὲν παραχρητάμενος ὡς ἱερόσυλος, ὁ δὲ ἀπο- 
Maas ὡς αἴτιος ἱεροσυλίας χρινέσθω, πάντων τῷ Κυριῳ 
ἐπονομασθέντων, καὶ τῷ Θεῷ ἀναχειμένων, 

ΕΡΏΤΗΣΙΣ PME, 
᾿Εὰν δὲ ἀφ᾽ ἑαντοῦ χρήσῃ τινὶ (72) ἢ λώδῃ. 


AITOKPISIS, 

Ὡς θρασὺς χαὶ αὐθάδης χρινέσθω" Ταῦτα γὰρ τοῦ 
ἐπιτεταγμένου τὴν φροντίδα, καὶ οἰχονομοῦντός ἐστιν 
ἴδια, | 

EPOTHIIX PMZ. 

Ek» δὲ καὶ συνεχούσης χρείας ὃ προεστὼς ἐπι- 
ξητήσῃ παρ᾽ αὐτοῦ σχεῦος, χαὶ ἀντείπῃ (72) 
AIIOKPIZIZ, 

'O ἑαυτὸν χαὶ τὰ ἑαυτοῦ μέλη ἀποδεδωχὼς τῇ 

* I Cor. vir, 24. 

(69) Reg. primus εὑρίσχεσθαι ἐν τοῖς, Haud 
longe codex Colb. χαταλιπόντας τὸν idiov οἶχον ἡ 
τόπον, συνέρχεσθαι αὐτοῖς. 


(70) Antiqui duo libri cum Voss. Παρεχτὸς τοῦ 
πεπιστευμένον. Alii duo mss. el edili τοῦ τετυπω- 


μένου, 
Nu Reg. primus et Voss. σπουδὴν ἐπιδείχνυ- 
αι, 


sententiam illius, cui demandata est. harumce 
rerum cura. 
RESPONSIO. 

Judicio furis, aut cujusvis cum fnre currentis 
obnoxius esto uterque, tum qui dat, tum qui 
accipit. 

A6AÀ INTERROGATIO CXLIII. 
Quomodo operarii commissa sibi instrumenta de- 
beant accurare. 
RESPUNSIO. 

Primum tanquam dicata Deo et consecrala : 

deinde tanquam qui sine ipsis studium impigrum, 


quod debetur, ostendere non queant. 


INTERROGATIO CXLIV. 

Si quis er negligentia aliquid perdiderit, aut eo 
pra contemptu abusus fuerit. 
RESPONSIO. 

Qui abusus fuerit, veluti sacrilegus: qui vero per- 
diderit, tanquam sacrilegii auctor judicetur, cum 
sint Domino dedicata omnia, et Deo consecrata. 

INTERROGATIO CXLV. 
Quod si suo jure commodaverit alicui, aut ab eo 
acceperit. 
RESPONSIO. 

Velut temerarius et contumax judicetur. Hec 
enim ejus qui his curandis priepositus est, ipsaque 
distribuit, propria sunt. 

INTERROGATIO CXLVI. 
Quod si eliam urgente necessitate praepositus ipse 
ab eo petierit instrumentum,ille vero negaverit. 
RESPONSIO. 
Qui semetipsum suaque membra in Christi cha- 


(72) Vox τινί addita est ex mss. nonnullis. Reg. 
— el Voss, χρήσηταί τινι, aliquo instrumento 
ulatur. .—— ^ 

13) Editi et unus eodex Combef. ἐπιξυτήσῃ — 
παρ᾽ ἑαυτοῦ x«i, Alii tres ut in contextu. Mox ἢ 
primus el Voss. τῇ ἄλλον χρείᾳ χατὰ τὴν mee 
τοῦ Κυρίον. ὌΠ n 





1179 
ritate tradidit usui aliorum, qua ratione de supel- 


lectile poterit cum preposito litigare, ad quem 
etiam pertinet supellectilis cura ? 


INTERROGATIO CXLVII. 


Cum quis obeundo cellarii aut. culina munere 
detinetur, vel quovis alio hujusmodi, si non in- 
terfuerit constituto pszlmodiz οἱ precationis 
tempore, nullumne patitur animz delrimentum. 


RESPONSIO. 


Unusquisque in officio suo, velut membrum in 
eorpore, regulam propriam servat: et munus qui- 
dem commissum 51 negligat, infert sibi detrimen- 
tum ; sed si communitati insidias struat, majorem 
in modum periclitatur. Quare juxta ipsum verbo- 
rum sensum impleat quod scriptum est: Cantantes 


et psallentes in cordibus vestris Domino 1. Quod B 


si 485 corpore non possit cum ceteris accurere, 
non sit sollicitus, perficiens quod dictum est: Unus- 
quisque in quo vocatus est, in hoc maneat *. Ca- 
vendum autem est, ne quis forte cum rem injun- 
ctam valeat conflcere opportuno et convenienti 
tempore, ita ut aliis etiam exemplum detur, nihilo- 
minus tamen ad reliquorum offendiculum muneris 


. $. BASILII MAGNI 


1180 
ἄλλων χρείᾳ ἐν ἀγάπῃ Xotgro) πῶς πεοὶ τῶν σχευῶν 
ἀντειπεῖν δυνήσεται τῷ προεστῶτι, 0 χαὶ τῶν σχευῶν 
ἢ φροντὶς ἀνῆχεν ; 

ΕΡΩΤΉΣΙΣ PMZ. 

Ὃ περί τὸ ἔργον τοῦ χελλαριου, ἢ τοῦ μαγειρείου, à 
περί τι ἄλλο τοιοῦτον ἀσχολούμενος, ἐὰν μὴ φθασς 
παρεῖναι τῷ χανόνι τῆς ψαλμῳδίας x«t τῆς προοσευ- 
χῆς, εἰ μηδὲν ζημιοῦται τὴν ψυχήν. ᾿ 

AIIOKPIZIX. 

Ἕχαστος ἐν τῷ ἑαυτοῦ ἔργῳ φυλάσσει τὸν ἴδιον 
κονόνα, ὡς po, ἐν σώματι" χαὶ ζημιοῦται μὲν 
αὐτὸς ἀμελήσας τοῦ ἐπιτεταγμένον᾽ χαὶ τῷ ποινῷ 
δὲ ἐπιθουλεύων χινδυνεύει περισσοτέρως. Ὥστε τα- 
τὰ μὲν διάνοιαν πληρούτω τὸ γεγραμμένον (74), ὅτι 
'Adov:t; χαὶ Ψαάλλοντες ἐν ταῖς χαρδέαις ὑμῶν 
τῷ Κυρίέμ' εἰ δὲ xoi σωματιχῶς μὴ φθάνει (13) 
συνδραμεῖν τοῖς λοιποῖς, μηδὲν διαχρινέσθω, ποιῶν 
τὸ εἰρημένον. Ἕχαστος iv à ἐχλήθη, ἐν τούτῳ 
μενέτω. Χρὴ δὲ ἀσφαλίξεσται, udmoc;, δυνάώμενός 
τις πληρῶσαι τὸ ἐπιτεταγμένον εὐχαέρως εἰς τύπον- 
χαὶ ἄλλων (76), προφασίσηται τὴν τοῦ ἔργου ἀσχο- 
λίαν εἰς πρόσχομμα τῶν λοιπῶν, χαὶ ἐμπέσῃ εἰς τὸ 
τῶν ἀμελούντων χρῖμα. 


sui preetexat occupationem, atque adeo in negligentium judicium incidat. ἡ 


INTERROGATIO CXLVIII. 


Qualem potestatis modum inler dispensandum obti- 
neat is cui cellarií cura concredita est. 


RESPONSIO. 

Erga eum quidem ἃ quo huic prefectus est post 
previum examen, memor fuerit Domini ipsius, qui 
dixit: Non possum ego a meipso facere quidquam? ; 
erga eos vero, quorum curam suscipit, respiciat 
uniuscujusque necessitatem. Nam scriptum est : 
Dividebatur singulis, prout cuique opus erat !9. 
Eadem autem ratio ab omnibus teneatur, quibus 
dantur ejusmodi negotia. 


INTERROGATIO CXLIX. 


Cuinam judicio obnoxius erit economus, si quid 
fecerit habita personarum ratione, aut per 
contentionem. 


RESPONSIO. 
Cum Apostolus nunc quidem precipiat nihil 


agendum esse ex unimi inclinatione!!, nunc vero 
pronuntiet illud : Si quis videtur contentiosus esse, 


nos talem consuetudinem non habemus, neque Ec- D 


clesie Dei'*; qui fuerit ejusmodi,is, quoad se emen- 
daverit, declaretur ἃ Dei Ecclesia alienus. Expen- 


7 Ephes. v, 19. *I Cor. 7,24. ? Joan. v, 30. 


(74) Veteres duo libri et Voss. τὸ γεγραμμένον 
Editi τὰ γεγραμμένα. 
a Reg. primus et Colb, μὴ φθάση. 
76) Unus ms. δυνάμενος πληρῶσαί τις τὸ ἐποῖγ- 
70g. Ibidem editi εὐχαίρως χαὶ εἰς τύπον τῶν ἄλλων. 

ἜΝ τὴ libri ut n contextu. 

7) Meg. primus et Colb. Ποῖον μέτ ἔχει ὁ 

πιστευθεὶς ab φροντίδα τοῦ κελλαριοῦ, "à ifeueia 
olxovopsiv, 


ΕΡΩΤΉΣΙΣ PMH. 
Ποῖον μέτρον ἔξουσιας ἔχει ἐν τῇ olxovouta (77) ὁ πισ- 
τευθεὶς τὴν φροντίδα τοῦ χε)λαρίου. 
ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ, 


Πρὸς μὲν τὸν πιστεύσαντα τὸν τούτον μετὰ δοχι- 
μασίας διατύκωσιν μεμνημένος αὐτοῦ τοῦ Kuptoy 
εἰπόντος: Οὐ δύναμαι ἐγὼ ποιεῖν ἀπ᾿ ἐμαυτοῦ οὐ- 
δέν: πρὸς dt τοὺς φροντιζομένους τὴν ἑλάστον 
χρείαν (78). Γέγρακται γάρ" Διεδέδοτο ἐχάστῳ,χαθ- 
ὁτι ἄν τις χρείαν εἶχεν. Ὁ δὲ αὐτὸς λόγος ἔστω 
πρὸς πάντας τοὺς ἐγχειριζομένονς τὰς τοιαύτας φρον- 
τίδας. 

EPOTHZIZ ῬΝΘ'΄. 


Τί τὸ χρῖμα τοῦ οἰχονομοῦντος, ἐάν τι xar (79) προσ- 
ὠποληψιαν ἢ φιλονειχίαν ποιξσῴ. 


AIIOKPIZIZ, 


Tou 'Amogrólou ποτὲ μὲν παραγγέλλοντος pdt» 
ποιεῖν χατὰ πρόσχλισιν, ποτὲ δὲ ἀποφηναμένον, ὅτι 
Εἴ τις δοχεῖ φιλόνειχος εἶναι, Uptig τοιαῦτον 
σννήθειαν οὐχ ἔχομεν, οὐδὲ αἱ Ἐχχλησίαι τοῦ 
Θεοῦ: ἀλλότριος τῆς Ἐχχλησίας τοῦ Θεοῦ ὁ τοιοῦτος 


γνωριζέσθω, ἕως . ἂν διορθωθῇ, Δεῖ μέντοιγε μετὰ 


(75) Reg. primus φροντιξομένους τὴν επαστου 

tuxy ἔχειν. Ὁ δέ. Reg tertius τὴν ἑκάστῳ χρείαν. 

idetur omissum fuisse aliquid alibrariis. Ibidem 
tres niss. λόγος ἔσται. 

(79) Sic aliquot codices, non ut vulgati éev xard. 
Paulo post editio Paris. x&r& πρόσκλισιν. Alice duce 
editiones et tres mss. πρόσχλησιν. Reg tertius wpé- 
σκλησιν. Subinde Reg. secundus et editi ἀποφαινο- 
μένον. Alii tres mss. Ὀναμένον.. . 


1181 


ἐπιτηδείως ἔχει, χαὶ οὕτως ἐγχειρίξεσθαι ὁτιοῦν ἔρ- 
ye» (80)* ἵνα μήτε oi ἐγχειρίξοντες τὸ μὴ ἁομόξον 
τινὶ χαταχριθῶσιν ὡς χαχοὶ οἰχονόμοι τῶν τὲ ψυχῶν 
χαὶ τῶν ἐντολῶν τοῦ Κυρίου, μήτε οἱ ἐγχειρι- 
ζόμωοι πρόφασιν ἁμαρτίας ἐντεῦθεν εὑρίσκειν δὸ- 
ξωσιν. | 
EPOTHZIZ PN. 
᾿ΕἘὰν dt ἀμελήσας μὴ δῷ τῷ &Üp τὰ πρὸς τὴν 
χρείαν. 


ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 
τοῦτο τὸ χρῖμα φανερὸν ἐκ τῶν τοῦ Κυρίον ῥη- 
μάτων, εἰπόντος " Πορεύσεσθε ἀπ’ ἐμοῦ, οἱ κατῆρα- 
μένοι, εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον, τὸ ἡτοιμασμένον τῷ δια- 


REGULAE£ BREVIUS TRACTAT/E. 
πολλῆς περισκέψεως δοκιμάξεσθαι πρὸς τὶ ἕχαστος À dendum est aulem cireumspeclius,ad quid. 





idoneus sil,sieque committendum. munus quodli 
bet,ut ii qui cuipiam commiltunt quod einon con- 
venit,nequaquam veluti mali et animarum et man- 
datorum Domini dispensatores condemnenlur, 
nec ii quoque quibus munus committitur, excu* ' 
sandi peceali rationem hine invenire videntur. 
INTERROGATIO CL. 
Si ez negligentia non dederit fratrí necessaria. 


| RESPONSIO. lai. utu 
Hoe judicium manifestum est ex verbis Domini, 
qui dixit : Discedite a me, maledicti,in ignem ater- 
num,quiparatus est diabolo,et angelis ejus, Esurivi 


βόλῳ, καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ. ᾿Επείνασα γὰρ, καὶ οὐκ — enim,et non dedistis mihi manducare : sitivi,et non 
ἐδώκατέ μοι φαγεῖν * ἐδένησα, xxi τὰ ἑξῆς " χαὶ ὅτι B. dedistis mihi potum etc, Item ex his dietis: Ma- 


'ΕἘπιχατάρατος πᾶς ὃ ποιῶν τὰ ἔργα Kupiou ἀμελῶς, 
EPOTHSIX PNA. 
Ei ἔξεστι τῷ ὑπηρετοῦντε μετὰ φωνῆς μείξονος λαλεῖν, 
AIIOKPIZIX, 

Τῆς φωνῆς τὸ μέτρον δρίξει ἡ χρεία τῶν ἀκονόν- 
των. Οὐχοῦν ἐὰν μὲν ἐλάττων T, ὡς νωθροτέρα ἐγ- 
yÀg ἐστι ψιθνρισμοῦ, καὶ χαταγνώσεως ἀξία " ἐὰν 
δὲ ὑπὲρ τὴν. χρείαν, δυναμένον τοῦ ἀχούοντος χαὶ 
ἠρέμα λαλοῦντος ἀχοῦσαι, χραυγὴ γίνεται ἡ x«r- 
ενωσμένη " ἐχτὸς εἰ μή ToU τὸ νωθρὸν τοῦ ἀχούον- 
τος εἰς ἀνάγχην ἡμᾶς ἀγάγοι (Β]}) τῇ χραυγῇ zxpá- 
σασῆαι, xxi ὥσπερ ἐξ ὕπνον τοῦτον διεγεῖραι, Τοῦτο 
4*p καὶ ὁ Κύριος ποιήσας ἱστορεῖται, ὥς φησιν ὁ 
εὐαγγελιστής" ᾿Ιησοῦς δὲ ἔχραξε, x«i εἶπεν " Ὃ πι- 
στεύων εἰς ἐμὲ οὐ πιστεύει εἷς ἐμὲ, ἀλλ' εἰς τὸν πέμ- 
avr με, 

ἘΡΩΤΗΣΙΣ PNB. 
αν τις, τὴν ἐξ ἐφημερίας ὑπηρεσίαν ἐν τῷ E 
rain. Pes Vrai tegere (82), ὡς iud cures 
αὐτὸν ἐπὶ ἡμέρας εἰς τὸ χατὰ συνήθειαν ἔργον, εἰ 
δεῖ αὐτῷ ἐπιτάσσειν τὴν τοιαύτην ὑπηρεσίαν" 
AIIOKPIZIZX, 

Εἴρηται, ὅτι. δεῖ τὸν ἐγχεχειρισμένον τὴν oixovo- 
μίαν τῶν ἔργων ἑστοχασμένως τῆς τε ἐπιτηδειότη- 
τὸς χαὶ τῆς δυνάμεως τοῦ ἐργαξομένον τυποῦν τὰ 
ἐπιτάγματα, μὴ ἀχούσῃ" Ὃ πλάσσων κόπον ἐπὶ 
πρόσταγμα (83). Οὐ τὸν μέντοιγε ἐπιτεταγμένον χρὴ 
ἀντιλέγειν " ἢ γὰρ ὑπαχοὴ μέχρι θανάτου ἔχει τὸν 
ópov. 

EPOTHZIZ PNI*, 
Ἡ τὰ ἔρια πιστευθεῖσα πῶς ὀφείλει αὐτὰ ἔχειν, πῶς 
προσέχειν ταῖς ἐργαξομέναις. 


ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 
Τὰ μὲν ἔρια ὡς παραχαταθήχην Θεοῦ πιστεν- 


418 Matth. xxv, 41, 42. !* Jerem. xrviu, 10. 


(80) Reg. primus xai οὕτως ἐγχειρίζεσθκι τὸ 
ἀρμόξον τινὶ * ἵνα μὴ χαταχριθῶσι μήτε oi οἰχονόμοι 
τῶν τε ψυχῶν, elc., brevius quidem, sed non ita 


recte, 
(81) Reg. primus et Colb. ἡμᾶς &y&ys. 


!5 Ephes, 1v, 31. 15 Joan. xu, 44. 


ledictus omnis qui facit opera Domininegligenter'* 
466 INTERROGATIO CLI. 
An ministranti liceat voce altiore loqui. 
RESPONSIO. —. 

Vocis modum prefinit audientium necessitas. 
Quare ea sit submissior, tanquam languidior ad 
susurrum prope accedit, atque redarguenda es! ; 
sin autem altior sit citra necessitatem, cum seili- 
cet is qui audit,etiam submissiusloquentem posset 
audire, tunc is qui damnatus est,clamor 15 effici- 
tur,nisi audienlis languor eo necessitatis nos ad- 
ducat, ut clamore utamur, sieque eum veluti ex 
somno excitemus. Hoc enim et Dominus fecisse 
memoratur, velut ait evangelista: Jesus autem cla- 
mavit, οἱ dirit : Qui credit in me, non credit in 
me, sed in eum qui misit me δ, μέ. 

INTERROGATIO CLH. | 
iquisvice sua dum culina dal o m,supra vires 
s gne adeo ut per dies ehe solito ΠΝ 
impediatur, nunquid conveniat imponi huic 
ejusmodi munus. | | 
RESPONSIO. 

Dictum est oportere, ut cui operum dispensatio 
delegata est, is prius habilitatis et virium laboran- 
tis habita ratione, mandata sua dirigat, ut ne au- 
diat illud: Qui fingis laborem in prazceplum "'.Ve- 
rumtamen refragari non debet,cuidatum estman- 
datum: quandoquidem obedientia ad mortem 
usque limites suos extendit. 1 

INTERROGATIO CLIII. 


Quomodo ea, cui lanam fuerunt eoncredita, has 


debeat servare, et quomodo debeat iis qua ope- 
rantur attendere. 

RESPONSIO. 
Servel lanas tanquam que fuerit custodiendo 


11 Psal. xcur, 20. 


(82) Veteres duo libri cum Voss. δύναμιν κάμνῃ, 
Nec ita multo post Reg. primus et Voss. ἐπιτάσσειν 
τὴν τοιαύτην οἰχονομίαν. 

(83) Editi et duo mss. ἐπὶ πρόσταγμα. Atin Colb. 
et apud LXX legitur ἐπὶ προστάγματι, p» 


1185 REGULJE BREVIUS TRACTAT.E. 1186 


ἐπιτηδείως ἔχοντα παράγειν εἰς τὸ ἔρηον αἀναγλᾶ- A gamur : unde fit necessario, ut corrumpatur inte- 
ξώμεθα' ὥστε συμξαίνειν ἐξ ἀνάγχης παρὰ τὴν τοῦτον — grilas ob ejus imperitiam, rectaque disciplina dis- 
ἀπειρίαν τὴν τε ἀχρίθειαν διαφθείρεσθαι, καὶ τὴν solvatur, 

zara λόγον εὐταξίαν διαλύεσθαι. 


ἘΡΩΤΗΣΙΣ PNZ. INTERROGATIO CLVII, 
Ποταπῇ διαθέσει ὀφεῖλει τις δουλεύειν τῷ Θεῷ, x«i Quo affectu debeat quis servire Deo ; et in univer- 
ὅλως ἡ διάθεσις αὕτη τί ἐστιν (90). sum, quid sit hic affectus. 
ATIOKPIXIS, |. RESPONSIO. 


Διάδεσιν ἀγχθὴν ἥγοῦμαι εἶναι ἐπιθυμίαν τῆς πρὸς Bonum affectum puto esse vehemens desiderium 
Θεὸν εὐαρεστήσεως σφοδρὰν, x«i ἀχόρεστον, χαὶ — placendi Deo : quod sit et insaliabile, et firmum, 
πιπηγνῖαν, καὶ ἀμετάθετον, Κατορθοῦται δὲ αὕτη iv — el immutabile. Comparalur aulem hic solerli et 
θεωρία συνετῇ καὶ διηνεχεῖ τῆς μεγαλειότητος (91) τῶν assidua conlemplalione majestatis glorise Dei,item- 
δοξῶν τοῦ O102, λογισμοῖς τε εὐγνωμοσι χαὶ ἀδιαλείπτω — quecogitalionibus ex grato animo proficiscentibus, 
μνήμῃ τῶν ὑπαρξάντων Wut» παρὰ Θεοῦ ἀγαθῶν. 'Ay'  KAGSaccontinua recordalione concessorum nobis 
ὧν ἐγγίνεται τῇ ψυχῇ có] ᾿Αγαπήσεις Κύριον τὸν p Deo bonorum. Ex quibus anime innascitur illud : 
Θεόν σου ἔξ ὅλης τῆς καρδίας cou x«i ἐξ ὅλης τῆς — Diliges Dominum Deum tuum ez toto corde tuo, 
ἰσχύος σου, καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σου, κατὰ τὸν δἰ δὰ lolis viribus luis, el ex tota mente (ua **, 
εἰπόντα' Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς — exemplo illius qui dixil : Quemadmodum desiderat 
τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἢ ψυχὴ peu πρὸς σε, ὁ — Cervus ad fontes aquarum, ita desiderat anima 
Θεὸς" Μετὰ, τοιαύτης οὖν διαθέσεως δουλεύειν χρὴ τῷ — mea ad te, Deus**. Serviendum itaque Deo est hoc 
Θεῶ, πληροῦντα τὸ (92) ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλον εἰρημένον" — affectu, ita ut impleatur quod ab Apostolo dietum 
Τὶς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστον ; — esl: Quis separabit nos a charitate Christi ? Tri- 
Übig, ἢ στενοχωρία, 5» διωγμὸς, ἢ γνμνότες, ἢ — bulalvo, an. angustia, an persecutio, an nuditas, 
κίνδυνος, $ μάχαιρα ; καὶ τὰ ἑξῆς. an periculum, an gladius *? ? etc. 

EPOTHXIX PNH, INTERROGATIO CLVIII 
Ποταπῇ διαθέσει ὀφείλει δέχεσθαι τὸ ἐπιτίμιον τις, Quo animo debeat quis ρου sibi penam re- 
* cipere. 


ἈΠΟΚΡῚΣΙΣ. RESPONSIO. 

Τῇ πρεπούσῃ νἱῷ (93) ἀῤῥώστῳ xxi ἀγωνιῶντι Eo scilicet, qui filio convenit egrotanti, et in 
περὶ τοῦ ξῇν, παρὰ πατρὸς x«i ἰατροῦ θεραπενομένῳ, C vite discrimen adducto, cum a patre el medico 
χἂν πιχρὸς χαὶ ἐπώδωυνος j ὁ τρόπος τῆς θεραπείας, —curalur, etiamsi amarus acerbusque fuerit me- 
ἐν πληροφορίᾳ τῆς τε ἀγάπης καὶ τῆς ἐμπειρίας 709 — dendi modus, cum ei persuasum esse oporteal, 


ἐπιτιμῶντος, χαὶ ἐν ἐπιθυμία τῆς ἑάσεως, diligi se, ae peritum esse objurgalorem, debeat 118 
sanitalem cupere, 
EPOTHXIX PN6. INTERRO(tATIO CLIX. 
O λυπούμενος χατὰ τοῦ ἐπιτιμήσαντος αὐτῷ (94) Qui zgre fert increpantem se, qualis est, 
ποταπὸς ἔστιν. 
AIIOKPIXIZ, RESPONSIO, 


Οὔτε τὸν κένδυνον τῆς ἁμαρτίας ἐγνώρισε, καὶ μά- Neque novit perieulum peccati, et maxime erga 
λιστα τὸν πρὸς Θεὸν, οὔτε τὸ χέρδος τῆς μετανοίας, — Deum, neque emolumentum p«eniltentiz, neque fi- 
οὔτε ἐπιστευσε τῷ εἰπόντι’ CO δὲ ἀγαπῶν, ἐπιμε- — dem hnbuit ei qui dixit : Qui vero diligit, diligen- 
λῶς παιδεύει" xai ἑαντὸν ἀλλότριον χατέστησε τῆς — ler castigat ** ; atque etiam semetipsum constituit 
ὠφελείας τοῦ εἰπόντος" Παιδεύσει μὲ δίχαιος ἐν ἐλέει, — alienum a quiestu illius qui dixit: Corripiet me 
x«i ἐλέγξει ni. Καὶ ἐπιδλαδῶς σύνεστιν ὁ τοιοῦτος τῇ — justus in misericordia, et increpabit me ", Priete- 
ἀδελφότητι, ἀπασχολῶν τοὺς ἀγωνιξομένους (93). D reaque qui hujusmodi est, ejus consuetudo fratri- 

bus exitiosa est; siquidem eos a suscepto certa- 
mine abducit. 


?! Marc, xu, 380, ** Psal. xut, 4. *: Rom. vi, 35. 3* Prov. xi, 24, — Psal. cxr, 5. 


(90) Codex Colb. τίς ἐστιν, Reg.primus et Voss. περὶ τὸ ζἦ. 5 ' 
(91) Reg, primus et Voss. θεωρία συνέσει τε xoà. (94) Pro αὐτῷ legilur αὐτόν in antiquis duobus 
διηνεκεῖ μελέτῃ τῆς μεγαλειότητος, per intelligentiam — libris. 


et continuam meditationem majestatis. (95) Codex Colb. ἐπασχολῶν τοὺς ἀγωνιξομένους. 
(92) Antiqui duo libri πληροῦντας τό, Slalim — Statim idem ms. ἀδελφοῖς ἀῤῥωστοῦσιν, infirmis 
Reg primus διωγμὸς, $ λιμὸς ἢ γυμνότης. fratribus. 


. (93) Vox via addita est ex mss. multis. Ibidem 


4181 S. BASILII MAGNI 1188 
INTERROGATIO CLX. A EPOTHSIX PT. 
Quo animo debeamus fratribus inservire. Μετὰ ποίας διαθέσεως ὀφεῦλομεν ὑπηρετεῖν rot; Gd pago: 
RESPONSIO. ATIORPISIT. - Uo ome 


Veluti Domino ipsi servientes, qui dixit : Quate- 
nus fecistis uni ex his frai(ribus meis minimis, 
mihi fecistis **. Caelerum si fuerint ejusmodi i 
quibus obsequium preestatur, id quoque conducit 
ad comparandam hujusmodi affectionem. Quapro- 
pter curam illorurm diligentiorem prepositi susci- 
pere debent, ut ne, velut corporis studio dediti, 
ventri serviant, atque voluptatibus : sed tanquam 
Dei et Christi amatores, per patientiam perfectam, 
fiant gloriatio Domini. ad diaboli ignominiam, 
non aliter atque justus Job. 

A69 INTERROGATIO CLAXI. 


Ὡς αὑτῷ T Κυοὶ [ ἦν v 
$ αὐτῇ h Κυρίῳ προσφέροντες τὴν ὑπχρεσίαν, 
τῇ ον σὸν εἐποίῦσατε ενὶ τούτων τῶν 
γῶν 40) τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιόσατε, XouCdi 
λεται Ot ποὸς χατόοῦ E » | διαδέσιως. 
- 50$ χατορύωσιν τῆς τοιαύτης διαθέσεως 
x«t τὸ (96) τοιούτους εἶναι τοὺς θεραπευομεν ovs. Διὸ 
. ^. * N » 
ἐπιιλελεῖ τῶν y05 τοὺς: Y 
πεμεὶ σθαι αὐτῶν 0X τοὺς προεστῶτας σπουδαιοτι- 
£o», tX αὶ ὡς φιλοσώκατοι ἡαστρὶ xai ἔδοναῖ, doj- 
λεύσωσιν (97; ᾿ 


τῷ εἰποῦτι' 


&AA ὡς φιλόθεοι xai φιλόχριστοι, σ᾽ε᾽ 
ὑπομονᾷς τελείας, γένωνται XX) tam τοῦ Κυρίον, εἰς 
- - Dl - * 4 

ὄνειδος τοὺ διαξόλον, ὡς ὁ ὃ ἔχαιος Ἰώβ ' 


EPOTHSIS Pz4. 


Qua humilitate debeal quis a fratre obsequium ἢ Μετὰ ποταπξς (08) ταπεινώσεως ὀφεῖλει τις δέχέσθαι 


accipere. 
RESPONSIO. 

Velut servus ab hero, et qualem ostendit Petrus 
apostolus, Domino sibi ministrante : in quo etiam 
periculum eorum qui aliquam sibi operam dari 
recusant, ediscimus. 

INTERROGATIO CLXII. 
Qualem alter erga alterum debeat habere chari- 
tatem. 
RESPONSIO. 

Qualem Dominus ostendit et docuit, cum dixit: 
Diligite invicem,sicut ego dilexi vos. Majorem hanc 
charitatem nemo habet, ut animam suam ponat 
quis pro amicis suis **. (Quod si ipsam quoque 


animam ponere oportet, quanto magis necesse O 


fuerit in rebus minoribus studium, animique 
promptitudinem ostendere, non quod humanis 
offici:s satisfacere qumramus, sed eo consilio, ut 
Deo placeamus, ad uniuscujusque utilitatem. 
INTERROGATIO CLXIII. 
Qui poterit quis dilectionem erga prorimum con- 
sequi. 
RESPONSIO. 

Primum quidem si timeat judicium transgredien- 
tium mandatum Domini. qui dixit : Qui incredu- 
lus est Filio, non videbit vitam. sed ira Dei manebit 
super eum ** : deinde si requirat vitam eeternam ; 
nam Mandatum ejus vita aeterna est ?!, Primum 
autem et magnum mandatum est : Diliges Domi- 
num Deum tuum ezr (οἷο corde (uo, et ex teta 
mente tua, et 61 totis viribus tuis : secundum vero 

3* Matlh. xxv. 40θ. 3" Joan. xv, 13, 13. 

(96) Sie veteres duo libri Regii. Alius ms. Reg. 
quoque perinde ut editi xa792997t» τὸς τοιαύτας 
διορσωσέίως, xai τος haud reete. 

(97) Codices duo £éevxi; δουλεύωσιν. Aliquanto 
post duo mss. cum Voss. εἰς ὀνειδισιεὸν τῷ διαδολω. 

(93) Reg. primus uszà ποιας. Ibidem Vossii codex 
et alii duo διαθέσεως ὀφείλει. Hoc ipso in loco Reg. 
primus δέξασθαι tiv uzcotaiae τῶν ἀδελφῶν. 

I (99) Editi à ἵνα. Voculam £ delevimus autiqu 
* Auctoribus. Mox duo mss. cum Voss. Et δὲ καὶ 


20 Joan. m, 36. 


is li- 


TÉ» ὑπτρεσίαν παρὰ τοῦ ἀδελφοῦ. 
ἌΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Ὡς δοῦλος παρὰ δετκότου, χαὶ οἵαν ἔδειξε Πέτρος 
- * . hl - . » 
9 ἀπόστολος, τοῦ Κυριον ὑπχρετοῦντος- ἐφ᾽ οὔ xai 
* σ 5 
τὸν xC/QuvO» τῶν u$ xe: ; Dv v f 

xb μὲ χαταδεχομένων τὴν ὑπχρεσίαν 
παισευόμεθα, 

ἘΡΩΤΗΣΙΣ PZE- 
Ποταπὴν ἐν ἀλλξλοις ἔχειν δεῖ rà» ἀγάπην, 


ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Oiz» ὁ Κύριος ἔδειξε, χαὶ ἐδέϑαξεν, εἰπῶν- ᾿᾽Αγα- 
πᾶτε ἄλλζλους, χαϑὼς ἐγὼ ἐγάπεσα ὑμᾶς. Μιί- 
»0»x ταῦτχς ἀγάπεν οὐϑεὶς ἔχει, ἕνα (99) τις τὲν 
ψυχὲν αὐτοῦ δξ ὑπὲρ τῶν φίων αὐτοῦ. Ei δὲ χαὶ 
τὸν ψυχὲν θεῖναι δεῖ, ποσω μᾶλλον τὴν ἐν τοῖς χατὰ 
uioo; ποοθυμέαν ἐπιδείχνυνσθαι ἀνχγχαῖον οὐχ εἰς 
τὰ ἀνθοωπινα καθήποντα, ἀλλὰ χατὰ σχοπὸν τῆς 
πρὸς Θεὸν εὐαοεστήσοως, ποὸς τὸ ἐχάστω συα- 
£20» ; 

EPOTHIIEX PET. 
Hloím τοόπῳ δυνχθξ τις χκατορδῶσαι τὲν τρὸς τὸν 

*AXGiO» ἀγάπεν. 

ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

. Πρῶτον μὲν φοξούαενος τὸ χοῖμα τῶν παραθαι- 
γουτων τὸν ἐντολὶξν τοὺ Κυρίου αὐτοῦ, εἰπόντος, ὅτι 
Ὃ ἀπειθῶν τῷ Yu» οὐχ ὄψεται τὲν (eds, ἀλλ ἡ 
ὁδγὰ τοῦ Θεοῦ μενεῖ (1) ἐπ᾽ αὐτὸν" ἕξειτα δὲ e- 
τιποιούμλενος vez. αἰωνίου: Ἢ -&o ἐντολὴ αὐτοῦ 
vet αἰωνεος ἐστι. Πρωτε δὲ καὶ μεγάλῃ vod 
Ἀγαπέσεις Βυλιὸν τὸν Gt» σευ ἐξ ὅλες τῆς 
χαρθίας σου χαὶ ἐξ GAC; τῆς διανοίας (2) σου, xai 


3! Joan. xt. 50. 


τὸν ψυχὲν αὐτοῦ θεῖναι δεῖ. Alij dao mes. Ei δὲ xoi 
τὲν ψυχὰν θεῖναι Oii, et ita edendum curavimus. 
Vocula χαὶ aberat ἃ vulgatis. 

4) Antiqui tres libri uswi. manebit. Editi μένει, 
manet. 

(2) Reg. primus xas2iz; σου, καὶ ὅλες P. δυνά- 
ui^; σου. χαὶ εξ OAK “ἐς ἰσχύος σον" παὶ Θεντέρα. 
Ibidem ms. perinde ut Colb- et Voss. ὁμοία αὐτῆς. 
Reg. terlius ὁμοία ταὺυττς. 


1189 


᾿λγὰπήσεις τὸν πλησίον σοὺ ὡς σεαντὸν * καὶ ἐπι- 
θυμῶν ἔξομοιωθῆναι τῷ Κυρίῳ εἰπόντι " ᾿Ἐντολὴν χαὶι- 
νὴν δίδωμι ὑμῶν, ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους, καθὼς ἐγὼ 
ἠγάπησα ὑμᾶς " ἔτι δὲ χαὶ ἀπὸ λογισμῶν τοιούτων, 
ὅτι, εἰ μὲν εὐεργέτης ἐστὶν ὁ ἀδελφὸς, χρεωστοῦμεν 
(3) αὐτῷ καὶ κατὰ ἄνθρωπον τὴν ἀγάπην, ἣν και "Ελλη- 
νες φυλάσσουσι, χαθὼς ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ 6 Κύριος δη- 
λοῖ λέγων * Καὶ εἰ ἀγαπᾶτε τοὺς ἀγαπῶντας ὑμᾶς, ποία 
(4) ὑμῖν χάρις ἐστὶ τ καὶ Ja οἵ ἁμαρτωλοὶ τοὺς ἀγα- 
“πῶντα; αὐτοὺς ἀγαπῶσιν “ εἰ δὲ χαχοποιὸς " vui οὔ- 
τως οὐ μόνον διὰ τὴν ἐντολὴν, ἀλλὰ καὶ ὥς τῶν μει- 
ξόνων εὐεργέτην ἀγαπᾶν ὀφείλομεν - εἴ γε πιστεύομεν 
τῷ Κυρίῳ εἰπόντε " Μαχάριοί ἔστε, ὅταν ὀνειδίσωσιν 
ὑμᾶς, χαὶ διώξωσι, καὶ εἴπωσι πᾶν πονηρὸν ῥῆμα xat 


REGULA£ BREVIUS: TRACTAT E. | 
ἐξ Da. τῆς ἰσχύος σου" x«l δευτέρα ὅμοία ταύτῃ - À simile est huic: Diliges prorimum tuum , sicut te- 
T dpsum ?*: tum eliam si studeat Domino similis 


4190 


fieri, qui dixit: Mandatum novum do vobis, ut di- 
ligatis invicem, sicul ego dilezi vos?? ; denique si 
secum ila cogitet: Si de nobis bene meritus: est 
frater, debemus ei vel ipso humano more charita- 
tem, quam etiam servant gentiles, ut in Evange- 
lio Dominus declarat his verbis: Et si diligitis 
e0s qui vos diligunt, qux vobis est gratia ? nam et 
peecatores diligentes se diligunt?* ; sin autem male 
meritus est, etiam sie eum non modo propter man- 
datum,sedetiam lanquam majorum heneficiorum 
largitorem debemus diligere; si modo Domino cre- 
damus, qui dixit: Beati estis, cum vos a/fecerint 
probris, et persecuti vos fuerint, et dizerint omne 


ὑμῶν, ψευδόμενοι, &vexsv ἐμοῦ. Χαίρετε xat ἀγαλλιᾶσθε, Β verbum malum adversum vos, sentientes, propter 


ὅτι ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τοῖς οὐρανοῖς, 


! EPOTHAIZ PEA. 
τί (5) ἔστι τὸ, « Μὴ χρίνετε, «ol οὐ μὴ ἀριθῆτε, » 


ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ, 

Τοῦ Κυρίου ποτὲ μὲν λέγοντος, Μὴ “χρίνετε, wal 
οὐ μὴ χριθῆτε, ποτὲ δὲ τὴν δικαίαν χρίσιν χρίνειν 
προστάσσοντος " οὐχὶ τὸ χρίνειν χαθόλου χωλυόμεθα, 
ἀλλὰ διαφορὰν (6) χρίσεως παιδευόμεθα, 'Eni τίσε δὲ 
Ἀρίνειν χρὴ, καὶ ἐπὶ τίσι μὴ, σαφῶς παρέδωχεν 
ἡμῖν ὁ ᾿Απόστολος " ἐπὶ μὲν τῶν ἐν ἐξουσία ἐχάστου 
κειμένων, καὶ ὑπὸ τῆς Γραφῆς μὴ διεσταλμένων, 
εἰπών X) δὲ τί χρίνεις τὸν ἀδελφόν σον ; καὶ 


me. Gaudele el. ezxsultate, quoniam merces vestra 


copiosa est in ealis ^, 


Quid sibi velit illud: « Nolite judicare, et non 
judicabimint **, » T , 

RESPONSIO, .. 

Cum dominus aliquando dicat : Nolite jud , 
et non judicabimini, aliquando vero justum judi- 
cium judicare pricipiat "; non omne nobis inter- 
dicitur judicium, sed judicii discrimina edocemur, 
In quibus aulem judicare oporteal, et in quibus 
non sit judicandum, clare ostendit nobis Aposto- 
lus, qui de his quidem que in uniuscujusque po- 
testate sita sunt, nec a Seriplura prescripta, sic 


470 INTERROGATIO CLXIY.. 


πάλιν - Μηχέτι οὖν ἀλλήλους χρίνωμεν (7) * ἐπὶ C loquitur : Tu autem quid judicas fratrem tuum ** ? 


di τῶν ἀπαρεσχόντων Θεῷ, χαταγινώσχων τῶν μὴ 
χρινόντων, χαὶ αὐτὸς τὴν παρ᾽ ἑαυτοῦ χρίσιν ἐκφέ- 
ρων, δι' ὧν φησὶν - Ἐγὼ μὲν γὰρ ὡς ἀπὼν τῷ 
σώματι, παρὼν Ji τῷ πνεύματι, ἤδη χέχριχα ὡς 
παρὼν τὸν οὕτω τοῦτο χατεργασάμενον, ἐν τῷ 
ὀνόματι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ. Χριστοῦ, συγ- 
αχθέντων ὑμῶν, χαὶ τοῦ ἐμοῦ πνεύματος, σὺν 
τῇ δυνάμει τοῦ Κυρίου ᾿Ιησοῦ, παραδοῦναι τὸν 
τοιοῦτον τῷ Σατανᾷ εἰς ὁλεῦρον τῆς σαρχὸς, 
ἵνα τὸ πνεῦμα σωθῇ ἐν τῇ ἡμέρα τοῦ Κυρίον 
Ἰησοῦ, Ὥστε εἰ μέν τι ἐν ἐξουσίᾳ ἡμετέρᾳ κεῖται, 
ἢ καὶ ἄδηλον πολλάκις ἐστὶν, οὐ χρὴ κρίνειν ἐπὶ 
τούτῳ τὸν (8) ἀδελφόν, χατὰ τὸ ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλον 
περὶ τῶν ἀγνοουμένων εἰρημένον" Ὥστε μὴ πρὸ 


ac rursus ;Non ergo amplíus invicem judicemus ὃν, 
De his vero, qua displicent Deo, ita scribit, con- 
demnans eos qui non judicant, et suum ipsius 
judieium proferens in medium, his verbis : £go qui- 
dem ut absens corpore, prasens autem spiritu,jam 
judicavi ut prasens eum qui id ita operatus est : in 
nomine Domini nostri Jesu Christi, congregatis vo- 
bis, et meo spiritu, cum viriute Domini Jesu, tra- 
dere hujusmodi Satan in interitum carnis ut spi- 
rius salvus sit in die Domini Jesu *^, Quare siquid 
in nostra potestate positum sit, autetiam plerum- 
que incertum sit, ob hoc non debet frater judicari, 
juxta id quod ab Apostolo de iis quie ignorantur, 
dictum est: Itaque nolite ante tempus de aliquo ju- 


καιροῦ TL χρίνετε, ἕως ἄν ἔλθῃ ὁ Κύριος, ὃς xci D dicare, quoadusque veniat Dominus, qui et iliumi- 


33 Mallh. xxn, 37-39. ??Joan. xut, 34. "*Luc. vi, 32. 85 Mattli. v, 11, 12. ^ Luc. vt,37. " Joan. 


(3) Veteres quatuor libri χρεωστοῦμεν αὐτῷ, Editi 
χρεωστοῦμαι. 

(4) Antiqui duo libri eum Voss. ἀγαπῶντας ὑμᾶς, 
τίνα μισθὸν ἔχετε ; Καὶ jsp, Quam mercedem habe- 
tis? Alii duo mss. et editi uL in σοπίδχαι. 

(5) Editi Tí οὖν ἐστι, Antiqui tres libri Tí ἐστι. 
Ibidem codex Colb. τὸ μὴ χρίνετε, ἵνα μὴ κριθῆτε, 
Wlud autem quod proxime sequitur in vulgatis el 
in antiquis duobus libris, μὴ καταδικάξετε, καὶ οὐ 
μὴ καταδιχασθῆτε, delendum censuimus,tum quod 


hiee verba in aliis quibusdam mss. desint, tum 
quod de ipsis in hae Regula sileatur. ' 

(0) Vossii vebus liber et alii duo qui cum eo con- 
sentire solent, hoc est, Reg. primus et Colberli- 
nus, διαφορὰν τῆς χρίσεως εἰδέναι παιδευόμεθα, 

(7) Edili ἀλλήλους κρίνομεν. Libri veteres χρίνω- 
μεν. laud longe editi τὴν mzo' αὐτου, At mss, qua- 
tuor τὴν παρ᾽ ἑαυτοῦ, 

(8) Codex Colb. ἐπὶ τῶν τοιούτων τόν, 


1191 


silia cordium". At Dei judicia omnino necesse est 
vindicari, ut ne simul ire Dei particeps fiat qui 
conticescit: nisi si sit aliquis, qui quod eadem 
atque ille qui accusatur, perpetret, fratris judi- 
candi libertatem non habea!, audiens Dominum 
dicentem : Ejice primum (rabem de oculo tuo, et 
tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris (ui *** 


INTERROGATIO CLXV. 

Quomodo cognoscet quis, utrum Dei studio commo- 
vealur in peccantem fratrem, an iracundia. 
RESPONSIO. 

Si adversus quodvis peccatum senserit in se illud 
quod scriptum est: Tubescere me fecit zelus tuus, 
quia obliti sunt. verba tua inimici mei?, tum Dei 
zelus perspicue ostenditur. Sed tamen et hic quo- 
que opus est solerti prudentia, ad fidei edificatio- 
nem. Hec autem affectio nisi fuerit prius in animo, 
eumque moverit, motus fit inaequalis el in nulla 
re pietatis propositum servatur. 

INTERROGATIO CLXVI. 
47 1 Quoaffectuei,quiadmandatum conficiendum 
urgel, auscultandum est. 


RESPONSIO. 

Affectu tali, quali puer fame victus nutrici ad 
sumendum cibum advocanti obsequitur: quali 
etiam homo quilibet, qui victum querens, res ad 
vitam necessarias largienti obedit : imo vero longe 
etiam majore, quanto scilicet eterna vita preesenti 
prestantior est. Nam mandatum Dei, inquit Domi- 
nus, vita cterna est**. Quod autem in pane come- 
stura est, id in mandato est operis exsecutio, di- 
cente iterum Domino ipso : Meus cibus est, ut fa- 
ciam voluntatem ejus, qui misit me, Patris *5. 

INTERROGATIO CLXVII. 

Qualis debeat esse anima, cum digna habita est 
qua in Dei opere occupetur. 
RESPONSIO. 

Qualis erat, que dicebat: Quis sum ego, Domine 
mi, Domine, et que domus mea, quia dilexisti 
η16 "6 1 Exsequens videlicet quod scriptum est : 
Gratias agentes Patri,qui idoncos nos fecit ad par- 
tem sortis sanclorum tn (umine, qui eripuit nos de 


potestate Lenebrarum, et transtuüt in regnum Filii ἢ ix. τῆς 


dilectionis sua "'. 


** Matth. vii, 3. 
δ Colos. 1, 12, 13. 


41 Cor. iv, 3. 
vii, 18, juxta LXX. 


(9) Unus ms. ἢ ὀργιζόμενος. 

(10) Codex Colb. ἁμαρτήματος ἀδέλφον πάθῃ. Mox 
idem ms. ζῆλος vov oixov cov. Subinde Reg. pri- 
inus διαθέσεως μὴ ἐνυπαρξάσης. 

(1:) Reg. primus et Voss. Μετὰ ποταπῆς διαθέσεως. 
Statim editi Μεθ’ ὅσης διαθέσεως τὸ. Antiqui tres 
jibri preeter Voss, Μεθ' οἵας διαθέσεως τό, 


S. BASILI] MAGNI 


nabit abscondita tenebrarum, el manifestabit con- A φωτίσει τὰ χρυπτὰ τοῦ σχότους, xel 


*5 Psal. cxvm, 139. 


1192 
«v£oc ὶ 
βονλὰς τῶν χαρδιῶν ^ τὰ δὲ τοῦ Θεοῦ ρέματα ide. 
χεῖν, ἀπαραίτητος ἀνάγκη, ἵνα μὴ συμπαραπο- 
λαύσῃ τὸς ὀργῆς τοῦ Θεοῦ ὁ ἐφχσνχάξων - πλὰ εἰ 
μὴ τις, τὰ αὐτὰ ποιῶν τῷ ἐγχαλουμένω, ἀπαῤῥησία- 
στος εἴη πρὸς τὸ χρίνειν τὸν ἀδελφὸν, ἀχούων τοῦ Κυ- 
ρίου λέγοντος * Ἔχθαλε πρῶτον τὸν δοχὸν ix τοῦ ὀφθα)- 
μοῦ σοῦ, καὶ τότε διαύλέψεις ἐχθαλεῖν τὸ κάρφος ix 
τοῦ ὀφθαλμοῦ τοῦ ἀδελφοῦ σου. 

EPOTHAZIX PZE, 

Πῶς γνωρίσει rt, εἰ $30 Θεοῦ χινεῖται χατὰ τοὺ ἀμαρ- 

τάνοντος ἀδελφοῦ, à ὀργέξεται (9). 

AIIOKPIZIX, 

Ἐὰν χατὰ παντὸς ἁμαρτήματος καάθῃ (10) τὸ 4t 
γραμμένον» Ἐξέτηξέ μὲ ὁ ζᾷλός σου, ὅτι ἐπελά. 
θοντο τῶν λόγων σου οἱ ἐχθροέ μου, φανερὸς τοῦ Θεοῦ 
ὁ ζῆλος, Οἰχονομέας δὲ x«i ἐνταῦθα ἐπιστομονικῶς 
χρεία πρὸς οἰχοδομὴν πίστεως, Ταύτης δὲ τὸς ϑιαθέ- 
σεως μὴ προενυπαρξάσης {τῇ ψνχῷῇ, χαὶ χινχσάσῃς 
αὐτὴν, τὸ μὲν κίνημα ἀνώμαλον γένεται ἐν οὐδενὲ da ὁ 
σχοπὸς τῆς θεοσιδείας σώζεται. 

ἘΡΩΤΗΣΙΣ ῬΕς. 
Μιτὰ ποίας διαθέσεως (11) ὑπαχούεω δεῖ τῷ εἰς ἔργον 
τῆς ἐντολῆς χατεπεέγοντι, 
ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Μεθ' oie; διαθέσεως τὸ παιδίον ὑπὸ πείνης xpa- 
τούμενον ὑπαχούει τῇ τροφῷ χαλούσῃ ἐπὶ τὴν μετά- 
ληψιν χαὶ πᾶς ἄνθρωπος, ἀντιποιούμενος τοῦ ζᾷν, 
τῷ χαριξομένῳ τὰ πρὸς τὸ ζῇν * μᾶλλον δὲ xci πολλῷ 
πλέον, ὅσῳ χαὶ προτιμοτέρα τῆς παρούσης X αἰώνιος 
ζωή. Ἡ γὰρ ἐντολὰ τοῦ Θεοῦ, φυσὶν (12) ὁ Κύ- 
ριος, Go αἰώνιός ἐστιν. Ὅπερ δέ ἐστιν ἐπὶ τοῦ ἄρτου 
ἡ βρῶσις, τοῦτό ἐστιν ἐπὶ τῆς ἐντολῆς ἢ ἐργασία, αὖ- 
τοῦ πάλιν τοῦ Κυρίον εἰπόντος " ᾿Εμὸν βρῶμά ἐστιν, 
ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με Πατρός. 

ΕΡΩΤΗΣΙΣ PZZ, 
Ioram ὀφείλει εἶναι & ψυχὴ, ὁ χαταξιωθεῖσα (13) ἐν 
τῷ ἴργῳω του Otou χαταληφθᾷναι. 
AIIOKPISIS, 

Ota ἦν ἢ λέγουσα" Τίς «puc ἐγὼ, Κύριέ μον, X3- 
ptt, χαὶ τίς ὁ οἶκός μου (14), ὅτι ἀγάπησας με; Πλε- 
ρουσα τὸ γεγραμμένον * ἘΕὐχαριστουντες τῷ 
Πατρὶ τῷ ἱχανώσαντι ἡμᾶς εἰς τὸν μερίδα τὸν 
χλήρου τῶν ἀγίων ἐν τῳ φωτί" ὃς ἐῤῥύσατο ἡμᾶς 
ἐξουσίας τὸν σχότονς, χαὶ μετέστῃσιν 
εἰς τὸν βασιλεία, τον γίου τῆἧς ἀγάπης αὐτοῦ. 


**5 Joan. xii, 50, *» Joan. iv, 88. ** jJ] Reg. 


12) Reg. primus et Colb.ivco)à τον Κυρίου, ex eiv. 
.. (3) Editi ψυχὰ ὅτε ὅλως χατχξίώθῃ. Antiqui duo 
libri jvx, ὅτε, etc. Alii duo mss. et Voss. ψυχὴ ὁ 
χκαταξιωθεῖσα tv. 
(44) Codex Colb. οἶκος tov πατρός μον, e£ quas est 
domus patris mei? 


1193 
EPOTHZIX PEH. 
Mick ποταπῆ ς διαθέσεως δεῖ λαμδάνειν 
ἢ ὑπόδημα, οἷον ἄν ἡ 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 

Εἰ μὲν μιχρότερον ἢ μεῖξον τῆς ἡλιχίας ἐστὶ, 
φανερωσάτω τὴν χρείαν μετὰ τῆς προσηχούσης ἔπι- 
εἰκείας" εἰ δὲ περὶ εὐτελείας διαφέρεται, d ὅτι οὐχ 
ἔστι xat)», uvm μονευσάτω τοῦ Κυρίον λέγοντος" 
"Alt, οὐχ ἀπλῶς πᾶς ἄλλ᾽, ὃ ἐργάτης τῆς 
τροψῆς αὐτοῦ ἐστε (45). Καὶ ἑαυτὸν ἀναχρινάτω 
εἰ πρὸς ἀξίαν τῶν τοῦ Κυρίου ἐπιταγμάτων, ἢ 
ἐπαγγελιῶν, εἰργάσατό τι, χαὶ τότε οὐχὶ ἄλλο 
ἐπιξητήσει, ἀλλὰ περὶ τοῦ δεδομένον ἀπγωνιάσει, 
ὡς ὑπὲρ τὴν ἀξίαν λαμβάνων, Τὸ γὰρ ἐπὶ τῆς 


ἱμάτιον 


τροφῆᾷῆς εἰρημένον ἐπὶ παντὸς πράγματος τοῦ πρὸς ὦ 


τὴν χρείαν τοῦ σώματος ὥσπερ χανόνα ἔχειν δεῖ, 
EPOTIXIX PEze, 
᾿Εὰν ἀδελφὸς νεώτερος ἐπιταχθῇ διδάξαι τι τὸν 
ποεσδύτερον χαῦ ἡλιχίαν, πῶς αὐτῷ προῦ- 
ἐνεχθῆσεται (16). 
AIIOKPIZIZ, 

Ὡς ὑπηρεσίαν πλνρῶν χατ᾽ ἐπιταγὴν τοῦ Δεσπό- 
του Θεοῦ" φοδούμενος μὲν μὴ ὑποπέσῃ τῶ χρίματι 
τοῦ εἰπόντος: ᾿Επιχατάρατος πᾶς ὁ ποιῶν τὰ ἔργα 
Κυρίόν ἀμελῶς" ἀσφαλιξόμενος δὲ, μήποτε τυφλω- 
θεὶς εἰς χρῖμα ἐμπέσῃ τοῦ διχδόλον (AT). 

ΕΡΩΤΗΣΙΣ PO, 
Ei di ἴσως προσέχειν τῷ πλεῖον χατορθοῦντι, 
χαὶ τῷ ἔλαττον, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Ὅπερ ἐπὶ τῆς ἀφέσεως τῶν ἁμαρτημάτων ὃ Κύ- 
ριος ὡρίσατο εἰπών" ᾿Αφέωνται αἱ ἀμαρτίχι αὐτῇϑ 
αἱ πολλαὶ (18), ὅτι ἤγαπησε πολύ" ᾧ δὲ ὀλίγον 
ἀφίεται, ὀλέγον ἀγαπᾷ" χαὶ ὅπερ ἐπὶ τῶν πρεσθυ- 
τέρων ὁ ᾿Απόστολος διετάξατο, εἰπών: Οἱ χαλῶς 
προιστῶτε: πρεσδύτεροι διπλῆς τιμῆς ἀδιούσθω- 
σαν, μᾶλιστα οἱ χοπιῶντες ἐν λόγω χαὶ διδα- 
cxu)iz, τοῦτο ἐπὶ πάντων τῶν τοιούτων φυλάσσειν 
ἡγοῦμαι ἀχκόλονθον, 

ΕΡΩΤΉΣΙΣ POA' 

Ἐὰν δὲ λνπῆται ὁ (49) ἐλάττων, προτιμωμένου 
τοῦ εὐλαύεστέρου, πῶς αὐτῷ προσχῶμεν, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Ὃ τοιοῦτος φανερός ἐστιν ἐπὶ πονηρία χάτεγνω- 
σμένος ἐκ τῆς ἕν τῷ Ἐὐαγγελίῳ παραβολῆς, ἔν ἦ 
φησίν ὃ Κύριος πρὸς τοὺς λυπηθέντας, ὅτε τὰ ἴσα 
αὐτοῖς τινες ἐτιμήθησαν" Εἰ ὁ ὀφθαλμός σου πὸο- 


REGULJE£ BREVIUS ΤΗΑΟΤΑΤΙ. 


1194 
INTERROGATIO CLXVIII, 

Quo animo vestimentum aut caleeamentum, qua- 
lecunque tandem fuerit, accipere oportet. 
RESPONSIO. 

Si minus aut majus quam pro statura est, indi- 
cel necessitatem suam debila cum modestia: sin 
autem dissidium fuerit de vilitate, vel propterea 
quod non novum sit, recordetur Domini dicentis ; 
Dignus est, non simpliciter quivis, sed, operurius 
cibo suo, **. Perconlelur aulem se ipse, an pro di- 
gnitate mandatorum Domini, aut promissionum, 
effecerit quidquam, et tunc nonrequiret aliud, sed 
futurus est de eo quod datum fuit sollieitus, velut 
qui ultra meritum acceperit, Nam quod dictum est 
de alimento, id in omniread corporis usum atli- 
mente loco regule habendum est. 


INTERROGATIO CLXIX, 


Si frater junior jubeatur aliquid docere alterum 
etate grandiorem, quomodo sese erga ilium geret 


RESPONSIO. 

Velutqui fungitur ministerio, ex mandalo Do- 
mini Dei, timens ne subeat judicium illius, qui 
dixil : Maledictus quisquis facit opera Domini ne- 
gligenter **:ac eliam cavens, ne forle 4729 in- 
flatus in diaboli judieium incidat **, 

INTERROGATIO CLXX, 
Si equalis habenda sit ratio tum ejus, qui magis, 
tum illius, qui minus recte facit. 
RESPONSIO. 


Quod in condonandis peccatis sanxit Dominus 
his verbis : Hemittuntur peccata ejus multa, quo- 
niam dilerit mullum : cui autem parum dimittitur 
parum diligit ! : itemque quod de presbyteris Apo- 
stolus constituit, cum dixit : Qui bene prasunt pre- 
sbyteri, duplici honore digni habeantur, mazime 
qui laborant in verbo et doctrina ?*, id erga omnes 
qui ejusmodi sunt, servari debere arbitror. 


INTERROGATIO CLXXI. 
Si tristitia afficiatur inferior,cum is qui magis pius 
est sibi anteponitur, quomodo ipsi consulemus. 
RESPONSIO. 


Qui liujusmodi est, ob malignilatem perspicue 
condemnatur per Evangelii parabolam, in qua eos 
qui quosdam pari prvmio secum donatos fuisse 
iegre tulerant, ita Dominus alloquitur : An. oculus 


8 Matth. x, 10, 9 Jer, xiviu, 0, 7^ ] Tim, 11, δ. δ᾽ Lue, vi, 41. ** I Tim. v, 17. 


(15) Illud ἔστι additum est ex veteribus duobus 
libris. Mox editi τοῦ Θεοῦ, At mss, duo τοῦ Κυρίου, 
Reg. terlius τῶν τοῦ Θεοῦ ἐντολῶν χαὶ ἐπιταγμάτων 
εἰργάσατο. Reg. secundus τῶν τοῦ Θεοῦ χριμάτων ἢ 
ἐπαγγελιῶν, pro dignitate judiciorum Dei. 

.|16) Codex Colb. προσενεχθῆναι δεῖ, Htec. regula 
bis in Reg. primo reperitur. Primo loco eodem 
modo inscribitur quo in Vossii veteri libro, ὅπως 
τῷ πρεσδυτέρῳ καθ΄ ἡλικίαν προσενεχϑῆναι ec ; ita 

PaTROL. Gn. XXXI. 


vero in secundo, ἐὰν ἀδελφὸς ἐπιταχθῇ νεώτερος δι- 
δάξαι τὸν, elc. Mox duo mss. cum Voss, χαὶ ἐπιταγὴν" 
(17) Codex Colb. ἐμπέσῃ x«i παγίδα τοῦ διαδόζον. 
(48) Ilud, αἱ πολλαὶ, non legitur quidem in excu- 
sis:sed' ila scriptum invenimus in Vossii veteri 
libro et in aliis duobus. Aliquantoinfra codex Colb, 
x«i ἐν διδϑασχαλία, ς 4 
(19) Veleres duo libri λυπηθῇ ὁ. 


4195 


(uusnequam est, quia ego bonus sum ?* * Quin eliam À νηρὸς ἐστιν, ὅτι ἐγὼ ἀγαθὸς εἶμι ; Καὶ 


adversus hunc et alios ejusmodi manifestum est 

judicium Dei, per Prophetam. qui dicit : Ad niAt- 

lum deductus est in conspectu ejus malignus : ti- 
mentes autem Dominum glorificat ^. 
INTERROGATIO CLXXII. 

Quali cum timore, aut qua animipersuasione, aut 
quo affeetu corpus et sanguis Christi nobis acci- 
pienda sint. 

RESPONSIO. 


Timorem quidem docet nos Apostolus, cum ait; 
Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi man- 
ducat οἱ bibit V; persuasio vero integra habetur ex 
fide verborum Domini, qui dixit : Hoc est corpus 
meum, quod pro vobis traditur: hoc facitein meam 
commemorationem **;item ex flde testimonii Joan- 
nis, qui memorata prius Verbi gloria posthac in- 
carnationis modum induxit Jis verbis : Verbum 
caro factum est, el habitavit in nobis, et vidimus 
gloriam ejus, gloriam quasi Unigenitia Patre,ple- 
num gratia el veritatis 51. itidem quoniam Aposto- 
lus scripsit : Qui cum in forma Dei esset, non rapi- 
nam arbitratus est esse se equalem Deo; sed semet- 
fpsum e'cinanivit formam servi accipiens, in ἃ 8 
similitudinem hominum factus, et habitu inventus 
ut homo. Humiliavit semetipsum, factus obediens 
usquead morlem, mortem autem crucis ΒΒ, Cum igi- 
tur animus, hiset talibus verbis fidem adhibens 
glorie majestatem didicerit, humilitatisque et obe- 
dientie magnitudinem sdmiratus fuerit, quod talis 
ac tantus ad mortem usque Patri obtemperavit 
viue nostre causa, eum arbitror ita affici, ut si- 
mul Deum et Patrem diligat, Qui proprio Filio non 
pepercit, sed pro nobisomnibus tradidit itlum'*; si- 
mul unigenitum ejus Filium qui obedivit usque 
ad mortem pro nostra redemptiono ac salute.Et ita 
demum obsequi potest Apostolo, qui bonam in his 
conscientiam iis qui sani sunt proponit ceu regu- 
lamquamdamy,ubi ait : Charitas enim Christiurget 
nos ztimantes hoc, quoniam, si unus pro omnibus 


S. BASILII MAGNI 


τω 


mortuus est, ergo omnes mor(ui sunt, Et pro omni- " 


bus mortuus est, utqui vivunt, jam non sili vivant, 
sed ei qui pro ipsis mortuus est, et resurrerit €, 
Quisquis panis et poculi fit particeps, sic affici et 
preparari debet. 


ἔθανον. Καὶ ὑπὶρ πάντων ἀπέθανεν, ἵνα οἱ ζῶντες 
θανόντι, xal ἐγερθέντι. Τοιαύτην διάθεσίν τε καὶ ἑτοιμασίαν ὀφείλει ἔχειν ὁ μεταλαμβάνων τοῦ ἄρτου 


χαὶ τοῦ ποτὴρ (ov, 


53 Matth. xx, 15. 
6-8. ὅ9 Rom. vui, 32. 


δὲ Psa]. xiv, 4. 
60 IT Cor. v, 14, 15. 


1196 
pis ἐστε | ) πρόδηλον 
τὸ ἐπὶ τούτῳ χαὶ τοῖς τοιούτοις χρῖμα τοῦ Θεοῦ διὰ 
τοῦ Προφήτον λέγοντος" ᾿Εξουδένωται ἐνώπιον 


αὐτοῦ πονηρευόμενος (20): τοὺς δὲ φοθουμένους τὸν 
Κύριον δοξάξει. 
EPOTHIIZ POP. 

Ποταπῶ φόβῳ, ἣ ποίᾳ πληροφορίᾳ, $ ποίᾳ ϑιαθί- 
σει Xeierod, n τοῦ σώματος χαὶ τοῦ αἴωματο; 
ATHOKPIZIZ. 

Τὸν μὲν φόδον did ox ἡμᾶς ὁ ᾿λπόστολος λέ- 
γῶν" 'O ἐσθίων χαὶ πίνων ἀναξίως χρῖμα ἑαυτῶ 
ἐσθίει χαί πίνει" τὴν di πληροφορίαν (91) ἐμποιεῖ 
ἢ πίστις τῶν ῥημάτων τοῦ Κυρίον εἰπόντος’ Τοῦτό 
ἐστί τὸ σῶμά μὸν, τὸ ὑπὲρ ὑμῶν διδόμενον 
τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν" χαὶ τῆς 
μαρτυρίας τοῦ ᾿Ιωάννου διηγασαμένου (29) πρότεοιν 
τὴν δόξαν τοῦ Λόγον, xel ἐπαγαγόντος τὸν τρότον 
τῆς ἐνανθρωπήσεως ἐγ τῷ εἰπεῖν ὅτι, 'O Αόγος 
σὰρξ ἐγένετο, χαὶ ἐσχόνωσιν ἐν ἡμῖν, καὶ 
ἐθεασάμεθα τὴν δόξαν αντοῦ, δόξαν ὡς Movo- 
γενοῦς παρὰ [arpóc, πλήρης χάριτος xoi ἀλη- 
θείας καὶ «τοῦ ᾿Αποστόλου ἡράψαντος ὅτι, Ev 
μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων, οὐχ ἀρκαγμὸν ἡγήσατο 
τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ: ἀλλ' ἑαντὸν ἐκένωσε, μορφὴν 


ϑούλον λαδὼν, ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπων γχενό- 
μενος, χαὶ  eydpart εὑρεθεὶς ὡς ἄνθρωπος. 
᾿Εταπείνωσεν (33) ἑᾳυτὸν, γενόμενος ὑπάκοος, 


μέχρι θανάτον, θανάτου δὲ σταυροῦ, Ὅταν οὖν, 
τιστεύσασα d ψνχὴ τοῖς ῥήμασι τούτοις χαὶ τοῖς 
τοιούτοις x«l τόσοντφις, καταμᾳθῃ τὴν μεγαλειότῃ- 
τα τὰς δόξης, καὶ θαυμάσῃ τὴν ὑπερδολὴν τῆς τα- 
πεινώσιως xxl τῆς ὑπαχοῆς, ὅτι ὁ τοσρῦτρς ὑκ- 
ἤχουσε τῷ Πατρὶ μέχρι θανάτου ὑπὲρ τῆς ἡμετέρας 
ξωῆς, νομίξω ὅτι χατορθοῖ τὴν (94) διάθεσιν εἰς 
ἀγάπην τήν τε πρὸς τὸν Θεὸν χαὶ Πατέρα. Ὃς τοῦ 
ἐδίον Υἱοῦ οὐχ ἐφείσατο, ἀλλ᾽ ὑπὶρ ἡμῶν πάντων 
παρέδωχεν αὐτόν" x«i τὴν πρὸς τὸν μονργενᾷ αὐὖ- 
τοῦ Υἱὸν, τὸν ὑπαχούσαντα μέχρι θανάτου ὑπὲρ r3; 
ἡμετέρας ἀπολυτρώσεως χαὶ σωτηρίας. Καὶ δύνα- 
ται οὕτως ἀνασχέσθαι τοῦ ᾿Αποστόλον, ὥσπερ ὃρο» 
τινὰ ἐχτιθεμένον τοῖς ὑγιαίνουσι τὴν ἐν τούτοις &ye- 
θὴν συνείδησιν (23), ἐν τῷ εἰπεῖν. Ἡ γὰρ ἀγάπη τοῦ 
Χριστοῦ συνέχει (26) ἡμᾶς χρίναντας τοῦτο, ὅτι, 
εἰ εἷς ὑπὶρ πάντων ἀπέθανεν, ἄρα oi πάντες ἀπ- 
μηχέτι ἑαυτοῖς ζῶσιν, ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ αὐτῶγ &xi- 


55 1 Cor. xi, 39. ** Luc. xxu, 19. 51 Joan. it, dé. 58 Philipp. ἃ, 


(20) Editi ἐνώπιον αὐτοῦ πᾶς πονηρενοίενος : sed D Alii tres mss. preter Yoss. ut in eoptext1. 


vocem πᾶς delendam judicavimus, quod nec in re- 
liquis mss. nec δρυὰ LXX legatur. 

1o 1) Arbitror, quicunque simpliciter verum quee- 
runt. eos mihi facile assensuros omnes, ipsum 
Christi corpus ex Basilii sententia in Eucharistia 
contineri, non ejus simplicem figuram. Ait enim 
vir summus, τὴν πληοοφορίαν seu persuasionem 
verbis Domini effici :quibus sane non corporis 
figura, sed ipsum eorpus exprimitur. 

(22) Editi et unus ms. Ἰωάννον μαρτυρουμένονυ. 


(23) Reg. primus ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπου εὐρεθεὶς 

ὡς ἄνθρωπος, ἐταπείνωσε). 
dem quem mox dixi liber. ζωΐξς, κατορθοῖ 

veuito τὴν. 

(25; Codex Colb. τὴν ἐν τούτοις ἀγάπην καὶ &ya- 
θὴν συνείδησιν. 

(20) Veteres duo libri cum Voss. ἀγάπη τοῦ Θεοῦ 
συνέχει. Neo. ita multo infra voculam τε addidi; 
imus ex antiquis tribus libris. 


1197 
EPOTHSIX POTÜ': 
Εἰ δεῖ ἐν τῇ ὥρᾳ τῆς κατ᾽ οἶχον ψαλμῳδίας λαλιάν τινα 
"νεσθαὶ, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 


Οὐ de, ἐκτὸς τῶν πεπιστευμένων τὴν φροντίδα 
xai τὴν ἐπιμῶειαν τῆς εὐταξίάς, καὶ τῆς οἰκονος- 
μέας τῶν ἔργων (37), καὶ τοῦτο κατὰ. πνάγκαν τῆς 
ἐπειγούσης χρέΐας " καὶ οὐδὲ τότε ἀπερισχέπτως͵ 
ἀλλ΄ ἐστοχασμένως, τοῦ τε τόπου καὶ τῆς εὐταξίας, 
τῆς τε σεμνότητος χαὶ τοῦ ἀπροσκόπου I rec &)Aotg 
πᾶσιν ἀναγκαία ἐστὶν d σιωπὴ. Ei γὰρ ἔν καιρῷ 
διαλέξεως, xxi ἐν αὐτοῖς τοῖς ἐπιτεταγμένοις τὸν 
λόγον τῆς διδασκαλίας ὁ πρῶτος σιγᾶν προτέταχται, 
ἐὰν ἄλλῳ ἀποκαλυφθῇ, πόσῳ μᾶλλον ἐν καιρῷ ψαλμῳ- 
δίας ἢ σιγὴ τοῖς πολλοῖς ἀναγχαία (38) ; 

EPOTHZIX ΡΟΔ', 
Πῶς δυνηθῇ τις ἐνδιαθέτως καὶ μετὰ ἐπιτυμίας ποιεῖν 
τὰς ἐντολὰς τοῦ Κυρίου. 
AIIOKPIZIZ, 

Κατὰ φύσιν $ πεῖρα τὸν ἥδοντος χαὶ ὡφελοῦντος, 
xui αὐτὴ ἡ προσδοχὶα τὸν τοιούτον ἐμποιεῖ τῇ ψυ- 
χῇ τὴν περὶ τούτον διάθεσίν τε xci ἐπιθυμίαν, ᾿Εὰν 
οὖν τις μισήσῃ χαὶ βδελύξηται τὴν ἀδιχέαν, καὶ χα- 
θαρεύσῃ πάσης ἁμαρτιας, ἀφ' ἧς, ὥσπερ ἀπὸ νόσου 
τὸ σῶμα (39) πάσχει τὴν ἀνορεξίαν χαὶ τὴν περὶ 
τὰ βρώματὰ ἀηδίαν, οὕτω καὶ ἢ ψνχὴ τὴν περὶ τὰ 
διχαιώματα τοῦ Θεοῦ νωθρότετα χαὶ ὀὄχνηρίαν' χαὶ 
ἐὰν πληροφορηθῇ, ὅτι ἢ ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ ξωὴ 
αἰώνιός ἐστι, καὶ πάντα τὰ ἐπηγγελμένα τοῖς φυ- 
λάώσσουσιν αὐτὴν ἀληθῆ, κατορθοῦται αὐτῷ ἢ διά- 
θεσὶς τοῦ εἰπόντος" Τὰ χρίματα Κυρίον ἁληθινὰ, 
δεδικαιωμένα ἐπὶ τὸ αὐτό" ἐπιθυμητὰ ὑπὲρ χρυ- 
σίον χαὶ λίθον τίμιον πολὺν, χαὶ γλνχύτερα 
ὑπὲρ μέλι χαὶ xupicw Καὶ γὰρ ὁ δοῦλος σον φυ- 
λάσσει αὖὐτα" ἐν τῷ φυλλώσσειν αὐτὰ ἀνταπόδοσις 
πολλή. 

EPOTHZIZ POE, 

Πῶς φαίνεται ὁ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφὸν χατὰ τὴν ἐν- 
τολὴν τοῦ Κυριον’ χαὶ πῶς ἐλέγχεται ὃ μὴ 
οὕτως ἀγαπῶν. 

AIIOKPIZIZ, 

Τῆς ἀγάπης ἐξαίρετα δύο ταῦτα' τὸ λυπεσθϊαι 
μὲν καὶ ἀγωνιᾷν ἐφ' οἷς βλάπτεται ὁ ἀγαπώμενος - 
χαίρειν δὲ χαὶ ἀγωνίξεσθαι ὑπὲρ τῆς ὠφελείας αὖ- 
τοῦ" Μαχάριος οὖν 6 πενθῶν ἐπὶ τῷ ἁμαρτάνοντι, 
οὗ ὁ χίνδυνος φοδερός " χαὶ χαίρων ὑπὲρ τοῦ κατ- 
ορβοῦντος, οὗ τὸ χέρδος ἀσύγχριτον, χαθὼς γέγρα- 
πται" Μαρτυρεῖ δὲ χαὶ Παῦλος ὃ ὀπόστολος λέγων 
᾿Εὰν πάσχῃ ἔν μέλος, συμπάσχει πάντα τὰ 
μέλη, κατὰ λόγον πάντως τῆς ἐν Χριστῷ ἀγάπης " 
Καὶ ἐὰν δοξάξηται ἕν μέλος, χατὰ σχοπὸν δηλονότι 
τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως, συγχαῖρει πάντα 


*! 1 Cor, xiv, 30. ** Psal. cxvtu, 163, ** Psal. 


REGULZE BREVIUS TRACTATE. 
A 


1198 


INTERROGATIO CLXXI. 
An deccat tempore psalmodim, qua in domo fil, 
colloquia aliqua fieri 
RESPONSIO. 

Non oportet, exceptis iis quorum munus et cura 
est disciplina et operum distributioni providere, 
idque aliqua re necessaria urgente ; et neque Lune 
inconsiderate, sed habila ratione et loci, et disci- 
pline, et gravitatis et scandali, quod vitari debet : 
reliquis omnibus necessarium est silentium, Si 
enim ipso loquendi tempore,el ex iis ipsis quibus 
conereditum est munus docendi, prior silere jussus 
est, si alii revelatum fuerit " , quanto magis psal- 
modis tempore silentium privatis necessarium 
esl? . 
B INTERROGATIO CLXXIV, 


Quomodo possit quis ex animo et cum alacritate 
Domini exsequi mandata. 


RESPONSIO. 

Experimentum jucunde et utilis rei, et ipsa re- 
rum hujusmodi exspeclalio animum naturaliter 
movet ad id diligendum et concupiscendum. Si 
quis igilur odio habuerit et abominatus fuerit ini- 
quitatem **, purusque fuerit ab omni peccato, per 
quod, quemadmodum per morbum salietas cibi 
alque faslidium contingit, sic in animo eliam circa 
Dei justificaliones segnities et pigritia ingeneratur: 
si preterea. constanlissime credideril mandatum 
Dei vitam ceternam esse, omniaque promissa, iis 
qui id servant, certa esse et vera, is afficitur perin- 
de atque ille, qui dicit: Judicia Domini vera,justi- 
ficata in idipsum: desiderabilia super aurum et 
lapidem pretiosum multum, e dulciora super mel 
el f'avum, Elenim servus tuus custodit ea: in cus- 
todiendis illis retributio multa "5, 


47 ἃ INTERROGATIO'CLXXV. 
Quomodo constet fratrem ab aliquo amari ez man- 
dato Domini: et quomodo convincatur mon 
ita diligere. 
RESPONSIO. 

Dilectionis due sunt dotes praecipue, dolere et 
sollicitum esse de quibus leeditur qui amatur : gau- 
dere contra et allaborare pro ipsius commodis. 
Beatus igitur quisquis luget propter peccantem, 

p eujus periculum formidandum est : itemque quis- 
quis ob recte facientem gaudel, cujus lucro nihil 
potest conferri, sieut scriplum est, Quin et illud 
eliam Paulus apostolus testatur, cum ait** Sí pa- 
titur unum membrum, compatiuntur omnia mem- 
bra, servata utique ratione ejus, que in Christo 
est, charitatis Et si gloria afficitur unum mem- 


xxur, 10, 12, ** [ Cor. xt, 26. 


(27) Reg. primus et Voss. xai τὴν οἰχονομίαν τῶν — Mox duo 1288. et γοβ5, τῆς κατεπειγούσης, 


ἔργων, Alii duo mss. et editi καὶ τῆς οἰκονομίας xai 
τῶν, Codex Colb., quem sequimur, oixovopíaz τῶν, 


(28) Antiqui duo libri ἀναγχαίᾳ ἐστίν, 
(26) Codex Colb.z4 σώματα, 


1199 S. BASILII MAGNI. 1900 


brum ex consilio videlicet placendi Deo, congau- À τὰ πῶς, Ὁ δὲ a£ οὕτως συνδικτιθένενο: 9»to$; ἐστι 
dent omnia meinbra. Qui autem nona ita affectus — ax ἀγαξν (30! τὸν 2911957. 
est, aperte fratrem non diligit. 


INTERBOGATIO CLXXVI. EPUQTHSIS PO. 
Quinam sint inimici quos diligere jussi sumus εἴ — Tos; usi» οἱ iy55ei, 92; ἀ ex, Ξροσετάχόχμεν " 
quomodo diligemus inimicos: utrum tantummodo χαὶ Ξῶς /X-X3724: τοὺς εχϑρούς- ταῖς εἰς αὐτοὺς 
eneficüs in. ipsos conferendis. am etiam ipso εὐτϑγετίαις 2992» (31), & xat αὐτὸ τὸ QuxSigt- χαὶ 
animi affectu : et nunquid hoc feri possit. εἰ Joi» 75279. 
RESPONSIO. ATIOKPIZIS, 
Inimici proprium est nocere, et insidiari. Quis- Eg: ἴδιον τὸ Síxzcio χαὶ ἐπεθουλευειν. Πᾶς 


quis igitur quoquo molo noeet eaipiam, inimicus — z: οὖν ὁ ὀξωσθζποτε (33) ὀχάπτων τινὰ ἐχϑοὺς ἂν 
appellari potest: precipue autem.qui pecca. Nam, — arpac»- ἐξχισίτως δὲ ὁ ἀτιποτανων, Τὸ γὰο ὅσον 
quantumin ipso est,modis variis nocet,eique quo- ἔ- αὐτὸ 33! βλέστει χατὰ ϑδικπφόδους τρόξυυς, καὶ 
cum vivit aut consuetudinem habet, insidiatur. — ££ iram cho συωνόντε ξ συντυθχάνοντι, ἙἘσειδὴ 
Quoniamautem ex corpore et anima constat homo, δι ix τώχπτο: χαὶ Pu συνέστεχεν ὁ ἄνθοωπο;, 
quod ad animam quidem perünet.amemus hujas- B* χατὰ zb τὸν luyks &yaciguun τοὺς τοιούτους, 
modi viros, redarguendo ipsos. admonendoque.et ^ ἔλεγχευτες αὐτοὺς, xmi νουδετοῦντε;, rz παυτὶ 
omni modo ad conversionem inducendo: quod ve- — 51-7» εἰς izv77359£» bye; (31)- χατὰ δὲ τὸ 
road corpus, eos.si vitm necessarüs indigeant, — €»2z £26/€732571; αὐτοὺς, ἐπεδοομένους τῶν ποὺς 
beneficiis afficiendo. Quod autem diiectio in animi. 7» τξν z»rryxriiws- Ὅτι δὲ ξ ἀγέξε ἐν δικθέσει ἐστὶ, 

consistat affectione, perspieuum est omnibus. ἃ παντὶ ἦξλα». Τὸ δὲ dee ἔδειξε χαὶ ἐδίϑαξεν 6 
autem fieri posse ostendit ac docuit Dominus.qui Ko; τῆν z/zxx» τοῦ Wiw-e; ταὶ τὲν ἑαυτοῦ ἐν 

Patris ac suam ipsius dilectionem pro inimicis, τὸ  2-zxsi βέχϑε ὀπνάτυ» ἐσιδειξάπενος ὑπῖο 

non autem pro amcis.usque ad mortem obedien-  iz5215. «2g zz13 gam, ὡς παοτυοιῖ ὁ 'Aróg-o- 
do declaravit: quemadmodum testatur Apostolus — 23; irjeo- Συνέστετι δὲ τὴν ἑαυτοῦ ἀγάπεν ὁ 
his verbis: Commendut autem charitatem suam Θειῖς εἰς izE, ὅτι, ἔτι ἀπαοτωλῶν Gr Lus, 
Deus in nos, quoniim cum ddAucpeccediores esse- — Xatz7i; 27:3 Rude  a&cióz«. Καὶ ξεῖν δὲ αὐτὸ 
mus, Christus pro nobis mortuus est. Quinetiam — 73273 -zaar»i b τῷ εἰξεῖν (33). Γίεσθε οὖν uiuz- 
ad idipsum 305 adhortatur, cum dieit -Estoteerge τῶι τεῦ On2, e; τίωα ἄγακχτὰ, xxi πεοιξατεῖτε 
imitatores Dei, sicut Alii charissimi et ambulate in — e mp. zzje; zz ὁ Xon; ξγεξε τὲν kn, 
dilectione, sicut et Cristus dilexit πος. et tradidit — 2a: zz:ií4r (x39 ὑπὶ» aio, -207902&» xmi 
semetipsum pro nobis,oblationem et hostiam Deo**. Ο 5.τία» τὸ Oen. Οὐκ d» δὲ ποοτέταξιν é ἀγαθὸς καὶ 
Neque vero hoc preecepisset,utpote bonus et $7 S — dus; & zx τὸ δυνατὸν ἐχασίτατο " ὅπερ χαὶ ἐν 
justus, nisi id faciendi tribuisset facultatem : quod τὸ »27u χατεναγεαταίνως ἀχακεῖσθαι ἐφανέρωσεν». 

vel ipsi naturee necessario insitum esse declaravit E2xpiu: ur» χαὶ τὰ Üuaim φυτικῶς &yexz. Τὶ δὲ το- 
Nam bestie quoque bene de se meritos naturali- — $2273» (2:27:78 ὁ sus; ὅσεν οἱ ἐχθροί; Προξενοῦν- 
ter diligunt. Quodnam autem beneficium tantum τε: ξεῖν τὶν azxz31:313» τοῦ Κυρίου εἰξόντος- Me- 
ab amico, quantum ab inimieis confertur?Conci- —xzoui £7-:, ὅταν Gdruluzo ὑαῖς, χαὶ ὀνειδίσωσι, 
liant nobis beatitudinem a Domino his verbis pro- — za: εἴσωτι xi» πιντοῦν ἐξπα za) ὑπῶν, ῥευ- 
missam: Beati estis cum persecuti vos fuerint et. — «acm, ἔοικεν (ai. Χαΐσετε xai ἀγαλλεᾶστε, ὅτε ὁ 
affecer:nt probris.et direrint omne malum verbum — 21553; ὑπὸ» πωὺς b τοῖς οὐδανοῖς, 

adrersum vos. mentientes, propter me. Gaudeteet exultate quoniam merces vestra copiosa est ia celis, 


INTERROGATIO CLXXVII. EPOTHZI:I POZ. 
Quomodo debent fortes infirmorum infirmitates — Iu; ὑφείουτο εἰ δυνατοὶ τὰ ἀσθενξπατα τῶν ἀδυ- 
portare **. »Xx-w» Üz37x2&05, 
RESPONSIO. ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 


Si portare est tollere et curare, secundum id D p. βαττάϊνειν ἐπτὶ τὸ αἴδειν χαὶ  Üoerrio, 
quod seriptum est: /pseinfíirmitates nostrassusce- σχατὰ τὸ Tem te ὅτι, Αὐτὸς τὰς ἀσθενείας 
pu, et morbos portac 9, non quod in. se δι 116 — &ax» ἔλκδι, χαὶ τὰς ; ἐβάστατεν, οὖς ἐν 


* Rom. v,7, 9. **Ephes. v, 1, 2. * Matth. v, 11, 12. * Rom. xv, β. δ᾽ [48. ἐπὶ, &. 


2 Reg. secundus periade ut editi 23 &;zz». (31) Reg. primus ἐξιστονρεν ἄγοντες. Mox idem 


ΑΙ duo mss. cum Voss, αὐ ἀγαπῶν. ἴω 3. “ὦν ποὺ: τὸν τυξν G»xyzxiws. Nec ita multo 
131) Veteres tres libri (p5292;, πλχοφύντες τὰς post idem liber zzz z»» 2419. Té δυνατὸν iju- 

€; αὐ τοὺς εὐευγέτίχ: 5222, etc. $1» e K220;. Rursus non Jonge idem codex eum 
'32, (lex Combet. εἰ alii duo ὁ ὀπωτδέκοτε. — Vois. καὶ τὲν ἐκυτοῦ ὑπαχοὶν miyst, 

Deest articulus in vulgatis. (33) Unus ms. Reg. παραινεῖ T'tvse e. 


(33; Reg. primus perinde ut Voss. ὅσον ἐφ᾽ ἑαυτῷ. 


1201 


REGULJE BREVIUS TRACTAT.E. 


1202 


τῷ εἰς ἑαυτὸν ὑποδέχεσθαι ταῦτα (36), ἀλλ᾽ ἐν τῷ A susceperil,sed quod eos in quibus hec erant cura* 


τοὺς πάσχοντας θεραπεύειν" καὶ ἐνταῦθα ὁ τῆς μετα- 
νοίας τρόπος xat λόγος ἐφαρμόσει, δι᾿ οὗ ϑεραπευθήσον- 
ται ἐχ τῆς τῶν δυνατωτέρων ἐπιμελείας οἵ ἀδύνατοι. 
EPOTHSIZ POH, 

τὶ ἐστι τὸ, « ᾿Αλλήλων τὰ βάρη βαστάξιτε" ν 

x«i ποῖον νόμον (37) ἀναπληρώσομεν, τοῦτο 

ποιοῦντες. 

ATIOKPIZIZ 

Ταὐτὸν ἐστι τῷ προειρημένω, Βαρεῖα γὰρ ἢ ἀμαρ- 
τία, χαθίχουσα τὴν ψυχὴν εἰς πυθμένα ddou. Ἣν 
αἴρομεν ἀλλήλων, καὶ περιαιροῦμεν, εἰς ἐπιστροφὴν 
ἄγοντες τοὺς ἁμαρτάνοντας, Τὸ δὲ βαστάσαι ἀντὶ 
τοῦ ὧραι σύνηθες χαὶ τοῖς ἐπιχωρίοις χεχρῆσθαι, 
ὡς πολλάχις παρὰ πολλῶν αὐτὸς ἤχουσα, Νόμον 
δὲ τοῦ Χριστοῦ ἀναπ)ηρώσομεν (38) τοῦ εἰπόντος, p 
Οὐχ ἦλθον χαλέσαι διχαίους, ἀλλὰ ἁμαρτωλοὺς εἰς 
μετάνοιαν" x«l ἡμῖν νομοθετήσαντος ὅτι, ᾿Εὰν ἀμάρτηῃ 
ὁ ἀδῶφὸς σου, ὕπαγε, ἔλεγξον αὐτόν. "Exv σον ἀκούσῃ, 
ἐχέρδησας τὸν ἀδελρὸν σου" 


ΕΡΩΤΉΣΙΣ ΡΟθ'. 

Πῶς δύναταί τις ἄνευ ἀγάπης πίστιν χτήσασθαι 
τοσαύτην, ὥστε ὅρη μεθιστάνειν͵ ἣ πάντα (39) τὰ 
ὑπάρχοντα δοῦναι πτωχοῖς, ἢ παραδοῦναι τὸ ἑαυτοῦ 
σῶμα, ἵνα χαυθῇ, 

AITOKPIZIZ; 

Ei μνημονεύομεν τοῦ Κυριον εἰπόντος, Ποιοῦσι 
γὰρ πρὸς τὸ θεαθῆναι τοῖς ἀνθρώποις, χαὶ τῆς 
ἀποχρίσεως αὐτοῦ τῆς πρὸς τοὺς εἰπόντας, Κύριε, 
Κύριε, οὐ τῷ σῷ ὀνόματι προεφητεύσαμιν χαὶ τῷ σῷ 
ὀνόματι δαιμόνια ἐξεδόλομεν, χαὶ TÀ σῷ ὀνόματι 
δύναμεις πολλὰς ἐποιήσαμεν ; πρὸς οὕς φησιν. Οὐχ 
οἶδα ὑμᾶς πόθεν ἐστέ" οὐχ ὅτι ἐψεύσαντο, ἀλλ᾽ ὅτι 
τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι (40) πρὸς τὰ ἴδια θελήματα ἀπ- 
ἐχρήσαντο, ὅπερ τῆς πρὸς Θεὸν ἀγάπης ἀλλότριον, 
οὐ δυσχύλως συνόρᾷν τὰ εἰρημένα δυνώμεθα, (k1). Τὸ 
δὲ χάρισμα Θεοῦ ἢ δωρεὰν λαμβάνειν χαὶ τὸν ἀνάξιον 
οὐδὲν παραδόξον- Θεὸς γὰρ ἐν χαίρῶ χρηστότητος 
xai μαχροθυμίας τὸν ἥλιον αὐτοῦ ἀνατέλχει ἐπὶ mo- 
γηροὺς χαὶ ἀγαθούς" πολλάχις δὲ χαὶ εἰς ὠφέλειαν 
ἢ ἐκείνου αὐτου του ὑποδεχομένου τὸ χάρισμα, 
ix» (42) ἄρα, δυσωπηθεὶς τὴν τον Θεὸν χρηστότητα, 
προτραπῇ εἰς ἐπιμέλειαν τῆς πρὸς αὐτὸν εὐαρεστή- 
σεως, 5 xai ἑτέρων (43), χατὰ τὸ εἰρημένον ὑπὸ Tov 
᾿Αποστόλου" Τινὲς μὲν χαὶ διὰ φθόνον χαὶ ἔριν, ἢ 


7 Gal. vr, 3, *! Luc. v, 33, 13 Matth. xvin, 1ὅ. 15 Math. vi, 5. 


79 Rom. ur, 4. " Matth. v, 45. 


(39) Vossii vetus liber et Reg. primus ὑποδέχε- 
ext ταύτας. 

(37) Ait vir doctissimus Ducieus, ex Vossii ve- 
teri libro legendum esse νόμον Χριστοῦ sed ejus- 
modi lectionem inter reliquas, quas Scottus col- 
ligit, non reperio. Attamen si cui ita lubet, addi 

lest : eo magis, quod in Reg. primo ita lega- 

ur. Reg. tertius νόμον του Gov, 

(38) Editi ἀναπληρώσωμεν, Veteres duo libri ἀνα- 
πληρώσομεν, 

38) Ita Vossii liber et alii duo, Vox πάντα in 
editis desiderabatur. 


verit, etiam hoc in loco peenitenlite modus et ratio 

conveniel,per quam infirmiores valentiorum eura 

atque diligentia ceurabuntur. 
INTERROGATIO CLXXVIII. 

Quid hoc significet * « Alter alterius onera por- 
tate *?? * » et hoc facientes, qualem legem adim- 
plebimus, 

RESPONSIO. 

Hoc idem estalque id quod dictum est superius. 
Peccatum enim grave est, alque ad ima inferni 
animam delrudit.Alii autem aliorum peccatum tol- 
limus, et auferimus, cum eos qui peccant, ad con- 
versionem inducimus, Celerum verbum portare, 
pro eo quod est tollere, etiam ab hujus regionis in- 
colis solet usurpari, veluti ipse siepenumero a ple- 
risque audivi. Adimplebimus autem legem Chri- 
sli,qui dixit : Non veni vocare justos,sed pecca'ores 
ad penitentiam"! ; quique nobis hane legem im- 
posuit: Si peccaverit frater tuus, vade, corripe 
eum. Si (6 audierit lucratus es fratrem tuum ?*, 

INTERROGATIO CLXXIX. 

Quomodo polest quis absque charitate fidem habere 
tantam,ul montes transferat,aut omnia sua bona 
det pauperibus, aut corpus suum tradat, ut ez- 
uratur. 

RESPONSIO. 

Si recordemur Domini, qui dixit : Faciunt enim 
ul spectentur ab hominibus?" itemque si memineri- 
mus responsi illius ad quosdam,qui dixerant : Do- 
mine, Domine,nonne in nomine tuo prophetavimus, 
et in nomine tuo daemonia ejecimus,et innomine tuo 
virlutes multas fecimus?* ? quibus respondet : Ne- 
scio vos unde & 6 sitis?*, non quod menlirentur, 
sed quod Dei muneread proprias voluntates fuissent 
abusi, quce res a Dei dilectione aliena esl, possu- 
mus nullo negolio ea quie dicta sunt, intelligere. 
Porro Dei munus seu donum vel ab indigno recipi 
nihil mirum est : siquidem Deus in tempore boni- 
tatis et palienli ** solem suum oriri facit super 
malos et bonos 7, idque sepe ad utilitatem etiam 
aut ejus ipsius, qui donum suscipit, si forte boni- 
tatem Dei reveritus, hineque exstimulatus, studeat 
ei complacere,aut etiam aliorum,juxta id quod ab 
Apostolo dictum est: Quidam quidem et propter 
invidiam el conlentionem, quidam vero et propter 


τῷ Matth. vir, 92. Τὸ Luc. ni, 37: 


(40) Edili τὴν τοῦ Θεοῦ χάριν, Antiqui duo libri 
cum Voss. ut in contextu. 

(41) Reg. primus et Voss, συνορᾷν τὰ τοσαῦτα 
δυνάμεθα, Τὸ δὲ χάρισμα τοῦ Θεοῦ ἢ χαὶ δωρείν, 

(42) Codex Voss. τοῦ εὐεργετονμένον τὸ χάρισμα 
λαμβάνει, "Εὰν γώρ. 

(43) Reg. primus et Voss. χαὶ ἑτέρου, Mox iidem 
miss.etHReg. lertius xai διά, Vocula x«i abesta 
vulgatis. Subinde Reg. primus et Voss. Χριστὸν 
A: ἔλλουσιν, Nec ita multo post ii quos modo 
dixi libri πλὴν ὅτι παντί. Editi πλὴν παντί. 


12303 


S. BASILII MAGNI 


1304 


bonam voluntatem Christum praedicant **. Quibus ἃ τινὲς δὲ χαὶ dU εὐθοχίαν τὸν Χριστὸν κηούσσονσιν 


paulo post hec subjungit: Verumtamen quod omni 
modo, sive occasione, sive veritate Christus annun- 
tietur, et in hoc gaudeo 193, 
INTERROGATIO CLXXX. 
Quo animo et qua attentione ea audienda sint qua, 
nobis cibum sumentibus leguntur. 


RESPONSIO. 

Voluptate majore quam qua edimus ac bibimus, 
ut mens videalur non distrahi ad corporis volupta- 
tes : sed potius delectari magis verbis Domini, 
quemadmodum affectus erat qui dixit: Et duiciora 
super mel et favum 3, 

INTERROGATIO CLXXXI. 
Siquedam fratrum societas fuerint inter se vicina, 
etunaegestate laboret,altera vero ad largiendum 


sit arctior difficiliorque, quomodo inopem affici 


oportet erga tenacem. 
RESPONSIO. 

Qui edocti sunt vel ipsam animam in dileetione 
Christi pro se invicem ponere,quomodo rerum ad 
corpus pertinentium parci esse possunt? Tanquam 
si obliti sint ejus,qui dixit: Esurivi, et non dedi- 
stis mihi manducare *',etc. Quod si hoc contigerit, 
equo animo ferre debent,quiin egestate versan- 
tur: et Lazarum imitantes persuadeant sibi, se in 
futuro sseculo consolationem inventuros. 

INTERROGATIO CLXXXII, 


Οἷς ἐπιφέοει μετ᾽ ὀλίγα, Πλὴν ὅτι παντὶ τρόπῳ, tira 
προφάσει εἴτε ἀληθείᾳ, Χοιστὸς χαταγγέλλεται, καὶ ἐν 
τούτῳ χαέρω. 

ΕΡΩΤΉΣΙΣ PIT. 

Μετὰ ποταπᾷς διαθέσεως χαὶ προσοχῆς ὁφεΐλοιιν 
ἀχούειν τῶν ἐν τῷ χαιρῷ τῆς μεταλήψεως παρανα- 
“ωσχομένων ἡμῖν. 

ATIOKPI2I1. 

Περισσοτέρως ἃ (4) μεθ᾽ οἵας ἡδονῆς ὀφθίομεν xai 
πίνομεν, ἵνα δειχθῇ ὁ νους μὴ μετεωρεξόμωος εἰς τὰς 
του σώματος ἡδονάς" ἐνευφραινόμενος δὲ πλέον τοῖς 
του Kuoíeu ῥήμασι, κατὰ τὴν διάθεσιν του εἰπόντος" 
Καὶ γλυχύτερα ὑπὲρ μέλι xal χηρίον. 

ΕΡΩΤΗΣΙΣ PIIA'. 

᾿Εὰν ὦσιν ἀδελφότητες πλησίον ἀλλήλων, χαὶ ἡ pb 
πτωχεύῃ, à δὲ ἑτέρα περὶ τὴν κοινωνίαν dua φι 
στέρα, 5, πῶς δεῖ τὸν πτωχεύουσαν πρὸς τὴν μὲ 
μεταδιδουσαν διατίθεσθαι (48). 

AUOKPISZ. . 

Oi διδαχθῶτες ἐν ἀγάπῃ Ἄριστον xat τὴν ψυχὺὸν 
αὐτὴν τιθέναι ὑπὲρ ἀλλήλων πῶς τῶν περὶ τὸ σῶμα 
φιίσασθαι δύνανται ; Ὥσπερ ἐπιλαθόμενοε του εἰ» 
πόντος Ἐπιίνασα, καὶ οὐκ ἐδώχατέ uet φαγεῖν, 
xxi τὰ ἑξῆς, ᾿Ἐὰν δὲ γένηται Tovro, μαχροθυμεῖν 
χοὴ τοὺς πτωχεύοντας, ἐν πληροφορία τῆς ἐν τῷ 
μέλλοντε αἰῶνι παραχλήσεως, μιμουμένους τὸν Δά- 
ξαρον. 

EPOTHIIP ῬΠΒ΄. 


'Ex ποίων χαοπῶν δοχιμάξεσθαι ógtÜst 6. συμκά- 
θῶς ἔλέγχων τὸν ἀδελφὸν ἀμαρτάνοντα. 
ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Πρωτὸν μὲν ἐκ τῶν ἐξαιρέτων τῆς συμπαθείας, 
χατὰ τὸ εἰρημένον ὑπὸ τον ᾿Αποστόλου ὅτε, Ἐὰν 
πάσχῃ 0i» pOoc συμπάσχει πάντα τὰ μέλῃ " καὶ 
ὅτι, Τίς σχανδαλίξεται, καὶ οὐκ ἐγὼ πυρουμαι ; 
ἔπειτα δι, ἰὰν ἐπὶ πάσῃ ἁμαρτίκ ὁμοίως συντρί- 
ῥηται (46), x«l ἐπὶ πᾶσι τοῖς &pmóré»euct, τοῖς τε 
εἰς αὐτὸν x«i τοῖς εἰς ἄλλον ὁμοίως λυπόται, καὶ 
πενθῇ, καὶ ἐλέγχων μὴ ϑιαφθείρῃ τὸν ὑκὸ του Κυρίον 
παραδεδόμενον τρόπον. 

ΕΡΩΤΗΣΙ͂Σ PHT*. 

Ἐὰν σνμδῇ τινας ἐν ἀδελφότητι ξῶντας ϑιαφωνῆσει 
νῆσαι πρὸς ἀλλήλους, εἰ ἀκίνδυνόν ἔστιν ἀγέ- 
mr; ἵνεχεν συμπεριφέρεσθαι τοῖς τοιούτοις, 

ATIOKPIZIZ. 

Του Kuptou εἰπόντος, Δὸς, Πάτερ, ἵνα, ὥσπερ 
ἐγὼ καὶ σὺ ἕν ἐσμεν, οὕτω χαὶ αὐτοὶ ἕν ὥσιν ἐν 
δαῖν (417)" καὶ τον ᾿Αποστόλου γράψαντος, Σύμψυχοι, 
τὸ ἣν φρονουντες" x«i τῶν Πράξεων ἱστορουσῶν, 


Ez quibus fructibus probari debet,qui misericor- 
diz impulsu peccantem fratrem redarguit. κα 
RESPONSIO. 

Primum quidem ex precipuis misericordie ar- 
gumentis,juxta id quod ab Apostolo dictum est: 
Si patitur unum membrum, compatiuntur omnia 
membra **; et: Quis scandalizatur, et 477 ego 
non uror ** ? deinde vero,si parem de quolibet pec- 
cato accipiat dolorem,et ex quibuslibet,sive in se, 
sive in alium peccantibus, simili tristitia ac luctu 
afficiatur, denique si redarguendo traditum a Do- 
mino modum non corrumpat. 

INTERROGATIO CLXXXIII. 

Si contingat aliquando ut aliqui in fratrum con- 
ventu viventes dissideant inter sese, an tutum 
sit charitatis gratia talibus assentiri. 

RESPONSIO 

Cum Dominus dixerit : Da,Pater,ut sicut ego et 
tà unum sumus, sic et ipsi unum sint in nobis **, 
itemque Apostolus scripserit : Unanimes,idem sen- 
Lentes **, itidem cum narretur in Actis illud : Erat 


18 Philipp. t, 45. 19 ib. 18. 39 Psal. xviut, 44, *! Matth. xxv, 42. ** ICor. xu, 36. 5.1} Cor. 1, 29 
** Joan. xvit, 21. *5 Philipp. π, 2. 


. (44) Sic codices tres. Vocula ἢ deerat in vulga- 
tís. Statim Colb. ἵνα διδαχθῇ ὁ, ut discat mens, Üp- 
tima lectio. ' 

(4) Vossii vetus liber πῶς δεῖ rà» ἑτέραν πρὸς 
αὐτὴν διαχεῖσθαι. Mox. Reg. primus et Voss. αὐτὸν 

& «Xt, 


46) Reg. primus ὁμοίως συντριδᾷ. Mox iderc ms. 
et Colb. com Voss. τ καραδοθέντα τρόπον. 

(47) Reg. primus ὦσι σὺν ἡμῖν, wnum. simt no- 
biscum. Statim editi καρδία μία καὶ ὑνχὰ ple. An- 
tiqui tres libri xapdía καὶ etc. 


1208 
ὅτι, Ἣν τῶν πιστευσάντων καρδία καὶ ψυχὴ pim A 
οἱ μὲν διαφωνοῦντες ἀλλότριοι “τῶν εἰρημένων εἰσίν. 
᾿Αγάπη δὲ ἢ μὲν κατὰ λόγον φυλάσσει τὸ εἰρημένον" 
'O δὲ ἀγαπῶν ἐπιμελῶς παιδεύει" ἢ δὲ μὴ κατὰ 
λόγον, οἵα d' ἂν ἦ, ἀϑόκιμος, τοῦ Κυριον εἰπόντος 
ὅτι, Ὃ ἀγαπῶν πατέρα ἢ μητέρα ὑπὲρ ἐμὲ οὐκ ἔστι pov 
ἄξιος" 


EPOTHXIX PILA. 

Πῶς δύναταί (48) τις, καὶ ὅτε go im χαὶ ὅτε 
ἐλέγχει, μὴ μῶνον σπουδάζειν ἐπιστημόνως λα- 
λῇσαι, ἀλλὰ καὶ τὴν διάθεσιν τὴν ὀφειλομένην σώζειν 
πρὸς τε τὸν Θεὸν xai πρὸς ἐχείνους, οἷς λαλεῖ. 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Ἐὰν μνημόνεύσῃ τις τοῦ ᾿Αποστόλου εἰπόντος" Οὕτως 
ἡμᾶς λογιζέσθω ἄνθρωπος ὡς ὑπηρέτας Χριστοῦ͵ χαὶ 
οἰχονόμονς μυστηρίων Θεοῦ, οὐχ ὡς ἰδίαν τινὰ 
ἐπιστήμην ἐξ αὐθεντίας οἰκόνυμῇ, ἀλλ' ὡς Θεοῦ ὑπη- 
ρεσίαν ἐν ἐπιμελείᾳ ψυχῶν αἷματι Χριστοῦ ἐξηγο- 
ρασμένων πληροῖ (&9) μετὰ φόδον καὶ τρόμον τοῦ πρὸς 
Θεόν, χατὰ τὸν εἰπάντα' Οὕτω λαλοῦμεν, οὐχ ὡς 
ἀνθρώποις ἀρέσκοντες, ἀλλὰ Θεῷ τῷ δοκιμάζοντι τὰς 
χαρδίας ἡμῶν" χαὶ μετὰ διαθέσεως καὶ εὐσπλαγχνίας 
(80) τῆς περὶ τοὺς ἀκούοντας, ποιῶν τὸ εἰρημένον" Ὡς 
ἐὰν τροφὸς θώλπῃ τὰ ἐαντῆς τέκνα, οὕτως ἱμειρόμενοι 
ὑμῶν, εὐδοκοῦμεν μεταδοῦναι ὑμῖν οὐ μόνον τὸ Εὖαγ- 
ψέλιον τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ καὶ τὰς ἑαυτῶν ψυχάς. 


EPOTHZIZ PHE, 
'Edw τις ἐν διαλέξει συνδιατιθεμένους τοῖς λεγο- 


μένοις ὁρῶν τοὺς ἀχούοντας χαίρῃ, πῶς ἡνω- 
ρίσει ed εἰ διαθέσει ἀγαθῇ NIA : πάθει c 


τινὶ ido. 


ATIOKPTZIZ 

᾿Εὰν ἐν τοῖς ἐπαίνοις μόνοις τὴν χαρὰν στήσῃ, 
δῆλός ἐστιν ἰδίῳ πάθει κινούμενης" ἐὰν δὲ, τῶν ἐπαι- 
νούντων παραυτὰ μὲν τὸ περὶ τὴν ἀχρόασιν συνετὸν 
χαταμαθὼν, ἐλπίδα τῆς εὐπειθείας ὑποσπεῖρον εὖ- 
φρανθῇ (51), ὕστερον δὲ τὴν ὠφέγειαν πολυπραγμο- 
γήσας, καὶ $ τὰ &xólowÜx τοῖς ἐπαένοις χατορθώματα 
ἐν αὐτοῖς εὑρὼν χαρῇ, ὃ μηδὲν ὠφεληθέντας τοὺς 
ἐπαινέσαντας ἐπιδὼν λυπηθῇ (52), εὐχαριστείτω τῷ 

Θεῷ, ὅτε ὡς φιλόθεος χαὶ φιλάδελφος χατηξιώθη χινὴ- 

θῆναι, μὴ farà τὴν δόξαν τὴν ἑαυτοῦ, ἀλλὰ τὴν 

δόξαν τοῦ Θιοῦ, χαὶ τὴν οἰχοδομὴν τῶν ἀδελφῶν. 
EPOQTHZIZ Ρῆς. 

Ἐπειδὴ διδασχόμεθα τοιαύτην ἀγώπην ἔχειν, ὥστε D 
καὶ τὴν ψυχὴν θεῖναι (53) ὑπὲρ τῶν φίλων, uu 
θεῖν δεόμεθα ὑπὶρ ποταπῶν ᾧ τοῦτο αἰρεῖ-- 
σθαι δεῖ, 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 
Τὴν μὲν διάθεσιν, ὃ τὸν τρόπον τούτον τοῦ χκατορ- 
95 Act. 1v, 32. Π Prov. xiu, 34, ** Matth, x, 37. 


(48) Editi et duo mss. πῶς δυνηθῇ, At mss, duo 
P^) Codex Colb pom hn 
ex . y 5pec T - 

(50) rA rre ἔγνίια dedicen di zai Xn κα 
Codex Colb. ἡμῶν" x«t διαθέσεως δὲ καί, elc. Ibi- 
den Coder liber ἀχούουτας πλῆ 

0 


$ ποιῶν. 
ex quidam Combef. ὑποσπείρων, male. 


REGULJE BREVIUS TRACTAT. 


credentium cor unum, et anima una", inter quos 
dissensio est, ii sunl ab iis quie modo diximus, 
alieni. Dilectio enim, quce quidem ralioni eonsen- 
tanea sit, servat quod dictum est : Qui autem dili- 
git, diligenter castigat "11 quie vero aliena esta ra- 
lione, qualiseunque tandem fuerit, reproba est, 
Domino ipso dicente : Qui amat patrem aut ma- 
(rem plus. quam me, non est me dignus**, 
INTERROGATIO CLXXXIV. 
Quomodo possit quis, et quando exhortatur, et 
quando corripit, non modo id curare, ul scite lo- 
uatur, sed ut animi etiam affectionem Lum Deo, 
lum iis quos alloquitur, debitam conservet. 
RESPONSIO, 
Si quis meminerit Apostoli, qui dixit, Sic nas 
existimet homo ut ministros Christi, et dispensalto- 


B pes mysteriorum Dei *", is non ut propriam quam- 


dam scientiam dispensat ex sua auctoritate sed ve- 

luti Dei ministerio in curandis animabus quie 

Chrisli sanguine redemptüe sunt, fungitur, eum 

timore ao tremore erga Deum, ad exemplum illius, 

qui dixit: /ta loquimur, non quasi hominibus pla«- 
centes, sed Deo, qui probat corda nostra ^, el cum 
affectu alque misericordia erga audientes, facieus 
quod dictum est : Tanquam si nutriz foveat filios 
suos - ila desiderantes vos cupide, volebamus tra- 
dere vobis non solum Evangelium Dei, sed eliam 
animas nostras **, 

INTERROGATIO CLXXXV. 

Si quis in aliquo, quem habeat, sermone, auditores 
videat affici ex iis qus dicit, proptereaque (Late- 
tur, quomodo cognoscet seipsum, utrum affectu 
bono, an vitiosa quadam alfectione sibi propria 


gaudeat 
RESPONSIO. 


Si in laudibus solis gaudium collocarit, planum 
est hunc vitiosa afleetione sibi propria commoveri; 
sed si lietetur, quod statim laudatores id, quod au- 
diunt, intelligere animadverterit 47 8, sataque sit 
spes obedientie : postea vero de ulilitate sollici- 
lior, si aut recle facta his laudibus consentanea in 
ipsis comperiens afficiatur letitia, aut si laudatores 
nihil profecisse videns, doleat, agal gralias Deo, 
quod, velut Dei et fratrum amans, dignus habiius 
sitqui commoveretur non inquirens gloriam suam, 
sed gloriam Dei, et fratrum ddificationem, 

INTERROGATIO CLXXXVI. 
Quandoquidem talem dilectionem habere edoce- 
mur ut animam etiam pro amicis ponamus, di- 
scere postulamus, pro qualibus amicis id velle 
oporteat. 
RESPONSIO 
Credere par est animi quidem alfeclionem, aut 
*"[Cor. iv, 1, *^ I Thess, iu, ὁ, !! Ibid. 7, 8. 
Non enim obscurum est illud ὑποσπεῖρον, ad vocem 


συνετήν i. 

(32) Veteres duo lihri eum Voss, ἀπιδὼν λυπηθῇ, 
Aliquanto M duo mss. préeler Voss. χατηξιώθη 
λυπηθῆναι, dignus habitus est, qui tristitia affice- 


retur. 
(53) Pro θεῖναι duo mss. habent τιθέναι, 


4907 


S. BASILII MAGNI 


1208 


hujus recle facti nodum variura quiddam esse et Α θώματος εἰκὸς εἶναι διάφορον" ἄλλα "ydo ἔστε πολλά- 


diversum : alia enim sepe suscipienda sunl pro 
peccatoribus, alia pro justis facienda. Sed tamen 
edocti sumus et pro justis et pro injustis ad mor- 
tem usque dilectionem indiscriminatim ostendere. 
Commendat enim, inquit, charitatem suam Deus 
in nos : quoniam cum adhuc peccatores essemus, 
Christus pro nobis mortuus est ?*. Hac vero ad 
sanctos dicit Apostolus : Tanquam si nutrix foveat 
filios suos : ita desiderantes vos cupide, volebamus 
tradere vobis non solum Evangelium Dei, sed etiam 
animas nos(ras : quoniam charissimi nobis facti 
estis "5, 


INTERROGATIO CLXXXVII. 


Àn unusquisque ab iis, qui sibi sanguine conjun- B 


guntur, quidquam accipere debeat. 
RESPONSIO. 


Cerle necesse est, utiis, qui ad Dominum acce- 
dunt, bona ad ipsos pertinentia reddant cognati, 
nihilque subtrahant, ne subeant judicium sacrile- 
gii. Attamen, dum hec consumuntur in oculis eo- 
rum, ad quos attinere visa sunt, id plerumque et 
his ipsis causam dat sese efferendi, et pauperibus 
ad idem vitee genus accedentibus tristitiee fit occa- 
sio. Quare contingit illud, ob quod redarguuntur 
Corinthii ab Apostolo, cum dixit : Confünditis eos 
qui non habent **. Quapropter cui Ecclesiarum in 
loco sitarum concredita est cura, is, si fidelis sit, 
prudenterque dispensare possit, sic se erga eum 
gerat, ut in illis fiebat, quorum habetur mentio in 
Actis?? qui ferentes ponebant ante pedes apostolo- 
rum. Quod si talia administrare non est omnium, 
sed eorum duntaxat qui premisso examine huic 
rei preefecti sunt : ità quoque id quod a talibus 
datum est, hic, prout judicarit, administrabit. 


A479 INTERROGATIO CLXXXVIII. 


Quomodo eos qui nostri olim fuere contubernales, 
et eos qui cognatione nobis conjunguntur, cum 
ad nos accedunt, videbimus. 


RESPONSIO 


Ut Dominus ostendit, ac docuit cum annuntia- 
tum fuissetipsi : Mater tua et fratres tui foris stant, 
videre te volentes ** : ad quos objurgatoriis verbis 
respondet : Qua est mater mea, et qui sunt fratres 
mei? Quicunque enim fecerit voluntatem Patris 
mei, qui in caelis est, hic meus fratver, et soror, et 
mater est ?!, 


92 Rom. v, 8, 9. ** I Thess. ii, 7, 8. 
8, 50. 


(85) Beg. primus μηδὲν &vaxoívov-:;. Mox cod. 


«i duo libri τοὺς μὲν οἰκείους ἀποδιδόναι, 
edili τοῖς μὲν οἰκείοις. 
imus οἴτινες ἔφερον χαὶ ἐτίθουν. 
τῶν. Αἴ mss. tres μόνων τῶν. Ali- 
Ὧ88. τυπώσῃ. 
MO τούς ποτε σνγγενεῖς ἢ σὺν ἐχεί- 


?* [ Cor. xt, 32, 35 Act. iv, 33. 


xij τὰ ὑπὶο ἁμαρτωλῶν χατα]εχῦξναι, χαὶ ἄλλα τὰ 
ὑπὲο δικαίων σπουδασθξναι ὀγεΐλοντα" τὸ μέντοιγε 
μέχρι θανάτου ἀγάώπῳῃν δεικνύειν, χαὶ ὑπὲο δικαίων 
x«i jrio ἁμαρτωλῶν, δεδιδάγμεθα, μηδὲν διαχοί- 
γοντες (ὕ4). Συνίστεσι γὰρ τὴν ἑαυτοῦ ἀγάπεν, 
φησὶν», ὁ Θεὸς εἰς Lua; ὅτι, ἔτι ἀπαοτωλῶν ὄντων 
Ὡμῶν, Χοιστὸς ὑπὶο Eun» ἀπέθανε. Προὸς δὲ τοὺς 
ἁγίους ὁ ᾿Απόστολος λέγει’ Ὡς ἐὰν τροφὸς θαλπτ 
τὰ εαυτῆς τέχνα, οὕτως ἐμειοόμενοι ὑμῶν, εὐδοχοῦμεν 
μεταδοῦναι ὑμῖν οὐ μόνον τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Θιοῦ, 
ἀλλὰ xal τὰς ἑαυτῶν ψυχάς: διότι ἀγαπητοὶ ταῖν 
ἐγενήθητε, 
ἘΡΩΤΗΣΙΣ PIZ. 
Εἰ χρὴ παρὰ τῶν χατὰ σάρχα οἰχείων δέχεσθαί τι 
ἕχαστον. 
ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Τοὺς ut» οἰχείους ἀποδιδόναι (55) τὰ ἐπιθάλλοντα 
Toi; προτιοχομένοις τῷ Κυρίῳ ἀγαγχαῖον, xxi μηδὲν 
ὑφαιοεῖν, ἵνα μὴ τῶ xolumtt τῆς ἱεοοσυλίας ὑποπέ- 
σωτιν" τὸ μέντοιγε ἀναλίσκεσθαι ταῦτα ἐν ὄψεσιν 
ἐχείνων, οἷς διαφέρειν ἔδοξε, καὶ αὐτοῖς ἐχεῖνοις 
γίνεται πολλάκις ἑπάοσεως ὑπόθεσις, καὶ τοῖς πένησι 
τῶν τῷ αὐτῷ βίῳ προσελθόντων λύπης ἀφορμή. Ὥστε 
συιβαίνειν ἐχεῖνο, ἐφ᾽ ᾧ ἐγχαλοῦνται οἱ Κορίνθιοι 
ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλον εἰπόντος ὅτι, Καταισχύνετε τοὺς 
μὲ ἔχοντας. Διόπερ ὁ τὸν φροντιδα τῶν χατὰ τόπον 
Ἐχχλησιῶν πεπιστευμένος, ἐὰν P πιστὸς, xci φρο- 
νίλως oixovoutty ϑυνάμενος, τούτῳ πρόσφερέσθω 
χατὰ αἰκησιν τῶν ἐν ταῖς Πράξεσιν, οἴτινες φέρον- 
τις ἐτίθουν (56) παρὰ τοὺς πόδα; τῶν ἀποστόλων». 
Ei δὶ τὸ οἰκονομεῖν τὰ τοιαῦτα οὐχ ἔστι πάντων, ἀλλὰ 
μόνων τῶν (57) μετὰ δοχιμασίας εἰς τοῦτο τυπὼ- 
θέντων, χαὶ τὸ παρὰ τῶν τοιούτων δεδομένον, οὗτος, 
ὡς ἂν δοχιμάση, τυπώσει. 

EPOTHZIZ PIIH 
Πῶς ἴδωμεν τούς ποτε συνοίχους μῶν, Q συγγενεῖς, 
ἑοχομένου: πρὸς μᾶς (58). 


AIIOKPIZIZ. 

Ὡς ὃ Κύριος ἔδειξε, xci ἐδίδαξεν, ὅτε ἀπηγγέλη 
αὐτῷ ὅτι, Ἢ μέτηρ σου καὶ οἱ ἀδελῷοί σὸν iw 
ἑστήκασιν, ἰδεῖν qt θέλοντες" πρὸς οὕς ἐπιπληκπκτεκχώτι- 
ρὸν ἀποχρίνεται, εἰπών" Ti; ἔστιν à μήτηρ μον, x& 
τίνες εἰσὶν οἱ ἀδελφοί μου ; Ὃς γὰρ ἄν ποιήσῃ τὸ (59) 
θέλημα τοῦ Πατρός uou τοῦ ἕν οὐρανοῖς, οὗτός μὸν 
ἀδελφὸς, xat ἀδελφὴ, xal μήτηρ ἐστίν. 


96 Lue. vr, 20. 5" Matth. xii, 


vot; ἐρχομένους. Ὡς ὁ. Editi τούς ποτε συνοιχους 
ἡμῶν, & σνγγενεῖς εἰσερχομένους. Ὡς ὁ. Reg. tertius 
ut in contextu. Mox antiqui tres libri preeter 
Voss. ὅτε ἀπηγγῶη. Editi et Colb. ἀπηγγέλθη. Sub- 
inde Reg. primus &rexoí(vazo* Τίς, . 

(59) Veteres duo libri cum Voss. ποιᾷ τό. Ibi- 
dem duo mss. x«i ἀδελφός. 


1209 
EPOTHEXIX PIIQ. 
αν δὲ χαὶ παουχαλῶσε θέλοντες ἀπαγαγεῖν (00) ἡμᾶς 
εἰς τὰ ἴδια, εἰ χρὴ αὐτῶν ἀνέχεσθαι. 
AHOKPIZIZ. 

Ei ut) διὰ οἰχοδοκὴν τῆς πέστεως, ὁ δυνάμενος 
οὕτως ἀπελθεῖν μετὰ δοχιμασίας πεμπέσθω" εἰ δὲ 
διὰ χαθῆχον ἀνθοώπινον, ἀχουέτω τοῦ Κυρίου λέ- 
γόντος ποὸς τὸν εἰπόντα * Ἐπίτρεψόν μοι ἀπελθεῖν, 
χαὶ ἀποτάξασῆαι τοῖς (0l) εἷς τὸν ὀΐχὸν μου" Οὐδείς 
ἐπιβαλὼν τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπ᾽ ἄοοτρον, χαὶ βλέπων εἰς 
τὰ (02) ὀπίσω, εὔθετὸς ἔστιν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ 
Θεοῦ. Εἰ δὲ περὶ τοῦ ἀποτάξασθαι ἀπαξ θελήσαντος 
τοιοῦτον τὸ χρῖμα, τί χρὴ λέγειν περὶ τούτου ; 

ΕΡΩΤΉΣΙΣ P», 
Ei δεῖ ἐλεεῖν τοὺς χατὰ σάρχα οἰχείους, ἐπιθυμοῦντας 
τὴν σωτηρίαν αὐτῶν (63). ᾿ 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

'O γεγεννημένος ix τοῦ Πνεύματος χατὰ τὴν τοῦ 
Κυρίον φωνὴν, χαὶ ἐξουσίαν λαβὼν γενέσθαι τέχνον 
Θεου, συγγένειαν μὲν. τὴν χατὰ σάρχα ἐπαισχύνεται, 
οἰχείους δὲ γνωρίξει τοὺς οἰχείους τῆς πίστεως ὑπὸ 
τοῦ Κυρίον μαοτυρουμένους, εἰπόντος " Μήτηρ μὸν 
xxi ἀδελφοί μου οὗτοι εἶσιν, οἱ τὸν λόγον τοῦ 
Θεοῦ ἀχούοντες, καὶ ποιοῦντες, Καὶ ἐλεείτω οὗτος 
πάντας μὲν τοὺς μαχρυνομένους ἀπὸ τοῦ Κυρίου " 
xxi τοὺς συγγενεῖς δὲ, τοὺς χατὰ σώρχα ὡς πᾶντας, 
Ei dé τις τούτοις πλέον τε προσπάσχων συνήγορον 
ἔχειν οἴεται τοῦ ἰδίον πάθους τὸν ᾿Απόστολον (64) 
λέγοντα * Ηὐχόμην γὰρ αὐτὸς ἐγὼ ἀνάθεμα εἶναι 
ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν μὸν τῶν 
συγγινῶν μου χατὰ σάρχα : μανθανέτω ὃ τοιοῦτος 
ἐχ τῶν ἐπιφερομένων, ὅτε οὐ τὴν συγγένειαν τὴν 
χατὰ σάρχα, ἀλλὰ τὸν Ἰσραήλ χαὶ τὰ εἰς αὐτὸν ἑξαί- 
ρῖτα τοῦ Θιοῦ ὁ ᾿'Απόστολος τιμᾷ - οὐδ' ἐπειδήπερ 
συγγενεῖς αὐτοῦ οἱ Ἰσραηλῖται,. ἀλλ᾽ ἐπειδὴ Ἰσρα- 
ἡλῖται ἦσαν οἱ χατὰ Güpzm συγγενεῖς, x«i ἐπειδὴ 
τοσούτων καὶ τοιούτων (03) παρὰ Θιοῦ χατηξιώθη- 
σαν, Ἐπειδὴ αὐτῶν μὲν ἦν ἢ υἱοθεσία xxi ἡ δόξα, 
αὐτῶν δὲ ἢ νομοθεσία χαὶ ἢ λατρεία * ἐπειδὴ αὐτοῖς 
urs αἱ διαθῆχαι, xxt αἱ ἐπαγγελίαι, αὐτῶν δὲ oí 
πατέρες " ἐπειδὴ ἐξ αὐτῶν ὁ Χοιστὸς τὸ χατὰ σάρχα, 
τοσούτου τιμᾶται αὐτῶν τὴν σωτηρίαν " οὐχ εἷς τὴν 
συγγένειαν ἀποδλέπων, ἀλλ᾽ εἰς τὴν τοῦ Κυρίου ὑπὲρ 
αὐτῶν ἐνανθρώπησιν τοῦ εἰπόντος " Οὐχ ἀπεστάλην εἰ 
μὴ εἷς τὰ πρόδατα τὰ ἀπολωλότα ὀἶχον Ἰσραήλ, 


?! Luc. Ix, 61, 62, 
5 Matth. xv, 53. 


99 Joan. 1u, 8. 


(60) Reg. primus ἀγαγεῖν. 

(61) Illud, keirdbadion τοῖς, alii de personis, alii 
me us inlelligunt. Sequi vulgatam poterit qui 
volet, j 

. (02) Vossii vetus liber et alii duo x«i στραφεὶς 
εἰς τὰ. 

(63) Reg. primus τῆς σωτηρίας αὐτῶν. 

(6s. Codex Colb. τὸν ὥγιον 'Απόστολον, 

65) Reg. primus τιμᾷ " οὐδὲ ἐπειδήπερ συγγενεῖς 
αὐτου οἱ Ἰσραηλῖται ἦσαν ἢ κατὰ σάρχα συγγενεῖς αὖ- 
τὸν, ἀλλ᾽ ἐπειδὴ τοσούτων, elc. Regii secundus et 
tertius et editi ut in contextu.Ejus autem loci haec 


REGULJE BREVIUS TRACTAT.E. 
A 


! Joan. 1, 12. 


1210 


INTERROGATIO CLXXXIX. 

Quod si etiam adhortando velint nos ad propria 
reducere, nunquid ipsis auscultandum sit. 
RESPONSIO, 

Si id fiat propter fidei cdificationem, qui sic 
potest abire, is premisso prievio examine dimitla- 
tur ; sin autem propter officium humanum, audiat 
Dominum respondentem ei qui dixerat : Permitte 
miht prius. abire, εἰ dicere vale iis qui sunt domi 
mec. Nemo miltens manum suum ad aratrum, et 
respiciens retro, aplus est regno Dei**. Quod si de 
eo qui renuntiare tantum voluerat, hujusmodi 
prclatum est judieium,ec quid de hoc dicendum est? 

INTERROGATIO CXC. 


An debeamus misereri cognatorum secundum car- 
nem salutem illorum concupiscentes. 


RESPONSIO. 

Qui natus est ex Spirilu juxta Domini vocem "Ὁ, 
quique potestatem accepit ul fieret filius Dei ', 
hune pudet cognalionis secundum carnem, el pro- 
pinquos agnoscil eos qui fidei propinquitate sibi 
conjunguntur, quibus testimonium dat Dominus, 
his verbis : Mater mea, et fratres mei hi sunt qui 
verbum Dei audiunt et faciunt *, Alque ille miserea- 
tur omnium quidem, qui se a Domino removent, 
sed non aliler propinquorum secundum carnem, 
quam omnium. Quod si quispiam erga hos magis 
affeclus, affeclionis suce patrunum habere putat 
Apostolum, qui dicit ; Optabam euim ego ipse ana- 
thema esse a Christo pro fratribus meis qui sunt 
cognali mei secundum carnem ὃ, is intelligat ex iis 
quie sequuntur, non cognalionem secundum car- 
nem, sed Israel ipsum, egregiaque beneficia in 
eum a Deo collata in pretio ab Apostolo haberi : 
non quod 4&0 Israelile essent ipsius cognali- 
sed quod cognali ejus secundum carnem essent 
Israelilze, quodque tot ac tantis fuissent a Deo 
affecti beneficiis. Et quidem quoniam ipsorum 
erat adoptio, et gloria, et legis constitutio, cultus- 
que,quoniam ad ipsos perlinenttestamenta el pro- 
missiones,quoniam ipsorum sunt patres, quoniam 
ex ipsis est Christus secundum earnem * ; idcirco 
tanti salutem illorum facit: non respiciens ad 
cognalionem, sed ad Domini incarnationem pro 
ipsis factam, qui dixerat : Non sum missus nisi ad 
D oves, qua perierunt, domus Israel". 


* Luc, vi 21, *BRom.1:x, 3. ' Rom. ix, 4, 5. 


videtur esse sententia : Apostolus magni faciebat 
populum Israeliticum,non eo potissimum nomine, 
quod ex eo iA oer duceret,sed ob id praecipue, 
quod populus Israeliticus et electus esset a Deo, 
et abeodem multis bonis cumulatus. Sed, utl ve- 
rum fatear, valde vereor, ne hic locus corruptus 
sit a librariis. Combefisius quidem ita legit,'Izo2z- 
λῖται ἦσαν, ἢ χατὰ σάρχα σνγγενεῖς αὐτὸν, ἀλλ᾽ ἐπειδὴ 
τοσούτων, nec nego hane scripturam optimam vi- 
deri : sed arbitror virum dooelissimum hie, ut 
ma alias, de suo emendasse. Eoque magis,quod 
nullum veterem librum citet, 


1211 


INTERROGATIO CXCI. 
Quis sit milis. 
RESPONSIO. 
Qui non immutatur in judiciis eorum, que ad 
complacendum Deo in studio habentur. 


INTERROGATIO CXCII. 
Qua sit tristitia secundum Deum et qux mundi. 


RESPONSIO. 

Tristilia quidem secundum Deum est, cum quis 
ex neglecto mandato Dei afficitur dolore, sicut 
scriptum est : Defectio tenuit me pro peccatoribus 
derelinquentibus legem tuam δ : mundi vero tri- 
stitia est, cum id quod &gritudinem creat, buma- 
num est et mundo dignuni. 


INTERROGATIO CXCIII. 


Quale est in Domino gaudium : et quid est,quod si 


fecerimus, gaudere debeamus. 


RESPONSIO. 

Gaudere iis que secundum mandatum Domini 
ad Dei gloriam tiunt, gaudium in Domino est.Cum 
igitur Domini conficimus mandata, aut aliquid 
propter nomen Domini perpetimur, tum gaudere, 
et alter alteri gratulari debemus. 


INTERROGATIO CXCIV. 
Qualem luctum suscipiemus, ut. beatitudine digni 
efficiamur *. 
RESPONSIO. 
Continetur hec queestio in superiori, quee est de 


S. BASILI] MAGNI 


1212 
EPOTIIXIS P5A, 
Τίς ἐστιν ὁ πραῦς" 

AIIOKPIZIZ., 

Ὁ ἀμετάθετος ἐν ταῖς χρίσεσι τῶν πρὸς εὐαρέστησιν 
8:102 σπουδαξομένων. 

ΕΡΩΤΉΣΙΣ Pbp 
Τίς ἐστιν ἡ λύπη (θ6) à χατὰ Θεον, καὶ τίς $ τοῦ 
χόσμον. 
ATIIOKPIZIZ. 

Ἢ μὲν x«r& Θεὸν, ὅταν ἐντολῆς Θεοῦ παροφθείσης 
λυπηθῇ τις, κατὰ τὸ γεγραμμένον " ᾿Αθυμία τατίσχε 
με ἀπὸ ἁμαρτωλῶν τῶν ἐγχαταλιμπανόντῶν τὸν νόμου 
σου * 3) δὲ τοῦ χόσμου, ὅταν τι ἀνθρώπινον καὶ τοῦ xóc- 
μου ἄξιον ἡ τὸ λυποῦν. 


ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ Pb. 
Ποία ἡ (67) ἐν Κυρίῳ xod * καὶ τί ἐὰν ποιῶ &í- 
pur eese . mx 
ABOKPIZIZ. 

Τὸ ἐπὶ τοῖς xat! ἐντολὴν τοῦ Kup(eu εἰς δόξαν Θεοῦ 
γινομένοις χαίρειν à ἐν Κυρίῳ χαρά ἐστιν. Ὅταν οὖν 
τὰς ἐντολὰς του Σνρίον ποιῶμεν, ὃ διὰ τὸ ὄνομα τοῦ 
Κυρίου πάσχωμέν τι, χαίρειν καὶ συγχαίρειν ἀλλήλοις 
ὀφείλομεν. 

ΕΡΩΤΉΣΙΣ PbA. 
Ποῖον κένθος ἀναλάδωμεν, ἵνα καταξιωθῶμεν τοῦ μαχα- 
ρισμοῦ. 
ATIOKPIZIZ. 
᾿Εμπεριέχεται τοῦτο τὸ ἐρώτημα 1f xarà Θεὸν λύπῃ" 


tristitia illa, quee secundum Deum est, cum scili- C ὅταν ἐπὶ τοῖς ἡμαρτημένοις πενθῶμεν, ἤτοι ϑιὰ τὴν 


cet lugemus ob peccata,aut ob contumeliam Deo 
illatam, ex eo quod quis Deum ignominia afficiat 
perlegis transgressionem, aut ob periclitantes in 
peccato. Anima enim, inquit, quat! peccat, ipsa mo- 
rietur* ; imitantes illum, qui dixit: Et lugeam 
multos ez iis qui ante peccaverunt *. 
481 INTERROGATIO CXCvY. 
Quomodo quis omnia faciat ad gloríam Dei. 
RESPONSIO. 

Cum omnia propter Deum ex mandato Dei facit, 
et nulla in re ad humanas laudes respicit,cumque 
ubique memor est Domini, qui dixit : Sic luceat 
lux vestra coram hominibus, ut videant opera 
vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in 
celis est!9, 

INTERROGATIO CXCVI. 
Quomodo edat quis, bibatque ad gloriam Dei. 
RESPONSIO. 
Si benefacientis meminerit, ejusque animus ita 


* Psal. cxvim, 53. 1 Matth. v, 5. 


(66; Veteres duo libri τίς ἐστιν ἡ κατα Θεὸν λύπη, 
Mox iidem mss. ἡ μὲν κατὰ Θεὸν λύπη. 
(67) Voeulam à addidimus ex Reg.tertio et Col- 


bertino, Ibidem Reg. primus ἐν Χριστῷ. Hoo ipso 


*n loco codex Colb. ἐστὶ x«pd. 


ἀτιμίαν τοῦ Θεοῦ, ὅτι ϑιὰ τῆς παραβάσεως τοῦ νόμου 
τὸν Θεόν τις ἀτιμάζει, ὃ ϑιὰ τοὺς κινδυνεύοντας & 
ἁμαρτία. Ὑυχὴ γὰρ, φησὶν, ἡ (68) ἅμα σα, αὕτη 
ἀποθανεῖται * μιμούμενοι τὸν εἰρηχότα * Καὶ πενθήύσω 
πολλοὺς τῶν προημαρτηχότων. 


ἙΚΩΤΗ͂ΣΙΣ PbE. 
Πῶς πάντα εἰς δόξαν Θεοῦ ποιεῖ τις. 
ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ 
Ὅταν πάντα διὰ Θεὸν xac! ἐντολὴν Θεοῦ ποιξ καὶ (69) 
ἐν μηδενὶ περιθλέπηται τοὺς παρὰ τῶν ἀνθρώπων ἐπαί- 
vov," πανταχοῦ δὲ μνημονεύῃ τοῦ Κυρίον εἰπόντος" 
Οὕτω λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, 
ὅπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα, καὶ δοξάσωσι τὸν 


D Πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς. 


ΕΡΩΤΉΣΙΣ Pb5d. 
Πῶς ἐσθίει τις, xai πίνει εἰς δόξαν Θεοῦ. 
ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. ᾿ 
Ἐν τῇ μνήμῃ tov εὐεργέτον, xài ἐν τῇ τοιᾷϑιε 


* Ezech. avit, 8. 3 11 Cor. xi, 31. 149 Matth. v, 16. 


68) Et hie ue vocula à deerst in vulga- 

tins sed ex abtiquis duobus libris addita est. 

Mox codex Colb. καὶ μιμούμενοι τὸν εἰπόντα, Subin- 

de idem ms. προημαρτηχότων xal μὴ μοτανοη σάντων. 
(69) Reg. primus οἱ Colb. sodj τες uat. 


1213 


REGULA BREVIUS TRACTAT E. 


1214 


διαθέτει τῆς Ψυχῆς, μαρτνρουμένῃ (10) ix τῆς τοῦ A afficiatur, vel ipso corporis statu id atlestante, ut 


σώματος χαταστάσεως, ὅτε οὐχ ὡς ἀμέριμνος 
ἐσθίει, ἀλλ' ὡς ἔχων ἐπόπτην Θεόν" “καὶ ἐν τῷ 
σχοπῷ δὲ τῆς μεταλήψεως, ὅταν μὴ ὡς δοῦλος 
ἡαστρὸς Ov ἡδονὴν ἐσθίει, ἀλλ' ὡς ἐργάτης Θεοῦ, 
διὰ τὴν ἐν τοῖς x«t! ἐντολὴν τοῦ Χριστοῦ (71) ἔργοις 
εὐτονίαν, 
ΕΡΏΤΗΣΙΣ P5Z. 
Πῶς ποιεῖ ἡ δεξιὰ, ἵνα μὴ γινώσχῃ ἢ ἀριστερὰ (72). 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Οταν ἀμετεωρίστω καὶ τιταμένῃ ἐπιθυμίᾳ τῆς 

πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως ὃ νοῦς ἐξ ὁλοχλήρον ἀγω- 


γιῶν μὴ ἐχπέσῃ τοῦ προσήκοντος, ἀγωνίζηται νον 


μίμως, Τότε οὐδενὸς, οὔτε μῶους ἑτέρου λαμδώνει 
ἔννοιαν, εἰ μὴ μόνον τοῦ χρησιμεύοντος εἷς τὸ προ- 
κείμενον " ὡς ὁ τεχνίτης καθ᾽ ἔχαστον ἔργον (73) μόνῳ 
ἐμδλέπων τῷ χρησιμεύοντι αὐτῷ ὀργάνῳ. 


ΕΡΩΤΉΣΙΣ P5H 
Τίς ἐστι ταπεινοφροσύνη, xai πῶς αὐτὴν κατορθώσομεν, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Ταπεινοφροσύνη μέν ἐστι τὸ πόντας ἡγεῖσθαι ὑπερ- 
ἔχοντας ἑαυτοῦ, χατὰ τὸν ὅρον τοῦ ᾿Αποστόλου. 
Κατορθοῖ dí τις αὐτὴν πρῶτον μὲν (74), ikv μνημο- 
νεύσῃ τῆς ἐντολῆς τοῦ Κυρίου εἰπόντος" Μάθετε 
ἀπ' ἐμοῦ, ὅτι πρᾶός εἶμι καὶ ταπεινὸς τῇ χαρ- 
δίᾳ (ὅπερ πολλαχοῦ καὶ πολυτρόπως καὶ ἔδειξε, xoi 
ἐδίδαξε)" xe πιστεύσῃ (70) αὐτῷ ἐπαγγειλαμένω, 
ὅτε Ὃ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται (mura, ἐὰν 


δι ὁμαλοῦ x«i ἀϑιαστάτως τοῖς τῆς ταπεινοφροσύ- e 


vns ἐπιτηδεύμασιν ἐν. παντὶ mpxypazt ἐμμελετήσῃ 
χαὶ συγγυμνάσηται, Μόλις γὰρ οὕτω δυνήσεται τῇ 
διηνεκεῖ μελέτῃ ἀναλαθεῖν (70) τὴν ἔξιν τῆς ταπει- 
νοῳροσύνης" ὥσπερ χαὶ ἐπὶ τῶν τεχνῶν γίνεσθαι 
εἴωθεν, 'O δὲ αὐτὸς τρόπος τῆς κατορθώσεως xal 
ἐπὶ πάσης ἀρετῆς τῆς κατ᾽ ἐντολὴν τοῦ Κυρίου ἡμῶν 
Ἰησοῦ Χριστοῦ, 
ΕΡΩΤΉΣΙΣ P5e', 

Πῶς ἄν τις προθυμηθείη χαὶ πρὸς χινδυνους ὑπὲρ 

τῆς ἐντολῆς τοῦ Κυρίου παραδουλεύεσθαι (77), 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Πρῶτον μὲν ὑπομνησθιὶς, ὅτι αὐτὸς ὁ Κύριος 

ὑπὲρ ἡμῶν ὑπήκουσε τῷ Πατρὶ μέχρι θανάτου " 


non velut eurarum expers edal, sed tanquam qui 
Deum habeat inspecetorem ; item. 81 inler sumen- 
dum cibum habet hune scopum, ut non veluti ser- 
vus ventris comedat propter voluptatem, sed velut 
operarius Dei; ut in faeiendis operibus quee man- 
dato Christi fiunt, vegetior reddatur. 

| INTERROGATIO CXCVII 

Quomodo faciat dextera, ut nesciat sinistra. 

.. RESPONSIO. 

Tum eum assiduo acvehemenli desiderio pla-« 
cendi Deo, mens omnino sollicita ne excidat ab 
offieio, legitimis modis decertal. Tune de nulla re, 
et ne de altero quidem membro cogitat, nisi de eo 
dunlaxat, quod ad propositum conducil: ul arti- 


B fex, qui in singulis operibus unum illud tantum- 


modo instrumentum spectal, quod sibi ad ea fa- 
cienda ulile est. 
INTERROGATIO CXCVIIT, 
Quid sit humilitas, et quomodo eam assequemur. 
RESPONSIO. 

Omnes seipso priestantiores existimare humill- 
tas quidem est,ex praescripto Apostoli "!. Ea autem 
comparabitur, primum quidem, si quis meminerit 
mandali Domini, qui dixit: Díscite a me, quia mt- 
tis sum, el humilís corde'*, Quod locis multis, va- 
riisque modis et ostendit, et docuit, Itidem, si fi- 
dem ei adhibuerit, qui hoc promissum fecit. Qui 
humiliat se, ezaltabitur !?. Deinde, si ex aequo et 
indesinenter in omni negotio vacaverit humilitalis 
studiis, seque in ipsis exercuerit. Vix enim hoc 
modo per assiduam meditationem 482 humilita- 
lis habitum polerit adipisci, ut in artibus etiam 
lieri consuevit. Atque etiam in qualibet virtute 
que secundum mandatum Domini nostri Jesu 
Christi possidenda fuerit, idem est modus com- 
parandi, 

INTERROGATIO CXCIX. | 
Quomodo quis paratissimus erilLad se etiam pericu- 
lis objiciendum pro Domini mandato 
RESPONSIO, 

Primum quidem, si meminerit Dominum ipsum 

pro nobis Patri obedientem fuisse usque ad mor- 


εἶτα πληροφορηθεὶς τὴν δύναμιν τῆς ἐντολῆς, ὅτι D tem'*; deinde, si ei sit persuasum de yi ac virtute 


!! Philipp.m,3. 13} Malth.x:, 29. 


(70) Veteres duo libri et editi μαρτυρουμένης, 
Reg. primus μαρτυρούμενος. Codex Colb. μαρτυ- 
ρουμένῃ. Mox Vossii vetus liber χαταστώσεως ὅτ' 
ἂν μὴ ὡς. Haud longe, ubi etin editisetin duobus 
mss, vno verbo legitur ὅταν μὴ ὡς δοῦλος, fortasse 
melius duabus vocibus legeretur ὅτ᾽ ἄν, uti in 
Vossii veteri libroaliquanto ante legi monuimus. 
Un Sie veteres quatuor libri, Editi ἐντολὴν 

vptou. 

(72) Editi Πῶς ὃ ποιεῖ ἢ δεξιὰ, (va μὴ γινώσχη., 
Codex Colb. ita,ut in contextu legi potest. Statim 
edili ἀμετεωρίστως xai ἐπιτεταγμένῃη, Reg. secun- 


!? Luc. xiv, 11. 


idem ms. cum Reg. pomo 


'^ Philipp. 1, 8. 


dus ἀμετεωρίστως καὶ τεταμένη, Alii tres mss. ita vt 
edendum curavimus. 
(73) Antiqui duo libri et Voss. xa0' ἔχαστον χαι- 
pó». Nec ita multo post hi ipsi quos mox dixi libri 
Ῥρησιμεύοντι αὐτῷ σχεύει, 
(74) Vocula μέν, quie in editis deest, in tribus 
mss. legitur. Statim duo mss. cum Voss. ὅτι πραύς, 
(1$) Reg. primus et Colb. καὶ πιστεύσωμεν, Ibi 
dem x Colb. αὐτῷ ἐπα' xxx | 
. (10) Vossii vetus liber dir ἀπολαδεῖν, Statim 
ἐγγίνεσθαι εἴωθεν, 
«4 


(77) Antiqui duo libri παραδουλεύσασθαι. 


Yr Ν δ * 


QecNaAN QS QNM 00 aot wt 


B PM 
DN FIXE a& ὧν «νῶν or set 79 ien, rali 
i Nous, ᾿ς Ὁ" "» " -ν . Ἢ tat *. «Mss ib 


e-? Ξ νι. kac ile 
meaiuhm 07 TIRDEGTUTL i. I'D STO --ΞΣ «ἂς - s. o4 ὥκἾακΑ: ον τι mm 09 lm— ITITUE. --- 
τι τ $oD7 ...077 LI C 2 ov --— Ξ τὶ d.- στοῦ nBoE. «IT - 7 
ἐπ; cC.IWuL)! ALD! .. ΤῪ CIT o w88q86 4m C 2.07 Li— Ta Tm.  ETGGTILO mc - £ & 
"ie . 54.77 PUT a, eo ΤΙΣ 7 Tunec.-s * X-.— -- UM LÍGTLIO Ie ILL. OXZRRSO—CL I 2 --—-— 
i co. πο τῷ Gc 07 IMS CT ell. ΣΡ UWwDTI κ΄. 
v—5n. 707 ὩΣ ὲ 
Ace ono t nS - T Tum 0 yc-- πιεῖ ΤΠ: x co τοῦ πὸ «..-- -ῷὁ :-»ς- 
2n. TU uu ΤΡ mo ΟΞ olIT4u pef Lo uc. £o(..2: Tl. mTT ULnvUzIDOuml-. 
» - Gn NULTT 
- I... IO Yecin.—. t MU VU.aM CI - 27 fo ll07 mmuoc oL τ ὦ — mum 
χὰ: WI. 0m 0m Q0 Io o MBc. ono Xm «eme €  —ue TUITITE. CUL. m cM ELTM— I 
ΠΝ τ C. .f.mÉo 0: ino ΟΧΉΣ τ Tos RIS ἊΣ ΤΞ πξτ-ς. clum £o. ς-ξ- -- - -- 
τα: l..-t $2.2. ΟΣ ΟΞ ITA. -—— τ CcLIBOO  m£mLU—LD 0c lÉctcl. e στ πεῖτατ- "πὶ 
€ ur'Áj1v. 0 X NEN 4 ἼΣΩΣ I1 νυ δδο οἱ m€- 7 70A πὸ ΞΞΤ ὩΣὸ πο Mn mI 
ὁ. IU. Xo; à 15 0T c».05eMnt7£, (€ Umg 7 lo 9j. τες τὸ c -Ξ: jme 
Pec T o o*e9- eut - o lo X- MEI Σ ow: ZZ Jy 7o E£XTAILILNLAICILO 2T τς: 
ἜΣ Στ Σι τς o UtGt9telof€-02 005 GToeMcI a --.-. ἜΚΩΞΕ cv - ἀπε. - FK ari: 
&. ΜΝ H lon. f. c. o7 978 νὰ — .-:--. 2.2 00 VMLACXUMEL -- τοι. rp. τπ:τἪὋ- 
| CLE . 20S uu. mom: rn t nx . αὶ τ. . c7 CE. XX am-z2a£. f. IT σὲ 
NQ20T77€- «4 c0. χὰ a4 ΠΩΣ ὦ E. 5. CH τ Zn...  CCIzTID.STTE. X d4EDeuQLHR 73 — EEXIS. 
-.. "ot. usu ποτ τῶ το τον 7 - . f:. 0 7 o magmRO —— uuo Gp: τῷ 
2e e. 01i o IM cc] ἋΣ "(. RC. £z. im — τ τ|ὸῖΞ. -3ξΞ -- Ξε: -οεστε 
ἜΝ τος. 7 8. δὲ & "n Ros ἴω "LT Q0. c2 o7 DUE I z-—- Lu Im 
a3. 0. a* x M4. oed cea Σ πὶ 717 00. —— Xm om την τοις il 
e*Aue. C.ST RN 04:02 9 ML. -- vpIT. 227 2I] 
MESES CL ΞΕ: I. 
QW. ποις $$ lc. QUEEN a ovn Qu fur Cn -.- ἀπ᾿ il τῷ CTOOTCUECLIOOT — ELALT-3AulT. 
OWN 58M. IBDRMTT 
Wo C WINCUMSUSS XV I s NU oT ors IS NL t itcr . πὶ modio iixt o2 «m3. IL 
WOO teg ΒΡ τυ ΣΈ ον 0002€ LIUM ς πο. τ CETCACL “π ἘΞ» τ σα -- 
Διο 0763 ΟΝ οι πῶτς ἀδουοόπ Sinus M Caf NUS cas ^ l1. mc. clcbfTUR UO LLLO CTUM. I." 
pgs Ram oti] 5, ..0ns22o τεσ DinW- - x: elle. τὸ “αν πῶσ: cf Ὁ 3. 
δ 4 uit qo wc22:t.27 ΝΣ κι π᾿ πος ἀπο -- τοῖχοι τῦοῦᾶοι  τ37ΖΤ τὸς πα τ 
Au wat X " 978 cuo oeufs. iYE 22 4-AMPO “ἃ . ΞΞΙ πε 3... QUEE. τᾶ 
"Ὁ $ QEON ο ἢ. 'διν C D^ zz (Ql TU ae 
δι NW 6.70 70. -ΣΞΞΙ 
w* Κι ἀκ ἃ. T8 nw et s VNPT EE - «οι σι A ΠΣ CL ΛΞ “ἘΣ--:-- ε-.- 
Q9 κὸν à. τοῦς οἰ τῶν. Co αὶ GNM ες Uc OC WM TULD I 
DNDSONMS. τί ILL 
ἊΝ νιν. LUNES 1 t anco, WERP QNI -* wt. 7 SIT τὰ '"/ πο  π ΟΣ ἀπο 
2A .- PEE TERI ^ S. NX. 5S € 7I... VPE tv απ €. 77. «4r Ὁ..:" “πὸ οὐ σι ὩΣ 
ἼΩΝ Ν᾿ β 84 N S. τιν. A. No. L7 3$ Ww URL CTS. -.- ...; $e «4 cT cc OE Tf. zm 
δι νι εἰν ' QUSS NL Pustha CAUNN LL τς ὼς COA.IlD- lD- . WII. “ΕΣ αν ΠΣ. 
l. “νῶι NM UN AUN OR i.2a.l07.2a3 wo 225270 T0: 7» .. TXLo ITI X077 0 l20X — *wLIU 
ac. st er t ur aut NS νὼ ἫΝ sS ΤΠ tuo ss. ut TN y ce 7492. C79 - 759 C7. LO σ΄ Co ἘΞ S DLE 
DUM ss Q8 8S Qus s ce vas CXa ox Rant QS ΟὟ δ. Drvwhin. ME COO 727 στα ΣΞωσο τ iTTM— τᾶς -- 
MT SNC d h.e. s.s A ἈΝ ἘΌΝ Ἣν eT M. 
Ses NS UNS WS tae se SN τον εν Co Xo. Co muros Co hm Iv b 
ΝΟ Ως o. ca Qo. ARS S e mJ ^o. IM TL DE 
ene SS ΤΙΝ aS eN ss ΞΕ OH TUmlI ποτ dAzo anmamc Κχς 
. NON boc aee ho το ult o 9 s oum .oDdtuÓ ITMAO TUNI cac; ἸΡΟΙΤΙΕ GEI 


προς, Nui. m Wesn l1tusem AI£e oz DAEATUUNL, 
MAS στε ἜΝ BTulc I ISIUE I 


c τ- 


"a. 


1217 


EPOTHEXIX 5I. A 


Τῶν xar' ἐντολὴν τοῦ Κυρίου. κατορθωμάτων πὸ- 
τερον ἦν μέτρον ἐστὶν ἐν πᾶσιν, $ à μὲν πλεῖον 
ἔχει, ὁ δὲ ἔλαττον, 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

"On oix ἔστιν ἕν μέτρον i» πᾶσιν, ἀλλ' ὁ μὲν 
πλεῖον καὶ πιστεύεται καὶ ἐπιδείκννται, ὃ δὲ ἔλαττον» 
δῆλον ἐκ τῶν τοῦ Κυρίου ῥημάτων, ποτὲ μὲν εἰπόν 
rop Ὁ δὲ ἐπὶ τὴν γῆν τὴν καλὴν σπαρεὶς, 
οὗτός ἐστιν ὁ τὸν λόγον (82) ἀχούων χαὶ συν- 
vüy* ὃς δὴ χαρποφορεῖ, καὶ ποιεῖ ὁ μὲν ἑκατὸν, 
ὁ δι ἑξήκοντα, ὃ δὲ τριάχοντα' ὅπερ χαὶ ἐπὶ τῶν 
τὰς μνᾶς ὑποδεξαμένων εὑρίσκεται" ποτὶ δὲ, Ὧ μὲν 
ἔδωχε πέντε τώλαντα, ᾧ δὲ δύο, ᾧ δὲ ἕν. 

Β 


EPOTHSIS XA. 


Πῶς χαταξιοῦται (83) τις Πνεύματος ἀγίον γενέ- 
σθαι μέτοχος, 
ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ, 


Ὃ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐδίδαξεν, εἰπών" 
Ἐὰν ἀγαπᾶτέ με, τὰς ἐντολὰς τὰτ ἐμὰς τηρήσατε, 
Καὶ ἐγὼ ἐρωτήσω τὸν Πατέρα, χαὶ ἄλλον Παρά- 
zinrow δώσει ὑμῖν, ἵνα μένῃ pi ὑμῶν εἰς τὸν 
αἰῶνα, τὸ Πνεῦμα (84) τῆς ἀληθείας, ὃ ὁ χόσμος 
οὐ δύναται λαβεῖν, Ἕως οὖν οὐ τηροῦμεν πάσας 
τὰς ἐντολὰς τοῦ Κυρίον, οὐδὲ ἔσμεν τοιοῦτοι, ὥστε 
μαρτυρηθῆναι ὑπ᾽ αὐτοῦ, ὅτι Ὑμεῖς οὐχ ἐστὲ dx 
τοῦ χύσμον τούτον, Πνεύματος ἁγίου χαταξιωθῆναι C 
μὴ προσδοκήσωμεν. 

ΕΡΩΤΗΣΙΣ XE, 


Τίνες εἰσὶν οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 


Τοῦ Κυρίον λέγοντος ποτέ μὲν ὅτι, Τὰ ῥήματα ἃ 
ἐγὼ λελώληχα ὑμῖν, πνεῦμὰ ἔστι, χαὶ ξωή ἐστι" 
ποτὲ δὲ ὅτι, Τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον διδάξει ὑμᾶς 
πάντα, καὶ ὑπομνήσει (B5) € ἂν εἴπω ὑμῖν" οὐ γὰρ 
λαλήσει, φησὶν, ἀφ᾽ ἑαυτοῦ, ἀλλ' ὅσα ἄν ἀχούσῃ 
παρ᾽ ἐμοῦ, ταῦτα λαλήσει" οὗτοί εἶσιν οἱ πτωχοὶ 
τῷ πνεύματι, οἵτινες οὐ δι᾿ ἄλλην τινὰ αἰτίαν ἐπτώ- 
χευσαν, ἀλλὰ διὰ τὴν διδασχαλίαν τοῦ Κυρίου εἰπόν- 
τος Ὕπαγε, πώλησον πάντα ὅσα ἔχεις (86) x«i ἢ 
δὸς πτωχοῖς, Ἐὰν dé τις, χαὶ τὴν ὑπωσοῦν συμ- 
βᾶσαν πτωχείαν καταδεξαμενος, χυδερνήσῃ πρὸς τὸ 
Üfhnum τοῦ Θιοῦ, ὡς ὃ Λάζαρος, οὐδὲ οὗτος τοῦ 
μαχαρισμοῦ ἄλλότοιος, 


" Matth, xin, 533. 5 Luc. xix, 1. 33 Matth. 
36 Matth. v, 3. *' Joan. vt, δέ, 35 Joan, xiv, 26. 


(82) Codex Colb. λόγον μου. Reg. terlius τῶν λό- 
ων, Mox editi et duo mss, ἐπὶ τῷ τὴν μνᾶν ὑποδε- 
αμένω, Godex Colb. ut in contextu, 

(83! Codex Colb. πῶς ἀξίονται, 

(84) Reg. tertius perinde ut editi δώσει ὑμῖν τὸ 
Πνευμα, Alii duo mss, eum Voss. ut in contextu. 


REGULJE BREVIUS TRACTAT.E. 


1218 
INTERROGATIO CCHT. 
Utrum eorum qua ex mandato Domini recte fiunt, 


una el eadem mensura in omnibus sit, an. alius 
majorem, alius minorem habeat. 


RESPONSIO. 


Nequaquam unam esse in omnibus mensuram, 
sed alium et plus accepisse, et plus pre se ferre ; 
alium vero minus, compertum est ex verbis Do- 
mini, qui modo quidem ait: Qui vero in terram 
bonam seminatus est, hic est qui audit verbum, et 
intelligit, qui recte fructum affert, et facit, alius 
quidem centesimum alius autem sexagesimum alius 
vero tricesimum *! : quod in iis quoque qui mnas 
acceperant reperitur *! ; modo vero : Uni quidem 
dedit quinque talenta, alii autem duo, alii vero 
unum 33, 


INTERROGATIO CCIV. 


Quomodo quis efficiatur dignus, qui fiat Spiritus 
sancti particeps 


RESPONSIO. 


Dominus noster Jesus Christus docuit his ver- 
bis : Si diligitis me, mandata mea serva!e, Et ego 
rogabo Patrem, etalium Paracletum dabit vobis,ut 
maneat vobiscum in zlernum Spiritum veritatis, 
quem mundus non potest accipere**.Quandiu igitur 
non servamus omnia mandata Domini, neque ii 
sumus, qui hoc testimonium ab ipso recipiamus, 
Vos non estis ex hoe mundo *5, ne id expectemus, 
ut Spiritus saneti participes efficiamur. 


INTERROGATIO 'CCV, 
Qui sint pauperes spiritu ** 
RESPONSIO, 


Cum Dominus dicat, alias quidem : Verba que 
ego locutus sum vobis, spirituset vita sunt" ;alias 
vero : Spiritus sanctus docebil vos omnia, et sugge- 
ret quecunque dixero vobis ** ; non enim, inquit, 
loquelura semetipso, sed quzecunqueaudierit 4&4 
a me hzc loquetur? ; ii pauperes sunt spiritu, qui 
non ob ullam aliam causam pauperes facti sunt, 
nisi ob doctrinam Domini, qui dixit : Vade, vende 
omnia que habes, et da pauperibus??, Quod siquise 
piam,paupertatem sibieliam quoquomodo oblatam 
amplexus, hanc ad Dei voluntatem direxerit exem- 
plo Lazari, ne hic quidem ab illa beatitudine alie- 
nus est, 


xxv, 45. ?**]Joan. xiv, 15-17. *5 Joan. xv, 19, 
39 Joan. xvi, 13. ?? Matth. xix, ?1. 


(85) Codex Colb. ὑπομνήσει ὅσα, Aliquanto post 
Reg. primus et Colb. Pes. λαλήσει, Ῥ ᾿ 
(86) Reg. primus el Voss. πώλησόν cou τὰ ὑπ 
χοντα, x«i, Ibidem codex Colb. fusius δὸς mre 
χαὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανοῖς, καὶ δευρο ἀκολούθι 
μοι. Mox unus ms, συμβᾶσαν αὐτῷ, 








“511 
MTLUMUD.€C ccm 


ΣΝ lene Mc FUP UILJuUL o de ee οἱ ἐς amu o UUu 


&L.Hns μὰ [ἰῷ due.WNuas. Le Cu cCUubpnur' 
1l 42.505 GÍ TRAZhLIL ἐπὶ οἱ IHE. — LAM. Uu 
Πῶς. GM] 7. a. | 

το 7€ "lu 


τ MAIL Let τισι pDTlIs Tita DUml 


QOSIDEILITITAI LRIILS ΜῈ ἜΣ με σε ΤῊΣ Ξ of: pm 


ξ, Ἦν 1 ἘῸΝ 
ἢ ΣΟΟΤΈΣΥΣ σας 


-Ὃν - 

τς Kunz.  Tacrntroi a; WT LE zf3:uvX τί 
σῶς ὁ 7. TaenB. $0 τι περιξα)γωμεθα, 
ia  T7ZAI S ifC2 τ DT OE πῶς x&-e2- 
ft——ÁEL ] 


—t7^EK»7' 


Í acm oL—RG cf— aír2rb ÍdoiT92. ὡς χαὶ πᾶτὰ 
l7n; ἔς oor Kora; -TTzS.2I τχεγοι θανάτου, 


τίς τοῦ AIT LRTIS LI TDTaTzo- D1IlTnoIm Rl — íe—0i—e Pu —Por— cn ÓBp Ξεξλιόζσει. Ar. 
UILISTDTILDUuiIL I4 ἈΣΞ lef utellnocnli £or:ISTEICUE) f τας τῶ i42ll0G, ἐπισυνάπτει 
TUDIG: I4 ποῖ ΤΊΣ Ii: r4 co C3 DTETLOGA. gm πὲς 523 2. Πατξο Ou» 
Mie Iómemoceletones4—- Ds Us cTus P foedo τπ ὧν aci» P3L— o Tip ol ταῖς aiciom αὐτὸν. 
ΣΝ ΤΟΥ τὴϊ ΤΕ CIN mo VU T7 iss jb] aln. Trsl— T6: ΒΤΊΣΤΩΣ: τ TT: xrexeisí τοῦ 
T. iguliltEamemrpoe cco0. coca vat ccosum — bnc. τύπτε, Ὅσα ἃς ττετοιδοτε; — Duap 
emLroWlEEgr mota MeLocnole8 νὰ Ju stoq$ τὸ τατος δὰ  ETD TX €4X τῷ ἐγειξοντι τοὺς 
elULIpU ΝΞ ΚΞ τοῖς τῷ RT? Lo τοῖτοῖς τ Ro LIT... ὥστε σὰ τῶ σΣ. τ χα: τον ετοικαξίαν 
RIDIPITCBIiUED.L4L τοὶ Το τε  Ξ ΤΡ ΤΟ ΣΤΙΣ Duc 02 ον Pioudiiuga ἀτεξττανυ, ci δὲ τοῦ Θεοῦ 
lll. PRIGRBIGRIAIITIR4DS3IALLÀA ΤΣ Ql2ilCIl RÍO ISD91 1  TOHTTLLDUER. 33 πἰτα παϊζχσιας 27): εν" 
ΣΟ ΣΕ ΤΕΣ &Raelil Q2IKCoOtat ταν ἘΣ ἐλ - i — lamhirrnTnn £m il: ταῖν, Βοχϑεῖ cx cz 
AÍCVRDRIDUILEL,GIÍljBiclltanlÍmumalisnim ocio o crnunazm GmOd τίσ τὰς ὥΙΤολὰς τὸν Κυ- 
QIIRGERILIEMA DII I2 Ii nlmo ΣΙΊΣΩΞ To: :cfE-O σῶν Jaemaiis D: rx mue va, 22" 
Dénilfum deuiamzm imi3IGlo:s. IIl I0 & 05:0: o iruie: τὐδὲ τχῶχν iq ἀττευρισύξναι 


Σέ. Σ. 6. L& τριὰς 5. ὑπ τὰ DDTDCT.8 L£res- 
εἶχεν LLL. 
INTERACGAT:o CCV.I 
Itcque. τὶ πρὴμὉ sz litio p eeis ctm] Df ΤΣ --— 
cegtzrug. 05 cud fib τοχττετ LU Dein qi 
d.ru. . OpriminikluoulLTig-i pero» nk 
δι ἢ fuenoprpnane SD 2i1^2]l72U2. 


RESPUNS, 


Dominus ipse in utroque loco peseepium suem c 


evplanavit. lik enim posteaquam vite uzeessa7 ἃ 
imniquirece probibuisset his. verbis ; Noo ng 
quid edatis atqui 5 Ns: ud τη τὸς 
mundyinquieunt n auanepreeceptum dei t δὲ σιχος 
Quarile adem "einem Deeteonstuiuim rns δια 
medo: autem ea quart debeant, i dis; qui ipsis 
dip habentur, declaravit; Hie vero eum vetuit 
operart eibi qui perit; illud ἰλύν nos ejvezari 
debere eium qui permanet i vitáu iternau 5: 
quem (pse alie fi loeo rursus (£dieavit, eum dixit: 
Meua cibus et, ut faciam eecwntatem ens mnt 
we, Patris "S Quod. ab Deus vult, ut enutriatur 
esuriens, ἃ Θ᾽. 6 ut sitiens potum. accipiat, ut ve- 
stiatur. nudus **, et. reliqua, prorsus necesse est 
Apostolum imitari, quialt: Ormnia extendit ces, 
quoniam sie lüuborantes oportet qsvipere in Sonet, 
Itein obediendum ext eidem, dieeuti : Magis audien 
'aboret, operando manibus qnis qUosd honum est wt, 


bao COURS 


*! Matth. si; 240 Pluálbpp s; SC 0? Matth 


7. * Math, vi, 20, 42, 35}, Ju 


-d. 


XX, 35. 


(87) Reg. primus et. Vosa, ται 
σοντος. 


US) Vossii vetus liber et ltejz. 


^9 Reg. primus εἰ μήτι μεοιμνῇν. Alium us. 


hk Μὴ glgdiadg 
L] 


prins a p τὰς 


Zodex Colb. πίητε, καὶ μὴ petempitente, 1}. 


p 


V UU 
?* Joan. vi, 37. 


TII." τῆς ΤῈ. TRaXtX 73. 


ΕΡΩΤΉΣΙΣ ΣΖ. 
Δίχτον εἰ ἀζξι πεσιανᾶν 999 δεῖ Ξεοὶ τῶν ἄνχγ- 
- τε Vb». σαὶ EAR  KROTQZQDAX εστὶ 
τὸν c.a εἰπτττος . ξιγαγίεθε ἀξ ci» Do 
τῷ τοῦ ἀτουυυμεξν" » 71202332 τῷ ἐζγάτεσθαι. 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 
Κύδιος ἐν ἐχατέξω τὸ ἔχυτον πρόσ- 
ἐταςτοιτῶς "Ext up» 4522 ἀξαγοριύσας τὸ 


Is ci πρὸς τὸ VE» ὦ τῷ εἰπεῖν" Mi τττεῖτε τί 
.rorfCi (Ro τὸ πίχτε .90)" ταυτὰ 422 cxx τὰ 
Ph: τῶν χοφὸν ἐπιξχτεῖ ποοσέταξεν ενπτων" 
. ᾿ 


δὲ τὴν ϑ58ασιλείαν τοῦ Θεοῦ χὰ: 73» 7:- 
αὐτοῦ πῶς δὲ δεῖ ξητεῖν. δὶΣ τῷ χχτ- 

ν * €- L 7] - » 

αΞι:- νων ἔληλωτεν’ ἔνταυθα OR zxe.TR; 1:22- 


ζιτῆαι τὲν τῶσιν τὴν ἀπολλυμέντν, εϑεξαξο» iy. 


χες σι νχυ 


ζισῖαι (91) τὸν θοῶσιν τὸν μένουτχ» εἰς τμῖν 
aiw»ig» Cv αὐτὸς πάλιν ἐφανέρωσεν ἂν εἐτεξω, 7179 


εἰτυν' Eus» βοῶμα ἔστιν, ἵνα ποιῶ c3: arxi 
τὸν πέωψαντὸς με Πατρὸς. Εἰ δὲ δελεις 9) 


ἐστι πεινῶντα θοέψαι, διψῶντα ποτίσαι, quauis πεῖς 
(aiv, xai τὰ λοιπά, ἀνάγχη πᾶσα uraitglar τὸν 
"χτοττολον λέγοντα᾽' Πάντα ὑπέδειξα lab, ὅπ 
e^t. κοπιῶντας δεῖ ἀντιλαμθανεσθαι τῶν 875 
καὶ ὑπαχούειν αὐτῷ διδάσχαντι: Μᾶλλον 
ἑογαζομενος ταῖς ἰδίαις χιςσὶ τὸ 


Ye y tA 
δὶ χοπιάτω 


8. Joan. τι, 
*3 Aet. 


5 | Gor. νι. 9. 


** 1L Cor. 1, 9. 
^ Matth. xxv, 35, 36. 


Δ Joan, iv, 3Á. 


lud, τὸν xoszov, quod non longe legitur, deest in 
leg. primo. Ibidem idem quem modo dixi co- 


dei καὶ τοοσέταξεν. 2. 
Ὁ Calex Colb. ἐδέδαϑεν ἐργάσασθαι. Mox. duo 


Wiss, pro εἰπὼν habent λέγων. Codex Voss. ἑτέρω 
Ἰλόλῳ λέγων, 


1221 


Τούτων τοίνυν οὕτως ἡμῖν ὑπὸ τοῦ Κυρίον διὰ τοῦ 
Εὐαγγελίου καὶ τοῦ ᾿Αποστόλον παραδεδομένων φανερὸν 
ὅτι τὸ μὲν ἑαυτοῦ ἕνεχεν μεριμνᾶν, ἢ ἐργάξεσθαι, παᾶν- 
τώπασιν ἀπηγόρευται' xav! ἐντολὴν δὲ τοῦ Κυριον, διὰ 
τὴν χρείαν τοῦ πλησίον μεριμνᾷν καὶ ἐργάξεσθαι, 
σπουδαιότερον χρή" μάλιστα τοῦ Κυρίου εἰς ἑαυτὸν 
ἀναδεχομένου τὴν εἰς τοὺς ἀναχειμένους αὐτῷ σπουδ ἣν, 
χαὶ βασιλείαν οὐρανῶν ὑπὲρ ταύτης ἐπαγγελλομένον, 
ἘΡΩΤΗΣΙΣ ZH 
El χαλόν ἐστι χαθόλου σιγὴν ἀσχεῖν. 


AIIOKPIZIX 

Τῆς σιγῆς τὸ χαλὸν καιρῷ καὶ προσώπῳ doxtuu- 
ξεται, ὡς παρὰ τῆς θεοπνεῦστον Γραφῆς didacxó- 
μεθα, Καιρῷ μὲν, ὡς ὅταν λέγῃ ὅτι, 'O συνιὼν ἐν 
τῷ (93) καιρῷ ἐχείνῳ σιωπήσεται, ὅτι χαιρὸς πονηρὸς 
ἐστι" xa πάλιν" ᾿Εθέμην τῷ στόματί μὸν φυλαχὴν, ἐν 
τῷ συστῆναι τὸν ἀμαρτωλὸν ἐναντίον μον" προσώπῳ 
δὲ, ὡς ὅταν γράφῃ à ᾿Απόστολος Ἐὰν δὲ ἄλλῳ 
ἀποχαλυφθῇ χαθημένῳ, ὁ πρῶτος σιγάτω" χαὶ πάλιν, 
Αἱ γυναῖχες ὑμῶν ἐν ταῖς ἐχχλησίαις σιγάτωσαν, Ἔστι 
δὲ ὅτε χαὶ τοῖς ἀχρατεστέροις τὴν γλῶσσαν, καὶ μὴ 
ὄνναμένοις φυλάξαι τὸ, Πᾶς λόγος σαπρὸς ix τοῦ 
στόματος ὑμῶν μὴ ἐχπορενέσθω, ἀλλ᾽ εἴ τις ἀγαθὸς, 
πρὸς οἰκοδομὴν τῆς πίστεως" ἀναγχαία ἣ τελεία σιωπὴ, 
ἕως ἂν ἐν ταύτῃ τὸ τε πάθος (94) τῆς ἐν λόγόις mpo- 
πετείας θεραπευθῶσι, xui δυνηθῶσι μαθεῖν ἐπὶ σχο- 
λῆς, πότε, καὶ τί, χαὶ πῶς λαλεῖν δεῖ, ἵνα, καθὼς 
γέγραπται, Δῷ χάριν τοῖς ἀχούουσιν, 


EPOTHZIX ze: 
Πῶς δυνηθῶμεν φοδηθῆναι τὰ κρίματα (95) τοῦ Θεοῦ, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Κατὰ φύσιν ἢ προσδοχία παντὸς δεινοῦ φόθου ἐστι 
ποιητιχῆ. Οὕτω γὰρ xxi τὰ θηρία φοδούμεθα, καὶ 
τοὺς ἄρχοντας, χαχοῦ τινὸς πεῖραν ἐξ αὐτῶν προῦ- 
δοχῶντες. Ἐὰν οὖν τις πιστεύσῃ, ὅτι ἀληθεῖς εἰσιν 
οἱ ἀπειλαὶ τοῦ Kupíou, x«i προσδοκήση τὴν φριχώδη 
χαὶ δεινοτάτην αὐτῶν (90) πεῖραν φοδεῖται τὰ χρί- 
ματα τοὺ Θεοῦ, 

ΕΡΩΤΗΣΙΣ 5I. 
Τίς ἐστιν ἡ (97) τοῦ "'Amogrólou παραϑδϑεδομένη 
χαταστολὴ κόσμιος, 
ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ, 


ἈΒΟΘΙΠῈ BREVIUS TRACTAT. E. | 
ἀγαθὸν, ἵνα ἔχῃ μεταδιδόναι (02) τῷ χρείαν ἔχοντι. A habeat unde. tribuat necessitatem patienti **. His 


dientibus **, 


igitur sie nobis a Domino per Evangelium et Apos- 
tolum traditis, omnino prohibitum esse patet, aut 
sui ipsius eausa sollicitum esse, aut operari ; sed 
ex Domini mandato, ob necessitatem proximi sol- 
licitum esse, ac diligentius operari par est: maxime 
cum Dominus datam iis qui sibi dicati sunt operam 
recipiat in semelipsum, ejusque gratia regnum cce- 
lorum proinittat. 
INTERROGATIO CCVII. 
An in universum bona sit exercitatio silentii. 
RESPONSIO, : 

Silentii utilitas ex temporis opportunitate, exque 
persona probatur, uti ex divina Scriptura edoce- 
mur. Ex temporis quidem opportunitate, veluti 
cum dicit : Prudens in tempore illo tacebit, quia 
tempus malum est **; et rursus : Posuiori meo cu- 
sLodiam, cum consisteret peccator adversum me, 
Ex persona vero, ut cum Apostolus scribit : Quod 
si alii revelatum fuerit sedenti, prior taceat ^; ac 
ilerum ; Mulieres vestra in ecclesiis taceant" , Ali- 
quanlo etiam iis qui linguam intemperantiorem 
habent, nee servare possunt illud ; Omnis sermo 
spurcus ez ore vestro non procedat, sed si quis bo- 
nus ad eedificationem fidei, necessarium est silen- 
tium integrum, donec in dicendo et a vitio petu- 
lantie peri! curenlur, et per otium discere potue- 
rint, quando, et quid, el quomodo loqui oporteat, 
ut quemadmodum scriptum est, Dei gratiam au- 


INTERROGATIO CCIX, 
Quomodo limere poluerimus Dei judicia. 
RESPONSIO 

Mali eujusvis exspeclatio naturaliter timoris est 
conciliatrix. Ita enim metuimus et bestias et prin- 
cipes, ubi ab ipsis mali alicujus exspectamus ex- 
perimentum. Si quis igitur crediderit veras esse 
minas Domini,earumque exspectaverit horrendum 
gravissimumque experimentum, Dei pertimescit 
judicia. 

A86 INTERROGATIO CCX. 

Quisnam est amictus ille honestus, ab Aposiolo 
traditus. 


RESPONSIO. 


Ἢ πρὸς τὸν σχοπὸν τὸν ἴδιον σεμνοπρεπὴς χρῆσις, D — Usus ad proprium scopum honeste ac decenter 


2 


(92) Vossii vetus liber μεταδοῦναι, Mox Reg. pri- 
mus διὰ τε τοῦ, Statim codex Colb. x«i ἐογάξεσθαι. 

(93) Antiqui duo libri cum Voss, διγασχόμεθα 
λεγούσης" ποτὲ μὲν, 'O συνιὼν ἐν τῷ, Mox lidem mss. 
πονηρὸς ἐστι" ποτὲ δὲ, ὅτι ᾿Εὐέμην. 

(94) Editi ἐν ταυτῃ πάθος. At mss. tres ut in 
contextu. 

(95) Antiqui duo libri τὸ ptg. Aliquanto infra 
Reg. primus ἐξ αὐτῶν προσδοκήσαντες, 

(90) Vossii vetus liber et alii duo προσδοκή σὴ τὸ 
φοδερὸν rÉ)nc αὐτῶν, et exspectet formidabilem ea- 


i5 pare 28. δ Amos. v, 13, * Psal. xxxvin, 2. '5I Cor. xiv, 30. " Ibid. 34. ** Ephes. 1v, 
9 "* Ibid. 


rum exitum. Ibidem codex Colb. χρίματα τοῦ Θεοῦ. 
Reg. primus τὸ xpiux τοῦ Θεοῦ, ΙΔ, τοῦ Θεοῦ, in 
editis desideratur. 

(97) Regii duo mss, τί ἐστιν ἢ, Mox eodex Colb, 
παραδυϊομένη. Ibidem Vossii liber et alii tres χατα-- 
στολὴ χύσμιος. Editi et unus ms. χοσμέα, Postquam 
Combefisius notavit legi in suo codice M ἡ χόσμιος, 
addit: elegans erpressio. Hane loquendi rationem 
elegantem esse fateor νοεῖν sed articulum ἐπὶ 
quo totam illam elegantiam vir doctissimus 
eo in libro reperiri nego. Hie enim codex, qt 


1223 


accommodatus, habita ratione temporis, loci, per- 
sons, atque necessitalis. Non enim eadem integu- 
menta ralio comprobat tempore hiemis ac a'statis : 
neque idem est habitus operarii et quiescentis, fa- 
muli et ejus cui famulatur, militis et privati, aut 
viri et femine. 
INTERROGATIO CCXI. 
Quis modus diligendi Deum. 
RESPONSIO. 


Assidua et animi supra vires contentio ad exse- 
quendam Dei voluntatem, eo proposito desiderio- 
que, ut ejus gloria queratur. 


INTERROGATIO GCXII 
Quomodo Dei obtineatur dilectio. 
RESPONSIO. 


Si cum bona conscientia et equo animo affecti 
fuerimus ob ejus beneficia ; id quod contingit vel 
in brutis. Videmus enim et canes panis largitorem 
tantummodo diligere ; discimus hoc etiam ex iis 
que sic objurgatorio modo dicta sunt per Isaiam 
prophetam : Filios genui et exaltavi : ipsi autem 
spreverunt me. Cognovit bos possessorem, et asinus 
prasepe domini sui, Israel vero me non cognovit, 
et populus me non intellexit *. Quemadmodum 
enim bos et asinus sponte naturte altorem diligunt, 
ob beneficium ab ipso acceptum : ita et nos, si 
animo bene conscio et equo susceperimus bene- 
ficia, quomodo Deum totactantorum beneficiorum 
auctorem non amabimus, cum secundum natu- 
ram, ut ita dicam, et nemine docente, hujusmodi 
affectus anime sans innascatur ? 


INTERROGATIO CCXIU. 
Qua sint indicia charitatis erga Deum. 
RESPONSIO. 
Docuit nos Dominus ipse, cum dixit : Si diligi- 
lis me, mandata mea servate** 
A87 INTERROGATIO CCXIV. 


In quo discrepent a se invicem benignitas et 
bonitas. 


RESPONSIO. 


Cum David dixerit, alias quidein: Benignus est 
Dominus universis?*, et: Benignus vir qui miseretur 
et commodat?*; alias vero : Benefac, Domine, bo- 
nis** ; Jeremias itidem : Bonus est Dominus sustí- 
nentibus eum, latius arbitror benignitatem patere 


ὅ0 15]. 1, 2, 3. 9! Joan. xiv, 15. 


Regium primum vocamus, perinde ut ceteri sim- 
pliciter habet χαταστολὴ χόσμιος. Combetisius le- 
gendo fessus sine dubio ex ultima littera vocis x«- 
ταστολή ejusmodi articulum fecit. 

(98 99) Veteres duo libri cum Voss. ὃ τόπον ὃ 
προσώπου. Ibidem Reg primus ἔνεχεν χρείας. Nec ila 
multo post duo- mss. perinde ut Voss. λόγος 
σχεπάσματα. Vox ultima deerat in vulgatis. 

(1) Editi et Reg. tertius ἀναπανομένον, τοῦ arpe- 


S. BASILII MAGNI. 


53 Psal. cxriv, 9. 


1224 
ἐστοχασμένη καιροῦ, τόπον, προσώπον (98-99), χρείας. 
Ov γὰρ τὰ αὐτὰ ἐγχρίνει ὁ λόγος σχεπάσαατα ἐν 
Χαιρῷ χειμῶνος χαὶ θέρους, οὔτε τὸ αὐτὸ σχῇμα τοῦ 
ἐργάτου χαὶ τοῦ ἀναπανομένου, τοῦ ὑπηρετοῦντος χαὶ 
τοῦ θεραπενομένον, τοῦ στρατιώτου (1) x«i τοῦ idus 
τον, ἡ ἀνδρὸς xai γυναιχός. 
EPOTHZIS ZIA', 
Ti τὸ μέτρον τῆς πρὸς Otóv ἀγάπες. 
ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ, 

Τὸ ὑπὲρ δύναμιν ἀεὶ τὴν ψυχὴν ἐπεχτείνεσθαι πρὸς 
τὸ τοῦ Θεοῦ θέλημα, χατὰ σχοπὸν xai ἐπιθυμίαν τῆς 
αὐτοῦ δόξης. 

EPOTHZIX ZIB 
Πῶς χατορθοῦται ἢ πρὸς Θεὸν ἀγάπη, 
ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

᾿Εὰν εὐσυνειδήτως x«l εὐγνωμόνως διατεθῶμεν ἐκὶ 
ταῖς παρ᾽ αὐτοῦ εὐεργεσίαις" ὅπερ x«l τοῖς ἀλόγοες (9) 
ὑπάρχει. ᾿ορῶμεν γὰρ τοὺς κύνας τὸν διδόντα &orovy 
μόνον ἀγαπῶντας" μανθάνομεν δὲ τοῦτο xai ix τῶν 
διὰ Ἡσαΐον τοῦ τροφήτου ἐγεληματιχῶς εἰρημένων 
οὕτως" Υἱοὺς ἐγέννησα xoci ὕψωτα' αὐτοὶ δὲ με 
ἠθέτησαν. “Ἔγνω βοῦς τὸν χτυσάμενον xai ὄνος 
τὴν φάτνην τοῦ χυριον αὐτοῦ. Ἰσραλὴ δέ με 
οὐχ ἔγνω, x«i ὁ λαός με ὀὐ συνῦχεν. Ὥσπερ γὰρ τῷ 
Boi καὶ τῷ ὄνῷ ἐν τῆς παρὰ τοῦ τρέφοντος εὐεργεσίας 
$ πρὸς αὐτὸν ἀγάπη αὐτόμαάτως ἐγγένεται" οὕτω χαὲ 
ἡμεῖς ἐὰν εὐαισθήτως xal εὐγνωμόνως τὰς εὐεργεσίας 
διξώμεθα, πῶς οὐχ ἀγαπήσομεν τὸν τοσούτων χαὶ 
τολιχούτων εὐεργέτην Θεὸν, χατὰ φύσιν, ἕνα οὕτως 
εἴπω, x«i ἀδιδάχτως τῆς τοιαύτης διαθέσεως τῇ 
ὑγιαινούσῃ ψυχῇ ἐγγινομένες ; 

EPOTHZIZ ΣΙΓ΄, 
Tü&« ἐστὶ τὰ γνωρίσματα τᾷἧς πρὸς Θεὸν ἀγάπες" 
AIIOKPIZIZ. 
Αὐτὸς ὁ Κύριος ἐδίδαξεν ἡμᾶς, εἰπών (3). Ἐὰν 
ἀγαπᾶτε με, τὰς ἐντολὰς τὰς ἑμὰς τηρήσατε. 
ΕΡΩΤΉΣΙΣ ΣΙΔ΄. 
Χρηστότης χαὶ ἀγαθωσύνη τίνι (4) διαφέρουσιν 
ἀλλήλων. 
ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Τοῦ A«6id εἰπόντος mort μέν’ Χρηστὸς Κύριος 
τοῖς σύμπασι, xci, Χρηστὸς ἀνὴρ ὁ οἰχτείρων 
x«i χιχρῶν * ποτὲ δὲ, ᾿Αγάθυνον, Κύριε, τοῖς 
ἀγαθοῖς" χαὶ τοῦ Ἱερεμίον, ᾿Αγαθὸς Κύριος τοῖς 
ὑπομένονσιν αὐτὸν, πλατυτέραν οἴωμαι᾽ εἶναι τὰν 


53 Psal. cxi, 5... 5* Psal.cxxiv, 4. ὅ5 Thr. πὶ, 3. 


τιῶτον. Αἱ Vossii vetus liber et aliitres ut in con- 
textu. Aliquanto post Reg. primus ἀνδρὸς à γν- 
γαιχὸς. 

(2) Codex Voss. ὅπερ xoi τοῖς λόγοις, corrupte. 
Nec ita multo infra idem ms. et Reg. primus 
μάθωμεν δὲ τοῦτο. 

ᾧ Reg. primus ἐδιδαξεν εἰπὼν üpiv. 

(&) Reg. primus ἐν τίνι. Mox idem ms. ὅτε χρη- 
gt 04. 


1225 


REGULAE BREVIUS TRACTAT/E 


12326 


χρηστότητα, εἰς εὐεργεσίαν (5) τῶν ὁπωσδηποτοῦν A quippe quee quoslibet, quibus opus est, beneficiis 


ἐπιδεομένων ταύτης " συνηγμένην δὲ μᾶλλον τὴν 
ἀγαθωσύνην, χαὶ τοῖς τῆς διχαιοσύνης λόγοις ἐν ταῖς 
εὐεργεσίαις συγχωμένην, 
EPOTHSZIX ΣΙΕ΄. 
Τίς ἐστιν ὁ ὑπὸ τοῦ Kupíou μαχαριζόμενος εἰρηνο- 
ποιὸς. 


ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 
Ὃ τῷ Κυρίῳ συνεργῶν (6), xarà τὸν ᾿Απόστολον 
Ὑπὲρ Χριστοῦ πρεσθεύομεν, ὡς τοῦ Θεοῦ 
παραχαλοῦντος δι ἡμῶν" δεόμεθα ὑπὲρ Χριστοῦ, 
χαταλλώγητε τῷ Θεῷ " χαὶ πάλιν" Διχαιωθέντες ix 
πέστεως, εἰρήνην ἔχομεν πρός τὸν Θεὸν, Ἢ γὰρ ἄλλως 
ἔχουσα εἰρήνη ἠρνήθη (T) ὑπὸ τοῦ Κυρίον εἰπόντος" 
Εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν" οὐ χαθὼς ὁ κόσμος δι- 
δωσιν; ἐγὼ Gidwut ὑμῖν, 

ἘΡΩΤΉΣΙΣ ΣΙς. 
Ἐν τίνι στραφῆναι δεῖ xai γενέσθαι ὡς τὰ νή- 

πια (8) 


εἰπόντα' 


AHOKPIZIZ, 

Αὐτὴ ἡ περιχοπὴ τοῦ Εὐαγγελίον διδώσκχει μας, 
τὴν ὑπόθεσιν δηλοῦσα πρὸς ἣν εἴρηται τοῦτο " ὥστε 
μὴ ξητεῖν ὑπεροχὴν, τὴν δὲ ἰσοτιμίαν τῆς φύσεως 
γνωρίζειν, καὶ ἀγαπᾶν τὸ ἰσότιμον πρὸς τοὺς ἔλατ- 
τοῦσθαι δοχοῦντας ἕν τισι. Τοιαῦτα γὰρ ἔστι χαὶ τὰ 
παιδία πρὸς ἄλληλα, το γε μήπω προσεθισθέντα τῇ 
τῶν ἀναστρεφομένων χαχίᾳ, 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΣΙΖ', 


Πῶς δεξόμεθα (9) τὴν fusseins τοῦ Θεοῦ ὡς 
. παι Lov 


ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 

'E&» τοιοῦτοι γενώμεθα πρὸς τὴν διδασκαλίαν τοῦ 
Κυρίου, οἷόν ἐστι τὸ παιδίον ἐν τοῖς μαθήμασι" μὴ 
ἀγτιλέγον, μήτε διχαιολογούμενον πρὸς τοὺς διδα- 
σχίλους, πιστῶς δὲ καὶ εὐπειθῶς δεχόμενον τὰ δὲν 
δάγματα. 

EPOTHSIZ XIH. 


Ποίαν σύνεσιν αἰτεῖν παρὰ τοῦ Θεοῦ ὀφείλομεν, ἢ πῶς 
αὐτῆς καταξιωθήναι δυνάμετα" 


ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 


Τὴν μὲν σύνεσιν παρ᾽ αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ προγή- 
του μανθάνομεν, λέγοντος. Μὴ χαυχώσθω 0 σοφὸς 
ἐν τῇ σοφίᾳ αὐτοῦ, x«i μὴ χαυχάσθω ὃ ἰσχυρὸς 
ἐν τῇ ἰσχύϊ αὐτοῦ, xci μὴ χαυχάσθω à πλούσιος ἐν 
τῷ πλούτῳ αὐτοῦ! ἀλλὰ ἐν τούτῳ (10) καυχάσθω 
ὃ χαυχώμενος, ἐν τῷ συνιεῖν χαὶ ἡ νώσχειν τὸν 


δὲ Matth. v, 9. '" IICor. v, 30. 
ix, 33, 94. 


(3) Editi et Reg. secundus si; ἐργασίαν, At Regii 
prin,us et tertius εἰς εὐεργεσίαν, Mox Reg. primus 
et Voss. δὲ τὴν. VOX. μᾶλλον becas Eras. 

(6) Reg. primus ὑ τῷ Θεῷ συν. Mox unus ms, 
Χριστοῦ οὖν. 

(7) Veteres duolibri et edili εἰρήνη ἐῤῥήθη, de- 
pravate. Reg. primus et Voss. dion ἡρνήθη, 
emendate. 

(8) Antiqui duo libri eum Voss. ὡς τὰ παιδία, In 


PaATROL. Gn. XXXI. 


5* Rom. v, 1. 


C 


afficiat ; contracliorem vero esse bonilatem, ut quae 
in dandis beneficiis justitizee rationes adhibeat. 


INTERROGATIO CCXV. h 
Quis sit pacificus, qui a Domino dicitur beatus", 


RESPONSIO, 

Is qui una eum Domino operatur, juxta Aposto- 
lum, qui dieit; Pro Christo legatione (— 
tànquam Deo exhortante per nos: obsecramus p 
Christo, reconcilnamini Deo" ; et rursus ; Jus if- 
catiez fide, pacem habemus ad Deum? Pax enim, 
quie aliter se habet, rejecta est a Domino,cum di- 
xit: Pacem meam do vobis : non quomodo mundus 


p dat, ego do vobis "", 


INTERROGATIO . CCXVI. | 
Qua in re converti et effici sicut. parvuli debea- 
mus 99, 


RESPONSIO. 

Docet nos ipse Evangelii locus, ubi rationem ob 
quam hoc dictum sit, declarat: nimirum ut ne 
quaeramus prineipatum, sed naturie agnoscamus 
equalitatem, et ejusmodi amplectamur 'iequa- 
litatem erga eos qui videntur inferiores nobis 
esse in aliquibus.Tales enim sunt pueri inter sese, 
ii certe, qui eorum quibuseum versantur malitie. 
nondum assuefacti sunt, — 

INTERROGATIO CCXVIT, 


Quomodo suscipiemus regnum Deiut parvulus, 


RESPONSIO. 

Si tales fuerimus in recipienda Domini doctrina, 
qualis est puer in discendis disciplinis : non con- 
tradicens,non contendens cum prieceptoribus, sed 
fideliter et eum docilitate tradita sibi documenta 
excipiens. 

488 INTERROGATIO CCXVIIH, 


Cujusmodi intelligentiam peteredebeamus a Deo, 
quomcetdove ipsa fieri digni possimus, 


RESPONSIO. 

Sane quid intelligentia sit, ipse nos Deus docet 
per prophetam, eum ail.Non glorietur sapiens in 
sapientia sua, et non glorietur fortis et fortitudine 
sua, et non glorietur dives in divitiis suis; sed in 
hoc glorietur qui gloriatur, quod intelligat ac co- 
gnoscat Doruinum "! et per Apostolum, his verbis 


ὃν Joan. xiv, 27. “᾽ Matth, xxim, 3. δ᾽ Jerem. 


ipso fine hujus regule ita Ls. vn Vossii codex et 
alii duo τῶν ἀνατρεφο 
(9) Eriti δρξόμιδα, Αἱ t Combefisii codex el alii 
duo δεξομετ 

(40) iteg. primus à) ἢ ἐν τούτῳ. Statim Vossii 
vetus liber συνίετε, Mox idem ms. τέλημ του 
Ocov. Nec ita multo infra hie ipse eodex οὐδ᾽ οὐ μὴ 


συνῆτε, 


39 


1921 


S. BASILII MAGNI. 


1228 


Sed intelligentes quz sit voluntas Domini**, Possu- Α Κύριον: χαὶ διὰ τοῦ ᾿Αποστόλου εἰπόντος- ’Αλλὰ 


mus autem effici intelligentia digni,si modo feceri- 
mus quod scriptum est: Vacate, et intelligite,quod 
ego sum Deus 8? ; et si persuasum nobis sit,verum 
esse omne verbum Dei : Nisi enim credideritis, 
inquit, non intelligetis **. 


INTERROGATIO CCXIX. 

Si beneficium acceperimus ab aliquo, quomodo po- 
terimus tum Domino debitam gratiarum actio- 
nem puram ας inlegram persolvere, tum eam 
quoque quas benefacienli debetur, scite et rite 
rependere, neque deficientes a modo, nequeillum 
transgredientes. 

RESPONSIO. 


Si nobis fuerit persuasissimum, Deum quidem 


cujusvis boni et auctorem esse et perfectorem : Β 


eum autem, qui nobis operam prebet tanquam 
accepti a Deo beneficii ministrum agnoverimus. 
INTERROGATIO CCXX. 


An cuilibet volenti permittendum sit, ut. veniat 
in colloquium cum sororibus; aut quis, et 
quando: εἰ quomodo cum sororibus sermonem 


abebit. 
RESPONSIO. 

De his dictum est in questionibus fusius expli- 
catis, virum scilicet cum viro quemque suo jure 
simpliciter et sine delectu, unum cum alio collo- 
qui non debere, nedum cum imuliere : sed eum, 
qui premisso previo examine, potest juvare et 
juvari. Quod si quispiam meminerit Domini, qui 
dixit : Omne verbum otiosum, quod locuti fuerint 


homines, reddent rationem de eo in die judicii 55. C 


is pertimescit in omni re judicium hujusmodi ; 
quin etiam obedit Apostolo,qui ait: Sive manduca- 
tis, sive bibilis, sive quid facitis, omnia in glo- 
riam Dei facite ** ; et alibi : Omnia ad zdificatio- 
nem fiant ; 489 nec quidquam vult otiose et 
inutiliter facere. Quod autem attinet ad illam 
quiestionis partem : Quis, et quando, et quomodo, 
illud observandum est, ut tempus locusque et 
persona eligantur, a quibus remota sit vel mali 
cujusque suspicio : acetiam cavebitur in omnibus 
offendiculum, fietque congressus ad fidei eedifica- 
tionem. Imo neque ratio sinit personam unam 


συνιέντες, τί τὸ θέλημα τοῦ Κυρίον. Δυνάμεθα δὲ 

ταύτης χαταξιωθῆναι, ἐὰν ποιήσωμῖν τὸ γεγραμ- 

μένον" Σχολάσατε, xci γνῶτε, ὅτε ἐγώ εἶμι ὁ 

Θεός: x«i ἐὰν πιστεύσωμεν ἀληθὲς εἶναι πᾶν ῥῆμα 

Θεοῦ: ᾿Εὰν γὰρ μὴ πιστεύσητε, φησὶν, οὐδὲ μὴ 

συνῆτε. 

EPOTHZIZ ΣΙΘ΄. 

'E&» εὐεργετηθῶμεν παρά τινος, πῶς δυνχθῶμεν 
xai τῷ Κυρίῳ τὴν ὀφειλομένην εὐχαοιστίαν 
χαθαρὰν x«i ὀλόχληρον ἀποδοῦναι χαὶ τὴν 
πρὸς τὸν ενεργέτην ἐπιστημόνως πλκοῶσαι, 
μήτε ἔλλείποντες ; μήτε ὑπερδαίνόντες τὸ εἐ- 
T00V, 

AIIOKPIZIZ. 
᾿Εὰν τὸν μὲν θεὸν ἀρχηγὸν καὶ τελειωτὴν παντὸς 
ἀγαθοῦ (11) εἰναι πληφοφορηθῶμεν" τὸν δὲ διώχονον ὡς 
ὑπηρέτην τῆς τοῦ Θεοῦ εὐεργεσίαν γνωοίσομεν. 


EPOTHZIX ΣΚ΄. 
Εἴ παντὶ τῶ βουλομένῳ ἀδελφαῖς συντυ χείνειν ἐπε-. 
τρέπειν χρὴ" ἣ τίς, καὶ πότε, καὶ πῶς ἀδελφαῖς συν-- 
τεύξεται" 


ATIOKPIZIZ. 

Περὶ τούτων εἴοηται ἐν τοῖς χατὰ πλάτος, ὅτι (12) 
οὗτε ἀνδρὶ ἀνὴρ χατ᾽ ἐξουσίαν ἕχαστος ἁπλῶς xol 
ὡς ἔτυχε συντυγχάνειν ὀφείλει’ μετὰ δοχιμασίας 
δὲ ὁ δυνάμενος ὠφελῆσαι χαί ὠφεληθῆναι, οὐχ ὅτι γε 
γυναιχί, Ei δέ τις μνημονεύει τοῦ Κνρίου εἰπόντος, 
ὅτι. Πᾶν ῥῆμα ἀργὸν ὃ ἐὰν λαλήσωσιν οἱ ἀνθοω- 
ποι, ἀποδώσουσι λόγον περὶ αὐτοῦ ἐν, ἡμέρα 
χοίσεως͵ φοδεῖται ἐπὶ παντὸς ποάγματος τὸ τοίοῦτον 
χοῖμα, x«i πείθεται (13) τῷ ᾿Αποστόλω εἰπόντι. 
Εἴτε ἐσθίετε, εἴτε πίνετε, εἴτε τι ποιεῖτε, πάντα 
εἰς δόξαν Θεοῦ ποιεῖτε. xai ἀλλαχοῦ" Πάντα πρὸς 
οἰχοδομὴν γινέσθω" χαὶ οὐδὲν ἀνέχεται ποιξσαι 
ἀργῶς χαὶ ἀνωφελῶς. Τὸ δὲ, Τίς, χαὶ πότε, χαὶ πῶς, 
ἵνα χαιρὸς χαὶ τόπος, χαὶ πρόσωπον δοχιμάξηται, 
ἀφ᾽ ὧν χαχοῦ μέν τινὸς οὔτε ὑποψία ἔσται " τὸ δὲ 
ἀπρόσχοπον ((4) τοῖς πᾶσι φυλαχθήσεται, χαὶ πρὸς 
οἰχοδομὴν τῆς πίστεως ἡ συντυχία γενήσεται, AD)" 
οὔτε ἕν πρόσωπον ἑνὶ συντυγχάνειν ἐπιτρέπει ὁ λό- 
γος. ᾿Αγαθοὶ γὰο οἱ δύο, φησὶν, ὑπὶρ τὸν ἕνα, 
μα δὲ xai ἀξιόπιστοι: Οὐαὶ δὲ τῷ (vl, ὅτε, ἐὰν πέσε 


cum una congredi. Nam, inquit, Doni duo super D οὐχ ἔστιν ὁ ἐγείρων. 
unum, 8, et preterea ad faciendam fidem plus valent: V« autem soli, quia si ceciderit, non est 


qui erigat **. 


** Ephes. v, 17. 9* Psal. xiv, 11. δ, Isa, vit, 9, apud LXX. 50 Matth. xu, 36. **ICor. x, 31 


€ ] Cor. xiv, 36. ** Eccle. iv, 9, apud LXX. 


11) Reg. primus οἱ Voss. παντὸς ἔργον ἀγαθου. 
Aliquanto post ubi inepte in editis et in duobus 
mss.legitur τὸν OG:ov ἐργασίας, apte scriptum in- 
venitur in Voss. codice et in Reg. primo τοῦ 68:02 
εὐεογεσίας. . 

(12) Reg. primus πεοὶ τούτων ἕν τοῖς χατὰ πλά- 
τος εἰοηιμένοις, ὅτε. Codex Voss. habet quoque χατὰ 
πλάτος εἰρημένοις, ΑἸΖαδηίο  postiidem mas.tinóv- 
τος, ὅτι πεοὶ παντὸς λόγου ἀργοῦ δώσιτε λόγον ἕν 


49. ibid. 10. 


ἡμέρᾳ χρίσεως. 

13) Editi χαὶ μὴ πείθεται. Antiqui duo libri per- 
inde ac Reg. Codex Combef. xxi πείθεται, recte. 

(1&4) Reg. primus Ti, xxi πόθεν, xal πῶς, ἕνα 
χαιοὸς χαὶ ποῦσωπον δοχιμάζωνται, Kp ὧν xcxou 
μὲν τινος οὐδὲ ὑποψία ἔσται" χαὶ τὸ ἀπρόσχοπον. 
Aliquanto post idem ms, cum Voss. συντυχεῖν. 
Subinde Reg. primus ré ἑνὶ, ἐὰν πέσῃ, ὅτι οὐχ 
ἔστιν ὁ ἐγείοων αὐτόν, 


1229 
ΕΡΩΤΉΣΙΣ ΣΚΑ΄. 


Tou Kupiou διδάσχοντος προσεύχεσθαι μὴ εἰσελθεῖν 
εἰς πειρασμὸν (15), εἰ δεῖ προσεύχεσθαι μὴ περι- 


πεσεῖν ὀδύναις σωματιχαῖς" ἐὰν δὲ περιπέσῃ τις; 
πῶς παρέλθῃ, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 
Οὐ διέκρινε πειρασμοῦ ποιότητα, καθολικῶς δὲ 
προσέταξε' Προσετύχεσθε (16) μὴ εἰσελθεῖν εἰς 


πειρασμόν" εἰσαχθέντα δὲ σὺν τῷ πειρασμῷ τὴν 
ἔχθασιν τοῦ δύνασται ὑπενεγχεῖν, παοὰ τοῦ Κυρίου 
αἰτεῖν δεῖ, ἵνα χαθορθωθῇ tuis τὸ, ' O δὲ ὑπομείνας εἰς 
τέλος, οὗτος σωθήσεται, 


EPOTHXIX IKE. 
Τίς ἐστιν à ἀντίδιχος ἐχάστόυ ἡ μῶν' ἢ πῶς αὐτῷ εὑνού- τ 
σομεν. 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 


᾿Επιτετηρημένωις ἐνταῦθα ὁ Κύριος ἀντίδιχον ὀνο- 
μάξει τὸν ἀραιρεῖσθαί τι ἐπιχειροῦντα τῶν διανερόν- 
των ἡμῖν. Εὐνοοῦμεν δὲ αὐτῷ, ἐὰν φυλάξωμεν τὸ προσ- 
ταγμα τοῦ Κυρίου εἰπόντος’ Τῷ θδέλοντί σοι χρεθῆναι, 
xai τὸν χιτῶνα σοὺ λαθεῖν, ἄφες αὐτῷ (17) χαὶ τὸ ἐμώ- 
τιον χαὶ ἐπὶ παντὸς πράγματος τοιούτον ὁμοίως, 


ἘΕΡΩΤΉΣΙΣ PKI. 

Τοῦ Kuptou εἰπόντος, 4 Ξὺ δὲ νησθεύων, ἀλειψαί σου 
τὴν χεφαλὴν, x«i τὸ πρόσωπόν σου νέψαι, ἵνα μὴ 
φανῆς (18) τοῖς ἀνθρώποις νηστεύων" » ὁ θέλων Qui 
τινα λόγον ἀρέσχοντα Θεῷ νηστεῦσαι, χαθὼς χαὶ οἱ 
ἅγιοι πολλάχις πεποιηχότες εὑρίσκονται, ἐπειδὴ χαὶ 
ὡς οὐ θέλει φαίνεταί, τὶ ποιήσει, C 

AITIOKPIZIZ. 

Τὸ παράγγελμα τοῦτό ἐστι πρὸς τοὺς ἐπιτηδεύοντας 
ποιεῖν τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸ θεαθῆναι τοῖς ἀν- 
θρώποις, ἵνα τὸ πάθος τῆς ἀνθρωπαρεσκείας θεραπεύ- 
σωσιν (19): "Eret ὅτε γε ἢ ἐντολὴ τοῦ Κυρίου εἰς δόξαν 
Θεοῦ γενομένη, κατὰ φύσιν ἀνεπιτηδείως (20) ἔχει πρὸς 
χρύπτεσθαι παρὰ τοῖς φιλοθέοις, ὁ Κυριος ἐδήλωσεν εἰ- 
πῶν' Οὐ δύναταὶ πόλις χρυδῆναι ἐπάνω ὅρους χειμένη" 
οὐδὲ καίουσι λύχνον, x«i τιθέασιν αὐτὸν ὑπὸ τὸν μό- 
διον, xxi τὰ ἑξῆς. 

ΕΡΩΤΉΣΙΣ XKA 

Ei x«i νῦν οἱ μὲν ἀπὸ τῆς πρώτης ὥρας ἐργάξονται, ot 

δὲ ἀπὸ τῆς ἐνδεχάτης, χαὶ τίνες εἰσὶν οὗτοι, 


ΑἸΙΌΚΡΙΣΙΣ. D 


Τάχα γνωριμώτατον ἐστι τοῦτο τοῖς πᾶσι: ix τῶν 
ἐν τῇ ὑτοπνεύστῳ Γραφῇ ἱστορουμένων" ὅτι πολλοὶ 
μέν εἶσι, χατὰ τὴν τοῦ ᾿Αποστόλον μαρτυρίαν, ἀπὸ 


REGULJE BREVIUS TRACTAT;E. 
A 


1230 
INTERROGATIO CCXXI. 
Cum Dominus doceat orandum esse, ul ne intre- 
mus in tentationem ἢ, an ? m sit, ul ne 
incidamus in corporis dolores : et siquis inci- 
derit, quomodo eos perferet., τα: 
RESPONSIO, à; 
Non distinxit tentationis genus, sed inuniver- 
sum priecepit : Orate ne intretis in tentationem ; 
qui autem jam induetus sit, ei a Domino pelendus 
est una cum tentatione exilus ejusmodi, quo pos- 
sit sufferre Τῇ : ut perlieiatur a nobis illud : Qui 
autem perseveraverit. usque. in finem, hic salvus 
en", 
INTERROGATIO CCXXIL, — 
Quis sil cujusque nostrum adversarius ; aut quo- 
modo ipsi consentientes. erimus. 
RESPONSIO, 


Specialiter hoe loco Dominus adversarium vocat 
eum, qui aliquid eorum qui ad nos pertinent, a 
nobis auferre conalur. At vero sumus ei consen- 
tientes, si servaverimus prieceplum Domini qui 
dixit : Et ipsi qui vult tecum judicio contendere, 
et tunicam tuam tollere, dimitte δὲ pallium 1", et 
in omni hujusmodi re ad eumdem modum. 

INTERROGATIO CCXXIII 

Cum Dominus dixerit: « Tu autem cum jejunas, 
unge caput tuum, et faciem tuam lava, ne videa- 
ris hominibus jejunans? ; « qui ob aliquam ratio- 
nem Deo placitam jejunare vult, quemadmodum 
eliam sancti saepenumero fecisse comperiuntur : 
quando vel invitus conspicitur, quid fuciet, 

RESPONSIO, 


Hoc prieceptum spectat ad eos qui ideo manda- 
tum Dei conficere student, ut videantur ab homi- 
nibus, ut videlicet vitium complacendi hominibus 
eurent. Nam quod Domini mandatum, 490 ad 
gloriam Dei factum, natura sua a Dei amatoribus 
occultari egre admodum possit, Dominus his ver- 
bis ostendit: Nom potest cintas. abscondi supra 
montem posita : neque aecendunt lucernam, et 
ponunt eam sub modio ?*, etc. 

INTERROGATIO CCXXIV 
An etiam nunc alii a prima hora operentur, alii 
ab undecima " ; et quinam sint hi. 
RESPONSIO, 


Hoc fortasse cuilibet notissimum est ex iis quim 
in divina Seriptura memorantur, inultos quidem 
esse, qui juxta Apostoli testimonium a puero dis- 


Ἴ Luc. xxu. 40" 711 Cor. x, 43. 13 Matth. xxiv, 13. '? Matth. v, 25. ?* ibid. 40, ** Matth, vr, 17, 


56 Matth. v, 14, 15... * Matth. xx, 2 seqq. 


(15) Regii primus et tertius μὴ ἐμπεσεῖν ὡς πει- 
pz7u5», Subinde Vossii codex et alius ἐμπέσῃ τις, 

(16) Reg. primus προσέταξε προσεύχεσθαι. 

(17, Reg. primus ἀφήσεις αὐτῷ, 

(18) Antiqui duolibri cum Voss. ὅπως μὴ φανῆς, 
Mox iidem mss. πεποιηκότες φαίνονται, Subinde 


editi φαίνεται τοῖς &vÜporots, ví. Veteres qualuor li- 
bri φαίνεται, τι, 

(19) Codex Colb. θεραπευθῶσειν, 

(20) Editi et duo mss. ἀνεπιτη δεύτως, Alii duo 
mss, preeter Voss. ἀνεπιτηϑδείως, 


1231 S, BASILII MAGNI, 1339 


cunt sacras litterag?* : multos etiam, qui, Cor. Α βρέφους τὰ ἱερὰ γράμματα μανθάνοντες (94) πολλοὶ 
neliiexemplo, nature quidem motibus recte ulun- δὲ οἱ xarà τὸν Κορνύήλιον, τοῖς μὲν φυσικοῖς κινή- 
tur 1", sed tamen, preceptorum penuria, tarde μασιν ὑγιῶς χρώμενοι, εἰς δὲ τὴν xar! ἐπι eràpx» 
pertingunt ad scientie perfectionem. Quomodo τελειότητα βραδύνοντες. διὰ τὴν ἀπόλειψεν τῶν di 
enim, inquit, credent si non audierint ** ? Si igitur δασχόντων. Πῶς γὰρ πιστεύσουσι (59), uci», 
contigerit, ut sint nonnulli, qui, Cornelii exemplo, ἐὰν μὴ ἀχούσωσιν ; 'Ekv οὖν συμβῇ τινας εἶναι͵ 
in nulla re mala occupati, contra perfectionis χατὰ τὸν Κορνήλιον, περὶ μηδὲν μὲν χαχὸν ἀσχο- 
cupidi, ea bona, que facere et cognoscere pos- λουμένους, ἐν δὲ ἐπιθυμια τῆς τελείότωητος τὰ σδὲ- 
sunt, vere sincereque exerceant, his Deuslargitut νατὰ xai εἰς γνῶσιν üxovta χαλὰ γνησίως ἐπιδει- 

quee et Cornelio largitus est, nec eis vertit segnl- χνυμένονς, τόύτοις ὁ Θεὸς χαρίξεται ἃ καί τῷ 

tiei vitio preteritum tempus, quandoquidem, ut Κορνηλίῳ, μΆ τούτοις λογισώμενος τὸν παρζϑόντα 

jam dixi, id non accidit ipsorum culpa: 808 hoc χρόνον τῆς ἀργίας εἰς ἔγχλημα, ἐπεὶ μὴ παρὰ τὴν 

studio contentus est, quod per ea quee pro tempore αὐτῶν αἰτίαν, ὡς εἶπον, ἐγένετο’ τῇ dà ἐπιθυμία 
posthac studiose agunt, et ad finem usque dili- ἀρχούμενος, τῇ φανερωθείσρ διὰ τῶν xer& καιρὸν 


gentius perficiunt, declaratur. σπουδαξομένων, χαὶ ἐπὶ τέλει ἐπιμελέστερον xeropÜou- 
Β μένων. 
INTERROGATIO CCXXV. ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ ΣΚΕ΄. 
Cum Dominus dizerlt : « Ubi quo vel tres Γ erint Τοῦ Κυρίον εἰπόντος, « " Oxou ἐὰν ὥσε δύο ὃ 
rum ὙΠ» quomodo hoc digni efficipoterimus. ὠἠ ἠ ὠ ἠ eie e e tet τὸ ἐμ ὄνομα, ἐπε σἰμς ἂν μέσῳ 
RESPONSIO. ΔΠΟΚΡΙΣΙ͂Σ. 


Qui in nomine alicujus congregati sunt, ejus, Ol εἰς τὸ ὄνομά τινος συναχϑέντες (23), πάντως ὀφεί- 
qui eos congregavit, consilium seire omnino de- λρυσιν εἰδέναι τὸν σκοπὸν τοῦ συναγπγόντος, καὶ πρὸς 
bent, et ad illud sese componere, ut consequantu?f «7:5, ἑαυτοὺς καταρτίξειν, (va εὐαρεστήσεως χάριν 
ipsius gratiam, eique complaceant, non autem εὕρωσι, x«i μὴ κακίας ὃ ἀμελείας χρίματι ὑποκέσωσιν. 
fiant obnoxii malitie aut negligentie judicio. Ut Ὥσπερ γὰρ oi χληθέντες ὑπό τῖνθς, εἰ μὲν σχοπὸς τοῦ 
enim qui sunt ab aliquo vocati, si metere in θερίσαι πρόχειται τῷ χαλέσαντι, πρὸς αὐτὸ (24) ἑαυτοὺς 
animo habuerit qui vocavit, at metendum se pa- παρασχευάζουσιν' ti δὲ σκοπὸς τοῦ οἰκοδομῆσαι, πρὸς 
rant, si vero edificare sibi proposuerit, accingunt — ,,, οἰκοδομὴν εὐτρεπέζονται" οὕτως οἱ κληθέντες ὑπὸ 
se ad edificandum : ita nos, qui vocati sumusa  ,,; Κυρίου μνημονεύειν ὀφεῶομεν τοῦ ᾿Αποστόλον M- 
Domino, memores esse debemus Apostoli, qui ait: C γοντος" Παραχαλῶ ὑμᾶς ἐγὼ ὁ δέσμιος ἐ» Κυρίῳ ἀξίως 
Obsecro vos ego vinctus in Domino, ut digne ambu- πιριπατῆ σαι τῆς χλήσεως, ἧς ἐκλήθυτε, μετὰ πάσῃς τα- 
letisvocatione,qua voeatiestís,eum omni humilitate πεινοφροσύνης καὶ πραότητος, μετὰ μαχροθυμίας, ἄνε- 
et mansuetudine, cum patien(ia supportantes invi- χόμενοι ἀλλήλων ἐν ἀγάπη, σπουδϑάξοντες τηρεῖν τὲν 
cem in charitate ; solliciti servare unitatem spiri- — socero τοῦ πνεύματος ἐν τῷ συνδέσμῳ τῆς εἰρόνης. 
tus in vinculo pacis. Unum corpus, εἰ unus spiri- — -g, σῶμα, x«l ἕν πνεῦμα, καϑὼς καὶ ἐχλύθοτε ἐν μιᾷ 
tus, sicul et vocati estis in una spe vocalionis Vé$- — pide τῆς κλήσεως ὑμῶν. Σαφέστερον δὶ ἡμῖν παρίστη- 
tro 5, Apertius antem rem totam nobis Dominus τιν ό Κύριος τὸ πᾶν διὰ τῆς πρὸς ἕνα ἐπαγγελίας εἰ- 
ostendit, per id promissum quod privatim unie  44,. 'Εαν τις ἀγαπᾷ με, τόν λόγον μον tupédet (25), 
cuique fecit his verbis : Si quis diligit $91 me, «αἱ ὁ Πατήρ pov ἀγαπήσει αὐτὸν, καὶ πρὸς αὐτὸν ἐλευ- 
sermonem meum servabit, el. pater. meus diliget σόμεθα, x«l μονὴν παρ᾽ αὐτῷ ποιήσομεν. Ὡς οὖν γίνεται 
eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum. — 4,7 τούτῳ ἡ μονὴ ix τῆς τηρήσεως τῶν ἐντολῶν, αὕτω 
faciemus *? Sicut igitur observatis mandatis fit — ,,/ τῶν δύο ἡ τριῶν ἐν μέσῳ ἐστὲν, ἐὰν πρὸς τὸ θέ- 
apud eum mansio : sic quoque in medio duorum  5,,, αὐτοῦ χαταρτισθῶσιν. Oi δὲ uà ἀξίως τῆς κλέ- 
vel trium est **, si se ad illius voluntatem confor- σεως, μηδὲ πρὸς τὸ θξλημα τοῦ Κυρίον (28) σννηγμένοι 
marint. Qui vero non ex vocationis dignitate, ne- p χἂν ἐπὶ τὸ αὐτὸ συνῆχθαι ἐν δηόματι Κυρίου δοκῶσι, 
que ad voluntatem Domini congregati sunt, ἰἃ- ἀχούουσι- Τί με καλεῖτε, Κύριε, Κύριε, χαὶ οὐ ποιεῖτε 
metsi videntur fuisse in nomine Dominicoaeti, 5 λέγω ; 
audiunt tamen ; Quid vocatis me, Domine, Do- 
mine, et non facitis qua dico ** ? 


*5 [I Tim. ui, 15... 7* Act. x, 2. 8 Rom. x, 1$. ?! Matth. xviii, 20. ! Ephes, iv, 1-4. * Joan, xiv, 
23. ' Matth. xvni, 30. 85 Luc. vi, 46. 


(21) Vossii vetus liber et alii duo γράμματα μα- πρὸς τοῦτο χατασχευάζουσι. 


θόντες. (35) Reg. primus ἀγαπᾷ με, τὲς ἐντολάς μον tu- 
(22) Unus ms. etediti πιστεύσωσι. Alii dua πι- ρήσει, Si quis diligit me, mandala mea sereabit,— 
φτεύσουσι. (26) Codex Colb. θέλημα τοῦ Θεοῦ. Stalim editi 
(23) Reg. primus et Voss τινος συνηγμένοι, x&v ἐπὶ ταυτό. Veteres tres libri xdv ἐπετοαντό. Mox 


(2&) Veteres duo libri πρὸς τοῦτο. Codex Voss. Reg. primus Τί με λέγετε, Κύριε, 


1233 
ΕΡΏΤΗΣΙΣ ΣΕς΄. 
Τοῦ ᾿Αποστόλον λέγοντος « Αοιδορονμενοι εὐλογοῦμεν, 
βλασφημούμενοι παραχαλοῦμεν" ν πῶς óptÜst εὑ- 
λογεῖν ὁ λοιδορούμενος, ἢ τί παραχαλειν ὃ βλασφη- 
μούμενος. 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ 
Καθόλου νομίξω τὸν ᾿Απόστολον ἐνταυθα διδάσχειν 
ἡμᾶς ἀπὸ τῶν καθ᾿ ἑαντὸν, ἀνεξιχαχίᾳ χρῆσθαι 
πρὸς (27) πάντας, καὶ ἀγαθοῖς ἀμείδεσθαι τοὺς movn- 
ρευομένους" ὡς μὴ μόνον ἐπὶ τοῦ λοιδοροῦντος γίνε- 
σθαι τὸ τοιοῦτον, ἀλλὰ xal ἐπὶ παντὸς πονηρευομένονυ, 
πληροῦντας τὸ εἰρημένον" Μὴ νιχῶ ὑπὸ τοῦ χαχοῦ, 
ἀλλὰ νίχα ἐν τῷ ἀγαθῷ τὸ χαχόν, Τὸ δὲ πᾶάραχα- 
λεῖν οἶδεν ἢ Γραφὴ τιθέναι, οὐ χατὰ τὴν χρῆσιν τῆς 
συνηθείας, ἀλλὰ πρὸς τὸ συμδιδάξειν τὴν χαρδίαν εἰς 


REGULAE BREVIUS THACTAT.E. 


1234 


INTERROGATIO CCXXVI, 

Cum Apostolus dicat: « Dum maledicimur, benedi- 
cimus; dum blasphemamur, consolamur**:» quo- 
modo male audiens debet benedicere,et quam con- 
solationem adhibere debet qui conviciis afficitur. 

| RESPONSIO. 

In universum existimo Apostolum illud hic do- 
cere nos exeinplo suo, ut patientia utamur erga 
omnes,iisque qui mala faciunt, bona rependamus; 
ut videlicet non modo erga maledicos, sed eliam 
erga quemcunque maleficum hane servemus agen - 
di rationem, perficiamusque quod dictum est: Noli 
vinciamalo, sed vince inbonomalum" . lllud autem 
consolari, usurpare $olet Scriptura, non ex usu 
consueto, sed ut animum in certam veritatis noti- 


πληροφορίαν τῆς ἀληθείας, ὡς ἐν τῷ, Παραχαλεῖτε B liam adducat, veluti hoc loco: Consolamini popu- 


τὸν λαόν μου, λέγει ὁ Θεός, Καὶ ὁ ᾿Απόστολος δέ 
φησιν' 'Επιποθῶ γὰρ ἱδεῖν ὑμᾶς, ἵνα τι μεταδῶ 
χάρισμα ὑμῖν πνευματιχὸν εἰς τὸ στηριχθῆναι ὑμᾶς" 
τοῦτο δέ ἔστι, σνμπαραχληθῆναι ἐν ὑμῖν διὰ τῆς ἐν 
ἀλλήλοις πίστεως ὑμῶν τὰ καὶ ἐμοῦ" x«i ἀλλαχοῦ" 
᾿Αλλ' ὁ παραχαλῶν τοὺς τἀπείνοὺς παρεχάλεσεν ἡμᾶς 
ὁ Θεὸς ἐν τῇ παρουσίᾳ Τίτον, 
EPOTHZIX ΣΚΖ. 
Εἰ χρὴ ἔχαστον ἀνατίθεσθαι xai ἑτέροις ἃ φρονεῖ, ἢ ἐν 
πληροφορία τοῦ ἀρέσχειν τῷ Θεῷ τὸ γενόμενον, παρ᾽ 
ἑαυτῷ κατέχειν (28). 


ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 
' Μεμνημένοι τῆς τοῦ Θεοῦ (20) ἀποφάσεως, εἰπόν-- 


lum meum, dicit Deus ", Quin et Apostolus ait: 

Desidero enim videre vos, ut aliquid impertiar vobis 

gratis spiritualis ad cunfirmandos vos, id est, simul 

consolari in vobis, per eam qua invicem est, fidem 

vestram atque meam"; et alibi: Sed qui consolatur 

humiles consolatus est nos Deus in adventu Titi ^, 
INTERROGATIO CCXXVII, 

Utrum oporteat unumquemque ea qua sentit, aliis 
patefacere ; an cum sibi persuasum fuerit, rem 
qua geritur, Deo esse gratam, eam debeat apud 
seipsum continere. 

| RESPONSIO. 
Memores sententie Dei, qui dixit per prophe- 
tam: Va vobis qui prudentes estis in vobisipsis, et 


τος διὰ τοῦ προφήτου, Οὐαὶ oi συνετοὶ ἐν éxvroi;, (? coram vobisipsis scientes "'; itemque horumce ver- 


xai ἐνώπιον ἑαυτῶν ἐπιστήμονες χαὶ τοῦ ᾿Απὸ- 
στόλου λέγοντος: Ἐπιποθῶ γὰρ ἰδεῖν ὑνᾶς, ἵνα 
τε μεταδῷ χάρισμα ὑμῖν πνευματιχὸ, εἰς τὸ στη- 
ρυχθῆναι ὑμᾶς" τοῦτο δὲ ἐστι, συμπαραχχηθῆναι ἐν 
ὑμῖν διὰ τῆς ἐν ἀλλήλοις πίστεως ὑμῶν τε χαὶ 
ἐμοῦ" λογιξόμεθα ἀναγκαῖον εἶναι ἀνατίθεσθαι ἡμᾶς 

(30) τοῖς ὁμοψύχοις, καὶ ἀπόδειξιν δεδωχόσι πί- 

στεὼς T£ xal συνέσεως, ἵνα ἢ τὸ πεπλανημένον 

διορθωθῇ, à τὸ ἠχριβδωμένον βεβαιωθῇ, καὶ ἡμεῖς 
φύγωμεν τὸ προειρημένον χρῖμα, τὸ χατὰ τῶν ἐαν- 
τοῖς συνετῶν, 

ΕΡΩΤΉΣΙΣ XKH. 

Ei ἐπὶ παντὶ πρώγματι πληρογορεῖν χρὴ τὸ θέλημα 
τῶν σχανδαλιζομένων, ἢ ἔστι τινὰ, ἐφ᾽ ὧν (21) 
οὐ δεῖ προσποιεῖσθαι, x» τινες σχανϑαλίξων- 
ται, 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 
Σαφῇ τὴν ἐν τούτοις διαφορὰν ἐν τῷ ἰδίῳ τόπῳ 
ἐπερωτηθέντες ἐδηλώσαμεν, καὶ τὴν περὶ τούτον ἀχρί- 
δειαν, ὡς δυνατὸν ἡμῖν, παραδεδώχαμεν, 


δ [ Cor. 1v, 12. 51 Rom. xit, 21. 
9?! Isa. v,21. "1 Rom. 1, 11, 12. 


(27) Vocula πρός inepte in editis omissa fuerat: 
sed eam ex veteribus multis libris restituimus. 
i (28) Editi et Reg. secundus £v πληροφορίᾳ τοῦ 
ἀρέσχοντος Θεῷ γενόμενον, map' ἑαντῷ, Reg. primus 
ἐν πληροφυρία τὸ ἀρέσκον Θεῷ γινόμενον ἕν ἑαυτῷ. 
Reg. tertius ut in contextu. δὺ Νὰ 


ΒΕ [sn, XL, 


!, apud LXX. 


borum Apostoli. Desidero enim videre vos, ut ali- 
quid impertiar vobis gratiz spiritualis ad confir- 
mandos vos, id est, simul consolari in vobis, per 
eam qua& invicem est, fidem vestram atque meam **, 
communicare nos res noslras cum iis qui nobis 
conjunctissimi sunt, quique tum fidei lam pruden- 
lie specimen dederunt, necesse esse arbitramur: 
ut aut quod erroneum est, corrigatur, aut quod 
recte factum est, stabiliatur, sicque effugiamus nos 
memoratum jam judicium, quod adversum eos 
qui in seipsis prudentes sunt, prolatum est. 
499 INTERROGATIO CCXXVIIT, 
Utrum voluntas eorum qui scandalizantur,in omni 
re prorsus facienda sit, an potius sint quedam, 


p nquibus simulatione utendum non sit, etiamsi 


scandalum patiantur nonnulli. 
RESPONSIO. 
Manifestum quoddam in his discrimen ostendi- 
mus, cum interrogati sumus suo loco, et maxima 
qua potuimus cura, ea de re disseruimus. 


* Rom. 1,11, 12, "" IT Cor. vit, δ, 


(29) Codex Colb. τῆς τοῦ Κυρίου. 

(30) Heg. primus ἀνατίθεσθαι ὑμᾶς, 
. (31) Editi ἀφ᾽ à». At quatuor mss. ἐφ' àv. Nec 
ita multo post duo mss. cum Voss, zai τὴν ἐν ro9- 
τοις ἀχρ, 


1235 


INTERROGATIO CCXXIX. 

Án oporteat vetitasactiones citra verecundiam om- 
nibus delegere, aut aliquibus duntazat, et qui- 
nam hi sint. 

RESPONSIO. 

Servanda est ratio eadem in peccatorum con- 
fessione, que in detegendis corporis morbis adhi- 
betur. Quemadmodum igitur corporis morbos non 
omnibus patefaciunt homines, neque quibusvis, 
sed iis qui horum curandorum periti sunt: ita fieri 
quoque debet peccatorum confessio, coram iis qui 
curare heec possint, prout scriptum est: Vos qui 
fortes estis, infirraitates debilium portate **; hoc 
est, cura ac diligentia vestra tollite. 

INTERROGATIO CCXXX. 
Quid sit cultus, et quis sit rationalis cultus **. 
RESPONSIO. 

Cultus est, ut opinor, intenta, perpetuaque, nec 
interrupta ejus qui colitur, cultura: sed discrimen 
quod interest rationalem inter et irrationalem cul- 
tum, declarat nobis Apostolus, cum ait, modo qui- 
dem : Scitis quod cum gentes essetis, ad simulacra 
muta,prout ducebamini,ibatis**; modo vero: Ezhi- 
bete corpora vestra hostiam viventem, sanctam,Deo 
placentem, rationabwe obsequium ves(rum ?*. Qui 

enim it, proutducitur,redditcultumirrationalem: si- 

quidem non preeunte ratione, sed suo impetu at- 
que voluntate impulsus, ducentis arbitrio quoquo- 
versum ducitur, ac etiam preeter sententiam fertur: 
qui vero ratione sana et consilio bono, multaque 


cura semper et ubique id quod Deo placet, spectat C 


el peragit, ab eo confieitur mandatum rationalis 
cultus, juxta eum qui dixit: Lucerna pedibus meis 
lex tua, el lumen semitis meis?'; ac rursus : Const- 
lium meum, justificationes tuc **. 


A493 INTERROGATIO CCXXXI. 
$i frater inique se gerat in me et inimicus sit mihi, 
aut aliquando sacerdos etiam, an. liceat mihi 
data de inimicis praecepta etiam erga illum ser- 
vare. 
RESPONSIO. 

Nullum Dominusin traditis de inimicis mandatis, 
neque inimici, neque inimicitie discrimen expres- 
51}: quin potius in iis, que eeleris gradu pre- 
stapt, idem peccatum gravius esse indicavit, cum 
ad ipsos dixil: Quid autem vides festucam in oculo 
fratris tui, trabem vero in oculo luo non vides **? 


93 Rom. xv, !. ?* Rom. xi, 4. 


99 Matth. vit, 3. 


(32) Vossii velus liber et Reg. primus τῆς τούτων 
ἐπιμελείας x«t θεοαπείας. Codex Colb. dux τῆς τούτων 
ἐπιμελείας. 

(33) Reg. primus αἴοετε διὰ τῆς θεραπείας. 

(34) Editi. συντεταγμένη. Codex Combef. et alii 
ires συντεταμένη. Mox Vossii vetus liber περὶ τὸν 
λατρευόμενον λατ:εία. 

(33) Codex Voss. ἄγυται, ἀπολογούμενος. 

(36) Editio Paris. ὁρμῇ δὲ x«t. Vocula δέ neque in 
aliis editionibus, neque in veteribus libris legitur. 

(37) Editi οἱ Reg. secundus φροντίδι τὸ rà... do- 


S. DASILII MAGNI. 


35 [ Cor. xii, 2. 


1236 

EPOQTIISIS ΣΚΘ΄. 
Ει χρὴ τὰς ἀπηγορευμένας πράξεις ἀνεπαισιχυντό- 
τερον ἐξαγορενειν πᾶσιν, Xj τισί" χαὶ ποίοις τούτοις. 


ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Ἢ ἐξαγόρευσις τῶν ἁμαρτημάτων τοῦτον ἔχει τὸν 
λόγον, ὃν ἔχει ἡ ἐπίδειξις τῶν σωματιχῶν παθῶν. Ὡς 
οὖν τὰ πάθῃ τοῦ σώματος οὐ πᾶσιν ἀποκαλύπτουσιν 
oi ἄνθρωποι, οὔτε τοῖς τυχοῦσιν, ἀλλὰ τοῖς ἐχπεί- 
pot; τῆς τούτων θεραπείας (32): οὕτω καὶ $ ἐξαγό- 
βέυσις τῶν ἁμαοτημάτων γένεσθαι ὀφεῶει, ἐκὶ τῶν 
δυναμένων θεραπεύειν, χατὰ τὸ γεγραμμένον: Ὑμεῖς 
οἱ δυνατοὶ, τὰ ἀσθενήόματα τῶν ἀδυνάτων βαστάξετι 
τουτέστι, αἴοετε διὰ τῆς ἐπιμελείας (33). 

EPOTHZIZ IA. 
Τί ἐστι λατρεία, xat τές ἐστιν ἡ λογεκὴ λατρεία, 
ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ,. 

Λατρεία μὲν ἔστιν, ὡς λογέξομαι, ὁ συντετα- 
μένη (34), xal δεηνεκὴς, χαὶ ἀμετεώριστος περὶ τὸ 
λατρενόμενον θεραπεία" τὴν δὲ διαφορὰν τὸς λογιχῦς 
λατρείας χαὶ τῆς ἀλόγου παρίστησιν üpiv ὁ ᾿Απόστο- 
λος εἰπὼν, ποτὲ μέν: Οἴδατε, ὅτε ὅτε ἔθνη ὅτι, πρὸς 
τὰ εἴδωλα τὰ ἄφωνα, ὡς ἂν ὅγισθε, ἀπαγόμενοι- 
ποτὲ δέ: Παραστήσατε τὰ σώματα ὑμῶν θυσίαν 
ζῶσαν, ἀγίαν, εὐάρεστον τῷ Θεῷ, τὸν λογιχὸν 
λατρείαν ὑμὼν. Ὃ μὲν γὰρ, ὡς ἂν ἄγοται, ἀπαγό- 
μενος (33), ἄλογον λατρεύει λατρείαν, ἅτε μὸ ὑπὸ 
λόγον χαθηγουμένον, ἰδίᾳ ὁρμᾷ καὶ (36) προϑέσει 
χινούμενος, τῇ δὲ τοῦ ἄγοντος ἐξουσία, πρὸς ὅπερ ἄν 
ἄγηται, χαὶ ὡς οὐ θέλει, φερομενος" ὁ δὲ μετὰ λόγου 
ὑγιοῦς χαὶ βουλῆς ἀγαθῆς σὺν πολλῇ φροντίδι τὸ ἀρε- 
στὸν τῷ Θεῷ πάντοτε x«l πανταχοῦ σχοπούμενος (31) 
x«i χατορθῶν, οὗτος πληροῖ τὸν ἐντολὴν τς λογικῆς 
λατρείας, χατὰ τὸν εἰπόντα" Λύχνος τοῖς ποσέ μον 
ὁ νόμος σου (38), καὶ φῶς ταῖς τρίδοις μου" χαὶ πάλιν" 
Καὶ ἡ συμθουλία μον τὰ δικαιώματά σον. 

ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΣΛΑ΄, 

Ἐὰν ἀδελφὸς πονηρεύηται εἰς ἐμὲ χαὶ ἐχθραίνῃ μοι, 
ἢ ἐνίοτε χαὶ ἱερεὺς, εἰ ἔξεστέ μοε τὰς δεδομένας 
μοι περὶ ἐχθροῦ ἐντολὰς καὶ ἐπ᾽ αὐτῷ (39) φυλάσ- 
σειν. 

ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Ὁ Κύριος ἕν ταῖς περὶ ἐχθρῶν ἐντολαῖς, οὔτε 
ἐχθροῦ οὔτε ἔχθρας διαφορὰν ἠνίξατο: μᾶλλον δὲ 
ἐπὶ τῶν ὑπερεχόντων βαθμῷ (40) τὸ αὐτὸ &petpruus 


D βαρύτερον εἶναι ὡρίσατο, εἰπὼν πρὸς αὐτούς" Té δὲ 


βλέπεις τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ «dU. 
φοῦ σου, τὴν δὲ ἐν τῷ σῷ ὀφθαλμῷ δοχὸν οὐ χατα- 


36 Rom. xi 2... ** Psal. cxviu, (05. 35 ibid. 24. 


χοῦντα σχοπούμενος. Reg. tertius et Colb. utin con- 
textu. Reg. primus pro ἀρεστόν habet ἀρέσκον; sed 
in reliquis consentit cum duobus his quos mox 
dixi libris. 

(38) Codex Colb. et Voss. ὁ λόγος σον. Unde Vul- 
gata, Lucerna pedibus meis v (uium. Mox 
Reg. primus αἱ συμθουλίαι. 

39) Veteres duo libri ἐπ᾿ αὐτοῦ, Editi ἐπ᾽ αὐτῶ. 

(40) Editi et Reg. secundus ὑπερεχόντων βαθμῶν, 
male. Alii tres mss. βαθμῷ, bene. 


1231 


REGULA BREVIUS TRACTAT. 


1238 


νοεῖς ; Μάλιστα οὖν ἐπὶ τῶν τοιούτων καὶ τῶν δοχούν- A Maxime igilur in talibus et in iis qui videntuz esse 


τῶν εἶναι ἐνδοξοτέρων, σπουδῆς χρεία καὶ ἐπισχέψεως * 
lyg χαὶ τὴν ὀφειλομένην ἐπιμέλειαν αὐτῶν (Ri), εἴτε ἐν 
παραχλήσει, εἴτε ἐν ἐλέγχῳ μετὰ τῆς προσηχούσης 
μαχροβυμίας ποιησώμεθα, χαὶ τὰ λοιπὰ πάντα, χατὰ 
τὴν τοῦ Κυρίον ἐντολὴν, ἐπ’ αὐτῶν παραφνλάξαντες, 
ἀνυπαιτίους ἑαυτοὺς χαὶ iv τούτῳ τῷ μέρει φυλάξωμεν, 


ἘΡΏΤΗΣΙΣ IAE. 

'Ezs τις, ἀδιχηθεὶς ὑπὸ τινος (43), μηδενὶ ἀνάθηται, 
λόγῳ μαχροθυμίας καὶ ἀνεξικαχίας, δόξῃ δὲ τῷ Θεῶ 
ἀποδιδόναι τὸ χρῖμα, εἰ χατὰ Κύριον ποιεῖ, 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 

Τοῦ Κυρίου εἰπόντος, ποτὲ μὲν, ᾿Αφίετε εἴ τι ἔχετε 
κατὰ τινος * ποτὲ δὲ, ᾿Εὰν ἁμάρτῃ εἰς σὲ ὁ ἀδελφός σου, 
ὕπαγε, ἔλεγξον αὐτὸν μεταξὺ σοῦ xxi αὐτοῦ μόνον, 'Exv 
σου ἀχούσῃ, ἐχέρδησας τὸν ἀδελφὸν σὸν " ἐὰν δὲ μὴ 
ἀχούσῃ, παράλαδε μετὰ σοῦ ἔτι ἕνα ἢ δύο, ἵνα ἐπὶ στό. 
ματος δύο μαρτύρων χαὶ τριῶν σταθῇ πᾶν (KJ) ῥῆμα, 
᾿Εὰν δὲ παραχούσῃ αὐτῶν, εἰπὲ τῇ Ἐχχλησία, ᾿Εὰν δὲ 
x«i τῆς ι᾿Ἐχχλησίας παραχούσῃ, ἔστω σοι ὥσπερ ὁ ἔθνι- 
χὸς χαὶ ὁ τελώνης " τῆς μὲν μαχροθυμίας χαρπὰν ἐπι: 
δείχνυσθαι χρὴ, τῷ Θεῷ τὴν προσευχὴν ὑπὲρ τοῦ ἦδι- 
χηχότος ἐξ ἀληθινῆς διαθέσεως προσάγοντα καὶ λέγοντα * 
Κύριε, μὴ στήσῃς αὐτῷ τὴν ἁμαρτίαν, ἵνα μὴ, ὡς ὀργι- 
ξόμενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ͵ ἔνοχος γένηται (Ah) τῇ χρίσει" 
τὴν δὲ παράκλησιν τῷ ἡδικηχότι, καὶ τὸν ἔλεγχον ἀπο- 
διδόναι ἀκόλονθον, ὅπως χἀχεῖνον τῆς ὀργῆς τῆς ἐρχο- 
μένης ἐπὶ τοὺς νἱοὺς τῆς ἀπειθείας ἐλευθερώσῃ, 'Exv δὲ 
ἀμελήσηῃ καὶ λόγῳ δῆθεν τῆς ἰδίας μαχροθυμίας ἐφη- 
συχάσῃ, διπλῆν ἁμαρτίαν ἁμαρτάνει * ὅτε τε αὐτὸς (48) 


prestantiores, opus est studio ac consideratione, 
ut et debitam euram pro eis sive in consolando 
sive in redarguendo cum convenienti lenitate sus- 
cipiamus, et reliquis omnibus,ex Domini mandato, 
erga ipsos observatis, nosmetipsos ineulpalos in 
hac quoque parte servemus. 


INTERROGATIO CCXXXIIL. 
Si quis ab aliquo injuria affectus nemini id referat, 
lenitatis gipntuntimgrato e Deo relinquere ju- 


dicium videatur, an secundum Dominum faciat. 


RESPONSIO, 

Cum Dominus dixerit,modo quidem : Dimittite si 
quid habetis adversusuliquem?! ; modo vero: Si pec- 
caverit in te frater luus, vade, corripe eum inter te 
et ipsum solum. Si te audierit, lucratus es fratrem 
tuum; si autem non audierit, adhibe tecum adhuc 
unum vel duos, ut in ore duorum vel trium testium 
stet omne verbum.Quod si non audierit eos, dic Ec- 
clesiz. Si autem Ecclesiam quoque non &iudieril,sit 
libi sicut ethnicus et publicanus? ;is lenitatis atque 
patienliie fructum ostendere debet, ita ut pro eo 
qui injuriam intulit, preces ex vero affectu offerat 
Deo, dicatque : Domine ne statuas illi peccatum ὃ, 
ut ne, veluti suo fratri iratus,judicio fiat obnoxius. 
Admoneri aulem οἱ redargui par esl injuris au- 
clorem, ul et iste ab ira que super contumacia 
filios venit, liberetur. Quod si neglexerit, conti- 
cuerilque, exercendi: scilicet suce palientie causa, 
admittit duplex peccatum: et quod ipse violat 


παραδαίνει τὴν ἐντολὴν τὴν λέγουσαν, ᾿Ελεγμῷ ἐλέγξεις O mandatum illud : Arguendo argues proximum 


τὸν πλησίον gov, x«i οὐ ibn dU αὐτὸν ἁμαρτίαν, xai 
χοινωνὸς τοῦ ἁμαρτάνοντος διὰ τῆς σιωπῆς γίνεται" χαὶ 
ὅτι τὸν δυνάμενον ἴσως κερδηθῆναι διὰ τῶν ἐλέγχων, 
χαθὼς χαὶ ὁ Κύριος διετάξατο, τοῦτον ἀφέησιν (46) 
ἐναπολέσθαι τῶ καχῷ, 


ΕΡΩΤΗ͂ΣΙ͂Σ ΣΑΓ΄. 
Ἔχ πάντων τῶν χατορθωμάτων ἐὰν ἂν λείπῃ τινὶ, εἰ διὰ 
τοῦτο οὐ σώξεται, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 

Πολλῶν ὄντων ἐν τῇ τε (67] Παλαιᾷ xai ἐν τῇ Και- 
νῇ Διαθήχῃ τῶν δυναμένων περὶ τούτου πληροφορῆ- 
σαι ἡμᾶς, ἀρχεῖν ἡηγοῦμαι τῷ πιστῷ καὶ μόνον τὸ 
iri τῷ Πέτρῳ χρῖμα " ὃς ἐπὶ τοσούτοις χαὶ τηλι- 
χούτοις χατορθώμασι, χαὶ τοιούτοις τοῖς παρὰ 


! Marc. xi, 95. * Matth. xvin, 15-17. 


(41) Reg. prius el Voss. ἐπιμέλειαν αὐτῷ, Mox 
mss.tres ἐν ἐλέγχω, Vocula ἐν in editis desideratur. 

(42! Vossii vetus liber cum aliis duobus παρά τι- 
νὸς. Paulo post Reg. primus si χατὰ Θεὸν ποιεῖ. 

(43) Reg. primus σταθῇ πᾶν. Alii mss. et editi 
σταθήσεται, . 

(4) Codex Colb. ἔνοχος ἕσται, 

(45) Antiqui duo libri ὅτι xai αὐτός. Ibidem editi 


δ Acl. vn, 59. 


tuum et non accipies propter eum peccatum *,et hoc 
silentio peccati fit particeps: et quod quem poterat 
fortasse redarguendo lucrari, velut Dominus pre- 
cepit?, hune sinitin malo perire. 


A95 INTERROGATIO CCXXXIIT. 

Ex omnibus recte factis si vel unum desit alicui : 
num propterea salutem non adipiscitur. 
RESPONSIO. 

Cum multa sint tum in Veteri, tum in Novo 
Testamento, que non possint de hoc cerliores 
faceve, tamen salis esse duco cuivis fidei vel illud 
unum de Petro judicium, qui post lot et lanta 
preclare gesta,posiquetales bealitudines a Domino 


* Lev. x1ix,17,apud LXX. δ Matth, xvm, 15. 


παραδαΐνει τὴν λέγουσαν ἐντολήν, Reg. primus ον γᾶ 
θαίνει τὴν ἐντολὴν τὴν λέγουσαν, Haud longe vox ελε- 
ἡμῷ addita esl ex tribus codicibus. | 
(46) Veteres duo libri ἐναφέησιν. Ibidem Reg. se- 
cundus et editi ἐναπολέσθαι τῷ χόσμῳ, in 1nundo pe- 
rire. Alii lres mss. τῷ χαχῷ, rectius. Ms 
^ AG Voculam τε addidimus ex priscis i 
ris. | 


1239 


5. BASILII MAGNI 


1240 


promissas, laudesque ab eoiem tributas, ubi in A τοῦ (i8: Kozto^ 48x2302420; χαὶ EX2i2945, ἔνα ἐν ἑνὶ 


uno duntaxat visus est non obedire. atque hoc ne- 
que ob segnitiem, neque ob contemptum, sed pro- 
pter reverentiam et honorem Domini, ob id solum 
audit: Si non lavero te,non habes partem mecum*. 


INTERROGATIO CCXXXIV. 
Quomodo quis mortem Domini annuntiat. 


RESPONSIO. 
Sicut Dominus his verbis docuit : Si quis venit ad 
me, abnejet semetipsum, et tollat crucem suam'. 
Quin et Apostolus idipsum declaravit. cum hoc 
confessus est: .Mihi mundus crucifivus est. et ego 
mundo*. Quod quidem jam ante spopondimus in 
ipsobaptismo: Quicunque enim, inquit, baptizati 


sumus in Christo Jesu,tn morte ipsius baptizati su- αὶ 


mus*; quibus hrec subjungit, interpretans quid sit 
in morteDomini baptizari: Vetus komonoster simul 
crucifirus est, ut destruatur corpus peccati, ut nog 
ultra non serviamus peccato!*: quin potius utomni 
vitee studio puri.efficiamur digni testimonio Apo- 
stoli,qui dixit : Mortui enim estis, et vita vestra est 
abscondita cum Christo in Deo?! : adeo ut confisi 
libere dicere possimus: Venil princeps mundi Ἀδὰ 
Jus, et in me non habet quidquam **. 
INTERROGATIO CCXXXV. 
An erpediat multa ex Scripturis ediscere. 


RESPONSIO. 

Duo cum sint magis generales ordines, et eo- 
rum qui aliis preficiuntur, et eorum quorum 
partes sunt morem gerere et obedire, secundum 
diversa dona,arbitror, cui preefectura et cura plu- 
rium concredita est, eum que omnibus con- 
gruunt,scire ac ediscere debere, ut cunctos doceat 
voluntates Dei,singulisque ea quze ad ipsorum of- 
ficium spectant, ostendat. At vero omnes alii me- 
mores Apostoli, qui dixit: Non pius sapere, quam 
oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem, unicui- 
que, sicut Deus divisit 13, officium suum diligenter 
discant, perficiantque, nihil amplius curantes, ut 
digni evadant voce Domini,qui ait: Agedum,serce 
bone, super pauca fuisti fidelis, super multa te 
constituam !*. 


* Joan. xui, 8. 
12 Joan. xiv, 30. 


* Matth. xvi, 24. 
12 Rom. rri, 3. 


(48) Edili τοιούτοις παρὰ τοῦ. At mss. duo τοιούτοις 
τοῖς παοὰ 795.llla recte facta, de quibus hic agitur, 
non generatim sumenda sunt pro quibuslibet recte 
factis,sed speciitim pro iis que przecipiuntur ae 
jubentur. Uno verbo, intelligenda suntipsa pre- 
cepta, non mera consilia. 

49) Editi χαταγγελεῖ, annuntiabit. At quatuor 
mss. χαταγγῶλεί. 


5 Galat. vi, 1$. 
!* Matth. xxv, 31. 


μον ὅοξε ZX2X82&t». χαὶ τοῦτο οὐτε διὰ ὄχνον, οὔτε 
διὰ χαταφούνζσιν, ἀλλὰ δὲ εὐλίθειαν χαὶ τιμὸν ci» 
περι τὸν Βύσιον, ἔπι τούτω πόνῳ ἀχφύεε * Est» ni νέψω 
σε, οὐχ ἔχεις uice; a8: ἐμοῦ. 
ΕΡΩΤΗΣΙΣ X434. 
Πῶς τὸν θάνατον 7t; τοῦ Κυοίου χαταγγῶλει (£9). 
ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Ὥς 9 Κύλιος iJidsZto εἴσω ἘΣ τις ἔοχεται ποὸς 
ui. ZX327L7X259 £*775», χαὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὑτοῦ. 
Καὶ ὁ “Λπύστωνο παοέστε σεν 2194970 035 τὸ, "Eaot χό- 
CA6; ἐτταύξωται, χαγὼ τῷ χόσω. Ὅπερ ἐν αὐτῷ τῷ 
βαξτίταατι Ξδολαβοντε; συνεδέπεδα - Ὅσοι γάο, gx- 
σιν, i£a-—i5 7x 2f) εἰς οι στὸν "Ix 2025, εἰς τὸν θάνατον 
αὐτοῦ tízz-i2 5110 - οἷ; ἐπιφέθει͵ ἐσχνεύων τί ἔστι 
τὸ εἰ; τὸν θάνατον τοῦ Κυδέφυ θαξτισόξναι, ὅτε Ὁ πεα- 
ἡαιὸς ξιῶν 22522525; “νεξταυοῶθε, ἵνα xx:Xo0yx02 τὸ 
σῶα τὸς αὐαοτίας, τοῦ αἰχχέτε δονλεῦειν ἑμᾶς τῇ 
&1zx27ia- πάτο: δὲ τῆς κρὺς τὸ SE» ποοσπαθείαςχαθα- 
ϑεύοντας. παξίους γενέσθαι τῆς ἀαοτυοίας τοῦ ᾽Ἄποστό- 
79, ἐξξόντος * ᾿Ασεϑύνετ: yp, καὶ τ Sed ὑμῶν (50) χές 
224E721 77» τῷ Τοιστῷ ἐν τῷ Osb- 637€ θαῤῥοῦντας 
ξαῖς λέγειν αετὰ παλῥεσία:- Ἔρχεται ὁ τοῦ χόσμον 
τούτου doyws, καὶ i» ἐμοὶ οὐχ ἔχει οὐδέν. 

ἘΡΟΤΗ͂ΣΙΣ ZAE. 
Εἰ 9723425 Ξολλὰ ἐχμανθανειν ἐς τῶν Γραφῶν (51). 
ATIOKPIZIT. 

420 ταγαάτων χαθολεκωτέοων ὄντων, zni τῶν μὲν ti» 

ποοστασίαν Ξεπκιστεναένων, τῶν δὲ εἰς εὐπείθειαν xai 


ὑκαχοὲν τεταγμένων, ἐν διαφόροις χαρίσμασι, λογέ- 
ζοπιαι, ὅτε ὁ mz» τὲν ποοστασίαν παὶ ἐπιμέλειαν τῶν 


πιεισνων ἐγκεχειοισιιένος τὰ πάντων (53) εἰδέναι καὶ 
ἐχμανθαντιν ὀφεῶει, ἵνα τοὺς παντας διϑώσχῳ τὰ θε- 
Axma-a τοῦ Θεοῦ, ἑκάέστω ὑποδεικνὺς τὰ αὐτοῦ ἐπιδολ- 
λοντα - τῶν δὲ ἄλλων ἔχαστος, μεμνημένος τοῦ ᾿Δπο- 
στολου εἰποντος, Mà ὑπεοφοονεῖν map ὃ δεῖ φοονεῖν, 
ἀλλὰ φοονεῖν εἰς τὸ σωφρονεῖν, ἑκάστῳ, ὡς ὁ Θεὸς ἐμέ- 
σισε, τὰ ἑαυτῷ ἐπιβαλλογτα σπουδαίω: μανθανέτω χαὶ 
ποιείτω, uzdt» πλέον περιεογατόμενος, ἵνα γένξται 
ἄξιος τς φωνξς τοῦ Κυοίον εἰπόντος - Δεῦρο, αγαθε 
δοῦλε- ἐπὶ ὁλέγα Ez πιστὸς, (ri πολλῶν σε κατα- 


Ὁ στέσω- 


* Rom. vi, 3. !*ibid. 6. 11 Coloss. ut, 3. 


(30) Reg. primus et Colb. ὃ ζωὰ ἐμῶν, vita no- 
stra.Mox Reg. primus iv ἐμοὶ ejplen edt». Codex 
Voss. εὑοΐσχει. 

(51) Editi παρὰ τῶν Γραφῶν. Reg. primus ἐκ τῶν 
«ji» Γραφῶν. Alii tres mss. ut in contextu. 

(52) Reg. tertius et Colb. τὰ πάντα, omnia scire. 
Alii duo mss. etediti τὰ πάντων. 


1241 
EPGTHEZIE ΣΑς΄. 


Ὅσοι χατηξιώθησαν τὰ τέσσαμα Εὐαγγέμα ἐχμαθεῖν, 
πῶς ὀφεΐλονσι τὴν χάριν δίξασθαι. TUE 


ATIIOKPIZIZ, 

Τοῦ Kupleu ἀποφηναμένον, ὅτι Ὦ παρέθεντο (53) 
πολὺ, περισσότερον ἀπαιτήσουσιν αὐτὸν" περισσοτέρως 
φοβεῖσθαι xal σπουδάξειν ὀφείλουσιν, καθὼς ὁ 'Amó- 
στολος ἐδίδαξεν εἴπών' Συνεργοῦντες δὲ χαὶ παραχα- 
λοῦμεν μὴ εἰς χενὸν τὴν xpi» τοῦ Θεοῦ δέξασθαι. 
Τοῦτο δὲ γίνεται, ἐὰν πεισθῶμεν (54) τῷ Κυρίῳ λέγοντι. 
Ei ταῦτα οἴδατε, μαχώριοέ ἔστε ἐὰν ποιῆτε αὐτώ, 


ΕΡΩΤΉΣΙΣ ZAZ. 
Ποταπὴ ψυχὴ κατευθύνεται πρὸς τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, 
ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Ἢ καταδεξάμένη τὴν πρότασιν τοῦ (55) Κυρίον 
εἰπόντος. Ei τις ἔρχεται πρὸς μὲ, ἀπαρνησάσθω 
ἑαυτὸν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὑτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω 
μοι. Ἐὰν γώρ τις μὴ προχατορθώσῃ τὸ ἀπαρνήσασθαι 
ἑαυτὸν, x«i τὸ ἄραι τὸν σταυρὸν, πολλὰ ἐξ ἑαυτοῦ 
εὑρισχει προϊὼν τὰ τοῦ (56) ἀκολουθεῖν ἐμπόδια. 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ XAH., 


Ei δυνατόν ἐστι τὸ ἀδιαλείπτως je, $ ἀνα- 
γινώσκειν, ἢ σπονδαιολογεῖσθαι περὶ τῶν ῥημάτων 
τοῦ Θεοῦ, χαὶ διάστημα μὴ κεν νῷ χαθόλον διὰ 
τὴν ἐπισυμδαίνουσαάν τισιν ἀνάγχην τῶν ῥνπαρωτέρων 
τοῦ σώματος χρειῶν (57), 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 


Τοῦτο ἡμῖν ὁ ᾿Απόστολος χανονίξει εἰπών, Πάντα 
εὐσχημόνως καὶ χατὰ τώξιν γινέσθω, Ὥστε δεῖ μᾶλλον 
τῆς εὐσχημοσύνης καὶ τῆς εὐταξίας φροντίξειν χατὰ 
τε χαϊρὸν χαὶ τόπον. 


ΕΡΩΤΉΣΙΣ £A6&, 
Τίς ὁ θησαυρὸς ὁ ἀγαθὸς, καὶ τίς ὁ πονηρός, 
AIIOKPTIZIZ. 

Ἢ μὲν φρόνησις πάσης τῆς ἕν Χριστῷ εἰς ϑόξαν 
Θεοῦ ἀρετῆς θησαυρὸς ἀγαθός ἐστιν" ἡ δὲ φρόνησις 
τῆς χαχίας τῶν ἀπηγορευμένων ὑπὸ τοῦ Κυρίον θη- 
σανρὸς πονηρὸς ἐστιν" ἐξ ὧν προφέρεται, χατὰ τὴν τοῦ 


Κυνρίον φωνὴν, ἐν τοῖς οἰχείοις ἑκατέρων ἔργοις τε καὶ D 


λόγοις, ἤτοι πονηρὰ, ἦτοι ἀγαθά, 


! Luc. xu, 48, 


(53) Editi et Reg. secundus ᾧ sro, Alii tres 
mss. παρεβέντο, Mox Reg. primus et Voss, περισ- 
σότερον φοδεῖσῆαι, 
zt Rursus Reg. primus et Voss, ἐὰν πιστεύσωμεν, 
(55) Editi et Heg. secundus καταδεξαμένη τὴν 
προστασίαν τοῦ, male. Codex Colb. χαταδεξαμένη 
τὴν πρύσταξιν, melius. Regii primus et tertius χα- 


REGULAE BREVIUS TRACTAT.E. 
A 


'* [I Cor, vt, 1... '? Joan. xut, 17. 


| 1242 
4985 INTERROGATIO CCXXXVI , 
Quicunque digni habiti sunt, qui discerent quatuor 

Evangelia, quomodo anc debent suscipere 

gratiam. | 

RESPONSIO. 

Cum Dominus hanc sententiam protulerit, Cui 
commendaverunt multum, plus repetent ab eo "5, 
amplius timere ac solliciti esse debent, quemad- 
modum Apostolus docuit, his verbis : Adjuvantes 
autem etiam exhortamur, ne in vacuum gratiam 
Dei recipiatis *. Hoc autem fit, si Domino creda- 
mus dicenti: Si haee scitis, beati estis si feceritis ea. 

INTERHOGATIO CCXXXVII. 

Quinam animus ad Dei dirigatur voluntatem. 

RESPONSIO. 

Is qui amplexus est sententiam Domini, qui di- 
xit : Si quis venil. ad me, abnegetl semetipsum, et 
tollat crucem suam, et sequalur me '5, Nisi enim 
quis illud prius assecutus sit, ul abneget semet- 
ipsum et tollat crucem suam : multa, quie quomi- 
nus sequalur, impediant, in processu ex seipso 
nanciscitur. 

INTERROGATIO. CCXXXVIIL, 
Nunquid fieri possil, ul quissine ulla intermissione 
psaLlat, legatve, aut seria tractet de Dei verbis, 
nullumque omnino sil medium temporis spatium, 


cum nonnullis contingat, ut sordidioribus cor- 
poris necessitatibus parere cogantur. 


RESPONSIO. 

De hac re Apostolus nobis regulam priescribit, 
eum dixil : Omnia honeste et secundum ordinem 
fiant ", Quamobrem oporlet magis tum pro teu1- 
pore tüm pro loco, honestatis ac recti ordinis cu- 
ram habere. 

INTERROGATIO CCXXXIX. 
Quis sit bonus thesaurus, et quis malus. 
RESPONSIO. 

Prudentia quidem, quz cirea omnem in Christo 
virtutem versatur ad gloriam Dei, bonus thesaurus 
est : prudentia vero, qus circa rerum a Domino 
prohibitarum malignitatem versatur, malus est the- 
saurus : ex quibus, juxta Domini vocem *^, in pro- 
priis utriusque factis ac verbis: sive bona, sive 
mala proferuntur. 


15 Malth. xvi, 24. 191 Cor. xiv, 40. *? Matth. rit, 35. 


ταδεξαμένη τὴν πρόστασιν, Optime. Aliquanto p" 
duo ds gru l αὐτοῦ, xxi τότε hibymi τὸ 'Àxo- 
λουθείτω μοι. Subinde Reg. primus κατορθώσῃ. 

(56) Unus ms. sJpiexst greet τοῦ, Reg. tertius 
et Colb. προϊόντα τοῦ. Codex Voss. πρόσιών, Alius 
ms. et editi προϊών, 

(57) Codex Colb. ῥυπαρωτέρων κατὰ τὸ σῶμα χρειῶν. 


1243 
496 INTERROGATIO CCXL. 


Cur dicta sit lata porta, et cur via, qua ducit ad 
interitum, appellata sit spatiosa "". 


RESPONSIO. 


Dominus ob multam benignitatem, earum re- 
rum, qu& not» sunt, nominibus vocabulisque 
usus est ad declaranda veritatis dogmata. Que- 
madmodum igitur in terra declinatio a recto iti- 
nere, magnam habet latitudinem : sic, inquit, qui 
aberrat a via ducente ad regnum colorum, in 
multa erroris latitudine deprehenditur. Has autem 
voces, lata et spatiosa, idem valere arbitror. Nam 
spatiosum etiam apud externe doctrine peritos 
latum dicitur. Spatium igitur, id est, locus erroris, 
late extenditur : cujus finis est interitus. 


INTERROGATIO CCALI. 


Quomodo angusta est porta, et arcta via, qua du- 
cit ad vitam : et quomodo quis per ipsam ingre- 
ditur 33, 


RESPONSIO. 


Rursum hoc etiam loco angustum et arctum ne- 
quaquam res inter se diversas significant : sed ar- 
ctum indicat aliquid valde angustum, cum via vi- 
delicet ita coarctata est, ut prematur, hoc est, in 
angustum utrinque concludatur viator, nulla decli- 
natione sive ad dexteram, sive ad sinistram, pe- 
riculo vacante. Velut in ponte, quisquis deflectit 
in alterutram partem, ab amne undelibet subter- 
fluente excipitur. Quapropter David dicit : Juxta 
tter scandalum posuerunt mihi*?*. Itaque qui per 
angustam et arctam viam ingre/i sibi proposuit, 
eum cavere oportet, ne ullo modo deflectat ac de- 
clinet a mandatis Domini,perficiens quod scriptum 
est: Ne declines ad dextram, neque ad sínistram?*, 


INTERROGATIO CCXLII. 


Quid sibi vult illud - « Per fraternam charitatem 
ad mutuo vos diligendos propensi **.» 


RESPONSIO. 


Studium illud quod e propensione ortum habet, 
de intento amore dicitur, cum scilicet is, qui dili- 
gitur,cupido ardentique affectu ab amante amatur. 
Ne igitur fraternus amor in superficie solum appa- 
reat, sed in animo insitus sit et fervidus, dictum 


S. BASILII MAGNI 


114& 
EPOTHZIZ XM. 


Κατὰ τί πλατεῖα ἡ πύλη, χαὶ εὐρύχωρος ἃ ὁδὸς 
εἴρηται, ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ἀπώλειαν, 


ἈΠΟΚΡΙῚΣΙΣ. 


'O Κύριος διὰ πολλὲν φιλανθρωπίαν τοῖς ὀνόμασι 
xxi ῥήμασι τῶν γινωσχομένων (38) πραγμάτων xi- 
χρῆται πρὸς παράστασιν τῶν ἀληθείας δογμάτων. 
Ὥσπερ οὖν τῆς χατὰ γὴν εὐθείας ὁδοῦ à καρέχξασις 
πολλὴν πλατύτητα ἔχει: οὕτω, φησὶν, ὁ ἐχβαίνων 
τῆς ὁδοῦ τῆς ἀγούσης εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, 
ἐν πολλῷ πλάτει τῆς πλάνης εὑρίσχεται, Τὸ δὲ πλατεῖα 
καὶ εὐρύχωρος λογίζομαι, ὅτε ταυτὸν ἐστιν. Τὸ "ἃ 
εὐρὺ x«i παρὰ τοῖς ἔξω πεπαιδ ευμένοις Tz xr) λέγεται. 
'O οὖν χῶρος, τοντέστιν ὁ τόπος τῆς πλόνη ς, πλατύς 
ἐστιν (39), ἧς τὸ τέλος ἀπώλεια. 

ΕΡΩΤΗΣΙΣ ZMA. 


Πῶς στενὴ ἢ πύλη, χαὶ τεθλιμμένη $ ὁδὸς ἡ ἁπαγουσα 
εἰς τὴν ξωΐδν' χαὶ πῶς δι’ αὐτῆς τις εἰσέρχεται. 


ATIOKPISIZ, 


Πάλιν xai ἐνταῦθα τὸ στενὸν xai τεθλιμμένον οὐχ ἄλλο 
χαὶ αλλοτι δηλοῖ, ἀλλὰ τῆς στενότητος τὴν ἐπιτασεν τὸ 
τεθλιμ μένον παρίστησιν" ἐπὶ τοσοῦτον τῆς ὁδοῦ ἀπεστε- 
νωμένης, ὡς ὕὑλίδεσθαι, τοντέστι στενοχωρεῖσθαι 
ἑκατέρωθεν τὸν ὁδεύοντα, παρεχβθάσεως πάσης ἐπιχινδύ- 
vou οὔσης, εἴτε δεξιᾷ, εἴτε ἀριστερᾷ (60) * ὡς ἐπὶ 
γιφύρας, πάντοθεν τοῦ ὑποῤῥέοντος ποταμοῦ ὑποδεχο- 
μένον τὸν ἐχχλίνοντα. Διό φησιν ὁ A«6id- Ἐχόμενα 
τρίδου σχαάνδαλα ἔθεντό μοι (61) Δεῖ οὖν τὸν διὰ τῆς 
στενῆς χαὶ τεθλιμμένης εἰσελθεῖν εἰς τὸν ζωὴν προθέμε- 
voy φυλάσσειν ἑαυτὸν ἀπὸ πάσης παρεχθάσεως xci 
παριχτροπῆς τῶν ἐντολῶν τοῦ Κυρίον, πλῃροῦντα 
τὸ γεγραμμένον - Μὴ ἐχχλίνης εἰς δεξιὰ, μοδὲ 
ἀριστερά. 

ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΣΜΒ. 


Τί ἐστι τὸ, « Τῇ φιλαδελφίᾳ εἰς ἀλλήλους φιλόστοργοι. » 


AIIOKPIZIZ. 


Ἢ στοργὴ xat' ἐπίτασιν τῆς φιλίας λέγοιτο ἂν 
ἐν (62) ἐπιθυμίᾳ xoi διαθέσει διαπύρω τοῦ ἀγαπῶν 
τος περὶ τὸν ἀγαπώμενον. Ἵν οὖν μὴ ἐπιπόλαιος à 
φιλαδελφία, ἐνδιάθετος δὲ xai διάπυρος ἧ, εἴρυται τὸ, 


Τῇ φιλαδελφίᾳ εἰς ἀλλήλους φιλόστοργοι (63). 


est illud : Per fraternam charitatem ad mutuo vos diligendos propensi 


*! Matth. vir, 13. ?* ibid. 1... ** Psal. cxxxix, 6, 3) Deut. xvir, 11. 35 Rom. xi, 10. 


(38) Editi ῥήμασι τῶν γινομένων, At mss. tres pre- 
ler Voss. τῶν γινωσχομένων, rectius. 

(59) Reg. primus ὁ τόπος τῆς πλατείας πλάτυς ἐστιν, 

(60) Unus rms. size εἰς δεξίὰ, εἴτε εἰς ἀοιστερώ. Mox 
duo mss. cum Voss. πάντοθεν τοῦ παραῤῥέοντος. 

(61) Reg. primus et Colb. τὸν ἐχχλίνοντα, Διὸ 
τοῦτο γέγραπται: Μή ἐχελίνης ti; τὰ δεξιὰ μηδὲ εἰς 
τὰ ἀριστερά, Καὶ ὁ Δαδίδ᾽ φησιν’ ᾿Εχόμενα τρίδου 


σχαάνδαλα ἔθεντό μοι : quibus verbis in utroque co- 
dice terminatur responsio, et ita quoque in 
Vossii veteri libro legitur, nisi quod in eo omis- 
sum sit illud, Διὰ τοῦτο γέγραπται. 

(62) Reg. primus τῆς φιλίας γένοιτ᾽ ἂν ἐν. Ali- 
quanto post idem ms. ποὸς τὸν ἀγαπώμενον. 

(63) Vossii vetus liber et Reg. primus φιλόστορ- 
yot, ἄοχνοι, σπονϑδαῖοι. 


1245 


EPOTHZIX XMF. A 


Ti βούλεται λέγων (64) à ᾿Απόστολος * « ργίξεσθε, 
xxi μὴ ἁμαρτάνετε" ὃ ἥλιος μὴ ἐπιδυέτω ἐπὶ τῷ 
παροργισμῷ ὑμῶν * » καίτοιγε ἀλλαχοῦ εἰπὼν" « Πᾶ. 
σα πιχρία, χαὶ θυμὸς, xai ὀργὴ ἀρθήτω ἂν ὑμῶν, » 


ἈΠΟΚΡῚΣΙΣ. 

Κατὰ μίμησιν τοῦ Κυρίον νομίξω τὸν ᾿Απόστολον 
ἐνταῦθα μεταχεχειοίσθαι τὸν λόγον. Ὥσπερ γὰρ i τῷ 
Εὐαγγελίῳ ὁ Κύριος πρότερον εἰπὼν " ᾿Εῤῥέθη τοῖς 
ἀρχαίοις τόδε, εἶτα ἐπώγει "Ἐγὼ δὲ γέγω ὑμῖν τόδε " 
οὕτω xai ἐνταῦθα ὁ ᾿Λπόστολος, ποότερον μνημονεῶσας 
τοῦ παλαιοῦ χαὶ τοῖς τότε ῥηθέντος (65), ᾿Οργίξεσθε, 
x«i μὴ ὁμκοτάνετε, ἐπιφέρει μετ᾽ δλίγα τὸ παρ᾽ ἑαυτοῦ 
ἡμῖν ἁρμόξον, εἰπών * Πᾶσα πικρία, xxi θυμὸς, χαὶ 
ὀργὴ, καὶ χραυγὴ, ἀρθήτω ἀφ᾽ ὑμῶν. 


ΕΡΏΤΗΣΙΣ XMA. 
Τί ἐστι τὸ, € Δότε τόπον τῇ ὀργῇ.» 
AIIOKPIZIZ. 

Ἤτοι τὸ μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ, χαθὼς γέγραπ- 
ται, ἀλλὰ χαὶ τῷ τύπτοντι ἐπὶ τὴν δεξιὰν σιαγόνα στρέ- 
Ψαι χαὶ τὴν (66) ἄλλην, καὶ τὰ ἑξῆς" ἡ τὸ Ὅταν διώκω- 
σιν ὑμᾶς ἐν τῇ πόλει ταύτῃ, φεύγετε εἰς τὴν ἄλλην, 


ἘΡΩΤΗ͂ΣΙΞΣ XME. 
Τίς ἐστιν ὁ φρόνιμος ὡς ὁ ὄψις (67), xvi ἀχέραιος ὡς ἢ 
περιστερά. 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 

'O φοόνιμος μὲν ὡς ὁ ὄφις, ὁ μετὰ περισχέψεως 
xxi χατανοήσεως τὸν δυνατοῦ χαὶ τῆς εὐοδίας πρὸς (] 
εὐπείθειαν τῶν ἀχονόντων τὴν διδασχαλίαν οἶχονο- 
μῶν * ἀχέραιος δὲ ὡς περιστερὰ, ὁ μήτε εἰς ἔν- 
νοιαν λαμβάνων τοῦ ἀμύνασθαι τὸν ἐπιβουλεύοντα, 
ἐπιμένων δὲ τῇ εὐεργεσία, xarà τὸ ὑπὸ τοῦ ᾿'Απο- 
στόλου προστεταγμένον, ὅτι Ὑμεῖς δὲ μὴ ixxaxtirt 
χκαλοποιοῦντες, Ἐπὶ γὸρ τὸ xápwjyux τοὺς μαϑη- 
τὰς ἀποστέλλων ὁ Κύριος, ταῦτα αὐτοῖς ἐντέλλεται " 
ὅπου xui σοφίας ἦν χρεία πρὸς τὸ πεῖσαι, καὶ ἀνεξι- 
χαχίας πρὸς τοὺς ἐπιδουλεύοντας * ἵνα, ὡς ἐκεῖ ὁ 
ὄφις ἔγνω xxi προσώπῳ προσελθεῖν εὐαγωγοτέρῳ 
(68), χαὶ πιθανῶς εἰπεῖν εἰς τὸ ἀποστῆσαι Θεοῦ, 
χαὶ ὑπαγαγέσθαι τῇ ἁμαρτίᾳ " οὕτω χαὶ ἡμεῖς xol 
πρόσωπον χαὶ τρόπον χαὶ χαιρὸν (69) ἐπιλεγώμεθα, 
χαὶ παντὶ τρόπῳ τοὺς λόγους οἰχονομῶμεν ἐν χρίσει, 


REGUL/JE BREVIUS TRACTAT.£.. 


1246 


A497 INTERROGATIO CCXLIII, 

Quid sibi vult Apostolus, cum ait; « Irascimini et 
nolite peccare βοΐ non occidat super iracun- 
diam vestram *5 : » cum tamen idem ipse alio in 
loco dicat : « Omnis amaritudo, et ira et indi- 
gnatio tollatur a vobis *! . 

RESPONSIO. 

Arbitror Apostolum Domini exemplo ita hic lo- 
eutum esse.Quemadmodum enim Dominus eum in 
Evangelio antea dixisset : Dictum est antiquis hoc, 
deinde subjungit: Ego autem dico vobis hoc*": sic 
Apostolus etiam hoc loco, antiqui illius preecepti 
veteribus illis olim dati, Zrascimini, et nolite pec- 
care*?, facta prius mentione, paulo post id, quod 
nobis convenit, a seipso infert his verbis : Omnis 
amaritudo, et ira, et. indignatio, et clamor tolla- 
tur a vobis *^, 

INTERROGATIO GCXLIV, 
Quid est hoc : « Date locum ira "*, 
RESPONSIO. 

Hoc est aut non. resistere malo, uti scriplum 
esl, sed et percutienli in dexteram maxillam ob- 
vertere etiam alteram ?*, ete,: aut. illud : Cum au- 
lem persecuti vos f'uerint in civitate ista, fugite in 
aliam ?*, 

INTERROGATIO CCXLV. 
Quis sil prudens ut serpens, el simpler sicut 
columba ὃ". 
RESPONSIO. 

Prudens quidem ut serpens is est, qui in. do- 
clrina tradenda ila se gerit, ut adhibita circum- 
spectione, consideralioneque, qua ralione qued 
docet el fieri, et facile fieri possit, omnia faciat, 
ut audientium animos ad auscultandum habeat pa- 
ratos. Simplex vero ut columba, qui ne cogitat 
quidem de insidiatore uleiscendo, potiusque bene- 
ficia in illam conferre pergit, juxta prieceplum 
Apostoli : Vos autem nolitedeficere benefacientes?*, 
Dominus enim, mittens discipulos ad predican- 
dum, hiec ipsis praescribit; ubi et sapientia opus 
erat ad persuadendum, et patientia erga insidia- 
tores: ul quemad modum illic novit serpens et vultu 
blandiore accedere, et modo suasorioloqui, quo a 
Deo abduceret, et manciparet peccato "5 ; ita nos 
quoque et faciem el mores el tempus assumamus, 


πρὸς τὸ ἀποστῆσαι τῆς ἁμαρτίας, χαὶ ἐπαναγαγεῖν πρὸς y et omnibus modis sermones nostros in judicio dis- 


Θεόν * τὴν δέ γε ὑπομονὴν ἐν τοῖς πειρασμοῖς χατορθώ- 
gus) εἰς τέλος, καθὼς γέγραπται, 


pensemus* ,ut abducamus nos a peccato,et ad De- 
umreducamus,Cterum ad finem usque servemus 
patientiam iu tentationibus, velut scriptum est ?*. 


36 Ephes.:v, 26. 31 ibid, 31. ** Mallh.v, 21,22 et seqq. 33 Psal.iv, 5. *? Ephes. iv, 31. 5! Rom. 


Xit 19.  ?* Matth. v, 39.  ** Matth. x, 23. 
* Psal. cxi, ὅ, 38 Matth. xxiv, 12. 


(64) Reg, primus βούλεται λέγειν ὁ. 
. (65) Unus ms. cum Voss. καὶ τῶν τότε ῥηθέντων, 
Codex Combef. xai τοῖς τότε ῥηθεῖσιν. 

(66) Reg. primus τῷ τὐπτοντί σε.,, σιαγόνα, στρέ- 
vow αὐτῷ xxi τὴν. 

(67) Vossii vetus liber et ὡς ἢ Eg oí 
MS post in duobus his codici! 
gitur. 


ὄφεις, el 
bus ita rursus le- 


?' jbid. 16. 


35 [[ Thess. 11, 13, ?5 Genes. rir, 1 seqq. 


(68) Reg. primus secunda manu προσελθεῖν εὖ 

ἐστέρῳ, 

(69) Antiqui nostri libri πρόσωπον καὶ τρόπον xai 
xa:06», Vulgate tres editiones pro τρόπον habent 
τόπον, Nec ita multo infra, ubi in. vulgatis tribus 
editionibus legitur ἀποστῆναι, in veteribus nostris 
libris scriptum invanimus ἀποστῆσαι... 


124; 


A488 INTERROGATIO CCXLVI. 
Quid significat illud, « Charitas non indecore 
se gerit δ.» 
RESPONSIO. 

Idem est ac si dicas, ἃ proprio habitu non exci- 
dit. Charitatis autem habitus e& sunt charitatis 
proprietates, que eodem in loco enumerate sunt 
ab Apostolo. 


INTERROGATIO | CCXLVII. 


Cum Scriptura dicat: « Nolite gloriari,et nolite lo- 
qui ezcelsa*^ :» item cum Apostolus aliquando ita 
confiteatur : « Quod loquor,non secundum Domí- 
num loquor, sed quasi in insipientia,in hac sub- 
stantia gloriationis*! -» ac rursus: « Factus sum 
insipiens gloriando"*: » alias vero gloriari sinat, 
cum dicit : « Qui gloriatur in Domino glorie 
(ur 9; » quat est gloriatio in Domino, et qua est 
ea qua vetita est. 


RESPONSIO. 
Vehemens et necessarium Apostoli adversus vi- 
tia certamen aperte declaratur. Non enim hac sui 
commendandi causa dicit, sed ut temeritotem ar- 


rogantie quorumdam acfastum deprimat.Gloriatio 
autem in Domino est, cum quis recte facta non 
sibi ipsi, sed Domino ascribit, dicens : Omnia 
possum in Christo qui meconfortat**.Vetita autem 
gloriatio potest duplici ratione considerari ; vel 
juxta illud : Laudatur peccator in desideriis anima 
sug ** ; item: Quid gloriaris in malitia, qui potens 
es**? vel juxta illud: Faciunt ut videantur ab homi- 
nibus " : quandoquidem dum ob ea que faciunt, 
laudari volunt, in suis factis quodammodo glo- 
riantur. Quin etiam qui ejusmodi sunt, sacrilegi 
eliam «ici possunt, ut qui sibi Dei vindicent dona, 


et debitam Deo gloriam ad se rapiant. 
INTERILOGATIO CCXLVIL. 


Si Dominus det sapientiam, el ἃ facie ipsius oria- 
lur cognitio et prudentia * ; ilem si per. Spi- 
ritum αἰ datur sermo sapientie, alii vero 
scientie 9 : quomodo id exprobrat Dominus dis- 
cipulis : « Adhuc et vos sine inlelligeutia es- 
Lis δ ? » el qua ratione Apostolus quosdam ac- 


cusat velut intelligentia carentes 81 ἢ 
RESPONSIO. 


Si quis novit bonitatem Dei, qui vult omnes ho- 
mines salvos fieri, et ad agnitionem veritatis ve- 
nire ?*, diligentiamque didicit Spiritus sancti in 
divisione atque efficacia donorum Dei, ei comper- 
tum est et notum, intelligentie tarditatem 4499 
non ex benefacientis segnitie, sed ex eorum in 


quosbeneficia conferuntur incredulitate proficisci. 
Nec injuria reprehenditur qui intelligentie expers 
est, tanquam qui claudat oculos orto sole, ut in 


891 Cor. xin, 5. ' [ Reg. r1, 3. 
1v, 13. " Psal.x,3. 86 
5! Rom. 1, 34. 


sal. L1, 3. 
δ8 1 Tim. i1, 4. 


(70) Editi τέ ἐστιν ἢ. At mss. duo ut in contextu. 
(71) Codex Voss. ἢ ἀπηγορευμένη χαύχησις. 

(12) Reg. primus Ὁ δὲ ἀπηγορευμένῃ καύχησις. 

(73) Veteres duo libri et editi x«i τὸ, Τί. Reg. 


S. BASILII MAGNI 


*! [f Cor. xt, 17. 
" Matth. 01, 5 


1248 
ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΣΜς΄. 
Τί ἐστι τὸ (0), «Ἢ ἀγάπη οὐκ ἀσχημονεῖ. » 


ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 
Ἴσαν τῷ εἰπεῖν, τοῦ ἰδίου σχήματος οὐχ ἐχπί- 
πτει. Σχῆμα δὲ ἀγάπης τὰ ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλου ix τῶ 
αὐτῷ τόπῳ ἀπηριθμημένα τῆς ἀγάπης ἐδ ιὠμαται, 


ΕΡΩΤΉΣΙΣ ΣΜΖ΄. 

τῆς Γραφῆς λεγουσης " « Μὴ χαυχᾶσθε, καὶ μὴ λαλεῖτε 
Uu.» x«i τοῦ ᾿Αποστόλου ποτὲ μὲ ὁμολογοῦντος, 
ὅτι « Ὃ λαλῶ, οὐ χατὰ Κύριον a, ἀλλ ὡς ἐν 
ἀφροσύνῃ, ἐν ταύτῃ τῇ ὑποστάσει τῆς παυχὲσιως- » 
x«i πάλεν " « Γέγονα ἄφρων χανχὰ * » ποτὶ δὲ 
ἐπιτρέποντος, ὅτι «Ὁ καυχώμενος, ἐν Κυρίῳ χἀυχα- 
σύω ' » τίς ἐστιὴ ἢ ἐν Κυρίῳ χαύχησις, x«l τίς $ 
ἀπηγορενμένη (11). 


ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Τοῦ μὲν ᾿Αποστόλον ἡ κατ᾽ &vKyxüv πρὸς τὰ 
πάθη ἔνστασις εὔδηλος. Οὐ γὰρ ἵνα ἑαυτὸν συστιζσῃ, 
ταῦτ ψῆσιν, ἀλλ᾽ ἵνα τὸ θράσος τῆς τινων ἀλαξονεέας 
xdi τὴν ἔπαοσιν χαΐαθάλῃ. Βαύχησις δὲ ὃ μὲν ἐν 
Κυρίῳ ἐστὶν, ὅταν τις τὰ κατορθώματα μὴ ἑαυτῶ, 
ἀλλὰ τῷ Κυρίῳ ἀνατίθηται, λέγων ᾿ Πώντα ἰσχύω 
ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντέ με Χριστῷ - à δὲ ἀπηγορευ- 
μένη (72) διπλοῦν ἄν ἔχοι λόγον, & χατὰ τὸ, Ἔπαι- 
νεῖται ὁ ἀἁμαοτωλὸς ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις τῆς Ψψυχῇς 
αὐτοῦ * χαὶ, Τί (73) ἐγχανχᾷ ἕν χαχίᾳ ὁ δυνατός ; 
ἢ χατὰ τὸ, Ποιοῦσι πρὸς τὸ θεκθῦναι τοῖς ἀνθοώ- 
ποις, δι’ αὐτοὺ τοῦ θέλειν ἐπαινεθᾷναι &c' οἷς ποιοῦσιν, 
οἱονεὶ ἐγχαυχώμενοι τοῖς γινομένοις. Οἱ δὲ τοίοντοι xai 
ἱεοόσυλοι εἶεν Xv, τὰς τὸν Θεον δωρεὰς ἰδιοποιούμενοει, 
χαὶ τὴν ὀφειλομένην τῷ Θεῷ δόξαν εἰς ἑαντοὺς ἁρπά- 
ξοντες. 

ΕΡΏΤΗΣΙΣ XMH. 

Εἰ Κύριος δίδωσι σοφίαν, χαὶ ἀπὸ προσώπου αὐτου (74) 
γνῶσις και σύνεσις " χαὶ εἰ διὰ τὸν Πνεύματος, ὦ μὲν 
δίδοται λόγος οοφίας, ἄλλῳ δὲ λόγο, γνώσεως * πῶς 
ἐγχαλεῖ τοῖς μαϑηταῖς ὁ Κύριος, ὅτε « ᾿Αχμὴν χαὶ 
ὑμεῖς ἀσυνετοί ἔστε ; » x«i ὁ ᾿Απόστολος αἰτιᾶταί τι» 
νας, ὡς ἀσννέτους ; 


ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Εἴ τις τὸ ἀγαθὸν rov Θεοῦ οἶδε, τὸν θέλοντος 
πάντας ἀνθρώπονς σωθᾶναι, xal εἰς ἐπέγνωσο 
ἀληθείας ἔλθεῖν, xal τον ἀἁγίον Πνεύματος τὴν 
ἐπιμέλειαν ἔμαθεν, dv τῇ διαιρέσει καὶ ἐνεργείᾳ 
τῶν του θιεου χαρισμάτων, οὗτος γνωρίξοι τὰν 
βραδυτῆτα τῆς συνέσεως οὐ παρὰ τὸν ὄκνον tov 
εὐεργέτον, ἀλλὰ παρὰ τὴν ἀπιστίαν τῶν εὐεργε- 
τουμένων. Καὶ χαλῶς ἐγχαλεῖται ὁ ἀσύνετος, ὡς 
ὁ ἡλίον ἀνατείλαντος χαμμύων τοὺς ὀφθαλμοὺς, 


8] Cor. xu,11. * IICor. x, 17. 84 Philipp. 
95 Prov. i, 6. * I Cor. xit, 8. * Matth. xv,16. 


primus x«i τέ, Aliquanto post idem ms. διὰ rev 
ἐθέλειν. 


(74) Codex Voss. χαὶ τὸ πρόσωπον αὐτου. 


1259 


REGULJE BREVIUS TRACTAT. 


1250 


ἵνα ἐν σχότει διάγῃη, χαὶ μὴ ἀναβλέπων ἵνα φω- Α tenebris degat, neque sursum aspieiat ut illumi- 


τισθῷ, 
ΕΡΩΤΉΣΙΣ ΣΜΘ', 
τί ἔστι τὸ ὅσιον, καὶ τί ἔστι τὸ δίχαιον (T5). 
ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ, 

“Ὅσιον μὲν εἶναι λογέξομαι τὸ πρέπον, χαὶ ὀφειλόμε- 
νον παρὰ τῶν ὑποδεβηκότων τῷ ὑπερέχοντι, χατὰ τὸν 
τῆς ὑπεροχῆς λόγον" δίχαιον δὲ τὸ πρὸς ἀξίαν τῶν 
ἔργων ἐχάστω ἀποδιδόμενον. Καὶ ἐπὶ (76) τοῦ μὲν 
ücíou τῶν χαλλίστων μόνον ἐστὶν $ εὐγνωμοσύνη xui 
ἀπόδοσις" ἐπὶ δὲ τοῦ δικαίον χαὶ ἡ τῶν xaxov δοχὶμα- 
σία καὶ ἀνταπόϑοσις. - 


EPOTHZIZ ΣΝ΄, 

Πῶς διδωσί τις τὸ ἅγιον (71) τοῖς χυσὶν, ἡ βάλλει τοὺς 
μαργαρίτας ἔμπροσθεν τῶν χοίρων" ἢ πῶς συμδαίνει 
τὸ ἐπιφερόμενον" « Μήποτε καταπατήσωσιν αὐτοὺς ἐν 
τοῖς ποσὶν αὐτῶν, χαὶ στραφέντες ῥήξωσιν ὑμᾶς, ν 

AIIOKPIZIZ, 

Σαφῷς ἡμῖν παρα ἰδωσιν ὁ ᾿Απόστολος τοῖς ὕπ' 
αὐτοῦ εἰρημένοις πρὸς τοὺς ᾿Ιουθαίονς ἐπενεγχὼν, ὅτι 
Ὃς ἐν νόμῳ καυχᾶσαι, διὰ τῆς παραδάσεως τοῦ νόμου 
τὸν Θεὸν ἀτιμάώξεις. Τὴν οὖν ἀτιμίαν, ἣν διὰ τῆς πα- 
ραδάπεως ἀτιμάξομεν τοὺς ἁγίους τοῦ Κυρίον λόγους, 
ἐνταῦθα ὁ Κύριος ἀπηγόρευσεν. ᾿'λφ᾽ ἧς παραδάσεως 
συμβαίνει χαὶ τοὺς ἔξω τῆς πίστεως ἅμα τε εὐχαταφρό- 
νητα ἡγεῖσθαι τὰ τοῦ Κυρίου διδάγματα, xal ἀπ᾽ 
αὐτῶν ἐχείνων θρασύτερον ἡμῖν ἐπεγείρεσθαι, καὶ 
οἱονεὶ ῥήσσειν τοῖς ὀνειδισμοῖς χαὶ τοῖς ἐλέγχοις τὸν 
παραθαίνοντα, 

ΕΡΩΤΉΣΙΣ ΣΝΑ΄. 

Πῶς ποτὲ μὲν ἀπαγορεύει 0 Κύριος βαστάξειν βαλάντιον 

t πήραν (18) εἰς δὲν ταν * : di ε yi νῦν 
ὁ ἔχων βαλάντιον ἀράτω ὁμοίως χαὶ πήραν" χαὶ ὁ μὴ 
ἔχων, πωλησάτω τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ, χαὶ ἀγορασάτω 
μάχαιραν, » 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Τοῦτο σαφηνίζει αὐτὸς 0 Κύριος εἰπὼν ort, Δεῖ γὰρ 
ἔτι τοῦτο τελεσθῆναι ἐν ἐμοὶ τὸ, Καὶ μετὰ ἀνόμων 
ἐλογίσθη (79). Αὐτίχα γὰρ μετὰ τὸ πληρωθῆναι τὴν 
περὶ τῆς μαχαίρας προφητείαν λέγει τῷ Πέτρω" ᾿Απόσ- 
τρεψον τὴν μάχαιράν σον εἷς τὸν τόπον αὐτῆς" πώντες 
γὰρ οἱ λαθόντες μάχαιραν, ἐν μαχαίρα ἀπολοῦνται (80). 
ὡς μὴ εἶναι πρόσταγμα, ᾿Αλλὰ νῦν ὁ ἔχων βαλάντιον, 
ἀράτω, ἤτοι ἀρεῖ (οὕτω γὰρ χαὶ τὰ πολλὰ τῶν ἄντιγρά- 
ge» ἔχει), ἀλλὰ προφητείαν ποολέγοντος τοῦ Kupiou, 
ὅτι ἔμελλον οἱ ἀπόστολοι ἐπιλανθανόμενοι (BI) τῶν δω- 


3! Matth. vii, 6. 


** Rom. τι 23. 
** Matth. xxv, 52. 


55 Luc, x, 4, 
δ0 Luc. xxi, 36. 


(75) Editi Τί ἐστι δίχαιον. At mss. duo τὸ di- 
**195v. 

(76) Sic Vossii liber et Reg. primus. Vox ἐπί 
deerat in excusis, Mox Reg. primus καὶ ἀνταπόδο- 
σις. lbidem edili ἀπόδοσις" τοῦ δὲ διχαίον. Reg. 
primus ita ut edidimus. 

(T7) Unus ms, τὰ ἅγια, Aliquanto post. mss, tres 
ἐν τοῖς ποσίν, Vocula ἐν in editis desiderabatur. 

. (73, Reg. primus βαλάντιον ἢ πήραν, Aliquanto 
infra unus ms. σαφηνίξει αὐτὸς ὁ Κύριος, Edili 6 


netur. 
INTERROGATIO CCXLIX. 
Quid est honestum, et quid est justum. 
RESPONSIO, x 

Honestum quidem id esse puto, quod decet, et 
quod debetur ab inferioribus superiori, ex pre- 
stantie ratione; justum vero, quod pro operum 
merito atque dignitale singulis redditur. Et in ho- 
nesto quidem, optima quaeque tantummodo animo 
grato in memoriam revocantur, et compensantur: 
sed in eo quod justum est, mala quoque exami- 
nantur ac puniuntur. | 

INTERROGATIO CCL. 

Quomodo dat quís sanctum canibus, aut projicit 
margaritas ante porcos ; aut quomodo contingit 
id quod sequitur : « Ne forte conculcent eas pe- 

irumpant vos?*, » 

| RESPONSIO, 

Aperle hoe nobis explicat Apostolus, qui iis, 
quie ipse adversus Judieos dixerat, addit : Qui ín 
lege gloriaris, per pravaricationem legis Deum 
inhonoras?*, Itaque contumeliam, qua afficimus 
sanctos Domini sermones per legis violationem, 
hoe loco prohibuit Dominus, Ex qua violatione 
sequitur etiam, ut ii, qui alieni sunt a fide, simul 
et contemnenda ducant Domini dogmata, et ob 
illa ipsa audacia majore insurgant adversum nos, 
et conviciis atque aecusationibus violatorem ve- 
luti disrumpant. — 

INTERROGATIO CCLI, 

Quomodo Dominus interdum vetat portare saccu- 
lum el peram ín via; interdum vero dicil ; 
« Sed nunc, qui habet sacculum tollat, simili- 
ter et peram : et qui non habet, vendat tunicam 
suam, et emat gladium 55, ἢ 

RESPONSIO 

Hoc explanat Dominus ipse his verbis ". Opor- 
tet enim adhuc ín me impleri illud : Et cum iniquis 
deputatus est **, Confestim enim post eventum va- 
tieinii de gladio dieit Petro : Converte gladium 
(uum in locum suum : omnes $00 enim qui acce- 
perint gladium, gladio peribunt"? : ita ul illud, 
Sed nunc qui habet sacculum, tollat ^, seu tollet 
(sic enim etiam multa exemplaria habent), non 
sit quoddam preceptum, sed vaticinium Domini, 
qui prenuntiabat futurum, ut apostoli donorum 


dibus suis, el conversi 


*5 Luc. xxii, 30. " ibid. 37. ὃ Isa. Lur, 42. 


αὐτὸς Κύριος, 

(79, Editi eL Reg, secundus ἐλογίσθην deputatus 
sum. Alii duo Regii ἐλογίσθη, Nec ita multo post 
editi et duo mss. εἰς τὴν θήχην, in vaginam. Reg. 
primus et Voss. ei; τὸν τόπον. i 

(80; Vossii vetus liber et Reg. primus iv μαχαίρᾳ 
ἀποθανοῦνται. Mox Reg. primus ἀράτω, ἤτοι ἄρῃ. 
Alii duo mss. et editi ἀρεῖ, tollet ; qure varia lectio 
iater — invenitur quoque in Testamento Oxo- 
niensi. 


1231 


S. BASILII MAGNI 


1253 


etlegis Domini obliti auderent et gladios assu- A ρεῶν xat τοῦ νόμου τοῦ Kupiou xai ξέφονς xeraroXuay. 


mere.Quod autem plerumque imperativo loquendi 
genere vice vaticinii usa sit Scriptura, planum est 
ex multis locis ; veluli ex illo, Fiant filii ejus or- 
phani*! ; et : Diabolus stet a. dextris ejus*! ; et 
quecunque sunt similia. 


INTERROGATIO CCLII. 
Quis sit panis ille quolidianus, cujus quotidianam 
largitionem rogare edocti sumus. 
RESPONSIO. 

Cum quis opus aliquod facit, memor Domini, 
qui dixit : Ne solliciti sitis animse vestre, quid 
manducetis, aut quid bibatis **, itemque Apostoli, 
qui laborare precipit, ut habeamus unde tribua. 
mus necessitatem patienti **, nec ob propriam 
utilitatem , sed ob mandatum Domini laborat 
(Dignus est enim operarius mercede 8μα 55), is 
quotidianum panem, hoe est, panem nature 
nostre ad quotidianam vitam utilem, non sui 
juris facit, sed eum a Deo petit ; atque ade posita 
ipsi ob oculos indigentie sue necessitate, sic edit 
quod datur ab eo, cui cum probatione hec cura 
concredita est, ut quotidie faciat illud : Divideba- 
tur singulis, prouti cuique opus erat *5, 


INTERROGATIO CCLIII. 


Quid sit talentum, aut quomodo illud multiplica- 
bimus". 


RESPONSIO. 
Parabolam hanc ad omne munus Dei signifi- 


candum dictam fuisse existimo, ut unusquisque, C 


quocunque tandem dono eum Deus dignatus sit, 
id multiplicet, hoc ipso ad beneficentiam et utili- 
tatem plurium adhibito. Siquidem nemo est, qui 
sit benignitatis Dei expers. 


INTERROGATIO CCLIV. 
Que est mensa illa, in quam oportebat te, inquit 
Dominus, injicere pecuniam. 
RESPONSIO. 

Parabolie non reipsa repreesentant res contem- 
plandas,sed duntaxat mentem deducuntad propo- 
situm.Quemadmodum igitur pecuniasolet nummu- 
lariis ad quiestum dari (sunt enim, ut ego Alexan- 
dris novi, qui recipiant, et idipsum peragant): sic 
necesse est, ut qui qualecunque tandem donum 
acceperit, illud $01 communicet cum indigente, 
aut efficiat quod ab Apostolo de doctrina dictum 
est : Hxc commenda fidelibus hominibus, qui ido- 
nei erunt et alios docere**. Non enim solum in do- 
ctrina id consuevit fieri, sed etiam in omni nego- 


$!jbid. 6. 653 Matth. vi, 93. 


8! Psal. αν, 9. IP 
1m. 11, 2, 


35. 51 Matth, xxv, 15. 


(81) Reg. primus et Voss. ἀπόστολοι προεπιλαν- 
θανόμενοι. 

(82) Reg. primus μνημονεύῃ cov.Statim idem ms. 
cum Voss. 'Arogrólou παραγγέλλοντος, 

(83) Editi χαὶ πῶς. At mss. tres ὃ πῶς. Mox 
Reg. primus et Voss. £v χαταμάθῃ χάριν. Codex 


Καὶ ὅτι τῷ προσταχτιχῷ εἴδει τοῦ λόγου ἀντὶ προφη- 
τιχοῦ πολλάχις χέχρηται ἡ Γραφὴ, πολλαχόθεν δδλον, 
οἷόν ἐστι τὸ, Γενηθήτωσαν οἱ υἱοὲ αὐτοῦ ópgavot- xai, 
Διάδολος στήτω ix δεξιῶν αὐτοῦ" x«i ὅσα τοιαῦτα, 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΣΝΒ΄. 

Τίς ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ ἐπιούσιος, ὃν δέδοσθαι ὑμῖν χαϑ᾽ 
ἡμέραν προσεύχεσθαι ἐδιδάχθεμεν. 
ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Ὅταν ὁ ἐργαξόμενος μνημονεύων τοῦ (82) Κυρίου 
λέγοντος, Μὴ μεριμνᾶτε τῇ ψυχῇ ὑμῶν, τὶ φάγετε, ὃ 
τί πίητε" xai τοῦ ᾿Αποστόλον παραγγεΐαντος ἐρηάζιο- 
θαι, ἵνα ἔχωμεν μεταδιδόναι τῷ χρείαν ἔχοντι, μὴ τῆς 
ἰδίας χρείας, ἀλλὰ τῆς ἐντολὲς τοῦ Κυρίου ἔνεχιν 
ἐργάζεται (ἐπειδὴ ΓΑξιος ὁ ἐργάτης τῆς τροφᾷς αὐτοῦ), 
τότε τὸν ἐπιούσιον ἄρτον, τουτέστι, τὸν πρὸς τὸν M 
μῖῆρον ξωὴν τῇ οὐσίᾳ ὑμῶν χρησιμεύοντα, οὐχ ἑαυτῷ 
ἐπιτρέπει, ἀλλὰ τῷ Θεῷ ἐντυγχάνει περὶ τούτου- χαὶ 
τὴν ἀνάγχην τῆς ἐνδείας αὐτῷ ἐπιδείξας, οὕτως ἐσθέει 
τὸ διδόμενον παρὰ τοῦ μετὰ δοχιμασίας ἐπκιτεταγμένον 
ποιεῖν ἐφ᾽ ἑκάστης ἡμέρας τὸ, Διεδίδοτο ἑκάστῳ, x«- 
θότι ἂν τις χρείαν εἶχεν. 


EPOTHZIZ ΣΝΓ΄. 
Τί ἐστι τὸ τάλαντον, ἢ πῶς (83) αὐτὸ πολυπλασιάσομεν. 


ATIOKPIZIZ. 

Αογίζομαι τὴν παραθολὴν πρὸς πᾶσαν Θεοῦ δωρεὰν 
εἰρῆσθαι" ἵνα ἕχαστος, ἣν ἂν δοχιμασθῇ χάριν ἔχειν 
παρὰ Tou Θεοῦ, ταύτην πολυπλασιάσῃ εἰς εὐεργεσίαν 
x«i ὄφιλος πλειόνων ἐνεγχῶν. Οὐδεὶς γάρ ἐστιν ἀμέ- 
τοχος τῆς τοῦ Θεοῦ χρηστότητος (84). 


ΕΡΩΤΉΣΙΣ XNA. 
Τίς ἐστιν ἡ (83) τράπεξα, ἐφ᾽ ἣν ἔδει σε, φησὶν ὁ Κυ- 
ριος, βαλεῖν τὸ ἀργύριον. 
ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Ai παραθδολαὶ οὐχ ἐπὶ εἶδονς τὰ θεωρήματα πὰκ- 
ροῦσι, πρὸς δὲ τὴν ὑπόθεσιν τὸν νοῦν ὁδογούσο. 
Ὥσπερ οὖν τὸ ἀργύριον ἀχολουθίαν ἔχει τοῖς τρα- 
πιζίταις δίδοσθαι εἰς πορισμόν (εἰσὶ γὰρ, ὡς 6 
᾿Αλεξανδρεία ἔγνων, οἱ ὑποδεχόμενθφε καὶ τοῦτο 


ποιοῦντες)" ἐπάναγχες τὸν ὑποδεξάμτνον 


. 
θντῶς 


D οἰανδήποτε χάριν μεταδιδόναι τῷ χρείαν ἔχοντι, à 


ἐχεῖνο ποιεῖν, τὸ ὑπὸ τὸν ᾿Ἀποστόλον εἰρτ μένον 
ἐπὶ τοῦ λόγου" Ταῦτα παράθον πιστοῖς ἄνθρώ- 
ποις, οἴτινες ἰχανοὶ ἔσονται xal ἑτέρους διδάξαι. Ov 
γὰρ μόνον ἐπὶ τοῦ λόγον τοῦτο γίνεσθαι πέφυχεν, 


*5 Matth. x, 10.  ** Act. iv, 


6. Ephes. 1v, 28. 


Colb. £v àv xarapa0v. 

(84) Codex Colb. τῦς τοῦ Θεοῦ χάριτος. 

i85) Reg. primus et Voss. Ποία ἐστὶν à. Reg. 
tertius τί ἐστιν $. Ibidem editi et duo mas. ἐφ᾽ ἡ. 
Alii duo mss. cum Voss. ἐφ᾽ ὅν. 


1253 REGULAE BREVIUS TRACTAT.F. 1954 
ἀλλὰ χαὶ smi παντὸς πράγματος" ὅτι οἵ μὲν τὸ δύ- À tio: quandoquidem aliis inest facultas, alii vero 
νασθαι ἔχουσιν, οἱ δὲ τὴν ἐμπειρίαν τῆς οἰχονομίας — dispensandi peritiam acceperunt, | 
ὑπεδέξαντο, 


ἘΡΩΤΉΣΙΣ XNE. INTERROGATIO GCLV. 
j ἀπελθεῖν προσετάχθη ü ἀχούσας" « ρον τὸ σὸν, — Quo abire jussus est qui audivit ; « Tolle quod 
ποῦ —€— xat ^on τ, Ὡς tuum est, et vade**. » 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. RESPONSIO. - wt 
Τάχα ὅπου xxi oi ἐξ ἀριστερῶν σταθέντες ἀπε)- Eum in locum fortasse, quo etiam qui a sini- 


θεῖν προσετάχθησαν, οἵτινες ἐπὶ ἀργία τῶν χαλῶν — stris steterunt, abire jussi sunt??, quibus crimini 
ἐνεχλήθδησαν, Πᾶς δὲ ὃ φθονῶν τῷ dien χείρων datum est, quod cessassent a bonis operibus. 
ἐστὶ τοῦ ἀργοῦ, τῆς Γραφῆς ἔθος ἐχούσης πολλαχοῦ — Quisquis autem invidet fratri, homine nihil agente 


μετὰ τοῦ φόνου τάσσειν τὸν φῇόνον, delerior est, cum mos sit Scripture multis in locis, 
invidiam eum eade conjungere 1", 
ΕΡΏΤΗΣΙΣ XN4. INTERROGATIO CCLVI. 
Τίς ἔστιν ὁ μισθὸς, ὃν λαμβάνουσι χαὶ οὗτοι ὁμοίως Ομ! sit merces, quam hi pariter atque ultimi 
τοῖς ἐσχάτοις. Β accipiunt. 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ RESPONSIO. 


Τάχα τὸ μὴ ἐγχληθῆναι ὑπὲρ ὧν ἐποίησέ τις χα- Fortasse non incusari, ob ea recte facta quee 
λῶν (86) χοινὸν πάντων τῶν ὑπαχονόντων, Τὸ γὰρ — quis gessit, commune est omnium obedientium. 
στεφανωθῆναι ἴδιον τῶν τὸν χαλὸν ἀγῶνα νομίμως Nam coronari proprium est eorum qui bonum 
ἀγωνισαμένων, τὸν δρόμον τελεσάντων, τὴν πέστιν  cerlamen legitime decertarunt, qui perfecerunt 
τηρησάντων, ἐν ἀγάπῃ Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ Κυρίον cursum, qui fidem servaverunt, in dilectione 
ἡμῶν, Δύναται δὲ ὁ συμπεφωνημένος μισθὸς εἶναι — Jesu Christi Domini nostri. Polest autem pacta 
χαὶ τὰ ἑκατονταπλασίονα, περ i» τῷ νῦν χαιρῷ  j|la merces esse illud centuplum, quod Dominus 
ἀπολήψεσθαι ὁ Κύριος ἐπηγγεῆλατο τοὺς διὰ τὴν — spopondit recepturos in hoc tempore esse eos qui 
ἐντολὴν αὐτοῦ ἀφιέντας ὅ Tt δήποτε τῶν παρόντων" — cunclasres presentes reliquerint ob ipsius man- 
ὥστε τὸ μὲν, Λρον τὸ σὸν, περὶ (87) τούτον εἰρῆσθαι" — datum: ita ut illud, Tolle quod tuum est?*, de hac 
ἐπειδὴ δὲ φθόνον πάθος ἐνόσησαν oi προχεχμηχέναι — mercede diclum sit. Quoniam autem qui priores 
δόξαντες πρὸς τοὺς τῶν ἴσων ἀπολαύσαντας, μηχέτι — laborasse visi fuerant, adversus eos qui mquale 
χληρονομεῖν αὐτοὺς xui τὴν αἰώνιον ξωὴν, ἀλλὰ μόνα premium receperant, invidi morbo laborarunt, 
τὰ ἐχατονταπλασίονα νῦν ἀπολαμβάνοντας, ἐν τῷ C non par est ipsos vitam eternam sortiri, sed solo 
μέλοντι καταχρίνεσθαι dux τὸν φϑόνον, xot ἀχούειν illo centuplo nune accepto, in futuro szculo con- 


τό * Ὕπαγε. demnari ob invidiam, et audire illud : Vade*?, 
EPOTHZIX XNZ. INTERROGATIO CCLVII. 
Τίνες εἰσὶν ἄχυρον χαταχαιόμενον πυρὶ ἀσδέστωῳ, Qui sint palea, qua inezstincto igne comburitur "*. 
AIIOKPIZIZ. RESPONSIO. 


Ot χρησιμεύοντες μὲν τοῖς ἀξίοις τῆς βασιλείας Ii nimirum, qui utiles quidem sunt iis qui digni 
τῶν οὐρανῶν, ὡς τὸ ἄχυρον τῷ σίτω, μὴ ἐν διαθέσει — sup regno eclorum, perinde ut pales frumento, 
δὲ τῆς πρὸς Θεὸν ἀγάπης χαὶ τῆς πρὸς τὸν πλησίον ^ pec tamen affectu dilectionis erga Deum et proxi- 
τοῦτο ποιοῦντες, εἴτε £v τοῖς πνευματιχοῖς χαρίσμασιν, mum hoc faciunt, sive in spiritualibus donis, sive 
εἴτε ἐν ταῖς σωματιχαῖς εὐεργεσίαις " χαὶ οὕτως ἀτελεῖς in corporalibus beneficentiis, atque ita imper- 
ἑαυτοὺς ἀφιέντες, feclos se esse sinunt. 

ἘΡΩΤΉΣΙΣ XNH', 502 INTERROGATIO CCLVIIT. 


Τις ἐστιν ὁ ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλου χαταγινωσχόμενος, — Quis sil, qui condemnatur ab Apostolo his verbis : 
« Ὁ ϑέλων (88) i» ταπεινοφροσύνη καὶ θρησχεῖα, » v Volens in humilitate et religione?*, » etc. 


xal τὰ ἑξῆς. 
ἈΠΟΌΚΡΙΣΙΣ. RESPONSIO. 
Τὸ ἐπιφερόμενον σαφηνίξειν οἶμαι τὴν ἐν τῷ τόπῳ —— Argumentum, de quo hic agitur, iis qua se- 


'* Matth. xx, 14. τὸ Matth, xxv, 44. ΤΙ Rom. 1, 29; Galat. v, 21. 1: Matth. xx, 16. 18 ibid. 
"* Matth. mr, 15, 75 (Coloss. mn, 18. 


(86) Vulgatie tres editiones et duo mss. χαλῶν. — contuli, pro xz» habeat xexov, nec aliler legatur 
Quem locum eum ita vertisset interpres vetus, in Colbertino. Vir eruditissimus Godefridus Her- 
Fortasse hoc, quod alicui erimini dala non — mantius, qui vernacula lingua Vitas Basilii magni 
sint mala quz patravit, usque adeo stoma- οἱ Gregorit Nazianzeni scripsit, ille alius est inter- 
chum Combefisio movit, ut sie seripserit: Sic — pres quem quoque Combesius reprehendit. 
constanter codd. teztusque editus, ac petit se- (87) Veteres duo libri eum Voss. τὸ σὸν xci ὕπ- 
ries; Pelagioque simile est quod ambo inter- — «yt, περί. : : 
pretes xaxov» sibi divinarunt. Sed pace viri do- v Edili et duo mss. χαταγινωσχόμενος, ὅτι θέλων, 
ctissimi dixerim non constanterita legi in codi- Alii duo καταγινωσχόμενος, ὁ θέλων, 
cibus, eum Reg. primus quem ipse cum editis 


quuntur verbis arbitror explanari. Mox enim no- 
minat immoderationem corpori haudquaquam 
parcentem ; cujusmodi sunt Manichei, et si qui 
sint horum similes. 
INTERROGATIO CCLIX. 
Quis sit fervens spiritu 15. 
RESPONSIO. 

Qui ferventi animi alacritate, et inexplebili de- 
siderio, et studio impigro facit voluntatem Dei, in 
charitate Jesu Christi Domini nostri, juxta id quod 
scriptum est : In mandatis ejus volet nimis". 

INTERROGATIO CCLX. 


Cum Apostolus nunc quidem dicat : « Nolite fieri 
imprudentes** : » nunc vero, » nolite esse pru- 


dentes apud vosmetipsos 15,» fierine potest ut. 


prudens non sit apud semetipsum is qui impru- 

dens non est? 

RESPONSIO. 

Unumquodque preceptum habet proprium limi- 
tem. Etenim huic mandato, Nolite fieri impruden- 
tes *^, hoc subjungit, Sed intelligentes qua sit vo- 
luntas Dei : alteri vero, Ne sis prudens apud teme- 
tipsum *!, additur illud : Verum time Dominum, et 
declina ab omni malo. Quare imprudens quidem 
est, qui non intelligit voluntatem Domini: prudens 
vero apud semetipsum, quisquis suis ipsius ratio- 
cinationibus utitur, neque in verbis Dei ambulat 
secundum fidem. Si quis igitur vult neque impru- 
dens esse, neque prudens apud seipsum, debet Do- 
mini intelligere voluntatem per fidem in ipsum et 
in timore Domini imitari Apostolum, qui ait: Con- 
silia destruentes, et omnem altitudinem extollentem 
se adversus scientiam Dei, et in captivitatem redi- 
gentes omnem intellectum in obsequium Christit*. 

503 INTERROGATIO CCLXI. 

Cum Dominus hoc promissum fecerit : « Omnia 
quacunque petieritis in oratione credentes, ac- 
cipietis 5 : » ac rursus; « Si duo ez vobis con- 
senserint super terram, de omni re quamcunque 
petierint, fiet. illis **, » quomodo vel ipsi sancti 
qua petierunt, non acceperunt? velut etiam 
Apostolus, qui ait; « Propter quod ter Domi- 
num rogavi, ut discederet a me**, » nec tamen 
voci compos factus est : similuterque Jeremias 
propheta, et Moyses ipse. 

RESPONSIO. . 

Cum Dominus noster Jesus Christus in preca- 
tione sua dixerit, Pater, si possibile est, transeat a 
me caliz iste " deinde addiderit; Verumtamen non 
voluntas mea, sed tua fiat **: poimum quidem nosse 
opere pretium est, non licere nobis quecunque 


18 Ephes. v, 
*5 Matth. xxi, 22. 


16 Rom. xit, 44... 7 Psal. οχι. 4. 
m, 7. 8311] Cor. x, &, ὃ. 
xxvi, 39. 


(89) Antiqui duo libri preeter Voss. τόπῳ ξητου- 
μένην" Alii duo mss. et editi τόπῳ δηλουμένην. 

(90) Codex Colb. ᾿Αλλὰ συνέετε. Ibidem idem ms. 
cum Reg. tertio θέλημα τοῦ Κυρίον. Mox Vossii 
codex et alii tres παρὰ σεαυτῷ. Alius ms. et editi 
παο᾽ ἑαυτῷ. Totum illud, μὴ ἔσθε φρόνιμος, Salomo- 
nis est, non apostoli Pauli: sed ideo Paulo tri- 
buitur, quod unam quidem sententie partem sibi 


S. BASILII MAGNI 


$& Matth. xvii, 19. 


1958 

Α ξυτουμένην (89) ὑπόθεσιν. ᾿Αφειδίον γὰρ σώματος 
προϊὼν ὀνομάξει " οἷοί εἰσιν οἱ Μανιχαῖοι, xot εἶ 
τινες ὅμοιοι τούτοις. 


EPOTHZIZ ΣΝΘ΄, 
Τίς ἐστιν ὁ ξέων τῷ πνεύματι. 
ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

| 'O διαπύρῳ προθυμίᾳ, καὶ ἀχορέστῳ ἐπιθυμία, καὶ 

ἀόχνῳ σπουδῇ ποιῶν τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ ἐν ἀγάπῃ 

Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ Kupíov ἡμῶν, χατὰ τὸ γεγραμμέ- 

voy * ᾽ν ταῖς ἐντολαῖς αὐτοῦ θελήσει σφόδρα. 

EPOTHZIZ zX, 

Τοῦ ᾿Αποστόλου λέγοντος, πότε μὲν, « Mj 
ἄφρονες " » ποτὲ δὲ, « Μὴ 
ἑαυτοῖς * » €i δυνατὸν μὲ 
ἑαυτῷ τὸν μὴ ἄφρονα; 


γίνεσθε 
γίνεσθε φρόνιμοι παρ' 
εἰναι φρόνιμον παρ᾽ 
Β 
AIIOKPIZIZ 

Ἕκαστον πρόσταγμα ἴδιον ἔχει ὅρον. Τῷ γὰρ, Μὰ 
γίνεσθε ἄφρονες, ἐπιφέρει *. ᾿Αλλά συνιέντες (90) 
τί τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ" χαὶ τῷ, Μὴ ἴσθι φρόνιμος 
παρὰ σεαυτῷ, τὸ, Φοθοῦ δὲ τὸν Κύριον, καὶ 
ἔχχλινε ἀπὸ παντὸς χαχοῦ. Ὥστε ἄφρων μὲν ἔστιν 
ὁ μὴ συνιεὶς τὸ θέλημα τοῦ Κυρίον (9) - φρόνιμος 
δὲ παρ᾽ ἑαυτῷ πᾶς ὁ λογίσμοὶϊς ἰδίοις χρώμενος, καὶ 
μὴ χατὰ πίστιν στοιχῶν τοῖς ῥήμασι τοῦ Θεοῦ. Εἰ 
οὖν τις βούλεται μήτε ἄφρων εἶναι, μήτε φρόνιμος 
παρ᾽ ἑαυτῷ, συνιέναι ὀφείλει τὸ θέλημα τοῦ Κνρίον 
πίστει τῇ εἰς αὐτὸν, xol ἐν φόδῳ Θεοῦ μιμεῖσθαι 
τὸν ᾿Απόστολον λέγοντα " Λογισμοὺς χαθαιροῦντες, xai 
πᾶν ὕψωμα ἐπαιρόμενον χατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ, 
καὶ αἰχμαλωτίζοντες πᾶν νόημα εἰς τὴν ὑπαχοὲν τοῦ 
Χριστοῦ. 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΣΞΑ΄. 

Ἰοὺ Κυρίον ἐπαγγειλαμένον, ὅτι « Πάντα, ὅσα ἂν 
αἰτήσητε ἐν τῇ προσευχῇ πιστεύοντες (92), λύ- 
ψεσθε" » χαὶ πάλιν" « E&kv δύο ὑμῶν συμφωνή- 

σωσιν ἐπὶ τῆς γῆς, περὶ παντὸς πράγματος, oU ἐὰν 
αἰτήσωνται, γενήσεται αὐτοῖς" » πῶς αἰτήσαντές 
τινα χαὶ αὐτοὶ οἱ ἅγιοι οὐχ ἔλαδον : ὡς χαὶ ὁ 
᾿Απόστολος εἰπών " « Ὑπὲρ τούτον τρὶς τὸν Κύριον 
παρεχάλεσα, ἵνα ἀποστῇ ἀπ᾽ ἐμοῦ " » καὶ ui λοιδὼν 
τὸ αἴτημα, χαὶ Ἱερεμίας δὲ ὁ προφήτης, καὶ αὐτὸς 
ὁ Μωυσῆς. 
ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Τοῦ Κυρίον ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰπόντος ἐν 

D προσευχῇ " Πάτερ, εἰ δυνατὸν, παρελθέτω ἀπ’ ἐμοῦ 
τὸ ποτήριον τούτο, εἴτα ἐπαγαγόντος, ID» μὴ 
τὸ θῶλημα τὸ ἐμὸν, ἀλλὰ τὸ σὸν γενέσθω (93) πρῶ- 
τον μὲν εἰδέναι δεῖ, ὅτε οὐ πᾶν ὃ θέλομεν mitti» 


47. 99 Ephes. v, 47. *! Prov. 


7? Rom. ΧΙ], 16. 
δὲ [I Cor. xu, 8. δ᾽ Matth. 


sumpsit Rom. xir, 16, in alter& vero, quod ad 
sensum attinet, a Salomone non recedat. Reg. 
primus pro ἔχχλινε habet. ἔχλινον. 

(91) Unus ms. θέλημα τοῦ Θεοῦ. Aliquando post 
duo mss. ῥήμασι τοῦ Κυρίου. 

(92 Reg: primus προσευχῇ ὑμῶν πιστεύοντες. 

(93) Codices duo σὸν γινέσθω. Ibidem duo mss. 
oj μὴν δὲ τό. 


1231 


REGULZE BREVIUS TRACTAT, 


1258 


ἱπετρόάπημεν, οὐ μὴν οὐδὲ τὸ συμφέρον αἰτεῖν müv- A volumus, petere : imo vero ne id quidem quod no- 


τως γινώσχομεν, Τὸ γὰρ, τὶ προπευξόμεθα χαθὸ 
δεῖ, οὐχ οἴδαμεν, Ὥστε μετὸ πολλῆς μὲν περισχέ- 
ψεως, χατὰ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, ποιεῖσῇαι δεῖ τὰ 
αἰτήματα' μὴ ἀχονομένους δὲ εἰδέναι χρὴ, ὅτι ἢ 
ἐπιμονῆς χρεία, $ xai εὐτονίας, χατὰ τὴν παρᾶ- 
ξολὴν τοῦ Κυρίον, πρὸς τὸ δεῖν πάντοτε προσεύχε- 
cÜxi, καὶ μὴ ἐχχαχεῖν, xui χατὰ τὸ ἐν ἄλλῳ τόπῳ 
ὑπ᾽ αὐτοῦ εἰρημένον, ὅτι Διὰ τὴν ἀναίδειαν αὐτοῦ 
ἐγερθεὶς, ϑώσει αὐτῷ, ὅσων χρήξει" ἢ διορθώ- 
σεως χαὶ ἐπιμελείας, κατὰ τὸ διὰ τοῦ προφήτου ὑπὸ 
τοῦ Θεοῦ πρὸς τινας εἰρημένον, εἰπόντος. Ὅταν 
τὰς χεῖρας ὑμῶν ἐχτεῖνητε πρὸς μὲ, ἀποστρέψω 
τὸ πρόσωπόν μὸν (94) kp! ὑμῶν" χαὶ ἐὰν πλη- 
θύνητε τὴν δέησιν, οὐκ εἰσαχούσομαι ὑμῶν, Αἱ 
γὰρ χεῖρες ὑμῶν αἵματος πλήρεις. Λούσασθε, p 
χαθαροὶ γένεσθε, καὶ τὰ ἐζῆς, Ὅτι δὲ καὶ νῦν γέ- 
γονται, καὶ εἰσὶ τῶν πολλῶν αἱ χεῖρες αἵματος πλή- 
pite, οὐδὲν ἀμφιδάλλειν δεῖ τοὺς πιστεύοντας ἐχείνῳ 
τῷ χρίματι τοῦ Θιοῦ, ὃ χατὰ τοῦ προστοιχθέν- 
τος ἀναγγεῦιαι τῷ λαῷ, καὶ σιωπήσαντος ἀπ- 
ἐφήνατο, εἰπὼν, ὅτε Τὸ αἷμα τοῦ ἡμαρτηχύότος 
ix τῶν χειρῶν τοῦ σχοποῦ ἐχξητηθήσεται (90). 
Ὅπερ ἄληθες χαὶ ἀπαράδατον εἶναι πλιροφορηθεὶς 
ὁ ᾿Απόστολος ἔλεγε' Καθαρὸς ἐγὼ ἀπὸ τοῦ νῦν 
ἀπὸ τοῦ αἵματος πάντων (960). Οὐ γὰρ ὑπε- 
ctum» τοῦ μὴ ἀναγγεῖλαι ὑμῖν πᾶσαν τὴν 
βουλὴν τοῦ Θεοῦ, Εἰ δὲ ὁ σιωπήσας μόνον ἔνο- 
χος τοῦ αἵματος τῶν ἁμαρτανόντων εὐρίσχεται τί 
ἂν τις εἶποι περὶ τῶν, Qu ὧν ποιοῦσιν, ἢ δι᾿ ὧν 
λαλοῦσι, σκανδαλιξόντων ἑτέρους ; Ἕστι δὲ ὅτε ς 
χαὶ (97) dé ἀναξιότητα τοῦ αἰτοῦντος οὐχ ἐπιτυγχώ- 
νεται τὸ αἴτημα, ὡς ἐπὶ τὸῦ Δαδὶδ' εὐξαμένον οἶχο- 
δομῆσαι oixo» τῷ Θεῷ, x«i χωλυθϑέντος " ὃ; τῆς 
μὲν πρὸς Θεὸν εὐαρεστήστως οὐκ ἀπηλλοτριώθη, οὐ 
μὴν χαὶ ἐχείνου ἄξιος ἐχρίθη, 'O μέντοιγε Ἱερεμίας 
μὴ ἀχουσθεὶς φαίνεται διὰ τὴν χαχίαν ἐχείνων, ὑπὲρ 
ὧν προσηύχετο (98). Πολλάκις δὲ χαὶ τοῦ καιρηῦ διὰ 
ῥᾳθυμίαν παρεθέντος ἡμῖν, x«U' ὃν ἔδει ποιάσασθαι τὸ 
αἴτημα, ἀχαίρως ὕστερον χαὶ μάτην αἰτοῦντες εὑρισχό- 
μεθα, Περὶ δὲ τοῦ, Ὑπὲρ τούτον τρὶς τὸν Κύριον 
παρεκάλεσα ἵνα ἀποστῇ ἀπ' ἐμοῦ, εἰδέναι χρὴ, ὅτι 
τῶν περιστάσέων͵ τῶν τῇ ἔξωθεν xui τῶν πεοὶ τὸ 
σῶμα, πολὺς χαὶ διάφορος ἐστιν ὁ λόγος, τοῦ Θεοῦ ἢ 
ἐπάγοντος, ἣ συγχωροῦντος di τινα οἰκοναμίαν (09) 
χρείττονα τῆς παρ᾽ αὐτὰ ἀνέσιως, 'Exw μὲν οὖν τις 
δυνηθῇ γνωρίσαι, ὅτι χρὴ διὰ προσευχῆς καὶ αἰτῆ- 
Cie; ἀπαλλαγῆναι τῆς περιστάστως, ἀχούεται αἰτῆ- 
σας, ὡς οἱ δύο τυφλοὶ ἐν Εὐαγγελέῳ x«i οἱ δέχα )s- 


9 Luc, xi, 8, ** Isa. 1, 1ὅ, 16. 59 Ezech, ur, 18. 


(94) Vossii vetus liber et alii duo ἀποστρέψω τοὺς 
ὀφθαλμοὺς μου, avertam oculos meos ; nec aliler le- 
gilur apud LXX. Editi et Reg. secundus ul in 
contextu. 

(95) Antiqui duo libri cum Voss. ἐχξητήσω, 

95) Vossii vetus liber et alii duo πάντων ὑμῶν, 
omnium vestrum. 


97) Vt rimus Ἔστι δὲ ὅταν x«i. Mox codex 
Colb. οὐ δίδοται τὸ αἴτημα, 


(98) Editi et Reg. secundus ηὔχετο, Alii res mss. 
PaTROL, Gn. XXXI. 


bis expedit, poscere ullo modo noviinus, Nam quid 
exposcamus, ul oporlet, nescimus. Quare multa 
cum consideratione secundum voluntatem Dei pe- 
liiones adhibendw sunt. Quod si non audimur, 
scire oportel aut perseverantia aul ingenti conten- 
lione opus esse, juxla Domini parabolam, qua do- 
cemur semper orare oportere, non autem defatiga- 
ri, et juxlaid quod ab ipso in alio loco dietum est ; 
Propter improbitatem ejus surget, el dabit illi quot- 
quotl habel necessarios" ; aut emendatione el dili- 
gentia, juxla id quod Deus per prophetam ad quos- 
dam, dixil ila loquens : Cum eztenderitis manus 
vestras ad me, avertam faciem meam a vobis : el si 
preces multiplicaveritis, non exaudiam vos. Manus 
enim vestre sanguine pleng sunt, Lavamini, 
mundi estote *, ete. Quin autem et nunc fiant, et 
sint plenie sanguine manus mullorum, dubitare 
non debent, qui fidem habent judicio illi Dei, quod 
adversus eum pronuntiavit, qui populo renuntiare 
jussus, oblicuerit, ita locutus: Sanguis peccatoris 
ez manibus speculatoris requiretur *, Quod cum 
verissimum ae constanlissimuin esse sibi persua- 
sissel Apostolus dieebat: Mundus ego ez Aoc tem« 
pore sum a sauguine omnium. Non enim subterfugi, 
quominus aununliarem vobis omne consilium Dei*^, 
Quod si qui conlieuerit solum, is reus futurus est 
sanguinis eorum, qui peccaverint, quid quis dixe- 
rit de iis qui per sua facta aut dicta aliis fuerint 
offensioni ? Fil autem interdum, ut eliam propter 
indignitatem petentis petitum non impetretur ; ve- 


' Jut in Davide, qui cum rogasset ut liceret sibi edi- 


ficare domum Deo, prohibitus est, qui etiamsi 
gratus aeceptusque esset Deo, tamen hoc honore 
non habitus est dignus. Jeremias vero ob nequi- 
tiam eorum pro quibus precatus est, videtur non 
exauditus fuisse, Quin eliam non 504 raro con- 
tingil, ut preetermisso ex nostra negligentia oppor- 
tuno lempore, quo orare oporluisset, comperimur 
posthae intenipestive et incassum rogare. Quod 
autem atlinet ad illud, Propter hoe ter Dominum 
rogavi, ul discederet a me, sciendum est earum 
calamitatum quie tum in rebus externis, tum in 
ipso corpore nobis eveniunt, mulliplicem esse 
el variam ralionem, Deo has vel inferente vel 
permitlente per quamdam dispensalionem su- 
bita horum malorum liberatione nobis uliliorem, 
Si quis igitur nosse polueril, se ab adver- 
sitate per preealionem ac rogalionem liberari 


9? Act, xx, 26, 37. ?! II Cor. xit, 8. 


preter Voss. προσηύχετο. Nec ila mullo post Reg. 
primus διὰ ῥᾳθυμίαν παρελθόντος, xxÜ ow Codex 
Colb. παρελύοντος ἡμᾶς, x«U' àv. ' . 

(99) Editi el unus ms. διὰ τὴν eizevouixw, Alii 
ires mss, δι ctvx οἰχονομίαν, Ibidem edili et duo 
Inss, τῆς παρὰ ταῦτα. Heg. primus el Voss. τῆς 
z4p' αὐτά, Codex Colb. τῆς παραυτίχα, Nec ita 
ma) infra duo mss. cum Voss, προσευχῆς 3 

t gius. "n 


40 







1239 


in Evangelio, et decem leprosi, aliique complures : 
si vero perspectam non habuerit rationem, ob 
quam in tentationem inciderit (nam plerumque 
finem ob quem mala sibi irrogantur, assequi 
etiam per patientiam debet,;, deprecatusque fuerit 
calamitatem, eum tamen ad finem usque eam 
sustinere debuisset, non auditur : quandoquidem 
consilio benignitatis Dei non assentitur. Illud au- 
tem, Sí duo ex vobis consenserint **, quid sibi ve 
lit, ipsa loci series aperte declarat. Ibi enim de 
eo qui peccantem arguit, et de eo qui arguitur, 
verba faeit. Quamobrem, cum Deus non velit 
mortem peecatoris, sicut vult ipsum eonverti et 
vivere? : qui reprehensus est, si animo compun- 


S. BASILIT MAGNI 


oportere, si rogat, tam exauditur : velut duo esci Α z5oi, zzi Ξολλοὶ Pztoon ἐὰν δὲ τις ud γνωοίσι 


1260 
τὸν 
λόγον, xx5' ὃν πεοιπέπτωχε τῷ πειοπκτεῷ (πφλλάχις 
qp» καὶ JV ὑποιονξς χατοοϑωδξναι 14) αὐτῶ ὁ σχο- 
πὸς τῶν ἐπαγομένων ὀφεῶπιι, xz, δέον εἰς τος 
wzeuis», παρχιτέται τὴν πεοίστασιν, οὐχ &xojt- 
ται ἐπεὶ uk συνυτοέχει τῷ σχοκῶ τῆς φελανθρωσίας 
τοῦ Θεοῦ. Τὸ δὲ, A25 ὑμῶν ἐὰν συπτνωνξσωσιν, 
αὐτιὰ ξ περιχοπὲ σα"τνίξει. litoi γᾶο τοῦ ἔλεγχον- 
τος τὸν ὅπαοτχχέτα, χαὶ Ξεοὶ τοῦ ἐλεγχοπένον ποιεῖ- 
ται τὸν λογον. "Oct, τοῦ Θεοῦ ui θέἕλοντος τὸν θανα- 
τον 792 ἀυποτωλοῦ, ὡς τὸ ἐξιστοέψαι παὶ $3» αὐτὸν, 
ἐὰν ὁ ἐλεγχθεὶς χατανυγὲ cb» ψυχὲν 3). ταὶ συν- 
(hr τῷ σχοκῶ τοῦ ἔλέγχοντος, πεοὶ καντὸς πκουχιυα- 
τος, τουτέστε, πεοὶ παντὸς ἀπαοτέματος οὔ ἐὰν 
αἰτέσωνται Ti» ἄφεσιν, δοθέσεται αὐτοῖς παρὰ τοῦ 


etus sit, atque redarguentis assensus fuerit con- B φιλανθούπου Θεοῦ. Ἐὰν γὰρ πὸ συμφωνξσῃ ὁ 


silio, pro re omni, hoec est, pro omni peccato, 
eujus petierint veniam, dabitur ipsis a clementis- 
simo Deo. Si enim qii increpatur, haud consense. 
rit cum increpante, jam non conceditur venia, sed 
fit alligatio, juxta ea quz sequuntur verba : Quz- 
cunque alligaveritis super terram, erunt ligata in 


ἐλεγχόμενος τῷ ἐλέγχοντε, οὐχέτι ἄφεσις γένεται, 
ἀλλὰ δεσαὸς xarà τὸ ἐπιφεοόμενον, ὅτε Ὅσα in 
ϑέσετε ἐπὶ τὸς yüc ἔσται δεδειεένα ἐν τῶ οὐρανῶ, 
πλεοουμένου τοῦ πρέαατος ἐχείνον, ὅτε Ἐὰν χαὶ τῆς 
Ἐχχλχσίας παοαχούσῃᾳ ὃ ἔλεγχθεὶς, ἔστω coc ὡς ὁ 
εὐνιχὸς χαὶ ὁ τελύγχςε. 


calo **, sic ut impleatur judicium illud : δὲ Ecclesiam quoque non audierit qui redargutus est, sit tibi 


sicut ethnicus et publicanus "5. 
INTERROGATIO CCLXII. 

Cum Seriptura in rerum laudabilium numero ege- 
statem et paupertatem ponat, velut in hoc loco : 
« Beati egeni **; » ac etiam in illo, « Desiderium 
pauperum exaudivit Dominus *! ; et rursum : 
« Egenus et pauper laudabunt nomen tuum ** : » 
quodnam est diserímen egestatem inter et pau- 


pertatem ; et quomodo verum dicit David, cum p 


Gít : « Ego autem egenus sum et pauper 3" 2 » 
RESPONSIO. 

Cum recordor Apostoli qui dixit de Domino : 
Quod propter nos egenus factus est, cum dives es- 
set !, existimo egenum quidem eum esse, qui ἃ 
divitiis exciderit in egestatem ; pauperem vero, 
qui ab initio in egestate fuerit, ac certo quodam 
quí Deo placeret modo ejusmodi adversitatem re- 
xerit. Ceterum David egenum 505 et pauperem 
esse se confitetur : sed fortasse hoc etiam aicit in 
persona Domini, qui egenus quidem nominatur 
secundum illud : Quí propter nos egenus factus est, 
cum essel dives : pauper vero, quod non divitis ali- 
cujus, sed fabri lignarii filius secundum carnem 
dictus est*. Forte etiam quoniam, sicut Job?, non 
noverat res suas in thesaurum recondere, neque 


ΕΡΩΤΉΣΙΣ IzN. 

Tí; Γροαφξς ἐν roi; ἐπαινουμένοις τεθείσης τὴν πτω- 
χείαν χαὶ τὸν πενίαν, ὡς ἐν τῷ. « Μακάριοι οἱ 
πτωχοὶ (3) » χαὶ ἔν τω, « Τὴν ἐπιτυμίαν τῶν πενύ- 
των εἰσέχουσε Κύριος" » καὶ πάλιν « Πτωχὸς xal 
πένος αἰνέσονσι τὸ ὄνοικὶ δου" » τίς ἐστιν ἢ διαφο 
πτωχείας χαὶ πονίας ; καὶ πῶς ἀλκθεύει ὁ λαδὶδ 
Afju* « Ἐγὼ δὲ πτωχὸς tius χαὶ πένεης ; » 


ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Μεμνο μένος τοῦ ᾿Αποστόλου εἰπόντος περὶ τοῦ 
Κυοίον, Ὅτι dt ὑμᾶς ἐκτώχευσε, πλούσιος ὧν, 
λογέξομαι, ὅτι πτωχὸς μὲν ἔστιν ὁ ἀπὸ πλούτου χατ- 
ελθὼν εἰς ἔνδειαν. πένςς δὲ ὁ ἐξ ἀρχῷς ἐν ἐνδείᾳ 
ὧν χαὶ εὐαρέστως τῷ Κυρίῳ (4) χυδερνύσας τὴν 
τοιαύτην περίστασιν. Ὁ δὲ Δαδὶδ πτωχὸς χαὶ πένες 
εἶναι ὁμολογεῖ, τάχα μὲν εἰς πρόσωπον τοῦ Κυρίον 
χαὶ τοῦτο λέγων, πτωχοῦ μὲν ὀνομαζομένου χατὰ τὸ, 
Ὃς dv iua; ἐπτώχευσε, πλούσιος ὧν: πένχς δὲ 
χαθὸ οὐ πλουσίου τινὸς, ἀλλὰ τέχτονος νιὸς τὸ χατὰ 
σάρχα ἐχρημάτισι. Τάχα δὲ χαὶ ἐπείπερ $det, κατά 
τὸν Ἰὼδ, μὴ θεσαυροφυλαχεῖν τὰ ἑαυτοῦ, μοδὶ ὡς 
ἐδίω προσέχειν τῷ πλούτῳ, oixovousiv (3) δέ πάντα 
χατὰ τὸ θέλημα τοῦ Κυρίου. 


divitiis studere tanquam propriis, sed dispensare omnia ex voluntate Domini. 


*? Matth. xvii, 19, "2 Ezech. xxxii, 41. 


17, juxta Hebr. **Psal. rxxiu, 21. 


(1) Editi et duo mss. διορθωθῆναι. Alii duo cum 
Voss. χατορθωθῆναι. 
(2) Vossii vetus liber et Reg. primus χατανυγῇ τῇ 


vex. 
(5) Codex Voss. πτωχοὶ τῷ πνεύματι. Aliquanto 
st editi el mss. duo εἰσόχουσας, Κύριε, exaud'sti 
mine. Alii duo εἰσέχουσε, Κύριος, ezaudivit Do- 
minus. Mox codex Colb. ὄνομα σου, Κύριε. 


** Matth. xvi, 18. 
** Psal. xxxix. 18. 


"5 iliud. 17. ** Matth. v, 3. *' Psal. x. 


! JI Cor. vin, 9. * Matth. xiu, 55... 9? Job 1, 21. 


(4) Editi et Reg. secundus εὐαρέστως τοῦ Κυρίου 
male. Alii tres mss. τῷ Kupie, bene. Mox editi 
πτωχὸν xai πένην, Veleres tres libri prester Voss. 
πτωχὸς XXi πίνης. 

(3) Unus ms. et editi τῷ οἱκονομεῖν. Illud τῷ in 
aliis tribus mss. deest; nee dubium est, quin 
inepte ab aliquo otioso additum sit. Statim duo 
mss. θέλημα τοῦ Θιοῦ, 


1261 
ΕΡΏΤΉΣΙΣ ΣΞΓ΄, 
τί βούλεται διδώξαι ὁ Κύριος διὰ τῶν ὑποδειγμάτων, 
eig ἐπιψέρει τὸ, « Οὕτως οὖν πᾶς ἐξ ὑμῶν, ὃς οὐκ 
ἀποτάσσεται πᾶσι τοῖς ἕαυτον ὑπάρχονσιν (6), οὐ 
δύναταί pou εἶναι μαθητής ; » Εἰ γὰρ ὁ μὲν θέλω 
πύργον οἱχοϑομῆσαι, ἢ συμβαλεῖν ἑτέρῳ βασιλεῖ, 
παρασχευάσασθαι ὀφείλει $ πρὸς τὴν oix ομὴν, P 
ἔξεστιν αὐτῷ f μὴ θεῖναι θεμέλιον τὴν ἀρχὴν ἢ ipu- 
τῆσαι τὰ πρὸς εἰρήνην" ἄρα xai ὃ θελήσας μαθητὴς 
γενέσθαι τοῦ Κυρίου, ἀποτάξασται ὀφεῶει ; ἐὰν δὲ 
χαταμάθηῃ, πρὸς τοῦτο δυσχόλως ἔχοντα ἑαυτὸν, ἔξεσ- 
τιν αὐτῶ μηδὲ τὴν ἀρχὴν παθητεῦσαι τῷ Κυρίῳ ; 


ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. | 

Σχοπὸς τῷ Κυρίῳ £v τοῖς ὑποδεέγμασι τούτοις ἐστιν 
οὐχ ἐξουσίαν δοῦναι γενέσθαι μαθητὴν τοῦ Κυρίου, ἢ 
μὴ" ἀλλὰ δεῖξαι τὸ ἀδύνατον τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστή - 
σεως ἐν τοῖς περισπῶσι τὴν ψυχήν" ἐν ol; χαὶ κινδυ- 
νεύει εὐάλωτος γινομένη ταῖς μεθοδείαις τοῦ διαβόλου, 
xui χλεύης χαὶ γέλωτος ἀξία, διὰ τὸ ἀτελὲς τῶν ἐσπου- 
δάσθαι (1) δοχούντων, ἐλέγχεται. "Ὅπερ ἀπευχόμενος ὃ 
Προφήτης παθεῖν, ἔλεγεν. Μήποτε ἐπιχαρῶσὶ μοι οἱ 
ἐχῦροι μου" καὶ ἐν τῷ σαλευθῆναι πόδας μον, iux ἐμε- 
γαλοῤῥημονὴ σαν, 


ΕΡΩΤΉΣΙΣ ΣΞΔ. 

Τοῦ ᾿Αποστόλου λέγοντος" « Ἵνα ἥτε εἰλιχρινεῖς" » καὶ 
πάλιν, « ᾿Αλλ᾽ ὡς ἐξ εἰλιχρινείας" » τὸ εἰλιχρινές τί 
ἔστιν : 

ATIOKPIZIZ, 

Εἰλικρινὲς λογίξομαι εἶναι τὸ ἀμιγὲς, xal ἄκρως 
χεχαθαρμένον ἀπὸ παντὸς ἐναντίον, συνηγμένον δὲ καὶ 
τεταγμένον (B) πρὸς μόνων θεοσέδείαν" οὐ μᾶνον δὲ, (, 
ἀλλὰ χαὶ πρὸς τὰ ἐν ἐχώστῳ χαιρῷ χαὶ πράγματι πρὸς τὸν 
ταύτης σχοπὸν ἀχριβῶς ἐπιξητούμενα' ὥστε μηδὲ πρὸς 
τὰ συγγενῆ τῶν χατορθωμάτων ἀπομετεωρίξεσθῆαι τὸν 
εἷς τι ταχθέντα. Δηλοῦται δὲ τὸ μὲν πρότερον ἐξ αὐτὴν 
τῆς ἀκολουθίας" ἐπιφέρει yàp τῷ, ᾿Αλλ᾽ ὡς ἐξ zDuxpi- 
νείας, τὸ, Ὡς ἐχ Θεοῦ χατενώπιον Θεοῦ £y Χριστῷ λα- 
λοῦμεν" τὸ δὲ δεύτερον ἐχ τοῦ, Μὴ ὑπερφρονεῖν παρ᾽ ὃ 
δεῖ φρονεῖν, ἀλλὰ φρονεῖν εὶς τὸ σωφρονεῖν, ἑκάστῳ ὡς 
à Θεὸς ἐμέρισε μέτρον πίστεως χαὶ ἔχ τῶν τούτοις ἐπι- 
φερομένων, 


EPOTHZIX ΣΞΈ, 
Εἰ πρὸς μόνους τοὺς ἱερεῖς εἴρηται τὸ, « ᾽Εὰν προσφέ- 


ρὴς τὸ δῶρόν cou ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον, xoi futi 
μνησθῆς, ὅτι ἔχει τι ὁ ἀδελφός σὸν χατὰ σοῦ, ἄφες D 
EXEL τὸ δωρὸν σου ἔμπροσθεν τοῦ θυσιαστηρίου, χαὶ 


ὕπαγε, πρῶτον διαλλάγηθι τῷ ἀδελφῷ σον, χαὶ τότε 
ἐλθὼν πρόσφερε τὸ δῶρην σου, « fj xui πρὸς πάντας" 
χαὶ πῶς ἔχαστος ἡμῶν προσφέρει δῶρον (9) ἐπὶ τὸ 
θυσιαστήριον, 


ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ 
Τοῦτο ἐξαιρέτως μὲν χαὶ πρωτοτύπως πρὸς ἱερεῖς 


* Luc. xiv, 33. 
V" Matth. v, 23, 24, 


(6) Reg. primus τοῖς ὑπάρχουσιν αὐτοῦ. Codex 
Colb. τοῖς ὑπάρχουσιν αὐτῷ, | 

(7) Veteres doo libri cum Voss.z&v σπονδάξεσθαι. 

(8) Reg. primus el Colb, xat τεταμένον. Vocula 


REGULAE BREVIUS TRACTAT.E 
A 


12602 


. INTERROGATIO Οὐχ... 5 — 
Qui vult. docere Dominus per exempla qub 
subjungit illud : « Sic erga omnis ez vobis qui 
non renuntiat omnibus quc possidet, non potest 
meus esse discipulus*. » δὲ enim qui turrim ztdi- 
ficare vult, aut prazlium committere cum a!io 
regt, parare se debet aut ad zdificationem, aul 
ad bellum : sin autem impar fuerit, potest aut 
ab initio fundamentum τὴν λον ire ' - 
cem : ergone is etiam, qui veluerit. discipulus 
Domni fieri, debet renuntiare ? et si animadoer- 
terit id difficile a se toleratum iri, an liceat ei 
ne ab initio quidem. discipulum Domini fieri ? 
| , . ,RESPONSIO. ' 
Propositum est Domino in his exemplis, non 
permiltere ut quivis Domini fiat discipulus, vel 
üon : sed docere nullo modo fieri posse, ut aliquis 
inter ea que animum distrahunt, Deo placeat : in 
quibus periclitatur etiam, utpote qui facile possit 
insidiis diaboli capi,etita demum rebusiis,quarum 
studio teneri videbatur,imperfectis relictis, ludibrio 
et risu dignus esse perhibetur. Quod sibi me acci- 
derei deprecans Propheta, dicebat *.; Nequando 
supergaudeant mihi inimici mei : el dum commo- 
ventur pedes mei, super me magna locuti sunt. 
INTERROGATIO |. CCLXIV. | 
Cum Apostolus dicat : « Ul sitis sinceri δὶ » ac 
rursus, « Sed. velut ez sinceritate ", » quid est. 


sincerum ? 

RESPONSIO . 

Sincerum esse arbitror quod cum nulli rei ad- 
mistum sit, et ea re qualibet contraria summe 
purgatum coactum est et direclum ad solam 
pietatem ; imo vero non ad pietatem modo, sed 
ad ea eliam, quee in singulis et temporibus et 
rebus plane δὰ ipsius scopum requiruntur, ita ut 
si quis muneri alicui prepositus sit, is.ne ad af- 
finia quidem ei muneri distrahatur. Quod quidem 
prius est, declaratur ex ipsa serie verborum : nam 
his verbis, Sed velut ez sinceritate, subdit illud : 
Sicut er Deo, coram Deo in Christo loquimur * ; 
alterum vero ex illo : Non pius sapere, quamopor- 
tret, sapere, sed sapere ad sobrietatem : unicuique 
sicut Deus divisit mensuram fidei *: itidem ex aliis 
verbis et hic subjunguntur. [4 

506 INTERROGATIO CCLXV.. 

Utrum ad solos sacerdotes dictum sit : » Si offers 
munus tuum ad. altare, et ibi. recordatus fueris 
uia frater tuus habet aliquid adversum te, re- 
inque ibi munus tuum antealtare,et vade,prius 
reconciliare fratri tuo : et tune veniens offer mu- 
nus luum "^, » an etiam ad omnes. Et quomodo 

unusquisque nostrum offert munus ad altare, 


RESPONSIO. 
Hoc quidern precipue ae primario loeo par fue- 


? Psal. xxxvni, 17. * Philipp. i, 10. 111 Cor. nm, 17.* ibid. * Rom. xit,3. 


πρὸς, quie mox sequitur deest quidem in vulgatis, 

sed in duobus mss. invenitur. | 
(9) Vox δῶρον addita est ex libris veteribus, Ibi- 

dem Reg. primus ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου; — 


1963 


S. BASILII. MAGNI. 


1964 


ritad sacerdotes referri, cum scriptum sit: Vos Α ἐκλαιδάνειν ἀκόλουθον ἂν εἴς, ἐπειδὴ ἡἕγραπται, ὅτι 
ἢ “οπὶὺὸς 


autem sacerdotes Domini vo^abimini, mmistri Dei 
omnes!!. Εἰ: Sacrificium laudis honorificabit me'*. 
Acrursus: Sacrificium Deo spiritus contribulatus!?, 
Quin et Apostolus ait: Ut exhibeatis corpora ve- 
stra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem, 
rationabile obsequium vestrum !*. Quorum unum- 
quodque omnium commune est; atque quod est 
ejusmodi, id ab unoquoque nostrum perfici ne- 
cesse est. 
INTERROGATIO CCLXVI 


Quid est sal, quod habere Dominus jussit, cum 
dixit : « Habele in vobis sal. et pacem habete in- 
ter vos 1» Quin et Apostolus ait : Sermo ves- 
ter semper in gralia, sale sit conditus. 


RESPONSIO. 


Et hie ex contextu et serie utriusque capitis, 
sensus perspicuus est. Nam ex Domini verbis do- 
cemur, nullam causam ob quam alter ab altero 
disjungamur et dissideamus, prebere sed nosmet- 
ipsos semper in vinculo pacis ad unitatem spiritus 
conservare !Ü. Ex verbis autem Apostoli discet 
quicunque meminerit illius, qui dixit : Nunquid co- 
medetur panis sine sale? nunquid vero est sapor 
in verbis vanis 15 ? sermones suos dispensare ad fi- 
dei &Jificationem, Ut del gratiam audientibus 13, 
tempore opportuno et decoro ordine utens, quo 
auditores magis morigeri flant. 


INTEHROGATIO CCLAXVII . 
Si alíus multis vapulabit, alius vero paucis? quo- 
mododicunt quidam nullum essepanarum finem. 
RESPONSIO. 

Qus ambigue et obscure videntur dicta fuisse in 
quibusdam divinre Scripture locis, ea ex confessis 
ac manifests aliorum locorum sententiis expla- 
nantur. Cum igitar Dominus pronuntiet aliquando 
hosin supplicium $07 seternum ituros !!, ali- 
quando vero mittat quosdam in ignem xternum 
paratum diabolo et angelis ejus?*; etalibi gehennae 
ignis mentione facta, subjiciat illud : Ubi vermis 
eorum non moritur, et ignis non eztinguitur ?* ; 
olimque etiam de quibusdam predixerit per pro- 
phetam, vermem eorum non moritaürum, neque 
ignem eorum exstinctum iri ** : heec igitur et ho- 


C 


'.e - LE . - ΄ ᾿ * , 
ἡμεῖς σὲ ἱερεῖς Κυρίου χληθόσεσθε, λειτουργοὶ Θεοῦ 
»*e 
oir 34980 με. χαὶ πάλιν- 
Ὡώσιὰ 76) Θεῶ 77122 "t tà ; 
Ms à NEPTPPT. ovi mauivoy, Καὶ ὁ 'Azóz-o- 
λος 9i pret Παραστῆ σαι τὰ σώματα (10) 223» θυσίαν 
99099», «ix», 


πάντες x«l, Θυσία εἰνέσεως do 


εὐχοεστον τῷ Ot. ci ἐν À ; 
v". Pv "4 2: ! M n , Rd λογιχὲν αὐ: ϑείαν 
ὑμῶν, 1l& Η ἔχαστον χοινὸν πάντων ἐστέν- 
ἔχατστου $49 χατορθοῦν τὸ τοιοῦτον, 


αναυχαῖον 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΣΞς- 

T: EN τὸ ἄλας ὃ προσέταξεν ἔχειν ὁ Κύριος, εἰπὼν, 
K CET A d μα οι dies χαὶ εἰογνεύετε ἐν ἀλλξλοις, » 
αὶ 6 ἃ U^ Pi: t 95370. « O λόγος ὑμῶν πάντοτε 
ἔν χἄοιτι ἅλατι ἠρτυμένος, 

ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ, 
Ku ἐνταῦθα διὰ τῶν συνεξευγμένων ἐχάστω χι- 
. - hen . φ 4 4 - . - 

φ αίῳ o νοὺς Ῥανερός ἔστιν. Εν μὲν γὰρ τοῖς τοῦ» 

Κυρίου ῥήμασι τὸ μχδεμίαν ὑπόθεσιν τῆς ἀπ᾽ QM 

λύλων διαλύσεως χαὶ διαστάσεως παρέχειν, ἀεὶ d' ἐν 

25 * ME , e a P n^ - Pe 

τῷ συνοΐσμο τὸς εἰοήνης ποὺς τὸν ἐνότητα τοῦ 

πυτύματος συντχρεῖσθαι διδασχόμεθα" ἐν δὲ τοῖ; 

τοῦ ᾿Απογστόλονυ, μυχμονεύσας τις τοῦ εἰπόντος Yi 
βϑοωθήσεται ἄοτος ἄνευ ἁλός (11); εἰ δὲ x«i ἔστι 
γεῦμα ἕν ῥίῴμασι χενοῖς ; διϑαχθύσεται οἰχονομεῖν 
τοὺς λόγους εἰς otxodoui» τὸς πίστεως, Ἵνα dà 
χαοιν τοῖς ἀχούουσι, xatoo εὐθέτῳ χαὶ τάξει εὐσχύ- 
μόνε χρώμενος, ποὸς τὸ εὐπειθεστέρους γενέσθαι 
τοὺς αχούογτας. 

EPOTHSIS XzZ. 

Ei ὁ u£y τις Qapzatzat πολλὰς, ὁ δὲ 0M ες" πῶς λέγου- 

ci τινες ux, (19, elvat τῆλμος τῆς τὸς χολάσεως. 
ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Τὰ ἀμφίδολα xai ἐπιχεχαλυμμένως εἰοξσθαι δὸο- 
χοῦντα ἔν τισι τόποι: τῆς θεοπνεύστου Γραφᾷς ὑπὸ 
τῶν ἐν ἄλλοις τόποις ὁμολογουμένων σαφανέξεται. 
Τοῦ οὖν Κυριου ποτὲ μὲν ἀποφαινομένου, ὅτε ἀπ- 
ἐλεύσονται οὗτοι εἰς χόλασιν αἰώνιον, ποτὲ δὲ ἐχπέ:- 
ποντὸς τινας εἰς τὸ πὺρ τὸ αἰώνιον τὸ ἡτοιμασμένον 
τῷὸ διαδόλῳ χαὶ τοῖς ἀγγῶλοις αὐτοῦ * x«i ἄλλοτε 
ὀνοιαζόντος γέξνναν Tuo; χαὶ ἐπιφέροντος, Ὅπον 
ὁ σχώληξ αὐτῶν (13) οὐ τελευτᾷ χαὶ τὸ πῦρ οὗ 
σδέννυται" xxi ἔτι πάλαι διὰ τοῦ moopürou περί τένων 
ποοιτιορηχότος, ὅτι -ἜΟ σχώλχξ αὐτῶν οὐ τελευτῶσει, 
χαὶ τὸ πῦο αὐτῶν (li) οὐ σδεσθύσεται' τούτων χαὶ 


rum sithilia cum in multis divine scripturelocis D τῶν τοιούτων πολλαχοῦ τὸς θεοπνεύστου Γραγᾷξι 


!! Isa. Lxi, 6... !* Psal. xcix, 23. 1} Psal. r, 19... !* Rom. xri, 1. 15 Marc. ix, 49. "6 Coloss. ww, 6. 


1* Job. vi, 6. 


!! Ephes. 1x, 3. 
2. [sa. Lxvt, 24. 


33 Marc. 1x, 4&5. 


(10) Reg. primus et Colb. IIzox7:á7x:: τὰ 73- 
ματα Mox unus ms. εὐζοεττον τῷ Κυοίῳ, Subinde 
edili ἀναγχαῖον τοίνυν" sed illud τοίνυν in veteri 
nullo codice invenitur. Particulam xzi ex uno ms. 
addidimus ante vocem ἀναγχαῖον. 

(11) Codex Colb. ἄνεν 2127o;. Nec ita multo iufra 
duo mss preter Voss. γενέσθαι τοὺ; ux704707725, 
discipulos. 

(12) Vocula μή abest a priscis tribus libris. Certe 
vir eruditissimus Ludovicus Ellies Dupin non lege- 


!1* Ephes. iv, 29. 


139 Luc. xi, 472. ?! Mattb, xxv, 46. 32 ibid. κι. 


rat quee hic ἃ Basilio dieuntur, aut legisse non 
meminit cum tom.lI,pag.590, non obscure dicit 
tantum vicum peeaarum eternitatem non agno- 
visse. Mox Vossii codex et alii duo τς κολάσεως 
τοῖς χολαζοιένοις. - 

Anuliqui tres libri preter Voss. σχώλῃξ αὐτῶν. 
Vox ultima in editis desiderabatur. 

d t) Et hic quoque vox αὐτῶν in vulgatis deerat: 
sed addita est ex Vossiicodice et exaliisduohus. 
Nec ita multo infra Reg.1 ὥσπερ ἐπιλαν ve. 


1265 


REGULA£ BREVIUS TRACTAT.E, 


1266 


χειμένων, ἦν χαὶ τοῦτο τῆς μεθοδείας τοῦ διαβόλου, A habeantur, hoc quoque unum est ex artificiis dia- 


τὸ τοὺς πολλοὺς τῶν ἀνθρώπων, ὥσπερ ἐπελαθομέ- 
νους τῶν τοσούτων χαὶ τοιούτων τοῦ Κυρίον 
ῥημάτων χαὶ ἀποφάσεων, τέλος χολάσεως εἰς τὸ 
μᾶλλον κατατολμᾶν τῆς ἁμαρτίας ἑαυτοῖς ὑπο- 
79492. Ei γὰρ τῆς αἰωνίου χολώσεως ἔσται ποτὲ 
τῆος, τῆνος ἔξει πάντως χαὶ ἢ αἰώνιος ξωή, Ei δὲ 
ἐπὶ τῆς ξωῆς τοῦτο νοῆσαι οὐ γαταδεχόμεθα, ποῖον 
ἔχει λόγον TB χολέσει τῇ αἰωνέῳ τέλος διδόναι; Ἢ 
“ἀρ τοῦ αἰωνίου προσθήχη ἐφ᾽ ἑχατέρων ἴσως κεῖ- 
ται (18). ᾿Απελεύσονται γὰρ, φησὶν, οὗτοι εἰς 
χόγασιν αἰώνιον" οἱ δὲ δέχαιοι εἰς ζωὴν αἰώνιον. 
Τούτων οὖν οὕτως ὁμολογουμένων, εἰδέναι χρὴ, 
ὅτι xai τὸ, Δαρήσεται, πολλὰς, χαὶ τὸ, Δαρήσεται 
ὀλίγας, οὐχὶ rfe, ἀλλὰ διαφορὰν χολάσεως δηλοῖ 
(16). Εἰ γὰρ ὁ Θεὸς δίκαιος χριτῆής ἔστιν, οὐ μόνον ἢ 
τοῖς ἀγαθοῖς, ἀλλὰ χαὶ τοῖς πονηροῖς, ἀποδιδοὺς 
ἐχάστῳ χατὰ τὴν πράξιν αὐτοῦ, δύναταε εἶναι ὁ 
μὲν τις πνρὸς ἀσδέστου ἄξιος, χαὶ τούτου (TOL μα-Ξ 
λαχωτέρον, ἣ μᾶλ)ον φλέγοντος" 6 δέ τις σχώληχος 
ἀτελευτήτον, καὶ τούτον πᾶλιν ἢ πραότερον ὀδυνῶν- 
τος, ἢ σφοδρότερον χατὰ τὴν ἀξίαν ἐχοόῖστου " χαὶ GÀ)- 
hos γεέννης διάφορα πάντως ἐχούσης τὰ χολαστήρια" 
χαὶ ἕτερος τοῦ ἐξωτέρου σχότους, ἔνθα ὃ pé» τις ἐν 
χλαυνθμῷ μόνον (17), ὁ δέ τις καὶ ἐν βρνγμῷ τῶν 
ὀδόντων διὰ τὸ ἐπιτεταμένον τῶν πόνων γίνεται" Καὶ 
τὸ ἐξώτερον δὲ σχότος ὑποφαίνει πάντως εἶναί τι χαὶ 
ἐσωτερον. Καὶ τὸ, Eig πυθμένα ἄδον, ἐν ΠΙαροι- 
μίαις εἰρημένον δηλοῖ, ὅτι εἰσί τινες ὦ τῷ dm 
μὲν, οὐκ ἐν πυθμένι δὲ ἄδον, χουφοτέραν ὑπομένοντες 
τὴν χόλασιν, Τοῦτο δὲ χαραχτηρίξειν ἔστι καὶ νῦν ἐν 
Tol; τοῦ σώματος πάθεσιν, 'O μὲν yxp τις πυρέσσϊι 
μετὰ συμπτωμάτων χαὶ (18) ἄλλων παθῶν" à δέ τις 
πνρέσσει μόνον, χαὶ οὗτος οὐχ ὁμοίως τῷ ἑτέρῳ * χαὶ 
ἄλλος οὐ πυρέσσει μὲν, ὀδύνη δέ τινι μῆλους καταπο- 
νεῖται * xal οὗτος πάλιν ἑτέρον πλεῖον ἢ ἔλαττον, Εἴρη- 
ται δὲ χαὶ τοῦτο τῷ Κυρίῳ τὸ (19), πολλὰς καὶ ὀλίγας, 
χατὰ τὴν χρῆσιν τῆς συνηθείας, ὥσπερ οὖν χαὶ ἄλλα 
τινὰ τοιαῦτα, Οἴδαμεν γὰρ πολλιίκις τὸ τοιοῦτον εἶδος 
τοῦ λόγου x«l ἐπὶ τῶν ὑφ᾽ ἑνός τινος πάθους χεχαχωμέ- 
νων παραλαμδανόμενον " οἷον ὅταν λέγωμεν ἐπὶ τινος 
πυρέσσοντος μόνον, ἢ ὁφθαλμὸν ὀδυνωμένον, ὕαυμ(- 
ξοντες, ὅτι πόσα ἔπαθεν, ἢ πόσας ὑπέμεινεν ἀνώγχας, 
Ὥστε τὸ, πολλὰς (20) καὶ ὀλίγας δέρεσθαι, πάλιν λέγω, 
οὐχ ἐν τῇ τοῦ χρόνον παρατάσει ἢ συμπληρώσει, ἀ}λ᾽ 
i) τῇ διαφορᾷ τῆς χολάσεως γίνεται, 
ἘΡΩΤΉΣΙΣ XEH, 
Κατὰ ποῖον νοῦν λέγονταί τινες υἱοὶ ἀπειθείας, καὶ τέ- 
χνα ὀργῆς ; 
AIIOKPIZIX, 
Τέκνα xai νἱούς τινος (21) ὀνομάώξειν οἶδεν à Κύ- 


D 


boli, ut plerique homines velut obliti tot et talium 
Domini verborum ac senlentiarum, quo majore 
cum audaeia peccent, supplicii sibi finem prieseri- 
bant. Etenim, si zlerni supplicii futurus est ali- 
quando finis, finem utique habitura est etiam vita 
eeterna. Quod si noti possumus illud de vita seterna 
intelligere, qua ratione supplicio ἐρίου πο aseribitur 
finis? Nam mqualiter pro utroque habetur aterni 
adjeelio, Ibunt enim, inquit, hi in supplicium cter- 
num: justi autem in vitam zternam*^, ltaque,cum 
hiec ita sint in confesso, sciendum est, neque il- 
lud, Vapulabit multis, neque illud, Vapulabit pau- 
cis, signifieare finem, sed diversitatem supplicii, 
Si enim Deus justus judex est non bonissolum, sed 
malis eliam, reddens unieuique juxta opera sua, 
polest alius esse dignus igne inexstinguibili, qui 
aut mollius aut acrius adurat: alius verme nun- 
quam morituro, qui etiam aut mitius aut acerbius 
excruciel pro eujusque merito: alius gehenna, 
quie varia ac penitus diversa supplicia habeat: 
alius exlerioribus tenebris, ubi hic quidem in flelu 
solum, ille vero in dentium etiam stridore ob do- 
lorum vehementiam exsis!at. Quin et exleriores 
ille tenebre alias eliam prorsus esse inleriores 
indicant. Et illud quod dictum est in Proverbiis, 
In profundum inferni**,declarat quosdam esse in 
inferno quidem, sed non in profundo inferni, qui 
leviorem pcenam perferant. Nune autem hoc etiam 
in corporis morbis ostendere licel.Nam febricitanti 
alleri accedunt symptomata, et alie quedam 
moleste affectiones; alter vero febricilat tantum- 
modo, et hic non simili modo, quo alter. Et alius 
non febri quidem, sed quodam membri alicujus 
dolore diseruciatur: et hie rursus alio plus aut 
minus. Hx autem voces muitis el paucis, prolatie 
sunt quoque ἃ Domino ex consueto usu, velut 
eliam alia συ απ ejusmodi. Neque enim ignora- 
mus hujusmodi loquendi genus stepe de iis etiam 
qui uno aliquo morbo afflictantur,usurpari veluti 
cum de aliquo homine duntaxatfebricitante,aut ab 
oculisdolente mirabundidicimus,Hiequolel quanta 
sustinuit mala,aut quoltetquantos pertulit eruciatus. 
Quamobrem illud,multiset paucis vapulare,iterum 
dico, nequaquam porrigi, aut compleri ac finiri 
lempus, sed supplicium diversum esse significat. 
508 INTERROGATIO CCLXVIIL, 
Quo *ensu dicantur quidam filii contumacie ?, et 
filii irac**, 
RESPONSIO, 
Filios alicujus, sive bonus sive malus fuerit, 


** Mallh. xxv, 46. ** Prov. 1x, 18, ! Ephes, v, 6. 3" Ephes. i1, 3. 


. (15) Veteres duo libri ἑκατέρων ἐπίσης χεῖται, Alti 
duo mss. et edili ἴσως κεῖται, Utraque vox, ἴσως 
et ἐπίσης, ἴῃ Vossii codice legitur. Haud longe par- 
liculam γάρ addidi ex libris antiquis. 

(16) Codex Colb. χολώσεων δηλοῖ, 

(17) Unus ms. κλαυθμῷ μόνῳ, 


18) Codex Colb. £13» τινῶν παθῶν, 
19) Veteres duo libri cum Voss. ὑπὸ τοῦ Κυρίον, 
Aliquanto post duo mss. τῶν ἐφ᾽ ἑνὸς, 
(20) Ediü Ὥστε πολλάς. Al mss. tres Ὥστε τὸ 
πολλάς. 
(21) Reg. secundus et editi τέχνα χαὶ νϊούς τινας. 


1267 


faciunt. Si enim inquit,filii Abraham essetis, opera 
Abraham faceretis **. Ac rursus: Vos ez patre dia- 
bolo estis, et desideria patris vestri vultis facere **. 
Quamobrem quisquis contumacise opera peragit, 
efficitur etiam contumaciee filius. Fortasse etiam, 
quemadmodum non peccator modo, sed ipsum 
etiam peccatum diabolus nominatur, quod pec- 
cati, ut opinor, fuerit auctor : sic quoque ob eam- 
dem causam contumacia ipsa poterit diabolus ap- 
pellari. Filius autem iree est aliquis, quatenus se- 
metipsum ira dignum preestitit. Ut enim qui Do- 
mino sunt digni, faciuntque opera lucis ac diei, 
eos Apostolus filios lucis ac filios diei vocavit ?!, 


S. BASILII MAGNI 


solet Dominus appellare eos, qui ejus voluntatem A 2t; τοὺς ποιοῦντας τὰ θελέαχτα αὐτοῦ, 


1268 
i εἶτε ἀγαθοῦ 
Utt χαχοῦ, Εἰ τέχνα γὰο, φησὶ, τοῦ "ABomku ὅτε, τὰ 
ἕογα τοῦ 'A6oxzu ἐποιεῖτε X» (22) - xai πάλιν - Ὑμεῖς 
ἐχ τοῦ πατοὸς τοῦ διαβόλου dare, x«l τὰς ἐπιθνκίας 
τοῦ πατρὸς ὑμῶν θέλετε ποιεῖν, Ὥστε χαὶ ἀπειθείας 
υἱὸς ὁ τὰ τῆς ἀπειθείας ἰογατόμενος γίνεται. Τάχα dt, 
ὥσπερ οὐχ ἀμαοτωλὸς μόνον͵ ἀλλὰ xxl αὐτοαιχαοτία ὁ 
δεζθολος ὀνοκίξεται, διὰ τὸ ἀοχηγὸς (33), ὡς luat, 
γεγονέναι τῆς ἀμαοτίας * οὕτω xal αὐτοαπείθεια λέγοιτο 
ἂν ὁ διάδολος διὰ rà» αὐτὴν αἰτίαν, Τέκνον δὲ δογᾷς 
ἐστίτις, χαθ᾽ ὃ ἄξιον ἑαυτὸν πεποέηχε τῆς ὀργᾶς. Ὡς 
γὰο τοὺς χξίους τοῦ Κυρίου, x«i τοὺς ποεοῦντας τὰ τοῦ 
φωτὸς xai Ὁμέρας ἔογα, νἱοὺς φωτὸς χαὶ υἱοὺς ξυΐοα: 
ὁ ᾿Απόστολος προσηγόρευσεν - οὕτως ἀκόλουθον νοεῖν 


ita par fuerit intelligere et illud: Eramus Ali B χαὶ τὸ, Ἥμεν τέκνα ὀργᾷς. Εἰδέναι μέντοεγε xpi, 


irz?*. Scire autem oportet filium contumacie et 
filium ire unum et eumdem esse, cum Dominus 
pronuntiaverit: Qui contumaz est à Filium,non vi- 
debit vitam, sed ira Dei manebit super eum **. 


INTERROGATIO CCLXIX. 


Cum scriptum sit  « Fücientes voluntates carnis et 
cogitationum ** : » nunquid voluntates carnis alis 
sunt, et alis cogitationum. et quales sint ha. 


RESPONSIO. 
Carnis quidem voluntates alio in loco singulatim 


nominatimquerecenset Apostolus,his verbis: Mani- 
festasuntautem opera carnis,qua sunt adulterium, 


fornicatio,immunditia,luzuria,idolorum servitus, C 


veneficia,inimicitiz,contentiones,emulationes,irz, 
rirzs,dissensiones,sectz ,invidiz homicidia ebrieta- 
tes,comessationes,et qua hissimilia**. ἘΠ alibi ge- 
neralius: Savíentia carnis inimicitia est in Deum, 
legi enim Dei non est subjecta, nec enim potest **. 
At vero cogitationum voluntates dici possunt ea 
consilia,qus&e Scripture testimonio non probantur, 
qualia sunt 111. de quibus dictum est: Consilia 
destruentes, et omnem altitudinem extollentem se 
adversus scientiam Dei 51, et cogitata,que ad obe- 
diendum Christocaptivanon ducuntur. Quapropter 
necessarium et tutum est, semper et ubique ser- 
vare illud quod a Davide dictum est: Et consilium 
meum, justificaliones tua 33. 


1* Joan. virt, 39. 809 ibid. 4. ?! I Thess. v, 5. 


Codex Colb. τέχνσ τινὸς xxi υἱοὺς ὀνομάξειν. Vossii 
vetus liber et alii duo τέχνα xxi υἱούς τινος. Quod 
mox in interpretatione sequitur, quiipsiwsfaciunt 
voluntatem.Ma iatelligi debet,qui faciunt voluuta- 
tem ejus cujus filii sunt. 

(22) Vocula ἄν, quie in vulgatis deest, in duobus 
mss.invenitur. Statim codex Colb. πατρὸς ὑμῶν τοῦ, 

(23; Reg. priminus ἀρχηγὸν. Alii tres mss. et editi 
ἀρχηγὸς. Paulo post unus mss. χαθοτι ἄξιον. 

(24) Unus ms. et editi uévu,, manet. Alii tres mss. 
μενεῖ, manebit. Hec Scripture verba aliter intel- 


8 Ephes Wu, 3. 
55 Galat. v, 19 21. 36 Rom. vin, 7. *' IL Cor. x, 4, 5. 3 


ὅτι ὁ νἱὸς τῆς ἀπειθείας, ὁ αὐτὸς ἐστι xal Téxvov Go- 
γᾶς τοῦ Κυρίου ἀποφηναμένον, ὅτε Ὃ ἀπεεθῶν T 
Yi οὐχ ὄψεται τὴν Qui», ἀλλ᾽ ὁ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ μενεῖ 
ἐπ᾿ αὐτὸν (34). 


ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ ΣΞΘ΄. 
᾿Επειδὰ γέγραπται, « Ποιοῦντες τὰ θέλῃματα τῆς σαρχὸς 
xai τῶν διανοιῶν * » εἰ ἄλλα μὲν ἔστι ($5) τὰ τῆς σαο- 
χὸς θελόματα, ἄλλα δὲ τῶν διανοιῶν - χαὶ κοῖα ταῦτα. 
ATIOKPIZIZ. 

Τὰ μὲν τῆς σαρχὸς θελήματα ἐν ἄλλῳ τόπῳ xarà 
μέοος ὀνομαστὶ χαταλέγει ὁ ᾿Απόστολος, λέγων - Φα- 
»tok δὲ ἔστι τὰ ἔογα τῆς σαρχὸς, ἅτινά ἔστι μοι- 
χεία, ποονεία, ἀκαϑαρσία, ἀσέλγεια, εἰδωλολατρεία, 
φαουαχεία, ἔχθοαι, ἔρεις, ξῆλοι, θυμοὶ, ἐριθεζαι, 
διχοστασίαι, αἰἱοέσεις. φθόνοι, φόνοι, μέθαι, χῶ- 
μοι, χαὶ τὰ ὄδυοια τούτοις - χαὶ ἀλλαχοῦ rtoOn- 
πτιχώτεοον, ὅτι Τὸ φρόνημα τῆς σαρχὸς ἔχθρα εἰς 
Θεόν - τῷ γὰο νόμῳ τοῦ Θεοῦ οὐχ ὑποτάσσεται, οὔτε 
γὰο δύναται" τὰ δὲ τῶν διανοιῶν θελήματα λογισμοὶ 
εἶεν ἂν uà (26) μαρτυρούμενοι ὑπὸ τῆς Γραφῇς, 
οἵοί εἰσιν ἐκεῖνοι, περὶ ὧν εἴρηται" Λογισμοὺς χα- 
θαιροῦντες, χαὶ πᾶν ὕψωμα ἐπαιρόμενον χατὰ τῆς 
γνώσεως τοῦ Θεοῦ, xal νοήματα μὴ αἱχμαλωτιζό- 
μενα εἰς τὴν ὑπαχοὴν τοῦ Χριστοῦ. Διόπερ ἄναγ- 
χαΐον xal ἀσφαλὲς ἀεὶ xal πανταχοῦ φυλάσσειν ἐκεῖνο 
τὸ ὑπὸ τοῦ Δαβὶδ εἰρημένον" Καὶ $ συμβουλέα μὸν 


Ὦ τὰ δικαιώματά σου. 


33 Joan. ΠΙ, 36. 
Psal. cxvii, 34. 


δι Ephes. Il, à. 


lecta sunt ab auctore Vulgate. Ea legi poseunt in 
iis, quee indicavimus, locis. Vox ἀπείθεια, quee du- 
plicem intellectum habet, facit ut alii interpretes 
aliter vertant. Familiare est Grecis scriptoribus 
hanc vocem pro rebellione atque contumacia su- 
mere 

(25. [Illud ἐστι additum est ex libris veteribus. 
Mox Reg. primus ὀνοααστὶ λέγει ὁ ᾿Απόστολος six», 
Codex Colb. διαγορεύει ὁ 'Arocrolog εἰπὼν. 
Subinde Reg. primus &rw& ἐστι ταῦτα, μοιχεία. 

(26) Veteres duo libri λογισμοί siet. μῇ. 


. 1269 


EPOTHZIX XO. 
Ti ἐστιν, « ᾿Απορούμενοι, ἀλλ' οὐκ ἐξαπορούμενοι ; » 


ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 

Τὴν πληροφορίαν τῆς ἑαυτοῦ εἰς Θεὸν πεποιθή- 
σεως ἐξ ἀντιπαραθέσεως τοῦ ἀνθρωπίνου φρονήματος 
δειχνὺς ὁ ᾿Απόστολος, ἔχαστον τῶν ἐν τῷ τόπῳ- 
τούτῳ χειμένων οὕτω τίθησιν. Ὡς μὲν γὰρ πρὸς τὸ 
ἀνθρώπινον φρόνημα, Ἐν παντὶ θλιβόμενοι, u- 
civ ὡς δὲ πρὸς τὴν ἐπὶ Θεὸν πεποίθησιν ἐπιφέρει 
τὸ (27), ᾿Αλλ' οὐ στενοχωρούμενοι " πάλιν, ὡς 
μὲν πρὸς τὸ ἀνθρώπινον φρόνημα, ᾿Λλπορούμενοι" 
ὡς δὲ πρὸς τὴν ἐπὶ Θεὸν πεποίθησιν, τὸ, Οὐκ ἐξ- 
απορούμενοι" χαὶ τὰ λοιπὰ ὁμοίως, Old ἔστι χἀχεῖνα 
τὰ ἀλλαχοῦ αὐτῷ εἰρημένα " Ὥς ἀποθνήσχοντες, 
χαί ido) ξῶμεν' ὡς πτωχοὶ, πολλοὺς δὲ πΡλου- 
τίξοντες " ὡς μηδὲν ἔχοντες, vai πάντα χατ- 
ἐχοντὲς, 

ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΣΟΑΛ΄, | 
Toà Κυρίου λέγοντος, « TD» τὰ ἐνόντα (98) δότε 
ἐλεημοσύνην" καὶ ἰδοὺ πάντα καθαρά ὑμῖν ἐστιν" » 
εἰ πάντων, ὅσα ἥμαρτέ τίς, διὰ τῆς ἐλεημοσύνης 
τὸν χαθαρισμὸν εὑρίσχει, 
AIIOKPIZIZ. 

Αὐτὴ d ἀχολουθέα τῶν προχειμένων σαφηνίξει 
τὸ εἰρημένον, Προοειπὼν γὰρ, ὅτι Καθαοίξετε τὸ 
ἔξωθεν τοῦ ποτηρίον xmi τῆς παροψίδος, τὸ 
δὲ ἔσωηεν ὑμῶν γέμει ἁρπαγῆς (290) xat πονὴ- 
ρίας, οὕτως ἐπήγαγε' Πλὴν τὰ ἐνόντα, δότε 
ξδδεημοσύνην, χαὶ ido) πάντα χαθαρὰ ὑμῖν 
ἐστι (30)" πάντα ταῦτα δηλονότι ὅσα ἕν τῷ ἀρπώ- 


REGULAE BREVIUS TRACTATAE. 


1270 


509 INTERROGATIO CCLXX. 
Quid sibi vul illud : « [n mazimis difficultatibus. 
versamur, sed non succumbimus? » 
RESPONSIO. | 

Cum Apostolus certissimam suam plenissimam- 
que in Deum fiduciam ex humana sapientia huic 
adversa ostendit, singula quie hoc loco hahentur, 
sic ordinat. Quantum quidem attinet ad humanam. 
sapientiam : /n omnibus, inquit, tribulationem pa- 
timur : quantum vero ad fiduciam in Deum, sub- 
jungit illud,Sed non angustiamur **. Rursus,quan- 
tum attinet ad sapientiam bumanam,/n mazimis 
difficultatibus versamur : quantum vero ad fidu- 
ciam in Deum, Non. succumbimus. Et reliqua si- 
militer. Cujusmodi sunt ea que fuerunt alibi ab 
ipso dieta : Quasi morientes,et ecce vivimus : sicut 
egentes, multos autem. locupletantes : tanquam 
nihil habentes, et omnia possidentes δ. 

INTERROGATIO CCLXXI. - 

Cum Dominus dicat : « Verumtamen quod superest, 
date eleemosynam : et ecce omnia munda sunt 
vobis * : » nunquid peccata omnia, qua quis 
commisit, mundant(ur per eleemosynam. 

RESPONSIO. 

Series ipsa eorum que przecedunt, propositam 
quaestionem explanat. Naim, cum antea dixisset : 
Mundatis quod deforis esl caliciset catini: quod au- 
lem intus est vestrum, plenum est rapina et iniqui- 
tate** : tam demum addidit illud : Verumtamen 
quod superest, date eleemosynam : et ecce omnia 
munda sunt vobis : omnia hec videlicet, quiecun- 


ξειν χαὶ πλεονεχτεῖν ἁμαρτάνομεν, χαὶ πονηρενό- Q que perrapinam et avari&am peccamus,et nequi- 


uif, Παρίστησι δὶ τοῦτο xai ὁ Ζαχχαῖος εἰπών, Ἰδοὺ 

τὰ ἡμίση τῶν ὑπαρχόντων (31) μὸν δίδωμι τοῖς 

πτωχοῖς" χαὶ εἴ τινός τι ἐσυχοφάντησα, ἀποδί- 
δωμι τετραπλοῦν. "Ὥστε ὅσα τοιαῦτά ἔστιν ἁμαρτὴή- 
ματα, ἅπερ δύνατὸν ἀναλῦσαι, x«i ὑπὲρ ὧν ἔστιν 
ἀντιδοῦναι πολυπλάσιον, τούτω τῷ τρόπῳ κχαθαρί- 
ζεσθαι" χαὶ τούτῳ, φημὶ, τῷ τρόπῳ, ox αὐτῷ χαθ' 
ἑαυτὸν ἀρχοῦντι πρὸς τὴν xdüÜxoctw, χρήξοντι δὲ 
προηγουμένως τοῦ ἕλέους τοῦ Θεοῦ, χαὶ τοῦ αἴματος 
τοῦ Χριστοῦ" ἐν ᾧ xui τῶν ἄλλων ἀπάντων ἔχομεν 
τὴν ἀπολύτρωσιν, ποιοῦντες ἐφ᾽ ἐχάστῳ τοὺς ἀξίους 
χαρποὺς τῆς μετανοίας, 

EPOTHZIX XOP, 

Ἐπειδὴ πρόσταγμά ἔστι τοῦ Κυρίον μὴ μερι- 
μνᾶν περὶ τῆς αὔριον, πῶς ὑγιῶς τὸ πρὸσ- 
rayux νοΐῆσομεν (!2) ; "Opus. γὰρ, ὅτι ποὶ- 
λὴν ἔχομεν σπουδὴν τῶν πρὸς τὴν ELO 
ἕνεχεν͵ ὥστε παραθέσθαι καὶ τὰ πρὸς πλείονα 
xpowow ἀρχέσαι δυνάμενα. 

AHOKPTZIZ, 
'O καταδεξάμενος τὴν τοῦ Κυρίον διδασχαλίαν, 
? ]D Cor. iv, 8. ** Il Cor. vi, 9, 40. 

5 Luc, ur, 8. ^* Matth. vi, 34. 

(27) Vossii vetus liber et alii duo πεποίθησιν 
ἐπιφέρει, Vox ultima abest a vulgalis. — 

(28) Reg. primus τὰ ἐνόντα πάντα, Mox idem ms. 
cum Colb. ὑμῖν ἔσται, 

(29) Antiqui duo libri preeter Voss, ἐξ ἁρπαγῆς. 

Post vocem ἁρπαγῆς ita in editis legitur, καὶ δόλον" 

sed illud, xai δόλον, in nostris quatuor mss. non 


ter agimus, Sed et Zacchieus hoc declarat,his ver- 
bis: Ecce dimidium bonorum meorum do pauperi- 
bus : el si quid aliquem defraudavi,reddo quadru- 
plum "3, Itaque quiecunque suntejusmodi peccata, 
ut resolvi possint,el pro quibus liceat longe plura 
rependere, hoc modo expurgantur : hoe, inquam, 
modo : quandoquidem ipse per seipsum haud suf- 
ficit ad purgationem, sed primum indiget miseri- 
cordia Dei et sanguine Christi : in quo etiam reli- 
quorum omnium habemus redemptionem **, si 
fecerimus ob singula fructus dignos pceniten- 
time "5, 
B10 INTERROGATIO CCLXXII. 

Cum praeceptum Domini sit,ut ne solliciti simus de 
erastino** ; odo sumus hoc mandatum recte 
intellecturi? Videmus enim nos ad parandas res 
necessarias multum studii convertere, ita ut ea 
etiam qui possunt ad longius tempus sufficere, 
recondantar. 

RESPONSIO. 
Quisquis suscepit doctrinam Domini, qui dixit : 


" Luc. xi, 41. " ibid. 39. "5 Luc. xix, 8. '* Ephes. 1, 7. 


reperitur. 

Qn Rursus duo illi quos dixi codices ὑμῖν ἔσται, 
vobis erunt.Aliquanto post codex Colb. τὰ ἡμίσεια, 
(31) Antiqui duo libri ὑπαρχόντων μοι. Haud long 
vocula τε addita est ex tribus codicibus. Subin 

duo mss. δυνατὸν ἐστιν, 
(32) Codiees tres νοήσωμεν, 


1271 


buitque certissimam et intezerrimam fidem veri- 
tati promissionis, quam ipse subjungit : Et hzc 
omnia adjicientur vobis : nequaquam in hujus 
viti? curis verbum suffocantibus, ipsumque infe- 
cundum reddentibus, animum inutiliter occupat. 
Imo vero in bono certamine decertans ad compla- 
cendum Deo, credit Domino, dicenti : D/gnus est 
operarius cibc suo *,nec quidquam curat alimenti 
causa : sed laborat et sollicitus est, non propter 
se ipsum, sed propter mandatum Christi, quem- 
admodum ostendit ac docuit Apostolus,cum dixit : 
Omnia ostendi vobis,quoniam sic laborantes oportet 
suscipere inflrmos'*. Nam sui ipsius gratia sollici- 
tum esse, crimen est amoris sui ipsius : contra, 


mandati ergo sollicitum esse et laborare, laus et B 


prieconium est animi,qui Christi et fratrum amore 
succenditur. 


INTERROGATIO CCLXXIII. 
Quid est quod faciens aliquis, blasphemal in Spi- 
ritum sanctum??? 
RESPONSIO. 

Ex blasphemia, qure tunc prolata est a Phari- 
smis, in quos etiam pronuntiatum est judicium 
ejusmodi,perspicuum est, eum etiamnum in Spi- 
ritum sanctum blasphemum esse, qui efficaciam 
et fructus sancti Spiritus ascribit adversario: quod 
plerisque nostrum contingit, qui siepe probum vi- 
ruin vane glorie cupidum temere appellamus, fal- 
soque iracundie accusainus hominem, cemulatio- 


nem bonam ostendentem, et ejusdem generis alia C 


per pravas suspiciones ementitis nominibus vo- 
camus. ' 


INTERROGATIO CCLXXIV. 
Quomodo quis efficiatur stultus in hoc seculo. 


RESPONSIO. 

Si timuerit judicium Dei, qui dicit : γὼ vobis 
quiprudentesestis in vobis ipsis,el coram vobis scien- 
tes *! eumque imitatus fuerit. qui dixit: Brutus 
facts sum apud te ?* : et si rejecta omni opinione 
prudentiee, nullam propriam cogilationem 511 
prius comprobarit tanquam bonam, imo si ne ini- 
tio quidem quidquam prius cogitaverit, quam ab 
ipso Domini precepto sit assuefactus ad id quod 


placet Deo. sive in opere,sive in sermone, sivein D 


V Matth. τι, 33. '* Matth. x, 10. 


:33 Rez. primus solus αὐτοῦ ἐττι. Mox eliti 
dV αὐτὸν. Veteres quatuor libri prieter. Voss. 2€ 
ix72«, Hoc ipso in loeo. duo iss. ivz2*£» 722 Kv- 
21:3 4. 

i3) Codex Colb. ἔχε: £,xz2zx. Mox Reg. secun- 
dus et editi 2254342725 xxi διχφέτευς 2:432:3g22^ 
quod alio online edidimus, veteres duos libros se- 
euti. 

OUS Rozs primus τί y τὰς, Editi τὸ ἐπν cen Mox 
εἴθ mns, el Voss. ἐς i7272z24z7z. Subinde Heg. 
primus zioxriza τοῦ 0402 riz. (44d (est ÀAzc Dei 
sentontiu. 

(19^ Sie veteies duo libri.aon ut edili ϑλατρειεὶ 


S. DASILII MAGNI 


Quarite primum regnum D^i,e! juslitiamejus adhi- Α εἰπόντος Ζητεῖτε ποῦτον τὸν βασιλείαν τοῦ 
D . 


13 Act. xx. 35. 


1272 


Θεοῦ, 
xxi τὴν διχαιοτύνην αὐτοῦ, χαὶ πλὴ οοφοον εὶς 
* **9 o, - * - M * s : t4 , 
τὴν ἀλήθειαν τῆς αὐτοῦ ἐπαγγελίας, ἐπα γα όντος" 
4 - , , . - * “ , 
Kai ταῦτα πάντα ποοστεθήσιται “μῶ" οὐχ ἐν ταῖς 
βιωτικαῖς μερίμναις ταῖς συμπνιγούσαις τὸν λόγον, 
χαὶ ἀχάρπον ποιούσαις, χαταργεῖ τὴν Lua. Ἐν di 
τῷ χαλῷ ἀγῶνι τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστέσεω; ἄγωνι- 
ζόμενος, πιστεύει τῷ Kvoto εἰπόντε - "Azt ὁ 
4 Li ΡΞ ὧν », - 
ἐργάτης τῆς τροφῆς αὐτοῦ (33)* xci οὐδὲν ταύτης 
. ΜΑΣ P" , , - 1 - [EP 
ἕνεκεν περιεργάξεται. ᾿Εργάζεται δὲ xol μεριανᾷ οὐχὶ 
., € * ,»^ 4 M 4 
δι ἑαυτὸν, ἀλλὰ διὰ τὴν ξυντολὲὴὲν τοῦ Χοιττοῦ, χαθὼς 
. * * e : 
ὑπέδειξε χαὶ ἐδίδαξεν ὁ ᾿Απόστολος, εἰπὼν: τα 
. , Ld . - - ιν - - ?* - 
ὑπέδειξα ὑμῖν, ὅτι οὕτω χοπιῶντας δεῖ kc) au aveaom 
* , *. * * , : 
τῶν ἀσθενούντων, TO με} γὰρ δι᾿ ἑαυτὸν μεοιανᾶν 
, * 4 L4 * . . * * HN * . 
φιλαυτίας ἐστὶν ἔγκλημα (34)" τὸ δὲ διὰ τὴν ἐντολὲν 
- * *. " 5)» L1 * et 
μεριμνᾶν xai ἐργάξεσθαι φιλοχρίστου xci φιλαδ'ὥφον 
διαθέσεως ἐστιν ἐγχώμιον, 


ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ ΣΟΙ". 
Τί ἄν τις (33) ποιώσας, βλασφημεῖ εἰς τὸ Πνεῦμα 
τὸ ἄγιον " 
ἈΠΟΚΡΙΣΙ͂Σ. 

'Ex τῆς τότε βλασφημίας, t» ἰἐδλασφήμησαν οἱ 
Φαοισαῖοι, ἐφ᾽ οἷς x«l τὸ χοῖμα τοῦτο ἐτέθη, δῆλόν 
ἐστιν, ὅτι x«i νῦν ἐχεῖνος βλασφημεῖ (36) εἰς τὸ 
Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ὃς ἂν τὰς ἐνεργείας xai τοὺς χαοποὺς 
τοῦ ἀγίου Πνεύματος τῷ ἐναντίῳ ἐπιφημέση" ὅπεο 
πάσχομεν οἱ πολλοὶ, τὸν μὲν σπουδαῖον χενόδοξον 
πολλάχις διψοχινδύνως ἀποχαλοῦντες, τοῦ δὲ ᾿ῆλου 
ἀγαθὸν ἐπιδειχνυμένον ὀργὴν χαταψευδόμενοι, xai 
ἄλλα τοιαῦτα ἐν ὑπονοίαις πονηραῖς ψευδῶς ἐπιγχκί- 
ζοντες. 


ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ XO4. 
Πῶς γινεταῖ τις ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ 10600; ; 
AIIOKPISI*. 

'Ex» φοδηθὴ τὸ χοῖμα τοῦ Θεοῦ (37), λέγοντος" Οὐκὶ 
οἱ συνετοὶ ἐν ἐαυτοῖς, χαὶ ἐνώπιον cw» ἐξι- 
07íu021;' χοὶ αὐμήσηται τὸν εἰπόυτα " Κτενδς: 
ἐγτνηθην παοὰ σοὶ" χαὶ πᾶσαν οἴχσιν Cus 
ἀποβαλὼν, μὴ πρόττοῦν τι τῶν ἰδίων λογεσαῶν ὡς 
ἀγαθὸν ἐγχοίνη (38). αὖτε μὴν λογίσκταί τε τὸν anys, 
ποὶν ἂν ὑπ᾽ αὐτῷς τοῦ Κυρίου τῆς ἐντολξς gus 
συ (39) ποὺς τὸ ἀοΐσχον τῷ Oro εἴτε ἐν ἔργῳ, ἐπι 
ἐν λογὴν, Wt £» ἐνθυκζσει, τοῦ ᾿Αποχτόλφθυ εἰτύντν;. 
οὐ Marc. tit, 29. 


** [sa. v, 21. ?* Psal. ἐσσι, 23. 


τὸ. Aliquanto infra codex Colb. x«i rzéxi& τρια, 
et ejusdem generis multa. 

(37) Editi et antiqui duo libri τοῦ Kyeiss Mfe»- 
τος. Alii duo mss. ut in conlextu. Mox Beg. pri- 
mus £o» £z279». Alius ms. et editi e7-in. 

3$) Regii duo mss. i7xoivs. Editi ἐστι 

Nec ita multo post Reg. primus λογεσεταέ τι. Vo- 
cula τὶ deest in vulgatis. 
. 39)Sie Vossii liber et alii duo. Editi 484554 τὸ 
2:1722» O1». Ibidem editi εἶτε ἐν ἔδγω, εἴτε ἔν i»fo- 
urzi. Αἴ mss. ut in contextu. Subinde duo mss. 
διὰ τοῦ Χριστοῦ. Alii duo et editi διὰ τὸν Κύριον. 


1273 


REGULJE BREVIUS TRACTAT.£., 


1274 


Πεποίθητιν δὲ τοιαύτην ἔχομεν διὰ τοῦ Χριστοῦ À cogilalione,eui Apostolus dieal : Fiduciam autem 


πρὸς τὸν Θεόν * οὐχ ὅτε ἀφ᾽ ἑαυτῶν ἑκανοί ignis 
λογίσατθαὶί ct ὡς ἐξ ἐχυτῶν ^ ἀλλ᾽ ἢ ἱχανότης ἡμῶν 
ix τοῦ Θεοῦ τοῦ διδέσχοντος ἄνθρωπον γνῶτιν, καθόις 
γέγραπται. 
ΕΡΩΤΉΣΙΣ XOE. ——— | 
Ei δύνχται ἐγλοψαι πρόθεσιν ἁγίου ὁ ΣΞατανας, 
ὅτε γέγραπται" «Ἐγὼ μὲν Παῦλος προεθέμην 
Duo χαὶ ἅπαξ χαὶ dic, καὶ ἐνέχοψεν ἡμᾶς ὁ 
Σατανᾶς.» 
ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ, 

Τῶν ἔν Κυρί» χατορῆωμάτων τὰ μὲν προθέσει 
χαὶ χρίσει ψυχῆς ἐχτελεῖται, τὰ δὲ διὰ σώματος 
ἐνεργεῖται ἢ ἐν σπουδῇ $ ἐν ὑπομονῇ, Ὅσα μὲν οὖν 
ἐν προθέσει τῆς ψυχῆς xxi χρίσει κεῖται (40), ταῦτα 


talem habemus per Christum ad Deum . non quód 
sufficientes stumus cogitare aliquid a nobis,quasi ez 
nob:s : sed. sufficientia nostra ex. Deo est ?, qui 
docet hominem scientiam 5", sicut scriplum est. 


INTERROGATIO CCLXXV. 

Nunquid sancti alicujus consilium proposit umque 
Satanas possit impedire; quoniam scriptum est ; 
«Ego quidem Paulus proposui venire et semel et 
iterum, sed impedivit nos Satanas **, » 

RESPONSIO. 

Inter recte faeta qua in Domino fiunt, alia per- 
ficiuntur a voluntate et a judieio anime : alia vero 
ope corporis aut per studium aut per palientiam 
eduntur. Quaeeunque igitur in anime voluntate ae 


ἐγκόψαι οὐδενὶ τρόπῳ δυνατόν ἐστι τῷ Σατανᾷ " i» δὲ B judicio sita sunt, ea Satanas impedire nullo modo 


τοῖς διὰ σωματικῆς ἐνεργείας χατορϑουμένοις πολ- 
γάχις Tt xxi συγχωρεῖ ὁ Θεὸς γενέσθαι ἐμπόδιον, 
εἰς δοχιωὴν χαὶ ἔλεγχον τοῦ ἐμποδιξομένου, ἵνα 5 
μετατιθέμενος τῆς ἀγαθῆς προθέσεως ἐλεγχθῇ, ὡς 
οἱ ἐπὶ τῆς πέτρας σπαρέντες, οἱ πρὸς ὀλίγον μὲν τὸν 
λόγον μετὰ (M) χαρᾶς ἐδέξαντο, γενομένης δὲ θ)}ί- 
ψέως, εὐθέως ἀπέστηταν" ἢ ἐπιμένων τοῖς χαλοῖς 
ἀποδειχθῇ ἐν σπουδῇ τῶν χατορθωμάώτων, ὡς αὐτὸς 
ὃ ᾿απόστολος, ὃς πολλάκις προθέμενος ἀπελθεῖν πρὸς 
τοὺς Ῥωμαίους, καὶ χωλυθεὶς͵ ὡς αὐτὸς ὡμολόγη- 
σεν, ὅμως οὐχ ἐπαύσατο θέλων, μέχρις ὅτε καὶ 
ἐπλήρωσεν ὃ προέθετο" ἐν δὲ ὑπομονῇ, ὡς ὁ 'Im6, 
ἧς, τοσαῦτα (43) ὑπὸ τοῦ διαδόλον παθὼν, ἀναγκχέ- 
ξοντος φθέγξασθαὶ τι βλάσφημον, ἢ ἀχαριστῆσαι 
Θεῷ, καὶ μέχρι τῶν ἐσχάτων συμφορῶν οὐχ ἐξέστη 
τῆς εὐσεδοῦς χρίσεως, x«i τοῦ φρονεῖν πὲέρὶ Θεοῦ 
ὑγιῶς, Γέγραπται γὰρ περὶ αὐτοῦ * Ἕν πᾶσι τού- 
τοῖς οὐδὲν ἥμαρτεν (43) Ἰὼβ τοῖς χείλεσιν αὐτοῦ 
ἐναντίον τοῦ Θεοῦ, χαὶ οὐχ ἔδωχεν ἀφροσύνην τῷ 
Θεῶ, 


ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ ΣΟς΄. 

Tí ἐστι τὸ ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλου εἰρημένον, « Εἰς τὸ 
δοχιμάξειν ὑμᾶς, τί τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ τὸ ἀγαθὸν, 
χαὶ εὐάρεστον, χαὶ τέλειον ; 5 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 
Πολλὰ ἐστιν, ἃ ὁ Θεὸς θέλει - τὰ μὲν iv (4) μα- 
χροθυμίᾳ x«i χρηστότητι, ἅπερ ἀγαθά εστί τε χαὶ 
λέγεται " τὰ δὲ xar ὀργὴν διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, 


C 


potest: in iis vero quee per corporalem actionem 
geruntur, Deus plerumque, euin, qui impeditur, 
probaturus ac exploraturus,aliquid nasci permittit 
impedimenti : ut aut mutasse bonum propositum 
convincatur, velut ii qui fuerant supra petram se- 
minali, qui ad breve quidem tempus cum gaudio 
susceperunt verbum,exorta vero adversitate,con- 
festim recesserunt?*: aut appareat enm per recte 
factorum studium in bonis perseverare: quem- 
admodum ipse Apostolus, qui non raro proposuit 
ad Romanos accedere,et licet impeditus,velut ipse 
confessus est?, tamen non destitit velle, donec 
quod proposuerat, perfecerit; in patientia vero, 
uti Job, qui lanta mala perpessus a diabolo, qui 
eum impellebat, ut blasphemi aliquid diceret,aut 
esset in Deum ingratus, nihilominus tamen etiam 
adextremas usque calamitates neque a pio judicio, 
neque a sana de Deo sentenlia recessit : siquidem 
de eo scriplum est: In omnibus his nihil peccavit 

Job labiis suis coram Deo, et non dedit insipien- 

tiam Deo **? 

INTERROGATIO CCLXXVI. 

Quid est,quod diclum est ab Apostolo : « Ut pro- . 
betis qua sit voluntas Dei bona, et beneplacens, 
et perfecta 5", ἢ 

RESPONSIO. 
Multa sunt, quse vult Deus: alia quidem per 
tolerantiam et benignitatem, quie et bona sunt et 
vocantur: alia vero per iram ob peccata nostra, 


ἅπερ X**xz ὀνομάξεται, ᾿Εγὼ γάρ εἶμι, φησὶν, ὁ D qui nominantur mala, Ego enim sum, inquit, qui 


ποιῶν εἰρήνην, χαὶ χτέξων xwxu, Καχὰ di, οὐχ 
ὑπὲρ ὧν χολαζόμεθα, ἀλλὰ dv ὧν παιδεύομεθα, Τὰ 
δὲ παιδεύοντα, χαὶ διὰ τῆς καχώσεως εἰς ἐπιστρο-- 
φὴν ἄγοντα, γίνεται εἰς ἀγαθόν, "Ὅσα μὲν οὖν μα- 


facio pacem, et creo mala "^. Mala aulem, non 
propter que punimur,sed 5 1 9 per quc erudimur. 
Porro que erudiunl, et per aflflictationem ad con- 
versionem ducunt, ceduntin bonum, Quicunque 


*» [I Cor.ur, 4, 5. ?* Psal. xcur, 0, ?? I Thess. 11,18. 9" Lue, vin, 13, 9 Rom. t, 13. "* Job. 1, 


22. **"Rom.zrr,2. ** Isa, xiv, 7. 

(40) Editi et Reg. tertius ἐν προθέσει ψυχῆς χεῖ- 
ται. Godex Voss. οἱ alii duo ut in contextu, Ali- 
quanto infra edili zoXAxx«g τε xai, At mss, (res 
moÀÀuztg Tt Ἀαΐ, 

(41) Vossii vetus liber et alii duo μὲν τὸν σπόρον 
pits, semen cum gaudio receperunt. Mox codex 


Colb. θλέψεως ἡ διωγμῶν. 

42) Antiqui duo libri ὃς, τοιαῦτα, 
43) Unus ms. τούτοις τοῖς συμδεδηκόσιν αὐτῷ 
οὐδέν f^ 


᾿((ἢ Voculam ἐν addidimus ex libris veteribus 








12:75 S. 


BASILIEL MAGNI 


igitur Deus vult ceu tolerans et benignus, ] eec et A χοοθυμῶν x«i γογστενοόμενος ὀξλει ὁ Θεὸς, ταῦτα 


nos velimus imite;aurque necesse est. Eslote enim, 
inquit,misericordes,sicut et Pater vester misericors 
est 41, [tidem Apostolus: Estote,inquit, imitatores 
Dei,sícut filii charissimi ; et ambulate in dilectione, 
sicut et Christus dilexit nos *. Quecunque vero 
peccatorum nostrorum causa per iram inducit, 
quip, uti jam dixi, ideo appellantur mala, quod 
molestiain afferant,ea facere nobis nullo modo li- 
cet. Neque enim quoniam voluntas Dei est, ut ho- 
mines sepe aut fame,aut peste,aut bello,aut alia 
quadam hujusmodi calamitate interimantur.conve- 
nit huic nos voluntati inservire. Nam ad res hujus- 
modi etiam malis ministris utitur Deus, juxta id 
quod scriptum est : Misit w eos iram indignationis 
suz, indignationem, et iram,et tr:bulalionem, im- 
missionem per angelos malos δ. Primum igitur 
querendum est,que sit Dei voluntas bona : deinde, 
ubi cognoverimus bonam ; tum expendendum, 
an bona hec voluntas sit etiam Deo grata et ac- 
cepta. Est enim aliquid quod peculiari quidem ra- 
tone et Dei est voluntas,et bona voluntas est : sed 
tamen,si id factum sit modo aut persone aut tem- 
pori non apto,nos jam amplius Deo placet.Exempli 
causa,voluntas erat Dei, eaque bona erat.adolere 


Deo: sed Deogratum non erat id a Dathan etab Abi- 
TOD preestari**.Acrursus,Dei est voluntas,eaque bo- 
naest,utdetureleemosyna:sed idad humanam glo- 


riam consequendam facere,non amplius Deo gra- 
tum est**, Et iterum, voluntas Dei erat,eaque bona 
erat,ut discipuli id quod in aurem audierant,pre- 
dicarentsuper tecta **: sed ante tempus quid- 
quam dicere,non jam amplius Deoerat jucundum: 
Nemini enim,inquit,dizeritis visionem hanc,donec 
Filius hominis a mortuis resurgat *. Et in summa 
omnis voluntas Dei bona tunc etiam placita est, 
cum in ipsa impletum fuerit quod dictum est ab 
Apostolo : Omnia in Dei gloriam facite **. Et, Om- 
nia honeste et secundum ordinem flant **. Rursus 
vero, cum aliqua fuerit voluntas Dei eaque bona 
ac grata exstiterit,ne sic quidem oportet securo 
esse animo : sed contendere et curare, ut id per- 
fectum sit et integrum, modo habita ratione ejus 
quz fit rei, an flat ex precepto, modo facientis 
consideratis viribus. Diliges enim, inquit, Domi- 
num Deum tuum ez tota anima tua,et ez tota vir- 
tute tua,et ez omnibus viribus tuis,et ex tota mente 
tua,et proximum tuumsicut Leipsum*?*:quemadmo- 
dum etiam in Evangelio secundum Joannem Domi- 
nus docuit. Sei etsic conficiendum est mandatum 


*! Luc. vi, 36. 


x,27. *' Matth. xvi, 41 Cor. x, 31. 441 Cor. 
mo, Vossii vetus liber Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος. 
(15, Sio post unus ms. ἡγάπησεν ὑμᾶς, 
)Sic libri veteres, non ut editi, in quibus 
verbum ποιεῖν desideratur. Aliquanto infra codex 


oki ila τὸ πονηροῖς. 
M 6) Colb. γνωρέσωμεν τὸ θὸν θέλημα. 
(8) Editi τὸν πλησίον, χάθὼς ὁ. Veteres duo libri 


x&i Lu3; x«i θέλειν xat μιμεῖσθαι ἀναγχαῖον. Γί- 
γεσθε γὰο, ensi», οἰχτέρμονες, xaÜec χαὶ ὁ Πατὲο 
ὑμῶν ($9) οἰχτίομων ἐστίν. Καὶ ὁ ᾿Απόστολος δε, 
Γίνεσθε, Θεοῦ, ὡς τέκνα ἀγα- 
πητώ * χαὶ πεοιπατεῖτε ἐν ἀγάπι, χαθὼς xoi ὁ 
Χριστὸς γγάπχσεν ἡμᾶς. Ὅσα δὲ χατ᾽ ὀργὲν διὰ 
τὰς ἀμαοτίας ἡμῶν ἐπάγει, ταῦτα χαχὰ λεγόκπενα, 

ὥς εἶπον, τὸ λόγω τῆς χαχώσεως, οὐ πάντως xxi 

&ui» ἔξεστι ποιεῖν ιἐδκ Οὐ γὰο ἐπειδ θῶχαα Θεοῦ 

ἐστι, λιμῷ πολλάχις, b λοιμῷ, E πολέμω, E dile τινὶ 

τοιούτω διαφδαοδναι ἀνθοώκους͵ τῷ θελήματι τούτω 
ἐξνκτκοετεῖσθαι ἡμᾶς yox. Πρὸς γὰρ τὰ τοιαῦτα “αὶ 
ὑκκοέταις χαχοῖς ὁ Θεὸς χέχρεται, χατὰ τὸ εἰρκᾳμέ- 
νον, ὅτι Ἑξαπέστειλεν εἰς αὐτοὺς ὀργὴν θνμοῦ 
αὐτοῦ, θυμὸν x«i Geyü», χαὶ ὕλέψιν, ἀποστολὲν 
δὲ ἀγγέλων πονκρῶν. Οὐχοῦνν πρῶτον μὲν Crrtb 
δεῖ, τέ τὸ ἀγαθὸν θέλημα τοῦ Θεοῦ - εἴτα, ὅταν γνω- 
ρίσωμεν τὸ ἀγαϑὸν (47), ἐξετάζειν, εἰ τὸ ἀγαθὸν τοῦτο 
x«i εὐάρεστον τῷ Geb ἔστω. Ἔστι γάρ τι, ὁ τῷ μὲν 
ἐδίω λόγω χαὶ θέλξμα Θεοῦ bett, καὶ ἀγαθὸν ἐστιν - 

ὅταν δι à παρὰ πρόσωπον, ὃ παρὰ καιρὸν γένηται, 
οὐχέτε xal εὐάρεστον Θεῷ ἔστιν. Οἷον, θέλημα Θεοῦ 
ὄν, καὶ ἀγαγὸν, ὧν τὸ θυμιᾷν Θεῷ, ἀλλ᾽ eux ἦν εὐάρε- 
στον Θεῶ, τοὺς περὶ Δαθὰν καὶ ᾿Δόειρὼν τοῦτο 
ποιεῖν. Καὶ πάλιν, θῶμα Θεοῦ ἐστι, καὶ ἀγαθόν 


φησι, μιμηταὶ τοὺ 


ἐστι τὸ ἐλεςμοσύνεν ποιεῖν " ἀλλὰ τὸ ἕνεχεν τοῦ de- 
ξασθῆναι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων ποιεῖν, οὐχέτι xmi 


εὐώρεστον Θεῷ ἐστι. Καὶ πάλιν, θῶημα Θεοῦ ἕν, 
x«i ἀγαθὸν ὧν τὸ τοὺς μαθχτὰς, ὃ πρὸς τὸ οὕς ἔχου- 


c 70^ χερύξαι ἐπὶ τῶν δωμάτων ἀλλὰ τὸ πρὸ χαι- 


*: Ephes. v, 1, 2. 65 Psal. xxvi 49. 
xiv, 40. 


pou τι εἰπεῖν οὐκέτε χαὶ εὐάρεστον ὧν τῷ Θεῷ Μη- 
δενὶ γὰρ εἴπητε, φᾳσὶ, τὸ ὅραμα τοῦτο, ἕως οὗ ὁ 
Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐκ νεχρῶν ἀναστῇ. Kel χαθ- 
ὁλον πᾶν Ülhnpua Θεοῦ ἀγαθὸν τότε xci εὐάρεστόν 
ἐστιν, ὅταν πληρωθῇ ἐπ᾿ αὐτῷ τὸ ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλον 
εἰρημένον - Πάντα εἰς δόξαν Θεοῦ ποιεῖτε" χαὶ, 
Πάντα εὐσχημόνως χαὶ χατὰ τάξιν γινέσθω. Πα- 
λιν δὲ, ὅταν xai θῶκωα Θεοῦ L τι, xci ἀγαθὸν i, 
xal εὐάρεστον ἔξ, οὐδ᾽ οὕτως ἀμεριμνεῖν v pà, ἀλλ᾽ 
ἀγωνιᾶν x«i φοοντίζειν, ὅπως τέλειον χαὶ ἀνελλεκὶ; 
τοῦτο ᾧ iv μέτρω ποτὲ μὲν τοῦ γινομένου, εἰ χατὰ 
τὸ προστεταγμένον γίνεται, ποτὲ δὲ τὸς τοῦ ποιοῦν- 
τος ϑυνάμεως. ᾿Αγαπέσεις γὰρ, φησὶ, Κύριον ré» 
Θεόν σον ἐξ ὅλης τῆς Ψυχξς cov, χαὶ ἐξ ὅλες 
τῆς δυνάμιώς σου, χαὶ ἐξ ὅλος τῆς ἰσχύος σον, 
χαὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σον, xel τὸν πλησίον 
σὸν ὡς ἑαντὸν * χαθὼς x«l ὁ (48) Κύριος ἐν τῷ xe 
Ἰωάννην Εὐαγγελίῳ ἐδίδαξι. Καί πᾶσαν dé ἔντο- 
λὲν (49), χαθὼς γέγραπται - Μαχάριος γὰρ, φεσὶν, 
* Num.xvi, 1 sqq. **Matth.vi,. '* Matth. 
? Luc. x, 27. 


ita, ut D contextu legi potest. 

(49) πὶ ν καὶ πᾶσαν δὲ ἐντολήν, aut ἔλλειπτι- 
κῶς dictum est, aut hoc loco aliquid a librariis 
omissum fuit. Mox editi et Reg. tertius φησὶν ὁ 
Κύριος, ὃν ἔλθὼν ὁ Κύριος εὑρόσει. Codex Colb. ut 
in contextu. 


1277 


RE: UL/A£ BREVIUS TRACTAT, 


1278 


à δοῦλος, ὃν ἐλθὼν ὁ κύριος αὐτοῦ, εὑρήσει ποιοῦντα À omue,.pront seript:m esl : Nam, inquit, beatus ille 


οὕτως. 


. ἘΡΩΤΉΣΙΣ XOZ. 
Ποῖόν ἐστι τὸ ταμεῖον, εἰς ὃ εἰσελθεῖν τὸν προσεὺ χόμε- 
. νον προστάσσει ὁ Κύριος ; 
ATIOKPIZIZ. 

Ταμεῖον μὲν Xy συνήθεια ὀνομώξειν old t» οἶχον myo- 
λῴξοντα χαὶ ἀναχεχωρημένον, ἐν ᾧ ἀποτιθέμεθα 
&mip ἂν ταμιεύσασθαι βουληθῶμεν * ἣ ἐν ᾧ κρυδῆ- 
ναι δυνατὸν, χατὰ τὸ xxi ἐν τῷ προφήτῃ εἰρημένον" 
Βάδιξε, λαός μου, εἴσελθε εἰς τὸ ταμιεῖόν σου, 
ἀποχρύδηθι, Τὴν δὲ δύναμιν τῆς ἐντολῆς ἢ ὑπόβε- 
σις σαφηνίξει " πρὸς yko τοὺς νοσοῦντας τὸ πάθος 


τῆς ἀνθρωπαρεσκείας ὁ λόγος ἐστίν, Ὥστε ἐὰν μὲν p 


τις ὑπὸ τοῦ πάθους ἐχείνου παρενοχλῆται, καλῶς 
ποιεῖ, ὑπαναχωρῶν tw τῇ προσευχῇ xxi μονούμενος, 
μέχρις ἂν δυνηθῇ ἀναλαδεῖν τὴν ἔξιν τοῦ μὴ περιπλέ- 
πεσθαι (50) εἰς τοὺς παρὰ τῶν ἀνθρώπων ἐπαίνους, 
εἰς μόνον δὲ τὸν Θεὸν ἀποβλέπειν, χατὰ τὸν εἰπόντα " 
᾿Ιδοὺ, ὡς ὀφθαλμοὶ δούλων εἰς χεῖρας τῶν χυ- 
ρίων αὐτῶν" ὡς ὀφθαλμοὶ παιδίσκης εἰς χεῖρας 
τῆς χυρίας αὐτῆς" οὕτως οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶν πρὸς 
Κύριον τὸν Θεὸν ἡμῶν, ᾿Εὰν δέ τις Θεοῦ χάριτι 
χαθαρεύῃ τοῦ πάθους ἐκείνον, οὐχ ἔχει ἀνάγκην χρύ- 
my τὸ χαλόν. Ὅπερ διδάσχων αὐτὸς ὁ Κύριος, λέ- 
jt" Οὐ δύναται πόλις χρυδῆναι ἐπάνω ὄρους 
χειμένη, Οὐδὲ χαίουσι λύχνον, καὶ τιθέασίν αὐτὸν (31) 
ὑπὸ τὸν μόδιον, ἀλλ' ἐπὶ τὴν λυχνίαν, καὶ λώμπει πᾶσι 
τοῖς ἐν τῇ οἰχία, Οὕτω λαμψάώτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπρο- 
σθεν τῶ ἀνθρώπων͵ ὅπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ χαλὰ ἔργα, 
xci δοξάσωσι τὸν Πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς. 
Ὃ δὲ αὐτὸς νοῦς χαὶ ἐπὶ τῆς ἐλεημοσύνης καὶ ἐπὶ τῆς 
νηστείας, ἅπερ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ κεῖται" χαὶ χαϑόλον 
ἐπὶ παντὸς πράγματος τῆς θεοσεθείας. 


ΕΡΩΤΉΣΙΣ XOH, 
Πῶς τὸ πνεῦμα τινος προσεύχεται, ὁ δὲ νοῦς αὐτοῦ (52) 
ἀχαπρὸς ἐστιν ; 


ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Τοῦτο περὶ τῶν ἐν γλώσσῃ ἀγνοουμένῃ τοῖς ἀχού- 
ουσι τὰς προσευχὰς ἀναπεμπόντων ἐῤῥήθη Φησὶ 
γάρ * '"Ekv προσεύχωμαι γλώσσῃ, τὸ πνεῦμά μου προ- 
σεύχεται, ὁ δὲ νοῦς μου ἄκχαρπός ἐστιν. Ὅταν μὲν 
γὰρ ἄγνωστα ἦ τοῖς παροῦσι τὰ ῥήματα τῆς προσευ. 


servus quem cum venerit dominus ejus, inveniet 


sic facientem "'., 


513 INTERROGATIO CCLXXVII. 
Quale est conclave,in quod orantem intrare Domi- 
nus Jubet ? | 
RESPONSIO. 

Conclave consuetudo nominare solet partem «lo- 
mus vacantem et separatam, in qua reponimus 
quidquid asservare voluerimus : aut in qua quis 
potest occultari,juxta id quod in propheta quoque 
dielum est ; Vade, populus meus,ingredere in con- 
clave tuum, abscondere?*. Ceterum vim mandati 
argumentum ipsum declarat : siquidem sermo est 
ad regrotos quosdam, quorum morbus studium 
erat placendi hominibus. Quare, si quis ab illo vi- 
tio infestetur, recte facit, si secedat, sitque in pre- 
cando solitarius, donec habitum assequi potuerit 
non respiciendi ad humanas laudes, sed in solum 
Deumintuendi, exemplo ejus, qui dixit : Ecce si- 
cutoculiservorum in manibus dominorum suorum : 
sieut oculi ancille in manibus dominam sua : ita 
oculi nostri ad Dominum Deum nostrum '*.Quod si 
quispiam ex Dei munere liber sit ab hoc vitio,non 
necesse habet bonum abscondere. Id quod docet 
Dominus ipse, his verbis : Non potest civitas abs- 
condisupra montem posita.Neque accendunt lucer- 
nam,el ponunt eam sub modio, sed super candela- 
brum, et lucet omnibus qui in domo sunt.Sic luceat 
luz vestra coram hominibus,ut videant opera vestra 
bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in. eclis 
est ?**, Atque hoc idem sentiendum est el de elee- 
mosyna et de jejunio,quorum mentio fit in eodem 
loco ; etin universum de omni negotio pietatis, 


INTERROGATIO CCLXX VIII, 
Quomodo spiritus alicujus orat,mens aulem illius 
sine fructu est ? 
RESPONSIO. 

Hoc dietum est de iis qui lingua aliqua, que 
audientibus ignota sit, precantur. Ait enim : Si 
orem lingua, spiritus meus orat, mens autem mea 
sine fructu est '", Quandoenim ignota sunt astan- 
tibus precum verba,sine fructu est mens precan- 


χῆς, ἄχαρπός ἐστιν ὁ νοῦς τοῦ προσευχομένου, μηϑε. D tis, cum nemo utilitatem ullam percipiat: quando 


νὸς ὠφελουμένον * ὅταν δὲ oi παρόντες νοῶσι τὴν mpo- 
σευχὴν ὠφελεῖν δυνακένην τοὺς ἀχούοντας, τότε ὁ Tpo- 
σευχόμενος χαρπὸν ἔχει τὴν τῶν ὡφελουμένων βελτίω-- 
σιν. Ὁμοίως δὲ χαὶ ἐπὶ πάσης ἐχφωνήσεως τῶν τοῦ 
Θεοῦ ῥημάτων, Γέγραπται ydp * ᾿Α}λ' εἴ τις ἀγαθὸς 
πρὸς οἰχοδομὴν τῆς πίστεως, 


7"! Matth, xxiv, 46, 


7? Isa, , 
75 Ephes. 1v, 29, Me EET e 


(50) Editi παραβλέπεσθαι, Vossii vetus liber et 
alii tres περιβδλέπεσθαι, 
(51) Vocem αὑτόν addidi ex duobus codicibus. 


autem qui adsunt, precationem quie prodesse au- 
dientibus possit, intelligunt, tunc qui orat fructum 
hunc habet, ut meliores fiant qui juvantur. Atque 
etiam similis ratio est in omni pronuntiatione ver- 
borum Dei. Scriptum est enim : Sed si quis bonus 
ad xdificationem fidei **, 


75 Psal. cxxit, 3, 7* Matth. v, 14-10. 151 Cor, xiv, 14. 


(52) Illud αὐτοῦ in editis qui non | 
". Clbertino "tin sumptom mt mie νὼ 


12579 


INTERROGATIO CCLXXIX. 
Quid significet. illud, « Psallite intelligenter ?. » 
RESPONSIO. 

Quod est in cibis sensus qualitatis cibi cujusque, 
hoc in verbis sacre Scripture estintelligentia. 
Nam, inquit, fauces cibos degustant : 1 fg mens 
vero verba dijudicat**. Si quis igitur animo ita 
afficitur per vim et efficaciam uniuscujusque verbi, 
velut afficitur gustu per qualitatem cibi cujusque, 
is confecit mandatum illud - Psallite intelligenter. 


INTERROGATIO CCLXXX. 
Quis est qui mundus est corde 15 ? 


RESPONSIO. 


S. BASILII MAGNI 
Α 


Qui non convincitur a semetipso, tanquam qui p 


mandatum spreverit Dei, aut prietermiserit, aut 
neglexerit. 


INTERROGATIO CCLXXXI. 
Qua psallere non vult, an cogenda sit. 


RESPONSIO. 

Nisi alaeriter accedat ad psallendum, et nisi 
ferat pre se affectum illius,quidixit : Quam dulcia 
faucibus meis eloquia tua,super mel ori meo ?? : et 
nisi putet magnum detrimentum desidiam esse, 
aut corrigatur, aut expellatur, ne modicum fer- 
mentum totam massam corrumpat '!. 


INTERROGATIO CCLXXXII. 


Quinam sunt ii, qui dicunt : « Manducavimus coram 
le, et bibimus : » et tamen audiunt ; « Nescio 
vos *? » 


RESPONSIO. 

Fortasse illi, quos in sua persona descripsit 
Apostolus, his verbis : Sí linguis hominum loquar, 
et angelorum,et quie sequuntur. Et si habeam om- 
nem fidem . et si distribuero omnes facultates meas 
ín cibos pauperum . et si tradidero corpus meum ut 
comburar, charitatem autem non habeam, nihil 
mihi prodest 9. Quod didicerat Apostolus a Do- 
mino, qui de quibusdam dixit: Faciunt enim ut 
videantur ab hominibus. Amen dico vobis,recipiunt 
mercedem suam **, Quidquid enim non charitatis 
erga Deum, sed humane laudis gratia efficitur, 
qualecunque tandem id fuerit,laudem pietatis non 
consequitur,sed vituperatur tanquam studium aut 
placendi hominibus vel sibi ipsi, aut contentionis, 
autirvidie, aut similis cujusdam cause. Quam- 
obrein quod est hujusmodi, id Dominus iniquitatis 


D 


1280 
ΕΡΩΤΗΣΙΣ Zoe. 
Τίεστι τὸ, « Yoa)az6 συνιτῶς:» 
AIIOKPIZIZ. 

Ὅπερ ἐστὶν ἐπὶ τῶν βρωμάτων ἢ αἴσθησις τῆς ποιὸό- 
τητος (93) ἐχάστου βρώματος, τοῦτό ἔστιν ἐπὶ τῶν ῥπτ- 
μάτων τῆς ἁγίας Γραφῆς ἢ σύνεσις. Λάουγξ μὲν γὰρ, 
φησὶ, σῖτα γεύεται, νοῦς δὲ ῥήματα διαχοίνει (94). Ἐὰν 
οὖν τις οὕτω συνδιαθετῇ τὴν ψυχὴν τῇ ὃ νάμει ἐχάστουν 
ῥήματος, ὡς συνδιατίθεται τὴν γεῦσιν τῷ ποιότχτι ἔχό- 
στου βρώματος, ὁ τοιοῦτος ἐπλήοωσε τὴν ἐντολὴν τὲν 
λέγουσαν" X «A«zt συνετῶς. 

ἘΡΩΤΗΣΙΣ xn. 
Tí; ἐστιν 6 καθαρὸς τῇ xapdía ; 
AIIOKPIZIZ, 

Ὁ μὴ λαμθανόμενος ἑαυτοῦ ixi ἀθετώσει ἐντολῆς 

Θεοῦ, ἢ ἔλλείψει (55), ὃ ἀμελείᾳ. 


ἘΡΩΤΉΣΙΣ ΣΠΑ΄. 
Τὴν μὴ θῶλουυσαν ψάλαι, εἰ χρὴ ἀναγχάξεσθαι (56). 


ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Ei μὴ ἐπιθυμεοτικῶς ἔρχεται ἐπὶ τὸ ψάλλειν, xot 
εἰ μὴ ἐπιραίνεται αὐτῇ ἢ διάθεσις τοῦ εἰπόντος " Ὡς 
ἡλυχέα τῷ λάουγγέ μον τὰ λόγιά σου, ὑπὲρ μῆλε τῷ 

τόματί μου" xat εἰ μὲ ζημίαν μεγαλην ἡγεῖται τὴν 
ἀργίαν, & διορθωσάσθω, ὃ ἐξαρθήτω, ἕνα μὴ μιχρὰ 
ζύμη ὅλον τὸ φύραμα δολώσῃ. 


ἘΡΩΤΗΣΙΣ ΣΠΒ. 
Τίνες εἰσὶν οἱ λέγοντες, «'Egcyopty ἐνώπιόν σου xai 
ἐπίομεν, » xat ἀχούοντες, « Οὐκ οἶδα ὑμᾶς ; » 


ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Τάχα ixsivot, oq ὑπέγραψεν ὁ ᾿Απόστολος ἐπὶ τοῦ 
ἰδίον προσώπου, εἰπὼν * Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν 
ἀνθρώπων λαλῶ, x«i τῶν ἀγγέλων, χαὶ τὰ idc. 
Καὶ ἐὰν ἔχω πᾶσαν τὴν γνῶσιν, χαὶ πᾶσαν τὴν 
πίστιν" χαὶ ἐὰν ψωμίσω πάντα τὰ ὑπάρχοντά 
μὸν x«i ἐὰν παραδῶ τὸ σῶμά μὸν ἵνα καυθέσω- 
μᾶι, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδὲν ὠφελοῦμαε (Si). 
Ὅπερ ἐπαιδεύθη ὁ ᾿Απόστολος παρὰ τοῦ Κυρίου 
εἰπόντος περί τινων " Ποιοῦσι γὰρ πρὸς τὸ θεαθᾷ- 
ναι τοῖς ἀνθρώποις. ᾿Αμὴν λέγω ὑμῖν, ἀπέχουσι 
τὸν μισθὸν αὑτῶν, Τὸ γὰρ uà διὰ τὴν πρὸς wb 
ἀγάπην, ἀλλὰ διὰ τὸν παρὰ τῶν ἀνθρώπων ἕπκοον 
γινόμενον, οἷον ἂν 3, οὐ θεοσεδείας ἔπαινον εὑρίσχει, 
ἀλλ᾽ ἀνθρωπαρεσχείας, ἣ αὐταρεσχείας, ὃ φιλονει- 
χίας, ὃ φθόνον, & τινος (58) τοιαύτης αἰτίας ἔχει τὸ 
χρῖμα, Διὸ x«l ἀδικίας ἔργον τὸ τοιοῦτον ὁ Κύριος 


" Psal. ΧΕΥ͂Ι, 8. 15 Job xu, 11, apud LXX. 19 Matth. v, 8. *? Psal. cxvin, 403. *! Galei. v, 9. 


δ᾽ Luc. xiu, 20, 27. 


Unus ms. αἴσθησις τῆς πιότητος. 

- (54) Aliter apud LXX legitur, nempe hoc modo, 
o9, μὲν γὰρ ῥήματα διαχρίνει, Nam auris quidem 
verba disjudicat : sed Chrysostomus,ut in notis No- 
bilii legitur, monet aliqua exemplaria pro οὖς ha- 
buisse νοῦς. Statim idem ille quem mox dixi codex 
τὴν γεῦσιν τῇ πιότυτι. 


Ἢ 


53 ] Cor. xit, 41 seqq. ** Matth. vi, 2. 


(55) Reg. primus et Voss. ὃ ἐν ἐλλείψει, 

(55) Vossii vetus liber etalius ms, θέλουσαν ψάλ- 
Mw. Codex Colb. τὸν μὲ θέλοντά,... ἐπιφαένεται 
αὐτῷ. 

(59) Unus ms. οὐθὲν ὠφελοῦμαι, 

$8) Codex Colb. ὃ ἄλλης τινός, 


1381 
ὀνομάξει, 
ἐνώπιόν σον, χαὶ τὰ ἑξῆς " ᾿Απόστητε ἀπ᾽ ἐμοῦ, 
πάντες ἐργάται ἀδικίας. Πῶς γὰρ οὐχ ἀδικίας 
ἐργάται oi ταῖς τοῦ Θιοῦ δωρεαῖς εἰς πραγματείαν 
τῶν ἰδίων ἡδονῶν χαταχοώμενοι ; Οἷον ἦσαν ἐκεῖνοι 
περὶ ὧν φησιν ὃ ᾿Απόστολος * Οὐ γὰρ ἐσμεν ὡς οἱ 
πολλοὶ καπηλεύοντες τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ * καὶ 
πάλιν " Νομιξόντων πορισμὸν εἶναι τὴν εὐσέδειαν, καὶ 
πο)λ)ὰ τοιαῦτα. Ὧν ἁπάντων καθαρεύων ἀποδέδειχται 
ἡμῖν ὃ αὐτὸς ᾿Απόστολος δι ὧν φησιν" Οὐχ ὡς ἀνθρώ- 
ποις ἀρέσχοντες, ἀλλὰ Θεῷ τῷ δοχιμάξοντι τὰς καρδίας 
ἡμῶν, Οὔτε ἀρ ποτε ἔν λόγῳ χὐλαχείας ἐγενήθημεν 
ὑμῖν (59), καθὼς οἴδατε, οὔτε προφάσει πλεονεξίας * 
Θεὸς μάρτυς * οὔτε ζητοῦντες ἐξ ἀνθρώπων δόξαν͵ οὔτ 
ἀφ᾽ ὑμῶν, οὔτε ἀπ' ἄλλων. 


ΕΡΩΤΉΣΙΡ ΣΠΙ΄. 


Εἰ ὁ ποιῶν τὸ θέλημα τινος χοινωνός ἔστιν ἐχείνον, 


ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Εἰ πιστεύομεν τῷ Κυρίῳ "λέγοντι * Πᾶς ὁ ποιῶν 
τὴν ἁμαρτίαν δοῦλός ἔστι τῆς ἁμαρτίας " χαὶ 
πολιν " Ὑμεῖς ἐλ τοῦ πατρὸς τοῦ (00) διαδόλον 
ἐστὲ, χαὶ τὰς ἐπιθυμίας τοῦ πατρὸς ὑμῶν θέλετε 
ποιεῖν * οἴδαμεν, ὅτε οὐχὶ χοινωνὸς mias, ἀλλὰ 
χύριον ἑαυτοῦ χαὶ πατέρα ἐπιγράφεται ἐχεῖνον, οὗ 
τὸ ἔργον ποιεῖ, χατὰ τὴν τοῦ Κυρίον φωνήν, Μαρ- 
τυρεῖ δὲ τοῦτο σαφῶς xxi ὁ ᾿Απόστολος, λέγων * Οὐχ 
οἴϑατε, ὅτι ᾧ παριστάνετε ἑαυτοὺς δούλους εἰς ὑπαχοὴν, 
δοῦλοί ἔστε ὦ ὑπαχούετε, ἦτοι ἁμαρτίας εἰς θάνατον ij 
ὑπαχοῆς εἰς δικαιοσύνην ; 

ΕΡΏΤΗ͂ΣΙΣ XIIA, 
Ἐὰν πτωχεύσῃ ἀδελφότης διὰ περίστασιν ἢ νόσον (61), 
εἰ ἀδιάχριτον ἐστι παρ᾽ ἑτέρων λαυμδάνειν τὰ πρὸς 
τὴν χρείαν " καὶ εἰ χρὴ, παρὰ τίνων λήψεται, 


AIHIOKIPIX. 

Ὁ μνεμονεύων τοῦ Κυρίον εἰπόντος, 'Eg' ὅσον 
ἐποιήσατε ἔνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μὸν τῶν ἔλα- 
χίστων, duoi ἐποιήσατε, φροντίδα πολλὴν μετὰ 
σπουδῆς πλείονος χαὶ ἐπιμελείας ποιεῖται ἄξιος εἶναι 
ἀδελφὸς τοῦ Κυρίον (63) τετάχθαι. ᾿Εὰν οὖν τις 
τοιοῦθος T, μὴ διαχρινέσθω λαμδάνων, ἀλλ' εὐχα- 
ριστείτω, Παρὰ τίνων δὲ χρὴ λαμῆάνειν, χαὶ πότε, 


REGULJE BREVIUS ΤΑΛΟΤΑΤΟΙ͂, 1282 
lique» πρὸς τοὺς εἰπόντας τὸ, ᾿Εφάγομεν À opus appellat, ubi eos qui dixerunt, Manducavi- 


mus coram te, ele., sic alloquitur : Discedite a me, 
omnes operarii iniquitatis ". Quomodo enim non 
essent operarii iniquitatis, qui Dei donis ad inqui- 
rendas suas voluptates abutantur? Quales erant 
illi, de quibus dicit Apostolus : Non enim sunius 
sicut plurimi adulterantes verbum Dei**. Et rursus: 
Existimantium quaestum esse pietatem " , et ejus- 
dem generis multa, A quibus omnibus esse se pu- 
rum nobis declaravit Apostolus, his verbis : Non 
quasi hominibus placentes, sed Deo qui $155 pro- 
bat corda nostra. Neque enim aliquando fuimus 
vobis in sermone adulationis, sicut scitis ; neque 
in occasione avaritiz ; Deus testis est; nec qua- 
rentes ab hominibus, gloriam, neque a vobis, ne- 


B que ab aliis "5, 


INTERROGATIO .CCLXXXIIT, 
An qui cujuspiam facit M ed socius illius 
sit. 
HESPONSIO. 

Si credimus Domino, qui dicit : Omnis qui fa- 
cil peccatum, servus est peccati " ; eL. iterum : 
Vos ez patre diabolo estis,et desideria patris vestri 
vultis facere ** ; intelligimus quod non simpliciter 
exstitit socius, sed dominum et patrem suum con- 
sliluit eum, cujus opus facit juxta ipsam Domini 
vocem. Quin et Apostolus perspieue idipsum tes 
tatur, his verbis : Nescitis quoniam cui ezhibetis 
vos servos ad obediendum, servi estis ejus, cui 
obedi'is, sive peccati ad morlem, sive obeditionis 
ad justitiam *! ? 

INTERROGATIO CCLXXXIV, 

Si in egestate sit aliqua fratrum societas ob quam- 
dam adversitatem aut. morbum, nunquid sine 
ulla dubitatione ab aliis possit necessaria veci- 
pere, Et si convenit, a quibus hzc accipiet. 

RESPONSIO, 

Quisquis memor est Domini, qui dixit, Quatenus 
fecistis uni ex his fratribus meis minimis, mihi 
fecistis**, studiosius diligentiusque multum ad- 
hibel cure, ut dignus sit qui Domini habeatur 
fraler. Si quis igitur fuerit hujusmodi, accipiat 
citra ullam heesitationem, sed gratias agat.A qui- 
bus autem accipere conveniat, el quando, et quo- 


χαὶ πῶς, ὁ τὴν κοινὴν φροντίδα ἐπιτεταγμένος δοχιμά- ἢ) modo, expendere debet is cui concredita est com- 


Pics ὀφεῦ ει " μνημονεύων του Δαδίδ εἰπόντος * Ἔλαιον 
ἃμαρτωλοῦ μὴ λιπανάτω τὴν κεγαλὴν μου" χαὶ πάλιν" 
Πορευόμενος ἐν ὁδῷ ἄμωμῳ, οὗτὸς μοι ἐλειτούργει, 


munis cura, adeo ut recordelur Davidis, qui dixit : 
Oleum peccatoris ne impinguet caput meum **, Ac 
rursus : Ambulans in via immaculata, hic miht 
ministrabat "". 


δ Luc. xim, 96,97. ** II Cor. 1, 11, " IL Tim. vi, 5. ** I Thess. it, 4-6. ? Joan. yur, 34, *? ibid. 
44. ?!' Rom, γι, 10. ?* Matth. xxv, 40. *? Psal, cxr, ὅ. ** Psal. c, 6. 


(59) Vox ὑμῖν deest in Reg. secundo. 

(60) Codex Colb. πατρὸς ὑμῶν tov. Mox editi χοι- 
νωνὸν ἁπλῶς, Veleres quatuor libri preter Voss. 
x0i70)907. 


(61) Editi et Reg. lerlius περίστασιν νόσων. Reg. 


secundus περίστασιν ἢ νόσον, recle. Stalim edili εἰ 
ιάχριτον. ΑἹ mss. εἰ ἀδιάχριτον, 
(03) Reg. primus el Voss, ἐν ἀδελφότητι τὸν Ku- 


piov, Codex Colb. iv ἀδελφοῖς rov. 


1283 


INTERROGATIO CCLXXXV. 


An fratrum aliqua societas cum altera negotians, 
justum rei traditz pretium sollicite inquirere 
debeat. 


RESPONSIO. 


AnScriptura permittatemptionem acvenditionem 
aífratribus mutuo exerceri, de eo quid dicam non 
habeo. Docemur enim alii cum aliis res nostras 
communicare ad usum 86 necessitatem, sicut scri - 
ptum est: Vestra abundantia illorum inopiam sup- 
pleat, et illorum B1G abundantia vestra inopis 
supplementum sit, ut fiat zqualitas **. Quod si 
ejusmodi necessitas aliquando contingat, debet 
emptor magis sollicitus esse, ne res minoris ema- 
tur, quam venditor ipse. Meminerint autem utri- 
que ejus, qui dixit : Damnum inferre viro justo, 
non est bonum "6, 

INTERROGATIO CCLXXXVI. 

Qui in fratrum conventu vivit, sed incidit in mor- 
bum corporalem, num in hospitalem domum 
abducendus sit. 

RESPONSIO. 

Habenda est ratio loci icujusque, et finis, qui 
accommodetur ad communem utilitatem, ad glo- 
riam Dei. 

INTERROGATIO CCLXXXVII. 
Qui sint. digni fructus. pamnitentiz. 
RESPONSIO. 

Opera justitie peccato contraria : quos frucius 
edere debet p«enitens,exsequens quod dictum est: 
In omni opere bono fructificantes *! 

INTERROGATIO CCLXXXVIII. 
Qui confiteri vult peccata sua, debetne confiteri 
omnibus, el quibuslibel, aut quibus. 
RESPONSIO. 

Consilium benignitatis Dei in peccantibus mani- 
festum est, juxta id quod scriptum est : Non volo 
mortem peccatoris, sicut ut convertatur, ipse, et vi- 
vat **. Quoniam igitur conversionis modus debet 
peccato congruere, ac etiam opus est fructibus 
dignis penitentie, juxta hanc sententiam, Facite 
fructus dignos pznitentiz**, ut ne fructuum penu- 
ria locum habeant ee que subsequuntur mine: 
Nam, inquit, omnis arbor non faciens fructum bo- 
num, ezscinditur, et in ignem mittitur ! ; peccata 
iis confiteri necesse est, quibus mysteriorum Dei 
concredita dispensatio est?. Sic enim et qui olim 
poenitentiam egerunt,coram sanctis fecisse compe- 
riuntur. Scriptum est enim, in Evangelio quidem ὃ, 
quod peccata sua Joanni Baplistee confitebantur; 


35 [[ Cor. vit, 14. 96 Prov. xvi, 36, ?' Coloss. 


9. *I[Cor. 1v, 1. ? Matth. ui, 6. 


(63) Codex Colb. τὸ ἡμῶν... τὸ ἡμῶν ὑστέρημα. Ali- 
quanto post duo mss. συνεμπίπτοι. 

(64) Reg. primus μὴ τῆς ἀξίας τιμῆς ἐλάττονα δῷ 
ἥπερ. In Vossii vetere libro legitur quoque τιμῆς. 

(69) Codex. Colb. εἰ χρὴ :óv.., ἀπάγεσθαι. Mox 


S. BASILII MAGNI 


1284 


A EPOTHIIZ XIIE. 


Ei χρὴ ἀδελφότητα μετὰ ἀδελφότητος m τευομέ 
τὸν ἀξίαν τιμὴν τοῦ εἴδους περιεργάξεσι αι rm 


AIIOKPIZIZ. 

Ei μὲν συγχωρεῖ ὁ λόγος ἐν ἀδελφοῖς τὸ ἀγεράξειν 
παρ᾽ ἀλλήλων χαί πωλεῖν ἀλλήλοις, οὐχ ἔχω τι λέ- 
γειν * χοινωνεῖν γὰρ ἀλλήλοις παιδευόμεθα πρὸς τὸν 
χρείαν, χατὰ τὸ γεγραμμένον" Τὸ ὑμῶν (63) περίσ- 
σευμα εἰς τὸ ἐχείνων ὑστέρημα, xci τὸ ἐχείνων κερίσ- 
σευμα εἰς τὸ ὑμῶν ὑστέρημα, ὅπως γένηται ἰσότης - εἰ 
δὲ ἄρα συνεμπίπτει ποτὲ τοιαύτη ἀνάγκῃ, χρὰ τὸν 
ἀγοράξοντα μᾶλλον ἀχριδεύεσθαι μὴ τῆς ἀξίας ἔλάττονα 
δῷ τιμὴν (δ4) ὅπερ τὸν πωλουντα. ᾿Αμφάτεροι δὲ μν- 
μονευέτωσαν του εἰπόντος * Ζημιονν ἄνδρα δέχαιον οὐ 

B καλόν. 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ Σῆς. 
Εἰ δεῖ τὸν (63) ἐν ἀδελφότητε ζῶντα, xci ἀσθενείᾳ συ- 
ματιχῇ περιπεσόντα, εἰς ξενοδοχεῖον ἀπάγειν. 


ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. 
Στοχάζεσθαι χρὺ ἑχάστον τόπον χαὶ σκόπον τὸν 
οἰχείου πρὸς τὸ χοινῇ σνμφέρον εἰς δόξαν Θεου. 


EPOTHIIZ ΣΠΖ. 
Τίνεζ εἰσὶν οἱ ἄξιοι χαρποὶ τῆς μετανοίας ; 
AIIOKPIZIZ. 

Τὰ ἀντικείμενα τῇ ἁμαρτίᾳ ἔργα ὀιχαιοσύνης, ἅπερ 
ὁ μετανοῶν καρποφορεῖν ὀφείλει, ποιῶν τὸ εἰρῳμένον - 
Ἔν παντὶ ἔργῳ ἀγαθῷ χαρποφορουντες. 

ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ ΣΠΗ΄. 
Ὁ 0v ἑξομολογήσασϑαι τὰς ἁμαρτίας ἑανυτου εἰ πᾶσιν 
ἑξομολογεῖσθαι ὀφείλει, καὶ τοῖς τυχονσιν, ὃ τισιν; 
ATIOKPIZIZ. 

'O σχοπὸς τῆς φιλανθρωπίας rov Θεὸν ἐπὶ τῶν 
ἁμαρτανόντων φανερὸς, χατὰ τὸ γεγραμμένον, ὅτι 
Οὐ θέλω τὸν θάνατον του ἁμαρτωλου, ὡς τὸ ἐπι- 
στρέψαι καὶ Cv αὐτόν. Ἐπεὶ οὖν χαὶ τῷς ἔπι- 
στροφῆς ὁ τρόπος οἰχεῖος ὀφείλει εἶναι τὸν ἁμαρτή- 
ματος (66), χαὶ χαρπῶν δὲ χρεία ἀξίων τῆς μεῖα- 
γοίας, χατὰ τὸ γεγραμμένον - Ποιόσατε χαρποὺς 
ἀξίους τῆς μετανοίας, (va μὴ τὰ τὴς ἐπιφεβομέ- 
νης ἀπειλῆς συμδῇ ἐν τῇ ἔλλέέψει τῶν χαρπῶν " Πάν 
γὰρ δένδρον, φησὶ, μὴ motu» χαρπὸν καλὸν &- 
χόπτεται, χαὶ εἰς πυρ βάλλεται " ἀναγκαῖον τοῖς 
πεπιστευμένοις (07) τὴν οἰχονομίαν τῶν μυστηρίων 
του Θεου ἐξομολογεῖσθαι τὰ ἁμαρτήματα. Οὕτω 10 
xai οἱ πάλαι 'μετανοουντες ἐπὶ τῶν ἁγίων εὑρέσχονται 
πιποιηχότες, Γέγραπται γὰρ ἐν μὲν τῷ Εὐαγγελίῳ, 


1, 10. ** Ezech. xxxm, 11. ** Luo. πι, 8. 1 ἴθ]ά. 


Reg. primus τὸ oixstov, ᾿ 

(66) Editi τοῦ ἁμαρτάνοντος. Antiqui tres libri του 

ἁμαρτήματος. 
(67) Codex Colb. τοῖς ἐμπιστενομένοις. Blatim 

Reg. primus τὰ ἀμαρτόματα αὐτῶν " οὕτω. 


REGUL/E BREVIUS TRACTAT.E. 


1286 


ὅτι τῷ Βαπτιστῇ ᾿Ιωάζννῃ ἐξωμολογοῦντο τὰς ἁμαρ- À in Aclis vero *, apostolis ipsis, a quibus etiam 


τίας αὐτῶν" ἐν δὲ ταῖς Πράξεσι, τοῖς ἀποστόλοις, ὑφ᾽ 
ὧν xai ἐθαπτίζοντο ἅπαντες. 
ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΣΠΘ΄, 

Ὃ μετανοήσας ἐπὶ ἁμαρτήματι, καὶ πάλιν εἰς τὸ αὐτὸ 
ἐμπεσὼν ἀμάοτημα, τί ποιήσει ; 
AIIOKPIZIZ, 

Τὸ ἅπαξ τινα μετανοήσαντα τὴν αὐτὴν πάλιν 
ποιῆσαι ἁμαρτίαν ἔλεγχός ἐστι τοῦ τὸ πρῶτον αἴτιον 
τῆς ἁμαρτίας ἐχείνης μὴ ἐχχαθᾶραι, ἀφ᾽ οὗ, καθάπερ 
ἀπὸ ῥίζης τινὸς, πάλιν ἀνάγκη τὰ ἴσα φύεσθαι. Ὡς 
γὰρ εἴ τις φυτοῦ τοὺς χλάδους ἐχχόψαι δ fous, τὴν 
ῥίξαν ἐάσας, οὐδὲν ἧττον ἢ ῥίξα μένουσα τὰ αὐτὰ 
πάλιν (68) βλαστάνει" οὕτως, ἐπειδὴ τινα τῶν ἅμαρ- 
τημάτων οὐχ ἐν ἑαυτοῖς ἔχει τὴν ἀρχὴν, ἀλλ᾽ ἐξ ἐτέ- 
ρὼν φύεται, ἀνάγχη πᾶσα τὸν χαθαρεῦσαι ἀπ᾽ αὖ- B 
τῶν βουλόμενον τὰ τρῶτα αἴτια τῶν ἁμαρτημάτων 
ἐκείνων ἐξᾶραι" οἷον, ἔοις ἢ φθόνος οὐκ ἀφ᾽ ἑαυτῶν 
ἄρχεται (69), ἀλλ' ἀπὸ ῥίξης τῆς φιλοδοξίας βλα- 
στώνει, ᾿Αντιποιούμενος γὰρ τῆς δόξης τῆς παρὰ τοῖς 
ἀνθρώποις, ἐρίξει τῷ εὐδοχιμοῦντι, ἢ φθονεῖ τῷ 
παρενδοχιμοῦντι, ᾿Εὴν οὖν, ἅπαξ τις λαδόμενος 
ἑαυτοῦ ἐπὶ φθόνω, ἢ ἔριδι, πάλιν τοῖς αὐτοῖς περι- 
πέσῃ, γνωριξέτω (70) ἑαυτὸν τὸ πρῶτον αἴτιον τοῦ 
φθόνου ἣ τῆς ἔριδος, τὴν φιλοδοξίαν ἐν βάθει νοσοῦν- 
τα. Καὶ χρή γε αὐτὸν ix τοῦ ἐναντίου διὰ τῶν τῆς 
ταπεινοφροσύνης γνμνασμάτων (γυμνάσιον γὰρ τα- 
πείνοφροσύνης ἣ ἐν τοῖς εὐτελεστέροις πράγμασι δια- 
τριδὴ) τὸ πάθος τῆς φιλοδοξίας θεραπεῦσαι, ἵνα 
οὕτως, ἐν διαθέσει τῆς ταπεινοφροσύνης γενόμενος, 
μηκέτι ἐχπέσῃ εἰς τὰ προειρημένα τῆς φιλοδοξίας € 
βλαστήματα" x«i ἐφ᾽ ἐχάστῳ τῶν τοιούτων ἁμαρτη- 
μάτων ὁμοίως. 

EPOTHZIZ x5. 
Πῶς περισσεύει τις ἐν τῷ ἔργῳ τοῦ Κυρίον 
πάντοτε ; 
AIIOKPIZIZ. 

ἼΠτοι τὸ διδόμενον χάρισμα πολνπλασιάξων dy 
τῇ τῶν εὐεργετουμένων ὑπ᾽ αὐτοῦ ὠφελείᾳ καὶ προ- 
χοπῇ, 5 ix συγχρίσεως τῶν ἀνθρωπίνων σπουδα- 
σμάτων τὸ πλέον τῆς σπουδῆς ἐπιδειχνύμενος ἔν τῷ 
ἔργῳ τοῦ Κυρίου. 

ΕΡΩΤΗΣΙΣ Σ᾿γΑ΄. 

Tíc ἔστιν (74) ὁ συντετριμμένος χάλαμος, ἢ τὸ 
τυφόμενον Àivow; xui πῶς Tt; τὸ μὲν οὐ χκατεάξει, τὸ 
δὲ οὐ σθέννυσιν" 

ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 

Συντετριμμενον μὲν χάλαμον λογίξομαι εἶναι τὸν 
ἐν πάθει τινὶ ποιοῦντα ἐντολὴν Θεοῦ: ὃν χατεάσσειν 
xci ἀποχόπτειν οὗ χρὴ, ἀλλὰ μᾶλλον θεραπεύειν, 


* Aet. xix, 18. 51 Cor, xv, ὅ8. δ Matth. xn, 58... 


(68, Veleres duo libri τὰ αὐτὰ πάλιν, Alii duo 
mss. et editi ταῦτα, 

(609) Reg. primus οὐ x«0' ἑαυτὰ ἄρχεται, Vossii 
. vetus liber οὐ x«0' ἑαυτῶν. Mox duo inss. γάρ τις 
δόξης, 

(70) Editi γνωρίξεται, Antiqui tres libri preter 


baptizabantur cuneli. 


INTERHOGATIO CCLXXXIX. 
Quem panituit peccali,el rursus in idem peccatum 
labitur, quid faciet ? 
RESPONSIO. 

Si quis acta semel peenitentia rursus idem pecca- 
tum admitlat, liquet primam pecocati illius causam 
non fuisse expurgatam, a qua veluti a quadam 
radice similia necesse est nasci. Quemadmodum 
enim si quis relicta radice voluerit 517 arboris 
ramos resecare, nihilominus radix manens aliquid 
haud dissimile rursus producil; sic quoniam pec- 
cata aliqua non in seipsis habent principium, sed 
ex aliis originem ducunt, necessarium omnino est 
eum qui ab ipsis purus esse vult, primus pecca- 
torum illorum causas tollere, Exempli causa, jur- 
gium aut invidia haudquaquam a seipsis sumunt 
exordium, sed ex radice amoris glorie pullulant. 
Quid enim humanam gloriam aucupatur, huio jur- 
gium est cum eo, qui bene audit: aut ei invidet, 
cui fuerit nominis splendore inferior. Si quis igi- 
tur, ubi se ipse semel condemnaverit invidie aut 
altercationis causa, ipso videlicel glorise studio. 
Et quidem oportet eum ex diverso per humilitatis 
exercitia |exercitium autem humilitatis est, in 
vilioribus negotiis occupari) id vitium amoris glo- 
rit? curare, ul sic animo humili affectus, deinceps 
in ea, que ante diximus amoris glorie germina 
nequaquam incidat: etin singulis ejusmodi pecca- 
tis similiter. 


INTERROGATIO CCXC. 
Quomodo abundat quis in opere Domini semper ?? 


RESPONSIO. 

Videlicet cum aut traditum sibi donum multipli- 
cat, eorum, quibus benefacit, utilitati atque profe- 
ciui consulendo : aul studium majus in opere Do- 
mini ostendit, quam in iis rebus, quie ab homini- 
bus magnopere requiruntur. 

INTERROGATIO CCXCI , 

Ομ est arundo quassat*, aut fumigans. linum ? 
et quomodo quis illam non confringet hoc vero 
non ezstinguit *? 

RESPONSIO. 

Quassalam arundinem arbitror esse eum, qui 
vitio alicui obnoxius, mandatum Dei conficil : 
quem confringere et absciadere non oportet, sed 


Voss, γνωριξέτω, ς ἔν 

(11) Reg. terlius Τί ἐστιν, Nec ita multo infra, 
ubi in editis legitur x«rsd2ze, in nostris quatuor 
codicibus scriptum iuvenilur χατεάώσσει, Subinde 
Colb. οὐ σδεννύει, 


4987 8. BASILII MAGNI. 4988 


curare polius, velut Dominus docuit cum dixit: A ὡς ὁ Κύριος ἐδίδαξεν, εἰπών- Προσέχετε τὴν ἔλε μοσύ- 
Attendite ne eleemosynam vestram faciatis coram νὴν ὑμῶν μὴ ποιεῖν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ποὸς τὸ 
hominibus,ut videamini αὖ eis?. Quin et Apostolus θεαύξναι αὐτοῖς. Καὶ ὁ ᾿Απόστολος παραγγέλλει λέγων" 
preceptum dat, his verbis: Omnia facite sine mur- Πάντα ποιεῖτε χωρὶς γογγνσμῶν xal Juez ὧν" 
mu»rationibus et disceptationibus*. Et alio ἴῃ loco: — x«i ἀλλαχοῦ: Μηδὲν χατ' ἐριθείαν $ κενοδοξίαν. Aivo 
Nihil per contentionem, aut inanem. gloriam. δὲ τυφόμενον, ὅταν τις ποιῇ τὴν ἐντολὴν μὲ dur 
Linum vero fumigans esse dicitur, cum quis exse- ἔπιθυμίᾳ xai τελεία σπουδῇ, νωθρότερον δὲ πως ἊΣ 
quitur mandatum non ardenti desiderio, nec per- χαννότερον, ὃν οὐ “χρὴ παύειν, διεγεέρειν δὲ uie. 
fecto studio, sed segnius quodammodo ac remis- ὑπομνήσει τῶν χριμάτων τοῦ Θιοῦ, xci τῶν ἔπαγ- 
sius: quem non convenit coercere, sed potius γελιῶν αὐτοῦ. 

excitare, recordatione judiciorum Dei, ac promis- 

sorum ipsius. 


518 INTERROGATIO CCXCII. EPOTHXIZ X). 
Nunquid conveniat, ut in fratrum societate magis- Ei χρὴ ἐν ἀδελφότετι παιδίων βιωτιχῶν εἶναι 
Ler sit puerorum sgculurium. διδάσχαλον (72). 
RESPONSIO. B AIIOKPIZIZ. 
Cum Apostolus dixerit: Patres, nolite ad iracun- Tou ᾿Αποστόλον simóvro; Oi πατέρες, μὴ παροργί- 


diam provocare filios vestros: sed educate illos ἴθ — Gare τὰ τέχνα ὑμῶν, ἀλλ᾽ ἐχτρέφετε αὐτὰ ἐν παιϑεία 
disciplina et correplione Domini, 19, si qui eos ad- καὶ νουθεσίᾳ Kupisu: ἐὰν οἱ προσάγοντες ἐπὶ τοιούτῳ 
ducunt, adducant hac mente, ct qui suscipiunt, σχοπῷ προσάγωσι, καὶ ei δεχόμενοι πληροφορέαν 
tales sint ut planissime confidant posse se oblatos ἔχωσιν, ὅτι δύνανται ἐν παιδείᾳ xoà. νουθεσία Κυρέου 
pueros in disciplina ac correctione Domini edu- ἐχθρέψαι τὰ προσαγόμενα, φνλαασσέσθω τὸ ὑπὸ τοῦ 
eare, servetur quod ἃ Domino preceptum est his Κυρίου προστεταγμένον, εἰπόντος: "Aettt τὰ παιδία 
verbis : Sinite parvulos venire ad me,et nolite eos ἔρχεσθαι πρὸς μὲ, καὶ μὲ χωλύετε αὐτά. τῶν γὰρ 
prohibere: talium est enim regnum crelorum!!.Sed τοιούτων ἐστὶν ἢ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. "Avtu δὲ τοῦ 
citra propositum et spem ejusmodi, neque hoc τοιούτου σχοποῦ xai τς τοιαύτης ἐλπίδος οὔτε Θεῷ 
gratum Deo, neque conveniens nobis, neque utile ἀρέσχον τοῦτο, καὶ ἡμῖν οὔτε πρέπον οὔτε συμφέρον Jo- 
esse exislimo. σίξομαι, 
INTERROGATIO CCXCIII. ἘΡΩΤΉΣΙΣ Sr. 

Quomodo cumiisagendum est,quidevitant graviora Πῶς δεῖ προσφέρεσθαι τοῖς τὰ μείξονα r&v ἀμαρτη- 

peccata : patrant vero leviora indiscriminatim. Ο μάτων παραιτουμένοις, τὰ δὲ μιχρὰ ἀδιαφόρωῶς 

ποιοῦσιν ; 


RESPONSIO. AIIOKPIZIZ. 


Primum quidem nosse oportet,hanc differentiam Πρῶτον μὲν εἰδέναι χρὴ, ὅτι iv τῇ Καινῇ Διαθέ- 
in Novo Testamento non reperiri. Una namque νῇ ταύτην τὴν διαφορὰν οὐκ ἔστι μαθεῖν. Mia γὰρ 
habetur sententia adversus 408 ]}}|0 61 peccata, cum ἀπόφασις χατὰ πάντων ἁμαρτημάτων χεῖται, τοῦ 
Dominus dicat: Qui facit peccatum, servus est Κνρίον εἰπόντος, ὅτε Ὁ ποιῶν τὸν ἁμαρτίαν 
peccati "5. Et rursus : Sermo quem locutus sum, δοῦλός ἔστι τῆς ἁμαρτίας: xoi πάλιν (73), ὅτε Ὁ 
ille judicabit eum in novissimo die!* ; et Joannes λόγος ὃν ἐλάλησα, ἐχεῖνος χρινεῖ αὐτὸν ἐν τῇ 
clamat : Qui non obedit Filio, non videbit vitom, ἐσχάτῃ ἡμέρα" χαὶ τοῦ Ἰωάννου βοῶντος - Ὁ 
sed ira Dei manebit. super ipsum'* ; contumacia ἀπειθῶν τῷ Υἱῷ οὐχ ὄψεται τὸν fob», ἀλλ᾽ d 
non ob peccatorum discrimen, sed ob transgres- ὀργὴ τοῦ Θεοῦ μενεῖ ἐπ᾿ αὐτόν" τῶν ἀπειθεέας 
sionem locuni comminationi prebente. Uno verbo, οὐχ ἐν τῇ διαφορᾷ τῶν ἁμαρτημάτων, ἀλλ’ ἕν τῇ 
si parvum et magnum peccatum liceat nobis di- παραχοῇ τὴν ἀπειλὴν ἐχούσης. ὍὌγως δὲ, εἰ ἐκιῖρε- 
cere, sine controversia negari non potest, boc πόμεθα λέγειν μιχρὸν xal μέγα ἁμάρτημα, ἀναντὶ- 
cuique magnum esse, cujus quisque subjicitur D ῥητον ἔδει τὴν ἀπόδειξιν ἑκάστῳ μέγα εἶναι và ἐχά- 
dominio: illud vero parvum, cui quisque domina- στον χρατοῦν, xai pixpóv τοῦτο, oU ἔχαστος κρατεῖ" 
tur; ut in athletis fortior est qui vincit: victus — óemip ἐπὶ τῶν ἀθλητῶν ὁ μὲν νιχύσας iari» ἐξχνυ- 
vero debilior victore est, quisquis ille sit. Qua- ρότερος (74), ὁ δὲ ἡττηθεὶς ἀσθενέστερος τοῦ ἔπι- 
propter erga quemcunque cujusque generis pecca- χρατεστέρου, ὅστις Gv D. Δεῖ οὖν ἐπὶ παντὸς &uap- 

' Matth. vi, 1. * Philipp. i, 14. ? ibid. 3. 19 Ephes. vi, 4. !! Matth. xix, 14. 13 Joan. vui, 34. 
13 Joan. xu, 48, !* Joan. ni, 36. 


(12) Reg. primus εἶναι διδασχαλεῖον, scholamesse. — vero μενεῖ’ sed sic tamen, ut multo frequentius 


Aliquanto post duo mss. σχοπῷ προσάγωσι. Reg. — legatur, μενεῖ, manebit. — 
primus ποοάγωσι. Subinde tres mss, πληροφορίαν (74) Codices aliquot perinde ut edili i ὃς. Co- 
£070. Editi et unus ms. προσάγουσι... ἔχουσιν. dex Colb. iczvpóztpo;. Mox Reg. secundus et editi 

(73) Vossii vetus liber et alii duo x«i πάλιν’ Ὁ, τοῦ ἐπιχρατουμένον. Veteres tres libri preeter Voss 


Statim in aliquibus libris legitur μένει, in aliquibus ἐπιχρατεστέρον. 


REGULJE BREVIUS TRACTAT.E, 


1290 


τάνοντος οἱονδήποτε ᾿ἀωΐρτημα φυλάσσειν τὸ κρῖμα A lum admillentem servandum est preceptum Do- 


τοῦ Κυρίου εἰπόντος, ὅτε " Àw ἀμάρτῃ εἰς σὲ 
ὁ &digóg σου, ὕπαγε, ἔλεγξον (780) αὐτὸν μὲ- 
ταξὺ σοῦ καὶ αὐτοῦ μόνον,  'Ekw σὸν ἀχού- 
cy , ἐκέρδησας τὸν ἀδελφὸν σον " ἐὰν δὲ μὴ 
ἀχούσῃ, παρέλαβε μετὰ σεαυτοῦ ἔτι ἕνα d δύο, 
ἵνα ἐπὶ στόματος δύο μαρτύρων ἣ τριῶν σταθῇ 
πᾶν ρῆμα' Ἐὰν δὲ παραχούση αὐτῶν; εἰπὲ τῇ 
Ἐχχλησία" ἐὰν δὲ (70) καὶ τῆς ἙἘχχλησίας παρ- 
αχούσῃ, ἔστω σοι ὥσπερ ὃ ἐθνικὸς x«i ὁ τελώνης, 
φυλχσσέσθω δὲ ἐπὶ πᾶσι τοῖς τοιούτοις τὸ ὑπὸ τοῦ 
'᾿Αποστόλου εἰρημένον" Διὰ τέ οὐ μᾶλλον ἐπενθή- 
curi, ἵνα ἐξαρθῇ ἐκ μέσον ὑμῶν ὃ τὸ ἔργον τοῦτο 
ποιήσας; Χρὴ γὰρ τὴν μαχροϑυμίαν καὶ τὴν εὖ- 
σπ)λαγχνίαν ἐπιφέρεσθαι (77) τῇ ἀποτομία, 
EPOTHXIX 354 
Ἔχ ποία: αἰτίας ἐχπίπτει (78) τις τῆς διηνεχοῦς μνὴ- 
μῆς τὸν Gies, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 
'Εὰν τις ἀμνήμων γένηται τῶν εὐερεγσιῶν τοῦ Θεὸν, 
x«t ἀσυνείδητος εὑρεθῇ πρὸς τὸν εὐεργέτην, 
ΕΡΏΤΗΣΙΣ ΣΕ 
'Ex ποίων σημείων γνωρίξεται ὁ μετέωρος, 


ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 

Ὅταν ἀμελῇ τις τῶν πρὸς εὐαρέστησιν Θεοῦ, τοῦ 
Προψήτον εἰπόντος" Προωρώμην τὸν Κύριον ἑνώπιὺν 
μὸν διαποντὸς, ὅτε ix δεξιῶν μού ἔστιν, ἵνα μὴ 
σαλευθῶ. 

ΕΡΏΤΗΣΙΣ X5z. 
Hà; πληροφορηθῇ ὦ ψυχὴ, ὅτι τῶν ἁμαρτημάτων 
χαθαρεύει, 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 

᾿Εὰν χαταμώθη τις ἐν ἑαυτῷ τὴν διώθεσιν τοῦ Δα- 
διδ' εἰπόντος ᾿Αϑιχίαν ἐμίσησα καὶ ἐδδελυξώ- 
μην" ἢ καταμάθῃ εἰ χατώρθωσεν ἐν ἑαυτῷ τὸ παρὰ 
᾿Αποστόλονυ προστεταγμένον, εἰπόντο:" Νε- 
ηὖν τὰ μῶη ὑμῶν τὰ ἐπὶ τῆς γῆς» 
πορνείαν, ἀχαθαρσίαν, πάθος, ἐπιθυμίαν χα- 
xijv, xui τὴν πλεονεξίαν, ἥτις ἐστὶν εἰδωλολα- 
τρεία" δι' ἃ ἔοχεται ἢ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ " ἔνθα καὶ 
πλατύνων χατὰ παντὸς ἀμαωρτήματος τὸ τοιοῦτον 
χρῖμα͵ ἐπήγαγεν" 'ἱΕπὶ τοὺς vio); τῆς ἀπει- 
θείας, ἵνα δυνηθῇ εἰπεῖν ὅτε Οὐκ ἐκολλήθη μοι 
χαρδία σχαμδή" ἐκχλίνοντος ἀπ᾿ ἐμοῦ τοῦ πὸο- 


τοῦ 
Ἀρώσοατε 


mini, qui dixil: Si peccaverit in tefrater tuus, 
vade, corripe eum inter teet ipsum solum. Si te 
audierit, lucratus es fratrem tuum ; $i autem non 
audierit adhibe tecum adhuc unum, vel duos,ut in 
ore duorum aut trium testium stet omne verbum. 
Quod sinon audierit eos, dic Ecclesiz ; si autem 
Ecclesiam quoque non audierit,sit tíbi sicut ethni- 
cus el publicanus . Servelur aulem in omnibus 
quie sunt ejusmodi, id:quod dietum est ab Apo- 
stolo : Quare non magis luctum habuistis, ul tolla- 
tur de medio vestrum qui hoc opus fecit 5? Oportet 
enim lenitatem alque misericordiam cum severi- 
tate conjungi. 1 


519 INTERROGATIO CCXCIV. 
Que causa est, quamobrem excidat quis a jugi 
recordatione Dei. | 
RESPONSIO. 
. Si quis beneficiorum Dei sit immemor, et in be- 
nefacientem exstiterit ingratus, 
INTERROGATIO CCXCV, 
Quibus signis cognoscitur is, cujus animus peregre 
est. 
RESPONSIO. 

Cum quis negligit ea, quie conducunt ad placen- 
dum Deo, eum Propheta dicat: Providebam Donmi- 
num in conspeclu meo seiper,quoniam a dextri is 
est mihi, ne commovear ", 

INTERROGATIO CCXCVI, 


C Qua ratione persuadebit sibi animus,esse sepurum 


a peccalis, 
RESPONSIO. 

Si quis in seipso deprehendat affectum Davidis, 
qui aiebat: /níquitatem odio habui et abominatus 
sum '* : aul si conscius fuerit impletum fuisse in 
semelipso illud prieceplum Apostoli, qui dixil ; 
Mortificate ergo membra vestrü qua sunt super ler- 
ram, fornicationem immunditiam, libidinem ,con- 
cupiscentiam malam,et avaritiam, qua est simula. 
crorum servitus : propter qui venit ira Dei'*;ubi et 
extendensejusmodisentenliamadversus omne pec- 
calum, adjecilz n filios nos obedientes, ul dicere 
valeat: Non adhesit mihi eor pravum. :declinantem 
ame malignum non cognoscebam?^,Jam verointel- 


νηροῦ, οὐχ ἐγίνωσχον, νωρέξει δὲ τις ἑαυτὸν ἐν D ligit aliquis esse se lioc modo affectum, si etiam 


τοιαύτῃ διαθέσει χαθεστῶτα, ἐὰν χαὶ πρὸς τοὺς 
ἁμαρτάνοντας τὴν αὐτὴν τοῖς ἀγίοις φρικώδη Cuu- 
πάθειαν ἀναλάδηῃ" τοῦ μὲν Δαδίξ εἰπόντος. Εἶδον 
ἀσυνετοῦντας, χαὶ ἐξετηχομὴν, ὅτι τὰ 1ι-- 
γιώ σὸν ojx ἐφυλαάξαντο' τοῦ δὲ ᾿ΑΛποστόλου λέ- 


'5 Matth. xvii, 1ὅ-17, 161 Cor. v, 2. 1 Psal. xv 8. 
*! Psal, cxviri, 458. ** II Cor. xi, 29. 


(15) Editi ^ Av ἀμώρτῃ ὃ ἀδελφός σου, ὑπαγε Day- 
Eo» μεταξύ, Antiqui tres libri ul in contextu. Sta- 
tim duo mss, δὲ edili παράλαδε μετὰ σεαυτὸν ἕνα ἢ 
δύο, iva ἐπὶ στόματος. δύο $ τρυῶν σταθήσεται, Alii 
duo mss. ila ut edidimus.Ibidem Reg. primuset 
Colb. ἐὰν dt μηδὲ ὑμῶν ἀχούση, ει si vos non au- 


ParROL. Gn. XXXI. 


adversus peccantes terribilem hanesanctorum com- 
miserationem indueril.Etquidem David dieit. Vidi 
insensatos,et tabescebam,quia eloquia tua non cu- 
stodierunt*! Apostolus vero ait: Quis infirmatur,et 
non infirmor? quis scandalizatur,el ego non urort*? 


! Psal.cxvrit, 1603. !? Goloss, οἱ, 5,0. 39 Psal. 6,3, 4. 


dierit. - | 
(76) Voeula καὶ addila est ex priscis duobus li- 

bris. Mox duo mns. ἐν πᾶσι. 
(77; Rag, primus et. Colb. εὐσπλαγχνίαν ἐπιφαίνε- 
σθαι, ορον ει commiserationem in severitate ostendi, 
(18) Codex Colb, si; πόσας αἰτίας ἐχπίπτει. W 
kl 


1291 


demus autem egerrime ferre nos quasvis sordes in 
corpore, easque aversari ; atque ut omnis lacera- 
tionis, it& omnis damni aspectu cordi creari dolo- 
rem ac tristitiam ; quanto magis equum est,ut ea 
que diximus, in se ob peccantes sentiat is, qui 
Christum ac fratres diligit. quotiescunque viderit 
peccantium animam velut a bestiis sauciari ac cor- 
rodi, aque seu saniem putredinemque in ea appa- 
rere? David dicit:Iniquitates mem supergresse 5930 
sunt caput meum sicut onus gravegravala sunt su- 
per me.Putruerunt et corruptae sunt cicatrices mea 
a facie insipientiz mez.Miser factus sum et curva. 
tus sum usque imn finem : tota die contristatus ingre- 
diebar. **. Ait vero Apostolus: Stimulus mortis.pec- 


catum est **.Cum igitur quis aut ob propria pec- g 


cata, aut ob aliena,uti jam dictum est initio, 
animam suam ita affectam perspexerit, tunc cer- 
tissime credat esse se ἃ peccato liberum. 


S. BASILII MAGNI 
Si enim revera anima prestantior est corpore, vi- A 7ovzo; Τίς ἀσθενεῖ, xai οὐκ ἀσθενῶ ; τὲς 


1292 


σχαν- 
δαλίξεται, καὶ οὐκ ἐγὼ πυροῦμαι ; Εἰ γὰρ, χατὰ 
τὸν ἀλέθειαν τοῦ λόγον, ἢ ψνχὴ χρείττων ἐατὲὶ του 
σωματος, ὁρῶμεν δὲ, ὅτι (79) ἐπὶ τοῦ σώματος πᾶσαν 
μὲν ῥυπαρίαν σιχχαινόμεθα χαὶ βδελυσσόμεθα- παντὸς 
δὲ σπαραγμοῦ κχαὶ πάσης ἐπιβουλῆς θεωρία συν- 
Totauóv χαὶ λύπχν ἐργάζέται τῇ καρδια- πόσῳ 
μᾶλλον ἀχόλουθον (80) τὰ προειρημένα πάσχεω Pri 
τοῖς αμαρτάνουφι τὸν φιλόχριστον x«i φιλάδελρον, 

ὅταν βλέπῃ τῶν ἀωκοτανόντων, ὥσπερ ὑπὸ θηρίων, 

τιτρωσχομέντεν τὸν Ψυχὴν, καὶ βιδοωσκχφαῖνεν. χαὶ 

ὥσπερ ἱχῶρας χαὶ camtJova; ἐπιφαινουσαν : τοῦ μὲν 

Δαδιδ εἰπόντος, Oti Αἱ ἀνομίαι μον ὑπερῆραν τὲν 

χεφαλὲν βου" ὡσεὶ φοοτίον βαρὺ ἐξαρύνθησαν 
ἐπ ἐμὶ' προσώξισαν χαὶ ἐσάποσαν οἱ μωλωπὲς 
μὸν ἀπὸ ποοσώπου τῆς ἀφροσύνη: μου" ἐταλαι- 
πώρησα χαὶ χατεχάμφϑον ἕως τῶους- ὅλχν τὸν Ὁμέρω 
σχυθοωπάξων ἐποοευόμυην τοῦ δὲ ᾿Αποστόλου λέγοντος. 
Κέντοον τοῦ θανάτου $ ἀμαρτία ἐστίν. Ὅταν οὖν Σ ἐπὶ 


τοῖς ἰδίοις ἀααρτήμασιν ὃ ἐπ᾽ ἀλλοτοίοις, χατὰ τὰ ποοειρημένα ἐξ &oy2;, οὕτω διακειμένην καταμάθιη τες ἑαντοῦ 
τὴν ψυχὴν, τότε πληροφορηθήτω, ὅτι χαθαρεύει ἀπὸ ἁμαρτίας. 


479 INTERROGATIO CCXCVII. 
Quomodo a peccatis se convertere oportet. 


RESPONSIO 

Si imitetur affectum Davidis qui primum qui- 
dem ait: Iniquitatem meam cognitam feci, et pec- 
catum meum non abscondi.Dizi: Confitebor a:lver- 
sum meinjustitiam meam Domino?*. Deinde si animi 
statum detegat,uti per sextum psalmum aliosque 
variis ac diversis modis edoctus est, atque ab Apo- 
stolo ea didicerit, quae pro alieno peccato facta 
fuisse a Corinthiis testatus est, his verbis: Quz 
secundum Deum tristítía est, penitentiam ad salu- 
tem haud panitendam operatur*.Quin et tristitise 
proprietates adjungit: Ecce enim hoc ipsum,secun- 
dum Deum contristari, quantam in vobis peperit 
sollicitudinem:sed defensionem,sed indignationem, 
sed timorem,sed desiderium, sed &mulationem,sed 
vindictam:in omnibus ex hibuistisvos incontamina- 
tos esse in hoc nogotio ἢ. Quare ex iis planum ext 
et perspicuum, non oportere solum a peccato sece- 
dere, hosque pro peccatoribus affectus pati, sed 
ab ipsis etiam peccatoribus removeri. Nam et Da- 
vid id quoque declaravit, cum dixit : Discedite a 
me, omnes qui operamini iniquitatem**: Et Aposto- 


33 Psa]. xxxvit, 5-7. ?* I Cor. xv, 56. 


vi, 9. 


(79) Vocem ὅτι loco movimus veteribus libris au- 
ctoribus. In vulgatis posita est ante vocem πᾶσαν. 
lbidem Reg tertius ὀνπαοίαν σιχχαινόμεηα, Reg. 
primus secunda manu σιχχαίνοκεν, Codex Colb. 
G2, 2(704£», Editiones Basil. et Ven. perinde ut Reg. 
secundus σιχχαίνοαεν, et ila videtur habuisse quo- 
que Reg. primus prima manu. Fecit vocis insolen- 
tia, ut varie scripta sit a librariis. Editio Paris. 6v- 
παοίαν ἐχθοαίνομεν. Quam lectionem optimam esse 
non nego quidem : sed cum cogito antiquiores edi- 
tiones et veteres libros ita in seribendi ratione dis- 


35 Psa]. xxxi, 3. 


EPOTBII Xy. 
Πῶς ἀπὸ τῶν ἀμαοτημάτων ἐπιστρέφειν χρή. 
ATIOKPTAIIZ , 


Ζηλώσαντα τὸν διώθεσιν τοῦ Amid, πρῶτον uiv 
λέγοντος: Τὰν ἀνομέαν μὸν ἐγνώοισα, καὶ τὸν 
ἀπαοτέαν uou οὐχ fxs)vi«. Eire Ἐξαγορεύσω 
xx- iuo) τὴν ἀνομίαν uou τῷ Kuoie- ἕπειτα di 
t» -à 9ιχγεῖσθαι τὸν τρόπον ϑιὰ (B1) τοῦ ἕκτον ψαλ- 
μοῦ, χαὶ δι Ζιλων δὲ πολυτοόπως, διὰ δὲ τοῦ ᾿Απο- 
στόλου παυνθάνουτα ταῦτα ἃ ἐπαοτύοπσε τοὶς Kontv- 
θίοις ὑπὲ ἀλλότοίον ἁμαρτήματος, εἰπὼν, ὅτε H 
χατὰ Θεὸν λύπῃ μετάνοιαν εἰς σωτηρίαν ἀμετα- 
μέλοτον χατεογάζεται" xxi τὰ ἐδιωματα τῆς λύπης 
ἐπενεγχὼν (823; Ἰδοὺ γὰρ αὐτὸ τοῦτο τὸ χατὰ Θεὸν 


λυπηθῆναι πόσην κχατειογάσατο ἐν ὑμῖν σπου- 
δέν: ἀλλ᾽ ἀπολογίαν, ἀλλά ἀγανάχτησιν, ἀλλὰ 
φόθον. ἀλλὰ ἐπιπόθησιν, ἀλλὰ ζῷλον, ἀλλὰ ἐχ- 


δίχησν. Ἔν παντὶ συνεστύσατε ἑαυτοὺς ἀνγνοὺς 
εἶναι ἐν τὸ ποάγυατι, Ὥστε ἔχ τούτων δᾷλον, ὅτι 
οὐ μόνον ἀναχυρεῖν χρὴ τῆς ἁμαρτίας, καὶ ὑπὲο τῶν 
ἁμαοτανόντων ταῦτα πάσχειν, ἀλλὰ καὶ ἀφέσταάσθαι 
κὐτῶν τῶν ἀμαρτανόντων' τοῦ μὲν Δαδὶδ' xai τοῦτο 
δηλώσαντος 6» τῷ εἰπεῖν: ᾿Απόστοτε ἀπ᾿ ἐποῦ, 
πάντες: οἱ ἐργαξόμενοςι τὸν ἀνομίαν. τοῦ δὲ 'Aze- 


16 [I Cor. vn, 10. 5 ibid. 44. 3: Psal, 


sentire, uttamen non obscure in ipsa re econsen- 
tiant affirmare posse arbitror, typographos Pa- 
risienses Dro 7x; 2ívo41» de sUO poauisse ἐχθοαέ- 
vost». Existimabant enim. ut mihi videtur,h unc 
locum corruptum esse: qui tamen integer erat 
et sanus. lllud autem maxime hine nostram 
sententiam confirmat. quod hoe idem verbum 
σικχαινεσθαι legatur etiam Regula 10. 

(80) Codex Colb πότῳ ἀκολουθοτεθῶν. 

(81)Siclibri antiqui .Voeulad:in vulgatis abest 

(82) Codex Voss. λύπης ἐνεγκών, 


REGULAE BREVIUS TRACTAT/E, 


1294. 


στόλον de mp (83) τῷ τοιούτῳ Mes συν- À Vaéqunosde ul ne "ey cibus eum ejusmodi. 


1293 
ἐσθίειν. 
ἘΡΏΤΗΣΙΣ 5H. 
Εἰ τὰ χαλὰ xaT ἰδίαν δρέσχειαν ποιεῖν ὁ Αὐὀγὸς 
συγχωρεῖ, 
ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ, 


Ὁ ἑαυτῶ ἀρέσκων ἀνθρώπῳ ἀρέσχει. ΠΑνθρωπος 
γὰρ x«i αὐτὸς ἕχαστος, Ὥσπερ οὖν ᾿Επιχατάρατος 
ἀνῇρωπος, ὃς τὴν ἔλπίδα ἔχει ἐπ ἄνθρωπον, καὶ 
στηρίξει σάρχα βραχίονος αὑτοῦ (Sk), δ᾽ τὴν 
ἑαυτοῦ πεποίθησιν δηλοῖ" οἷς iripfpét, Καὶ ἀπὸ 
Κυρίου ἀποσταίῃ $ ψυχὴ αὐτοῦ" οὕτω xal à ἄλλῳ 
ἀρέσχλων, à xxr ἰδίαν ἀρέσχειών Tt ποιῶν, τῆς θεν. 
σεδείας ἐχπίπτει, εἰς δὲ ἀνθρωπαρέσχειᾶν ἐμπέπτει 
(B5). Ποιοῦσι γὰρ, φησὶν à Κύριος, πρὸς τὸ θεαθῆναι 


viro 3". ng H'gn εὐ. mutus utet 
-. INTERROGATIO. CCXCVIII. . JAITAV RT 
Nunquid permittat jd prout placet, onn 
,. facere. 


"HRMTA 
RES SPONSIO. 

Qui placet sibi ipsi, homini placet. Homo enim 
et ipse unusquisque esl. Quemadmodum igitur Ma- 
lediclus est homo,qui spem habet in homine,et fir- 
mabit carnem brachii sui * : quod sui ipsius in- 
dicat fiduciam : quibus subjungit : Et a Domino 
recesserit anima ejus ?! : sic etiam qui placet alteri, 
aut qui sibi ipsi placitarus aliquid agit, a pietate 
exeidit,ineiditque in studium hominibus placendi. 


| Faciunt enim, inquit Dominus, μὲ videantur αὖ 


τοῖς ἀνθρώποις. ᾿Αμὴν λέγῷ ὑμῖν, ἀπέχουσι τὸν μισθὸν B. hominibus. Amen dico vobis, recipiunt mercedem 


αὐτῶν. Καὶ ὁ ᾿Απόστολος δὲ ὁμολογεῖ (86), ὅτε Ei 
ἔτι ἀνθρώποις ἥρέσχον, Χριστοῦ δοῦλος οὐχ ἂν 
ἤμην. Σφοδροτέρα δὲ ἀπειλὴ φέρεται ἐν τῇ θεοπνεύστῳ 
Γραφῇ λεγούσῃ, ὅτε Ὃ Θεὸς διεσχόρπισεν ὀστᾶ 
ἀνθρωπαρέσγων. 

ἘΡΩΤΉΣΙΣ x56. 
Πῶς πληροφορηθῇ ἢ Z da. ἀποστῆναι τῆς φῶο- 


ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 

Ὅταν ἀνάσχηται τοῦ Κυρίου εἰπόντος: Οὕτως 
λαμψοίτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅ ὅπως 
ἴδωσιν ὑμῶν τὰ χαλὰ ἔργα, xat δοξάσωσι τὸν Πατέρα 
ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς" χαὶ τοῦ ᾿Αποστόλου παραγ- 
γῶλοντος, ὅτι Eire ἐσθίετε, εἴτε πίνετε, εἶτε τι ποιεῖτε, 


suam δι", Sed et. Apostolus hoc confitetur δὲ ad- 
hue hominibus placerem, Christi servus non es- 
sem ?*, Imo divina Seriptura minas graviores in- 
tendit, his verbis : Bees ΠΌΡΟΝ 0888 e" 
hominibus placent ?, — — 

521 INTERROGATIO CCXCIX. | 
Quomodo animus sibi certissime persuadebit esse 
se alien:m a studio ἴον δ. 

RESPONSIO. “» ἃ. 
Cum obtemperat Domino, qui dixit: 516 "me 
luz vestracoram hominibus,ut videant operavestra 
bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in calis 
esl ** : itemque Apostolo sic preecipienti : Sive man- 
ducatis sive bibitis,sive quid faeitis? amnia in glo- 


πάντα εἰς doZav Θεοῦ ποιεῖτε" ἵνα 6 δεοσεδὴς, μήτε τῆς C riam Dei facite** ταὶ Dei cultor, neque presenti 


παρούσης, μήτε (B7) τῆς μελλούσης δόξης ἀντιποιοῦ- 
μένος, τὴν δὲ πρὸς Θεὸν ἀγόώπην πώντων προτιμήσας, 
παῤῥησίαν ἔχῃ εἰπεῖν μετὰ τῶν προχειμένων τὸ, Οὔτε 
ἐνεστῶτα, οὔτε μέλλοντα δυνήσεται. ἡμᾶς χωρίσαι 
ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, τῆς ἐν Χριστῷ 'Incoü 
τῷ Κυρίῳ ἡμῶν" αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ 
Χριστοῦ εἰπόντος: Ἐγὼ δὲ οὐ ζητῶ τὴν δόξαν 
μὸν (88)" x«i, ὅτε. Ὃ ἀφ᾽ ἑαυτοῦ λαλῶν τὴν δόξαν 
τὴν ἰδίαν ξητεῖ" ὁ δὲ ζητῶν τὴν δόξαν τοῦ πέμψαντος 
αὐτὸν, οὗτος ἀληθής ἐστιν. 

EPOTHZIZ T. 
Τίς ὁ τρόπος τῆς πα τοῦ ὅτε περὶ ἀοράτου ἐστιν 

9 λύγος. 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ 


neque futura gloria quiesita,sed Dei amore omni- 
bus anteposito, possit prieler ea, quae pra»missa 
sunt, hoc con(identer dicere : Neque instantia, ne- 
que [utura poterunt. nos separare a charitate Dei, 
qua est in. Christo Jesu Domino nostro ?* .Dicit enim 
ipse Dominus noster Jesus Christus: Ego autem non 
quaro gloriam meam *., Mem : Qui a semetipso lo- 
quitur,gloriam propriam quarit ; qui autem. qua- 
ri gloriam ejus, qui misit eum, hic Rene est ?t,. 


INTERROGATIO. CCC.. 


Quis modus conversionis, cum de. re sub. aspectum 
non cadente sermo est. b 


RESPONSIO. 


Ὁ μὲν τρόπος τῆς ἐπιστροφῆς ἐν ἐχείνῳ τῷ ἐρω- D Sane modos conversionis declaratur in ea i quie- 


τήματι δηλοῦται, ἐν τῷ, πῶς ἀπὸ τῶν ἁμαρτημάτων 


3 | Cor. v, 11. 
?* Mall, v, 16. 


. * Jerem. xvil, 5. 
33] Gor, x, 31. 


(83) Codex Colb. —— 

(54) In Colberlino bases ut apud LXX ita legi- 
tur : βραχίονος αὐτοῦ αὐτὸν, ibit carnem 
brachiü sui super se. ibidem Beg. ins τὴν εἰς 
ἑαυτὸν πεποίθησιν, 

(85) Sie veteres duo libri. Alii duo i25, et edili 
ἐχπίπτει. Ποιοῦσι, 

(86) Reg. primus καὶ τοῦ "Ἀποστόλου ὁμολογοῦν- 


?! jbid, 
86 Rom, vui, 38, 39. 


. δι" Matth. vi, 5. 


stione,in quuepinyn Miuomodo converleresea 


?* Galat. 1, 140. 88 » psal. Lu, 6. 


" Joan. vut, ὅθ. ?* Joan, vir, 18. 


"c66, ὅτι, Aliquanto post unus ms. uy 9 View συν- 


ἐτριψεν, 
(87) Pro - edendum curavimus n ex duo- 
(88) Antiqui duo Mri «oi debes zs Mtv 
ntiqui duo ' quo 
loco. ᾿ Reg. primo et." n Voss. additum. ra t E: 
ἀλλὰ τὴν δοξαν τοῦ ütipck: με CUTE " 


Ἢ 


1 295 S. BASILII MAGNI, 1996 
peccatis oporteat. Ubi autem sermo est de re ocu- A ἐπιστρέφειν yod* τὸ δὲ περὶ ἀοράτον εἶναι τὸν λόγον, 
lorum aciem furiente, meminerimus Domini, qui μνημονεύσωμεν τοῦ Κυρίου, ὅτι Οὐδὲν ἐστι χουπτὸν, 
ait: Nihilest absconditum,quod non cognoscetur?*. ὃ οὐ γνωσθήσεται" καὶ, ὅτε Ἐχ τοῦ περισσεύματὸός τῇς 


ltem : Ez abundantia cordis os loquitur *9. καρδίας λαλεῖ (89) τὸ στόμα. 
INTERROGATIO CCCI. EPOTHZIZ TA. 
Quod si dixerit quis : Mea me conscientia non con-. "gay δὲ εἴπῃ, ὅτι οὐ ἀκταγινώσχει μον τὸ συν- 
RESPONSIO. AIIOKPIZIZ. 
Hoc accidit etiam in morbis corporis.Mulli enim Τοῦτο xai ἐπὶ τῶν σωματιχῶν παθῶν evufaiu. 


sunt morbi, quos non sentiunt egri: et tamen [[ολλὰ γώρ ἐστι παθη, ὧν οὐχ ἐπαισθάνουται οἱ ἀσθε.-- 

medicorum potius credunt observalioni,quam suo νοῦντες" τῇ μέντοιγε τῶν ἑατρῶν σημειώσει κπιστεύουσι 

ipsorum stupori attendant. Hunc ad modum etin μᾶλλον, i τῇ ἑαντῶν ἀναισθῃσίᾳ προσέχουσιν, Οὕτω 

morbis animi, hoc est, in peccatis, etiamsi quis, — xai ἐπὶ τῶν τῆς ψυχᾷς παθῶν, τουτέστιν͵ ἐπὶ τῶν 
peccati houd conscius, se ipse non arguat : fidem ἁμαρτεμάτων, x» ἑαντοῦ τις uà χκαταγινώσκῃ, μὲ 
tamen debet iis adhibere, qui res illius melius vi- B ἐπαισθανόμενος τοῦ ἁμαρτήματος, πιστεύειν μέντοιγε 
dere possunt. Hoc prestiterunt saneti Apostoli,qui ὀφείλει τοῖς δυναμένοις πλέον ἰδεῖν τὰ ἐχείνου- τοῦτ 
eum de sua sincera erga Dominum affectione nihil δειξάντων μὲν τῶν ἀγίων ἀποστόλων, ὅτε, ἐν TÀrpopopis 
dubitarent,audientes tamen : Unus ex vobis tradet ὄντες τῆς ἑαυτῶν εἰλιχρινοῦς πρὸς τὸν Κύριον (90) 
me *!, potius Domini verbis eredidere,dissidebant- διαθέσεως, καὶ ἀχούσαντες, ὅτι Εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει 
que, ac dicebant: Nunquid ego sum, Domine "7 με, τῷ λόγῳ τοῦ Κυρίου ἐπίστευσαν μᾶλλον, xai 
Apertius autem idipsum docet nos sanclus Petrus, διεφέροντο λέγοντες" Μέτι ἐγώ εἰμι, Κύριε ; σαφέστερον 

qui ex vehementi humilitate non vult quidem sibi δὲ μᾶς τοῦ &yíou Πέτρον διδάσχοντος, ὃς διαπύρῳ 
operam a Domino et Deo et magistro preberi:sed (91), μὲν ταπεινοφροσύνῃ παραιτεῖται τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ 
tamen cum essel sibi persuasissimum vcra esse Δεσπότον xai Θεοῦ xai διϑασχάλου" πληροφορίᾳ (99) 
Domini verba, ubi audivit, Si non lavero te, non δὲ τῆς ἀληθείας τῶν τοῦ Κυρίου ῥημάτων ἀχούσας, ὅτι 
habes partem mecum, dicit: Non tantum pedes Ἐὰν μὴ νίψω σε, οὐχ ἔχεις μέρος μετ᾽ ἐμοῦ, λέγει" Mà 


meos, sed οἱ manus, et caput "5, τοὺς πόδας uou μόνον, ἀλλὰ xal τὰς χεῖρας, xai τὸν 
χεφαλὴν, ᾿ 
59 9 INTERROGATIO CCCII. EPOTHIIZ TB. 
An ez cella penaria erogandum sit externis ino- C Ei χρὴ ἀπὸ τῆς οἰκονομίας διδόναι τοῖς ἐνδεέσι τῶν 
pibus. ἔξωθεν. 
RESPONSIO. AIIOKPIZIX. ᾿ 
Cnm Dominus dixerit, Non sum missus nisi ad Τοῦ Kupíou εἰπόντος, Οὐχ ἀπεστάλην εἰ μὴ εἷς τὰ 


oves, qua perierunt domus Israel * jet: Non est πρόθδατα τὰ ἀπολωλότα οἴχου ᾿Ἰσραήλ' χαὶ órt Οὐκ 
bonum sumere panem filiorum, et projiceve cani- ἔστι καλὸν λαθεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέχνων, x«i βαλεῖν τοῖς 
bus ^ ; eaqui viris Deo dicatis destinata sunt, χυναρίοις" τὰ διατεταγμένα τοῖς ἀναχειμένοες Θιῶ οὐχ 
non necesse est in quoslibet promiscue insumere, ἀναγχαῖον εἰς ἀδιαφόρους παραναλίσχειν. Ei δὲ δυνατὸν 
Utrum autem fleri possit quod a muliere, que ob γενέσθαι τὸ εἰρημένον ὑπὸ τῆς ἐπαινουμένης ἐν πίστει 
fidem laudatur, dictum est : Etiam, Domine : nam γνυναιχὸς, ὅτι Ναὶ, Κύριε: x«b γὰρ τὰ χυνάρια ἐσθέει 
et catelliedunt de micis qua cadunt demensa domi- ἀπὸ τῶν ψιχίων τῶν πιπτόντων ἀπὸ τῆς τραπέξης τῶν 
norum suorum" ; id in cconomi situm sit arLi- χυρίων αὐτῶν ἐν τῇ τοῦ οἰχονόμον ἀναχείσθω δόοχι- 
trio, communi eorum, qui secundum ipsum pre- μασίᾳ μετὰ χοινῆς τῶν μετ᾽ αὐτὸν προεχόντων γνώμυς" 
sunt, accedente consensu: ut ex abundanti sol, ἵνα ἐχ τοῦ περισσεύματος ὁ ἥλιος, χαθὼς γέγραπται, 
velut scriptum est ",super bonoset malos oriatur. ἀνατείλῃ (93) ἐπὶ πονηροὺς x«i ἀγαθούς. 


INTERROGATIO CCCIII. D EPOTHZIZ TT. 
An in fratrum communitate iis que a quibuslibel Εἰ xoà τοῖς παρὰ παντων λεγομένοις ὑπαχούειν ἐν 
dicuntur, obediendum sit. ἀδελφότητι. 
RESPONSIO. AIIOKPIZIZ. 
Queestioni huic sine multo negotio responderi Τὸ ἐρώτημα τοῦτο πολλὴν δυσχέρειαν ἔχει τῆς 


8 Matth. x, 36. *? Luc. vi, 45. ! Malth. xxvi, 31. 5 018,22, 45 Joan. xm, 8, 9. δ) Matth. xv, 
26. " ibid.26. *5ibid.27. "' Matth. v. ἐδ. 


(89) Editi et Reg. secundus ix msouzetuuazoQ Tác τρου ἔστι μαθεῖν, ὅτι διαπύρω. 
χαρϑδίας λέγει. Antiqui tres libri preter Voss. ut in (92) Veteres quatuor libri πληροφορίᾳ, Rdili 


contextu. πλήροφορίαν. 
(90) Codex Colb. πρὸς τὸν Θεόν. (93) Editi ἀνατελλῃ. Codex Voss. et alii duo ἀνα- 


(91) Reg. primus σαφέστερον δὲ ἐκ τοῦ &y(ou Πε-.͵ τείλῃ. 


1297 REGUL.;E 


ἀποχρίσεως, Πρῶτον μὲν, ὅτι ἀταξίας ἔμφασιν 
νερῶς δίδωσιν ἐν τῷ παρὸ πάντων λέγεσθαί τι, τοῦ 
᾿Αποστόλου λέγοντος - Προφῆται δὲ δύη $ τρεῖς λα- 
λείτωσαν, καὶ οἱ ἄλλοι διαχρινέτωσαν * χαὶ τοῦ αὖ- 
τοῦ ἐν τοῖς μερισμοῖς τῶν χαρισμάτων, ἴδιον £xd- 
στον τῶν λαλούντων τὸ τώγμα τάξαντος, ἐν τῷ εἰπεῖν 
(94): Ἑχάστῳ ὡς ὁ Θεὸς ἐμέρισε μέτρον πίστεως " 
xci ἐν τῶ ὑποδείγματι τῶν μελῶν τοῦ σώματος σαφῶς 
μὲν παξιστῶντος ἐν μέρει εἶναι τὸ μέρος τοῦ λαλοῦν- 
τος, ἀχριδέστερον δὲ διευχρινοῦντος ἐν τῷ εἰπεῖν" 
Εἴτε ὁ διδάσκων ἐν τῇ διδασκαλία, εἶτε ὁ παραχαλῶν 
ἐν τῇ παρακλήσει, καὶ τὰ λοιπά" ὡς δῆλον ix τού- 
τῶν εἶναι μὴ πάντα πᾶσιν (95) ἐπιτετράφθαι, ἔχαστον 
δὲ ἰδία χλήσει μένειν, χαὶ κατορθοῦν ἐπιμελέστερον 
τὸ ὑπὸ τοῦ Κυρίου πιστευθέν. Δεῖ (90) τοίνυν τὸν μὲν 


BREVIUS TRACTAT.E. 
ez- À non polest. Primum quidem, quod manifeste per- 


1298 


turbationis indicium priebet, ex eo, quod abomni- 
bus aliquid dicatur, cum Apostolus diea!: Prophe- 
{δ autem duo aul Lres dicant; et ceteri dijudi- 
cent **. llidem ipse in donorum partitionibus, pro- 
prium uniuscujusque loquentisordinem constituit, 
his verbis*?; Unieuique sicut Deus divisit. mensu- 
ram fidei. Etin exemplo membrorum corporis, 
peculiarem esse loquentis locum perspicue osten- 
dit, ac etiam idipsum accuratius distinguit expli- 
catque his verbis: Sive qui docet in doctrina, síve 
qui ez hortatur in echortando?!, etc, Quare ex his 
planum est, non omnia omnibus permissa esse: 
sed debere unumquemque in sua vocatione ma- 
nere, atque id quod a Domino concredilum est,di- 


προιστῶτα τοῦ χοινοῦ, καὶ διατασσόμενον τοῖς πᾶσι, fy ligentius perficere. Par itaque fueril eum, qui pre- 


μετὸ πολλῆς δοχιμασίας ἐγχειρισθῆναι τὴν φροντέδα 
ταύτην, χαὶ ἐχάστω χατὰ τὸ πρέπον ἐπαγρυπνεῖν τῇ 
μερίμνῃ, ὅπως εὐαρέστως τῷ Θεῷ, καὶ ἐστοχασμένως 
τῆς ἐχάστον ἐπιτηδειότητός τε χαὶ δυνάμεως πρὸς τὸ 
χοινῇ συμφέρον διατάσσηται, χαὶ ἐπιτάσσῃ " τοὺς δὲ 
ὑπηχόους, τῆς εὐταξίας φυλαττομένης, χαὶ τῆς ὑπα- 
χοῆς τὸ ἴδιον μέτρον γνωριξούσης, μεμνῆσθαι τοῦ 
Κυρίον λέγοντος" Τὰ πρόδατα τὰ ἐμὰ τῆς φωνῆς 
μὸν ἀχούει (97)" χἀγὼ γινώσχω αὐτὰ, καὶ ἀχολου- 
βουσί μοι " χἀγὼ ζωὴν αἰώνιον δίδωμι αὐτοῖς " χαὶ 
προξιπόντος͵, ᾿Αλλοτρίω δὲ οὐ μὴ ἀχολουθήσουσιν, 
ἀλλὰ φεύξονται ἀπ᾿ αὐτοῦ, ὅτι οὐχ οἴδασι τῶν ἀλλο- 
τρίων τὴν φωνὴν (08)* χαὶ τοῦ ᾿Αποστόλον λέγον- 
τος, ὅτι Εἴ τις ἐτεροδιδασχαλεῖ, χαὶ μὴ Tpocip- 
χεται ὑγιαίνουσι λόγοις τοῖς τοῦ Κυρίον ἡμῶν Ἰηποῦ 
Χριστοῦ, χαὶ τῇ xxr εὐσέδειαν διδασχαλίᾳ, τετύ- 
φωται, μηδὲν ἐπιστάμενος" μετὰ δὲ τὰ ἐπισυμβαί- 
γοντα ἐπαγαγόντος" Αφίστασο ἀπὸ τῶν τοιούτων 
(99): χαὶ πώλιν ἀλλαχοῦ" Προφητείας μὴ ἐξονῆε- 
νεῖτε '" πάντα δοχιμώξετε" τὸ χαλὸν χατέχετε" ἀπὸ 
παντὸς εἴδους πονηροῦ ἀπέχετθε. Ὥστε εἰ μέν τὶ 
ἐστι χατ' ἐντολὴν τοῦ Κυρίου λεγόμενον, ἢ πρὸς τὴν 
ἐντολὴν τοῦ Κυρίου κατευθυνόμενον, xw θανάτου (1) 
ἀπειλὴν ἔχῃ, ὑπαχούειν χρὴ" εἰ δέ τι παρ᾽ ἐντο- 
λὴν ἐστιν, $ τὴν ἐντολὴν παραδλάπτει, χὰν ἄγγελος 
ἐξ οὐρανοῦ, ἢ τις τῶν ἀποστόλων ἐπιτάσσηῃ, xk» ξωῆς 
ἐπαγγελίαν ἔχῃ, ww θανάτου ἀπειλήν, οὐδαμῶς ἀνέ- 
χεσϑαι χρὴ, τοὺ '᾿Αποστόλου εἰπόντος" Κἂν ἡμεῖς 
αὐτοὶ, $ ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ εὐαγγελίξηται ὑμῖν παρ' 
ὃ εὐηγγελισάμεθα ὑμῖν, ἀνάθεμα ἔστω, 


ficitur communitati,preeponiturque omnibus,rmulto 
cum examine hanc euram suscipere: ita ut con- 
gruenti sollicitudine vigilet pro singulis, ut Deo 
placendo, et habilitatis ae virium cujusque habita 
ralione, ad commune commodum sanciat imperet- 


. que: subditi vero, servata disciplina, et obedientia 


C 


limiles suos agnoscente, debent meminisse Do- 
mini, qui dixit: Ores mez vocem meam audiunt: et 
ego cognosco eas, et sequuntur me: et. ego vitam 
mternam do eis?* ; recordarique eum prius dixisse : 
A lienum autem non sequentur, sed fugient ab eo, 
quia non noverunt vocem alienurum?* ; et Aposto- 
lum ila loqui: Si quis aliter docet, et non accedit sa- 
nis $593 sermonibus Domini nostri Jesu Christi, et 
ei qui secundum pietatem est, doctrinz, superbus 
est, nihil sciens? ; et iis quae accidere solent, enu- 
meralis, adjicil: Secedeab his qui ejusmodi sunt?* ; 
et rursus alio in loco: Prophetias nolite spernere; 
omnia probate; quod bonum est, tenete ; ab omni 
specie mala abslinete vos **. Quamobrem, si quid- 
piam dieitur secundum mandatum Domini, aut 
dirigilur ad mandatum Domini, etiamsi mortis mi- 
nas ingerat, obediendum esl: sin aulem aliquid 
preter mandalum est,aut mandatum ledit,etiamsi 
angelus ex ccelo, aut aliquis ex apostolis praci- 
piat,etiamsi promitlat vitam, etiamsi morlem mi- 
nitetur, nullo modoobtemperandum est, cum Apo- 
stolus dixerit: Licet nos ipsi, aut angelus de celo 
evangelizet vobis praeterquam quod. evangelizavi- 
mus vobis, anathema sil 9. 


"lCor.xiv, 29, "Rom.xi3 *"ibid.4,5. *'ibid.7,8. *'Joan.x,927,98. *"jbid.5. *'ITim. 


v1, 3, 4. 


δῦ ibid. 5. P6 I Thess. Y, 20-22. 


(94) Post illud, £v τῷ εἰπεῖν, ita in Vossii veteri 
libro et in aliis duobus legitur, μὴ ὑπερφρονεῖν παρ' 
ὃ δεῖ φρονεῖν, ἀλλὰ φρονεῖν εἰς τὸ σωφρονεῖν " ἐχάστῳ, 
etc. Non lus sapere quam oportet sapere, sed 
sapere ad sobrietatem. 

95) Antiqui duo libri πάντα ἐχώστω, 

(96 Codex Voss. σπουδαίως, As dr πῶινν Mox 
Colb. ἐγχειρίξειν τὴν φροντέδα, Subinde codex Voss. 
χατὰ τὴν πρέπουσαν. 

(97) Vossii vetus liber et alii duo ἀκούουσι, 


5! Galat. 1, 8. 


(98) Reg. primus et Colb. φωνήν" τοῦ δὲ '᾿Λποστό- 
λου παραγγέλλοντος ποτὶ ptv. ὅτι Εἰ, 

(99) llla ᾿Αφίστασο ἀπὸ τῶν τοιούτων, non red- 
dila sunt ab auctore Vulgate, aut certe in ea hodie 
non leguntur. Nec ita multo post Reg. primus 
πάντα δὲ doxtud outs, 


(1) Editi λεγόμενον, πρὸς τὴν ἐντολὴν χατευθύνο 
χἂν θάνατον. ἐπ te uds ut in contextu ; nec aliler 


legitur in duobus aliis codicibus, nisi quod illud, 
τοῦ Kupiov, in eis desit. 


1299 


INTERROGATIO .CCGCIV. 
Utrum pro iis qui fratribus traditi sunt, sit. ali- 
quid accipiendum ab eorum propinquis, si quid- 
piam velint dare. 


RESPONSIO. 

Hujus rei cura judiciumque attinet ad prefe- 
ctum. Sed tamen si inea sententia exquiritur, 
existimo offendicula a multis magis remotum iri, 
et ad fidei e&edificationem fore utilius, si ejusmodi 
repudientur munera. Nam si accipiantur, primum 
quidem contingit probris plerumque affici commu- 
nitatem. Deinde ex ea re iilud ineommodum na- 
scitur,quod propinquo eliam eorum qui quidpiam 
attulerunt, elationis detur occasio. Ad hec, quod 
secundum id quod dictum est ab Apostolo de iis 


qui in communi loco sna edebant bibebantque,usu p 


veniatillud : Confunditis eos qui non habent 58, et 
ejusmodi pleraque. Quare cum inde tot occasiones 
&d peccandum nascantur, opere pretium est ejus- 
modi dona non acoipere, sed prepositi arbitrio 
permittere, ut judicet et expendat a quibus ea ac- 
cipi, e& quomodo dispensari oporteat. 


INTERROGATIO CCCY. 
Utrum conveniat quidquam ab externis accipere, 
sive amicitiz, sive prioris propinquitatis gratia. 
RESPONSIO. 
Quiestio hec eamdem vim habet quam questio 
altera, an quidpiam a propinquis accipiendum sit. 


INTERROGATIO CCCVI. 
Quomodo videtur mentis aberratio, 


RESPONSIO. 

Nimirum si quis eam mentem induerit, in qua 
erat electus ille David, qui modo quidem dicebat: 
Providebam Dominum in conspectu B9 && meo semper, 
quoniam a dextris est mihi,ne commovear?* ; modo 
vero: Oculi meisemperad Dominum ; quoniam tpse 
evellet de laqueo pedes meos *? » modo autem : Ecce 
sicuLoculiservor:m in manibus dominorum suorum 
sicut oculi ancillae in manibus domine sus τα oculi 
nostri ad Dominum Deum nostrum*!. Atque ut res 
majores diligentius peragendas curemus, minore 
exemplo usi: reputet secum quisque, qualis est 
coram astantibus, etiamsi sint equales: quomodo 
studeat prestare se inculpatum, tum in stando, 
tum in ambulando, tumincujusque membri motu, 
tum in dicendo. Quemadmodum autem in eis que 
ia hominum conspectum veniunt, decus coram 
hominibus tenere satagimus: ita quoque, multo 
magis, si sit alicui persuasum habere se et Deum 
inspectorem, qui scrutatur corda ac renes, ut scri- 


33 | Cor. xi, 33. ?? Psal. xv, 8. 


( Editi et tres mss. ποῶτον μὲν, ὅτι. Vocem ὅτι 
delevimus, fidem unius codicis secuti. Mox Colb. 
χοινοῦ 202: (02721, Subinde alius ms. τῶν προσε- 
εχ χυτων. 

(3) Codex Colb. τὸ αηϑέποτε δέχεσθαι. 

(1) (5 ms. εἰ χρή, Mox Reg. secundus ὃ χατά 


S. ΒΔ51.} MAGNI 
À 


$9 Psal. xxiv, 15. 


1300 
EPOTHSXIX TA'. 
Ei ὑπὶρ τῶν παραδεδομένων τῇ ἀδελφότητι ἃ τῶν 
οἰχείων, θελόντων διδόναι τι, χρὴ δέχεσθαι, 


ἈΑΠΟΚΡΙΣΙΣ, 

4I τούτον φροντὶς xci δοχιμασία ἀνᾷχε τῷ ποο.- 
ἐστῶτι. Πλὴν, ὡς xat' ἐμὴν γνώμων, λαγέξομαι ὅτι 
μᾶλλον ἀπρόσχοπόν ἐστι τοῖς πολλοῖς, καὶ εἰς οἰχο- 
δομὴν τῆς πίστεως ὠφελιμώτερον τὸ ἀπωθεῖσθαι 
τὰς τοιαύτας χάριτας. Ἐκ γὰρ τῆς ὑποδοχῆς ποῶ- 
τον μὲν (2) συαθαίνει xoi ὀνειδισμὸν χατὰ τοῦ κοι- 
νοῦ προενεχθῆναι mo)lext;. Ἔπειτα, ὅτε χαὰὶ ἱκίο- 
σεως παρέχει πρόφασιν τῷ οἰχείῳ τῶν προσενεγκὺ»- 
των. Πρὸς τούτοις, ὅτι χατὰ τὸ εἰρημένον ὑπὸ τοῦ 
᾿Αποστόλου περὶ τῶν εἰς τὸ xotvó» τὰ ἴδια ἐσθιόντων 
xai πινόντων γίνεται τὸ, Καταισχύνετε τοὺς ui 
ἔχοντας, καὶ πολλὰ τοιαῦτα. Τοσούτων δὲ προφὲ- 
Gio» εἰς ἀπαρτίαν ἐπισυμθαινουσῶν, χαλόν ἐστι τὸ 
μὴ δέχεσθαι (3) τὰ τοιαῦτα, ἐπιτρέπειν δὲ τῷ προ- 
ἑστῶτι δοχιμάξειν, χαὶ παρὰ τένων ypà ληφθζναει, χαὶ 
πὼς δεῖ οἰκονομηθᾷναι. 


ΕΡΩΤΉΣΙΣ ΤΕ΄. 
Εἰ δεῖ (4) λαμβάνειν παρὰ τῶν ἔξωθεν ἢ xara χάριν φι- 
Aa, ἦ ποοχατειλημμένῃης συγγενείας. 


AIIOKPIZIS. 
Τοῦτο τὸ ἐρώτημα τὴν ὁμοίαν δύναμιν ἔχει τῷ ἐρω- 
τήματι, Εἰ παρὰ τῶν οἰχείων χρή τι λαμβάνειν. 
ΕΡΩΤΗΣΙΣ Te. 
(. Μετὰ ποίου τρόπου τὸ ἀμετεώριστον κατορθοῦται. 


ἈΠΟΚΡΙΣΙΣ. 
Ἐὰν τὸ τοῦ ἐχλεχτοῦ Δαβὶδ φρόνημα τις ἀναλάδῃ, 
εἰπόντος, ποτὲ ui», Προωοώμην τὸν Κύριον ἣν- 


ὠπιὸν μὸν διαπαντὸς, ὅτι dx δεξιων μού ἐστιν, 
ποτὲ δὲ, ὅτι Οἱ ὀφθαλμοί μου 
τὸν Κύριον, ὅτι αὐτὸς ἐχσπάσει 
ποτὲ δὲ, ᾿Ιδοὺ ὡς 


ἵνα μὴ σαλευθῶ " 
διχπαντὸς 
ἐχ παγίδος τοὺς πόδας μου" 


705; 


ὀφθα)μοὶ δούλων εἰς χεῖρας τῶν xupie» αὐτῶν. 
ὡς ὀφθαλμοὶ παιδίσχης εἰς χεῖρας τῆς κυρίας 
αὑτῆς" οὕτως οἱ 0g Ümhuol ἡμῶν πρὸς Κύριον 


τὸν Θιὸν ἡμῶν, Καὶ ἵνα τῷ ἐλάττονι παραϑεέγματι 
σπουδαιότεοον τὰ μείζονα κατορθοῦν φροντίσωμεν, 
ἔχαστος ἑαυτῷ λογιξέσθω (5) οἷός ἐστιν ἐνώπιον 
τῶν παρόντων, xk» ἱσότιμοι τυγχάνωσι " πῶς τὸ 
D ἀχατάγνωστον ἑαυτῷ σπουϑάξει κατορθῶσαι, x«i ἔν 
στάσει, xai ἐν περιπάτῳ, χαὶ ἐν χινήματι παντὸς 
uius, χαὶ ἐν φθέγματι. Ὥσπερ δὲ τὰ ἀνθρώποις 
φανερὰ πρὸς ἀνθρώπονς φυλάσσειν (δ) σπονδάζομεν, 
οὕτω χαὶ πολὺ πλέον, ἐάν τις τὸν Θεὸν πληροφο- 
ρηθῇ ἔχειν ἐπόπτην, ἐτάξοντα χαρδίας καὶ νεφροὺς 


*! Psal]. cxx, 2. 


Editi ὅτοι xaza. 

(8) Codex Colb. ἑαυτῶ λογισάσθω. 

(6) Editi et Reg. secundus Ὥσκερ δὲ τὰ ἀνθρώ- 
mot; φυλάσσειν σπουδάξομεν. Alli duo mss. preeter 
Voss. ut in contextu. Aliquanto post Reg. pri- 


mus εἴ ετάξοντα. 


1301 


RE GULAE BREVIUS THRACTATJE. 


1302 


κατὰ τὸ γεγραμμένον, χαὶ τὸν μονογενῆ γῶν τοῦ À plum est^! : el unigenium Filium Dei, qui implet. 


Θεοῦ πληροῦντα τὴν ἐπαγγελίαν * Οὐ ἐὰν (7) ὥσι 
δύο ἣ τρεῖς συνηγμένοι si; τὸ ἐμὸν ὄνομα, ἐκεῖ 
εἰμι ἐν μέσῳ αὐτῶν ^ καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα ἐπι- 
στατοῦν, xui μερίξον τὰ χαρίσματα, καὶ ἐνεργοῦν * 
xui τοὺς ἀγγέλους παρατηρητὰς ἐχώστου χατὰ τὸ 
εἰρημένον ὑπὸ τοῦ Κυρίου ' Ὁρᾶτε μὴ καταφρονή- 
σητε ἐνὸς τῶν μιχρῶν τούτων - λέγω γὰρ ὑμῖν, 
ὅτι οἱ ἄγγελοι αὐτῶν ἐν τῷ οὐρανῷ (8) διαπαντὸς 


βλέπουσι τὸ πρόσωπον τοῦ [Ιατρός μου τοῦ iv 


οὐρανοῖς * πολυπλασίονα xui σφοδρότερον ἀγῶνα 
ἔχει, ὅπως εὐάρεστον τὴν θεοσέθδειαν κατορθώσῃ, 
xxi οὕτω τὸ ἀμετεώριστον σφοδρότερον χαὶ ἀχριβδέ- 
στερον βεβαιοῦται. Ἕτι δὲ καὶ ἐὰν σπου δ άσῃ πληρῶσαι 
τὸ, Εὐλογήσω τὸν Κύριον ἐν παντὶ καιρῷ * διχπαντὸς n 
αἴνεσις αὐτοῦ ἐν τῷ στύματί μου" 
ἐν τῷ νόμῳ (9) αὐτοῦ ἡμέρας καὶ νυχτὸς, ἵνα τῇ 
ὁμαλῇ καὶ διηνεχεῖ μελέτῃ καὶ θεωρίᾳ τῶν θελημάτων 
καὶ τῶν δοξῶν τοῦ Θεοῦ μὴ εὕρῃ ὁ νοῦς καιρὸν μετεω- 
ρίσμον, 
ΕΡΏΤΗΣΙΣ TZ. 
Εἰ χρὴ ἐξ ἐφημερίας ix τῆς ψαλμῳίας, fj τῆς 
προσευχῆς, 
AIIOKPIZIZ, 

Τοῦτο ἐν τῷ πλήθει τῶν ἀξίων φυλαξάτω τὴν εὑ- 
ταξίαν, ἵνα μήτε εὐτελὲς καὶ ἀδιάφορον τὸ πρᾶγμα 
νομισθῇ, μήτε μὴν ἢ ὑμαλότης ἐφ᾽ ἑνὸς χαὶ δευτί. 
ρὸν προσώπου ὑπερηφανίας τοῦ ἡγουμένου x«i κατα- 
φρονήσεως τῶν λοιπῶν δῶ ὑποψίαν (10). 


EPOTHZIZ TH. 

ὶ ἀδελφότητι τὸν διδόντα τι ἰδεσθαι " 
" Am κατὰ ceni τοῦ δόματος : τὴν 

ἀντίδοσιν (11). 

ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 

Τοῦτο ὅλον τὸ ἐρώτημα ἀνθρώπινον. Εἰ δὲ χρὴ 
εὐγνωμοσύνης διδόναι ἀπόδειξιν, ἕν τῷ οἰχονομοῦντι 
ἀποχείσθω ἢ δοκιμασία, καὶ τοῦ λαμβάνειν τὰ didé- 
μενα, καὶ τοῦ ἀμείδεσθαι τὸν διδόνται. 

ΕΡΩΤΉΣΙΣ ΤΘ', 
Εἰ τῶν συνήθων χαὶ χατὰ φύσιν γινομένων τενὶ, 
τολμᾶν εἰς κοινωνίαν τῶν ἁγίων παρέρχεσθαε ἼΩΝ 


ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 
Κρείττονα τῆς φύσεως χαὶ τῆς συνηθείας ἔδει- 


promissum illad: Ubi fuerint duo vel tres congregati. 
in nomine meo, ibi sum in medio eorum **: el Spi-. 
ritum sanetum, qui priesidet, parlilurque dona, 
ac efficit * : et angelos uniuseujusque custodes 
juxta id quod dictum est a Domino : Videte ne 
contemnalis unum ez his pusillis: dico enim vobis, 
quiaangelieorum in celo semper vident faciem Pa- 
Iris meis,quiin calis est***; is modis pluribus et ve- 
hementius eurat,quomodo complacentem Deo pie- 
tatem acquirat,et ita demum attentio vehementius 
perfeetiusque stabilitur. Atque etiam si illud per- 


' ficere studuerit: Benedicam Dominum in omni Lem- 


pore : semper laus ejus in ore meo ' ; itidem illud : 
Meditabitur in lege ejus die ac nocte": ut animus, 


χαὶ τὸ, Μελετήσει Β ob eequabilein perpeluamque meditationem aec 


cont«mplationem voluntatum ac decretorum Dei, 
nullum inveniat aberrandi tempus. 


INTERROGATIO CCCVII. 
Nunquid alternis vicibus incipiendum sit psallere 
üut precari. 
RESPONSIO 

In hoe inter multos qui idonei fuerint rectus 
ordo servetur, ut neque parvi momenti res pute- 
tur, aut indifferens : neque :quabilis unius aut 
alterius persone delectus superbie suspectum 
reddat eum,qui preeficitur, et quasi ecteri contem- 
nerentur, 

INTERROGATIO CCGVIII. 

Utrum danti aliquid retribuere oporteat in fra- 
irum conventu ; etl utrum necesse sit pro ratione 
rei dalz, vices repen 

RESPONSIO. 

Tota hee quiestio humana est, Sed si grati ani- 
mi danda significatio est, in eo, penes quem dis- 
tributio est, positum arbitrium sil, οἱ aceipiendi 
ea quie dantur, et vices repeudendi ei qui dat. 

595 INTERROGATIO CCCIX, 

Si consuela eL. qua secundum naturam sunt con- 
Lingant cuipiam, debetne is ad sanctorum com- 
munionem accedere. 

RESPONSIO. 
Superiorem natura et consuetudine docuit A po- 


ξεν ὁ ᾿Απάστολος εἶναι τὸν ἐν τῷ βαπτισμῳ (13) D stolus esse eum,qui in baptismo una eum Christo 


συνταφέντα Χριστῷ * ποτὲ μὲν εἰπὼν, ἐν τῷ περὶ τοῦ 
ἐν τῷ ὕδατι βαπτίσματος τόπῳ, μετὰ τὰ προχείμενα * 
Τοῦτο γινώσχοντες, ὅτε ὁ παλαιὸς ἡμῶν ἄνθρω- 
πος συνεσταυρῶθη͵ ἵνα “χαταργηθῇ τὸ σῶμα τῆς 
ἁμαρτίας, Tou μηχέτι δουλεύειν ἡμᾶς τῇ ἁμαρτίᾳ * 


63 Psal. vii, 10. ** Matth. xvir, 20. 
1,3, 9" Rom. vi, 4.. Bistadi 
Unus ms. £v οὐ 
Vossii vetus liber e et alii duo μελετήσει τὸν 
40) Codex Colb. dé» ὑποψίαν, 


ἢ eceepr om Οὗ ἐών, 


5* I Cor. xit, 11. 


sepultus fuit*', Nam aliquando,nimirum eo in loco 
ubi de aque) baptismate agitur, aliis quibusdam 
praemissis,ait: Hoc scientes,quia vetus homo noster 
simul erucifixus es!, ut destruatur corpus peccati, 
ut ultra non serviamus peccato ** ; aliquando vero 


5 Matth. xviir, 10. 55 Psal, xxxii, 3, δ Psal, 


2) Codex Colb. προσέρ χεσῦαι, 
(13) Veteres duo eum Voss, ἐν τῷ βαπτί- 
σματι. 


Ἢ Unus ms. ποιεῖσθαι τὴν ἀνταπόδοσιν, 
12 : 


1303 


S. BASILIL MAGNI 


130 


preecipit: Mortificate ergo membra vestra,qua sunt Α ποτὲ δὲ παοχιγγεῶας, Νεχρώσατε οὖν τὰ πέλη 


super terram, fornicationem, immunditiam , libidi- 
nem,concupiscentiam malam,et avaritiam,que est 
simulacrorum servitus : propter qua venit ira Dei 
super filios incredulitatis 9. Nonnunquam etiam 
regulam proposuit.his verbis: Qui autem sunt Chri- 
sti, carnem suam crucifirerunt cum vitiis et con- 
cupiscentis *?. Ego autem novi hec Christi gratia 
completa fuisse tum in viris tum in feminis per 
genuinam in Dominum fidem. Quam autem me- 
tuendum sit judicium proferendum in eum, qui in 
immunditia degens ad sancta accederet, dicimus 
etiam ex Veteri Testamento. Quod si amplius 
templo hic est?!, nos utique modo magis formi- 
dando docebit Apostolus, qui dixerit : Qui man- 


ducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et g 


bibit 13, 
INTERROGATIO CCCX. 


Nunquid in communi domo Dominicam cenam 
conveniat celebrari. 


RESPONSIO. 


Quemadmodum Scriptura nullum vas commune 
permittit deferriin sancta, ita neque sancia in 
communi domo perfici, cum ex Dei jussu Testa- 
mentum Vetus quidquam ejusmodi fieri aperte non 
siaat. Cum autem Dominus dicat: Plus quam tem- 
plum est hic 13: Apostolus item : Nunquid enim do- 
mos non habetis ad manducandum et bibendum ἢ 
Quid dicam vobis? laudabo vos? In hoc non laudo: 
ego enim tradidi vobis quod et accepi **, ctc.: hinc 


erudimur non debere, neque communem conam ὦ 


in ecclesia edere aut bibere, neque Dominicam 
cenam in domo contumelia afficere, preterquam 
si quis, necessitate cogente, locum aut domum 
puriorem delegerit in tempore opportuno. 


526 INTERROGATIO CCCXI. 
Utrum rogati ab aliquibus,eos invisere debeamus. 


RESPONSIO. 


Visitare quidem res est Deo grata: sed cum, qui 
visitat, oportet esse auditorem prudentem, et sa- 
pientem in responsionibus, ita ut faciat quod di- 
clum est: Sermo vester in gratia sale sit conditus, 
ut sciatis quomodo oporteat. unicuique respon- 


ὑμῶν τὰ ἐπὶ τῆς γῶς, πορνείαν, ἀχαθαρσέαν, πά- 
θος, ἐπιθυμίαν χαχὴν, χαὶ τὰν πλεονεξέαν, Tig 
ἐστὶν εἰδωλολατρεία, δι ἃ ἔρχεται ἃ ὁργὰὲ τοῦ 
Θεοῦ ἐπὶ τούς νἱοὺς τῆς ἀπειθείας " ποτὲ δὲ ὄρον 
ἐχθέμκενος ἐν τῷ εἰπεῖν * Οἱ δὲ τοῦ Χοιστοῦ (14) 
τὴν σαάοχα ἐσταύρωσαν σὺν τοῖς παθήμασι χαὶ 
ταῖς ἐπιθυμίαις. Ἐγὼ δὲ ἔγνων, ὅτε ταῦτα xalwo- 
θώθη Χοιστοῦ χάριτι (15) xal ἐν ἀνδράσι χαί ἐν 
γυναιξὶ πίστει τῇ εἰς τὸν Κύριον γνησέα. Té δὲ ἐν 

ἀχαθαοσίᾳ ὄντα τινὰ ἐγγίζειν τοῖς ἀγίοες χαὶ ἐκ τῇ 

Παλαιᾶς Διαθήχης φοδερώτερον διδασχόμεθα τὸ χοῖμα 

Εἰ δὲ πλεῖον τοῦ ἱεοοῦ ὦδε, φοξερώτερον δηλονό zzv 
δεύσει ἡμᾶς ὁ ᾿Απόστολος εἰπὼν * Ὃ ἐσθέω x«l πινων 
ἀναξίως, χρῖμα ἑαυτῷ ἐσθίει x«t πίνει, 


ΕΡΟΤΉΣΙΣ TI. 


Εἰ χοὴ εἰς χοινὸν oixoy xpogxeutd iy γένεσθαι (16). 


ΑΠΟΚΡΙΣΙ͂Σ. 

Ὥσπεο οὐδὲν χοινὸν σχευός ἐπιτρέπει ὁ Λόγος 
εἰσφέοεσθαι εἰς τὰ ἅγια, οὕτως οὐδὲ τὰ ἀγέα εἰς 
χοινὸν οἴχον ἐπιτελεῖσθαι, τῆς Παλαιᾶς Διαθζχῃς 
φανεοῦς προοστάγματι Θιοῦ μηδὲν τοιοντὸν ἐπιτρε- 
πούσης γίνεσθαι " του δὲ (17) Κυρίου λέγοντος * Πλεῖον 
τοῦ ütoou ὦδε" xat του ᾿Αποστόλου λέγοντος “ Mà 
γὰο οἰχίας οὐχ ἔχετε εἰς τὸ ἐσθέειν x«i πίνειν ; 
Τί εἴπω ὑμῖν; ἐπαινέσω ὑμᾶς (18); 'Ev τούτω οὐχ 
ἐπαινῶ ἐγὼ γὰρ παρέδωχα ὑαῖν ὃ xai παρέλα- 
€ov, xxi τὰ ἑξῆς, ἘΞ ὧν παιδενόμεθα μήτε τὸ χοι- 
νὸν δεῖπνον ἐν ἐχχλησέᾳχ ἐσθίειν x«c πένειν, uXtt τὸ 
Κυοιαχὸν δεῖπνον ἐν οἰχία χαθυθρίξειν, ἐχτὸς εἰ μὴ 
ἐν ἀνάγχῃ ἐπιλέξηταί τις χαθαρώτερον τόπον, ὃ οἶχον 
£v χαιρῷ εὐθέτῳ. 

EPOTHZIZ TIA'. 
Ei χρὴ εἰς ἐπίσχεψιν (19) ἀπέρχεσθαι ἐπιζητούντων 
τινῶν. 


AIIOKPIZIZ. 

Τὸ μὲν ἐπισχέπτεσθαι ἀρεστὸν Θεῷ" δεῖ δὲ τὸν 
ἐπισχεπτόωμενον συνετὸν εἶναι ἀχροατήν, χαὶ epóvt- 
μὸν & ταῖς ἀποχρίσεσι, πληρουντα τὸ εἰρημένον * Ἔστω 
ὁ λόγος ὑμῶν ἐν χάριτι ἅλατι ἡρτυμένος, εἰδέναι πῶς 
δεῖ ἐνὶ ἑκάστῳ ἀποχρίνεσθαι. Τὸ δὲ ὃ διὰ συγγένειαν à 


dere 15. lllud eutem, quempiam visere vel consan- ἢ διὰ φιλίαν ἐπίσχεψιν ποιεῖσθαι ἀλλότριον του ἀμετέρου 


guinitatis vel amicitie causa alienum est a nostra 
professione, 


8? (70]. ni, 5, 6. 


92, 93. 


1 '9 Galat. v, 24. 
'3 Coloss. tv, 6. 


(4) Reg. primus Ot δὲ του Xotzzov Ἴχσου, Codex 
olb. Ot δὲ 'Irzou Χοιστου. 

(15) Antiqui tres libri χατωρθώθη Θεου χάριτι, Ali- 
quanto pest duo mss. cum Voss. ὄντα τινά. VOX 
τινα In edilis non legitur. 

(16) Ducreus in. hune. locum docte et copiosa 
scripsil. Certe si attente legantur quce Regula su- 
periore dicta sunt, comparenturque cum iis quee 

ic leguntur, nemo dubitabit quin hoc loco fpo- 


ΤΊ Matth. xit, 6. 


ἐπαγγέλματος. 


2 [ Cor. xi, 29. 18 Matth. xu, 6. ?** I Cor. ΣΙ, 


xouud$c nomine sacrificium corporis Christi intel- 
ligatur. . . 

(17) Vocula δέ addita est ex antiquis duobus li- 
bris. Ibidem Codex Colb. πλείων του. Mox idem 
ms. ᾿Αποστόλον ἐγχαλουντος, cumque Apostolus re- 
darguat. 

(18) Veteres quatuor libri ἐπαινέσω ὑμᾶς iv Tov- 
τῳ; laudabo vos in hoc? Non laudo. 

(19) Reg. primus εἰς ἐμισχέψεις. 


1305 POEN.E IN MONACHOS DELINQUENTES. 1306 


EPOTHZIX TIB. 
Ei χρὴ τοὺς ἐπιτχεπτομένους λαϊκοὺς προτρέπεσθαι 
εἰς εὐχήν. 
ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ. 


Ei φίλοι εἰσὶ Θεοῦ, ἀχόλουθον, τοῦ ᾿Αποστόλον vypz- 


INTERROGATIO CCCXII. 


Nunquid laicos qui nos invisunt, oporteat ad pre- 


candum ezhortari. 
RESPONSIO. 
Si Dei sunt amici, haud abs re est, eum ad eos 


Apostolus scripserit: Orate et pro me, ut detur 
miht sermo in aperlione oris mei, ut loquar cum 
fiducia mysterium Dei 15, 
* INTERROGATIO GCCXILI. 
Nunquid, nos invisentibus aliquibus, laborare con- 
veniat . 
RESPONSIO. | 

Eorum quz ex precepto fiunt, nihil interrumpi 
χρὴ διὰ τοὺς ἐπεισερχομένους ἕνεκεν φιλιχοῦ χαθήχον- — debet, propter eos qui humaai officii gratia ad nos 
τος" εἰ μἡ τις ἂν ἐδιάξουσα ψυχῆς ἐπιμέλεια τὴν σωμα- — accedunt: nisi peculiaris quedam anime cura sus- 
τιχὴν σπουδὴν x«t' ἐντολὴν τοῦ Κυρίου παρευδοχεμῇ, p. cipi debeal, quee ex Domini mandato opere cor- 
τῶν ἀγίων ἀποστόλων ἐν ταῖς Πράξεσιν εἰπόντων: Οὐχ — porali anleponenda sit, cum saneti apostoli in 
ἀρεστόν, καταλιπόντας ἡμᾶς τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ, dux- — Actis dicant: Non est placitum, ut nos derelicto 
κονεῖν τραπέξαις. sermone Dei, ministremus mensis *, 


16. Ephes. vt, 19. ?? Act. vr, 2. 
(30) Reg. primus γινομένων ἐγχόπτεσθαι, Statim quatuor mss. preter Voss. τι ἂν, Editiones Basil. et 


Ψψαντος αὐτοῖς’ Προσεύχεσθε xvi περὶ ἐμοῦ, ἵνα μοι 
δοθῇ λόγος ἐν ἀνοίξει τοῦ στόματός μου, μετὰ παῤῥη- 
σίας λαλῆσαι τὸ μυστήριον τοῦ Θεοῦ, 
ΕΡΩΤΉΣΙΣ TIT", 
Εἰ χρὴ ἐῤγάξεσθαι, ἐπισχεπτομένων τινῶν, 


ἈΠΌΚΡΙΣΙΣ, 
Οὐδὲν τῶν χατ᾽ ἐντολὴν γινομένων ἐχχόπτεσθαι (20) 


Paris, τις ἄν, 








EITITIMIA. 


PONE. 


& Εἴ τις ὑγιαίνων τῷ σώματι ἀμελοίη τῶν προσ- C 1 Siquis integra corporis valetudine precari, aut 


ευχῶν, ἣ τῆς ἐχμαθήσεως τῶν Ψαλμῶν προφασι 
ζόμενος προφάσεις ἐν ἁμαρτίαις, οὗτος ἀφοριξέ- 
GÜc, ἢ νηστευέτω (21! ἑδδομάδᾳ μίαν. 
B Εἴ τις ἐλέχχοιτο ἐπὶ πταίσματι μετὰ ἀγάπης, x«i 
μὴ κχαταδέχοιτο τὸν ἔλεγχον, μετὰ πάσης εὐλα- 
δείας παραχαλῶν, χαὶ αἰτῶν συγγνώμην ἐφ᾽ οἷς 
ἐπλημμέλησε, καὶ αὐτὸς ἀφοριξέσθω ἐδδομάδα 
μίαν, 
Ei τις σνγγνῷ τινι ἁμάρτημα, χαὶ μὴ διορθώσεται 
αὐτὸν, ἢ ἐλέγξει (22) ἔν εἰρήνῃ μετὰ ἀγάπης τῆς 
ἐν Χριστῷ, ἀλλ' ἐν λύπῃ, ὡς θριαμδεύων μᾶλλον 
τὸν ἀδελφὸν, ὃ θεραπεύων τὸν αἴτιον τῆς ἁμαρ- 
τίας, χαὶ αὐτὸς συναφοριξέσθω τῷ ἔδιεγχομένῳ 
ἐπὶ τῷ ἁμαρτήματι ἐδδομάδας δύο, ἐπειδὴ ὡς 
ἐχθρὸς, χαὶ οὐχ ὡς ἀδελφὸς ἤλεγξεν, 


- 


δ' Εἰ τις ὑδρίξει 4 ἀντιλέγει, ἐπιτασσόμενος παρὰ 
&dilgog τὰ χατὰ δύναμιν (23), χαὶ μὴ ὑπαχούει 
μετὰ πάσης τῆς ἕν Χριστῷ χαρᾶς, ὥς πληροφο- 
ρῶν αὐτὸν, ὁμοίως ἀφοριζέσθω ἑβδομάϑα μίαν. 


L.] 


| Εἴ τις ἀργολογοίη $ εὐτραπελεύοιτο, μὴ φυλάσ- 
cu» μετὰ φόβον x«i τρόμον τὴν διδασχαλίαν τοῦ 
μαχαρίου 'Ἀποστόλου xai τῶν Εὐαγγελίων, καὶ 
αὐτὸς ἀφοριξέσθω (24) ἐβδομάδα μίαν, 
7* Psa]. cxL, ἐ. 
(21) Illud, ἢ νηστευέτω, deest in Colbertino. 
(22) Codex Colb. διορθώσηται αὐτόν, ἢ ἐλέγχων, 
Mox idem ms. τὸν αἴτιον, auctorem. Editi et Reg. 
primus τὸ αἴτιον, causam. Subinde idem ille liber 


psalmos ediscere neglexerit, excusans excusalio- 
nes in peccatis ?*, is a reliquorum consortio se- 
gregetur, aut jejunetl hebdomadam unam. 


2 Si quis eum charitate objurgatur ob aliquod 


erralum, nec tamen objurgalionem susceperit, 
summa cum reverenlia rogans el exposcens, ut 
delielorum sibi venia detur, is quoque a cum- 
munilate separelur hebdomadam unam. 


3 Si quis peceatum alieujus cognitum habuerit, 


neque correxeril ipsum, aut redarguerit in pace 
cum charitate Christi, sed cum tristitia ac mo- 
leslia, quasi magis triumphet de fratre, quam 
curet peccati auctorem,is eliam 597 hebdoma- 
das duas a celeris sejungatur una cum eo qui 
fuit in peccato deprehensus: quandoquidem ve- 
lut hostis, non ul frater corripuit. 


& Si quis quie facere possil, a fratre jussus, eum 


afficiat contumelia, aut contradicat, neque mo- 
rem gerat cum omni in Christo gaudio, tanquam 
qui prefidens in suo abundet sensu, similiter 
hebdomadam unam segregator. 


ὅ Si quis inaniter garriat, aut sit facetiis deditus, 


non servans cum limore ac tremore doetrinam 
beati Apostoli et Evangeliorum, is quoque ipse 
ab aliis separetur hebdomadam unam. 


antiquus διήλεγξεν. 


(23) Unus ms. τὸ χατὰ δύναμιν, 


(24) Codex Colb. x«i οὗτος ἀφοριξέσθω, 


1307 


8. BASILI! MAGNI 


1308 


6 Si quis preeter etiam et non, aliud jusjurandum Α ς΄ Εἴ τις πλὴν τοῦ vai xal τοῦ οὗ, ἄλλον ὀμνυει 


juret, et ipse a ceeteris sejungatur unam hebdo- 
madam. 

7 Si quis quempiam deliquisse fratrem conscius 
est, idque ei advenienti exprcbraverit, veluti 
traducendi causa, ipse similiter veluti nulla mi- 
seratione commotus, et alienis malis letatus, a 
caeteris segregetur hebdomadam unam. 

8 Si quis quempiam peooasse conscius est, eum- 
que videt id indifferenter ferentem, nee cum 
cordis contritione ao multis lacrymis Dominum 
placantem, adhortetur et admoneat ipsum, ut 
agat penitentiam, et peenitentie ostendat opera. 
Quod si his factis neglexerit suam salutem. se- 
paretur prorsus qui est ejusmodi a communi- 


tate. Nam modicum fermentum totar. massam ἢ 


corrumpit?*, ut vir sanctus dixit. 

9 Si quis exeat citra necessaria negotia, ac oir« 
cumeat intempestive, segregator qui hujusmodi 
est, ut quiescant domi pedes ejus, sicutscriptum 
est 99, 

10 Si quis irascatur temere, nec actutum fratrem 
a se tristitia affectum consoletur, ut peccatum 
quod in ipsum peccavit, condonet sibi, ipse 
similiter segregator hebdomadam unam. 

11 Si quis fuerit a fratre contumelia affectus, et a 
communitate rogatus, peceatum non condonarit, 
recordatus ejus qui dixit : Si quis adversus ali- 
quem habet querelam: sicul et Christus donavit?!: 
et ipse pariter ἃ ceterorum consortio segrege- 
tur hebdomadam unam. 

12 Si quis egrediatur e monasterio non aecepta 
benedictione, aut non dimissus ab archimam- 
drita cum precatione, a ceteris sejungatur. 

13 Si quis possidet aliquid in monasterio, aut ex- 
tra monasterium, ceterorum privetur consortio, 

14 Si quis conjungens se cum aliquo, cogitat e 
monasterio egredi ob aliud quoddam malum, sit 
excommunicatus. | 

ἐδ Si quis ex cubiculorum preefectis invenit $98 
aliquem turbas excitantem, aut colloquentem in 
dormitorio, et non ejicit ipsum extra cotum. 
ipse careat benedictione. 

16 Si quis careat benedictione castigationis gratia 
et ex contemptu se non excusarit, et acceperit 
benedictionem, a cteteris sejungatur. 

17 Si quis apponit quidpiam in mensa aut sibi ipsi, 
19 Galat. v, 9. '*Prov. vin, 4 *! Coloss. im, 13. 

e Unus ms. ὁμοίως ἀφορέξέσθω. 

. (26) Reg. primus συγγνῷ πταῖσμά τι. Aljus ms. 

ent πταίσματι. 

(21) Codex Colb. Ei τις ὀργισθείη, Mox idem ms. 
παραχαλέσῃ. Editl παραχαλέσει. 

428) Codex Colb. μὴ συγχωρήσῃ. Editi συγχωρή- 
ct. Mox idem ms. ἔχοι μομφὴν, χαθὼς ὁ Κύριος 
ἐχαρίσατο. . : 

(29) Que sequuntur Epitimia in vulgalis post 
Constitutiones monasticas posita sunt: sed ea con- 
jungere libuit, idque non sine causa, cum in Reg. 


ópxov, xai αὐτὸς ἀφοριζέσθω (25) tGdopade μέαν. 


ζ΄ Ei τις συγγνῷ τινι ἀδελφῷ πταίσαντι (26), xai 
μετὰ τὸ παρελθεῖν ὀνείδέξοι, ὡς παραδειγματίξων, 
καὶ αὐτὸς ὡς ἀσυμπαθὴς xai ἐπιχαιρέκοοκος ἀφορι- 
ζέσθω ἐδδομάδα μίαν. 


ἡ Εἴ τις συγγνῷ τινι ἁμώρτημα, καὶ ὁρὰ αὐτὸν 
ἀδιαφόρως φέροντα, x«i μὴ μετὰ συντριμμοῦ xao- 
δίας καὶ πολλῶν δαχρύων ἐξιλεούμενον τὸν Κύριον, 
παρακαλείτω xci ἱὑκπομιμνησχέτω αὐτὸν pszoyotty, 
καὶ ἐπιδείκνυσθαι ἔργα μετανοίας. El d& τούτων 
γινομένων ἀμελοίη τῆς ἑαυτοῦ Vurapíac, χωριζξζέαῦθω 
ὁ τοιοῦτος τῆς συνοδίας παντελῶς. Μιχρὰ γὰρ 
ζύμη ὅλον τὸ φύραμα ξυμοῖ, χατὰ τὸν εἰπόντα 
ἅγιον. 

Εἴ τις mpoípyotro παρὰ τὰς ἀναγκαίας χρείας, 

περιάγων ἀχαίρως, ἀφοριξέσθω à τοιοῦτος, ἔνα 

ἡσυχάζωσιν ἐν οἴχῳ «i πόδες αὐτοῦ, χαθὼς γέ- 
γραπαι. 

"EU τις ὀργισθῇ (27) εἰκᾷ, καὶ μὴ παραχρῆμα πα- 
ραχαλέσῃη τὸν ἀδελφὸν ὃν ἔλύπῃσεν, ὅπως ἀφῇ 
αὐτῷ τὴν ἁμαρτίαν ἣν ἅμαρτεν εἰς αὐτὸν, ἀφ- 
οριζέσθω xai αὐτὸς ἑδδομάδα μίαν. 

ux Εἰ τις ὑδρισθε(ῃ παρὰ . &de)99, xai παρακλη- 
θεὶς ὑπὸ τῆς συνοδίας, μὴ συγχωρήσῃ (28) τὸ 
ἁμάρτημα, μνημονεύσας τοῦ λέγοντος: ᾿Εάν τις 
πρὸς τινα ἔχῃ μομφέν' καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς 
ἐχαρίσατο" καὶ αὐτὸς ὁμοίως ἀφοριξέσθω ἐδδο- 
μόδα μίαν. 

ιβ΄ Εἴ τις (29) ἐξῶθοι τοῦ μοναστηρῖου, μὲ λαδὼν 
εὐλογίαν, ἡ ἀπολυθεὶς ὑπὸ τοῦ ἀρχιμανδρίτυν μετὰ 
εὐχῆς, ἔστω ἀχοινώνητος. 

vy El τις χέκτηταί τι ἐν τῷ μοταστηρέῳ, ὅξω τοῦ μο- 
ναστηρίον, ἔστω ἀκοινώνητος. 

tà" Εἴ τις συνδνάξει (30) μετά τινος ἐπὶ τὸ ἀναχωρῶ- 
σαι τοῦ μοναστηρίου ἐφ' ἑτέρῳ τινὶ xexà, dete 
ἀχοινώνῃτος. - 

u El τις τῶν ἀρχικοννιτῶν εὑρίσκει τινὰ ταράσ- 
σοντα ἧ διαλεγόμενον ἐν τῷ ποννίῳ, χαὶ μὺ £26o2- 
λει αὐτὸν ἔξω τοῦ χοραῦ, αὐτὸς γενέσθω ἀπευλο- 
γίας. 

tg Εἴ τις γένηται ἀπεῦλογέας ἕνεκεν παιδείας, καὶ 
χαταφρονήσας μὴ ἀπολογήσηται, xxi λάδῃ εὐλογίαν, 
ἀφοριξέσθω. ᾿ ' 

iP Εἴ τις παρατιθεῖ τι (31) ἐν ταῖς τραπέζαις ὃ jnv- 


e 


primo conjungantur ereteris eum hoo titulo qne 
Tali: Τοῦ αὐτοῦ [Bacostovy] χαὶ ὅσα ἐπκετέμια, ; - 
dem [Basilii] epitimia guscungue repertri polue- 
unt Vere autem an falso tribuantur Basilio, 
more nostro in Prefatione expendimus. 

(30) Editi et Colb. Εἴ τις ἰδιάξει. Reg. primus 
συνδνυάσει. E 

(31) Vocula τι addita est ex an duobus li- 
bris. Statim mss. nostri aut ἀπὸ εὐλογίας, aut «x 
εὐλογίας. Editi uno verbo ἀπενλογίας. 007 


Y 


1300 

OT 
του, γενέσθω ἀπευλογίας. 

uy Εἴ τις ἄνευ μαφορίον ποιεῖ ἔργον ἐν οἰῳδύόποτε 
τόπῳ, γενέσθω ἀπευλογίας. 

ιθ΄ Εἴ τις συντυγχάνει τῷ ἐρχομένῳ ξένῳ ἢ iy (32), 
μὴ ἐπιτραπεὶς παρὰ τοῦ ἀρχιμανδρίτον, ἐκτὸς τῶν 
ἐντετυπωμένων, γενέσθω ἀπενλογίας. 


x Εἴ τις ἄρη ἀπὸ ἀδελφοῦ τι καὶ ἀποχρύψει, γενέσθω 
ἀπευλογίας. 

xx Ei τις, μὴ λαβὼν εὐλογίαν ἐσθίει (33) ἄνευ παιδείας 
ὧν, ἀφοριξέσθω, 

xB Ei τις, οὐχ aia εὐλογίαν εἰς τὸν ὄρδινον αὐτοῦ, 
γενέσθω ἀπευλογίας" εἰ δὲ χρείας, ἕνεχεν ὀχ 
ἔφθασεν, ἀπολόγησώσθω, 

xy Ei τις εὑρεθῇ τὴν νύχτα ἰδιάξω, μετα τινος, ἢ, τὸν 
τόπον ἀλλάσσων, ὅπον χοιμᾶται, παρὰ γνώμην τῶν 
ἐντετυπωμένων, ἀφοριζέσθω, 


xd Εἴ τις ἐμθαλλει ἑαυτὸν εἷς ἄλλο ἔργον, μὴ ἐπι- 
τραπεὶς, γενέσθω ἀπευλογίας. 

xi Εἴ τις ἀλλάσσῃ τι μετά τινος, ἢ χαρίξεται παρὰ 
γνώμην τοῦ ἀρχιμανδρίτον, γενέσθω ἀπευλογίας, 


xc Ei τις ἑσπέρας ὑετὰ τὸ Πάτερ ἡμῶν εὑρεθῇ Op. Ov, 
ἀφοριζέσθω. 

κξ΄ Ei τις τῶν ὑγιαινόντων χοιμᾶται ἔξω τοῦ εὐὖ- 
χτηρίον, ἔστω ἀφωρισμένος, 

χῃ Ei τὶς ἐν τραπέξῃ ἐσθέων φλναρεῖ, ἐγειρέσθω εἰς 
προσευχὴν. 

xÜ Ei τις γένηται ἀπευλογίας, χαὶ λυπηθέϊς ἀντιπαι- 
δεύσει τὸν παιδεύσοντα, ἢ ἀντῶέγων μὴ κατα- 
δέξηται, ἀφοριζέσθω. Ei δὲ λέγοι ἀδίκως παιδεύε- 
σθαι, γνωριξέσθω τὴν αἰτίαν τῷ ἀρχιμανδρίτῃ, 
χαὶ τὸ ὑπ' αὐτοῦ ὀριξόμενον χαταδϑεχέσθω (34), 


λ Εἴ τις ἔχει πρὸς τινα λύπην, x«l χαταφρονῶν μὴ 
διαλλάσσεται πρὸ τῆς ὑπηρεσίας, ἢ λέγει (35) τὴν 
αἰτίαν τῷ ἀρχιμανδρίτη, ἢ τῷ ἀρχιχουνίτῃ, ἂφ- 
οριξέσϑω. 

λα Εἴ τις ἐν ἡμέρᾳ προσφορᾷς κωλύει ἑαυτὸν τῆς 
κοινωνίας (30) παρὰ γνώμην τοῦ ἀρχιμανδρίτον, 
γινέσθῶ ἀπευλογίας. 

λβ΄ Εἴ τις ἀπὸ Τραφῶν φιονείχως διαλέγεται, γενέ- 
σῴω ἀπευλογίας" εἰ δὲ παραγγελθεὶς ἐπιμένει, ὡς 
ἀπειθὴς (31) xa) ἀνυπόταχτος ἀφοριξέσθω. 


ky Εἴ τις πλύνει dj ἑτέρου ἢ ἑαυτοῦ ἱμάτιον παρὰ 
γνώμην τοῦ ἀρχιμανδρετου, γενέσθω ἀπευλογίας, 


λδ᾽ Εἴ τις ἀπολιμπάνεται τῶν τραπεζῶν, μὴ εἰρηχὼς 
τὴν αἰτίαν, μενέτω ἄσιτος, 


(32) Sic Regii Pa imus et tertius, eriptura ar 


τοῖς ἐρχομένη ot; ξένοις ἢ ἰδίοις 
l 
dul. Cet ipso quoque adtniti potes 


(33) il Ef τίς μὴ λώδοι εὐλογίαν, χαὶ ἐσθίει, 


Reg. primus ut in contextu, 
(34) Editi et Colb. καὶ τοῦ. Παύλου ἐξομένου 
ἈΚ εὐ 


χαταδεχέσθω, Regii duo mss. ita ut 


POEN.E IN MONACIIOS DELINQ UENTES. 
ἢ ἄλλῳ, μὲ ἐπιτραπεὶς παρὰ τοῦ ἀρχιμανδρι- ^ δαὶ alteri : si non permissum fuerit. ipsi ab ar- 


duo mss. ut in contextu, 
lud, ἀπειθὴς xot, desideratur. 


1310 


chimandrita, privetur benedietione. — 

18 Si quis absque capitis velamine opus facit in 
quocunque loco, privetur benedictione, 

19 Si quis non data ab archimaadrila. facultate, 
cum aliquo externo accedente, aut cum aliquo 
contubernali colloquitur, exceptis iis, quorum 
ER munus est, expers sit benedictionis, — 

quis abstulerit aliquid a fratre, δὲ oceulta- 
verit, careat be edictione. 

21 Si quis cum nn pani addietus sit, i edit lamen 
non accepta benedietione, segregator a cieteris. 

?2 Si quis benedictionem ordine suo non recepe- 
ril, careat benedictione: sin autem necessitate 
cogenle non occurrit, excusel se. — 

B 23 Si quis inveniatur noetu privatim eum aliquo 
degens, vel locum ubi dormit commulans pre- 
ter voluntatem prepositorum, eielerorum pri- 
velur consortio, 

24 Si quis absque permissu  jntrudit se in opus 
aliud, privetur benedictione. 

35 Si quis permutet aliquid cum aliquo, aut quid- 
piam largiatur preler sententiam archiman- 
αν, expers sit benedictionis, 

26 Si quis vesperi post Pater noster inveniatur 
colloquens, aliorum privetur societate. 

27 Si quis ex iis qui integra sunt valetudine, dor- 
mit extra oratorium, sit ab aliis sejunctus. 

28 Si quis in mensa comedens nugatur, adigatur 
ad orandum. 


C29 Si quis caruerit benedictione, et iegre ferens 


vicissim redarguerit redarguentem, aut contra- 
dicens morem non gesserit, separetur a c«eteris. 
Quod si dixerit redargui se immerito, causam 
nolam faciat archimandrit, et quod ab ipso 
stalutum fuerit, sequatur. 

30 Si quis sit cuipiam offensus, et id contemnens 
non reconcilietur ante ministerium : nisi dicat 
causam archimandrite aut eubieulorum pre- 
fecto, sejungatur a ceteris. 

31 Si quis in die oblationis removerit se a commu- 
nione preter sententiam archimandrite, ex- 
pers sit benedictionis. 

32 Si quis ex Scripturis contentiose disputat, ca- 
reat benedictione: si vero commonitus perse- 
veret, velut inobsequens et contumax, eielero - 
| rum privetur consortio, 

33 529 Si quis lavet aut alterius aut suam ve- 
stem pr:eter voluntatem archimandritee, careat 
benedictione. 

3481 quis absit a mensis, non dicta causa, ma- 

neat jejunus. 





vir doeti imus Combefisi dum pu- 
e iM £j, nec m mmerito ; ppt TO 
m μὴ subau enin esse ex illis quee oxime 


priecedunt, μὴ διαλλάσσεται, 
(30) Editi κωλύσει ἑαυτὸν ταῖς χοινωνίαες, 


At Regii 


37) Sic mss. nostri, non ut editi, in qui 





1311 


S. BASILII MAGNI. 


1312 


35 Si quis aliquid perdiderit, et hoc non invento, Α à Ei τίς τὶ ἀπολέσει, xxi, μὲ εὐοὼν αὐτὸ, ui 


rem minime declararit archimandrite, privetur 
benedictione. 

35 Si duo simul familiarem inter se consuetudinem 
habere comperiantur. et commoniti non secesse- 
rint, sint a ceteris segregati, donec corrigantur- 


3; Si quis vesperi non accesserit ad Pater noster, 
absque causa aliqua, is precari pergat, donec 
omnes dormierint. 

38 Si quis in tempore communionis fratri alicui 
offensus, ei pacem non dederit, sit excommuni- 
catus. 

39 Si quis amovet fratrem ab ordine ministerii, 
exceptis iis, quorum hoc munus est, careat be- 
nedictione. 

&0 Si quis noverit fratrem, qui clam secedere e 
monasterio velit, et pon declararit archiman- 
drite, aut preefectis, a creleris separetur. 

&1 Si quis surgit de mensa preeter voluntatem ar- 
chimandrite, insistat precationi usque ad tem- 
pus lucernarum. 

42 Si quis post communionem egreditur de mini- 
sterio, quousque omnes acceperint benedictio- 
nem, citra humanam necessitatem, solus seor- 
sum comedat. 

43 Si quis in causa est cur aliquis benedictione 
careat intempestive, ipse careat benedictione. 

k& Si quis inventus fuerit loquens per cellas, ex- 
ceptis iis qui eas occupant, aut etjam hesycha- 
stis, sit benedictionis expers. 

ἀ Si quis facetias loquatur, aut inaniter garriat, 
privetur benedictione. 

46 Si quis inventus fuerit detrahens cuipiam aut 
aliquos detrahentes audiens, et non increpans 
ipsos, aut non indicans archimandrite, una cum 
ipsis excommunicetur. 

&; Si quis repertus fuerit in horto loquens cum 
aliquo, aut repetens psalmos, aut dormiens, 
exceptis operariis et prepositis, careat benedi- 
ctione. 

48 Si quis ierit ad janitoris s&des sine permissu 
prepositorum, privetur benedictione : si vero 
ierit ad custodie locum, ceterorum privetur 
consortio. 


49 Si quis dederit foris aliquid aut acceperit, pre- p 


ter voluntatem archimandrite, a ceteris sepa- 
retur. 

50 Si quis preter prepositos, alicui ex peregrinis 
accedentibus obviam factus, cum eo $30 col- 


(38) Editi et Colb. αὐτὸ μὴ &v«7x75. At Regii duo 
mss, &veyjtÓr. Mox duo mss. συνεχῶς πλησιάξον- 
τες. Vox συνεχῶς aberat a vulgatis. 

1 39) oculám sig addidi ex Colbertino: Haud 
ong". addidimus quoque particulam ἄν ex duobus 


(40) Editi et Colb. ὃ τοῖς προεστῶσι. Reg. primus 


aut hesychastis. 
ΑΕ. brimus iti καθ᾿ ἑαυτοῦ. 


ἀνχγγεῶς (38) τῶ ἀοχιμανδοίτε, γενέσθω ἀπεὺ- 
λογίας. 

ἃς "Ex» εὐρεθῶσι δύο ἐπὶ τὸ αὐτὸ συνεχῶς 
σιάζοντες ἀλλέλοις, καὶ παοαγγελθέντες αἰ 
ρίξωγται, ἔσονται ἀφωοισπμένοι, ἕως 
ται, 

ἃς Εἴ τις ἐσπέρας μὲ φθάσι εἰς (39) τὸ Πατεο ἐμῶν, 
ἐχτὸ: τους αἰτίας, στηχέτω εἰς προοτευχὲν, ἕω; ἂν 
παντις χοιακθῶτσιν. 

4x Εἰ τις, ἔν τῷ χαιοῶὼ τῆς χοινωγίας λύξεν ἔχων 
πρὸς τὸν ἀδφόν, κὸ δῷ αὐτῷ εἴοξνκν, ἔστω κη- 
ωὡρετιένος. 

A9 Εἰ τις μεθεστᾷ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ 0pdi- 
νου τῆς ὑπκοεσίας, ἐχτὸς τῶν ἐγχεχειρισμένων τὶν 


“-λχ. - 


XL» 
dto25«7w»- 


B φοοντίδα, γενέσθω ἀπκευλογίας. 


u Εἴ τις γνῷ ἀδελφὸν λάθρα ἀναχωρξσαι θέλοτνιε 
τοῦ μονασττοίου, χαὶ pi μηνύσῃ τω ἀρχεμαν- 
δοίτε, E τοῖς ποοεστῶσιν (40), ἀφοριξέσθω. 

ux Εἴ τις ἐγείρεται τῆς τρακέξες παρὰ γνώμχν τοῦ 
ἀοχιμανδοέτου, στεχέτω Wig προσευχὴν ἕως τοῦ 
λυχνιχοῦ. 

ub Εἴ τι, μετὰ τὲν χοινωνίαν ἐξέρχεται τῆς ὑπ- 
κοισίας, i"; πᾶντες λάβωσιν εὐλογίας, Exróg ἀν- 
θοωπίνος ἀνάγχες, χαθ᾽ ἑαυτὸν (à1) ἐσθιέτω. 


uj Ei τις ποιεῖ τινα ἀπευλογίαν γενέσθαι ἀχαίρως, 
αὐτὸς γενέσθω ἀπευλογίας, 

pd Ei τις εὐοιθς λαλῶν εἰς τὰ χέλλια, ἐκτὸς τῶν 
ἐνοικούντων αὐτὰ (42', ὃ τῶν ζσυχαστῶν, γενέσθω 


ΓΟ entras. 


μὲ Εἴ τις εὐτοάπελα λαλῶν ξ ἀργολογῶν, γινέσθω 
αἀπευλοηγίας. 

ug Εἴ τις εὑρειθξ χαταλαλῶν τινος, E ἀχούων καταλα- 
λούντων τινῶν, χαὶ μὴ ἐπιτιμῶν αὐτῶ, b μενύων 
τῷ ἀοχιμανδοέτε, σὺν αὑτῷ ἀγοριξέσθω. 


p» Et τις εὑρεθξ εἰς τὸν χἔπον λαλῶν μετὰ τινος, 
& δευτεοῶν ψαλμοὺς (43), & χοιμώμενος, ἐχτὸς 
τῶν ἑογαζομένων, ἃ τῶν ἐντετυπωυένων, γενέσθω 
ἀπευλογίας. 

px Ei τις ἐξῆλδοι εἰς τὸ ὁσ-ιάριον μὴ ἐπιτοαπεὶς 
ἐχ τῶν ἔν τετυπωμένων, γενέσθω ἀπευλογίας" εἰ 


δὲ εἰς τὸ φοούριον (&&) ἐξέλθοι, ἀφοοιζέσθω. 


μθ΄ Ei τις διδοῖ ἔξω τι, ἢ λαμέανει, παρὰ γνῶμεν 


τοῦ ἀοχιμανδοέίτου, ἀφοριξέσθω. 


» Ei τις συντυχὼν ὁμιλήσει τινὶ (45) τῶν ὑποστρε- 
φόντων ξένων, πλὴν τοῦ δοῦναι τὲν εἰρένχν, ἐχτὸς 


(&2) Veteres duo libri τῶν ποιούντων, exceptis 
iis, qui construunt ipsas. Edili τῶν ἐνοικούντων. 
Aliquanto post editi χαταλαλῶν τινας. Unus ms. τι- 
νος. Statim, ubi bis legitur αὐτῷ, utroque in loco 
legi oportere αὐτοῖς obscurum non est. 

(43) Editi δεύτερος ψάλλων. Αἱ mss. tres δευτε- 
ρῶν ψαλμούς. 

(44) Antiqui duo libri εἰς το θυρώριον. 

[45) Vox τινί addita est ex libris veteribus. 


1313 POENJE IN MONACHOS DELINQUENTES. 1314 


A J]oquatur, excepto quod del pacem, sit benedi- 
clionis expers. 

51 Si quis molestus est archimandrite pretextu 
opersz per vices suscipiende, excepto cellario, 
aut archihebdomario, sit benedictionis expers : 
ut archihebdomarius, qui cuique υἱοὶ praeest, 
el procurator habeant sedulam curam rerum 
quarumlibet necessariarum, ne in judicium ne- 
gligentie incidant. 

52 Si quis intempestive venit in culinam aut cel- 


τῶν ἐντετυπωμένων, γενέσθω ἀπενλογίας, 


να΄ Εἴ τις ὀχλεῖ τῷ ἀρχιμανδρίτῃ προφάσει τῆς 
ἐφημερίας, πλὴν τοῦ χελλαρίου, ἢ τοῦ ἀρχιεῦδομα- 
piou, γενέσθω ἀπευλογίας' ἵνα ἑκάστης ἐφημερίας ὁ 
ἀρχιεβδομάριος καὶ ὁ φροντιστὴς περὶ πάσης χρείας 
φροντίξωσιν ἐπιμελῶς, ἵνα μὴ τῷ χρίματι τῆς ἀμε- 
λείας συμπέτωσιν. 


vf Ei τις ἄχαιρως ἔρχεται εἰς τὸ ἐψητήριον ἢ εἰς 


τὸ χελλάώριον ἐχτὸς τῶν ἐντετυπωμένων χαὶ τῶν 
φροντιξόντων τῆς εὐταξίας, γενέσθω ἀπευλογίας, 

wy Ei τις ἐξυπνισθεὶς παρὰ τινος λυπηθῇ ἐν τῷ χαιρῶ 
τῆς ὑπηρεσίας ἢ τοῦ ἀναγνώσματος, ἀφοριζέσθω, 


larium, preter praepositos et disciplinee curato- 
res, privetur benedictione. 


53 Si quis expergefactus ab aliquo in tempore mi- 


nisterii aut lectionis, gre ferat, a celeris se- 
gregelur. 


vd' Εἴ τις περισσῶς μετὰ τὴν ἐπίσχεψιν τὴν μετὰ τὰ p δὲ Si quis sine causa post visitationem matutinam 


ὀρθρινὰ εἰσέρχεται εἷς τὸ νοσοχομεῖον, ἐχτὸς τῶν 
ἤσυχαστῶν xai τὴν φροντίδα ἐγχεχειρισμένων, γε- 
νέσθω ἀπευλογίας. 

νεέ Ei τις παρὰ γνώμην τοῦ νοσοχόμου εἰσελθὼν ἀνα- 
παύει εἰς τὸ (46) νοσοχομεῖον, γενέσθω ἀπευλογίας" 
εἰ δὲ θλίδεται ἢ ἀῤῥῳστεῖ, δηλούτω πρῶτον τῷ νο- 
σοχόμῳ, 

νς Εἴ τις τῶν καχουμένων ἀλλάσσει τόπον, ὅπον χοιμᾶ- 
ται, παρὰ γνώμην τοῦ νοσοχύμον, ἀφοριξέσθω. 


νξ΄ Εἴ τις τῶν τετυπωμένων ὑπηρετῶν (47) iv τῷ νο- 
σοκομείῳ παρατιθεῖ τι ἀδελφῷ παρὰ γνώμην τοῦ νο- 
coxóuou, γενέσθω ἀπευλογίας, 


ingreditur in valetadinarium,preeter hesychastas 
et prieler eos quorum hoc officium est, careat 
benedictione. 


55 Si quis przeler voluntatem curatoris eegrotorum 


ingressus in valetudinarium, illic requiescit, ca- 
reat benedictione : si vero afflictatur, aut tegro- 
tat, indicet id prius valetudinarii praefecto.! 


96 Si quis male habentium mutat locum ubi dor- 


mit praeter voluntatem illius, qui valetudinario 
preeest, a eielerorum separetur consortio. 


$7 Si quis ex designatis ad serviendum in valetu- 


dinario, apponat quidquam fratri praeter senten- 
tiam illius qui valetudinario preeponitur, sit be- 
nedictionis expers. 


vy Ei Trig τῶν ἀῤῥώστων εὑρεθῇ χαταλλάσσων παρὰ C 58 Si quis ex ie grolantibus inventus fueril quid- 


ἡνώμην τοῦ wocoxónou, ἢ τινος τῶν ὑπηρετούντων, 
“κνέσθω ἀπευλογίας. 


νῇ Εἴ τις εὑρεθῇ, ἐχτὸς τοῦ ἀρχιμανδρίτον, γράφων 
τινὶ ἢ δεχόμενος γράμματα, ἔστω ἀφωρισμένος. 


ξ' Εἰ τις πέμπει τινὶ εὐλογίαν, ἣ δέχεται Tt ποτε, πα- 
ρεχτὸς τοῦ ἀρχιμανδρίτον, γενέσθω ἀπευλογίας, 


EHITIMIA ΕΙΣ ΤᾺΣ KANONIKAZ. 

« Ἢ óuócacx τὸν τυχόντα ὄρχον ἀφοριξέσθω ἐδδο- 
μάδας δύο, 

B Ἢ βλασψημήσατά τινὰ τῶν πρεσδυτίδων τῶν πεπισ- 
τευμένων διατυποῦν τὸ ἔν τῷ ἀσκητηρίω ἀφοριξέσθω 
ἐδδομάδα μίαν, 

y Ἢ χατὰ ἀπούσης ἀδελφῆς χρυφῆ λέγουσά Tt σχοπῷ 
τοῦ διαδάλλειν αὐτὼν, ἀφοριξέσθω ἑβδομάδα μίαν, 


δ΄ Ἢ ὑξρίσασά τινα ὕδροιν τὴν τυχοῦσαν ἀφοριξέσθω 
ἐδδομάδα μίαν, 

6 Ἥτις εὐρέσχεται (48) Ψψιθυρίξονσα ἄλλη ἐκτὸς τῶν 
πρεσδντίδων τῶν πεπιστευμένων διαχονεῖν, ἀφορι- 
ξέσθω ἰδδομώδα μίαν, 


(46) Reg. primus εἰσελθὼν ἀναπέσῃ εἰς T0. — 
(6) Veteres duo libri ὑπηρετεῖν, Alia ejusdem 
generis mulia omilto, quz s1 ascriberem, frustra 
tempus terere mihi viderer. 


piam permutans preter voluntatem illius, qui 
valetudinario preficitur, aut alicujus ex desi- 
gnalis ad ministerium, careat benedictione, 


$9 Si quis inventus fuerit seribens aut recipiens 


literas, excepto archimandrila, a caeterorum 
sejungatur societate. 


60 Si quis mittit alicui munusculum, aut recipit 


quidpiam alieunde, preieter archimandritam, ca- 
real benedictione. 
EPITIMIA IN CANONICAS 


4 Quae juravit quodvis jusjurandum hebdomadas 


duas a ceteris segregetur. 


2 Qus maledixit alicui ex senioribus que rebus 


monasterii regendis preponuntur ceterarum 
privetur consorlio hebdomadam unam. 


3 Si qua quidpiam elaneulam dicat adversus ab- 


sentem sororem, eo consilio ut ei detrahat, cce- 
terarum consortio privetur hebdomadam unam. 


& Qui contumelia quavis aliquam affecerit a ew- 


teris separetur hebdomadam unam. 


5 531 Si qua alia preter anus quibus eredita 


administratio est comperitur susurrare, à ciete- 
rarum societatleremoveaturhebdomadam unam. 


ΕΣ Hoc epitimium cum sequenti confunditur in 


gatis: sed in Reg. primo alterum ab altero di- 


stinguitur. 


1315 S. BASILII MAGNI. 1316 


6 Que, nulla cogente necessitate, intempestivum A c Ἥτις χωρὶς ἀναγχαίας χρείας ἄχαιρον ὁμιλέαν προ- 
colloquium serens futiliter garrit, sejungatur a Θαλλομένη ἀργολογεῖ, ἀφοριζέσθω ἑδδομάϑδα μέαν. 
ceteris hebdomadam unam. 

7 Que facetias loquitur, autindecore ridet, segre- ὀ & Ἥτις εὐτράπελα φθέγγεται, ἢ γέλωτα ἀπρεπῆ, &oo- 


gator hebdomadam unam. ριζέσθω ἐῤδομάδα μίαν. 

8 Que ministerii sui opus peragens et necessario — x' Ἧτις ἐν τῷ ἔργῳ τῆς διαχονίας οὖσα, καὶ ἀναγ- 
negotio occupata, cum proxima colloquetur χαίαν χρείαν ἔχουσα, ὁμιλήσει τῇ πλησίον ἣ μετὰ 
utendo aut clamore, aut temerario sermone,se- χραυγῆς 1; θρασυλογίας (49), ἀφοριζέσθω ἐδδομάδα 
jungatur ἃ ceteris hebdomadam unam. μίαν. 

9 Quz defendit eam que condemnata est ob ali- — 0 τις ἀντέχεται τῆς ἐπιχαταγινωσχομένωης ἐπὶ πταί- 
quod erratum, ab iis quibus post previum ex- σματι παρὰ (30) τῶν μετὰ δοχιμασίας oixevoptty xal 
amen administratio et cura rerum demandata διατυποῦν πεπιστευμένων, σνυναφοριξέσθω ἐχείνῃ 7 
est, simul cum ea quam defendit a reliquarum ἀντέχεται ἐδδομάδας δύο. ᾿ 


consortio segregetur hebdomadas duas. 
10 Que cum aliquo ex iis qui foris accedunt col- — & "Hz τινὶ τῶν ἔξωθεν ἐπεισερχομένων ομ λήσει, πρὶν 


locuta fuerit, priusquam fuerit ei data facultas p ἐπιτραπῇ παρὰ τῆς τὴν φροντίδα ἐμπεπεστευμέ- 


ab ea cui concredita cura est in omni discipli- νης ἐν πάσῃ ἐξουσίᾳ εὐταξίας, ἀφοριζέσθω ἐδ δομάϑε 
n& auctoritate, segregetur a cteteris hebdoma- μίαν. 
dam unam. 

11 Que reperta fuerit murmurans ob rerum ne- ια΄ Ἥτις ευρίσχοιτο γογγύζουσα ἐν τῇ στενοχωρέᾳ τῶν 
cessariarum angustias, aut ob laborem operum, πρὸς τὴν χρείαν, ἣ ἐν τῷ χαμάτῳ τῶν ἔργων, ἀφορέ-- 
ceterarum consortio privetur hebdomadam ζέσθω ἐδδομάδα μίαν. 
unam. 

12 Quee refragatur precepto earum quibusrerum ιβ΄ Ἢ ἀντιπίπτουσα τῷ προστάγματι τῶν πεπιστευμέ- 
commissa est cura, segregetur a ceteris per νῶν τὴν φροντίδα ἀφοριζεσθω ἐδδομάϑα μέαν. 


unam hebdomadam. 

13. Quee contemptim, non autem quieteet silentio, εγ Ἢ χαταφρονητικῶς, μετὰ δῆθεν ἡσυχίας μὴ m)n- 
implet preceptum, ceeterarum consortio prive- ροῦσα (54) τὸ ἐπίταγμα ἀφοριξέσθω ἐδδομάδα μίαν. 
tur hebdomadam unam. 

(4. Quee exquisite ornare se velit, semel atque ite- ιδ' Ἢ 0ovca χαλλωπίξεσθαι, μετὰ μίαν καὶ δευτέραν 
rum commonefacta,coram preefectoredarguatur. 5 νουθεσίαν, ἐπὶ τοῦ προεστῶτος ἐλεγχέσθω. ; 

15 Ουδ citra sententiam illarum quibus commissa — u' Ἢ ἄνευ γνώμης τῶν πεπιστευμένων τὴν φροντίδα εἰς 


est rerum cura ad matrem aut sororem abierit, μητέρα ἣ εἰς ἀδελφὴν ἀπελθοῦσα, ἀφοριξέσϑω i6do- 
segregetur hebdomadam unam. pda μίαν. 

16 Que movens oculos modo malo proximam af-  « Ἢ ἐννεύσασα ὀφθαλμοὺς (52) σχήματι πονηρῷ 
fecerit molestia, a ceteris separetur hebdoma- λυποῦσα τῇ πλησίον, ἀφοριξέσθω ἐδδομάδα μίαν. 
dam unam. 

17 Queepostabsolutassynaxescum aliqua externa ιζ΄ Ἢ μετὰ τὴν ἀπόλυσιν τῶν συνάξεων ὁμιλοῦσά τινι 
muliere confabulatur, separetur hebdomadas τῶν ἔξω γυναικῶν ἀφοριζέσθω ἐδδομάδας δύο. 
duas. 

18 Que ab uno opere ad aliud opus transit sine ιη΄ 'H ἀπ᾽ ἔργον εἰς ἕτερον ἔργον μεταθαίνουσα χωρὶς 
jussu eorum qui rerum curam habenta cieterera- ἐπιταγῆς τῶν ἐχόντων (53) τὴν φροντίδα ἀφοριξέσθω 
rum consortio removeatur hebdomadam unam. £6dop.ada μίαν. 

19 Que epitimium rejecerit, aut qua contradicit, ιθ᾽ Ἥτις τὸ ἐπιτίμιον ἀποθάλλοιεν (sic), ὃ ἀντιλέγει, 
aut murmurat, utilitatem sibi ipsi ex correctione ἢ γογγύξει, μὴ γνωρίζονσα τὸ ἑαυτὸς ὄφελος ἐν τῇ 


&ccessuram non agnoscens, ἃ o&teris segrege- D διορθώσει, ἀφοριζέσθω ἐδδομάδας δύο. 
tur hebdomadas duas. 





CAPITA CONSTITUTIONUM. KETAAAIA ΔΙΑΤΆΞΕΩΝ. 
1 Quod precatio omnibus anteponenda est. α΄ Περὶ τοῦ δεῖν τὴν εὐχὴν προτιθέναι πάντων. 
2 De cogitationibus cohibendis ac moderandis, et β΄ Περὶ τῆς τῶν λογισμῶν ἐπιστάσεως, xoi ὅτι οὐ καχὸν 
quod corpus malum non est, ut quidam putave- τὸ σῶμα͵ ὥς τινες ὑπειλήφασιν. 
runt. 
3 $392 Quod non oportet cum mulieribusincau- γ᾽ Ὅτι οὐ δεῖ τὰς τῶν γυναιχῶν συντυχίας ἀφυλάκτως 
te colloqui. ποιεῖσθαι. 


19) Editi et Colb. ἢ θρασυλολίας. Reg. primus ἣ (51) Codex Colb. μὴ πληρώσασα. - 
0 Bio) λαλεῖ, i SP (92) Idem ms, ὀφθαλμούς. Editi ὀφθαλμοῦ. [ΠῚ ΤΩ ἃ 
(90) Virgula in vulgatis posita fuerat ante vocem septem epitimia in Reg. primo non inveniuntur. 
"αρά’ sed eam inde sustuli, fidem codicis Colber- 53) Editi et Colb. τῶν ἐχόντων" sed forte pro 
| secutus. ἐχόντων legendum est ἐχονσῶν.᾿ 


1317 


CAPITA CONSTITUTIONUM. 


1318 


δ᾽ Ὅτι δεῖ τῇ δυνάμει τοῦ σώματος pstpste τὴν ἐγχρά- À ὁ Quodoportet abstinentiam corporeis viribus me- 


cia) ^ xai ὅτι καλὸν χαὶ ἔννομον à τοῦ σώματος dp- 
γασία, 
€ Ὅτι προσήκει τὸν rie ἔργα ἐπιτηδεύειν τὰ πρέ- 


ποντα. 
ς Ὅτι οὐ χρὴ πᾶσιν wes ἀφυλάχτως UE 


τρίδειν τὸν ἀσχητήν, ἮΝ 
ξ΄. Ὅτι οὐ χρὴ συχνὰς καὶ ἀδασανίστους sun τὰς 


προόδους. 


- — 


5 Ὅτι οὐ χρὴ τοῖς ἁστατοῦσι τῶν ἀσχητῶν. mw : 


δήναι θάρσους xai evíiueion ἀλλὰ καὶ τούτους φυ- 
λάττεσθαι. 

θ΄ Ὅτι χλήρου $ antec ἀδελφῶν οὐδαμῶς ἐφέε- 
σθαι προαύκα τὸν ἀσχητῆν. ᾿ 
ὑ Ὅτι οὐ χρὴ πρὸς χενοδοξίαν βλέποντα ξηλοῦν τὰ 
XU, 


Lx πρὶ εὐκαιρίας λόγων. 
tB. Ὅτι οὐ χρὴ πρὸς εὐτραπελίας βλέπειν τὸν ἀαευνήν. 


vj Περὶ πραότητος, χαὶ τίνα τρόπον ἄγώπη σνυνίστα- 
ται. 

ιδ΄ Περὶ φρονήσεως, 

t£ Περὶ πέστεως καὶ ἐλπίδος, 

tc Περὶ ταπεινοφροσύνης. 

ιξ΄ Κατὰ πόσους τρόπους οἱ πονηροὶ λογισμοι συνίσταν- 
ται. 

ἐπ΄ Πρὸς τοὺς ἐν xotvobla χανονιχούς. 

ιθ΄ Ὅτι χρὴ τὸν ἀσχητὴν βεδαία χρίσει πρασιέναι τῇ 
ἀσχή Tu, καὶ περὶ Umaxoij c. 

x Ὅτι o) χρὴ τὰς πρὸς τοὺς βιωτιχοὺς συγγενεῖς μετα- 
διώχειν ὁμιλίας, ἢ τὰ ἐχείνων φροντίζειν. 

καὶ Ὅτι οὐ δεῖ τῆς πνευματικῆς ἀδελφότητος ἅποχό- 
πτεσῦαι. 

P Περὶ ὑπαχοῆς πληρέστερον. 

xy Ὅτι χαὶ τὰ εὐτ ἢ τῶν ἔργὼν - πολλῆς προϑυ- 
μίας αἱρεῖσθαι προσήκει τὸν ἀσχητήν, 

zd "Ort οὐ χρὴ τιμὰς καὶ πρεσθδείας ἐπιξητεῖν τὸν ἀσχη- 
τήν. 

xf Περὶ τῆς χατὰ τὰ βρώματα kruglu; χαὶ ἀπλότη- 
τος. 

xc Ὅτι τὸν πρὸς τὸ τέλειον βλέποντοι οὐδὲν f πρόοδος 
παραδλάψαι δυνήσεται" 

xf Ὅτι οὐ χρὴ ἀσχολίας ἔχειν τὸν ἀσχητὴν, 

xn Ὅτι χρὴ τὸν προεστῶτα πατριχῇ εὐνοία τὰ χατὰ 
τοὺς ὑπηχόονς οἰκονομεῖν. — 

xU Ὅτι οὐ χρὴ ἑταιρίας δύο $j τριῶν ἀδελφῶν ἐν συσ- 
τήματι ἀσκητιχῷ "γενέσθαι" 

X Ὅτι οὐ χρὴ ἐνδυμώτων ἐχλογὴν ἐπιξητεῖν τὸν ἄσχη- 
τήν, 

λα "Oct δεῖ τὸν προεστῶτα ἀνάλογα τῆς τοῦ σώματος 
δυνάμεως ὁρίξειν τὰ ἐπιτεταγμένα " χαὶ περὶ τῶν 
ἀποχρυθόντων τὴν ἑαυτῶν δύναμιν. 

λβ΄ Ὅτι οὐ δεῖ τοὺς ἀδελφοὺς λυπεῖσθαι, τῶν ἀσθε- 
νεστέρων φειδοῦς ἀξιουμένων, 

y "Ort οὐ χρὴ τοὺς προϊαστῶτας τοῖς ἀπηστατοῦσι τοῦ 
οἰχείου ἀθοοίσματος ἀσχηταῖς παῤῥησίας μεταδιδό- 
wat, ἣ τούτους εἰς χοινωνίαν βίον δέχεσθαι, 


liri ;et quod corporis labor, bona res esl et 
legitima. 

8 Quod convenit ascetam in congruis operibus 
exercitari. -—- 

6 Quod non convenit ascetam cum omnibus homi- 

| | "nibus incaute sermocinari. 

E Quod ΒΔΕ oportet erebro. et Lemere E EE 

£c 

8 Quod iscelicibsisbilibus cab AG Melon 
libertas danda non est, imo vero quod hi vi- 
tandi sunt. 

9 Quod non convenit ul ascela ingredi in dintam, 
aut fratribus preefiei unquam cupiat. - 

10 Quod non convenit bona emulari ob vanam 


B gloriam. ὦ 


11 Deidoneo ad loquendum lempore. 

12 Quod non convenit ascelam ad facetias respi- 
'"Geré. 

13 De mansueludine, οἱ quomodo charitas con- 
stituatur. 

14 De prudentia. 

15 De fide et spe. 

16 De humilitate. 

17 Quot modis nascantur pravae cogitationes, 


18 Ad canonicos in communi viventes, 

19 Quod oporlet ascelam firmo judicio accedere 
ad asceticam vitam, el de obedientia. 

20 Quod non oportet sectari colloquia cum eogna- 
tis seculo addictis, aut illorum res curare. 

231 Quod non oportet a spirituali fraternitate rese- 
cari. 

22 De obedientia uberius. 

23 Quod asceta vilia etiam opera debet iiit s cum 
alacritate suscipere, 

24 Quod non eonvenil honores ac dignitates re- 
quiri ab asceta. 

25 De frugalitate ac simplicitate in alimentis. 


26 Quod qui respicit ad perfectionem, nihil ledi 
possit egrediendo. 

27 Quod asceta non debet privata negotia habere- 

28 Quod oportet prefectum paterna benevolentia 
res ac negotia subditorum dispensare. 

29 Quod non addecet in instituto ascelico duorum 
aut trium fratrum esse sodalitium. 

30 Quod non convenit ut asceta delectum vestium 
expetat. 

31 Quod debet preefeetus viribus corporis sua man- 
data accommodare : et de iis qui vires suas 
oecultanl. 

32 Quod non debent fratres tristitia alfici, eum 
levamenti aliquid affertur debilioribus, 

32 Quod non debent praefecti ascetis, qui suum 
ipsorum conventum deserunt loquendi liber- 
tatem dare,aut ipsos admittere ad vitte commu- 

- nitatem, 


(n3 Ξ XY Ll διε: 1330 


δε I : κἂν - . -— - - α "ὦν -- - HET cuba £7 7.0 LEMMA 
ἂΣ QUU ἌΣ ταν πδ΄ rl ΚΞ ὦ,1. Ὁ 55 P 0. m " - : 25 “΄ἄΑαἀὶᾷΣ . 
-- ΤΣ Lo ΠῚ ΠΞ ΦΏὭΊΣ :-Ξ oc GET——UE Ta “εΣαωδ. 
RIS 1 .MaRit.lea - —— -- —— aA — —À — 2 


UMNUGtC.U. 





ἮΝ ΝΥ 


3.8 8 ΟΠ κα l2 ἀκ oclo Φο ΟΞ «Π0ῈΞ. ἀπ cA IR Ilsc 4217 ΠΣ ἀπέχει - ας Κα ΟΣ Dno: 
. ' m TBI lIAIT πιο cL 5 τὴν. 55. δ. sh cael. n Mili: 2 

πὰ, tI" πες, «.ἡ. ἜΣ. ὙΠ ΩΣ: . ΞΕ $n] IL OAELIC ILL LIÉIIIIT€T AILOL. ἐφ-- ΣΕ. ,..5 -- 
"uis. τ: Mol ΣΟ ILOCUTTUMDTE Rm 0 .Ξ.. OSLIDUIe ὦ χ ἃ 119 


'. Pn "-—-— — « «ἴω. - -—- ῸΈ βπ«ῇ ἐἈ AEDEM .. 55 "all τὰ ΔΖ ΙΝ té, " aT. 





"E Δ τὰ te n. — .- -- 


n "c t€ mu ai... 2.71. RR Ae. cem cem: ce. 0 τ oc MxRLLIIMM—. 

T I$. .lt Me - πω T LLLMmn UE CCo GILITESUORIDUIETEAJITULaAdé- 
e NT. D. MN CUM e Ξ a—-——— τ." “Ὁ δώ»... πῆς; ὡὩῳὦΣ..... ΕΣ -.- 7 GEULLLICAS νας Ξ}} 7} “ΟΣ 
ec oo CM LL CLIT —— Mel RTL. nlLlILL. IL LL LLLILDAXDLLBrní- 


« Seu l1. Ml. CX oLGTCUIM Dc ως ES L[I -ÓLQLILIEEIR BITS ri 
NN us à. ὡς - . $-d ILL .OILLLLAZEUSLÉILBILAIu- cIm ni 
TOP ee. πρὸ Q0... l1 τῷ ὧς DS.QTCVU ἄξιος dco GLA iTe III τοσαξ ΞΞ 
VEM . - f -€ .- 7 .-.-. -— . T GIL ὦ... 701 το. πο QII -e IA ME 
. . . ARECOT 212. 0770 0000.00 77 00700 — ICT UD DIL DILYTL .. -ῖτ τς τ Στ. 
: $c T L7 037 vto 7m T τ... 2018 IITTI τουτὶ οὐ... ἐς Jen- 


ι- En a R7 tn lA —-- 22 DII: ITI: .20. L.X I ξξξισ nnO zen- 
MIA τὸς - 0 0 07 SU 07 7 A 00M 1I. LIÉ: LIL ..2-. .Ξ LXIITTRUTAMO i2c-- 

P Av «Σ Do:: 4 C70... τ. UI.- - ΌΤΙ Σ D TILCISCEEX X 1: γῦρο: ἊΣ 
e lol. cuo RaT. ον γωτπνατος 7702/0 llXSU τα τῦῦ ὑσποξον LAIT O EMLIMIULO 
. $t - e- 77 τον πὸ τ 2-7 4$ ILL x-———-7-L  OLLITTLAELR BMLub Tl. 
d MEM “ TU 7 Q——CL-ILi lLÍgGiL ποτε τ Ll] πεν iD1 11 λ6 

αὐτῶν ὅτ ὡς T2 πρὶ 79.000... m LLL. ΤΩΣ ΣΟΞΞ ὦ PRecc-veSgoaetLlI£nliam Pec. 


$00 LL. Lolo Tw νον ^.o4- XE ILC GERD ες τον iC.ol Cul aj kel ων ὅδε CAlIS-- 
ES ^ &. 072» m Ao e abe ni rr LED — D — 9 & ..AdX. AIL MIL 0.5 Ls -: a n σ10: n 


2l. u.a it ou ucl  Juee—n4. 77773 TEITOILLMALILBIIAL ILI τὸς uc mmEmILLum. 
QISAA 2o Trad. τ A RSoun. ul τῆς πο τσ τ. Ξ.-- IQ LLDDOE DTula.lt5zxm Men ic. -- 
«α΄ τ}: ταῦτ αὰς ττῖεῖν Duns. LILÍLACLIIUm. C --. 7ὀ-:Ξ ..τὃ-ὦΞὲ ΞΞΞ Oa .2 5 X IBXADMER.-- 
Ae 2124. * . --- cie —.l. TX LE τ CILLI: IZ c€Wllse Q2 EL Wu. TtEMAÉSYP 
a- QeOMA. Τὸ aTRtll4. 101 &XNTX.Talo-a GR τ — l1 LIII πιῶ ^ 1USML ὦ LDCAJI- 
χι VJR6 Aa : - ὧ΄ς τ 2.0lILÍIa 772 LIL...--- τ το, Qv€4LL σις στο RT IRL Ammecunmem. 
ATPLEELP EL ol —o-ILco2; ὦ TILB|c- X GL Tl..2 ElIll9 QR cLIITZTan CUL Li Jie&uü- 
.ς σὲ e.Cc-9c€—- τ πΞ oua. ὥιτσ  .- 9... Ὁ τῷ ὀόο. 5 ΞΞ 2D. 1. I..ll. wm 
4th o. N LI.aTtGR c2. «οὔτ. 7.2 -:- III ρῶν; Mum. UUW*OCTUCTLI τ *.un τς 
Ao 0 .2u.) Cool 7 Ro 07 Lil mo τ REO τὸᾶ:τ τ πρπ τος χτὸ.- τὸ αἱ 
σις τ -T—.— -ππ δ τ um Φ cix LITER - ὦ ξωῖ  - ΞΖ or.l75a τῶ εν Il 
a. le lo XUulo στ 1 7. Tli... - Tol. CA "EV lf ULIS c.c 21b 7I LI 
-- LZ. —L-— cm “ιν "a ....Ξ. LS CI. Q3." c o. ALT SII COLL. QE. IAXI 

2c C-O:2]2z22. X «ὦ Tau “Ξ-. τι  cm—OT. “τι Ὁ ἘΞ τ - oco τ ΤΑΣ x LBLULR 

- 


—It Xno2— oco olm 2I 000 “.--.- Φ I LIT I2 1 20. COU€ EDO το τωλιπὶ 5... οὖς Σ. Ἐπ. 


τῶ σπν TID cL. Tul ol «fu o LloulIl ol c.c LLL im... 0L lll s .- I120-9 πὸ τὸ 
m1 0. 7704 πὸ IÍ— ας: ως 7. xm ταῦ TIGmOLIIL .- lMLILIS MU 0. χορ 
UHR ον» τοῖν τοῦῶῖπὸ — o5 -ς : στ ξΞξ τστο τιν Z1 LILILI ZoOZnn. t5 .lo0 πὶ ὩΣ 
-— 0 1—0 $1 WIIl£-——- —-.2. L1 Lc. lo 7o. «-ἰςὺς TIL τῶ πτιῖ τα ςς, , προ τ-- Llama ee 
.-.“ τ πε «.... ττ-: πε. D σππτι το πὸ ττ- - ον. τ 4&4 5: ὩΣ. πῶ EL (5 χε, 
- 0-75 —. ÉL τὺ lum το ΞΞ-Ξ... .. τς ἰς 2.3 Ul lI]. ...22 σὰ LIUC. τ ANMGUE- 
-- τ Ξ 0n T2002 τ ὦ. CULTU c 0] — Mol τα DLS SHow.CIE OW IX πο ΜῈ 
4, — coz 2 — — :-- τ o —— : ᾿ 


eT 7T. Lol... aRT.nll mI 0-046 L7» L- ἃς. 3. CLIPS a2 l— τ, ΣΦ, τἀ τ A CGOGER X 

x—..l 2L 0— m 2 π΄. Tuo ΞΙΞ SEXOoeLl1o:l-xUSOIMT ifl ἡ IORQ σὲ 

- To u——. --- -- - ilL. ἄμ. ----ὄ: -: να: DD T Ll ODOLNMLQ. c U- ———— —— A 

V7 oi l.— —. col... 7 lc .—-.  —s OT ilg... 7-577 .o-MOXEEIILTAA 

πω lo: cc ol - .T——Iz ilr. D990 ΟΣ Σιν "ls'u.uQl.]2. clo o CIAR XUIÍIIl WBuA 

- -- lllI -. à £2 C. I7. c IBS C-A————c. 0 0 QT UUMlDQE DAE ZUGE Mu) 

Dc. cc —: Lo m. o LÉ— κε τ τ DIT ol- “ἕο: ᾿ς ἘΠῚ... 3... ν᾽. QV ch. 5 aaedü ex —— Bid 
T2 c———i—— 2: ἢ, πτῷὸο τῶ I Oum lull2r Il Lis LIT IBI. 


1321 





TOY EN ἉΓΊΟΙΣ 


CONSTITUTIONES MONASTICE. 


1322 


ΠΑΤΡῸΣ HMON 


—— BAZIAEIOY 
APXIEIIIZKOIIOY KAIZAPEIAX KAITITAAOKIAE 
AXKHTIKAI AIATA:EEIX 


ΠΡῸΣ ΤΟΥ͂Σ EN KOINOBIO ΚΑΙ KATAMONAZ AXKOYNTAZI, 


SANCTI PATRIS NOSTRI 
BASILII 
CJESAREJE. CAPPADOCLE ARCHIEPISCOPI, 
CONSTITUTIONES ASCETICAE, 


AD EOS QUI SIMUL AUT SOLITARIE VIVUNT. 


TIIPOOIMION, 

|. Τὴν xatà Χριστὸν φιλοσορίαν ἐπανελόμενος, καὶ 
τῶν βιωτικῶν ἐπιθυμιῶν Tt χαὶ ἡδονῶν καὶ φρον- 
τίδων ἀνώτερον ἄρας τὸ φρόνημα, χαὶ τῶν σαρχι- 
χῶν παθημάτων τὸν λογισμὸν ἐχ παντὸς τρόπου 
χωρίξειν καὶ ἀποχρένειν ἐσπουϑαχὼς, πολλάκις μὲν 
πρὸς ἡμῆς πολλοὺς πεποίησαι λόγους (56), πυνθα- 
νόμενος τίνα τρόπον δέοι τὴν τοῦ ἀγῶνος ἔνστασιν 
τελειῶσαι, μηϑαμοῦ ταῖς σαρχιχαῖς ἐπιθυμίαις ταῖς 
διὰ τοῦ σώματος παριούσαις ἐπὶ τὴν ψυχὴν δλισχό- 
μένον" xai τί μὲν πρῶτον: ὡς μάλιστα παραφυ- 
λαχτέον, τί δὲ μετὰ τὸ πρῶτον" τίνα δὲ τῶν χα- 
λῶν ζξηλωτέον, ὥστε τῇ μὲν παραφυλαχῇ φυγεῖν 
τὴν τῶν ἀτύπων ἐνέργειαν (57) τῷ δὲ ζήλῳ κατοῤ- 
θῶσαι τὴν τῶν χαλῶν πρᾶξιν, "Ἔπειτα μέντοι ἠξίους 
xxi ἔγγραφόν σοι τῆς ἡμετέρας περὶ τούτον συμδου- B 
λῆς γενέσθαι τὴν ἔχθεσιν. Τούτου χάριν xal αὐτοὶ 
προήχθημεν τὸν ἀγαθόν σὸν ζῆλον μὴ παριδεῖν, 
ἀλλὰ κχαὶ τὸν ἐνόντα τρόπον ταῖς παρ᾽ ἑαυτῶν ὑπὸ- 

(55) Varii quidem tituli sunt in libris veleri- 
bus : sed tamen in eo omnes conveniunt, ut no- 
men Basilii praeferant. Reg. primus : Τοῦ t» ἀγίοις 
Πατρὸς ἡμῶν Βασιλείον ἀρχιεπισχόπου Καισαρείας 
Καππαδοχίας λόγοι πρὸς τοὺς μονήρη βίον ἀσχοῦντας. 
Πρόλογος. Sancti Patris nostri Basilii Cxsarez 

appadociz archiepiscopi sermones, ad eos qui 
in solitaria vita exercentur. Reg. secundus : 
Διατάξεις ἐν χεφαλαίοις λέ’ Τοῦ αὐτοῦ" ᾿Ασχητιχαὶ δια- 
τάξεις πρὸς τοὺς ἐν κοινοδίῳ x«l χατὰ μόνας ἀσχοῦντας, 
Constitutiones in. capitibus XXXY. Ejusdem 
[Basilii] constitutiones ascelice, ad eos qui in 
cenobio aut solilarie vivunl. Regii lerlius el 
quartus : Τοῦ αὐτοῦ ἀσχητιχαί, et eitera ul in eo, C 
quem modo dixi libro. Denique Codex Colb. : 

PATROL. Gn. XXXI. 


A 


PROOEMIUM. 

1. Ex quo Christi amplexus es philosophiam, et 
supra cupiditates mundanas atque voluptates ac 
curas animum extulisti, et mentem instituisti omni 
modo ab affectionibus carnalibus abducere et avo- 
care, non raro nobiscum habuisti sermonem, ac 
percontatus es, quomodo susceptum certamen 
oporteat absolvere, ut carnis cupiditatibus, quee 
percorpusad animam obrepunt,nusquam capiare ; 
et quid primum quam maxime vitandum sit, el 
quid deinde: et quie bona emulanda, ut alia vi- 
tando, ab ineptis operibus faciendis declines ; alia 
vero temulando, perficias bona. Postea vero postu- 
lasti etiam, ut nostram de hac re sententiam ex- 
scriberem tibi, exponeremque. Quare adducti su- 
mus ut ne bonam luam remulationem aspernare- 
mur,sed polius eos quos jam habes mores,nostris 


. consiliis fulciremas confirmaremusque ; non quod 


doctrinam pro rei argumentoidoneam prolaturi si- 


Τοῦ αὐτοῦ λόγοι πρὸς τοὺς τὸν μονήρη βίον ἀσχοῦντας, 
Ἰρόλογος. Ejusdem [Basilii] sermones ad eos qui se 
in vita solitaria exercent. Prologus. Monere libet, 
reperiri quidem quinque et triginta oe pia in ple- 
risque libris veteribus, sed ita, ut in his Proemium 
teneat locum capilis primi. Notabo quoque quasi 
praeteriens, legi in impressis libris χαταμόνας, uno 
verbo : sed id vocabulum distiugui in nostris co- 
dicibus hoe modo, χατὰ μόνας, Antiquum titulum 
qui in vulgatis legitur, judicavimus non mutan- 
5t Vete tuor libri praeter Combef πεποί- 
56) Veteres quatuor ra ; 
"aa δ ους. Edi ἐποιησᾶς. -— 
(51) Reg. primus. et Colb. τὴν τῶν καχῶν 


ἐνέργειαν, Alit duo mss, et editi ut in contextu. - 
42 






4333 &. τυ ἃ ποῖ, 1324 
Inzs,sel ΣῈ TATE T-RPRTELIL £SLIDTRSRLSILI—UL A Prrrz rLlag-l1inlm .38. κα. Ξαϊακεωκαικῖαιι οὐχ ὡς 
VEILRiITZU DDGIET DL& ΞΌΞΙΞΕΞ τς. ἐπε LEILIIE — Exrrlocz vorn: τῶ ὠπυΐπσε, TaEDT Y €x») — 2m, 
iILiPDIEs LDIILOILDOILILILIL ID wt ΣΕ ΠΕΣ το π΄ vw: ^P: ὕστε LT IXTCEXILI—EN-E.L a2 τινὶ 
EXlmalls τὶ 3213 Ξ.1ὲΞ LLLITILIOUuLM χω. τῷ τοῦ mno Cc.  --ymeu CX» ἐπὶ 
εεὶ τσὶ τ τ εἰ ODIDLRI Στ Ξ στε Γι τα. ΤΩῺΞ τὸ κετυρ.. ὧὦς: τἀ τις καὶ TX» D imiDi- 


ἐπ Σὲ ν veTeallct X. 
4:ὲ ἐξ τὸ ἸΣ  Σῖβο Ὡξ. TIE LECTURE στε .5- 
Φ:1Δ εἰ ἢ. ὩΣ Am Tepernr. pou TefETDPLLOUT τὰν»- 
leztorqze. q-ím ἐ3 εἰ". τος τὸ fem τες LZ: 
feziin marées δτχνεῖοξι, 535 223-26 ΣΌΣ Ξ:Ξ.- 
cumipsa teniai ΞΌΣΞΣ 15 σατο tZ ὥξε τε Σ τους 
creationem. lia]ze τ: ττῖ ΣΌΣ LIÍLELIÍL IX 
menti esset, impe:zz dora -LIttt LtleDAL» τες 
hementiorem : simi ἐσ σα 2» 5Y.5 
que hominibus accideza allem, zt. TER RTT, 
quam qua ex connubio acezvazm 
Paulus ait: Qui t rore dz: run eur 5 deus 
qu€ sunt muni **, utpote zzz $ATCILA 2: Σ 58 
valus, Etenim qui ξοὶὰς ἀὸστι se ΞΖ 12: ἰπς πὸ ZO 
suasque necessitates corporales :z73:: ac1íortaese 
eas etiam eomtempturus esi, 5; seme; :2 7 aL σ Σὰ 
auum indueere facile possit : qui vero euram susei 
pit uxoris ae liberor:m, non iam amp-zs Com:22s 
exsistil sua ipsius voluntatis, sed ea Ge cau:a ne- 
eeasario inservit voluptatibus, aec circa Eberorum 
euram occupatus, hauritimmensum curarum err. 
gutem : quas recensere longius foret, quam perm:t 
üt pra sens tempus. 

9. Qui igitur cupit a mundi vinculis lber esse, 
nuptias quasi pedicas quasdam fugit: his auiem 


CiIllà VIIIIIEIBS TII ξτσε ξι : 


vitatis, suam Deo vitam consecrat. profiieturque αὶ 


castitatem, ut jam sibi non liceat recurrere a3 nu- 
ptias, sed adversus naturam, ejusque rebementio- 
res impetus decertans, initis pro castitate certa- 
minibus prorsus incumbet. Nam quisquis esi e;us- 
modi, is Dei factus amator ejusque apa:ihuam 
paululum saltem consequi cupiens, atque spiritua- 
Jem sanctimoniam, tranquilitatemque et quietern, 
ac mansueludinem, et qui ex his nascuntur, le- 
titiam et gaudium degustare des:cerans, in eo ela- 
borat ut procul ab omni terreno ac corporali 
affectu animum perturbante cogitationes suas ab- 
ducat: imo etiam animi obtutu puro nuliusque 
tenebris obvoluto contemplatur divina, et lumine 
hinc emanante insatiabiliter perfunditur. Ubi au- 


tem animum exercuit ad habitum statumque hu- p 


jusmodi, tum demum Deo, quantum fas est, tit 
simis, effi-:turque dilectissi:mmus ei atque charis- 
simus: ut qui magno et arduo ceztamine exantia- 
to, invita eam materie admistione. animo a corpo- 
ralium affectionum mistura expurgato ac semoto, 
potuerit in Dei colloqu:um venire. Par est igitur et 


53 1 Cor. vn, 33. 


(38) Editi et unus ms. 27-z»erz-i22:. Alii quatuor 
EHESS. ἐκισ:τρίξαι. 
(S8; Multi mss. ἀοϑρώτοις τῆς. Editi ανϑοώποις τοῖς. 
codex . ὡς χυξριωτάτεν ἔχων. 
Editi οὔτε. Αἱ mss. οὐδέ. Mox unus ms. ὁ 


acvoa-t veni g 


mp xn. Tessrt; £n PIA. τὰς τὰ ταλὰΣ τοῖς 
ποΐτσωτυ.- τῆ: ib τὸς ταὶ omuDEIEI kr-d2im. τί 
rz τἴστας ἐπὶ XULYOuDGS IL καας (C-: £5 c 


- - - - Φ - - - 
Tr. ἔτισις ἐτιξοσιε: cwfineT. ὃ σαν cd; τοῦ 
ἔσταν:  TLUDÍLICELE) κα Larcr-zkmm εἴασας τι: ἂν 


διπαειπεᾷι τῇ εντι: τὔῶἯν  Duelar τὰἋ απ γε 

τεῦ. τῷὸ τῶν εἕυγανσ Ξιχετχσιν 

τον ττντῦκ. τεευκνα ἃς περ ατσττο ἔχω bis- 

qi-. TPl£or τα 77) IOLT» τοῦς παξεραν ἐπήγι- 
eir zfr1:7.2 £z Óacra— EDGE vL TM; παοι 
EITITTESZR; τῷ icm 1) folium»  gebaew; bprra- 

z£»n ERDw. P Troc τῶ Ὁ. exiz oc 

Σιων ἃ TR τοῦ E$fID.. τες φωξυτχὅας ETIYhfuW. 
UC δὲν γὰς nfvL ἔστι κα τῶν  LIEERMO 75 9€ 
αἰστς RE»ymyr&o EyITyU—I Ὁ E ipw. zs: tf 
ΣΕ ΞΙΣ C7E.72;. ἔκυτεν EX. TDiCt Ἐπ: δεν εἰκῶνς 
δινάπενος. v ir γαμετξς τὸ cmdBem Germans 
Ww). L.OERITI TÀI LIERDGEQ TULII XLID. 73x, EAR 
x»ryrx) iytt ταῖΥτε τὰ iz τὲννα: TRE-TED, Xi 
TE: τῶν τῶν πείξων ETIBEMDU ἀεχελφυκενς, z»- 
^r» ἀένττον trEyDGuzimu φιτντιξων ὡς zatREAPMO 
pERDLTLLC) ( χατὰ TI» Ἔπραντα XXn€ E» εἴς. 


εσττω: DOE II 


eofr 4 


2. Ὃ -w τῶν c9» ποδῶν δεεκπῶν ἐλευϑεοα 
εἶα: ηαχυμενος Tb» YEGSS (SENS τινὰς πκεδας &x- 
ἔνυγε τοῦτον δὲ 61; Er»pzgem, τὸν δαντοῦ Sie» 
πνέξχει Θεῶ. καὶ τὰ» GKYywur»s τϑὔνφολυγεσεν" ὡς 
ἀχτε EÜLUD νκασχεῖν αὐοτῷ τὸς ἀεὶ τὸν γέμυν ixv 


9-729:;. κὐῷ ἔχεσθαι πὐτεὸν ἐς GENTES τρῦπὸν τῶν 
vri? τῆς ἀγνειας KyWPLCAETMR ψύσει Ἐιοιπαλαίον. 


τα. Xi -K4-X; ταῖς LuuvciPu ὥρας: CEsastii 
γι: ὁ τοιοῦτος τοῦ Θεοῦ χαταετ- ὡς, παὶ τὰς ἐκεῖνο; 
ἀσξαθελ:;. χατα γοῦν 7L δμισδοταταν,  ZERCRSJID 
ξπιέαενος, χαι τῆς πνεσικτιχξς ἀγεετχτος, γαλένι 
τε χαὶ KTELRIGU, χαὶ σαετοτστος. σαὶ TE ἐκ τον» 
των τιχτοιξνχ: δυδούτυνς: τὸ ἀαπὶ χαρᾶς ἔχεννειοι 
ἀκογεύταςθκι, παντὸς πὲν λίπε χαὶ δφυμεαττδ 
πάθους τεῦ τὴν ψυχτν ἐξιδιλοῦντος, πυῤῥω 10 
ἀϑγισαθυς ἄξαγειν ἐσξνυθαχε" ax5as dz zz ὧν- 
ἐξισκιασστῶ ὄχωκτι τῆς ψυχᾶς τὰ bsim wuaedei, 
Rr2X7:€, τοῦ ἐκεῖθεν οωτὸς  Éupeseonmec. EX 
Teur/X» τὰ ἔξιν χαὶ χαταάσταδιν τὴν ᾧνχὲν & 
ατχέσας͵ οἰχειοῦται 02, χαταὰ τὲν ἐγχωρυῦδαν δροίω- 
σιν τῷ Θιεῶ, ἑξέραττος τε xxi πουδεινότακο; αὐτῷ 
γίνεται" οἷα δὲ μέγα τι αὔλον καὶ δνυαένυτον ὧκ- 
TAR(, καὶ ἐκ τὰς κατὰ Ti» ὕλχν συγαθασαως δυνη- 
ϑεὶς ἀχρκιψνεῖ χαὶ χεχωρισμένς τῇ δικοοέᾳ τῆς τῶν 


Παῦλος. Articul vulgatis non 1 . 
δι): Vetares duo libr Peirus δι. egitar 
(62) Editi et mss. οἰκειοῦται. sed fortasse legen- 


dum est ὁποιοῦται, 


1325 CONSTITUTIONES. MONASTIC.E. 1326 


Zu. Din παθῶν προσομλῆσαι Θεῷ (03). ἃ consentaneum,eum, qui per eam,quam dixi exer- 
gage steep εἰς τοιαύτην — Cilationem ad hujusmodi habitum pervenerit, non 
ἕξιν διὰ τῆς προτιρημένης Gc (TES ἀνελθόντα μὴ denuo per carnis irritamenta, viliorum ipsios pase 
χατασπᾶσθαι mih “διὰ τῶν. τῆς σαρκὸς. ἐρεθισμῶν ticipem fieri, neque animi oculum, vapores illinc 
πρὸς χοινωνίαν τῶν ἐκείνης παθῶν " μὴδε τοὺς ἐκεῖ. — ascendentes. Kuwoiplantem, veluti profundissima 
θεν ἀτμοὺς ἀνιόντας δεχόμενον, ὥσπερ ἀχλύξ voi βαθν; — quadam caligineobscurari:neque mentisobtutum 
τάτῃ ἀμανροῦσθαι τὸν τῆς ψνχῆς ἀφφνλμόν δ. καὶ — ceu mordaci aerique humore ex libidinum fumo 
ἀποπίπτειν τῆς θειας καὶ πνευματικῆς θεωρίας, ὑπὸ τοῦ affectum, a divina et spirituali contemplatione ex» 
χαπνοῦ τῶν παθημάτων τὸ βλέμμα. τοῦ λογισμοῦ δρι-  cidere. ΨΥ | 


μυσσόμενον. dam 
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α' 535 CAPUT I. 
Πεοὶ τοῦ δεῖν τὴν εὐχὴν προτιθέναι πάντων, Ὁ Quod precatio omnibus est anteponenda. | 
|. Πᾶσα πρᾶξιν, ἂγαπητὲ (08), καὶ πᾶς λύγος 1. Omnis aelio, charissime, omnisque sermo 


τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰοσοῦ Χριστοῦ χανών ἐστιν εὖ — Salvatoris nostri Jesu Christi, pietatis ac virtutis 
σεδείας τε χαὶ ἀρετῆς, Διὰ τοι τοῦτο καὶ ἐνηνθρώπη- ,, regula esl. Quapropter pietate ac virlute nobis vel- 
σεν, Gg ἐν εἰχόνε διαγράφων ἡμῖν εὐσέδειών τε χαὶ ^ uli in quadam imagine depictis, etiam naturam 
ἀοιτὴν, ἵνα χατὰ δύναμιν ἔχαστος xxi ἐχάστη ὑρῶν- humanam assumpsit, ul unusquisque el unaqua- 
τ ξηλώσωμεν τὸ ἀρχέτυπον. Διὰ γὰρ τοῦτο. φορι (6 δὲ id respicientes, pro viribus archetypum ac - 
τὸ ἡμέτερον σῶμα, ἵνα χαὶ ἡμεῖς αὐτοῦ. τὸν πολι- exemplar imitaremur.Nam eam ob causam corpus 

τείαν, ὡς οἷόν ri, μιμησώμεθα. Σὺ τοίνυν, ὅταν — mostrum gerit, ut et nos illius vivendi rationem, 
ἀχούσῃς λόγον ἢ πρᾶξιν αὐτοῦ, μὴ παρέργως χαὶ quoad ejus fieri polest, exprimamus, Tu igitur ali- 
ἁπλῶς χαὶ ὡς (08) ἔτυχεν dxous' ἀλλ᾽ ἔμδαινε ti; 'quo ipsius aul diclo aut facto auditis, cave osci- 
τὸ βάθος τῶν θεωρημάτων * γίνον χοινωνὸς τῶν μν. —tanler simpliciterque ac temere audias; sed de- 
στικῶς παραδεδομένων. Μάρθα μὲν γὰρ τὸν Κύριον — scende ad imas contemplationes : efficiare eorum 
ὑποδέχεται " χαθέξεται δὲ πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ — qui mystice tradila sunt, parlicipes.Martha quidem 
Μαρία: ἐν δυσὶ δὲ ἀδηφαῖς χαλὴ προθυμία - διά- Dominum excipit : Maria vero ad illius pedes as- 
στῆσον μέντοι τὰ πράγματα. Ἧ μὲν yxp Μάρθα  sidet'', Bonum est in ulraque sorore studium : 
διηχόνει (60), παρασχενάζουσα τὰ πρὸς δεξίωσιν τῆς — sed tamen distingue res ipsas. Nam Martha in míi- 
σωματικῆς αὐτοῦ χρείας * ἡ δὲ Μαρία, καθημένη —nislerio occupata, apparabat quz hospitis corpori 
πρὸς τὸὺς πόδας αὐτοῦ, ἤχονε τῶν λόγων αὐτοῦ. Ἡ ς futura erant necessaria; Maria vero assidens ad 
μὲν οὖν. ἀνέπανε τὸ φαινόμενον, $ δὲ ἐδούλευε τῷ ' illius pedes, sermones ipsius audiebat. Altera igi- 
ἀοράτῳ. "Hw γὰρ ἀληθῶς xxi ἄνθρωπος καὶ Θεὸς ὁ — lur reficiebat visibile, invisibili serviebat altera. 
παρὼν, ὁ αὐτὸς Δεσπότης ἀμφοτέρων τῶν (017) γυναι- — Vere enim qui aderat, is et homo erat et Deus, 
xwv τὴν προθύμίαν ἀκτεδέξατο. ᾿Αλλ' $ μὲν Μάρθα, idem Dominus utriusque mulieris studium appro* 
καμάτῳ πιεξομένη, μεσίτην γενέσθαι παρεκάλει babat.At Martha cum premeretur labore, internun- 
τὸν Κύριον, ἵνα προσλάδῃ βοηθὸν τὴν ἰδίαν ἀδελφὴν tium fieri sibi Dominum postulabat, ut se sua so- 
τῆς διαχονίας, Εἰπὲ (08), φησὶν, αὐτῇ, ἵνα ἄνα- τοῦ in ministrando juvaret. Dic illi, inquit, ut sur- 
στᾶσα συνδιαχονῇ μοι. Ὃ δὲ Κύριος πρὸς αὐτήν" — gens ministret mecum.Cui Dominus : Martha,Mar- 
Μώρθα, Μάρθα, μεριμνᾷς x«i τυρδάζῃ περὶ πολ- ἐλα,δοιΠἰοῖία es et turbaris circa multa.Porrounum 
Ad, Ἑνὸς δὲ ἔστι χρεία, Μαρία γὰρ τὴν ἀγαθὴν est necessarium. Maria enim bonam partem elegit, 
μερίδα ἐξελέξατο, ἥτις οὐχ ἀφαιρεθήσεται ἀπ᾿ — qua non auferetur αὖ ea**, Neque enim ideo veni- 
αὐτῆς, Οὐδὲ γὰρ ἐπὶ τοῦτο πάρεσμεν, ἵνα ἐπὶ στι-. mus, ut recumbamus in leclis,ventremque nultia- 
Gáct» ἀναπέσωμεν, xui τὴν χοιλίαν θρέψωμεν " ἀλλὰ  mus:sed adsumus ut pascamus vos verbo verita- 
πάρισμεν, ἵνα ὑμᾶς Ὀρέψωμεν λόγῳ ἀληθείας καὶ — lis,mysteriorumque contemplatione.lllam quidem 
θεωρίᾳ μυστηρίων, Τὴν μὲν οὖκ ἀπέστρεψεν (69) non avocavit a suscepto opere, sed hane laudavit. 

* Luc. x, 38. ** ibid, 40-42, 


(68) Reg. primus παθῶν πῶς ὁμῶῆσαι Θεῷ, (67) Antiqui duo libri Δεσπότης &v. Mox μὴ se- 
(04) Editi et mss. nostri ἀγαθὴ τε. Omins aclio — cundus et lertius προθυμίαν ἀπεδέχετο. Subinde iidem 
bona,etitalegi vult Gombefisius,sed mihi persua- ^ mss. βοηθὸν τὴν οἰχείαν ἀδελφὴν, in 


sissimum est legi oportere ἀγαπητέ, uti infra seri- (68) | ipso 
ptum iuvenilur. Ἔλαδες τοίνυν, ἀγαπητέ, τὰ umo- in loco, ubi in editis et in Reg. terio legitur ἵνα 
εἴγματα xoi τὴν ἀπόδειξιν, Accepisli igitur,charis- ἀναστᾶσα συνδιακονῇ μοι, Combefisius legi affirmat 
Sime,ezxempla et specimen.Et paulo Ροβὶ Προσευχῆς εἴ apud Lucam et in suo codice ἵνα μοι συμπαρα- 
δὲ, ἀγαπητέ, elc., duplex est autem, charissime, λαμθάνηται, Si quis tamen hunc locum quarat,sive 
modus orandi.Preterea quid attinuisset vocem — apud Lucam, sive in eodice Combelisii, seriptum 
2 addere, cum nulle alie actiones sintin — inveniel non συμπαραλαμθάνηται, sed συναντιλάθη- 
Corisiocn hon AccediLetiam quod vetusin- ται. hr , | | $T) 
pres legit et ipse quoque ἀγαπητέ, TT (69) Sic Regii secundus et quartus, optime. Edili 
te Editi ἁπλῶς ὡς. At duo mss. ἁπλῶς καὶ ὡς. τὴν μὲν οὐ χατέτρεψεν, corrupte, m Lou 
66) Veteres duo libri. διακονεῖ. | jt 


LE δὰ 
* 


gii secundus οἱ tertius. εἰπὲ γάρ, Hoc ips 


ἂν ὧς 


᾿ 


4921 


S. BASILI! MAGNI 


1 


9l, illius nttentlonem. Vide mihi igitur duos status Α ἀφ᾽ ὧν ἐποίει, τὸν δὲ ἀπεδέξατο ἐφ᾽ οἷς προσεῖχι 


pei iualieres duas designari, alterum quidem infe- 
) uni dn, euin ministerium magis corporale ample- 
4'6tar (unmaquam et ipsum est utilissimum),alte- 
suni voro moeliorem,cum ad mysteriorum contem- 
μι} nasctiidat, magisque spiritualis sit. Heec 
$a, (qui ΠΡ ex, npiritualiter accipe, et utrumvis 
eupn Quad αἱ ininintrare vis, ministrato in nomine 
durieli Alebatenim ipse: Quatenus fecistis uni de 
Ale f1uliihus meis minimis, mihi fecistis ^. Sive 
enin eseipins hospites, sive mendicos reficias,sive 
nwesisniis dolentium, sive auxiliarem manum iis 
iiu dn inceanltate ae calamitate constituuntur, por- 
pps svo g3Q inscervius wgrotantibus, recipit in 
κει pin hriatusomnia δ ἴδ} velisMariam imi* 


V usi ipu ἢ τὸ eorporis ministerio ad spiritualium B 


ΤΠ acnuemplationem ascendit, hoc ne- 
piti μη (aeta, ΠΟΙ γα corpus, desere 
duris ulia eb elmsontorum eomposaitionem atque 
qpperalun, ib ἀπ ιν wil pedes Domini, ejusque 
£n dibdilialo, ut ΡΛ ΘΛ divinitatis fias 
μ᾿ Nap eantamplatie documentorum Jesu, 
indie rua sar nnda Uratcenedlit. 


3 ÁAecepleli ΜΠ. eiariasnine, exempla ac spe- 
θ᾿ νυ winulare, aut egentium esto mi- 
polar, aut. duginiatuti. Chriti amator. Quod si 
pulus ulaqgua. unttart, uteinque referes fructum 
sudlulin θη Ganien ext. spiritualis sermo, reli- 
iua oinnia sunt. posteriora. Maria. enim, inquil, 
bunam partem elegit. Si igitur et tu Christi cupis 
t3s0 mnystes, assideas ad ipsius pedes, suscipias 
ipsius Evangelium, ibi derelinques totam rem fa- 
miliarem, et vacuus ab omni sollicitudine deges, 
jmo etiam obliviscere tui ipsius corporis, et ita de- 
mum poteris speculando cum ipso colloqui, ut 
imiteris Mariam, ac gloriam supremam conse- 
quare. Cum autem oras, cave alia pro alis expo- 
seas, et Dominum irrites. non pecunias, non hu- 
manam t£ioriam, non potentiam. non aiud quid- 
quam rerum fluxarum ;:seld pete regzaum Dei, et 
CUDCÍas Pes eorporisnecessarias übi ize suppei:ta- 
turus est. quemadmodum :pse Dominus ai:: Quz- 
ri:e 7e; num Deiet justitizm ejus.et harc omnia ade 
Jisen!u- robis **. Duplex est auiem, chariss:me. 


οὐδ δὲ modus : alter quidem situs est in £lorifica- Ὁ 


tiozé cum humiliate: aiter vero qz: hue inferior 
esi. ia peucene, Cum ez£o Ofràs nozto confestim 
δὰ peüuonem accedere: sia azteran tuam vo,un- 
ta:em id e7:1::3;5 infers, quod necessitate adactus 
preces Deo. adhibeas. Cum isitur ingrederis pre- 
Cii. relinque teipsum, uxeem. Lhberos; desere 
12:247, transcende cxzam, dezehnque omnem vi- 


5 Matth. xv, ào.. Ὁ Matth. xr. 33. 


7^ Anujz duo LNhn acm χα: τες ϑτεϑαν. 

Yz-s pras:aminrem mer/ectoremque. Nec ita 

9 zo mis. E: δὲν 2exam. Mox indem mss. à 
"uu Vocula b aberat a vuigaus. 


Ὅρα μοι τοίνυν τὰς δύο μερίδας διὰ τῶν δύο yuve 
x&v εἰσαγιμένας “ τὲν μὲν mix» ἐλάττω, τὴν di 
χονίαν τὴν σωματιχωτέραν ἐλθμαένην, πλὲν ὅτε x 
αὐτὴν χοχσιμωτάτην - τὸν δὲ ἀναδεξηχνίαν : 
θεωρίᾳ τῶν μυστχρίων κρείττονα χαὶ πνευχα: 
χωτέραν (70). Ταῦτα σὺ ὁ ἀκροατὴς πνευματεχὲ 
ἔκλαμθανε, χαὶ ὃ (Ds ἔκλεξαι, Ei pi» Se 
διαχονεῖν, διακόνει ἐν τῷ ὀνόπαξε τοῦ Χριστοῦ. 
Αὐτὸς γὰο ἔλεγεν " 'Ey' ὅσον ἐτ:τοιήεαξε fi τούτων 
τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχέστων, ka ἐχοιήσατε 
Κἂν γὰρ ξένους δέχε, χἂν πτωχοὺς ἀναξεις, τᾶν 
τοῖς ὀδυνωμένοις ἐπιχάξιπτε, κἂν τοῖς ἐν ἀνάγες xui 
Cvu2ooz χεῖρα βοχθείας ὁοέγκς, πᾶν ἀῤῥώστοιί 
ὑπερετῆς, πάντα εἰς ἑκυτὸν ὁ Χοιστὸς ἀναξέχετει. 
Εἰ δὲ θῶκς τὲν Μαρίαν ξελῶσπε παταρλωσιζαν 


τὲν τοῦ σώματος διαχονίαν, ἀναδᾶσαιν δὲ we 
βίαν τῶν πευματιχῶὼν θεαπάτων (71), γιξεω 


μέτελθε τὸ πρᾶγμα. Καταάλιπε τὸ δῶμα, ἔασον T 
pyiXw, ὀφοποιίαν τε xci zus«0xrviv "zs £go» δὲ zu" 
τοὺς πόδας τοῦ Κυρίου, καὶ ἄχονσον αὐτοῦ τῶν λόγω 
ἵνα χοινωνὸς γένς τῶν τς θεότετος μυστηρίων. Ἢ yi 
θεωρία τῶν Ἴκσοῦ μαθεμάτων ἀναθέδχχε τοῦ σώματ' 
tiv διαχονέαν. 

3. Ἔλαδες τοίνυν, &y&xx-t, τὰ ὑποδείγματα κι 
τὲν ἀποδειξιν, Ζέλωσον & θέλεις, ἃ διάώχονος ἔσι 
πτωχῶν, b ἐοαστὲς δογμάτων Χριστοῦ, Ei δὲ δύνα 
σαι ἀκξοῖιοα  LtAUGUI, ἑκατέρωθεν» ἀκοφέοῃ i 
x27:9» τὸς σωτξξιας. Ποῶτος πέντοι ἐπτὶν ὁ πνεὺυ- 
ματιχὺς γογος, τὰ δὲ λοιπὰ πεντα δεύτερα, Μαρία 

Ο 5.3. ξεσὶ, τὲν &,x5iv πεοίϑα ἐξελοξατα, "Av τοῦυν 
xxi σὺ θῶχς αὐστε: εἶναι Xowrei, παραχαθέςς 
ui» αὐτοῦ τοῖς πεσὶ, δέχς δὲ αὐτοῦ τὸ Ἐσαγγέλιον, 
X3-3)it2Ii; αὐτοῦ ὅλιν τὸν βίον, καὶ ἀπδοίπνως διοί- 
σεις " ἐξύζεῦζος δὲ xxi τοῦ liso σωδατος, rai 
627€ δυνχος πιοσδιαλέγεσθκι αὐτοῦ τοῖς θεωρέκα- 
TU, ἵνα ἔξλωξες ΜαΞιαν, χαὶ τὴν ἀνωτατω πποσὼσε 
ϑοξαν. Πεοτευχημενος θὲ, ὅτα mi OA ἄντ᾽ ἄλλων 
BITITI;. χαὶ Ξαϑοϑγισες τὸν Βυδιδν, ud χϑέρματα, 
ὡς Oeix» πυθτωπξινχν, uk δυναξττιπν, ἂς λό fi 
τῶν Ξαξεξχειενων  δλλὰ αἴτει τῆν 5πϑελειαν τὸοΞ 
Θεῦ.. χαὶ παντα τὰ x35; τὴν χϑειαν τοὺ συωδεατο: 
αὐτὸς C79 παξεξες χαϑως $tSD ποῖος 6 Κύριος ᾿ 
Ζετεῖτε τὲν  5asuuuo τοῦ Ono. zzi τὸν de 
Tt» x.792, zmi ταῦτα σαντα ποοστεθέσιε. 

ται vaD.[l:osr.yi; δὲ, ἀνατετὶ, δυο aisi ποῦκοι" 
6 2D ὁ τῆς ἐθξοικογέα: πετὰ ταξεοουοδοσυνας - δε- 
Tt:5. δὲ t τῆς BITX S£. Lets gx Προεενχοκονος 
εἴν, ui εὐθέως ἔπι αἴτζτιν ἔσχον ^ εἰ δὲ gauge, δια- 
ἕκαλεις ἐὖν Ti» Ξρυδιξεξιν, ὡς ὑπὸ τῆς χραδιας (7}) 
ἀαγααζοπενος προϑεῦχε τῷ Θοῦ. ᾿λεχόκανος τοίνον 
Ἐεξεξτυχζίι, RETRAIXE ξεχυτόν, γυναῖκα, τέκιαι ^ ἔασον 
TO γὲν; ὑπιρδξξι συξανῦν, πατάλεκε Gu» τὸ» 


71! Unus. ms. perinde ut editi θευρηπετων. Ye- 
teres due libri faxas-wus. 


v! Reg. 89 χϑδιας Cw. 


1329 
χτίσιν ὁρατὴν τε χαὶ ἀόρατον, καὶ ἄρξαι ἀπὸ δοξο- À 
λογίας τοῦ ποιήσαντος τὰ πάντα, καὶ ὅταν δοξολογό- 
σης αὐτὸν, μὴ πλανώμενος τὸν νοῦν ὧδε κἀκεῖσε, 
μηδὲ Ἑλληνικῶς μυθολογῶν, ἀλλ ἀπὸ τῶν. ἁγίων 
Γραφῶν ἐκλεγόμενος, χαὶ λέγων" Εὐλογῶ σε, Κύριε, 
τὸν μαχρόθυμον, x«i ἀνεξίκαχον, τὸν xa ἑκάστην 
ἡμέραν μαχροθυμοῦντ μοι πλημμελοῦντι, καὶ δόντα 
ἐξονσίαν πᾶσιν ἡμῖν μετανοίας, Διὰ γὰρ τοῦτο σιω- 
πᾶς, καὶ ἀνέχη ἡμῶν, Κύρις, ἵνα σε δοξολογῶμεν τὸν 
οἰκονομοῦντα τοῦ γένους ἡμῶν τὴν σωτηρίαν" ποτὲ 
μὲν διὰ φόβων (73)' ἄλλοτε δὲ διὰ παραινέσεων, ποτὲ 
δὲ διὰ προφητῶν, ὕστερον δὲ διὰ τῆς παρουσίας τοῦ 
Χριστοῦ σὸν ἐπισχεψώμενος ἡμᾶς. Σὺ γὰρ ἔπλασας 
ἡμᾶς, καὶ οὐχ ἡμεῖς, Σὺ εἴ ὁ Θεὸς ἡμῶν, 

3. Ὅταν δὲ ϑοξολογήσης ἀπὸ τῶν Γραφῶν, ὡς δύνα- 
σαι, καὶ ἀναπέμψῃς αἷνον πρὸς τὸν Οεὸν, τότε ἄο- 
xov» (1) μετὰ ταπεινοφρόσύνης, καὶ λέγε. Ἐγὼ μὲν, 
Κύριε, οὐκ εἰμὶ ἄξιος ἐπὶ σοῦ φθέγξασθαι, διότι σφόδρα 
ἁμαρτωλὸς τνγχάνω. Κἂν μὴ σύνοιδάς Tt σεαυτῷ φαῦ-. 
λον, οὕτω χρὴ σε λέγειν. Οὐδεὶς γὰρ ἀναμάρτητος εἰ μὴ 
μόνος ὁ Θεός. Πολλὰ γὰρ ἁμαρτάνοντες, τὰ πλεῖστα 
οὔτε συνίεμεν. Διὰ τοῦτο φησὶν ὁ ᾿Απόστολος- Οὐδὲν 
ἐμαυτῷ σύνοιδα, ἀλλ᾽ οὐχ ἐν τούτῳ δεδιχκαίωμαι" 
τουτέστι, πολλὰ ἁμαρτάνω, χαὶ οὐ συνιῶ, Ὅθεν καὶ 
ὁ Ἡροφήτης φησί' Παραπτώματα τίς συνήσει ; 
Ὥστε οὖν οὐ ψεύδῃ ἁμαρτωλὸν σεαντὸν εἰπὼν, Εἰ γὰρ 
συνιεῖς (758), xmi αὐτῷ τοὐτῷ ἁμαρτάνεις, τῷ λέγειν, 
ὅτε, Οὐκ tipi ἁμαρτω)ὸς" ἀλλὰ μᾶλλον λέγε, ὅτι 
Ὑπὲρ τοὺς ἁμαρτωλοὺς πάντας (760) ἐγώ εἶμι ὁ παρα- 
θαίνων τὸ θεῖον πρόσταγμα τὸ χελεῦον, Ὅταν τάντα 
κατορθώσητε, λέγετε, ὅτε ᾿Αχρεῖοε δοῦλοι ἔσμεν' ( 
ἃ γὰρ ὀφεῦομεν ποιῆσαι, πεποιήχαμεν. Οὕτω σε δεῖ 
λογέξεσϑαι διαπαντὸς, ὅτε ᾿Αχρεῖὸς εἶμι’ χαὶ πάλιν" 
Τῇ ταπεινοφροσύνῃ ἀλλήλους ἢγούμενοι ὑπερ- 
ἔχοντας ἑαντῶν, Προσεύχου οὖν τῷ Θεῷ μετὰ φόβου 
καὶ ταπεινοφροσύνης. Ὅταν οὖν ἀποτείνης λόγον τας 
πεινοφροσύνης, χαὶ εἴπῃς" Εὐχαριστῶ σοι, Κύριε, 
ὅτε μὸν ἐμαχροθύμησας τοῖς παραπτώμασι, καὶ ἕως 
τοῦ νῦν ἀτιμώρητόν με εἴασας" ἐγὼ μὲν γὰρ ἄξιος 
ἤμην πάλαι μνρία δεινὰ παθεῖν, xai ἀποῤῥιφῆναι ἀπὸ 
τοῦ προσώπον σον, ἡ δὲ ἀνεξίχαχὸς σον φιλανθρω- 
mix ἐμαχροθύμησεν ἐπ᾽ ἐμοί" εὐχαριστῶ σοι, εἰ χαὶ 
μὴ τνγχάνω αὐτάρχης πρὸς εὐχαρεστίαν τῆς σῆς 
ἀνεξιχαχίας' xai ὅταν τὰ δύο μέρη ἀποπληρώσῃς 
τῆς δοξολογίας χαὶ ταπεινοφροσύνης, τότε λοιπὸν ai- 
τησὸν ὃ ὀφείλεις αἰτῆσαι" μὴ πλοῦτον, χαθὼς προιῖ- 
πον, μὴ δόξαν ἐπίγειον, μὴ ὑγείαν σώματος, Αὐτὸς 
γὰρ σε ἔπλασε, xxi χήδεταί σὸν "τῆς σωτηρίας, χαὶ 
οἶδε πῶς ἑκάστῷ συμφέρει, εἴτε ὑγιαίνειν, εἴτε ἄσθε- 


B. 


CONSTITUTIONES MONASTICJE. 


1330 
sibilem ac invisibilem creaturam, el incipe a glo 
rificatione eondiloris universorum, et ubi ipsi de- 
deris gloriam ne vagare mente huc etilluc, neque 
Grecorum more enarres fabulas, sed earpe de san- 
etis Scripluris, et die: Domine, benedieo, tibi, cle* 
menti et toleranti malorum, qui me quotidie  pec- 
cantem fers patienter, el omnibus nobis peeniten- 
ti: agendae facultatem preebes, Idcirco enim taces, 
ac nos suslines, Domine, ut tibi generis nostri 
salulem  moderanti tribuamus gloriam : qui 
modo terrendo, modo admonendo, modo per pro- 
phetas, postremum per adventum Chrisli tui nos 
visitasli. Tu enim finxisti nos, non autem ipsi nos 
Tu es Deus noster, n TTA 

3. Cum autem pro viribus ex Scripturis glorifi- 
caveris, laudaverisqueDeum, tam ordire humiliter, 
ἃ dic : Ei quidem non sum dignus, Domine,qui lo- 
quar coram le, quoniam valde peccator sum. Et 
licet nullius mali tibi conscius sis, tamen ita te. 
oportet dicere. Nemo enim sine peccato est, nisi 
solus Deus. Nam eum peccata 537 mulla com- 
miltamus, tamen ne intelligimus quidem eorum 
maximam parlem. Quapropter dicit Apostolus : 
Nihil mihi consicus sum,sed non in hoc justificatus 
sum **, hoc est, committo multa peccata, neo ta- 
men ea cognosco. Unde ait quoque Propheta ; De- 
licta quis intelliget 9 ? Quare non mentiris cum 
teipsum dieis peccatorem. Elenim si ita esse nove- 
ris, etiam in hoc ipso peceas, quod dicis : Non sum 
peecator : sed qui potius : Pecco ego magis quam 
celeri peccatores, qui violem illud preceplum, 
quod sie jubel : Cum omnia recte feceritis, dicite : 
Servi inutiles sumus: qua enim debuimus facere fe- 
cimus , Sie semper cogitare te oportet, Inutilis 
sum. Ac rursus tecum reputa illud ; Zumilitate su 
periores sibi invicem arbitrantes *!, Precare igitur 
Deum cum timore et humilitate. Ubi ergo protule- 
ris humilitatis verba, dixerisque : Gratias ago tibi, 
Domine, quod palienter pertulisti peecata mea, et 
usque ad hoc tempus me reliquisti multum ;equi- 
dem jam pridem eram dignus, qui innumera sup- 
plicia paterer, expellererque e conspectu tuo, sed 
clementissima tua benignitas sustinuit me palien- 
ter ; gratias, inquam, ago libi, tamelsi non pos- 
sum grates clemenlie tuee debitas persolvere ; et 
ubi duas glorificationis et humilitatis partes absol- 
veris, tum demum quod deces petere, pete, non 
divitias, uti jam dixi, non gloriam terrenam, non 
corporis sanilalem. Ipse enim finxit te, ipsique 


n 


5! Psal. xcix, ἃ, ** I Cor, 1v, &. Psal. xvin, 43. 50 Luce, xvn, 10, " Philipp. iu, ὃ, 


(73) Antiqui duo libri g6&o»... παραινέσεων, Alius 
ms. yó8gw... παραινέσεως, Edili φόδου... παραινέ- 
σεως. 

(74) Codices duo αἶνον Θεῶ τότε ἄρξαι, 

(76 Editi et ms. Ei γὰρ σννιεῖς, Combefi- 
sius legi oportere ail Ei 4p οὐ συνιεῖς' Si non 
intelligis (teesse peccatorem). Nam, inquit, sic pe- 
(ut conteztus,nec Basilius aliter scripserit. Ego 
tamen non video, eur necesse sit particulam ne- 


antem contraomniumlibrorum fidem addere,cum 
luec eam habere possint sententiam:Si quis intelligit 
ila esse, hoc est, si conscius est sibi se esse pecca- 
lorem, sine dubio peccat, si neget esse se peeca- 
torem : qui scilicetmendacium faciat. Ibidem editi 
el Reg. terlius, xxi αὐτὸ rovro ἁμαρτάνεις τὸ λέγειν. 
Alii duo mss. ul in contextu. - pr eus 
, 416) Vox πάντας addita et ex antiquis duobus 
ibris. 
uli 


| 


1351 t 


UILCUIIQUE i378  MCLES τ CLLI προσ) — GME 
TUe'RA.mOALIm CIsmugo4 ας πο I 24 " dar 
DDse. I2 ὙΠῚΞ IDTIL. τι ξοις CfTuIT VI JeecfíEI- 
ΓΘ ΤΟΣ ΤΣ ἜΣ Io 40 πα α απ το ρας 
ALMIUeB τι, Σ ΤΙ ΞΞΣΣΥ 75. -Ὃ ID ODIT 
TIL ΤΣ τὰῶῖπ i2 8 ἜΣ: d Τ᾿ DOHIULI C 


ift. d τοι: 
lalul oziverweres IJ ὦ 2T7Iqpl£Ir. Il(C9 zT 
χραπι ID B CCIDCMCLS 12019 Dom 
2et2 In QmOLIDME IDE 
LZz-za 26. I8 IDSIBezs DJDxXS .ctsso02 D 
JLLz-ins Jomr--s. ἀπ. 7s 
1Z0e0t DALCTUTL. 5 υῖς ID IQLDR πο $2 € 
TIL ain. ou moll π΄. 
pnicas meus cem δ ouo 
ImIe οὐαὶ: 032 [9 CASA cO meuiUl o n 
TROLSTIL£;TSÉ. UID Ὥστ (UlnT COCLIMSR δὲ cC oísuetrt 
σιδὲ πε πὶ πιπὶ 0€ “σι. TO — 3fS-* ἘΚ 
fure. Ju ἜΣ τς τοῖν 4nllil i2 dR777i Φ 
FUOeL IIRICTAS CUL CIL. TC TAROT cWIDT SGuILIUMO LIMHe* 
EAS CHYTPT. 5 LHIDGAU 4D Πδεΐοτ τ nlletf o wem 
ALITOS C 

a lac ΞΟ ΠΣ (1.55. 110235 i J6TDT70 Y7-— 
AOnEMLIT ID igéeil 1gs ICICB LITT de 
Ἴδε. TZAMIIDALIU-SIDII SIL ὦ lIDIEIÉ£Ó lLILILSCM 
ἼΘΙ. Il rsezi IIITMDLANE IpSZDEEWI* ID ΟἿΣ IUE 
Ts. Let ic3net1z. IUIL IgSliins TCoEBÜS.  DIOXL. Xe- 
z-7lAS. ἃ IL0:0. Iu ἀξ τς. $338 τ: Jess 
τις QOstLes iledne iem Jle—GuF acn. X€ 
Aeg lon 4—ÉÉnlor. ^um snper, is cem u- 
jEsT7es. iLZICO EID. 2; 2 1UMD TU DCICUTH DEC U£Z 
I"mucas 3t. LULnL i.i. TTTHPT AMT COnRILILOTT C Wem 
ens LLL i PAOIOUEGI uLDet qec—EgI"O]. OPrp—m 
τ Xeulss. Svo HLIIS. at- TYZIIDDEIIL. i DUA 
IP-EIILUIM 405 LIID CIIDRIIeSs TDESEBTER7Z2..ljIPe 
IHnDetrws. 1e sIDeteIe-s  w"D ΠΣ lae CUm 
sIIDe" ILI JONiIm-est Jefes nin snm 
1 "ἘΠῚ. dr pns n1 srcemnue ὝΣΙ ΣΟ ΞΙΣ :oursi 
LéILÍe uinmrwIseTi —LIDÉae fLONALE SII laiurx- 
£5 ibunines s»3n0mmle-: IIo XDO. Ge29-eT-1oc1t0pB 
ὩΣ —nnm. 3eme-p J'üZLecLza 5c iomu 1.113 ὙΠ 
Li AcnIS all LIZLI IEnnDaznnues DLSI ἘΣΣΙ 
LELIG Tlüio^s ufe-t0us ΤΠ 1nsisidmmu&  inagrtr 
ZulIT MLLIWDIeJUuDIs Ἐξ x imnnemn t2nanum incn- 
2 7 AIDBSX kr o)etum cumars, I aD) cnar 


qe LITT 2s 


am———am — —— “Ὁ mo 


md Lu ες LU e*- 


DeC WIDET. . 


IP 


: Rau oc. τ. 


P med 


* e -. $4. 

LAL led. efus τοῖχο ἀκυσν τοι 

.ce Jets απ cBgüorum ptunnlnv. lemi s- 

UuuhlLn. £o DIASUDL Iu. Δ CLEAILILIL UID3 1515. 
M. o£ÓoclLDDp προ LG. aol] LIA) Tl-3. i.c» 


TEL 


m. 


b. imc 
7 79u 
7€ Aem csnBunlIgEct ΤΙΣΙ 2070.4. L1 o. τῆς; 
»“ Tau 7.2 Len TY at. A. g£'t "Z7 S LU 
og. yn, FZAATTAC LT το, 2-2 l0 RESO INC) TUR. 
»s μέ ztunma jon jns prustorn nmucus at 
at oun 2ΓΎΖΠ gmnz marmorum suTm0:6z. bunt 
Mwaunt Lp, us ἘΦ tlIBT 12.37 iim, 
Mera M σα Tung tin. dbrg 7nld3aze Tes 
Με" ἃ fOnezorn dis Duel tnnc ΤΕ δε 
ρων» 1325e3t 2c. v.uTMaIlD]O 2650 dem. csecun- 
diffgeeTos, nz r.a. 


--L. 74 i 2 dex. nr mui à; 
—-—-- ael. ly “- EXL.—vDe- & Bom. si9 


3 clamo» 7. I 


£lIDUUE c1 L3 το στην. τα παῖ εἰτὸ" 
nolo cilTUS «τ ππξὲς cIT0LLO CIO -vam τὺ] 
Ξ-:σ ππι Ξ “πὸ τῈῸὰὸ πὸ ἔτ i  TEsSPITW 

Tr» “πε Σ — LIMZEITER- — CT τ Σχ0- 


UTD. o TUEIELO0 0700 πρὶ τ GE  £TEDANDOITR. ei 
Toc £mmn—- gg. vn 
T—R o 7580  2RUBR. ἃ. IX 


-— ccv» ro τς ἕνας 


: 


—2 cil3aTUr Y A OIIENE, Sm ila 
four τᾶς GIANWHIENDUI ὃ» Ἔτσ Δ. Ll 
Icio ἴδ στ ωστα τας Κυΐξο. 
Ξτ το ΞΕ 


EX οατο 2T T-—- NE DEP πεν τ:. 


- Bm - 
- If o 27:1. 4 I£BT—- 3» KR acl TATA 
Ml c-iL0—3. τὸ πο: τ a eec δε o xx 


ἄς. SERO EE πάρ τος, 


fo 02 2l o το σξξι UE COLO τς 3: x93 
E Loco 0:3 τ mu πᾶ. d! o7. 
£z W* c.XR —  cIciDEX3 τ πὲ Ἐπ ATW3 


..tTTS T—r&:.0&. ZMER σα ἘΞ. RAS 


zT Iz 
—— -rT-z€0—  --4599.. τς TIAS 8-3. δὸς 

AX IEIUE TIÜSTEAC €- 
φατε rf BL σὸς, Tweum; ὉἘΣ 
Vlad 77 477707 ΣΤ ΕΣ Ξ ΙΒ ΩΗ͂Γ δὲς e 
€ 7737, ΣΈ COT 4 ΠῚ πα 19 
GE.DISAETI Pa 


-- - » φυ- 
a T $39 "inis 


—R. ^ XX. 707 


——— 473 7 ΞΕ στ΄, 


— C400. συ D ΞΟ 2 ἘΠΕ "ET Ύ 1 Ἐ»- 
Ile o£m τε τα GR Ὅν" 
--τ τε τὰς 


ἜΣΤΣΞΙν τ΄ “ΞΡ 


pumocprüuwo 20 nm auis Jim C) om-ucw mmu 


ums dac. Στ: Z2 τς τί c» cguc» roD σα ΤΙ 
P.-—orso— decuoscHLhldás τῷ πλὰξ Il. vU σα 


-— £z insu τ τ΄. ἅπας 4. du Lsdgumumur virt 
«E τ σι Ξ iD παν SIBG 1€s sIU GIC) CODRLER 
Safes MTUUASIDM gDMsUInSS. 3. cup τ. DEL 
deco ΞΡ Dis ilv 2c. 

de Tongm- Di jc Bx ITE £6. Wu ΤΣ- 
IluB Des BÜUCHeS cm lIsn ccu. 1 ας 
AMTDIDpTes Qj] Im——m.Icz. JEU. - 

73. Z.nze Jara cst jaxd. cem χες Gus c. 
τσ Van. Tos Ὥξε τισι mx CX ac Hua 


Qmage ἘΞῚ omi. rcu. clddicwstuamhef zx:cm. 


1333 

μίαις, καὶ ἑαυτὸν προδώσει τοῖς P0 
Θεὸς οὐ συμμαχεῖ, οὐδὲ εἰσακούει' προλαδὼν γὰρ διὰ 
τῆς ἁμαρτίας ἠ)λοτρίωσεν ἑαυτὸν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ. Ὁ 
“ἂρ ÜDaw βοηθεῖσθαι ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, τὸ πρέπον ov 
προδιδωσν" ὁ δὲ τὸ (82) πρέπον μὴ προδιδοὺς οὐ 


προδιδοταὶ ποτὲ ὑπὸ τῆς θείας συμμαχίας. Χρὴ τοί- 


γυν ἐν μηδενὶ χκαταγινώσκεσθαι ὑπὸ τοῦ ἰδίου συνειδὸ- 
τος, χαὶ οὕτως τὴν θείαν συμμαχίαν ἐπικαλεῖσθαι" 
ἐπιχαλεῖσῆαι δὲ μὴ ῥαθύμως, μὴ μετεωριξομένῳ τῷ 
νῷ ὥδε x&xtcr ὃ “ἂρ τοιοῦτος οὐ μόνον οὐ λήψε- 
ται τὸ αἴτημα, ἀλλὰ xai μειξόνως παροξυνεῖ (83) τὸν 
Δεσπότην. Εἰ γὰρ, ἐπὶ ἄρχοντός τις ἑστὼς xul διαλε- 
γόμενος, μετὰ πολλοῦ φόδον ἵσταται, ἀμετεώριστον 
ἔχων καὶ τὸ ἔξωθεν ὄμμα χαὶ τὸ τῆς ψυψῆς ἔνδοθεν 
μήποτε κινδυνεύσῃ" πόσῳ μᾶλλον Bi) ἐπὶ Θεοῦ χρὴ 
ἑστάναι μετὰ φόβου xai τρόμον, ὅλον τὸν νοῦν τετα- 
μένον ἔχοντα πρὸς αὐτὸν μόνον, xxi ἀλλαχοῦ! μηδα- 
μου ; Διότι αὐτὸς οὐ μόνον τὸν ἔξωθην ἄνθρωπον gs- 
vtt, καθὼς oi ἄνθρωποι, ἀλλὰ καὶ τὸν ἔνδοθεν χαθορᾷ. 
Ἐὰν τοΐνυν οὕτως, ὡς χρὴ, στήχης ἐνώπιον τοῦ 
Θεοῦ, xci τὰ παρὰ σεαυτοῦ πάντα εἰσφέρῆς, μὴ ἄπο- 
στῆς, ἕῳς ὅτον λάδης τὸ αἴτημά σον" ἐὰν δὲ καταγι- 
νώσχῃ ὑπὸ τοῦ συνειδότος σὸυ ὡς καταφρονῶν, χαὶ 
ἐὰν μετεώρως στήχης εἰς εὐχὴν, δυνάμενος ἀμετεὼ- 
ρίστως στῆναι, μὴ τολμήσῃς στῆναι ἐνώπιον τοῦ 
Θεοῦ, ἵνα μὴ γένηται ἢ προσευχῇ σον εἰς ἁμαρτίαν, 
Εἰ δὲ, ἐξασθενήσας ὑπὸ τῆς ἁμαρτίας, ἀπερισπάστως 
οὐ δύνασαι εὔχεσθαι, ὅσον δύνασαι σεαυτὸν βιάώξου, 
καὶ προσχαρτέρει στήχων ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ (85), τὸν 
νόῦν πρὸς αὐτὸν ἔχων, καὶ ἐπισυνάγων αὐτὸν πρὸς 
ἑαυτὸν, xal ὁ Θεὸς συγγνώμην ποιεῖ, ὅτι οὐχ ἀπὸ xa- 
ταφρρονήσιως, ἀλλὰ ἀπὸ ἀσθενείας oUx ἰσχύεις, ὡς 
χρὴ, στήκειν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ (86). ᾿Εὰν οὕτω βιάξῇ 
ἑαυτὸν εἷς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν, μὴ ἀποστῆς, ἕως ὅτον 
λάδης τὸ αἴτημά σον, ἀλλὰ “μαχροθύμως ἀροῦε τὴν 
θύραν αὐτοῦ αἰτῶν τὸ αἴτημά σον. Πᾶς γὰρ ὁ αἷ- 
τῶν λάμβάνει, φησὶ, x«l ὁ ξητῶν εὑρίσχει, χαὶ 
τῷ κχρούοντι ἀνοιγήσεται. Τίνος γὰρ ἄλλου θέλεῖς 
τυχεῖν εἰ μὴ μόνης τῆς χατὰ Θεὸν σωτηρίας; 


5. Θέλεις μαθεῖν, ἀγαπητὲ, πῶς ἐμαχροθύμουν οἱ 
Git, xmi οὐχ ἀπεγίνωσχον ; Τὸν ᾿Αὔοαὰμ ὅ Θεὸς 
νεώτερον ἐχάλεσε͵ χαὶ ἐχ τῆς ᾿Ασσυρίων γῆς μετ- 
ἐθηκεν αὐτὸν εἰς τὴν Παλαιστίνην, φήσας αὐτῷ" Σοὶ 
dogm τὴν γῆν ταύτην, χαὶ τῷ σπέρματί σὸν μετὰ 
σὲ xai ὡς τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ, οὕτως ἔσται τὸ 
σπέρμα σου, ὃ οὐχ ἐξαριθμηθήσεται, Καὶ παρῆλθε 
πολὸς ἐτῶν ἀριθμὸς, καὶ ἐνεχρώθη μὲν αὐτοῦ d φύ- 
σις, ἐν προθύροις δὲ ἢ τελευτὴ, xai οὐκ εἶπεν, ὅτι, 
Κύριε, ἀεί μοι παῖδας ἐπαγγέλλῃ, χαὶ πατέρα με 
ἔσεσθαι πάντων τῶν ἐθνῶν (87) προλέγεις, Νεχρώ 


5. Luc. xr, 10. "5 Gen. xiu, 15, 16, 


(82) Editio Venet. et tres mss. ὁ yp τό, Alim 
du: editiones à δὲ τό. | 

(83) Unus ms. et edili παροξύνει, exasperat. Alii 
duo παροξυνεῖ, exasperabit. 

(84) Reg. secundus πολλῷ μᾶλλον, 

(83) Antiqui duo libri ἐνώπιον Κυρίου, 


CONSTITUTIONES MONASTICA. 
ἐχθροῖς, τούτῳ & À suppetias. Si quis enim per ignaviam seipsum 


1334 


libidinibus dedat, prodatque seipsum hostibus : 
ei Deus auxilium non fert, neque exaudit, quan- 
doquidem prior suo se peecato a Deo abalienavit. 
Qui enim a Deo se optat juvari, suo non deest of- 
ficio : qui autem offleio non deest, nunquam di- 
vino auxilio destituitur. Oportet itaque in nulla re 
a propria conscientia condemnari, et ita demum 
divinum auxilium flagitare : flagitandum autem 
est non segniter, neque mente huoc et illuc diva- 
ganle : siquidem quisquis est ejusmodi, non so- 
lum non consecuturus est quee petet, imo vero Do- 
minum magis exasperabit, Si enim cum aliquis 
coram principe stat, ac loquitur, slat eum multo 
timore, atque tum externum tum internum anim 


B oculum nequaquam vagum, sed intentum habet, 


ne forlein aliquod periculum veniat: quanto magis 
coram Deo eum iimore ac tremore standum est, 
mente tota in illum solum, nusquain vero alio in- 
tenta? Nam ipse non externum hominem modo 
videt velut homines, sed internum etiam intuetur. 
Proinde si sic, ut decet, steteris coram Dev, et 
quie inte sunt, omnia pro viribus preestiteris, ne de- 
sistas, donec postulata obtineas: sin a tua ipsius 
conscientia negligentie ac contemptus condem- 
naris, stesque in precando vaga mente, cum possis 
citra mentis aberrationem stare, stare coram Deo 
ne áàude, ut ne cedat precatio tua tibi in peccatum, 
Quod si ἃ peccato debilitatus, non potes citra 
mentis aberralionem precari, quantum potes vim 


C libi ipsi inferas,ac constanter sta coram Deo,mente 


in illum defixa,eaque ad seipsam advocata, sicque 
ignoscet Deus, quoniam non ex contemptu, sed ex 
infirmitale, ut convenit, starecoram Deo non potes, 
Si sic vi tibi illata omne opus bonum perficias ; ne 
supersederis, quoad pelita consequare : sed pa- 
tienter fores ejus pulsa, cum petis. Omnis enim, 
inquit, qui petit 539 accipit : et qui quzrit inve- 
nit, et pulsanti aperietur *. Quam enim aliam rem 
assequi vis, nisi solam secundum Deum salutem ? 

5. Vis discere, o dilecte, quomodo patientes fue- 
rint saneti, nec spem abjecerint ? Abraham, cum 
junior esset, vocavit Deus, et ex Assyriorum terra 
transtulil in Palestinam, atque ad eum dixit : 
Tibi dabo terram hanc, et semini (uo post te; 
εἰ velut sidera celi, sic erit. semen tuum, quod 
non enumerabitur "5, Et mullorum annorum nu- 
merus eflluxerat, et natura ipsius jam exstincta 
eral, mors vero pro foribus stabat, nec tamen 
dixi : Domine, mihi semper filios promittis, et 
gentium omnium futurum me patrem prienuntias. 


(86) Codices duo ἐνώπιον αὐτοῦ, "Ex. Mox Regii 
secundus et quarlus "is εἰς τὴν θύρμαν αὐτοῦ ai- 
τῶν e nn. Πᾶς γὰρ, Pulsa fores iltius, et pete 
ld 


(87) Editi el mss, πάντων τῶν ἐθνῶν, patrem om- 
nium gentium, Sed apud LXX, Genes. xvir, 5 ali- 


Y 


, wàWWVWAWNMRMV 


1333 i AME ΒΙ͂ΝΕ.. 2 
Mortui suc zu inures nan ramet emaEtAIR A a Ga γᾶραις. τᾶς ψύσαις NER, τὸ p 


Εἴ ΣΡ 1Ξ0Γ ne» Lll n La End 
ἘΞ £fuseenloes lA ὭΣ la πᾶ lGQUIAME 
ACC HIC ΟΣ rne DII ΤΟΙΣ OLD luiddle 
S. IUTL CaL lw Il iium 


TAvlIEuI-1& ὩΣ σοι, τ mias δὴ: eT c—UHB. 


$£Q2Qws ον ALOGGQ. l2 227 Ὁ ΤΣ l2 προ δ. 
lA PS ds ica. Ll * mese pv. - aen Ὁ * o abs acu 
2L "ον -—-— ᾿ΕΝ - 7 a^ A : n τὼν M -— 22 dde 
MT us ILL e -— - - - “- M ωα“.4.4. Σ ^- At MI 
- . - -- - - - » 
a A" ol. eset .ς **- »- t. -—- e^ -- T7'209Àa 
- m nh -. t" 4: ΄σι τὸ τ᾿ 
*- "^ € - οὐ π * - σα» -—- — «niu —— a  ditnanaisiiblbdbum 
. - » 2 Remixà.. A——— dien c ent " A i. pA 
"LEAL - -—- - . 
- iL imd d -—- hmm A ume an naut ----mE 4 m “ὦ ὅκῃ m -- α d 
΄ - ---- 9 -" 
d P ὦ PELA edEbe cU LN ILA IT LI. 
. - ^ ? - tm 3... [o m mam. s Σ peel -— e iL 
: - - T —- o. 0 U. te — 
- adr a - pr he —XáóÓ manm m -- ^" mes" e «ὦ 
“--- DL XLI £LZLOZLO Ὁ ILIO. XI 
- - . .7*o-- " -—-— 
ni - - - -—— 9 AP 4 be 0 oce -. 5 —B—A o m9. -. — 


τ Τὰς 3... B: Lllzl LROLZULL τισι τρις 
πο πὸ τῶ Σ 0C L2 LL Tc ento Uk «ὦ Σ- 
d t nol τῷ. "UNT »- «ὦ '"LAsAMA 
- lgJe-—L £2 αν dal" em. laocTa l0 IAUuÉ BÉ 
MIS TU. τ QLIeGUELOGIL clo ZU czL2ZNXLA  2eUscabh 
TLCVOILLR ΟΣ τ ID mU. ὦ νη... τ UETLEIDL 


LuÉs.l ΠΣ σῶν "eLL'UILILI UerIt 5 sp ΣΓῚ 
2 πὸ Ὁ lum LLUAERILIS TLOl ΤΟ IDInDA Lll 
2l DuPZDL L3ls SIDCL o3 2l ΤΡ Ἣν γον ΠΤ ΤΙ 
αἰεὶ Δ LSLI GI gei LnITeADIS πα I4 T 
pau 9T LLEISRLIÍL ΤΣ I£LIULZe Ó πιστὸ 
DUSVULCDCLI τεσ Iexudgl9. SD eT πὶ Στ ΓΞ 
iani Wb: QLLi Cab  Ilexiles7t ἐς 28T LDZLGLID ZCF 

ΝΣ ΠΣ OQ LAEDCLLDLO al &els GODLO. Del 
" ΣΡ Δα τῶι, j77C€l0s. τὸ πιὸ I8l7 sk. 
LIDIIAZLLGT LIDCULEA Ten χὰ TLB LA 
IIR UDLILUILLI QIIIÍGl Ere nLpbnm δα στα unl- 
wlnIÍILA. αὶ Στὸ ze8T9-4ecoaTiprl στ ΠῚ se 35 τὶ 


odbendisdbs 


LOVLALILD 72a cUL ΠΣ (UMDTH.IL Com 


Οὐ τὴς teIPamlD4TI ὩΣ ΩΣ b YR. το 


1. lens ἘΠΟΔΣ mITI IPeUPLITT. Q1al ΕΟ. 


ILU τὰ  IZCSTU cImci3 G4 Το $49 
τ 1270 ΤὭὨΣΙΞ ΦΙΙ ΣΙ 155 DISÍ tci Jess43e - 


" 

ejl caenee 5C NDFILOTIAGLlGzT τρεῖς TILLIUIS 27015 σις σα. 
Ξ. 1. lo 322. πη ΣΙ Tisi : Lama 
bIICGELOLATL GLO UIZL LICUZLI4S ἘΞ. LL LII plIéeT  ixuls sc 


ΣΙ ΣΕΊΣΕ TICIDIM BLGMIL SILIL PIIGT CCUCS ττ X1auds 


4ι. τ :ῷ. LLL ὩΣ χε τ - 


AT" ql! 7:753 τ. Δ. 1 σαν Tea. T Jul 
Y 41TH oiu LMLI4n C. ILuzezn Lan símud- 
τὶ mX:- 2:5... 
7). "ouai “τῷ ILU O61 i£ τι ὦ τ τ; 2:2. 
€") E... auo &T €i T4 271.2 iw ir 
συν xeu Tim. ÀkSJARE Low 972. 4 31—1.z 1 ds. 


T Tua e οὐπεττ ONRMENE I TwamEa 3l 
δας. ἧστε oZ HENITUML I5 — -ww- 
Tiazxs .AIISWL ἔχαρεαν . ͵κ πᾶς “ΣΩ͂Σ nz ase 
CH. Ga  LNZNEP  ZGBAZUTX τὸ cer mod: 
amu ayciaemxus BA, 2 X ux mdi 
DLE τς HTUDGNEB Ξρχαῖῃ, τᾶς σευμυσι AERE 
: Σὲ IST  c&GGSG IER τῆι πεῖν € A« 
ες: 2x-Xx». UE-IS 3 τξιηγα Καὶ, 
C. πος INN Ἰξάλιας DUGG]x o 36π LX 
C773 & zm τς m mE GuEx GNOO A" 
IR. IEE — IETIENEREDURGR ὃς Amex 2 
τσὶ ἢ Víicaa-mm. DE se GÓRSR IG 
CIO DMERZBe4I —RO ZENEDEEUE, ἜΣ δ᾽: ETE 
4z CX. h-mEA Mem τὰ axmgex WhR 
ΞιΩ TCGIEL cm, wm ume: Ὁ Εἰ 
KCCCONUSS. καὶ wein. "me cum 
--- τῷ σῶσ- - ἄλλαι -Ὃ dms dm mom 
carcu anie -λσῦποακ 7 DIES SCAN 
των IB — 8LaE—3 — sp-us GNAQUS DENN s 
9t X20 .4:-.- -ὄ Txwcr. m Ὦ καὶ wt 


lrT—á:lc. ταὶ Jox o —ám oam wu Ὁ 
LI cen or: Canonum. rmm Gm cQ 
f] Illi DITUB Xl ὭΣ ammlmum. hen u^ 
itm. M, D— TL £f mum σα iw 6 ^ 
IL- τοῖτε-. 7 o 5 aarEmeme, ; T€ 7 


"a nico 73 17879 Came. Dc €-9] 
r-319€ d: 25 ὁ "CC omma ἀπῶσαι, sm 
“ετο σε ToX*.Tm&c TRES TmOMPGE HC SEO 
zx. τ εἶπ 7T DA im:*L GE dame τὲ 


irT.l £O 7I τιν ὄντι δα τα ἅδε "P 


y" »zczi7r int jbm Pax τὰ Smmucatm 
» ἘΞ αΡα 31π|Φ ἐἰ BuuL Exr et pamü 
2::. faul 43. 3C CR TES πέρασα m 
-ιττ τ. τ: ost Saw. Uertüam iu£is 
ic7xeen ΟΣ ΣΟ τ S UVEDE sena Hag 
UIBII4 S TIG7UIM στ στὰς ἃ a&-waemc, Datí 
yi Vaigres jul 3 σαὶ wem Ge ae. 


CONSTITUTIONES MONASTICAE. 1338 


αϑοὺς, xxt πρὸ τοῦ αἰτῆσαι ἡμᾶς " τὴν δὲ A EDU 99. prius etiam quam 


xai τὰ κατορθώματα τῆς ἀρετῆς, καὶ τὴν 
ἂν τῶν οὐρανῶν, ἐὰν μὰ αἰτήσῃς μετὰ xéuü- 
i παραμονῆς πολλῆς, οὐ λαμθάνεις, Δεῖ γὰρ 
w ποθῆσαι, ποθήσαντα δὲ ξητῆσαι ἐξ ἀλη- 
ν πίστει χαὶ ὑπομονῇ τὰ παρ᾽ ἑαυτοῦ πάντα 
vr« * ἐν unde χριωόμενον ὑπὸ τοῦ ἰδίου 
τος, ὡς ἢ ἀμελῶς ἢ ῥαθύμως αἰτοῦντος, χαὶ 
6i, ὅτε 06e ὁ Κύριος. Κρεῖσσον γἀρ σον 
συμφέρονται σοι, Καὶ ἴσως διὰ τοῦτο ἀναδιῶ- 
idóvat, τὴν πρὸς αὐτὸν προσεδρίαν σοὺ σοφι- 
* xxi ἵνα γνῷς, τί ἐστι δῶρον Θεοῦ, xxt φυ- 
ὁ δοθὲν μετὰ φόδον. Πᾶν γὰρ ὃ μετὰ πολλοῦ 
ν τις χτᾶται (93), σπόυδάξει τοῦτο φυλάττειν, 
ἀπολέσας αὐτὸ, ἀπολέσῃ χαὶ τὸν πολὺν αὐτοῦ 


a nobis rogatus sil : 
"sed fidem, et virtutis opera et regnum i 1 
nisi cum labore et perseverantia. multa efflagita- 
veris, ea nequaquam consequere. Oportet e 
prius desiderare ; tum ubi desideraveris, libi 
que vires tuas adhibueris ita exanimo querendum 
in fide et patientia. neque committendum, ut ulla 
in re a propria conscientia condemnere, tanquam 
qui aut negligenter aut oscitanter roges, et ita 
demum, eum Deus voluerit, accipies : quando- 
quidem quee tibi expediant, melius ipse intelligit 
quam ἐμ. Εἰ fortasse ea de causa differtlargitionem, 
ut hae arte te erga ipsum perseverantem reddat 
intelligasque quid sit donum Dei, ac cum tremore 
custodias quod datum est. Quid. Quidquid enim multo 


ν, καὶ τὴν χώριν τοῦ Θεοῦ ἀθετήσας, ἀνάξιος ἢ labore ab aliquo comparatum est, id custodire 


TÉ» αἰωνίου ξωῇς. Τί γὰρ ὠφέλησε τὸν Σολο- 
ταχέως λαθοντα τὴν χάριν τῆς σοφίας, χαὶ 
tT& αὐτήν ; 


ὦ οὖν ὀλιγοψύχει, εἰ μὴ λάδης ταχέως τὸ αἱ- 
δὲ γὰρ ὅδει ὁ ἀγαθὸς Δεσπότης, ὅτι (94), τα- 
tu ver) τὴν χάριν, οὐκ ἀπολεῖς αὐτὴν, ἔτοι- 
χαὶ πρὸ τοῦ αἰτῆσαί σε αὐτὴν παρασχεῖν, 
κηδόμενός σὸν τοῦτο ποιεῖ. Εἰ γὰρ ὁ λαδὼν 
wro», xxl σῶον αὐτὸ φυλάξας, διότι μὴ émpa- 
raro (93) αὐτὸ, κατεκρίθη * πόσῳ βᾶλλον χατα- 
ται ὃ ἀπολέσας αὐτὸ; Ταῦτα οὖν εἰδότες, 
χύτερον εἴτε βραδύτερον λάδωμεν, μείνωμεν 
ττοῦντες τῷ wei ὅτι πάντα ὅσα ποιεῖ ὁ 
᾿ς, ὑπέρ τῆς ἡμῶν σωτηρίας οἰχονομεῖ " 
Ig μὴ ὀλιγοψυχήσαντες πανσώμεθα τῆς dini 
t& γὰρ τοῦτο τὴν παραβολὴν εἶπεν ὁ Κύριος 
ἧς χήρας, ἢ διὰ τῆς παραμονῆς αὐτῆς ἐπ- 
τὸν ἄνομον χριτὴν (96), ἵνα χαὶ ἡμεῖς διὰ τῆς 
Ve λαμδάνωμεν τὰ αἰτήματα ἡμῶν, Ἔνθεν 
ἡ πίστις ἡμῶν x«i ἡ yum ἢ πρὸς τὸν Θεὸν 
xt, ὅταν, χαὶ μὴ λαμβάνοντες ταχὺ, μένωμεν 
τοῦντες αὐτῷ, Εὐχαριστάσωμεν οὖν (97) αὐ- 
ταντὸς, ἵνα καταξιωθῶμεν à ἐπιτυχεῖν τῶν uio 
τοῦ ἀγαθῶν ^ ὅτι αὐτῷ πρέπει ἡ δόξα εἰς τοὺς 
τῶν αἰώνων, ᾿Αμήῆν, 


ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ BH. 


conatur, ut ne hoc deperdito, perdat quoque mul- 
tum suum laborem, neve contempto Dei munere, 
elerna vita indignus efficiatur. Quid enim Salo- 


moni profuit cito sapientioe donum accepisse,cum. 


ipsum amiserit? 


7. Itaque animo ne concidas, si illico non asse- 


quaris postulata. Si benignus Deus inlellexissel 
futurum fuisse, ut donum illico acceptum a te non 
amitteretur, necdum rogatus ad id conferendum 
paratus fuisset. Nunc autem tibi prospiciens, hoc 
facit. Si enim qui talentum acceperat, idque inte- 
grum servaverat, propterea tamen quod ex ipso 
nullum queestum comparaverit,condemnatus est!, 

quanto magis condemnabitur qui ipsum perdide- 
rit? Nos igitur horum haud ignari, sive citius, sive 
serius quidpiam receperimus, pergamus gratias 
Domino rependere : quando Dominus quecunque 
facit, ea omnia pro nostra salute dispensat, tan- 
lum nos ne ex animi demissione flagitare desina- 
mus. Ideirco enim Dominus protulit parabolam 
de vidua iila, que judicem iniquum flexit perse- 
verando *, ut nos quoque per perseverantiam pe- 
lilà consequamur. £x eo enim et nostra fides et 
dilectio erga Deum ostenditur, si re eliam non 
illico impetrata,nihilominus tamen grates ipsi per- 
severanter exsolvamus. ltaque ei semper agamus 
gratias, ut digni habeamur, qui sempiterna ipsius 
bona recipiamus : quandoquidem ipsum addecet 


| gloria in secula seculorum. Amen. 


541 CAPUT Il. 


ς τῶν λογισμῶν ἐπιστάσεως, καὶ ὅτι οὐ χαχὸν D De cogitationibus cohibendis ac moderandis, et 


τὸ σῶμα, ὡς τινες ὑπειλήφασιν, 


ὥτον (98) μὲν οὖν κρατητέον ix παντὸς τρό" 


quod corpus malum non sil, ut quulam putave- 
(ῬΑ μά quidem omnibus modis cogilationem 


4t. v, 45. 1 Mall. xxv, 25-30. * Luc. xvi, 2-5. 


Unus ms. et editi χτήσεται. Alii duo mss. 


Veteres duo libri ὁ ἀγαθὸς Θεὸς, ὅτι, Mox 
| Reg. tertius οὐκ ἀπώλνες. Reg. secundus 
lus ἀπολεῖς, Statim Reg. secundus Νυνὶ dí, 
Alidue duo libri διότι μὴ € ἰσᾶτο, χατ- 
uanto post Reg. secundus λάδωμεν, 
inde edili ὅτε » d ἃ ποιεῖ, Unus ms, 


ὅτε πάντα εἴ τι ποιεῖ, Alii duo πάντα ὅσα ποιεῖ, 

(96) eta n rrmorgn et terlius τὸν ὦμόν χριτήν, 
crudelem jud 

Mi Vetéres duc duo libri Εὐχαριστῶμεν οὖν, 

98) Codices duo Καὶ πρῶτον, Nec ita multo post 
md mss. συγχωρεῖν τὴν ψνχῆν, Alii duo el ME τῇ 


1339 


S. BASILII MAGNT 


1346 


continere debemus, ei pervigilis mentis inspectio- À ποὺ τὸν λογισμὸν, νηφάλιον ἐφιστῶντας τήν τῆς dua- 


nem preeficientes, ita ut menti non permittatur, ut 
ob inconsideratos impetus affectibus corporis 
facile in adversam partem trahentibus cedat. Cor- 
pus enim videt per oculum, animus vero cernit 
per mentemsibi agnatam,neque tomen alterum vel- 
uti in altero est, sed animus et mens unum sunt et 
idem,cum mens vis quedam naturalis sit,non autem 
adventitia ejus animi partis,in qua sita ratio est.Et- 
enim animus quando sua intelligendi vi commota, 
que ci naturaliter a sancta Trinitate ipsius opifice 
insita est, de rebus, que et ad officium pertinent, 
et honest& sunt, deliberat, tunc corporis assultus 
effugit ; motusque ejus inordinatos prospiciens ac 
reprimens, et in se digna tranquilitate degit, et in 
pacalissimo otio res nature sue convenientes 
contemplatur, hoc videlicet, quantum fieri potest, 
intentis animi oculis in sancta et adoranda Trini- 
tate contuens, consideransque divinam illam ma- 
jestatem ex splendoris magnitudine inaccessam, 
beatitudinis claritatem, sapientiarn nullis terminis 
cireumscriptam, firmam omnique fluctuatione 
vacuam tranquillitatem, et naturam affectuum 
nesciam acimmotam. Cui enim ex improviso ac- 
cidere nihil potest,ut qui rerum omnium tam pre- 
sentium quam futurarum cognitionem in seipso 
reconditam habeat, complectaturque universa, et 
omnia teneat in manu, cuique nihil resistere, aut 
eujus aspectum nihil omnino sustinere potest : 
ei consentaneum est inesse tranquillitatem ac 
quietem perpetuam.Etenim rerum inexspectatarum 
repentini casus perturbationem hominum menti- 
bus solent afferre. Quare quem nullum vitium in- 
festat, imo quem virtus omnis, et omne bonum 
comitatur, is utique jure ac merito immutabile 
perpetuumque gaudium gaudere poterit, quando 


voíag ἐπισχοπὴν, ὡς ἂν μὴ συγχωρεῖν τῇ ψυχῷᾷ ταῖς 
ἠπερισχέπτοις ὁρμαῖς ῥαδίως πρὸς τὰς τοῦ σώματος 
ἀνθολχὰς ὀνδιδόναι. Βλέψις μὲν γὰο τοῦ σώματος ὁ 
ὀφθαλμὸς, ὅρασις δὲ τῆς ψυχῆς ὃ συμφυὲς αὐτῇ 
νοῦς " ἀλλ᾽ οὐχ ὡς ἕτερον ἐν ἑτέρῳ, ἀλλὰ ταὐτὸν ψυχᾷ 
τε χαὶ νοῦς - δύναμις ὑπάρχων φυσιχὴ τις xal οὐχ 
ἐπείσαχτος τοῦ λογιστιχοῦ (99) τῆἧς ᾧνχῷῇς. Ἥνέκα 
μὲν γὰρ à ψυχὴ, τὸ ἑαυτῆς ἀνακινοῦσα »esoév, τὸ 
φυσιχῶς ἐγκατεσπαρμίνον αὐτῇ παρὰ τῆς πεποιη- 
χυίας αὐτὴν ἁγίας Τριάδος, βουλεύεται τὰ δέοντά τε 
x«i προσήχοντα, τηνικαντα διαφεύγει τὰς (A) τὸν 
σώματος ἐπηρείας " τὰς τε ἁἀτάχτους αὐτου κινήσεις 
προορωμένη xai ἐπιστομίζουσα, γαλήνην τε ἄγει τὴν 
αὐτῇ πρέπουσαν, xai ἐν ἀπεριχτυπήτῳ σχαελδξ ἐν 


B τοῖς xarà φύσιν θεωρήμασι γίνεται" Tovro μὲν dq 


τὴν ἁγίαν x«t προσχυνητήν Τριάδα, κατὰ τὸ bm, 
ἀτενὲς ἐνορῶσα, x«l ἀναλογιξζομένη τὸ τς θείας 
ϑόξης ἀπρόσιτον διὰ τὴν ὑπερδολήν τὸς λαμπρότητος, 
τὸ τῆς μαχαριότητος διαυγὲς, τὸ τῆς σοφίας ἀπέραν- 
τον, τὸ τῆς ἀταραξίας πεπηγὸς χαὶ ἀκύμαντον, τὴν 
ἀπαθῆ καὶ ἀχίνητον φύσιν (2). "OQ. γὰρ μηδὲν iE. &do- 
χήτον συμπίπτειν δύναιτ᾽ ἄν, οἷα δὴ τεθησανρισμέ- 
yt τὴν γνῶσιν τῶν τε ὄντων τῶν τε ἐσομένων ἅπάν- 
των, x«l περιδεδραγμένῳ τῶν ὅλων, καὶ ὑπὸ χεῖρα 
τὰ σύμπαντα ἔχοντι, χαὶ οὐδὲν ἀντιπεσεῖν (3) καὶ 
ἀντιδ)λέψαι γουν ὅλως δυνάμενον * τούτῳ ἀκόλουθον 
παρεῖναι γαλήνην χαί ἀταραξίαν διηνεκῦ. Αἱ σὰρ 
τῶν ἀνελπίστων πραγμάτων αἰφνίδιοι περιστάσεις 
τὰς ταραχὰς ταῖς τῶν ἀνθρώπων δεαναέοες ἐμπϑιεῖν 


Q πεφύχατιν. Ὥστε ᾧ μηδεμία χαχία παρενοχλεῖ, πᾶσα 


δὲ ἀριτὴ xol πᾶν ὅ τι χαλὸν ἔπεται, οὗτος εὐφραί- 
νοιτο ἂν χατὰ λόγον εὐφροσύνην &xívqró» * τε καὶ 
ἀτελεύτητον. ᾿Αρετῆς γὰρ xal ἀγαθότητος ὁπαδὸς ἡ 
εὐφροσύνη (4), χαθὼς ὁ Προήτης φησίν - Ἐὐφραν- 
θήσεται Κύριος ἐπὶ τοῖς ἔργοις αὐτον. 


virtutis ac bonitatis comes est letitia, quemadmodum Propheta dicit: Lztabitur Dominus in ope. 


ribus suis? 

?. Animus igitur qui mentem suam pervigilem 
et idoneis actionibus occupatam detinuerit, in iis, 
quas dixi contemplationibus versabitur,moresque 
guos ad rectitudinem,et justitiam, honestatemque 
86 pacem exercebit. Ubi autem meditari, et res 
convenientes clare speculari destiterit, tunc insur- 


gentia corporis vitia veluti canes temerarii et p 


audaces, non parum, amisso moderatore,allatrant 
animam, et unumquodque vitium trahens ad se 
ejus vitalem facultatem, ipsam variis modis dila- 
niare conatur.Duplicem enim ego arbitror vim esse 
anime, cum ipsa una et eadem existat, alteram 
corpus animantem, alteram vero rerum specula- 
tricem,quatinetiam 5/59 rationalem nominamus, 


3 Psal. cin, 31. 


(99) Reg. primus rov λογιχον τῆς. Mox idem ms. 
V" 04) Editt Juana ce libri 4 

:diUt διαφύγῃ τας. Antiqui tres libri διχφεύγει. 

3) Reg. primus ἀκίνητον εὐφροσύνην, immutabile 

dium. et constans, Codex Colb. ἀπαθῆ x«l ἀκή- 

ἐυφροσννην, [mtitiam affectuum expertem. et 


9. Yuxà τοίνυν ἧ τὸ νοερὸν αὐτῆς ἐν νήψει καὶ 
ταῖς προσηχούσαις ἐνεργείαις διαφυλάττουσα ὧν τι 
τοῖς προειρημένοις θεωρήμασι χαταστώσεται, χαὶ τὸ 
ἑαυτῆς ἦθος πρὸς τὸ ὀρθὸν x«l δίκαιον κόσμιόον τε 
καὶ εἰρηνικὸν ἑξασχήσει. 'Hvxe δ᾽ ἂν του διανοιὶ 
σθαι xoci ἐντρανίξειν τοῖς χαθήχονσι θεωρήμασιν 
ἀπολήξῃ, τηνιχαυτα, ὥσπερ σχύλαχες ἅτακτοι x" 
θρασεῖς τὸν ἐπιστάτην ἀποθαλόντες (5), διανασταντα 
τὰ τον σώματος πάθη, πολλὰ καϑυλαχτεῖ τῆς ψυχῆς " 
xai ποιχῆως αὐτὴν διασπᾶν ἐπιχειρεῖ ἔχαστον τῶ, 
παθῶν, τὴν ξωτιχὴν αὐτῆς δύναμιν πρὸς ἑαυτὸ μερι- 
ξόμενον. Διττὴν γάρ εἶναι τῆς ψνχᾷς ἔγωγε οἶμαι 
τὸν δύναωιν, μιᾶς xal τῆς αὐτῆς ὑπαρχούσης * Ὴν 
μέν τινα τὸν σώματος ξωτιχήν, τὸν δὲ ἑτέραν τῶν 


puram. Mox unus ms. &doxórov συνεμπέπτειν. 
(3) Antiqui duo libri x«i οὐδὲ ἀντιπεσεῖν. Statim 
editi ὅλως δύναται, At mss. quatuor δυνάμενον. 
AReg. primus et Colb ἀγαθότητος τὸ πέραςεὐφ 
cov», gaudium finis est virlutis atque bonitatis. 
$) Reg. secundus ἐπιστάτην p jn bii 


ὄντων θεωρητικὴν " ἣν δὴ χαὶ λογιστικὴ ὀναμάξομεν, A 
᾿Αλλὰ τὴν pi» ξωτιχὴν δύναμαι, ἐπεὶ συγκέκραται 
τῷ σώματι ἡ Jut, φυσιχῶς διὰ τὴν σύγχρᾶσιν, xut 
οὐχ ix προαιδέσεως χορηγεῖ" ὥσπερ γὰρ ἥλιον οὐχ 
οἷόν τε ἐπιλάμψᾶντα μὴ φωτίσαι (0) τοῦτο, χαθ' οὗ 
τὸς αὐγὰς ἤνεγλεν" οὕτω ψυχὴν ἀμήχανον μὴ fee 
πὸιεῖν σῶμα, ᾧ ἂν ἐγγένηται " ἢ δὲ θεωρητιχῇ δύνα- 
μις ἐν προϊδεβέσει ἔχει τὴν Ξένησιν, *Av μὲν οὖν διὰ 
παντὸς τὸ θεωρητιχόν τὰ xdi λογιστιχὸν ἑαυτῆς ἐγρη- 
ηορέναι Καρασκιυάξζῃ, καθὼς ὁ Ππρόφήτῃης uci, 
Μηδὲ νυστάξῃ (7) ὁ φυλάστων ct. διπλῆ χατεὺυ- 
νάώξει τὰ πάθη τοῦ σώματος, τῇ Tt περὶ τῶν χρείξι 
τόνων καὶ προσφυῶν θεωρία T ἀπασχολεῖται, καὶ τῇ 
ἀταραξία τοῦ σώματος ἐπισχοποῦσχα͵, σνφρονίζει 
ταῦτα Xdi λαταστέλλει (S) * ἂν δὲ, tà» ἀργίαν ἀσπᾶ- 


CONSTITUTIONES ΜΟΝΑΒΤΙΟΜ. 


Jam vero propterea quod conjuneta est corpori 
anima, si suapte natura ob éam conjunctionem 
non autem voluntate, facultatem hane vitalem im- 
pertitur. Qnemadmodum enim fieri non potest 
quin soleas res ad quas radios suos appulerit, 
illustret : ita fieri non potest quin animus corpori 
in quo fuerit, vitam tribuat. Facultates vero speeula- 
trix in voluntate motum suum habet. llaque si 
facultatem suam eontemplatricem et rationalem 
assiduo vigilantem reddiderit, velut Propheta dicit: 
Neque dormitet qui custodit te *, duplici ratione 
consopit viliosos corporis affectus ; ut quie el re- 
rum prietantiorum sibiqueaffinium contemplationi 
vaeans, et corporis tranquilitati providens, frenet 
illos et compescal. Si vero quod se ignavic dedi- 


σαμένη, τὸ θειωρητιχὸν ἀχίνητον ἔχῃ, σχολαῖον τὸ pg derit, delinet sine motu facultatem suam specula« 


QTtxów (9) τὰ uÜw τοῦ σώματος εὐβόντα, xal μὲ- 
ρισώμενα, μηδενὸς ἐπιστατοῦντος καὶ ἀνακόπτοντος; 
ἱπὶ τὰς οἰχείας ὁρμάς τε καὶ ἐνεργείας τὴν ψυχὴν 
συγχαθείχλκυδσαν, στε εἶναι τὰ πάθη τοῦ σώματος 
βίαια μὲν, ἀργοῦντος TOU ἐν ἡμῖν λόγον " εὐπειθῇ 
δὲ, τούτον τάττοντος χαὶ δεέποντος (10). Οὐ μεμπτὸν 
τοίνυν τὸ σῶμα τοῖς ὀρθῶς περὶ αὐτοῦ γινώσχεϊν 
ἐθῶλουσι. Πρέπει γὰρ τῇ τῆς συμδουλῆς ἐχκθέσει χαὶ 
τὰς κακοδοξίας τῶν πονηρῶς ὑπειληφότων περὶ τοῦ 
σώματος ἀναιρεῖν. Ὥσπερ γὰρ, ἀγαπητὲ, χαλὸν ὃ 
ἵππὸς͵ xai ὅσῳπερ ἂν τὴν φύσιν ὀξύτερος x«i θερ- 
μότερος ἧ, τοσούτω ἀμείνων * δεῖται δὲ τοῦ ἡνιοχή- 
σοντὸς Tft xai χυδερνήσοντος (11), οἷα dà λογισμῶν 
ἄμοιρος ὥν. ᾿Επιδάντος δὲ τοῦ ἡνιόχον͵ αὐτὸς μὲν 
τῇ φύσει χρῆσθαι πειράσεται, ü 

3, ᾿Εὰν μὲν οὖν ὁ ἡνίοχος τὰς ὁρμὰς τοῦ ὑπὸν 
ξυγίου δεόντως οἰχονομήσῃ, ἑαυτῷ τε πρὸς τὸ σνμ- 
φέρον ἐχρήδατο, xxi τοῦ σχοποῦ τοῦ πρὸόχειμένον 
τετύχηκε, χαὶ αὐτὸς δὲ σέσωσται, xci τὸ ὑποζύγιον 
ὥφθη τὴν χρῆσιν ἄριστον" ἐπειδὰν δὲ ὁ ἡνίοχος χα- 
χῶς ἀγώγῃ τὸν πῶλον, ὃ τε πῶλος (12) πολλάκις παρ- 
ἐτράπῃ τῆς λεωφόρον; χαὶ εἰς ἀνοδίαν ἐξέπεσε " 
χἀτενεχθεὶς δὲ χαὶ αὐτὸν ἔστιν ὅτε τὸν ἐπιβάτην 
χατήνεγχε, χαὶ κίνδυνος ἑκατέρων ἢ τοῦ ἡνιόχου 
ρᾳαθυμία γίνεται. Οὕτω xe ἐπὶ τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ 
σώματος ὑπολάμδανε, Τὸ μὲν γὰρ σῶμα τὰς φυσιχὰς 
ὁρμάς ἔλαθεν οὐκ ἀτόπους, ἀλλὰ πρός τι πάντως 
χαλὰς καὶ χρησίμους * λογισμοῦ δὲ (13) τοῦτο ἄμοιρον 

5 Psal. cxx, 3. 

(6) Unus ms. et edili ἐπιλάμψαντα [uà φωτέσαι, 
Alii quatuor τοῦ μὴ φωτίσαι. 

(7) Edili νυστάξει, dormitabit. At mss. tres νυ- 
στάξῃ. | 

(8 Ϊ Editi Ἢ τε γὰρ περὶ τῶν χῤειττόνων χαὶ προῦ- 
[s θεωρία αὐτῆς ἀπησχόληται, καὶ ἢ τὰς ἁταξίας 

ἰσχόπουσα τὸν σώματος σωφρονέξει ταύτας χαὶ χα- 
ταστέλλει, corrupte, Reg. primus et Colb. ut in 
contextu, nisi quod in Colbertino legatur ἀσχολεῖ- 
ται, llà vero Reg. secundus habel, Eee. περὶ τὴν 
τῶν χρειττόνων χαὶ πρὸδ θεωρίαν ἀπασχολεῖται 
χαὶ εἰς τὰς ἁταξίας ἐπισχοποῦσα τοῦ σώματος, σω- 
φρονίξει αὐτὰς χαὶ καταστέλλει, δὲ modorebus prx- 
stantioribussibiqueaffinibus contemplandis vaca- 
veril,atquein corporis motus incompositos intenta 


tricem,jam corporis libidines vitalem partem otio« 
sam naete, partitreque, nullo regente ac prohi- 
bente, animum ad impetus aclusque sibi proprios 
pertrahunt. Quare violent quidem sunt corporis 
affectiones, ratione in nobis otium agente ; mori- 
gere vero, ipsa ordinante ae gubernante, Non 
igitur corpus dignum est reprehensione, si qui 
recte de ipso judicare velint. Par est enim etiam 
pravas opiniones eorum qui male de corpore sen- 
tiunl, per mem sententie expositionem evertere, 
Quemadmodum enim, o dilecle, bona res equus 
est, et quo suapte natura concitatior ae vehemen- 
tior fuerit, eo habetur prestantior : tamen ei ut- 
pote rationis experli opus est et moderatore et 
gubernatore, Ubi aulem conscenderit illum auriga, 
conabitur ipse nalura uli. a 

3. Auriga igitur, sie rite jumenti impetus regat, 
etsibiipsi utiliter eo utitur, el ad finem, quem 
sibi proposuit, pervenit, ipseque servatur incolu- 
mis, et jumenti usus sibi videtur oplimus. Cum 
vero auiiga male rexerit pullum, plerumque et 
pullus ipse deflectit a publica via, et in invia dela- 
bitur ; imo eliam praeceps actus, nonnunquam 
sessorem ipsum priecipitat, atque ex aurigee desi- 
dia uterque in periculum adducitur. Eumdem ad 
modum de anima quoque el de corpore cogita. 
Corpus enim naturales impetus sortitum est non 
ineptos, sed prorsus ad aliquid idoneos ac utiles. 
Expers est autem rationis, ut majori in pretio 


acie hzc castigel et compescat. 

(9) Editi σχολῇ τὸ ξωτιχόν, Veleres quatuor libri 
σχολαῖον τὸ ξωτιχόν, Aliquanto post Reg. primus 
ψυχὴν muyxalitüxvucty, 
axo Heg. ptimus et Colb. τάττοντος αὐτὰ καὶ 

téTr Ow 


τος, 
(41) Codex Colb. δεῖται τοῦ ἡνιοχοῦντος καὶ xu- 
δερνῶντος αὐτόν, Reg. primus ἡνεοχήσαντος xal xu- 
612) Dai δὲ πῶλος. Aliquanto posid 

(12) Unus ms. ὁ δὲ πῶλος. Aliquanto ] luo 
InSS. τὸν ἀναδάτην κατήνεγκεν, Sulinde idem duo 
mss, ῥᾳθυμίᾳ Leere | 

(13) Veteres duo libri λογισμοῦ δέ, Alii duo mss, 
et editi Yoy«zuo? τε, Mox duo imnss. ἵνα τιμηθῇ, 


1353 $. BASII M NHAC 1345 


servat, etipsa caret pericmio : um e;ts mewugat 
regendi, et segmiziei sO(ODEBO vicia, gubernadomem 
corporis deseruerit, et ipsum veiud rarome dest- 
tatum. a recta via abperrat, et anamam in eamdem 
runam detredit, $43 non ex ssa ipsios pravi- 
tate, sed propter Lus socordiam. Eienmn si e; us- 
EBOdi essent :stzP corporis affectiones. ut non possess 
ab animo domari, meriio non a empa abeiset cog- 
pus : at εἰ multorum. qui eis dominari studuerumt, 
imperio subd:tz feerint. corpes ab is qui ipsum 
velut pravitatis anetorem eriminan comanimr. Be- 
quaquam culpari potest : sed incusanda est negli- 
genium anima, si suum in corpus dominium dese- 
ruerit, cum neque ipsa suapie matwra mainm im B 
se habeat. sed im malo versetur boni defeeta. Vi- 
CAPUT HL 


1. Ae de moderandis quidem cogitationibas. re- 
dine atque traaquibtate interni bom:nis, ii»Oque 
de rerum ad hune atünentium coniemplabone 
ae studio abande pro virili superius dasseruimas. 
Par est antem mon solum cogitationes moderari, 
sed etiam. quoad ejus fieri potesta rerum coasue- 
tudine recedere : maxime earum, qui soo ad nos 
aecessu libidinem nobis in memoriam revocantes 
turbant ac confandunt mentem,bellaque εἰ pugnas ( 
animo faeiunt. Bellum enim quod invitis nobts 26- 
cidit, sufferre plane necesse fuerit : sed spontaneum 
bellum sibi eiere est absurdissum. In priore enim 
etiamsi quis superetur, forte veniam consequetur 
absit tamen hoe a Christi aihletis) : at vero in 
altero si quis vincatur,praeeterquamquod id admo- 
dum ridiculum est, preterea venia caret. Itaque 
oper» pretium estet mulierum colloquia et consue- 
taudines quam maxime fugere,nisi inevitabilis quae- 
dam necessitas adigat ad coliocutionem. Quod si 
devenerimus ad hoc necessitatis, ab his tanquam 
ab igne cavendum est, et ab ipsis ocissime et ce- 
lerrime secedendum. Considera autem quid ea de 
re Sapientia ipsa dieat : Alligabit quis ignem in si- 
nu, testes autem non comburet ? aut ambulakit 
quis super carbones ignis.et pedes non comburet 5 ἢ 


5 Prov. vi, 27, 28. 


44 Reg. tertius et editi -i se52i«. Alii tres. 
ms5. τῆ: 2a 752i2;. Hoc ipso ínloco codex Colb. 
zz:£ 7t» τοῦ Nec ita multo post duo mss. is»; 
Two. 

(15 Codex Colb. ὑπὸ χεῖοκ γέγονεν i» τοῖς, 

1^, Editi et tres IDSS. τὸ x222; w»xaai»z. ἢ 
primus e»naaéxz. Codex Colb. e»s2i»x. Mox 
gaue tres editiones et Reg. terius secunda mana ἐν 
τούτο z25t7:22£»xz. Veteres treslibri ἐν 757-9, et 
ita quoque in Reg. iertio legebatur prima manu. 

(17, Reg. primus λογισμοῖς αὐτῶν ἐπιστατεῖν». 

!45, Editi et duo mss. xe; ejw»iz; Reg. primns 


& $ogx. Ex» mb γι5 κατε τὰς τοῦ φώματος ὁρμὰς 
jaw-we. scxze4eGi, £779 τε πεδεουωάυτο, σαὶ αὐτὰ 
&» zc2»- αἱ δὲ ττὸ ἐξιστατιαδὺ GMNAXSX, xxi 
Zr» πρα-χῆατα τῆς λαδοχεας (0i), παροῖς τὴν τοῦ 
τικατες DSIXIO. πκὺτὸ τι, οἷα ἡογεσμὼν ἔρημον, 
τῆς tmm. Gdx-ierz- ας. am τὴν yk» τοῖς ἔσοες 
περεεῖαλα X-ZITAZIU, τὧξ ἐξ οεκδυας NEEREKL ἀλλὰ 
ἦχε τῇ» ἔκεωχ: Ἰλεγμαε. Ei πὸ» γὰρ Es τὰ τεῦς 
C» σναπεες͵ εἷς ax ἐκιακᾶξιαι: ὑνχᾷ, εἶχαν ἄν τὰς 
πῖτιας Foam)ye. τὸ Thaz- αἱ δε sek, Ἰαυχοίρια 
ἡγε 7€ 13. χεατῆτιε ὄσσυσδαπασιν, mevbre, 
χαξαῦτι, arxi-x δὲ τῆς ncpesemi, & τὸ πῆδος ἀπει- 
πος 16 ττὸ τυσατος «τε αὐτὴ φοσῦιε ὸ παεὸν ἐν 
EX,-i ἔχτυεα αὐ τὸ SIRAC τοῦ ENDGG ἂν τοῖξῳ 
zzÜer-xaizsx. δ.πε-π jus σσὴεν ἐτερὰν στιν ἃ ἀκώω» 
Ὡς EXE 
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ I. 
Ὅτι £o δεῖ τας τῷολ γιπακκὰν συντυχίας GuoàwC 
πιραξτῦσε. 

i. Illae zb τῆς &ns-zsse; 7&9 ἀσγεαμιῶν, zai 
τῆς κικεχεταως τ» τοῦ Cuxsco zaíuss em, xc 
τῆς LS wc zz: X; τιοὸ ἔνδον ἀνθρωστυ, 
zm τὶ: τῷ zz )uzSr-we αὐτῷ Üensa; Ξξὰ παὰ Grow 
jàl ἀλευστως, ὡς OX». τοουιτήπκαπα.. Xs& δὲ mà 
A3909 τοῖς λαγιδποῖς ἐξιττ τε (17) ἀλλά xml CuyTem 
τῆς ἀλέλιπεο, ὡς 94 τε͵ χωδειδαῆακ, ααλεστα ὅσαι 
πλχεικαντα (3D εἰς τΤαυξτω τὰ τῶν παθῶν ἑμᾶς 
zj€x-2, ταραττει zx. τυγχαῖ τὸν ἀυγαεμόν, σαὶ 
T34:1;,; zx: αγώρας (8 ἔκειτο 7$ ῥυχᾷ. Τὸν ga» 
74 σαευτίως ἐπ» πιοοζαιστιντα χατυδεχουῖαε xé- 
λᾶαν GeryEAASS ὧν εἶς - GxsoTum δὲ δημεννογῶν 
ἑπωτοῖς παλαγωτατα. E» παν γὰρ τῷ προτέρω xai 
 ἔττα τυχῖν τυγγουακ: τείξεται͵ xax dae τῶν 
αατὰ Xses-so nÜag-vo- Ὁ» δὲ cuc τὸ ἀλᾶναι (19), 
πωῖς 73 πτατυγελπετον &D€L, χαὶ δσυγγιώκεας ἀαπτέ- 
ἄχται. Τρὰ τιενὺν χαὶ τὰς τῷ» yosexzim Quim 
πὶ αὐστύχίας ὡς τὰ απρεατὰ QCr)e, εἰ md Cw 
ἀααοκίτετις iowyxzx τὴν τυντυχία»ν βεκτοετα. Es 
m»eyxr; δι χετελαδουσε:, ὡς ἀπὸ πυρὸς προασῖκει 
φυλαςτετϑαε, REI ἔξυτατας καὶ ταχέετα; (30) ἀπκαλλα. 
γα τιετωπένως. ixszrugee δὲ τί περε τυύτυυ φεσὶ» 
ἃ Ξοφια - Ἀκούεσει τις X26 ὅν χολχω, τὰ δὲ ipé- 
τια 131) eo zx-mxsoG31; ὃ Xi34EXG-EGRR τες ἐξ 
(052321: πυοῦ:, τοὺς δὲ ποῦας Cv» πατασαν- 
su; 


et Colb. xai αγῶνας. 
M vulgatis hes rto, badem Beg. μὰ 
ta eta e 
cundus zo»; τῶ. Subinde duo mss. émis τε 
κ᾿ 
20» Editi καὶ ταχείας. Αἱ duo mes. asi ταχέσΞας. 
Res. primus Ixeraee γὰρ ww τοῦτον τὶ τες 
co»ia φεσί». Reg. quartus Ξοντων, 
. Qu E primus ἔστι "i-es. Nee ila m 
duo mss. Ei δὲ τις λόγοι. 
C. ἃ συνδιπετᾶσθαε ἐξὶ πλοῖοιυ, 


1345 


CONSTITUTIONES MONASTICE. 


1346 


9. Ei δέ τις λέγει, ἐκ τοῦ γυναιξὶ συντυγχώνειν, A — 2. Quod si quis dicat, se ex frequenti mulierum 


συνδιαιτᾶσθαί τε ἐπὶ πλέον, μὴ παραδλάπτεσθαι, 
οὗτος $ οὐ μετέσχηχε τῆς τοῦ ἄῤῥενος φύσεως, καὶ 
ἔστι τι χτῆμα (33) παραδοξότατον, ἐν μεταιχμίῳ τῆς 
φύσεως ἑχατέρας ἑστὼς (οἷον τοὺς ἀπὸ γεννήσεως 
εὐνούχους φασὶν, εἴγε κἀχείνοις δοίημεν τὸ πρὸς τὴν 
θήλειαν ἀπαθὲς χαὶ ἀκίνητον" ᾿Επιθυμία γὰρ εὐὖ- 
νούχου ἀποπαρθενῶσαι (23) νιᾶνιν, φησὶν ὃ Σο- 
géc) ἢ, εἰ μετέσχε, βαπτιξόμενος ὑπὸ τῶν παθῶν, 
οὐχ αἰσθάνεται, τοὺς μεθύοντας ἢ φρενιτιῶντας μὲ- 
μούμενος, oi, τὰ δεινότατα πεπονθότες, ἔξω πάθους 
εἶναι νομίξουσι. Συγχωράσωμεν δὲ τῷ λόγῳ τὸ ἔξω 
λόγον, τὸ εἶναί τινα μὴ νυττόμενον ὑπὸ τοῦ ἄῤῥενος 
πάθους. ᾿Αλλὰ xkw αὐτὸς μὴ πάσχῃ οὐκ ἄν χαὶ τοὺς 
ἄλλους εὐκόλως πείσειεν, ὥς οὐ πάσχοι, Τὸ δὲ, 


colloquio atque consuetudine nequaquam [δα ἱ, is 
uut parliceps non est masculi naturze, et est res 
quaedam portentosissima, in utriusque sexus confi, 
nio posita, quales dieunt eos qui eunuchi nali 
sunt, si tamen hoc illis etiam demus quod nullo 
modo femin:e libidine afficiantur, aut commovean- 
tur: Concupiscentia enim spadonis, devirginare ju- 
venculam, inquit Sapiens 5, aul si expers non est, 
eum totus libidinibus immersus sit, 5444 insciens 
ebrios et phreneticos imitatur, qui, gravissimis 
morbis affecti, existimant esse se a morbo immu- 
nes.Agedum quod rationi haud consentaneum est, 
id inter disceptandum concedamus, esse quem- 
piam, qui nullo masculo affectu exstimuletur. Ve- 


pndevóg προχειμένου χατορθώματος, τοὺς πολλοὺς B rum tametsi nihil sentit, tamen se nihil sentire vix 


σχανδαλίξειν, οἶμαι οὐχ ἀχίνδυνον τῷ ποιοῦντι, 
Ἔπειτα δὲ ἕτερον ἔστιν ἰδεῖν͵ ὅτι xw ὁ ἀνὴρ μὴ 
δέχεται λύμην τοῖς λογισμοῖς, ἀλλ᾽ οὐχ ἤδη καὶ περὶ 
τῆς γυναιχὸς ἡμῖν ἀμφισδητήσει, ὡς x«t αὐτὴ ἔξω 
τῶν τοῦ σώματος ὑπάρχει παθῶν" ἀλλὰ πολλάχες 
ἐχείνη, ἀσθενὴς οὖσα τὸν λογισμὸν, χαὶ τὸ πάθος 
ὀξύῤῥοπον ἔχουσα, ἔπαϑέ Tc ἐπὶ τῷ ἀγνλάχτως 
ποιησαμένῳ (34) :ὰς συντυχίας. Καὶ αὐτὲς μὲν οὐ 
τέτρωται, ἔτρωσε δὲ πολλάχις, ὡς οὑκ ἐπίσταται, 
Καὶ ἐν προσποιήσει δῆθεν πνευματιχῆς ἀγάπης τὸ 
"ὐναιον συνεχῶς πρὸς τὸν ἀσχητὴν ἀφιχνούμενον, 
ἄρχεται δ᾽ ὀφθαλμῶν τῆς ἁμαρτίας ἐμφορηθῆναι, 
χαὶ ἀχολάστοις ὄμμασι τὴν τοῦ πλησίον ἰδέαν ἐπι- 
θόσχεσθαι, χαὶ τὴν ἔνϑον παρθένον, ἧς μάλιστα ὁ 


eieteris atiam persuadere poterit. Porro quod quis, 
nulla sibi proposita virtute, multis offensioni est, 
hoc ei periculosum esse arbitror. Deinde vero 
aliud etiam considerandum est, quod etiamsi nul- 
lam viro perniciem afferant cogitationes, at non 
item de muliere quoque nobiscum contendet,quasi 
ea etiam corporearum libidinum expers sit : quin 
potiusipsa cum sepe debili ratione preedita sit,irre- 
patque facile in ea libido, ex eo qui in ipsius collo- 
cutionem incaute venit detrimenti aliquid acci- 
pit. Et ipse quidem non sauciatur : sed non raro, 
licet nesciens, sauciavit. Et muliercula, quee spi- 
ritualis scilicet charitatissimulalione atque nomine 
ad ascetum frequenter accedit, incipit per oculos 


νυμφίος ἐρᾷ, τόϊς ἀχαθώρτοις λογισμοῖς διαρθεί- c peccato impleri, obtutibusque lascivis depasei spe- 


pr (25). Ὡς ἄν τοίνυν μηδὲν τῶν εἰρημένων συμ- 
δαίη, φυλάττεσθαι προσήχει, εἰ μὲν οἷόν τε, xai 
παντελῶς, εἰ δὲ μὴ, τὰς γοῦν συχνὰς καὶ ἐπιτετα- 
μένας ὁμιλίας τῶν γυναιχῶν χαὶ συντυχίας, οὐχ ὡς 
μισοῦντας τὸ γένος, ἅπαγε! οὐδὲ ὡς ἀπαρνουμένους 
τὴν ἐχείνων συγγένειαν, ἀλλὰ καὶ προσισταμένους 
xxi ὠφελοῦτας (20) τὰ δυνατὰ πᾶσαν μὲν χοινω- 
νοῦσαν τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως, ἐξαιρέτως δὲ τὰς 
τοὺς ὑπὲρ τῆς ἀγνείας ἀγῶνας ἀνελομένας (37), ὡς 
τὰ ἀδελφὰ ἡμῖν συναθλούσας' τὴν δὲ συντυχίαν φυ- 
λαττομένους, ἵνα μὴ πάθους, οὔ παρητήμεθα ᾿χαὶ à 
ἀπηγορεύσαμεν, ὑπόμνημα γένηται. 


ciem proximi, et internam virginem, quam ma- 
xime sponsus amat, cogitationibus impuris cor- 
rumpere. Proinde ne eorum, quz diximus, quid- 
quam eveniat, omnia prorsus (id si fieri poterit), 
sin minus, crebra sallem etlonga mulierum collo- 
quia consortiaque vitanda sunt : neque id ex odio 
sexus, apage: neque quasi abnegemus illarum co- 
gnationem,sed ut earum patrocinium suscipiamus, 
alque pro virili singulis quz naturze humans con- 
sortes sunt, suppetias feramus, iis maxime, que 
pro castitate in certamen descenderunt,velut qua 
communia nobiscum certamina subeant. Caveamus 


autem congressum ac consuetudinem, ut ne libidinem, cui vale diximus, cuique nunlium remisi- 


mus, in memoriam revocemus. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Δ΄, 


Ὅτι δεῖ τῇ δυνάμει τοῦ σώματος μετρεῖν τὴν 
ἐγχράτειαν: καὶ "in καλὸν "d binas à τοῦ 
σώματος ἐργασία. 


|. ᾿ΑΛκόλονθον μέντοι χαὶ γαστρὸς ἐπιχρατεῖν, 
5 Eccli. xx, 2. , 


(22) Veteres duo libri ἔστι χτίσμα- Alii duo ἔστι 
τι χτισμα. Editi et Reg. tertius. ἔστι τι χτῆμα. Ali- 
quom post mss, quinque δοίημεν τὸ Soie. Editi 

otot 


ἱοιμεν. 
, (23) Veteres quinque libri ἀποπαρθενῶσαι. Editi 
ἀποπαρθενῶσα, Ibidem Reg. primus à, εἰ μετέσχηχε, 
Ἐπ Antiqui duo libi ἀφνλώχτως ποιουμένῳ. 
25) Edili διαφθείρει, ΑἹ tres mss, διαφθείρειν, 


CAPUT IV. 
Quod oportet corporeis viribus abstinentiam metiri: 
et quod corporis labor bona res est et legitima. 


1. Consequens utique fuerit, ut ventri etiam do- 


(26) Reg. primus el Colb. προϊσταμένους χαὶ 


εὐεργετοῦντας, velut palrocinantes atque af tes 
beneficio. Statim mss. aliquot πάσας χοινὼ- 


γουσος, [| -- 

(27) Codices aliquot ἀγῶνας ἑλομένας, Aliquanto 
post tres mss, οὗ pesti, Editi ei unus ms. ó 
παρῃητήμεθα, | | 


l 


ide: 


S. BASILU. MAGNI. 


i 


mme:r-* Linum ventzis castigatio tarbulentorum A Fa272e; j2a ταιδαγωγια παθῶν ἔστι ZAANETI; zz 


molzalnm rTeine2at est: refrenatio vero turbulento- 
TLI)D ÓmoMIUm.qu;s es:ianimi aque tranquiültas: 
RIUD. Riiemlranquiuitas fons exsistit virtutum fe- 
ΕῺΣ 3:88 mus. Porro temperan:zia et mo :eratio ven- 
Ez: CDuIA esi $i eam quisque corporis viribus 
ER^A:I*. En:mvero ingens euam afflictatie visa eat 
Qqriascaim noa gravis. eamque levamenu potius 
qum .ainss co habcere, ob vorporez constitu- 
Lo2ni srtiud nique zrmitstem ac vizorem. Ve- 
rum qued ἘΣ Qolerare pocrerunt,. alis fu:t peri- 
Cu:&ncl CAZsa. Nain iscnmimen tantum iavenerit 
qas corpora 1n62 ei corpoza. quan:um ses εἰ fer- 
FII Oh SRUEBSDILOÓR σχῶ CO4erun:. haqce pro suis 
q-.sque τοῦ τὸς BAR :emperazliím iebeicoieze. 
δὰ 3112eIr quE IL δῦ τοσοῦ AlgécscU0n:i τισι δα, 
ὍΣΕτεδα τι πισῶς MQLA GIeXlOenddE pIOponentur 
τες. ILAZSOELQQO. τ ΤΌΣΩ (ALALZAS. ZzuInLillas, 
bonlkk ÍD&lIDTLuS ΤΟΣ. δι. Ξ 5ὲΣ..λε. εἰς τσ τὸ- 
Thldi COEKXLE4TAQI. GLAS. IDIDALIAR EAS 
ELI τοσοῦ ιες Qo0ILIS ARILL ἔξϑδὲ DONI ὦ τὲς 1... 
Jozilszt RI ἐλε (1 ΣΤ 83: Δ: δὲ ἐσδονέστδς τι 
ὍΣετι ὑ MEII& RLILO NIIRL L& gems ὃ. LOI 
σοι ἐξ ODZTA ἐς. ἘΞῚ δὲ us iellal Sed 
A&ÍSIIBILAS MIQINATIX EALIA TALIL 
ILMLIAG ICERITVeILI. 12e ZLLILZS q2AIÉI 
IPC τσ τῖς MIZILIAmlR LtQl2s COT Wcs DOV- 
EMIGORILÍIT. NíALILGfl EOM. OpIIT. MIS. ξέσασ ὅσα 
esL τ Ξὼ τοῖος POI το Σ 5 Alal 
ISILIIL DwRlIDILS. ᾿ΣΕΞῚ Rl ICIA OI4TA --ἐξε zl 
τε ollm TelIAmIli. s NNI ἐξ. 5 DW€Is ILI LO- 
IiLL AGLIGIWRL CIL ID4CWVIL MDOLOSIILGissé τὸ- 
ποῖ &AI ΔῈ IIERLA $2A illl WPEZXqI:: 
E λῦσε χεσϑεξο, πουλεοτιτεῖ τὰ- 


» 
Ὡ - σῃν 
ann tenda 


"-- 
-—— € 


- AA -— ΩΝ 


5ι -. “7 -ξ 


TITTG.S 


"-— - ἧς 
-—— 9 ν 


TARIGA. - τος ΣΏΣΑΣ τὰ bises 22 τὸ omis Ye 


IG RIIDAIIReSIITILI συλ 
Z1$ INL IDs ἐς απ ODÓNITI 
πολιν δὲ σον δ γος dal. oc 
ΩΣ  ΧΞ ἐς ἐς ὁ ἐν τος 
Ὡς Ξ vl $lLOOQEDAIITAID pRalÍslIl!'9 τος 
ZAII44 QE AIZAZO LOL ἐπ τι RIIIILLLL 
ΣῈῸΞ 3X GMOCTILIOA (X Ὁ Σέσεν Ὡς τ HL ἐπ τ 
LIII τς ἀῖο χοῦ Ξε τόσοις: Στὶς 
ἐς. $OiX LECODR CII8c.$7u5 D τοὶ 325 QqICWIÓ 
Q2 o) ΞΟΞΟΣ οτος. ΞῚΞ o m)ec.3 AfcDG4 DIIIsO* 


ca re memet evme 


20DILII séel35l$ 
DIILIZ2 Ie Édle 


exl οὐ τ΄. PI. 


ΚΌΣΜΟΣ ἋΣ IO 


ἐξ SSorovilrW IZATIIT Στ ELO acacclo ii. 
"A id σοτὖν ANTO. QIOC CILOITL ON fDOLIAL- 
II 

Φς τος FPvmun& στ ΣΡ ARD ἐν συ Σ σα. 

ΣΙ ONIRSTIUTBIS R71 dii. 

i. AZIQI $22 Q0I T.rkzl9. Pai. 5t. 


AC 


ἋΣ PTAITM. ADITUS i. PoRY pao mAAMee IM 
Pag tS QTACADI: στ στα τον τὸ DOS: DOR 
epo fLJOsz DT II IDEA TTEjmIlCcAGm 
i$ Ia 2lcm E. ii] ulta suits 2a. 
Rc. DLvwzzcDeIÉi0IÍIl τ lm 

VOV AM τοῖς Ξ το Σ ΣῊ δὲ NMuEIStS€e. . 
m YZ 4X 


I$ δες GIAIIDOD LI£TX arva αἱ τες 


» 9 ER. ?$ 


"-- οφ νοῶ» 
-— 6 "- θα 


e" 


D 


CP χυρατις K-322212 X31 ]XAKWK ψυχῆτ EARYX 
yf RIDE. Qe QoulwcETE WXyE. Eyzxox-iu 
ἀϑιττε X EERZIw ARDEN XÉSE 26; τὴν 
jweXxan. Eng zs» ye2 zs ἄσιτετ αἱ 
χκαχυπαξεια ὥλυξος τῆς. χαὶ ὥχαπσις μᾶλλαν Loc 
ἔδεϊε δι τό στεῖ3εν αὶ ϑυευϑοτανυ (391 τᾷ; τοῦ ε 
ἀατες χαταυχευζς d-»2aSez* τὸ δὲ τοῦτι 
ExEX-$» ἔτέῖϑις χρό ὑξοϑεξις EJ. Σωχεέτω 
732 ττὸ; τωματα T27EX47X» I3 τες Em δεξρολάν 


σιόχετν Zi3; TX sczywuda τῷ 


zzi 


6z7X» χαρχϑὺ X2: 


Pw. Ὥστε Pjx xtti» πιςεῖτϑας QU τοὶ 
qm τῆς z2:42.7&; δυναχεωας. "Assam sn ἢ 


b ἀτὸς τῇ ουχξ χατεςδουχεναι Ex πῆρο ssi 
ταχξςτεντα: . Ξραιτες. ἀξιείσκεια, "XDUM 
9:37.9:. Zj2:»7.2z . SAAXZE3SCX, τὸ Siw* 7 


φωχαχδις. 73 -7.azz-:;. τὸ ξακταν, τὸ wütio 
zc TESU lic ELM ς -9Wiass τῆς 2 


RIETI. CIL vul εἰς TI» X£-xn xTEZ: TE zX1 
$22.22 Sip zunon Jbax τὸὴὸ v2/;Z Jumn 


& T: :οισιτετις, αὐτὸ yn&z3z:i 3) τὸς τὶ 
τῷ ξαλξχερενς ἐγασατειπ δὲ ὄἀχαστω -ιϑὸὺς τὴν 
5... τὸς τωξτις τιξέχξεετα wx mr-u Ea 


THolTmi4:.03i; ἔυναχεως ξιελδεξν (34 auci 
- τοῦ Joa220 ἐπξιχτεωῖσὲ Em 73473 3 
TirTIRI. IX:TiD. ὃ 


* 
» a5 2 TrEG IP 


TZíTii 2::.) EDITI RED ETIEXTEP X30; TE $2323 
τῶῦ TIiloa.. IT£I34-D. UL "EE. 9 σοι ὃ € 
Ti) Xall.TI) X223 ΣΧ. EXD I-A a£» axi 3.59. 
UGTEO II. LÍo στ  LITX3 ER X9K τὸ χα 
$121472. D i. τὸ TRLEJ;S., amu; τὸν Δὸν 
&;ijifii. iz. ϑοσττεῦ χαίταν μὲ 29 fm 5. 
Th ISTE TIIPXLII.. Ro£ ἀῶ zxsko vh voe Ἐπὶ 
ας. D11lii lica. LITA ξὲ ται GdasiÜee ἔκετωτο 
.PIRT. TI. TIT. C1. 7€ ὥστε»  arjdum 

κϑωςς. ὥς ἕξ τοις τῶν λέξι: eir a, ul 


οι τις ἔασι τῆι TII". ; e LE Tri — δὲ 
ὙΣΟΣΤΣΑΣ: τῶῦῖς τῶν iT 0 Ea τεὸς m s 
EDID Cu. τὲς Bern δε. nd E κεναντα TER 


aD ut. rar. £llefDRer. tertims at in ἃ 
QXIZ. Mae τὰ ἘΞ ΞΞ ἔξω ματα CE» 2n] 
SItIIBis Í2c τῆς. τσ ξέσζαα xmi τῶν xziziu 


"— — -— om 


8..:77T3. 
HP OVIUM LII LII c4v€r p κῶνος, 
MOTILIÍOGNODIico AGER RSS. ἔσσω: 
στῷως, ἐξ TETTMII ism 


s 75935 
vie C 
TC τς σὰ UUuemdumm 82629€7t 
qumolImÍ: As cero sitem vertit hac τὸ 
RAE Cft gem Z WR, ef wlfra 
ftf LDCDIS YONnEGG. ΝΞ m welgats μελαλ τινε 
ἐν τεσσ τε, 


13469 


παραλνόμενον, Τοῦτο γὰρ, οἶμαι, ἀρίστης οἰκονομίας A. 


ἐστὶ, τὰ τοῖς κειμένοις καταχολονθεῖν ὅροις. 


CONSTITUTIONES MONASTICAE. 


1380 


calamitatis participes exstitere. Convenit igitur ni 
hil innovare preter naturam terminosque, quos 


qui nature commodis consulit, prescribit: sed in his | immorari e 5 usque ad agendum paratum. 


nusquam vero per immoderalionem resolutum habere. liec est en 


agendi ratio, slatutos limites servare. 

9. "AXkeq Tt x«l ix πλειόνων μαρτυριῶν τῆς θείας 
Γραφῆς ἔχομεν ἂν (35) συστῆσαι τὸν λόγον" Ἢ γὰρ 
θεία τραφὴ ἐργάξεσθαι -μὲν κελεύει, καὶ κινεῖσθαι 
τῷ σώματι, καὶ μᾶλλον ἑτέρων ὑπερείδειν ἀσθέ- 
νειαν (36), ἢ τῦς παρ΄ ἑτέρων δεῖσθαι χειρὸς" κατα. 
μαραινειν δὲ τοῦτο καὶ παραλύεὶν ταῖς ἀμέτροις ἐχτή- 
ἔεσιν οὐδαμῶς. Καὶ τούτον ἀξιοπιστότατόν (37) σοι 
παρέξομαι μάρτυρα τὸν ἅγιον Ἰ!αῦλον, πὴ μὲν λὲ- 
οντα' ᾿Αχούομέν τινας ἐν ὑμῖν ἀτάκτως πεέριπᾶ- 


n, meo quidem judicio, optima 
αν (rg ΠΝ ἔριν T? Hy ing 


2. Ceterum possimus eliam pluribus. ER 
Scripture testimoniis nosirum sermonem confir- 
mare. Divina namque Scriptura operari jubet, et 
eorpore moveri, et potius aliorum fulcire apa 
tem, quam . alterius manu indigere : at illud tabe 
absumere el immodicis afllictationibus enervare, 
non item. Aique bujus rei leslem fide dignissi- 
mum tibi addueam sanetum Paulum, qui alicubi 
quidem dieit: Audimus quosdam inter vosambulare 


τοῦντας , μηϑὲν ἐργαζομένους - καὶ v. ἀργέαν B inordinate nihil operantes ' Quin et inertiam, or- 
ἀταξίαν ἀποφηνάμενον " Οὐκ ἠταχτέσαμεν. γὰρ, 1 dinis desertionem pronuntiayit.Non eni, inquit, 


φησὶν, ἐν ὑμῖν, οὐδὲ δωρεὰν prov ἐφάγομεν παρά 
τινος, ἀλλ ἐν κόπῳ χαὶ μώχϑῳ νυχτὸς web ἡμέρας 
ἐργαξόμενοι: χαὶ τὸ τούτον πλέον (38): Ταῖς χρείαις 
μὸν x&i τοῖς οὖσι μετ᾽ ἐμοῦ ὑπηρέτησαν αἱ χεῖρες 
αὗται" ᾿ἐτέρωτι δὲ πάλιν. ἵνα ἐργαζόμενοι, φησὶ, 
τὸν ἑαυτῶν ἄρτον ἐσθίωσι" χαὶ πάλιν ἄλλοθι" Ἣσν- 
χάζειν, χαὶ πράττειν τὰ ἴδια, καὶ ἐργάζεσθαι ταῖς 
χερσὶν ὑμῶν. Tógou παντὸς (39) ἀπηλλάχθαι προσ- 
ἠκει τὸν ἀσχητὴν, x«i τὴν μέσην ὄντως καὶ βασιλι- 
xi: ὁδὸν πορευόμενον, ἐπὶ θάτερα μηδαμῶς ἀποκλί- 
ww μήτε τὴν ἄνεσιν ἀσπαζόμενον, μήτε τῇ ὑπερ- 
δολῇ τῆς ἐγκρατείας ἀχρειοῦντα τὸ σωμα, Ei μὲν 
γὰρ χαλὸν ἦν παρεῖσθαι τῷ σώματι, καὶ χεῖσθαι 


inordinate gessimus nos inter vos, neque gratis pa- 
nem manducavimus ab aliquo,sed in labore,et fati- 
gatione, nocte et die operantes '!.Et quod hoc etiam 
majus esi: Ad. ea. qua miAi opus. erant,et Ais qui 
mecum sunt ministraverunt manus $46 ista!* Ac 
iterum. alio in loco. Ut operantes, inquit, suu 
panem manducent'?. Et rursus alibi : Ut quieti si- 
tis, el uLvestrum negotium agatis el operemini ma- 
nibus vestris'* : Oportet ascetam ab omni fastu li- 
berum esse, et viam vere mediam et regiam eun- 
tem, nunquam ad. alterutram partem declinare ; 
neque dedere se mollitiei, neque per abslinentise 
immoderationem corpus inutile reddere,Etenim et 


νεχρὸν ἔμπνουν, τοιούτους πάντως ἄν(40) ἡμᾶς x«r- C bonum esset hominem corpore fractum esse, et 


ἐσχεύασεν ἐξ ἀρχῆς ὁ Θεός" εἰ δὲ οὐ πεποίηκεν 
οὕτως, πάντως 0 τί περ ἂν καλὸν ἔγνω, τοῦτο χαὶ 
ἀπετέλεσεν" εἰ δὲ ὅπερ καλὸν ἦν, τοῦτο ἡμᾶς ἀπειρ-- 
yácaro, ἁμαρτάνουσιν οἱ τὸ χαλῶς ποιηθὲν, ὡς ἕν- 
ἐστιν, οὐ φνλάττοντες. ᾿ 


3. Ἔν οὖν ὁ ἀσχητὴς τῆς εὐσεδείαξς σχοπείτω, εἰ 
μῆπον καχία διὰ ῥᾳθυμίας ἐνεφώλευσε τῇ ψυχῆ, εἰ 
μῆπον $ νῆψις χαὶ ἢ πρὸς Θεὸν ἐχτενὴς τῆς διανοίας 
ἀπότασις ἐξ λύθη, εἰ μήπου ὁ τοῦ Πνεύματος ἀγια- 
σμὸς, χαὶ ὁ ἐχεῖθεν ἐγγενόμενος τῇ ψυχῇ φωτισμὸς 
ἡμανρώθη. Ὡς, εἴγε τὰ εἰρημένα ἀχμώξοι χαλὰ, 
οὐδαμῶς χαιρὸν ἔξει τὰ πάθη τοῦ σώματος κατεξαν- 
ἰστασθαι, τῆς ψυχῆς πρὸς τὰ ἄνω [41] ἀσχολουμένης, 


καὶ οὐχ ἐνδιϑούσης καιρὸν τῷ σώματι τῆς διαναστά- D.darum libidinum occasionem tribuenle. Si eni 


ctu; τῶν παθῶν, Εἰ γὰρ, διανοουμένων ἡμῶν τι, 
πολλάκις χατὰ τὸν βίον συντόνῳ λόγισμῷ, χαὶ ἢ 
ὄψις καὶ ἡ ἀχοὴ ἀνενέργητος ἔμεινε, χαὶ ὅλη ἡ ψυχὴ 
τοῦ ἐνθυμήματος ἔχιταὶ, χαταλιποῦσα τὰς αἰσθήσεις 
ἐρῆμονς, πολλῷ μᾶλλον εἰ ὁ θεῖος ἔρως ἐναχμάξοι 


19 [I Thess. iii, 14. 01 ibid. 7, 8. 13 Act. xx, 34. 


(35) Reg. primus ἔχοιμεν ἄν, | | 
- (6) Codex Colb. &ipey Urupktitv ἀδθενίίᾳ. Hoc 
ipso in loco Reg. secundus, τῆς ἑτέρων δεῖσθαι, 
.. (37) Veteres duo libri τούτον ἀξιόπιστον, Ibidem 
reg. secundus παρέξω. : ; | 
(38) Codices duo revrev πλέον. Haud longe unus 


dum spiraret viveretque, mortuum tamen jacere 
utique nos tales Deus ab initio condidisset, Quod 
si non ita. fecit, omnino quod bonum est novit, 
hoc etiam effecit; sin autem nos ita, ut bonum 
erat, condidit, peccanl qui quod bene factum est, 
quantum in ipsis est, nequaquam servant. 

3, Unum igitur consideret pietatis cultor, num 
privatas aliqua perincuríam in anima sua delitue- 
rit, numecubi vigilentia et vehemens animi in Deum 
intentio oblanguerit, num spiritus sanctificalio, et 
que illinc animo accedit illustratio,obseurata sit, 
Nam si vigeant que diximus bona, nullum rebel- 
landi locum invenient affectiones corporis,animo 
in supernis oceupato, nullamque corpori excitan- 
smpe cum nos de aliquibus hujusce vite rebusin- 
tento animo cogitamus, tum visus tum auditus 
inertes permanent et desides, animaque, sensibus 
sine functione derelictis, tola in hac cogitatione 
heret;potiori qui viguerit in animo nostro di- 


181] Thess. in, 12. '^ I Thess. 1v, 11. 
mss, xai πάλιν agni, | F nun 
. (39) Reg. secundus Tópov γὰρ παντός, Aliquanto 
post duo mss. ἐπὶ θατέρω μη! z 

(40) Editi πάντας ἄν. Veteres quatuor libri z«v- 
(M)Unus ms. πρὸς τὸ ἄνω, Mi 3j 


τως, Teclius. 
Β 4 Ἢ 


1351 


S. BASILII MAGNI. 


1352 


vinus amor, ne spatium quidem de libidinibus co- Ὁ ὑμῶν τῇ jvyi, οὐδὲ χαιρὸν τς (42) περὶ τὰ xu 


gitandi nobis futurum est. Quod si insurrexeriat 
vel paululum, illico animi sublimitate sedabuntur. 
Utrum, queso, prestabilius est, arboresne frugife- 
ras imitari, que et ipse opulente sunt, et alios sua 
fertilitate exhilarant, an similem esse oleribus, quee 
pre estu atque siccitate marcescunt ; et esse, ut 
est apud prophetam !*, velut betam semicoctam 
que ne suis quidem usibus inservire possit (idque 
cum integras ad nos curandos vires a natura ae- 
ceperimus), atque ex dimidia tantum parte, solo 
videlicet animos ac non etiam corpore philosophie 
operam dare? Etenim si fuissemus sine corpore 
constituti, necessario optima queeque animo solo 
sectaremur. Verum quia duplex et homo, duplex 


ἐννοίας ἔξομεν. Εἰ dé xov χαὶ μιχρὸν ταῦτα διανα. 
σταίη, ταχέως τῇ τῆς ψυχᾶς μεγαλονοία καταστα. 
λέσεται. Τί γὰρ βῶτιον, εἰπέ μοι, μιμεῖσθαι τῶν 
δένδρων τὰ εὔχαρπκα, ἃ καὶ αὐτὰ πλουτεῖ, χαὶ ἐτέ. 
pevc ταῖς εὐκαρπίαις εὐφραίνει, à παρεοικέναι τῶν 
λαχάνων τοῖς ὑπὸ καύσωνος χαὶ ἀνυδρέας μαραινο- 
μένοις, καὶ εἶναι, χατὰ τὸν προφήταν, ὥσπερ σεύ- 
TÀtev ZuispÜe», οὐδὲ ταῖς οἰχείαις χρείαις ὑπηρετεῖ. 
σθαι δυνάμενον (χαὶ ταῦτα αὐτοτελᾷ τὴν τῆς οἰκείας 
θερακείας δύναμιν παρὰ τὸς φύσεως ἔχωτας) ἐξ 
δμεσείας δὲ τὴν φιλοσογίαν ἐργάζεσθαι ψυχῇ ψόνῃ, 
«Aj οὐχὶ x«l τῷ σώματι ; Εἰ μὲν γὰρ ἕξω t€) εὐ. 
ματος (43) χαϑειστύχειμεν, ἀναγκαῖον τᾷ ψυχῇ μόνῃ 
σπουδάζειν τὰ βέλτιστα, ἐπεὶ δὲ διπλοῦς ὦ ἀγίγικος, 


etiam convenit esse virtutis studium, quod et cor- B διπλοῦν εἶναι προσύκει χαὶ τὸ τῆς ἀρετῆς exeudeys, 


poris laboribus, et anime exercitiis excolatur. La- 
bores autem corporis non sunt otium, sed ipsum 
opus. 

&. Atque etiam illud considerandum est, ut ne 
necessitatis corpores obtentuinserviamus volupta- 
tibus. Nam si perpetuam inediam sustinentes,pos- 
semus debita corporis officia explere, utique opti- 
mum hoc esset: sed quoniam perpauca sunt cor- 
pora, que ejusmodi victu non concidant, idcirco 
ut moderate jejunandum est, ita levamen maxime 
necessarium corpori afferendum ; sic tamen,ut vo- 
luptas in sumendis cibis haudquaquam ducis vi- 
cem impleat, sed $47 ratione necessitati termi- 
nos diligenter prescribente, ac congruenter citra 


πόνοις τε σώματος xmi ψυχῆς ἀσχύμασε κατορϑνὶ- 
μένον. Πόνοι δὶ σώματος οὐχ d ἀργία, ἀλλὰ τὸ ip- 
ον ἐστί, 

4. Δεῖ μέντοι χαὶ τοῦτο σχοκεῖν, ὅπως ἂν p πρὸ- 
pec: τὸς τοῦ σώματος χρείας εἷς ὀξηρεσιαν τῶν 
&devev ἐξοχείλωμεν. Ei μὲν γὰρ ἂν ἐνδείᾳ δεηνεεε 
κροσανέχοντας, τὰς καϑηχούσας ἐκτελεῖν 
τῷ σώματι, τοῦτο ἄν i» ἄριστον" ἐπεὶ δὲ λέαν (44 
ὀλέγῶν σωμάτων ἐστὶ τῇ τοιαυτη Quuráem pi xare- 
πίπτειν, δεῖ χαὶ νεστεύειν ἔμμετρα, καὶ τὴν ἀναγ. 
χαιοτάτον ἐπιχουρίαν εἰσφέρειν τῷ σώματι, uà ric 
ἡδονῆς ἐγουμένης περὶ τὰ βρώματα, ἀλλὰ τοῦ λογε- 
cuo) Tiv χρείαν μετὰ ἀχοιδειαν ὁρέξοντός" xad exse 
τινὸς ἐπιστήμονος ἱατροῦ τοῖς ταθήχουσιν ἀκροσπα- 


ullam commiserationem more periti medici infir- c θῶς τὴν ἀσθένειαν θεραπεύοντος. Ταύτης γὰρ τῆς 


mitatem curante: Quisquis enim, animo sicaffecto, 
cibum sumit, in nihilo videbitur inferior non su- 
menti, quantum attinet ad philosophiam. 1mo 
quod ad consilium mentemque spectat, non jeju- 
nium perpetuum modo, sed inediam etiam serva- 
vit, ac corpori prospiciendo laudem consequitur 
dispensationis optimc. Non enim moderatus cor- 
poris victus etabstinentia solent cupiditates accen- 
dere, ac libidines indomitas reddere. Hoc enim ex 
ciborum redundantia oritur, et ex deliciis. De his 
satis, cum ad confirmandum quod nunc examinan- 
dum nobis propositum est, sufficiant quee el ex na- 
ture legibus, et ex divinse Scripture testimoniis 
protulimus. Sed cum ea que dicta sunt, non ver. 


διαθέσεως ἐν ψυχῇ γενομένης (45), οὐδὲν» ὁ μετέχων 
τῆς Tpopic τοῦ μὴ μετέχοντος δεύτερος εἰς φιλοσυ- 
φίαν φανεῖται" ἀλλὰ τῷ μὲν σκοπῷ τὴν διηχενῇ οὐ 
νῃστείαν μόνον, ἀλλὰ xxi ἀτροφίαν πατώρθωσε, τῇ 
δὲ περὶ τὸ σῶμα προμηθείᾳ τῆς ἀρίστης οἰκονομίας 
τὸ ἐπαινετὸν ἔχει. Οὐ γὰρ οἶδεν ὁ σύμμετρος ᾿ἀγωγὴ 
τοῦ σώματος χαὶ ἐγχράτεια τὰς ἐπιθυμέας ἀναφλέ- 
γειν, καὶ ἀδάμαστα τὰ πάθῃ ποιεῖν. Πλεονεξίας γῷ 
καὶ τρυφῶς τοῦτό γε (46). Καὶ ταῦτα μὲν ew, (en 
ix τῶν τῆς φύσεως νόμων χαὶ μαρτυρέῶΩν τῆς θεία: 
Γραφᾶς, συστῆσαι τὸ νῦν (47) εἰς διάσκεψεν ἡμῖν προ- 
xtipsvov. Ἐπειδὲ δὲ δεῖ μὴ μόνον ταῖς τῶν λόγων 
ὑποθύκαις χρατῦναι τὰ εἰρημένα, ἀλλὰ καὶ *pexrt- 
xoi; ὑποδείγμασι τὴν συμθδουλὲν βεδαιώσασθαι, ix' 


bis ac monitis solum stabilire, sed efficacibus etiam ἢ) αὐτὴν ὅδη βαδιοῦμαι (48) τοῦ Σωτῆρος τὴν πολι- 


exemplis sententiam nostram confirmare opere 
pretium sil, ad ipsam jam progrediar Servatoris 
nostri vitam quam,in carne transactam, omnibus 
pie vivere volentibus virtutis formam ac exemplar 


15 [sa. L1, 20. 


(42) Editi et Reg. tertius οὐδὲ μικρὸν τῆς. Alii qua- 
tuor mss. οὐδὲ χαιρὸν τῆς. Nec ita multo post co- 
dex Colb. ἀνυδρίας ξηραινομένοις. 

(42) Codices aliquot. ἔξω τοῦ σώματος. Abest ar- 
ticulus ἃ vulgatis. Mox Reg. secundus ἐπειδὺ δὲ 
διπλοῦς. 

(44) Reg. secundus ἐπειδὴ δὲ λίαν. Mox Reg. 
quartus ἐστὶ τὰ τὸς τοίαύτος διαίτης, ὥστε κὴ κα- 


Tiv, ἣν χατὰ σάρχα πολιτενσάμενος πᾶσι τοῖς εὐ.- 
σεύῶς βιώσασθαι θῶουσι τύπον ἀρετῆς xod πρό- 
γράμμα τέθειχεν. ὥστε τοὺς λοιποὺς, ὄρωντας εἰς 
ἐχείνους τοὺς χαραχτῦρας, τὸν ὁμοίαν τοῖς ἑαυτῶν 


ταπίπτειν. 
(&5) Reg. primus ψυχῇ γινομκενῃς. 
(46 Unus ms. die i ὃς τοῦτό γε. — 
(47) Editi συστέναι τὸ νῦν. At mss. quinque ev- 
στῆσαι. Ibidem duo mss. ἡμῖν προκομιξόμδνον.. 
(48) Reg. primus βαδιοῦμεν. Aliquanto post 


duo mss, καὶ προγραμμὸν 


1353 
βίος ἐναποτυποῦν ἰδέαν οὐδαμοῦ, τὸ ἀρχέτυπον τῇ Α 
παραλλαγῇ τῆς μιμήσεως διαστρέφοντας, Ὅτε γὰρ 
τὸν οἰκεῖον βίον ὁ Σωτὴρ εἰχόνα πολιτείας ἀρέστης 
πᾶσι τοῖς αὐτῷ πείθεσθαι θέλουσῖν ἔθηκεν, ἄχου σον 
αὐτοῦ διαῤῥήδην τοῦτο διδάσκοντος" "Edw τις γὰρ 
φησὶν, ἐμοὶ διακονῇ, ἐμοὶ ἀκολουθείτω, οὐ τὴν 
χατὰ σάρχα δηλῶν ἀχολούθησιν (ἦν γὰρ πᾶσιν ἅπο- 
pos (49), τοῦ Κυρίον τανῦν ἐν οὐρανοῖς εἶναι κατὰ 
τὸ σῶμα γινωσχομένου), ἀλλὰ τὴν ἀχριδῇ τῆς πολι- 
τείας χατὸ τὸ ἐγχωροῦν μίμησιν. 


5. Πῶς οὖν ὁ Σωτὴρ ἡμῶν βεβίωκχε, χαὶ πῶς πε- 
πολίτευται ; ᾿Αμαρτίαν μὲν οὐχ ἐποίησε’ Πῶς γὰρ 
ἂν 4 διχαιοσύνη τῇ ἁμαρτία ἡττήθη ; πῶς d' ἂν τὸ 
ψεῦδος τῆς ἀληθείας ἐχράώτησεν ; πῶς δὲ $ δύναμις p 
ὑπὸ τῆς ἀσθενείας χατεπαλαίσθη ; ἥ πῶς τὸ μὴ ὃν 
τοῦ ὄντος περιεγένετο : Ὁ μὲν γὰρ Θεὸς ἀεί ὧν, καὶ 
τῆς ὑπάρξεως ὅρον οὐκ ἔχων, πέρας οὐ προσιέμενος" 
ἡ δὲ ἁμαρτία ἔστι μὲν οὐδέποτε, οὐδὲ ἐν ἰδίᾳ ὑπο- 
στάσει καταλαμβάνεται" ἐν δὲ τοῖς δρῶσιν αὐτὴν 
μᾶλλον ἣ ἐν τοῖς δρωμένοις (50) χαχῶς ἀπολείψει τοῦ 
χαλοῦ τὴν ὕπαρξιν ἔχουσα, σγχότος τυποῦται τοῖς 
ἀδιχήμασι νοερὸν, τῷ δὲ φωτὶ τῆς δικαιοσύνης δια- 
λνόμενον" τὸ γὰρ φῶς ἐν τῇ σχοτία φαίνει, χαὶ τῷ 
πέρατι τῶν ἁτοπημάτων συνδιατρέχον, Πεταυμένων 
γὰρ τῶν πονηρῶν πράξεων, χαὶ ἢ ὕπαρξις τῆς ἅμαρ- 
τίας συναφανίέξεται, Δητηθήσεται γὰρ, φησὶν, ἢ 
ἁμαρτία αὐτοῦ, καὶ οὐ μὴ εὑρεθῇ" χἄν ἢ ἐπὶ τοῖς 
ἀμαρτήμασι τιμωρία τεταμιευμένη τύχοι τοῖς ἁμαρ- 
τάνουσι, x«i ἄλυτος ἡ ἐπὶ τοὶς ἀδικήμασι κόλασις, ε 
᾿Αμαρτίαν τοίνυν οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ (51) εὐρέθη 
δόλος ἐν τῷ στόματε αὐτοῦ. Μαχροθυμίας dt, καὶ 
ἀνεξιχαχίας, χαὶ χρηστότητος, πραότητὸς τε καὶ 
φιλανθρωπίας, xci ἡμερότητος. ταπεινοφροσύνης τε 
x«i φρονήσεως. καὶ πάσης ἀπαξαπλῶς ἀρετῆς πολλὰ 
παρέσχε τὰ ὑποδείγματα, ἅπεο ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις 
σαφῶς διηγόρενται. Μαχροθυμίας μὲν χαὶ ἀνεξιχα- 
κίας τῷ φέρειν (52) τὰς τῶν ᾿Ιονδαίων ἐπεδαυλὰς, 
ἀεὶ ταῖς ἑξῆς ὑπερδολαῖς τὰ πρότερα πονηρεύματα 
κα)υπτούσας" χαὶ διελέγχειν (53) μὲν αὐτοὺς ἠρέμα, 
ὅσον στῆσαι τῆς πονηρίας, ἀμύνατῆαι δὲ χαὶ ἐπ- 
ἐξιέναι οὐδὲ χατὰ μικρὸν, ἀλλὰ φιλονεικεῖν ταῖς εὐεο- 
εσίαις τὴν ἐχείνων ἀπανθρωπίαν νιχᾶν, xvi ταῖς 
τῶν ἀγαθῶν χορηγίαις τὴν τῆς πονηρίας ἐπίτα- 
σιν 54)" χαὶ τὸ τελευταῖτν σταυρὸν ὑπὲρ τῶν GTUU- 


'5 Joan. xn, 26. 171 Αδίγ, πὶ, 38, !* Joan. i, 5. 


(49) Reg. secundus ἦν γὰρ ἂν ἅπασιν ἄπορος. Nec 
ila multo post codex Colb. πεπολίτευται : duour 
συνετῶς" ἀμαρτίαν, et quomodo conversatus. est ? 
audi sapienter, elc. Mox duo mss. δικαιοσύνη τῆς 
ἁμαρτίας, Subinde duo mss. πῶς δ᾽ àv ἢ δύναμις. 
t sl " Ἢ à : 

(90) Hund, ἐν τοῖς δρωμένοις, de personis acci- 
piendum esse pulal vir doctissimus Combefisius 
-ieque hune locum interpretatur : tum peccatum 
in eis potius sit qui ipsum perpet rant, quam in iis 
qui inde injuria damnoque afficiuntur, honesti 
rectique carentia existentiam habens. Mox Vossii 
codex et alii duo νοερόν, τῷ δὲ swri. Edili et mss. 
nonnulli νοητὸν τῷ φωτί, Subinde duo mss. cum 
Voss, ἀποπημάτων συμπαρατρέχον. 

ParROL. Gn. XXXI. 


CONSTITUTIONES MONASTICA. 


1354 
proposuit, ut reliqui conspecta hac effigie, similem 
in vita sua formam exprimerent, nusquam hoe 
exemplar diversa ae impari imitatione perverten- 
tes. Nam quod Servator suam ipsius vitam omni- 
bus ipsi obtemperare volentibus proposuit imagi- 
nem vite optime, audi ipsum aperte hoe docen- 
tem:5Si quis enim, inquit, mihi ministrat me se- 
qualur **, haud indicans corpoream sequendi ra- 
tionem erat enim omnibus impervia, cum Domi- 
num nunc secundum corpus in ccelis esse notum 
sit), sed vite, quantum fieri potest, accüratam imi- 
tationem. | fnr MEA 
5. Quomodo igitur vixitServator noster, et quo- 
modo conversatus est? Peccatum quidem non 
fecit". Qui enim a peccato vinci justitia potuisset ? 
qui vero mendacium vinceret veritatem? qui de« 
bellaretur potentia ab infirmitate ? aut quomodo 
quod non est, id quod est superasset ? Deus enim 
semper est,nullumque habet exsislendi tempus li- 
mitatum, necfinem ullum admittit. Peccatum vero 
nunquam est, neque in sua ipsius substantia de- 
prehenditur. Verum in peccantibus magisquam in 
ipsis rebus, qu: male fiunt, per boni defectum 
subsistens, caliginem spiritualem per injustitias 
imprimit, qua justilize lumine dissolvitur,cum lux 
in tenebris luceat 1", et eousque durent, quandiu 
delieta durant. Nam cessantibus pravis actionibus 
jam peccati substantia simul etiam deletur et eva- 
nescit. Quaretur enim, inquit, peccatum illius, et 
non invenietur !? ; etiamsi alioqui supplieium pec- 
cantibus reservatum sit ob peccata, sitque perpe- 
tuus eruciatus ob iniquitates exspeetandus. Pecca- 
tum igitur non fecit,neque inventus est dolusin ore 
ejus*?, Sed contra lenitatis, patiente, benignita- 
tis, mansuetudinis, humanitatis, comitatis humili- 
latis, prudentize, et uno verbo virtutis eujuscun- 
que 548 exemplamultapriebuit, quie elarerecen- 
sentur in Evangeliis. Lenitatis quidem et patientia- 
rum pertulit Judzeorum insidias, quie posteriorum 
injuriarum magnitudine semper contegebantflagi- 
lia priora. Atque etiam eum redarguit ipsos leni- 
ter, solum videlicet quantum opus erat, ut eorum 
coerceret malignitatem, non ut etiam eos ulcisce- 
relur, aut reos perageret vel tantillum, sed ut be- 
nefieiis illorum inhumanitatem, et bonorum largi- 
lione magnitudinem nequitia eorum vincere cona- 


'5 Psal. x, 12, sec, Hebr. 30 138. tut, 9; 1 Petr. n, 22. 


(51) Veteres duo libri ἐποίησεν ὁ Χριστὸς, οὐδὲ, 
ὡς Editi τὸ φέρειν, Αἴ mss. duo τῷ φέρειν, 
33) Heg.secundusetedili διελέγχει, Veteres duo 
libri διελέγχειν, et ita quoque legitur in Reg. tertio 
sed secunda manu : ubi supplenda est vocula τῶ, 
ὉΠ si τῷ διελέγχειν quemadmodum scriptor ali 
quanto ante dixit τῷ φέρειν, Mox edili ταῖς εὐερ- 


"ἐπίκις τὴν ἐχείνων ἀπανθοωπίαν xxi νιχᾷν ταῖς, 
E. quartus utin contextu. Voeula x«i male lo- 
cata fuerat in vulgatis. . uu 


(34) Unus ms. cuum Voss. πονηρίας ἔνστασιν, 
Mox codex (1010. αὐτὸν ἀναδέχεσθαι, Vossii vetus. 
liber ἀναφέχεται, Alii mss. et. editi αὐτὸν χαταδέχε 

ται, Si per veteres libros liceret, mallem legere xo 


43 







: 243 x. ASILI dem t 
UWAP OG EDUCCLUUÓ5ANL £^ GULSuILIPn]Isós τὰ à υταστων  r4773  348:/127720 7028-71 τος dt 
UWrweduamnL.i o Édanadetnbnünld inlet 25.lALoc. Cl UALELITTTZIS. τῷ  TIXSTRI CZOGIPTOSR  LERTE τῆς OE 
πῆρε τ ocnnienunis gn. ΡΤ ΖΕ ΩΔῺΣ u.TE3U. i£ TEEXTGGTIIO τιτστιτετος. τᾶ Z0 TUS  QUAAÉRER 5: 
JWMinrletai. ρα .DeTtllef 00 ΓΙΤΞ LI27..4 — cvm Col uo —32003u60: Cim  z39070eX7080 ἐσνᾳ). 1 
πρῶ 0 .48 taf. Cual Dacus sCTassGIll d- o τὴς cxt τὸ ἀσγιττχ ἸΞτιπΊε ΩΣ ὅελαν ἀπὶ T 
TWAFRmY ΠΩ: κα conata  CuTD.e68 ἢ ieceaiGeBüUn. TERI. 00.75 423 7I24GR DXL CIAAUEEL ΠΟΘΙ ΕΤΥΣ, : 
snr^a ἀρ onbieAHD ὉΠ Cl sselllu. iUl ΒΒ. aa 2 c9T-ua  rTAamz : ἐς 123) Ἔχλαφυλε 
mor*umaüge-enb uml tTTPRCUOI.QD0Dtcum un 4nlzTueiLa. ὦ. aX “1 00g7TAU4 CE 2UyÉ πε» 
AM mlemaga ^nfzmlenanlgs 2X. Po. aRBendt —— 2a£&— I1. ἀξ .»  :XTIIST)T7 iRAATS τ TWSSRCOÓ 
fiWweenLna..l1ABA Ἵ cn ieüe6tP nniue?PRIS SAIQ — clilrnL - iulll£4 CP damIlijj( τες ÜSmerseo 
Aveninant -znementam ne ΔΌΣ dnoremp.bo- — oclo (02 ox£f τὸ cLIIX3 73 τἀπταας ἀώξατα. 
Tancaha t 007 0200 iopeectscage CUIR ὩΣ TL 70: 001 τυ οι: τᾶς 7I τῷ Ζ:ΞΑ ΒΟΥ JOE IL 
iemimperi.sent,a onleelacnDI0O4AaID lensafz-T —— Ὡς CX -πητές; στο, 3187: iEB ἐπ TÉ iux--— 
τσ πες’ plo cci:  L.LuOnUT μος S0 3282:  ZA401n:9002  COIUCTES.A- — X79» Té: 
Hmm TUO) IÓDR-MADUPUTL γι... αϑοιραῖ s 2- ὧς δ᾽ cc2nzaÉ. ::7i6 γαξεσοίκαναν, τῷ 
aUcARal. (AMO cC πῶ c^. siD)Ihseéftau3esi ac 3 4a2024 “τς o .-&til XR 7a —zu-gégn --οὐ zoeup 
"Bn Tod AAT) CeSePTLISD ..LIDAL "eril oc ves τ’ ci τὴς πὰς CÍLLETOUt. CORE CY sme. -— 
GAST cATeLniest στον ἀπά: PDegoMbs LLT- DSTX..L429L  lZÀ  l212:29t e — COMBETE ὡς i. 
ει: ἀντ e CLáàlA s AelcadlAlhre n.o 8, 9 .-5.-cwDà- “ο΄. Xi 1 ᾺΆ — 53 ZTEMAaSNEIREC ASEDOMRN 
UT τήν.» T. VB 5 τον, Σιν "ρει, CD Z3$6- Aul τ τὺ 'Ζ: τεδοράτες -᾿-οὸισσσουσθδα" 35 
ἰδο. ἃν» ΑΔ “4.6 πὶ TLnSneà. σι 20.23" daa Ji ας “Πιχ: ὩΞΏΣΤΙΩΣ,  CNE — REMNCIXEUDMS δὰ 
$04 FAI ana ΤΙ δ δε Δ 5... Δι). ἐλ τ ΕΡΕ Tul ες. IXL CTIUUTUAAXI μπησου TENELMEYS 
VAC:cuSePLTA. 4 ον. τῆς, clAlbck εἰς Ὼ ἜΤ τ “ων. -- τοῖς 7739 ταττις CS κξιεδιατιας Dm tse 
“εἰ ἤβδενιναξ, ὁ JLeTADAA ἡ πῶσ ded Τὸ ει à- πεξι τ ῶτα  CITIDTSZOTTOUE- 38 'χαῦπαι CE x: 
... evo QAPRLnIATQ, AID 00 ΡΟΣ “ΣΤ ΤΙ; ὡς «οὔὐὖῦν ΣΤ σαΣα 3€ 5x τοῦς 
Mata uéveeCs. LAPÜJL Ett τωι μὲ ἐπ ΟΣ σας. £252E ἃ δ. CHA τευ, χα 7 3:8 
"arg. — T". 41975. DAUM ΠΡΌ adis. ulus Tcal. Cpwa τᾶς: C2 143 CEPGTOeR. τὸ Jk παισὶ 
Ta. VAtÓT αἴ .c0,QDy&vualda c]. Heg ijTocngod C DIM glo. C£2$7— χε 2:2 CL LETZOC, ammagÜksm X 
σι ἴοι Δι. εἰν.» a» 4 Κις ὁ {εν 82 mice ovi ἋΣ τι. “κι τστ: TxT72-:. 99902-7934 £t “ἃ zem 3 ἃ 
SWetaf GRO 07 0.9 cf oco qw IXG 74 sariorum TT DER OLI lxc5?.xXidul 7tarpaadur -;ὸ mut 
τι τιν cCo-nscReIl4jD5eT] TPUDdiefüO ΣΤ. ΟΣ ττεϑον σὰς τὸ CDXTLEX- —dM9 — a pg-m αὐλαία 5 
ef 1327 ::* T€ 22) 34 P7 SITIS iori calla "um Ax fu£T^ -εὐυει, τω κατ 28 TOM aedes Ἢ 
der7Dane ario anlfevi κω: aüs.ndd dae cl cd- ἀαειται — i£TX — 780 ἔρον εϑενύων παστααχασι 
“5, TUAM Gne uoneala οὐ Jahr Dos) tap- πτισα. “Ὁ ταῦῖ ἼΓ..5 ἐσϑατετοα -αρῦιαναα, 
am yr oan ion o^ &unmp.quinu) adbertsdpos] DR. 710: του ἄκιταξ: COLGUR. Σ᾽ γὰς aceamap S 
SuhnanmpaesstTuniggquelcum en LaTs-e. ld] — 27397) πιαιπέξιον, τσ GUXTXBGE καφὲν τῷ» m 
M'UASLIOMMT PT — uem ng bMTGS ure nor; iulen- IE 1... 22 ΠῚ. p. "t 172298. 3A 7.2R xmesesm Uu 
(rA s-nar3 Qebhto2mnun. QI. IH P un 24E- ——]. Uu. (cuUTTf “χα.  -ETt. —* -p Bess 
hr. l[wD-o^ — RÓaAYi]s CAD πα. 1 0n.ulla. CU. — τῷὸ  RaTLo το} ἋΣ :OUAT SE WM arcus 2] 
i8 .magtierza ae nseDopuonemm -7uab. —— :xgzS AS “τῷ ὑτττ X913 ἕδρα, 

$. M oam ied ocauesiDe ated τ 4 2! jre- 3. Aa τι μὴ  TIOIUCTADLEME — a» — 2n 
ΦφΦ ἰῷ gem Lan gdhDds “ἐλ 218 Qrnrzs 76 “αἴ, t2 ταὶ τ.» &£713020 79 ΧΘε 2 naesroci 
MMyR OFacL τς YHALe Iul D0Ut3 "O ἀπ “πὸ T6277. 5 8X. Xt 2TX 1b» imaexep amuapa UP 
deterulenata vam) cagsa naxane ulalin f $449) ἔχτα: ds cx -Ὁ «πο 074m Wumru am, τᾶν τοῦῖϑ 
Srf0103::301):023. Π δὲ "ma piuiem.etare 3D 5 Jaren- m.UXLX. τοῖς τῶν στὸ 15730 TORAEDG C. σαντα “56 
übn4^ amnuem.Aoor2ed ὨΡΘΟΡΊ ΩΣ eg; μὲ 2De- ) Tweia—x7; c. tw: τας 70€. σ᾽ υϑεσασρεν, "yas 
dien. τὰ Te πὶ τι SUsCDULIL ἀπ ΣΙ αἰ π- Duc 27D ὦ’ 7oÉÍ$sUai στ καὶ GPuqedeEL, TD 
"és .G »*aento us ΤΙΣΙ τ Δ ἘΣ “11..6:: 2A4d20e79. Σὲ κα' τὼ. GLO Rdi'ee QLA τίπαρλι zog ἄσξατας ἢ 3€ 


Y Manu. ἀν jlaeqq. 7 Mann. τὶ ἃ. 7 Mani. σαὶ, ἢ... C0 Nan στ, 33. 78 jh, ἐτ. € 
3.. 7 Laus T. δὴ 


-21:,:285;, ας 5416 σοὺ AME τορι ας — dac juglace 

4v. nen ngrAoàletfe6s 4T lal στὸ 19721: Tl.Tu- 3^7 V DIbc42LLLU 24 ex wetneibas qua 

Ti. UA Qon lAÀLERS 7H]: lily σον ild iD aat. 

TYRa. τὸ T£73l 7:57 i713. O3 o Sex. Gecublds € dr Ald mes ete 
»5 "UU i3. ἐπξιας az. σι Σὲ LOI o nc» kl lLeiedl Lao τ ζϑας͵ Me um maio p 
"ας ποτ ALL vu ἦτ ππτττι κυντσις ILLA tet dedi 21i ἐπι i42 5 χατὰς. 

Subiaie 25 Ὧλ Ὧν. Ρ..2 σατὸ ἢ: £x; ἃ} ὕζι: zls. &2..17z TANTA. 

, 35 δι. Regi sesàind.s-1:9902:4.3-0 21350 732059 d! ioc v nick 35 qABRC BA. "Baden ) 
αὐτοῦ ρδιά το, αἱ 4«πριρϑ LmhseisQ l4. οτος ἃ. hon. AGB IP éds0üe$ Aaometea ges dns. 


τρί legitur. Jidem eL 3i£fco2mmo. Vetter 


HH Ww ὦ κα΄ s τ 


- " "Ww" Ww Www "maa RN. 


eu VEUTA VE WWuw.w"w.-w- 


" LuLrFrTAiVL V 


1351 


CONSTITUTIONES MONASTICAE 


1358 


τῶν τιμίων Toxew ἢ θερεπεία), εἰκότως πόνοις cu- À rebus ad vivendum necessariis non admodum in- 


ματος προσωμέγονν διηνεκέσι, τὴν ἀναγκαίαν χρείαν 
ταύτη ἑαντοῖς συμπορίξοντες (01). Ἰησοῦς δὲ τούὺς- 
τοις ὑποτασσόμενος, ὡς φῆσιν ἢ Γραφὴ, πάντως καὶ 
τῷ συνδιαφέρειν τοὺς πόνους τὴν εὐπείθειαν ἐπ- 
εδείχνντο. [ροϊὼν dé καὶ τὰς δεσποτικὰς xul θείας 
εὐεργεσίας ἀπογυμνῶν, καὶ μαθητὰς λοιπὸν ape 
μένος, καὶ βασιλείαν οὐρανῶν κηρύσσειν διανοούμε- 
vog, οὐχ ἐπὶ μιᾶς γωνίοις κείμενος, ἐχλυόμενός τε τὸ 
σῶμα, τῆς mp ἑτέρων ἐδεῖτο διαχονίας, ἀλλὰ ἄρτι 
μὲν ὁδοιπορῶν, καὶ πεξεύων διηνεχῶς, τοῖς μαθηταῖς 
ἅμα διακονούμενος, ὡς αὐτὸς ἔφησεν" ᾿Εγὼ δὲ εἰμι 
ἐν μέσῳ ὑμῶν ὡς ὁ διαχονῶν" χαὶ, Καθὼς ὁ Υἱὸς 
τοῦ ἀνθρώπον οὐχ ἦλθε διαχονηθῆναι, ἀλλὰ δια- 
κονῆσαι" ἄρτι δὲ νίπτων τοὺς πόδας τῶν μαθητῶν" 


sirucli (cujus reiteslis est preesepe quod veneran- 
do partui inservivit**), erant, ut verisimile est, 
laboribus ecorporís assiduis dedili, sic ut hac ra- 
lione res necessarias sibiipsis compararent. Jesus 
aulem, ut ait Seriptura, his subjectus, laboresque 
una cum ipsis perferendo, obedientiam suam pror- 
sus declarnvit. Ceterum aulem temporis progressu 
cum herilia divinaque beneficia detegeret, et, ele- 
elis posthac discipulis, de preedicando ecelorum 
regno cogitaret, nequaquam in uno angulo positus 
aut eorpore exsolutus, aliorum indigebat ministe- 
rio, sed modo obambulans, et assidue pedibus iter 
conficiens, una eum discipulis suis ministrabat, 
velutipse dixit: Ego uutem in medio vesirum sum, 


αὖθις δὲ τῇ διδασχαλίᾳ προσδιατρίδων imi μακρὸν, pg Sicut qui ministrat **, Item : Sicut Filius hominis 


τόπον τε ἐχ τόπον μεταμείδων ἀόχνως, διὰ τὴν σω- 
τηρίαν ἡμῶν διετέλει, "Arab δὲ ὑποξυγίῳ, καὶ τούτῳ 
μόνον ἐπὶ ὀλίγον (63) χρησώμενο: φαίνεται, οὐχ ἵνα 
τὸ σῶμα διαναπαύσῃ, ἀλλ᾽ ἵνα τοῖς ἔργοις τὴν mpopn- 
τείαν σφραγίσηται. Τί δὲ οἱ ἀπόστολοι ; Οὐχὶ τὸν 
Δεσπότην μεμίμηνται ; οὐχὲ πόνοις ὡμίλουν διηνε» 
χῶς ; Σχόπησον Παῦλον ἐργαζόμενον ἀπαύστως, 
ὁδοιποροῦντα συντόνως, πλέοντα, κινδυνεύοντα, χει- 
μαζόμενον, ἐλαννόμενον, μαστιζόμενον, λεθαζόμενον, 
πᾶσιν ἀρκοῦντα τοῖς πειρασμοῖς τῇ προθυμίᾳ τῆς 
ψνχῆς, καὶ τῷ σθένει τοῦ σώματος, Εὲ δὲ ἦν τῇ 
ἀμετρία παραλύων τὴν τοῦ σώματος δύναμιν͵ οὐχ 
ἂν ἐπὶ τούτοις ἐστενανώθη, Καλὸν οὖν, τὸν τοῦ 
Δεσπότου Blow xai τῶν τούτον μαθητων xxi ἁποστό- 
λων (63) dud τε τῶν ψυχικῶν ἀρετῶν dux τε τῶν σωμα- 
τιχῶν ἀσχημάτων μιμούμενον, ἐνεργὸν παρέχειν τὸ 
σῶμα ταῖς ἀρίσταις ὑπηρετούμενον πράξεσι. Ῥυχῆς 
μὲν γὰρ τὸ προελέσθαι τῶν χαλῶν ὅσα καὶ τῇ συνερ- 
yix τοῦ σώματος τελειοῦνται θά)" σώματος δὲ τὸ 
ἐνεργεῖν ἅπερ ἡ ψυχὴ προείλετο, ᾿Ατονοῦντος δὲ 
τούτον πρὸς τὴν ἐνέργειαν, ἡμιτεδὲς τὸ κατόρθωμα 
ἐν προαιρέσει χρυπτόμενον, καθῶπερ vt βλάστημα 
τοῖς τῆς γῆς χόλποις ἐμμαραινόμενον, xul οὐ προ- 
βαῖνον εἰς χρῆσιν τούτων, δι' οὖς χαὶ ἔφυ. 


6 


non venit ministrari, sed ministrare" ; modo vero 
lavabat pedes discipulorum *!. Rursus autem in do- 
cendo diu immorari, ac locum ex loco impigre 
permutare salutis nostre gralianon intermittebat. 
Semelautem jumento, eoque ad exiguum duntaxat 
tempus usus fuisse comperitur **, non ut reficeret 
corpus, sed ut ipsis operibus prophetiam obsigna- 
ret. Quid vero apostoli? Nonne Dominum imitati 
sunt ? nonne vacabant assiduis laboribus? Consi- 
dera Paulum indesinenter laborantem, acriter iter 
facientem, naviganteim, periclitantem, tempestate 
jactatum, fugatum, flagris ccésum, lapidibus peti- 
tum, animialacritale et corporis firmitate ferendis 
omnibus tentationibus non imparem.Quod si ener- 
vassel corporis vires per immoderationem, haud- 
quaquam obhee coronam assecutus fuisset.Quam- 
obrem praeclare faciet, qui Dornini, illiusque disci- 
pulorum ae apostolorum vitam tam per animi vir- 
lutes quam per corporis exercitia imitando, corpus 
strenuumetoptimorum operum ministrum presta- 
bit. Animi enim est, bonà seligere, quie posthao 
perficiuntur corporis opera ; eorporis vero, exse- 
qui quae animus selegil, Quod si corpus invalidum 
est ad agendum, imperfectum remaneL virtutis 


opus cum occultetur in animi sententia veluti germen quoddam, quod in terre sinibus emaroescit, 
nec ad usum eorum propter quos productum est, pervenit. 


7. ᾿Αλλὰ, φησὶ, καὶ ὁ Κύριος ἀσιτίαν ἐπιτεταμένην 
διήνεγχε, χαὶ Μωῦσῆς δὲ οὐδὲν ἧττον, xoi ᾿Ηλίας ὁ 
προφήτης. ᾿Αλλὰ καὶ τοῦτο σχλόπησον, ὅτι ὃ Κύριος 
ἡμῶν ἀπαξ τοῦτο μόνον ἐποίησε, χαὶ Μωῦσῆς δὲ 
χαὶ "HMa; ὁμοίως: τὸν δὲ λοιπὸν χρόνον ἅπαντα 
ἐν τάξει τῇ προσηκούσῃ διαχυβερνῶντες τὸ σῶμα, 
χαὶ ἐνεργὸν τοῦτο παρέχοντες, χόποις Tt χαὶ πόνοις 
προσομιλοῦντες ἀεὶ, οὕτω τὰς δριτὰς τῆς Ψυχῆς 
τῇ συνεργίᾳ τοῦ σώματος ἀπελάμπρυναν, τὸν πρᾶ- 
κτιχὸν βίον σφραγῖδα χαὶ τελείωσιν τῆς πνευμᾶτι- 
χῆς πολιτείας πεποιημένοι, Τοῦτο μὲν Μωῦσῆς, 


7. Sed, inquit, et Dominus pertulit inediam 
diuturnam, el Moyses quoque, et Elias propheta. 
Verum illud etiam animadverte, Dominum no- 


!J strum, et Moysen, itemque Eliam, id semel dun- 


taxat fecisse : sed tolo reliquo tempore corpus de- 
bita moderatione gubernasse, illudque reddidisse 
strenuum et validum, semper et in laboribus 
etin rmrumnis versantes, sicque animi virtules. 
corporis ope illustrarunt, actuosam vitam ceu si- 
gillum atque perfeetlonem spiritualis $56) vite 
prestantes. Hoc Moyses, hoc Elias, hoe eliam 


* Luc.1, 7, *? Luc. xxn, 27, ?* Matth. xx, 28. 3! Joan. xut, 5. ?* Math. xxi, 7. 


(61) Codex Colb. ἑαυτοῖς ἐχπορίξοντες, Vossii ve- 
lus liber ταύτην αὑτοῖς ἐπιπορίξοντες, 

(62) Editi ἐπὶ ὁλίγω. Antiqui tres libri preter 
Voss. ἐπὶ ὀλίγον. Mox codex Golb. σῶμα διαναπαύ- 


σῆται. ant i 
(63) Veteres duo libri xe τῶν ἀποστόλων, 
cula x«i in editis desideratur. 
(64) Codex Colb. τελειοῦται, 


Parti: 


Ἢ | 


1359 


Joannes ipse effecit: qui ex arcano quodam Dei 
eonsilio diuin deserto commoratus, completoque 
hoc consilio ad regionem cultam profectus, tunc 
et predicavit, et baptizavit (quod pertinet ad actio- 
nem), et ob suam loquendi libertatem adversus 
Herodem, certamen absolvit. Hoc et omnis san- 
ctorum turma,et ipse Jesus fecit. in agendo scilicet 
perseverans : ut undelibet planum esset et explo- 
ratum cum ex natur: lezibus, tum ex divinarum 
Scripturarum doctrina, tum ex omnium sancto- 
rum factis, tum ex vivendi ratione ipsius Servato- 
ris nostri, tum ex regula vite virorum pie degen- 
tium, melius esse atque prestabilius, si corpus 
firmum sit ac robustum, quam si exsolutum sit ac 
enervatum : itemque, si reddatur ad bonas actio- 
nes strenuum, quam si voluntaria afflictatione 
iners fiat ac deses. 
CAPUT V. 
Quod convenit ascetam in iis operibus, qua ipsum 
deceant, ezercitari. 

Caeterum ín iis se operibus exercere asceta de- 
bet, quee sibi conveniant: qua videlicet ab omni 
cauponaria,longiorique mentis avocatione et turpi 
jucro aliena sint, queque manentibus intra tectum 
nobis ut plurimum contici possint, ut et coimplea- 
tur opus, et quies servetur. Quod si oportuerit ob 
inevitabilem quamdam necessitateta opus aliquod 
etiam sub dio perfici, ne hoc quidem philosophie 
futurum est impedimento. Qui enim vere philoso- 
phus est, ei cum corpus sit loco schole et gymna- 
sii, sitque eidem animi sedes firmissima, etiamsi 
in foro fuerit, sive in conventu, sive in monte, sive 
in agro, sive in media multitudinis frequentia, ceu 
in naturali monasterio commoralur : quippe qui 
intus ad se advocet animum, et de rebus, quie 
sibi conveniat philosophetur. Fieri enim potest, 
ut et qui domi desidet, is tamen mente foras eva- 
getur, et qui in foro versatur, is, si vigilet, quasi 
in solitudine sit,cum et ad semetipsum et ad Deum 
solum conversus sit, tumultusque ex rebus sensi- 
bilibus in animum irrepentes nequaquami sensi- 
bus excipiat. 

CAPLT VI. 
Quod non convenit ascetam incaute cum omnibus 
hominibus colloqui. 

1. Jam ne illud quidem decet, seipsum homini- 
bus omnibus concredere, aut se aperire, aut se in- 
caute detegere. Qui enim secundum Deum vivit, 
huic complures insidiantur, atque ii ipsi plerum- 
que qui sunt ei conjunctissimi, sepe vitam ipsius 
explorant. ltaque opere pretium est non temere 
cum externis congredi. Si enim, ut 55] ait Evan- 


! Sia Vossii vetus liber et alii tres. Editi $a- 
* τοῦ ποαττειν ἔτι xoi ἐκ τῆς, COrTUpte. 
" κποτελεῖν, quod in fine hujus capitis 
πα} invenitur in Vossii veteri libro διὰ 

τῆς ἐνδεία:. 
πιζηδεύειν τὰ ποοσκχοντα, Antiqui tres 
X. Mor editi προσέχει τὰ ἴογα roi- 


S. BASILII. MAGNI. ! 


À τοῦτο δὲ λίας, τοῦτο δὲ xci Ἰωάννης αὐτὸς,» 
νομέα uty Q0 6 Ot fo TÉ?» Jy 05vit» ἐν τὸἪ EOZ uw i 
Ted Ew couTgáutvo.; μετὰ δὲ τὴν T Af 0007t 
οἰχονοιίας, ixi τὴν χεχοσαημένχν estet? dien, 

Sar-ijw», ἃ τοῦ πράττειν ἐστὶ, 

ix τῆς (65) zoo; τὸν Ποώδχν παόόᾳφαέας τὰν ἅδῃ 

τελειούμενος. Τοῦτο xui πᾶς ὁ τῶν ἀ᾽γέων χατυλη 

xxi Ἰχσοὺς αὐτὸς ἐν τῷ πούττειν δεατελων «, 

ναι πάντοθεν OX)0» ἔχ τε τῶν νόλων TE. τ; 


1 


0277 τὲ χαὶ 


χαὶ τῆς διθασχαλίας τῶν θείων Γοαφῶν, ἔχ τι ὦ 3; 
ἁγίοις ἅπασι πιποαυημένων, EX τε TE. zucum 
τοῦ Σωτῆοος Qué», χαὶ τοῦ χανόνος TE; atu 
ἐούντων ξωξς:, ὅτι χαλὸν XUL συμφέρον συνεῖτι 
μάλλον, ἢ παρεῖσθαι τῶ σώματε- χαὶ ἐνεργὸν τ 
παοΐχειν ταῖς ἀγαθαῖς ποάξεσιν, ἃ &o70» £z07: 
B ἀποτελεῖν. 
ΚΕΦΆΛΑΙΟΝ E. 
τι προσέχει τὸν ἀσχητὴν ἔογαι ἐξιτχδεύειν τὰ 
ποίποντα ! 66). 
* LA . » - . - 
Eoyz.t7020 uiv:0t τὸν ἀσκετὲν σεουσζκει im 
τὰ ποέποντα, GU χαπηλείας ἀτπαάσεε. ταὶ μαχοοτίο 
L1 " 
πιοισπασαῶν, χαὶ αἰσχοοχεοδείας ἀκκξίλαχται | 
υπωφροφίων “ενόντων T, 467, ὡς τὰ πολλὰ, ἐξιτελεῖσ 
* - t» * μ L4 - 
07/4721, ἕνα (07) xai τὸ ἔογον πὰς Φῶται, καὶ ξσυ; 
LJ , - . . , * . * 
φυλάττοται. Εἰ δὲ τι Ofot διὰ τὰν ἀναγκαίαν χοι 
xxi ὑπαιθηον ἔογον ἐπιτελεῖν, οὐδὲ τοῦτο ck» οιλοῖ 
ψίαν χωλύσει, 'U γὰο ἀχριύξςς φελόσοφος, φροντισ: 
*"- . - * " 
pto» E μῶν 79 6094, χαὶ χαταγωσγὰν τὰΛς ψν ς «79€ 
χὰν ἐπ ἀγορὰς ὧν τύχῃ (68), xXx» ἐν Ξαντγ0} 
χὰν ἔν ὄρει, X) ἐν ἀγοῶ, XX) μεταξὺ πλέθους ru 
C ὃν τῷ γυσιχῷ μοναστηρίῳ χαθέδουταε, ἔνδον συν, 
τὸν νοῦν, χαὶ φιλοσονῶν τὰ αὐτῷ ττοέποντα. δια 
. ! E m a a * .- ] 
4*5 xxi οἴχοι xa ir, utvov, ἔξω περοεπλαινᾶσθαι τοι; δ 
σοῖς" χαὶ ἔπι τῆς ἀγορᾶς ὄντα, νξφοντα δὲ, 
ἐπ EOLUUX εἰναι, ποὺς ἑαυτὸν τε χαὶ τοὺς θ 
»"n * - * LJ 
μόνον εἐπιστοενόμενον, X2i 02 δεχόμενον eai; i 
σθήίσεσι τοὺς ἔχ τῶν αἰσθητῶν τ ψυχξ βοοῦξι 


ποοηπίπτοντας. 


ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ς- 

Ὅτι οὐ χρὺ πᾶσιν ἀνθοώποις ἀφυλάχτως συνδιατρϑ 
τὸν ἀσχητὴν. 

i1. Θαῤῥεῖν di πηδὲ πᾶσιν ἀνθοώποες ἑαυτὸν, υ 

μηδὲ 


D «- . - 

Qt ἀπογυμνοῦν, 
zpoTnxt. ἸΙολλοὺς 740 ἐφέδρους ὁ κατὰ Θεὸν 5 
λιτενόμενος ἔχει: χαὶ αὐτοὺς πολλάχες τοὺς eiüx! 
χατατχόκους. Προτέ. 
τοίνυν ui αὐκαγανίστους ποιεῖσθαι τὰς ποὸς τι 


ἀναχαλύπετειεν epis: 


τάτους, τῷ: εαυτοῦ vi; 
ἔξΞωλεν συντυχίας. Εἰ 740 ὁ Xerío, d; gzat 


15774. 
(67) Editi δύναιτ᾽ ἂν tva. At mss. tres δύναται- i» 
In Vossii veteri libro ita legitur post voculam & 
ὥστε τὸν τόνον τἧς φυχῆς xxl τὴν τῆς ἀρετῶᾷς θεωοέι 
διὰ τῆς ἐπιτεται λένης ἐογατίας μὲ ἀπαμδλύνεεν- ü 
x«i τὸ ἔογον. 


(68) Codex Colb. ὧν τύχοι. 


PAsUEREGE αν S Sp 


1361 


CONSTITUTIONES MONASTICAE. 


1362 


Εὐαγγέλιον, οὐκ ἐπίστευε Tei; πᾶσιν ἐαντὸν (A2- À gelium, non omnibus seipsum coneredebat Serva- 


τὸς γὰρ, φησὶν, ὁ Ἰησοῦς (69) οὐκ ἐπίστευεν 
ἑχυτὸν αὐτοῖ:) " εἰ ἐχεῖνος, ὃ καθαρὸς, ὅ ἅμω- 
μος, ὁ ἀνεπίληπτος, ὁ δίκαιος, ὃ τὸ πᾶν ἀρετὴ, 
πῶς ἡμεῖς οἱ ἁμαρτωλοὶ, οἱ εὐδλισῦοι, οἱ μὴ 
χατὰ σχοπὸν ἀεὶ εὐοδούμενοι, τοῦτο μὲν διὰ τὴν φυ- 
σιχκὴν ἀσθένειαν, τοῦτο δὲ διὰ τὸν πονηρῶς καὶ ἄνεν- 
δότως ἡμῖν προσπαλαίοντα, ἑαυτοὺς ἐχδιδόντες πε- 
ριέργοις ἀνῆρωποις (70), οὐχὶ πονηρὰς ἐπισπασόμεθα 
διαθολὰς, χαὶ ἑαυτοῖς τὰ σκάνδαλα χαταπήξομεν (11) ; 
Πολλάκις γὰρ οἱ πονηροί καὶ τὰ χαλῶς πραττόμενα 
διαδώλλειν ἐπιχειροῦσι, καὶ μὴ ἀλοιδόρητα χαταλιμ- 


πίνειν χαὶ τὰ μιχρότατα τῶν πταισμάτων ἂν- 


ἔχονται. 


2. Χρὴ τοῖνυν πεφυλαγμένας (12) ποιεῖσθαι τὰς 
πρὰς τοὺς ἔξωθεν ὁμιλίας. Συμβαίνει γὰρ αὐτοῖς τι 
χαὶ ἕτερον πάθος ὑπὸ λογισμῶν ἀπειρίας ἐπὶ τῶν 
ἀναχωρησάντων τοῦ βίον. Ὑπολαμβάνουσε γὰρ, οὐ 
τὴν γνώμην μετατεθεῖσθαι τῶν μετατιθεμένων (13) 
τὴν πολιτείαν, ἀλλὰ τὴν φύσιν αὐτοῖς τὴν ἀνθρωπένην 
μιτεσχενάσθαι - χαὶ οὐ χρίνουσι τοὺς ἀσχητὰς ὡς 
ἐν πάθεσι μὲν τοῖς αὐτοῖς στρεφομένους, δυνώμει δὲ 
ψνχῆς χαὶ ἀλλοτριώσει τῇ πρὸς τὰς ἡδονὰς ἐπιχρα- 
τοῦντας αὐτῶν (74 - ἀλλ᾽ οἴονται, ὅτι πάντη ἐχποδὼν 
τὰ πάθη τῆς τοῦ σώματος αὐτῶν φύσεως γέγονεν, 
Ὅθεν δὴ, xei εἴ τι μιχρὸν ὁ πνευματιχὸς δια- 
μάρτοι τοῦ χαλοῦ, εὐθέως ἅπαντες, xvi οἱ τὸ 
πρίν θερμότατοι ἐπαινέται χαὶ θαυμασταὶ, πιχροὶ 
κατήγοροι γίνονται, xui διλέγχουσιν ἑαυτοὺς, οὐ- 
δὲ πρότερον ἀληθεῖς τοὺς ἐπαίνους ποιούμενοι 
Καθάπερ γὰρ ἀθλητοῦ τινος ὀλισθῆσαντος, εὖ- 
θὺς ὁ ἀντίπαλος χατεξανίσταται παίων χαὶ προσχα- 
ταδάλλων αὐτόν - οὕτω καὶ ἐχεῖνοι (75), ἐπὰν ἴδωσι 
τὸν ἐν ἀσκήσει ἀρετῆς διαξῶντα μιχρὸν τι τοῦ 
χολοῦ διαμαρτήσαντα, ἐπιτίθενται ταῖς λοιδορίαις 
χαὶ ταῖς διαδολαῖς, ὥσπερ τοξεύμασι βάλλοντες " 
οὐ λογιξόμενοε x«Ó' ἑαυτοὺς, ὅτε αὐτοὶ μὲν iy' 
ἑκάστης ἡμέρας μυρίοις τιτρώσχονται τοῖς βέλεσι 
τῶν παθῶν, Oi dé γε τῆς εὐσεδείας ἀγωνισταὶ, 
χαὶπερ ὑπὸ τῶν ὁμοίων πολιορχούμενοι παθῶν, $ 
μικρὰ τινα, $ οὐδὲν πολλώχις ὑπὸ τούτων ἐπηρεώ- 
ξονται " χαὶ ταῦτα, χαὶ τὸν ἀνταγωνιστὴν σφοδρό- 
τερὸν ἧπερ ἐχεῖνοε δεχόμενοι. ᾿Επείπερ οὗτοι μὲν 
τὸν πρὸς ἐχεῖνον ἀγῶνα διωμολόγησαν, xci μέγα τῷ 
πονηρῷ τὸ χατὰ τούτων ἄρασθαι νῖχος, πάλιν (76) d' 
αὖ τὸ ἡττηθῆναι χαιρίαν τὴν πληγὴν ἤνεγχεν, ὡς 
ὁλοσχερῶς x«i πᾶσιν ἀρετῆς μέρεσιν ἡττηθέντι " ὁ 
δὲ πρὸς τοὺς τῷ βίῳ προσνείμαντας ἑαυτοὺς χατα- 


88 Joan. 11, 24. 


(09) Anliqui duo libri ὁ Ἰησοῦς. Arliculus in 
vulgatis deerat. 
τὶ Codex Voss. ἐχδιδόντες πονηροῖς ἀνῦρ, 
71) Unus ms. ἐπισπασώμεθα,.., χαταπήξωμεν, 
Mox duo mss. ἐπιχειροῦσιν, οὐδὲ ἀλοιδ' ορῆτα, Codex 
Colb. ἐπεχειροῦδι, μήτε ἂλ, 

tc Veteres duo libri πεφυλαγμένως. - 

13) Codex Colb. τῶν μεταθεμένων. Statim Reg. 
terlius et editi μετασχενάσθαι, Alii tres mss. μετ- 


Lor (Zpse enim, inquil, Jesus non credebnt semet- 
ipsum eis ??) : sj. ille, licet purus, inculpatus, nulli 
reprehensioni obnoxius, justus, si ille qui prorsus 
virtus ipsa erat, ita se gessit, quomodo nos pecca- 
tores, ad lapsum proclives, quorum vic non sem- 
per directie sunt ad scopum, parlim propter infir- 
mitatem naturalem, partim propter eum qui mali- 
gne ae fortiter nobis adversatur, quomodo inquam, 
lieri poterit, ut si nosmetipsos curiosis hominibus 
prodiderimus, non conflemus in nos pravas ca- 
lumnias, et nobis ipsis offendicula non struamus? 
Nam maligni ea eliam quie recte fiunt, calum- 
niari non raro conantur, et ne levissima quidem 
errata a conviciis immunia relinqui sinunt. 


p 2. Par est igitur eaute eum externis hominibus 


confabulari,. Nam incidunt et in aliud quoddam 
vitium, dum de iis qui e sieculo recesserunt im- 
perite ae inscite cogilant. Suspicantur enim non 
mentem sententiamque eorum, qui vile genus im- 
mutarunt, immutatam fuisse, sed ipsam naturam 
humanam penitus in illis fuisse transformatam, 
nec judicant de ascetis, tanquam de hominibus, 
qui eum in iisdem affectibus versentur, eos tamen 
animi viribus, et sua a voluptatibus abalienatione 
vineant ; sed arbitrantur corporis eorum naturam 
altectibus nullomodo obnoxiam esse. Ex quo fit, ut 
si vel paululum spiritualis vir a recto declinarit, 
slatim omnes, etiam ii ipsi qui erant antea ferven- 
tissimi laudatores admiratoresque, fiant amaru- 


( lenti accusatores, atque adeo non veras laudes 


prius tribuisse convineuntur. Quemadmodum enim 
labente aliquo athleta, confestim adversarius insur- 
git, illumque ferit, ac magis prosternit: sic etiam 
illi, ubi viderint eum qui in virtutis exercitio vivit, 
tantillum a recto deflexisse, tum ipsum conviciis 
calumniisque perinde ut immissis quibusdam spi- 
culis insectantur : neque reputant seeum, se quoti- - 
die innumeris vitiorum telis transfigi. At vero pie- 
tatis propugnatores, etiamsi ab iisdem obsideantur 
affectibus, sepe tamen ab his aut parum, aut nihil 
accipiunt detrimenli; idque, quamvis adversarium 
vehementiorem quam illi sustineant. Nam hi qui- 
dem ei se adversarios professi sunt, et magni ali- 
quid adeptum se esse arbitratur malignus ille, si 
de ipsis reportet vieloriam, contraque, si suceum- 
bit, putat mortiferam plagam sibi infligi, tanquam 
qui perfecte et in omnibus virtutis partibus victus 
sit: sed bellum iis, qui se mundo seculoque ad- 


ἐσχευάσθαι, 

(14) Codex Colb. ἐπιχρατοῦντας ἑαντῶν, Aliquanto 
post editi Ὅθεν δή, καὶ εἰ ὅτε, Veleres tres libri 
εἴ τι, Haud longe edili ἐπαινέται καὶ θαυμαστοί, 
male. Antiqui duo libri preter Combef. θαυμα» 
etsi, bene. à 

(τὸ) Codex Colb. οὕτως χἀχεῖνοι. 

(26 Codices nonnulli χαὶ zov. 


τοᾶχ τ 3 ὍΡΟΣ pa?s a4 Ξ}3: ftii jem siagcemque 
$232:- spozte currant, vo.up:atibas varus atque 
tipeh:anbus ai peccatum aieen, adversarioque 
Yri007im de se facname reportaun iam oilerentes, 
pá7uz quod i: cuam qui parum pecca:o obs:siere 
Y.Je2:u:, ob varia impedimea:a haui difficoe a 
pa.esra secedan:. $5 Q et ἰοῦ za ver:entes, vehe- 
meaiwrque sagius petu, muiias ac fuedas ciadis 
$c» nous ferant. 

ἃ. Quod s: forie nonnul. impet1 euam mun- 
daaarum curarum superato. mauogni! iis beiio 

obversa 'ae;e opponere se potueruzt. non tamen 
τὰ 3 certamuna scstiau?runt, sed muito. ve; po- 
τ 5 Στ 5 parubus mino*a sun; ascetazum cer- 
τσ ἴσας. AÉZrenumeon:enil?eurne-e.usesuuim. 
ΔΣΤΟΣ 2 Lzbzs. qus de presenzbaus 22n:. pertü- 
Geol: διὸ veTo0 vel ie cure δ᾿: 35 suo 
Ls «:: seccm Llzgant, concedi. pertc.ezs níizd: 
AP 7) 26/277t qua (ud. Sun: πὸ repeze*-. le per- 
cusscs pezecEt v:eissum. e: aSectus 10;—-.a 1n?u- 
:.am v.ezssnm inert. atque boc pacto sza-e se in 
£quA..AU afb'ucanu: hic verno tolerat. quoad :m- 
ΤΆΣ τὰ lac;end act etam δ’: δὴ satelatem azu- 
στ, EI hoe idem stzdet omn:bzs eczporz:s vo.zp- 
τοῦς Qodmrnan: ale? vero aj sate:atem vsque 
Iidiiget τοις Δ; :5. QuomecJo nmzr qui civiie 
v.ue zeaus duct inter a:ih.etas numerabir. si 
ἔς aseeta coziparez:r? Veium consi 2e7es et aud. 
QzaMi Ls sOBILIDB es0 usu veni, quicommunem 
ac voigazrem vitam seq-zntur. quaaiocumq:-e 
Tes δειλοῖσι expenizcnt. Sunzi ac eaim asce:a 
Τα esse Quxerit. ΦΟΣΡ 15 post iongam lamem 
acmen:;o sufferre πὸ quas: :s ijcorpo-ezs 
esset et maler; expers. psum aut r:b. aut 
GcAm paulum aizmezi scmezce τοῖς. 

&- zu 4: V1IezIDi ASCÉLAID ΟῚ OIm2:22 :mmse- 
2110TILZAT COTD CS DuctiTe. Sel Dal] m 938.:6 1 pes- 
8 πιόυ δα, 31 SALS/icete. enm COQVISLS ἂς Cà- 
2:53} COLÉZSéCLANIILT. δὲ MP vocan: Lel-ones. 
Y2Ticesql2s. et 13 ieGevslzs foDenÉlc.que :-nÍLmoe- 
TiLLlaAm i$ CZ2O l2 MIEZÉeS eils22unl: negce Lad 
TeIILAL 45. II Li& 6. OY Ip&s Ξοσ πος ezam 
ὩΣ ILBeLIOATIALL 1 55) ξ 2TASS θεὰ 5.35 τὰ. 


5. ΣΟ Τ e δ τ mls ΣεΔι -ΣΊΩΣ, 


Lac..22 


Dil$ VILXD ΟΣ τ IXÍIIlcali Ξ|: τὸ 

το Σ Σὲ All :ὁ calis ΣΤΥ ᾿ς icm 
- RILTIATe. Sal verto iscela 
il ἃ προ DII τε πο CILLICT. (1 213 ΣΟ prslÉ 


Ile D .2LiMETLZLIISAiILTIILmiiLllzm ve 


Y2l2735 ll «ἰὸς £27 TIPQELTÉI. 


ὁ Riz 5 21 3ὲΞ τὶ l1-A.-s zs» 2 τε i27 


220 τοὺς σίτωΣ;: car ταῦ s. τ Σεχττ ΩΣ od. 
τ; DDICI ZCofuim Wiss -ul .l.wa AIETRA 
DIL 'ecttlcP ILU. 
Oo XLSLRLiLILIILISGXAL22040I5 l22225 


S. hASILIL MAGM 


ΧΦ σι LDailcom. desp.:aia. αι ει iT. ΙΔ 4.4 acd A TES:£22RT7T34 πυυζιλε" 


το af», ὅτε Ol τελεῖστοι 
τῶν ποτουχτω: ἔπι 7£(3 L[7735 τοέχϑυσι, ταῖς : 
χύσις ξὐοναῖς χαὶ ἐπιδυλικες πος CE» ums 


δώαπζολενιι. xxi πουσν χὐτῷ τῆν καὶ ir, 
XUI» πατεχοντεῖ " τὸ Ci. ὅτε ἀπὸ οἱ δοχοῦνι: 
2322 59:1 7X» τοῖς τ 
ὅτις πιϑισπεσαοῖς εἰπξιως τῆς πγωνέπ-: αἀνώσουν 
χα: τὰ γῶτὰ στιευπυτες 0... XE ἀνενθοτω; 3o 
χτεες 


αιποτιπν &v-mt ξεῖν. 


AD*. Ξολλα RE) N17722 τὸς 
91:27 7D. 

ἃ. E: δὲ το. τοῖς. χαὶ Dh» 9663» cá Lacu 
Ct:c7z7410 ϑιαδαπενι. πυτιδλέύαιιει ποι: τὸ " 
T-::32 δεθυντυῖχε Tram. WAA' οὖν γε σ᾽ τὸ 


“ὁ qr 


τος πῶσ: ξιτνε αν, 352X πελρὼ RED ἀξ 
αἀττοαξυσυς (8]. 
Jixz:.» χοατεῖν .79 ἐσπουζαχιε 
Tur ὠνιξῖτσι ἔν ταῖς ἄναὲ τὰ παίὶ 
Ξαϑ' τστετιτο 3 δὲ καὶ cum δισανων -αὶ &us 
-T22Xf 020i, πιστῶν τὸ Δεν “οὐ e 
τ πἀπττιτε. Ὁ "ὦ. τυξκτηθεῖς. ἂν 
ἐτόπτετε. xz: ij7ur45n,. πευτηΐτεενε, παὶ ταὶ 
το iT ἔχε, ὑτι λέχει - ὁ δὲ παοτιοεῖ πὲ 
T132272.. χει χἕϑὲν 75 πὲεσφάνι ἢ 0) zai 
TR:1371 ἔλξεισ τί. Ἀπστ $ aD  rarsées τῶν τοῦ (€) 


Tho LIT. τῶῦΚ  XTETTCIEYe3 


“τὸ 232 τῶ» 


- τἰτοξωζως 


τ; 73 -κ. 


τὸς τῆϑνον χιχτεῖ ἐπεστε, 3 πεσε, ἃ δὲ ἐν Σι 
δ χττιξεῖ τῶν τέϊνω. Πῶς: ez d» xe $6 ἄγε 
--:ὮἩ δ 2:97:22. 0$9$..:7: 5-3 *39; SEXX-Z» ἘΝ 
2E: IXXSTITTS TE ERI i13. See» rzTyiD ( 


πασοτ “εν τυντεέχαυσιν». vx 
τες ἀταττα; ἐξεταζωσι»ν. Chsxeip γε 
iTRI7:; iX .Xz:d; τί; DILE. ὑπαναδαιν con 
rrTao0: R9. παϑεπε: δἴν 
É.-:n. ἔ τὸ υετεγει Tmesd. ἕ τῆ; 


173: ϑείσυτι. 


Δ “τοὶ 


zzim; iyto 


T2723 τ ZI: 


à. Kk n :&.2: τῶν zzi «ς c» ocon 
. IE AaI2E Ὑξν cu -m ΣῈ: 
jrfxTTon47R. 32433233. sam δὲ 
ZZ: ἜΣσινξιττος τας χα — ame nym 
EKT1132127:. TT? ENTE 71. DO; lC» xa £zw0 
PT. τῆς TITRE GHETUOUGTUQ! τὸ Asoavasmet. 
στε 2D un Dur δι ozlti3 χα: cual τᾶς t3 
TITI.2I»0. τισι TR TEG.TRTR x31 Xag-HCE, E 


43. -» 
TD ἀνείζως ETE 


213. TE 12A1. ἀξεὺ L33421. 25904. xam Ge» ! 
ες Zl2q7:r» δι χεισῶας. SlTa ἔτι CA 9 5: 
ΣΣρτατω. τῆι τεοιχχῖς δε maxaé bd 
Thao  JiTlka izsiiOlE. (& δὲ γε xsrcur mag 


zTEZTZ. 7239€ τὰ $3 137X7X XiyzqX 


Σ ETIp IR T2 


mei ss 
£22.77 ἋΣ 7.4 4 


ΙΕ, £3: 


ἃ. EZXZ πῶ: τῷ zn. 
ΤΙΣ σξιεχτ:. 

$2 Rex. sellis :r.:717z1. Ahus ms. 
T£. MALXPIATIO posl etl 23 T3t. EBAle. Veb 


δι. Mox e 
"δὲ γε ταῖς 


.. τοιισῆξ. AE ποτε ι 


S) OALLIILD IIO 2bX nne 
ETIS εἰ σ᾿ CAI. Ἀ δ, C$ 


1365 
πᾶσαν τὴν ἡμέραν ἅπαξ: οἵ γε τάξει διαξῆν ἔγνω- A 
χότες, χαὶ τοῦτο μετρίως x«i ἐπιστημόνως σὲ- 
τούμενοι, εἰκότως παρὰ τὸν χαιρὸν τῆς σιτήσεως 
τὴν χρείαν μετ᾽ εὐπαῤῥησιάστον τοῦ συνειδότος (84) 
χορηγοῦσι τῷ σώματι, Διά τοὶ τοῦτο προσήνει μὴ 
τὴν ἐλευθερίαν ἡμῶν χρίνεσθαι ὑπὸ ἄλλης συνειδὴ - 
σεως. Εἰ γὰρ ἡμεῖς χάριτι μετέχομεν, τί βλασφη- 
μούμεθα ὑπὲρ ὧν ἡμεῖς εὐχαριστοῦμεν ; τὴν ἔνδειαν 
χαὶ τὴν τῆς τροφῆς εὐτέλειαν μετὰ τοσαύτης εὖ- 
φροσύνης αἱρούμενοι, μεθ᾽ ὅσης οὐδὲ ἐχεῖνοι τὴν 
ὑπέρλαμπρον καὶ παντοδαπῇ (88) τῆς πολυόψου τρα- 
πέζης παρασχενήν, Ei δέ τις τῶν εἰρημένων ἄν- 
θρώπων ἐπὶ συνέσει χαὶ εὐλαδείᾳ γνώριμος dim, 
x«i dv αἰδοῦς ἄγοι τὸν ἡμέτερον βίον, τούτῳ χοι- 
γωνεῖν τραπέξης, εἰ τούτου δεήσειεν ἐπεσχεμμένως, 
οὐχ ἄλογον, B 
KEOAAAION Z, 
"Ort οὐ χρὴ σνχνὰς καὶ ἀδασανίστους ποιεῖσθαι τὰς 
προύδους. 

4. Χρὴ δὲ μηδὲ προφώσει τῆς τῶν ἀδελφῶν ἐπι- 
σχέψεως τε χαὶ συντυχίας πολλὰς καὶ σνχνὰς ποιεῖ» 
σθαι τὰς ἐχδημίας (ἔστι γὰρ καὶ τοῦτο διαδολιχή τις 
ἐπίνοια, πειρωμένον τοῦ ἐχθροῦ διὰ (BÓ) τῆς τοιαύ- 
τῆς μεθόδον τὸ εὐσταθὲς ἡμῶν καὶ τὸ τεταγμένον 
τῆς ζωῆς παραλύειν, καὶ εἰς φιληδονίας χαὶ λογισμῶν 
ἀχαταστασίας διαφόρους ἐμδάλλειν)" καθ᾿ ὑσυχίαν 
δὲ ἑαντοῖς ὁμιλοῦντας, διασχέπτεσθαί τε καὶ ἐπαν- 
ὀρθοῦν τὰ τῆς ψνχῆς ἁμαρτήματα. Ὃ γὰρ ἄρτι τὸν 
χόσμον τῇ (87) διαθέσει χαταλιπὼν, ἀπὸ μὲν τῆς 
πρὸς τὰ χαλὰ νεύσεως τὸ ἐπαινετὸν ἔχει" οὕπω δὲ 
τὸ τέλειον τῶν ἀρετῶν κέχτηται' πολλάκις δὲ οὐδὲ C 
διανενόηται τὸν πρόπον τῆς αὐτῶν κατορθώσεως, 
ἀλλὰ δεῖται, x«Ü ἡσυχίαν ἑαυτὸν ἐπισκεψάμενος, 
χατιδεῖν τε τὰς ἀτάχτονς τῆς ψυχῆς ὁρμὰς καὶ κινή- 
σεις, καὶ ταύταις γενναίως ἀνταγωνίσασθαι, χαὶ τοῖς 
κρείττοσι λογισμοῖς τὰς ἀταξιας ἐπανορθώσασθαι 
πάξις γὰρ ψνχῆς ἀρετῆς σύνθεμα, Ὃ τοίνυν δια- 
παντὸς ἐν ἀποδημίαις x«i μεταδάσεσιν ὧν, χαὶ ἀεὶ 
τὸ τῆς ψυχῆς συννουν x«l πεπυχνωμένον ῥιπίζων 
χαὶ διαχέων, καὶ πρὸς τὰς ἡδονὰς τὸν σώματος βλέ- 
πεῖν χατὰ μιχρὸν ἐθιξομενος, πῶς δυνήσεται x«r- 
ιδεῖν (88) ἑαυτὸν, $ γνῶναι τὰ μὴ καλῶς ἔχοντα, ἢ 
πρὸς τὸ δέον αὐτὰ μεθαρμόσασθαι, τὴν ψνχὴν ἔτι 
διερεθέξζων πρὸς ἐμπαθεῖς διαθέσεις" 


2. Χρὴ τοίνυν ἡσυχῇ μένειν τὰ πολλὰ, χαὶ χαρτε- 
ρεῖν ἕκαστον τὴν ἰδίαν χαταγωγὴν, ἵνα ἔχῃ τοῦτο 
τῆς εὐσταθείας τῶν τρόπων μαρτύριον (89}" μὴ πάντη 
μὲν χαθεῖρχθαι, ἀλλὰ TÉ, τε ἀναγχαίας προόδους 
εὐπαῤῥησιάστους ποιεῖσθαι, ἐν αἷς οὐδὲν τὸ συνειδὸς 
ἐπισκήπτει, χαὶ τοὺς βελτίστους τε καὶ ὠφελιμω- 
τάτους διὰ πολιτείας ἀχρίδειαν τῶν ἀδελφῶν ἐπι- 
, (84) Sic veleres quatuor libri, Editi μετ᾽ εὐπαῤ- 
ῥησίας τοῦ σννειῦ, 

(85) Codices duo xal παντοδαπήν, Statim codex 
Colb. εἰ τοῦτο δεήσειεν, 

86) Editi ἐχθροῦ καὶ διά, At mss. ἐχθοῦ did, 

87) Editi e τὸν δεσμὸν τῇ, Veteres duo libri 
ἄρτι τόνδε τὸν δεσμόν, qui reliquit vinculum. Vossii 


CONSTITUTIONES MONASTIC/E, 1360 


sint, et comedunt semel per totam diem : qui cum 
ordinate vitam degere statuerint, moderateque ac 
prudenter cibumsumant, jure ac merito ubi edendi 
tempus advenit, tunc animo religionis libero cor- 


| pori necessaria suppedilant, Quamobrem convenit 


libertatem nostram ab alia conscientia non judi- 
cari. Si enim nos cum gratia accipimus, quid pro 
iis de quibus gratias agimus, blasphemamur? dum 
lenuitatem, eibique vilitatem tanta eum hilaritate 
amplectimur, cum quanta ne illi quidem splendi- 
dissimum et omnigenum mense lautissimte appa- 
ratum. Quod si quispiam ex his, quos dixi, homi- 
nibus ob prudentiam ac pietatem notus sit, ha- 
beatque in reverentia nostrum vile institutum, 
eum nostra mensa cireumspecte communicare, si 
id unus poscat, a ratione alienum non est, 
553 CAPUT VII. 
Quod non oportet crebro et temere egredi 


1. Atque eliam opere prelium est, nequaquam 
prelextu et visendi fratres, et cum ipsis collo- 
quendi, crebro ae frequenter peregrinari. Nam et 
hoec diabolieum quoddam inventum est: siquidem 
conatur adversarius ejusmodiartificio constantiam 
nostram, et vite nostrie disciplinam everlere, nos- 
que voluptatibus ac variis cogitationum tumulti- 
bus implieare. lmo vero nobiseum tacile collo- 
quendo, peceata animée et expendere eLemendare 
debemus. Qui enim nuper ex animo hunc mundum 
dereliquit, ob suam quideni ad bona propensionem 
laudandus est: at nondum tamen virtutum assecu- 
tus est perfectionem, imo etiam quomodo eas con- 
sequi possit, ne cogitavit quidem: ob idque ei opus 
est, priemnisso prius sui ipsius tacito examine, inor- 
dinatos animi impetus ac motus excutere, hisque 
fortiter obluctari, et melioribus consiliis perturba« 
lionem sedare ; nam animi ordinatio ac sedatio ar» 
gumentum est virtutis. Qui igitur assidue peregri- 
natur, transitque de loco in locum, ac semper 
animi altentionem crebramque meditationem ven- 
lilat, et effundit, paulatimque assuescil ad corpo- 
ris voluptates respicere, quomodo poterit inspicere 
seipsum, aut agnoscere ea quie se non recte ha- 
bent, aut ipsa ad honestum decorumque revocare, 
cum magis ac magis ad viliosas affectiones ani- 
mus illius irritelur ἢ 

2. Par est igilur in quiele ut plurimum manere, 
et quemlibet in propria sede persistere, ut hoc con- 
stantie morum testimonium habeat: non tamen 
prorsus in cella sua inclusum esse, sed libere, si 
propterea nihil conscientia exprobret, necessitate 
cogente egredi, et fratres vitee integritate et opti- 
mos et utilissimos invisere, sed ita lamen, ut ex 
vetus liber et Colb. ut in contextu, rectius. Ali- 
quanto post codex Voss, ἁταξίας ἐπανορθοῦσθαι, 

(88) Codex Colb. Z χατιδεῖν, Nec. ita multo infra 
idem ms. εἰς τὴν ἰδίαν χαταγ, 

(89) Veleres duo libri εὐσταθείας τὸν τρόπον μαρ- 
τυροῦν, Haud longe codex Colb. cum Voss. βελτίους 


τε καὶ, 


1367 S. BASILII MAGNI De 
utili congressu virtutum capiat exempla: quod Α σχέπτεσθαι, παραδείγματα ἀρετῶν Ex τῆς éepriint 


consequentur, si, ut diximus, in prodeundo modus 
teneatur, nihilque fiat quod reprehendi possit. 
Sepe enim insitum etiam animo tz&dium exeundo 
dissipatur; idque in causa est cur iterum veluti 
convalescamus, ac paululum respireruus, alacri- 
terque ad certamina pro pietate subeunda venia- 
mus. Quod si quis, quod e cella non egrediatur, 
propterea sentiat de se magnifice, is noverit, se ob 
rem inanem inflari. Neque enim non exire, ex se 
laudandum est, aut data occasione exire, potest 
virum probum aut improbum reddere: sed firmum 
et immutabile judicium circa bonum, aut contra 
levitas et inconstantia hominem bonum reddit vel 
malum. Si quis vero posteaquam bonum in animo 
firmiter constabiliverit, diuturnaque exercitatione 
gubernandorum affectum experientiam adeptus 
5545 fuerit, et domitis corporis libidinibus coer- 
cuerit tumultus animales, tuiu demum rationis 
freno confisus velit frequentius ac crebrius ad 
edificandos visitandosque fratres egredi, eum, qui 
ejusmodi est, ratio ad exeundum potius inducet, ut 
posita super candelabro lucerna, doctrine bone 
lumen impertiat omnibus: si modo confidat posse 
et sermone et opere seipsum iis quibuscum con- 
greditur, ceu quamdam virtutum scholam exhi- 
bere : et si semetipsum ita muniverit, ut Aposto- 
lus dixit: Ne forte, cum aliis pre dicaverim, ipse 
reprobus efficicr 85, 
CAPUT VIII. 


συντυχίας λαμβάνοντα (90), ἐμμέτρους, ὡς ἔφερμυ, 
χαὶ ἀνεπιλήπτους τὰς προόδους ποιούμενον. Πολλίαι; 
γὰρ καὶ ἀχεδίαν ἐγγενομένην τῇ ψυχῇ à ποόοδος δια- 
λύσασα (91), πάλιν οἷον ἐπιῤῥῶσαι καὶ ἀναπνεῦσαι αι- 
χρὸν παρασιχοῦσα, προθύμως προσεέναε τοῖς ὑκῖο 7i; 
εὐσεβείας ἀγωνίσμασι δίδωσιν. Εἰ δὲ τις ἔπι τὼ αἱ 
προιέναι τοὺ δωματίον μέγα φρονοίγη, (92), ἔστ sie- 

xíw» φυσιούμενος πράγματι. Οὐδὲ o τὸ mice 

üvxt χαθ᾿ ἑαυτὸ χαλόν, ἢ τὸ χατὰ »αερὸν xxn 

χαλὸν ἢ φαῦλον οἶδεν ἐργάζεσθαι" e a τωὶ τὸ 

χαλὴὸν βδιθαία x«i αχίνητος χοίσις, E πτούναντιω, τὸ 

εὐκεταύετον σπουδαῖον ἢ φαῦλον ἀποτελεῖ (93). U 
δέ τις, τὸ χαλὸν τῷ ψνψῇ βεδαἕξως ἐνεδρυσαίμενος͵ 
x«i τῇ χρονίᾳ ἀσχήσει τῆς τῶν παθῶν κνβερνέσεως 
τὴν ἐμπειοίαν λαθὼν, xxi δαμάσας μὲν τὰς σωμα- 
τιχὰς ἀχοασίας (94), χαλιῶσας δὲ τὰς ψυχιχὰς 
ἀταξίας, θαῤῥὼν δὲ τῷ τοῦ λογισμοῦ χαλινῶ, συχνο- 
τέρας Üf) (95) ποιεῖσθαι τὰς ποούδους ri secxeso- 
ui» χαὶ ἐπίσχεψιν ἀδελφῶν, τὸν τοιοῦταν καὶ παρορ- 

μήσει μᾶδδον ὁ λόγος ἐπὶ τὰν πρόοδον, ἵνα, τὸν 

λύχνον ἐπὶ τὴν λυχνίαν τιθείς, πᾶσι τὸ φῶς τῆς 
τῶν καλῶν χαθηγήσεως χορηγήσᾳ" μόνον ttyt θαὸ- 
ῥοίη (96), ὡς χαὶ λόγῳ xat ἔογω διδασκαλεῖον ἀρετῶν 
ἑαυνὸν δυνήσεται τοῖς συντνυγχάνουσι παρέχειν" xai 
οὕτως ἐξασφαλίτκιτο ἑαυτὸν, χαθὼς ὁ ᾿Δκόστολος 

εἴοηχε' Μή πως, ἄλλοις χηρύξας, αὐτὸς ἀδόκιμος 
γένωμαι. 


ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ H.. 


Quod ascetis instabilibus confidentia ac libertas (, Ὅτι οὐ χρὴ τοῖς ἀστατοῦσι τῶν ἀσκητῶν μεταδιδόναι 


ἰοφμοπαὶ danda non sit imo vero quod hi vitandi 

sint. 

1, Atque ii etiam vitandi sunt, qui instabiles 
sunt, et modo ad hos, modo ad illos fratres acce- 
dunt, et irrequieto ac vehementi impetu jugiter 
cireumeunt monasteria, et plane spiritualis dile- 
ctionis obtentu et nomine, carnis explent volun- 
tates : quorum in animis nulla inest constantia, 
nulla stabilitas, nulla disciplina, nullus prudentiee 
ornatus; sed potius quidquid curiosum ac pravum 
est, quidquid refertum est inconstantia et demen- 
tia, dolo et simulatione, mendacio et fraudulenta 
adulatione. Hi enim sunt et lingua imperiti, et 
ventre intemperantes, et animo semper elati ac 


3$ | Cor. ix, 27. 


(90) Heec verba, παραδείγματα ἀρετῶν ix τῆς ὦφε- 
λίμου συντυχίας λαμβάνοντα, reperiüntur quidem in 
vulgatis et in ora Regii tertii manu recentiore: 
sed in reliquis mss desunt. Ibidem duo mss. ἐμ- 
μέτρους pévtot. 

(91) Antiqui duo libri διαλύουσα. Ibidem Vossii 
vetus liber et alii duo ἐπιῤῥώσασα, Paulo post co- 
aex Voss. προθυμοτέρων προσιέναι. 

(92) Unus ms. μέγα φρονεῖ. Mox editi φυσώμενος 
πράγματι, hegii secundus et quartus φυτιούμενος, 
melius. 

(93) Hegius secundus φαῦλον ἀποτελεῖν" ubi vox 
οἶδεν supplenda est. Mox codex Voss. pro βεδαίως 
habet τελείως. 


θϑώρσους x«i παῤῥησίας, ἀλλὰ καὶ τούτους φυλίτ- 

τεσθαι. 

41. Φυλάττεσθαι μέντόι προοσήχει xol τοὺς ἄστα- 
τοῦντας, χαὶ ἄλλοτε ποὸς ἄλλους τῶν ἀδελφῶν (97) 
μεταθαίνοντας, x«i ἀπαύστοις x«l ἀνενδότοις ὁρμαῖς 
διαπαντὸς περινοστοῦντας τὰ μοναστήρια, καὶ xse- 
φάσει δῆθεν πνευματικῆς ἀγάπης τὰ τῆς σαρχὸς 
ἐχπληροῦντας θελήματα’ οὐδὲν βέδαιον, οὐδὲ δ» 
μένον, οὐδὲ εὔταχτον, οὐδὲ συνέσει χεχοεμημρίνν 
ἐν ταῖς ψυχοῖς ἔχοντας, ἀλλὰ πᾶν ὃ τε sepu 
x«i xaxór9s;, ῥεμθασμοῦ xai ἀλογιστίας πεκληρω» 
μένον, δόλου xai ὑποχοίσεως, ψευδολογίας xmi ἅπα- 
τυλῆς χολαχείας. Οὔτοι γλῶσσαν (98) μὲν ἀπαίδεντοι, 
ἡαστέρα δὲ ἀχρατέϊς, ψυχὴν δὲ διαπαντὸς émtepe- 


(91) Sic mss. tres preter Voss. VOX ἀκρασίας 
deerat in vulgatis. 

(93) Codex Colb. συχνοτέρας ἐθέλει. Alius ἐθέλοι. 
Alius 02. 

(96) Vossii vetus liber θαῤῥοίη ἑαυτῷ, Neo ita 
multo post diio mss. οὕτως ἐξησφαλίσατο. 

(97) Veteres duo libri χαὶ ἀπιόντας ἄλλοτε πρὸς 
ἄλλους τῶν ἀδελφῶν, x«i, etc. 

ι98) Unus ms. et editi Οὗτοι γγώσσῃ. At mss.tres 
γλῶσσαν. Aliquanto post unus ms.cum Voss ψυχῇ 
δὲ διαπ. lbidem codex Colb. ἀνεπτερωμένοι. Rursus 
in eodem loco idem mss. Colb. ὀπιξομένους λογε- 
σμούς. 


1369 


CONSTITUTIONES MONASTICJE. 


1370 


μένοι χαὶ ῥιπιξόμενοι, λογισμοὺς κατὰ τὴν πτῆσιν ἃ ventlati, quorum cogilaliones vesperlilionum vo- 


τῶν νυχτερίδων ἔχοντες, οὐδαμοῦ πρὸς τὸ εὐθὺ (99) 
βλέπουτας, ἀλλὰ σχολιὰ χαὶ εὐμετάτρεπτα πετομέ- 
νους" ὧλο παρὰ τὰς πρῶτας ὁρμὰς ὑποφαίνοντας, 
x«i πρὸς ἕτερον τῷ εὐμεταδόλῳ τῆς γνώμης παρὰ 
δόξαν πᾶσαν φερομένους, πολλὰ ἔοποντας, xul οὐδὲν 
προβαίνοντα, 

9. Ἑοίχασι δὲ χαὶ τῶν ὑποξυγίων τοῖς περὶ τὰς 
μύλας ἐλαννομένοις͵ ἃ πολλὰ βαδίζοντα ἐπὶ τὸν αὐτὸν 
ἀεὶ τόπον εὑρίσχεται" χαὶ τὸ μὲν σῶμα χόπτεται (1), 
τὸ Ji βραχὺ χωρίον οὐδαμῶς ὑπεοθαίνει" οὕτω χἀ- 
χεῖνοι, διαπαντὸς περὶ τὰ πάθη τοῦ σώματος ἔλυ- 
σπώμενοι, οὐδὲν ἐπὶ τὸ πνευματιχὸν ὕψος προκχό- 
πτουσι' τρέχουσι δὲ κύχλον ἀπέραντον ταῖς τοῦ σώ- 
paro; ἐπιθυμίαις χαὶ ἡδοναῖς ἀεὶ συν δονούμενοι (2), 
χαὶ ἀπὸ τῶν αὐτῶν ἐπὶ τὰ αὐτὰ πάλιν φερόμενοι, xal 
τῆς πονηρᾶς δουλείας οὐχ ἀφιέμενοι διὰ τὴν τῆς 
προαιρέσεως μοχθηρίαν, Οὗτοι, τὸ σχῆμα τοῦ προ- 
βάτον τῶν ὁρώντων δέλεαρ προβαλλόμενοι, ἔνδον τὴν 
λίχνον (3) xal χαχοήθη καὶ ὕπουλον ἀλώπεχα χρύ- 
πτουσι, πολλοὺς δὲ καὶ παρατρέπειν ἐπὶ τὴν ἴσην 
χαχίαν σπουδάξουσιν. ὅσοι χυδερνήσεως λογισμοῦ 
ἀμοιροῦντες, καὶ τῷ χαλῶς καὶ χαχῶς ἄγοντι ῥαδίως 
προστίθενται, τοῦτο χαλὸν νομίσαντες, ὅπερ ἄν τις ἢ 
ὑρθῶς, $ πιθανῶς ὑφηγήσεται, Καὶ τούτους τοίνυν 
πρὸς τὸ οἰκεῖον χαθέλχχειν σπουδάξουσι βώραθρον, τὴν 
διαστροφὴν αὐτῶν (4] οἰχείαν. ἀπολογίαν εἶναι νομί- 
ζοντες, xai τὴν ἑταιρίαν τῆς πονηρίας τῶν ἐγχλη- 
μάτων ἐλάττωσιν, Τούτους οὖν ἐχ παντὸς τρόπου 
προτήχει φυλάττεσῇαι, ὡς ἂν μήτ᾽ ἄλλους βλάψαι ἐν 


latum imitantur, nusquam ad reetum spectantes, 
sed oblique ac perverse volantes: quippe qui 
primo impetu aliud prie se ferant, sed mox mentis 
instabilitate ad. aliud ferantur preter opinionem 
omnem, repenles non parum, at nullo modo pro- 
gredientes. 

2, Quin etiam similes sunt jumentis, quce circa 
molas acta multum conficiunt ilineris, et tamen 
eodem in loco semper reperiuntur, et corpore de- 
faligalo, ipsa tamen ullra exigui loci spatium non 
progrediuntur ei : sie illi quoque, jugiter in cor- 
poris libidinibus volutati, nullo modo ad spiri- 
tualem altitudinem procedunt: quin potius con- 
ficiunt cireulum interminatum, ut qui semper una 


B cum corporis concupiscentiis ac voluptatibus eir- 


cumagantlur, rursusque ferantur ex iisdem in ea- 
dem, nee a mala servitute liberentur, ob volunta- 
lis sue pravitatem. Hi ob intuentium oculos posito 
habitu ovillo quasi illicio quodam, intus gulosam 
malignamque et subdolam vulpem occcultant, 
multosque in eamdem quoque nequitiam impel- 
lere conantur ; qui cum rationis clavo destituan- 
tur, facile sive bono sive malo ductori morem ge- 
runi; et quidquid a quovis aut 555 recte aut 
probabililer sibi propositum est, id ab ipsis habe- 
tur bonum. Itaque hos quoque student trahere in 
suam ipsorum perniciem, rati eorum nequiliam, 
suam ipsorum defensionem esse, pravilatisque 
socielalem, imminulionem criminum. Hi igilur 


τῇ τοῦ ψυχιχοῦ λοιμοῦ μεταδόσει, xvi αὐτοὶ rdv Ο sunt omnino fugiendi, ut ne communicata animi 


τοῦεν εἰργόμενοι, ὄψε γοῦν πρὸς τὸ χαλὸν ἐπιστρέ- 
ψωσι, παιδαγωγὸν τὴν αἰσχύνην λαμδάνοντες, xul 
τὴν τῶν σπουδαίων ἀποστροφὴν νουθεσίαν εἰς τὴν 
τῆς χαχίας ἀπαλλαγὴν: Τοῦτο γὰρ χαὶ ὁ Παῦλος 
ἐδίδαξε, λέγων περὶ τῶν μηδὲν ἐργαξομένων ἀλλὰ 
περιεργαζομένων" Τοῦτον, φησὶ, σημειοῦσθε, καὶ 
μὴ συναναμίγνυσθῆε αὐτῷ, ἵνα ἐντραπῇ. 


ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Θ΄, 
Ὅτε χλήρον ἢ προστασίας ἀδεμφῶν οὐδαμῶς 
ἐγίεσθαι προσήχει τὸν ἀσχητήν. 
Κλῆρον μέντοι, ἢ προστασίας ἀδελφῶν ἐφίεσθαι 
τὸν ἀσχητὴν οὐδαμῶς προσήχει (5). Διαδολιχὸν γὰρ 
τὸ νόσημα, χαὶ φιλαρχίας τὸ ἔγκαλημα' ὅπερ τῆς ἀνω- 


peste noceant aliis, sed hi ipsi undelibet eoerciti 
sero sallem ad bonum convertantur, pudore in 
illis pedagogi vices explente, atque virorum pro- 
borum odio ipsos de nequitie fuga admonente. 
Hioc enim docuil et Paulus, loquens de iis qui 
operi nulli incumbunt, sed agunt curiose : Hunc, 
inquit, notate, et ne commisceamini cum illo, ut 
confundatur ?*, 
CAPUT IX. 
Quod non convenit, ut asceta cupiat unquam in- 
gredi in clerum, aut fratribus preaf[ici. 

Cielerum nequaquam convenit, ut asceta cupiat 
unquam ingredi in clerum, aut fratribus praefici. 
Nam diabolica ista pestis est, labesque libidinis 


τάτω τοῦ διαδόλου πονηρίας (0) τὸ γνώρισμα, Kdáxsi- p dominandi : quie res summo diaboli nequitig in- 


νος γὰρ ὑπὸ τούτον τοῦ πάθονς εἰς τὸ τῆς ὑπερηφα- 
? Thess. 1m, 15. 


.(99) Reg. tertius etediti πρὸς τὸ εὐθὲς. Alii mss. 
:259. Nec ita multo infra editi ἀλλὰ παρά verum, 
sed. Veteres duo libri ἄλλα, alia. Alii duo preeter 
Voss. ἄλλο, aliud, Subinde Colb, δόξαν ἅπασαν. 

. (1) Codex Colb. et Reg. tertius emendatus per- 
inde ut edili κόπτεται. Alii (res mss. κόπτουσι. 

(2) Editio Veneta et tres mss, συνδιανοούμενοι. 
Heg. quartus συνδιατιθέμενοι, Editiones Paris. et 
Berg vete me tac 

(3) Vossii vetus liber τὴν X£yvzv. Aliquanto post 
duo mss. πολλοὺς δὲ xa. Alius 1 ms. et editi πολλούς 
τε καὶ, Subinde codex Colb. eum Voss. χυθβερνή- 


signe est. Nam et ille ab hoc vitio preeceps actus 


Ld 


σέως λογισμῶν. 

(4) Codex Voss. et Colbertinus τὴν διαστροφὴν 
αντῶν, el ita quoque babent Regii duo codices 
emendati. Reg quartus et editi τῆς διαστροφῆς αὖ- 
τῶν, haud recte. Mox duo mss. ἄλλους βλέψαιεν ἐν. 
Subinde codex Colb. πρὸς τὸ χαλὸν ἐπίστρέψαντες. 
(5) Vossii vetus liber οὐδαμῶς προσῆκον. Ibidem 
idem ms. eum Colb. γώρ ἔστι τὸ νόσημα. 

(6) Codex Colb. διαβόλου πολιτείας, Mox duo mss. 
et editi εἰς τὸ περιφανὲς χατενήνεχται, in. ruinam con- 
spicuam delapsus est. Regii secundus et quartus 
utin contextu, melius. 


13'A 


corripitur, perinde atque ille egrotat. Deinde vero 
quos occupat morbus ille, eos invidos, contentio- 
80s, accusatores, impudentes, calumniatores, as- 
sentatores, molitores, et preeter decorum humiles, 
illiberales, arrogantes, ac innumeris turbis re- 
fertos efficit. Invidet enim qui ejusmodi est, viris 
claris, eosque calumniatur : imo vtiam plerumque 
eorum mortem exoptabit, ut, hominibus qui ad 
opus idonei sunt, deflcientibus, suffragia ad se 
devolvantur. Itidem penes quos est sortitio elec- 
tioque, iis adulabitur, ob idque habebit animum 
servilem : at vero adversus inferiores, si adver- 
sentur, superbe ao insolenter invehitur. Dolos 
igitur consuet, turbis ac suscipionibus innumeris 
futurus est obnoxius, animique dissolvet tran- 
quillitatem, prstereaque Deus pacis fugabitur, 
utpote eui locus non sit quiescendi. Cognito ita- 
que detrimento, hanc »bsurdam cupidinem fugia- 
mus. Quod si Deus aliquando eligat quempiam ad 
ejusmodi munera, novit, cum sit industrius ac sa- 
gax, quemadmodum ipsum etiam preestiturus sit 
dignum : nos autem conscii esse debemus nobis- 
metipsis, nunquam nos aliquid tale appetivisse, 
neque ullo modo ejusmodi desiderium in animo 
est, et facit, uta bonis excidamus. 
CAPUT X. 
8586 Ouod non convenit bona zemutari, vane 
gloric causa. 

1. Fugienda est quam maxime inanis gloria, 
que nos non ante laboresa suscipiendo labore 
deterret (siquidem levius hoc esset malum), sed 
coronis spoliat post labores. Est autem difficilis 
expugnatu illa salutis nostre insidiatrix, cum 
locet nobis insidias vel in ipsis cceli orbibus, 
viriutesque, quarum caudex ad colum usque 
pertingit, dejicere ac deturbare contendat. Ubi 
enim viderit pietatis mercatorum omnigenis vir- 
tutum mercibus onerariam menlis navem imple- 
visse, tunc excitata sua tempestate, evertere ac 
submergere navem conatur. Cum enim mentem 
ejus, qui ad regnum supernum navigat, eo ad- 
duxit, ut ad infernas res et ad glorias humanas 
respiciat, tum demum omnibus anime divitiis 
ceu flatu repentino dissipatis, fundamentisque 


virtutum in terram dejectis, labores ad ccelum us- D 


que porrectos diruit ; quandoquidem facit ut mer- 
cedem ab hominibus ob exantlatos labores expos- 
camus nos, quos tamen oportebat ad Deum solum 
respicere, eique nostra recte facta recondere, ab 
illo solo pro merito premia accipere. Nos vero, 
quoniam malumus ob hominum gloriam bona 


(7) Codex Voss. χατὰ τὸ μὴ pecixov. Aliquanto 
post ms. Colb. μυρίων ταραχῶν. 

(8: Regii secundus et quartus θρασυνεῖται, inso- 
lenter se geret. Ibidem codex Colb. δὲ xci. 
. (9) Regii duo codices ψεφίσεται... ὅπως xal προ- 
&kot τὸν ἄξιον eum qui dignus est, promovebit. Neo 
ita multo infra codex Colb. περὶ τῶν τοιούτων. 


S. BASILII. MAGNI. 
est in superbie lapsum : qui autem hoe morbo A νέας χατενξνεπται mrésue 


χρατούμενος τὰ ica üxStve νοσεῖ. Ἔξιοε ἡ κ 
βασκώνους, καὶ φελονεέκους, παὶ ispum; n 
ἀναισχύντους, χαὶ διαύόόλους, καὶ κόλαχε:͵ m zv 
σκευαστὰς καὶ παρὰ τὸ προσῆκον (7) teme κ 
δουλοπρεκεῖς, καὶ ἀλαξόνας, ue pone ταὶ 
γέμοντας, τοῦτο τὸ παθος τοὺς imucrx ἐν 
ζεται. Ὁ γὰρ τοιοῦτος βασχαένοι tei; ὡς δ 
διαδαῦλεε τούτους αὔξεταε δὲ solus εκ 
τὸν θάνατον, ὡς ἀπορίᾳ τῶν πρὸς τὸ in 
δείων ἐπ' αὐτὸν τὰς ψάφους Db. Let: 
τοὺς δοῦναι κυρέους τὸν κλῆρον, καὶ du τ» 
λοπρεπὴς, ἔσταε" θραισύνεται (8) δὲ miro Ὁ 
νων, εἰ ἀντιπέπτθιαν. Aé)euc οὖν σιῤμήσ᾽ UE 
x«l ὑπονοίας μυρίας bs καὶ τὸν μῶν τ 


p ὑνχᾶς καταλύσει. παὲ ὦ Gek -k ὡμίας ast 


θήσεται, οὐκ ἔχων ὅπου era. Tw 
οὖν τὴν ζημίαν, φύγωμεν (ric insi v dian, 
Ei dí πον Θεός τινα περὸς m παῖς Artes 
οἶδεν ὁ εὐμήχανος ὅτεως καἰ apio  &n (ἢ 
ἡμῶν μυδαμοῦ σννεειδότων am, μων 
τὸ τοιοῦτον, ὃ ὅλως τὸν ἐκάφωδ d τὰν 
ριέχειν. Νόσημα γὰρ xe τοῖα pru oem 


x«i ἔχπτωσις τῶν καλῶν. 


habuisse. Nam et hic anima mem ws 


EKESAAAIOR Í 

"Ort οὐ χρὴ πρὸς πενοδοξία» Bien o9 

τὰ καλά, 

4. Κενοδοξίαν ὅτε pasta φιγ mt 
οὐ πρὸ τῶν πόνων TOO πονεῖν ἀγα ν δ 
τὸ κακὸν ἔλαττον), ἀλλὰ μετὰ τοὺς αὖ 
φάνων ἀποσυλῶσαν, τὴν" Quasi 4 
σωτηρίας ἐπίθουλον, τὸν πρὸς ταῖς spin 
τοὺς χαθ' ἡμῶν λόχους ἐδρύουσω, si ^ 
χρις (10) οὐρανῶν στελεχωθείῖσας ux? 
λεῖν φιλονεικοῦσαν. Ἐπειδὰν γὰρ ut^ 
δείας ἔμπορον παντοδαποῖς ἀγωγίμκ P N 

τίδα τῆς διανοία nae p d 
qop:tó« τῇ € TÀnpegavte, * 
καταιγίδα — xivácage, περιτρέπειν ,9* 
ἄγειν τὸ σχάφος διαγωνέξεταιςε, τῷ à" 
τοῦ τῆς ἄνω βασιλείας πλωτᾷρος spit 
τὰς ἀνθρωπίνας δόξας ὁρᾷν &vemisn PT 
πλοῦτον τῆς ψυχῆς &iovid voy Beine 
θεμελίονς τῶν ἀρετῶν ὑποσύρασα PE Xj 
μήχεις Tovov; χατήνεγκε, τῶν bu ai; 9 
νοις μισθὸν παρὰ ἀνθρώπων (11) eie * 
σχευάσασα, οὖς ἔδει πρὸς τὸν Gin pe? 
τας, χαὶ τούτῳ τὰ ἡμέτερα κατορθώματα 79 
τας, παρ᾽ ἐχείνου μόνου ἀξίως Li 
δὲ, τοῦ διὰ Θεὸν icrovd'enedyee τὰ sua τὸ δ΄ 
θρώπων δόξαν ἐνεργεῖν προτιμεΐσεστες, καὶ 


(10) Veteres aliquot libri μέχρι 
articulus in vulgatis. Mox Bag. Maia 


ταθαάλλειν. 
παρὰ αυθράσοις li 


(11) Unus ms. et editi 
mss.cum Voss. ἀνθρώπων, Algun "ΡΒ 


I0$9. χατορθώματα ταμιεύσαντας, 
















καὶ ὁ τοὖῖν τὰ 


᾿ 
' 
[ 


CONSTITUTIONES MONASTIC,E. 


1374 


[2) διάχενον τῆς εὐφημίας μισθὸν ἀπαιτοῦν- À Opera peragere, quam eis Dei. càusa incumbere, 


τως χαὶ δϑιχαίως τῶν θείων ἀμοιβῶν ἀπο- 
, οὐ τῷ Θεῷ πονοῦντες, ἀλλὰ τοῖς ἀνθρώ- 
τοὺς ἐργατεύοντες " παρ᾿ ὧν τὴν ξυμίαν τῶν 
ἀντὶ μισθῶν χομιξόμενοι, τί x«i παρὰ Θεοῦ 
wur, ᾧ οὐδὲν ἐργώσασθαι προειλόμεθα ; 
τοῦτό ἐστιν ἀληθὲς, ἄχουσον τοῦ ἵεροῦ ἘΕὐ- 
λέγοντος, περὶ τῶν διὰ ἀνθρώπους τὰ χαλὰ 
* "Apiv λέγω ὑμῖν͵ ἀπέχουσι τὸν μισθὸν αὐτῶν, 


γωμεν οὖν χενοδοξίαν, τὸν γλυχὺν σκυλευ- 
πνευματιχοῦ πλούτου, τὸν ἡδὺν τῶν ἡμετέ- 
χῶν πολέμιον, τὸν σῆτα] τῶν ἀρετῶν, τὸν 
ονῆς τὴ ἡμετέρα χαλὰ ληιξόμενον, τὸν μέ- 
ravra. (13) τῆς οἰχείας ἀπάτης τὸ δηλητήριον, 
διανοίαις τῶν ἀνθρώπῶΩν τὴν ὀλεθρίαν ὁρέ- 
ἡλικα, ἵνα, οἶμαι, τοῦ πάθους ἐμφορηθῶσιν 
ς, Τλυχὺ γὰρ ἀνθρωπίνη δόξα τοῖς &mat- 


"Αλλως δὲ καὶ" χρίσεως ὀρθῆς εὐχόλως ἅμαρ-. 


o); ἁλόντας παρασχευάξει. Ὃ γὰρ ταύτης 
τὰς μὲν οἰχείας χρίσεις χατέλυσε (14)* 
| γενόμιχε τίμιον, ὅπερ ἂν παρὰ τῶν προσ- 
ν θαυμάξηται, Ὥς, εἴγε, πονηροὶ ὄντες ἢ 
t, θαυμαάζοιεν τὰ χαχὰ, τοῦτο δράσει πάν- 
παινούμενος, ὅπερ τοὺς χριτὰς τῶν οἰχείων 
μάτων χαλὸν ὑπειληφέναι νενόμιχεν * ὡς 
ν κενοδοξίαν οὐ μόνον καθαιρέτιν (15) τῶν 
νάξεων, ἀλλὰ χαὶ τῶν πονηρῶν ὁδηγὸν. Διὸ 
ἥκει, πρὸς τὸν ὀρθὸν λόγον, x«i πρὸς τὸν 


ἰδοῖγοο inani laudis mercede ab illis effíagitata, 
jure ae merito excidimus a divinis remunerationi- 
bus, non laborantes Deo, sed hominibus nosmet- 
ipsos operarios locantes : a quibus si semel prie- 
miorum jaeturam pro premiis receperimus, quid 
jam a Deo exposcere possumus, cujus gratia nihil 
unquam agendum nobis proposuimus ? ld autem 
verum esse disce ex sacro Evangelio, quod de iis 
qui hominum ergo faciunt bona, ait: Amen dico 
vobis, recipiunt mercedem suam V. | 

2. Agedum fugiamus vanam gloriam, dulcem 
illum spiritualium divitiarum predonem, jucun- 
dum animarum nostrarum hostem, virtutum ti- 
neam, non injucunde bona nostra diripientem : 


B que fraudis sui venenum melle illinit,porrigitque 


exitiosum poculum mentibus hominum, ut hoc 
vitio, opinor, inexplebiliter imbuantur. Nam dulce 
quiddam est imperitis humana gloria, Accedit 
eliam, quod quos subegit, eos nullo negotio a 
recto judicio inducat in errorem. Qui enim illius 
tenetur desiderio, is ut evertit sua cogitata ac 
judicia, ita quidquid plebecule est admirationi,id 
existimat eximium.Quod fit ut si pravi quidam sint 
aul temerari qui quie mala sunt admirentur, 
necessario ea que a studiorum suorum judicibus 
in bonis poni crediderit, facturus sit, qui laudari 
se cupit; sic, utinanis 857 gloria non exslir- 
petmodo bonas actiones, sed ad malas etiam 
conducat. Par est igilur oculis in rectam ratio- 


ποντὰς τὸν τοῦ ὀρθοῦ λόγου χαθηγητὴν, ταύτῃ (, Dem et. in Deum recte rationis moderatorem con- 


(16), ἧπερ Xv ὁ Θεὸς ὑφηγῆται xà» ἐπαὶ 
) τινες τὴν τοίαύτην ὁδὸν, μὴ μέγα τιθέναι τὸν 
ἔπαινον, πρὸς τὸν ἄνωθεν ἐπαινέτην ὁρῶν- 


ἐχαίρειν δὲ μόνον αὐτοῖς τῆς ὀρθῆς περὶ τὰ 


σεως " χἂν ψέγωσιν ἕτεροι, μηδαμῶς καταϑδύε- 
νανέξειν δὲ ἐχείνους τοὺς ὀρθῆς κρίσεως ἅμοι- 
χαὶ σχότος διανοίας τὸ δεινότατον ὑπομέ- 


ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ IA', 
Περὶ εὐκαιρίας λόγων. 

μὲν οὖν τὰ κεφαλαιώδη τῶν χατορθωμα- 
ip οὐ πρὸς τὸ μέγεθος τῆς οἰχείας ἀρετῆς 
δι, πρὸς δὲ τὸ μέτρον τῆς ἡμετέρας δυνά- 
ἃς μέντοιγε χαθεξῆῇς ἀρετὰς, ὅσαι τὸ πρό- 
los ἐπιχοσμοῦσι, ῥίϑιον οἶμαι κατιδεῖν ἅπα- 
λόγων εὐχαιρίαν χαὶ πρὸς τὸ χρήσιμον προ. 
ἱρήσιμον d' ἄν εἴη $ τὸ περὶ ἀρετῆς ἐν 
th. vi, ὅ, 
eteres duo libri ἐχείνων τε τόν. Alii duo 
t τόν, Edili ἐχείνων τόν, Ibi Regii se- 
et quartus δίκαιον τῆς εὐφημίας, 
δ6:. quartus μέλιτε χρίσαντα, δἰ ita quoque 
1 invenitur in Reg. seeundo,sed secunda 
! manu. Alius ms, et edili χρώσαντα, non 
liti καταλεύσειεν, Unus]ms, ««raXócz. Alii 


ler Voss. χατέλυσε, 
dex Colb. et Reg. quartus μόνον καθαιρέ- 


jectis, hoc itineris ingredi, quo Deus preit ducit- 
que. Sive autem laudent nonnulli hujusmodi 
viam, non oportet crm laudem magni facere, 
erectis in supernum laudatorem oculis, sed ipsis 
duntaxal de recto cirea bona judicio gratulari ; 
sive vituperent alii, nequaquam convenit regredi, 
al misereri eorum, quod veri judicii sunt exper- 
tes, eL in gravissimis mentis tenebris jaceant, 
CAPUT XI. 
De idoneo ad loquendum tempore. 

Heec quidem precipua sunt officia,que non pro 
sue presstantiee magnitudine, sed pro modo facul- 
tatis nostre explicata sunt: quee vero sequuntur 
virtutes, quie vulgares mores exornant, em, opi- 


D nor, facile in omnium veniunt conspectum, velut 


est loquendi opportunitas, et utilis verborum pro- 
latio. Utile autem fuerit, aut de virtute opportune 


τιν, et ita quoque habent alii duo mss., sed solum 
secunda manu. Nee audiendus fisius, qu 
legi ait in suis codicibus, καθαίρετον, eum et in his 
quoque scriptum sit χαθαιρέτιν, Editio Paris. καθαι- 
ρέτην. Mox unus ms, ἀλλὰ γὰρ καί, 

is Codex Colb, ταύτην βαδίξειν ἣν, 

17) Veleres aliquot libri ἐπαινῶσι. Editi. ἐπαι- 
νοῦσι. Nec ita multo post codex Met e μέγα ci- 
Pets Reg. primus el Voss. μὴ μετατίθεσθαι, cor- 
ruple. 


13735 


S. BASILII MAGNI 


1376 


disserere, aut necessitate inslante ac urgente ver- A χαιρῷ d ἰαλέγεσθαι, ἢ τὸ πρὸς τὴν (18) ἐνεστῶσαν XX 


ba facere, aut etiam omnino loqui ad audientium 
edificatione ; reliquos vero sermones velut super- 
fluos ac vanos reprobare. 
CAPUT XII. 
. Quod. non convenit ascetam facetias sectari. 


Opere pretium est abstinere a facetiis omnibus. 
Contingit enim plerumque,ut qui talibus oceupan- 
tur, a recia ralione aberrent, animo effundente se 
ad risum movendum, et prudenlie cogitationem 
ac vim destruente. Sj»pe autem hoc malum sensim 
procedens,postremo desinit in verborum obsceni- 
talem et in extremas ineplias, adeo ut animi vi- 
gilantia, ejusque in facelias diffusio nunquam 


χατεπείγουσαν χρείαν τοὺς λόγους ποιεῖσθαι, ἢ xk 


ὅλως πρὸς τὴν τῶν ἀκουόντων οἰχοδομήν " τοὺς δὲ λοι-- 


ποὺς ὡς περιττοὺς χαὶ ἀνωφελεῖς παραιτεῖσθαι, 
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ IE, - 
Ὅτι οὐ χρὴ πρὸς εὐτραπελίαν (19) βλέπειν τὸν 
ἀσχητήν. | 
Εὐτραπελίας ἁπάσης ἀπέχεσθαι προσήχει. Πολλὰ 
γὰρ συμβαίνει τοὺς περὶ τὰ τοιαῦτα ἀσχολουμένους 
τοῦ ὀρθοῦ λόγου διαμαρτάνειν, τῆς ψυχῆς πρὸς γε- 
λοιασμὸν διαχεομένης, xxi τὸ τῆς φρονήσεως σὺν- 
vouy χαὶ πεπυχνωμένον χαταλυούσης, Πολλάχες δὲ 
τὸ χαχὸν ὑδῷ βαδίξον χαὶ εἰς αἱσχρολογίαν xal ἄτο- 
πίαν τὴν ἐσχάώτην χατέλυσεν, ὡς μὴ συμβαίνειν χατὰ 
ταυτὸν ψυχῆς νῆψιν wei εὐτραπελίας διάχυσιν, Ei 


simul cohereanl. Quod si opus aliquando fuerit g dé zou χαὶ δέοι, ὥστε μιχρὸν ὑπανεῖναι τὸ σχανθρω- 


oblectamento verborum utl tristitia paululum re- 
miltalur,sit sermo vester referlus spirituali lepore, 
el evangelico sale conditus; ut. gratum interni 
cujusdam ac sapienlis consilii afferat odorem, du- 
plieiterque auditorem exhilaret, et animi relaxa- 
tione, el prudentlie gralia. 


CAPUT XIII. 
De mansuetudine, et quomodo charitas constitua - 
s Dur. 


Oportet ascetam quam maxime plenum esse 
mansuetudine, quandoquidem spiritus mansuetu- 
dinis vel parliceps jam factus est, vel fieri se par- 
licipem cupit.Convenit autem hospitem hujus ei, 
qui hospitio excipitur, 5 5.8. similem esse. Quod 
siopus etiam aliquando fuerit indignatione ad- 
versus socordem, qui scilicel sit nobis subditus, 
ratione temperetur indignatio, Etenim ut homi- 
cidie gladiis utuntur, ita utuntur et medici. Verum 
illi, quod ex ira et erudelitate ensem in manus 
sumunt, patrant facinora omnium scelestissima, 
cum eos qui ejusdem generis sunt, interimant : 
in vero, quod ratione gladium admovent, maxi- 
mam hine afferunt utilitatem : quippe qui pericli- 
tanlibus salutem conferant. Hunc ad modum et 
cui novit cum ratione indignari, ei magnopere 
prodest, cui indignatus est, cum ejus segnitiem, 
aul nequitiam corrigat : qui vero irs vitio victus 
est, nihil peragit sani. Quod autem et eos qui 
mansuetudinem excolunt, deceat opportuna indi. 
gnalio, hine planum perspicuumque efficitur. 
Moyses enim qui hominum omnium mansuetissi- 
mus fuisse perhibetur ", ubiita temporis ratio 
poscere visa est, indignatus est, eoque processit 
concitationis, ut finierit indignationem tribulium 


?! Num. xil, 3. 


(18) Editi ἢ πρὸς τήν, At duo mss. $ τὸ πρὸς τήν, 
(19) Reg. terius et edili πρὸς εὐτραπελίας, ΑἸ 
lüres mss. πρὸς εὐτραπελίαν, Aliquanto post unus 
ms. perinde ut editi Πολλοὺς γάρ. Alii duo Πολλὰ 


[^ d * 
ἢ (20) Codex Colb. τῇ ἔνδον. Haudlonge aliquot 
mss, εὐφραίνῃ, Editi εὐφραίνει. 
(21) Veteres duo libri simpliciter καὶ τίνα τρόπον 
συνίσταται. Allquanto posl tres mss. preeler Voss. 


mí», διὰ τῶν λόγων φαιδρύνεσθαι, ἔστω ὁ λόγος ὑμῶν 
χάριτος γέμων πνευματιχῆς, χαὶ τῷ εὐαγγελικῷ ἄλατε 
ἠρτυμένος͵ ἵνα τῆς ἔνδοθεν (20) σοφῆς οἰκονομίας τὴν 
εὐωδέαν ἐπιφέρηται, χαὶ διπλῶς εὐφραίνῃ τὸν ἀχροατὴν,, 
τῇ τε ἀνέσει τῇ τε τῆς συνέστως χάριτι. 


ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ IF, 
Περὶ πραότητος, χαὶ τίνα τρόπον ἀγάπη συνίσταται (9 []. 


Πραότητος δεῖ ὅτι μάλιστα ἔμπλιον εἶναι τὸν 
ἀσχητὴν " ἐπειδή τοῦ πνεύματος τῆς πραύτητος d 
μετέσχηχεν, $ μετασχεῖν ἐφίεται, Καὶ προσήκει τὸν 
τούτον ξενιστὴν τῷ ξενιξομένῳ προσεοιχέναι, Ἐ δὲ 
TOU χαὶ ἀγαναχτήσεως δέοι χατὰ τοῦ βαθυμοῦντος 


ὐφ' ἡμῖν δηλαδὴ τεταγμένον, ἔστω λογισμῷ κέχρα- 


μένη ἢ ἀγανάχτησις. Καὶ γὰρ ξίφεσι κέχρηνται μὲν 
xxi ἀνδροφόνοι, χέχρηνται δὲ x«i ἰατρῶν παῖδες. 
.Α}λ' oi μὲν, ἐπειδὴ ὀργῇ xui ὡμότητι τὸ ξίφος δια- 
χειρίξονται, τὰ πάντων ἀτοπώτατα δρῶσι, τοὺς 
ὁμογενεῖς διαχρώμενοι " οἱ δὲ, ἐπειδὴ λογισμῷ πρὸς 
τὴν διὰ ξίφους (22) ἐνέργειαν ἀφιχνοῦνται, τὰ μέγι- 
στὰ ἐντεῦθεν ὠφελοῦσι " τοὺς γὰρ κινδυνεύοντας 
περισώξουσιν, Οὕτω καὶ ὁ σὺν λόγῳ διαγαναχτεῖν 
ἐγνωχὼς ὥνησε τὰ (33) μεγάλα. τοῦτον, χαϑ' οὔ 
ἐποιήσατο τὴν ἀγανάχτησιν, ῥαθυμίαν ἢ πονηρίαν 
ἐπανορθούμενος " ὃ δὲ ὀργῆς πάθει χεχρατημένος 
οὐδὶν ὑγιὲς ἀπεργάξεται. Ὅτι δὲ καὶ τοῖς πραύτη- 
rog; (24) ἐπιμελουμένοις πρέπει ἢ εὔχαιρος ἄγανά- 
χτησις, δῆλον ἐντεῦθεν. Καὶ γὰρ Μωυσῆς, πραότατος 


πάντων ἀνθρώπων μαρτυρηθεὶς, τοῦ καιροῦ καλοῦν-, 


τος, διηγανάχτησε, xul εἰς τοσοῦτον προὔδῃ (3) κε- 
νήσεως, ὥστε φόνῳ τῶν ὑμοφύλων ὁρίσαι τὴν ἀγα. 
νάχτησιν " τοῦτο μὲν, ἡνίχα τὸν μόσχον ἐτέκταινον, 
τουτὸ δὲ, ὁπότε τῷ Βεελφεγὼρ ἐμιάνθησαν. Ὥστε 


ἢ μετέσχηχεν. Alius ms. et edili μετέσχεν, 

o2) Codex Colb. διὰ ξιφῶν. 

23) Veteres quatuor libri cum Voss. ὥνησε τώ, 

Editi εὐώνησε. Mox codex Colb. καθ᾽ οὗ ποιεῖται, ὁ 

(24) Unus ms. et edili x«i τῆς πραότητος, Alii 
tres x«i τοῖς vp. 

(25) Editi προέδη. At mss. qualuor προὔδῃ, Sta- 
tim codex Colb. ἐτέχταιναν, 


1377 


CONSTITUTIONES MONASTICJE. 


1378 


ἕνι, xxi πρᾶον ὄντα͵ σὺν λόγω διαθεομαίνεσθαι, χαὶ À cede; hoeque tum, eum conflassent vitulum 89 : 


τὸ τῆς πραότητος μὴ διαφθείρειν χαλύν. Τὸ δὲ ἀχί- 
νητὸν μένειν, ἢ δεόντως μὴ ἀγαναχτεῖν (26), ἄργίκι 
τῆς φύσεως, οὐ πραότητος ἂν εἴη. Τῇ δὲ πραότητι 
πέφυχέ πως καὶ τὸ ἀνεξίχαχον ἔπεσθαι. Πραύτης 
ἡὰρ ἀνεξικακίας μήτηρ. Οὐδὲν δὲ ἧττον τοῖς κατὰ 
ἀλήθειαν πραέσιν, ἀλλὰ μὴ βαρύτητι πεπληγμένοις (21) 
τὸ ἦθος, καὶ τὸ χρηστὸν συγχέχραται, Χρηστότης γὰρ 
ὕλη πραότητος, Ταῦτα dz, συγκιρνώμενα ἀλλήλοις καὶ 
συντιθέμενα, τὸ κράτιστον τῶν ἀρετῶν τὴν ἀγάπην ἀπο- 
τελεῖ. 


tum etiam, cum se per Beelphegor inquinassent*^, 
Quare potest eliam mansuelus eum ratione excan- 
descere, nec tamen mansueludinis dignitatem 
corrumpere.Nam nullotnodo commoveri, aut tem- 
pestive non indignari,lentitudo fuerit naturte, non 
mansuetudo. Atque etian patientia solet, nescio 
quomodo; lenitatem sequi.Lenitas enim mater est 
patienti, Ceeterum nihilominus in iis qui vere 
mansueti sunt, nec habent mores severitate at- 
0rilos ac. vitialos, permista est etiam benignitas. 


Etenim mansuetudinis materia benignilas est. Heec autem inler se permista ae conjuncta, priestan- 


tissimam virtutum charitatem efficiunt, 
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ IA. 
Περὶ φρονήσεως. 


CAPUT XIV. 
De prudentia. 


Πάντων μέντοι τῶν πραττομένων φρόνησιν ἡγεῖ- B — Ceterum in omnibus que suscipiuntur rebus 


σθαι προσήκει. Φρονήσεως γὰρ δίχα πᾶν ὅ τι, κἂν 
χαλὸν εἶναι δοχῇ, εἰς χακίαν διὰ τῆς ἀχαιρίας xci 
τῆς ἀμετρίας μετέπεσε, Λόγου δὲ καὶ φρονήσεως 
τοῖς ἀγαθοῖς τὸν χαιρὸν καὶ τὸ μέτρον ὁρίξοντος, 
θαυμαστὸν vt τὸ τῆς χρήσεως αὐτῶν χέρδος τοῖς τε 
διδοῦσι καὶ τοῖς λαμθάνονσι γίνεται, 


ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ IE, 
Περὶ πίστεως καὶ ἐλπίδος, 

Πάντων μέντοι τῶν ἐγχειρημάτων ἡγείσθω πί- 
στις 5 εἰς Ozóy, x«i συνεπέσθω τὸ εὔελπι, ἵνα τῇ 
μὲν πίστει (28) δύναμιν τῆς ψυχῆς ἐρειδώμεθα, τῇ 
δὲ εὐξπιστία mpàg τὰ χαλὰ προθυμώμεθα, Οὐδὲ γὰρ 
ἣ περὶ τὰ χαλὰ τῶν ἀνθρώπων ἐγχείρησις δίχα τῆς 
ἄνωθεν βοηθείας τελειωθήσεται " οὐδὲ d ἄνωθεν χά- 
pig ἐπὶ τὸν μὴ σπουδάξοντα παραγένοιτ᾽ ἄν " ἀλλ᾽ 
ἐχάτερα συγχεχρᾶσθαι προσήχει, σπουδὴν τε ἀνθῦρω- 
πίγην χαὶ τὴν διὰ τῆς πίστεως ἄνωθεν χαθήχουσαν 
συμμαχίαν εἷς τελείωσιν τελείωσιν ἀρετῆς. 

ΚΕΦΑΛΑΙ͂ΟΝ IZ. 
Περὶ ταπεινοφροσύνης. 

'Ezi πᾶσι μέντοι τοῖς παρ' ἡμῶν χατορθουμένοις 
ἡ Ψυχὴ τῆς κατορθώσεως τὸς αἰτίας ἐπὶ τὸν Δεσπό-- 
τὴν ἀναφερέτω, μηδὲν ὅλως χατορθοῦν ἐξ οἰκείας 
λογιξομένη δυνάμεως (29). Ἢ γὰρ τοιαύτη διάθεσις 
τὴν ταπεινοφροσύνην ἡμῖν ἐμποιεῖν πέφυχε, Ταπει- 
γοφροσύνη δὲ θησαυροφυλάχιον ἀρετῶν. Ταῦτα σοι 
παρ' ἡμῶν, ὡς ἄν τις εἴποι, σπέρματα τῶν περὶ 
ἀρετῆς λόγων - σὺ δε, λαθὼν ἐντεῦθεν, πολύχουν ἡμῖν 


antecedere prudentia debet, Nam citra prudentiam 
omnia etiam quce videntur esse bona,ob adversum 
tempus et ob immoderationem vertuntur in vi- 
tium; sed si ratio et prudentia tempus ac modum 
rebus bonis prieseribat,mirabile quoddam emolu- 
mentum ex ipsarum usu tum a dantibus, tum ab 
accipientibus percipitur. z 
CAPUT XV. 
De fide et spe. 

Atqui res omnes quas aggredimur, precedat 
fides in Deum, comiteturque spes bona, ut anime 
quidem vires fuleiamus per fidem, per bonam vero 
spem reddamur ad bona alacres,Neque enim ullus 
hominum in rebus bonis conatus absque superna 
ope fiet: neque aecessura unquam est superna 
gratia ad 559 homiuem non studiosum ; sed ad 
perfectum virtutis cumulum conjuneta simul esse 
utraque hiec oportet, et hunanum studium, et 
cceleste auxilium per fidem e supernis accersitum. 

CAPUT XVI, 
De humilitate. 

Atqui in omnibus quie recte a nobis fiunt,animus 
causas reclie aclionis referat Domino acceptas, ni- 
hil omnino suis se viribus recte facere ratus, Ejus- 
modi enim affectus solet humilitatem in nobis in: 
generare. Virtutum aulem wrarium humilitas est 
Hiec libi, ut ita dicam, a nobis proponuntur eeu 
quaedam sermonum ad virtutem speelantium se- 
mina : tu vero his hine acceptis, multiplicem no- 


ἔργασαι τὸν χαρπὸν, χαὶ πλήρου τὸν τῆς Σορίας λόγον, D bis fructum profer, et exple hoe Sapientis dietum, 


τὸν διδόναι χελεύοντα τοῖς σοφοῖς ἀφορμὰς, ἵνα σοφὼ» 
τέροι γένωνται, 
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ IZ, 
Κατὰ πόσους τρόπους οἱ πονηροὶ λογισμοὶ ἐν ψυχῇ 
συνίστοωνται, 

ἱ, Ἐπειδὴ δὲ φθάσαντες (30) μὲν ἤδη τὰ περὶ τῶν 

? Exod, xxxi, 37. " Num. xxv, 5. 

(20, Unus ms. eum Voss, μένειν ὅτε Φέον ἀγανα- 
χτεῖν, Ibidem duo mss. pix φύσεως, Reg. secun- 
dus ἀργὶας, Editi ἀρνίας, Subinde duo mss, ἂν εἴη, 
Edili ἂν 7. ;, 

(27) Codex Colb. βαρύτητι πεπειλημένοις [510], 


quod sapientibus jubet occasiones dari, ul sapien- 
liores fiaut "", 

GAPUT XVII. 
Quot modis malin animo cogitationes nascantur. 


1. Cum autem jam antea disputaverimus de co- 


Prov. 1x, 9. 


(28) Vocem πέστει addidimus ex libris veteribus. 

(39) Codex Colb. λογιξομένη διανοίας. 

(30) Veteres tres libri Ἐπειδὴ x«i φῇάσαντες, Haud 
longe eodex Colb. οὐ διειλάμεθα, 


* 


1379 


5, BASILII MAGNI 


1380 


gitationibus,neque tamen quot modis cogitationes Α λογισμῶν ἐξητάσαμεν, οὐ διειλόμεθα δὲ χατὰ πόσους 


pravie in recto intelleelu exoriantur,distinxerimus, 
id quoque nunc adjiciendum esse censuimus, ut 
perfectissima sit hujus parlis traclatio. Duobus 
igilur modis intellectum rectum infestant turpes 
cogitationes, eum aul animus ex sua ipsius osci- 
tanlia in ea, que non decenl,vagus fertur, incidil- 
que ex imaginalionibus in absurdas imaginationes, 
aut eum diabolus insidiose conatur menti res 
ineplas objicere,eamque a rerum laudabilium eon- 
templalione considerationeque avocare.Cum igilur 
animus,attenlione ac conlenlione mentis remissa, 
obvias rerum etiam vulgarium memorias sernel 
susceperit, tunc intellectus inscite imprudenterque 
in eas res, quie sic in memoria hierenl, preceps 


actus, in eisque diutius occupatus, ex erroribus in ἢ 


longos errores transit, ac tandem saepenumero in 
turpissimas atque flagiliosissimas cogitationes de- 
labitur. Oportet autem ejusmodi animi incuriam 
ac elTusionem densiore et coarctiore mentis appli- 
calione emendare, mentemque reducere, el eam 
bonorum conlemplatione ad aliquam rem priesen- 
tem jugiler appellere. 


2. Cum autem diabolus insidiari aggreditur, co- 
naturque vehementer admodum suscitalas a se 
cogilaliones velut ignita queedam spicula in quie. 
tum ae pacatum animum intorquere, eumque de- 
repenle incendere,et immissarum semel specierum 
memorias diuturnas ac tenaces efficere, 50 tuno 
vigilantia quadam et altentione fortiore insidias 
hujusmodi vitare debemus, non secus aec athlela 
aliquis custodia quadam diligentissima et corporis 
agilitate non sinit apprehendi se ab adversariis ; 
et de eietero precalioni el superni praesidii invoca- 
tioni prorsus belli cessatio et telorum declinatio 
tribuenda sunt. Hoc enim nos docuit Paulus, cum 
dixit: In omnibus sumentes sculum fidei,in quo pos- 
sitis omnia tela nequissimi ignea exstinguere'*. Etsi 
igitur etiam intér orandum suggeral pravas imagi- 
nationes,ne desistat animus ab orando, neque pra- 
vum illud hostis semen, aul imaginaliones a 
versipelli 116 priestigiatore suscilalas putet suam 
ipsius agriculluram esse,sed illud secum cogitans, 
ab impudente illó nequitiz inventore absurdarum 
cogitationum speciem imprimi, insistat intentius 
precationi, rogetque Deum, ut malum illud muni- 
men àb ineptarum cogilalionum memoria exsiru- 


*! Ephes. vi, 7. 


rmt secundus ολιγωριαᾶν ἐπὶ τά. Aliquanto 
post Km ἀλογίστως ἔντυ ᾿χανούσης, 

(351 Edi li ἀναφέροι, ΑἹ 158. ires ἀναφέρῃ. Nee ita 
multo infra Reg. primus x«t τούτοις ἐπὶ, 

(33, Veteres duo libri et editi μεταμείδει, male, 
Reg. primus οἱ Colb. μεταβαίνει, recte. Aliquanto 
post unus ms. mvx καὶ ἐπιστ 

(34) Unus ms. παρ᾽ ἑαυτοῦ, Haud longe editi βιώ- 
ζεται, Αἰ mss. nonnulli βιάώξηται. 

35) Codex Colb, xai προσοχῇ συν, 

| 36) Veteres quinque libri τοῦ πολέμον. Editi τοῦ 


τρόπους αἱ πονηραὶ ἔννοιαι τοῖς ὀρθοῖς ἀμ ἡ 
ἐπιφύονται, γῦν καὶ τοῦτο προσθεῖναι idi 

ὥστε εἶναι τιλειοτάτην τὴν τοῦ μέρους ἐξ 

Δύο τοίνυν τρόποι, x«Ü' οὖς αἱ ἀπρεπεῖς ἕν 
παρενοχλοῦσι τοῖς ὀρθοῖς λογισμοῖς * ἢ τῆς. ψυχῆς 
κατ᾽ οἰχείαν ὀλιγωρίαν περὶ τὰ (34) μὴ TPAPMMEA, 
πλανωμένης, x«i gevreaims ἐκ φαντασιῶν, 

στοις ἐντυγχανούσης, ἢ κατ᾽ ἐπιβονλὴν τοῦ δικθόλον 


πειρωμένον πραγμάτων ἁτοπίας ὑποφαίνειν τῇ. δια- 
νοίᾳ, χαὶ ταύτην ἀπάγειν τῆς τῶν ἐπαινετῶν θεω- 


| pias χαὶ διασκέψεως, Ὅταν μὲν οὖν ἡ ψυχὴ, “τὸ 


πυχνὸν χαὶ σύντονον τῆς διανοίας. ὑποχολάσασα, 


μνήμας τὰς προστυχούσας χαὶ τῶν τυχόντων ü ' 
e» (32) πραγμάτων, τηνιχαῦτα Ó λογισμὸς, ἀπαιδεύ- 
τως χαὶ ἀνεπιστημόνως πρὸς : τῇ μνημονευθέντα 
τῶν πραγμάτων φερόμενος, τούτοις τε ἐπὶ πλεῖον 
ἐνασχολούμενος, πλάνους ἐκ πλάνων μεταβαίνει. (33) 
μαχροὺς, καὶ εἰς αἱσχρότητας πολλάχις χαὶ ἀτοπίας 
ἐννοιῶν χαταστρέφει τὸ τελευταῖον, ᾿Αλλὰ τὰν. μὲν 
τοιαύτην ὀλιγωρίαν τῆς ψυχῆς χαὶ διάχυσιν mw 
τέρα xai ἐπιστρεψεστέρᾳ τῇ τῆς διανοίας ἐπιστάσει 
διορθοῦσθαι xui ἐπανάγειν δεῖ, καὶ τῇ πρὸς τὸ παρὸν 
ἀεὶ περὶ τὰ χαλὰ διασχέψει προσασχολεῖν, 

3, Ὅταν δὲ ὁ διάώδολος ἐπιβουλεύειν ἐπιχειρῇ, xal 
μετὰ πολλῆς τῆς σφοδρότητος ὥσπερ τινὰ βέλη 
πεπυρωμένα τοὺς παρ' αὐτοῦ (34) λογισμοὺς a 
ἡσυχαζξούσῃ καὶ ἡρεμούσῃ βιάζηται τῇ ψυχῇ, καὶ 
ταύτην αἰφνίδιον ἐμπιπρᾷν, xai χρονίας xal d'ucex- 
λύτους τὰς μνήμας τῶν ἅπαξ ἐμδληθέντων ἐργάζε- 
σθαι" τηνιχαῦτα νήψει xat προσεχείᾳ (35) συντονωτέ- 
px τὰς τοιαύτας ἐπιδουλὰς ὑπεξίστασθαι δεῖ, χαϑά-- 
πὲρ ἀθλητοῦ τινος ἀχριδεστάτῃ φυλαχῇ xoci τάχει 
σώματος τὸς λαδὰς τῶν ἀντιπάλων ἐχτρεπομένου * 
χαὶ τὸ πᾶν τῇ προσευχῇ καὶ τῇ ἐπιχλήσει τῆς ἄνω- 
θεν συμμαχίας διδόναι τὴν τοῦ πολέμον (36) χαθαῖ- 
ρεσιν xui τὴν τῶν τοξευμάτων ἀποτροπὴν. Τοῦτο 
γὰρ ἡμας ὁ Παῦλος ἐδίδαξε λέγων '" 'Eri πᾶσεν dn 
λαθόντες τὸν θυρεόν τῆς πίστεως, ἐν ὦ 
νήσεσῦε πάντα τὰ βέλη τοῦ πονηροῦ τὰ 
ρωμένα σθέσαι. Κἂν τοίνυν ἐν αὐταῖς ταῖς - 
χαῖς ὑποδάλλῃ (31) τὰς πονηρὰς φαντασίας, . 3 
ἀιστάσθω ἢ Ψυχὴ τοῦ προσεύχεσθαι, μὴ siete 
οἰχεῖα εἶναι γεώργια τὰς πονηρὰς TOU ἐχθροῦ 
σπορὰς, x«i τὰς τοῦ ποικῆλον θαυματοποιοῦ 4 







ν 


"Kx 


D σίας * ἀλλὰ λογισαμένῃ τῇ ἀναιδεία τοῦ τῆς πονηρίας 


εὑρετοῦ τὴν τῶν ἀτόπων ἐννοιῶν φαντασίαν, 
γεσθαι, μᾶλλον (38) ἐπιτεινέτω τὴν πρύσπτωσιν, xxi 


πολεμίου, hostis cladem,et ita legi oporteret, si wel 
unus ms.huie lectioni faveret.Nec ita multo infra 
mu nonnulli ὁ Παῦλος, Articulus deerat in vul- 
dr (31) Editi ὑποδάλλει. At mss. nonnulli ὑποῖ Y ? 
Alius ms. 9ro&zXr.Aliquanlo post duo tsi E 
λας αὐτοῦ φαντασίας. i μᾶλλον, di 

(38) Unus mis. ασιᾶν, αὐτῇ tres 
φαντασίαν, ταύτῃ μάλλον. Ibidem editi τὴν et ete 
σιν. Libri antiqui πρόσπτωσιν. Baud lob duo 


1138. ἀποσχεδασθῆναι αὐτῇ. ds 





1381 


CONSTITUTIONES MONASTIC.E. 


1382 


ἰχετευέτω τὸν Θεὸν ἀποσχεδασθῆναι αὐτῷ τὸ πονηρὸν À elum evertat, ut citra impedimentum, subito quo- 


διατείχισμα τῆς τῶν ἀτόπων λογισμῶν μνήμης " 
ὥστε ἀπαρεμποδίστως τῇ (39) τῆς διανοίας ὁρμῇ, 
ἀχρόνως, xui ὀξυῤῥεπῶς, πρὸς τὸν Θεὸν διαδαίνειν, 
μηϑαμοῦ ταῖς τῶν πονηρῶν ἐνθυμημάτων ἐφόδοις δια- 
χοπτόμενον, El δὲ καὶ ἐπετείνοιτο ἡ τοιαύτῃ τῶν λογισ- 
μῶν ἐπήρεια διὰ τὴν τοῦ προσπολεμοῦντος ἀναίδειαν, 
οὐδὲ οὕτως ἀπαγορεύειν, οὐδὲ ἡμιέογονς τοὺς ἀγῶνας 
χαταλιμπάνειν προσήκει " ἀλλὰ μέχρι τοσούτου (40) 
χαρτερεῖν, μέχρις ἂν ὁ Θεὸς, τὴν ἡμετέραν ἔνστασιν 
θεασάμενος, τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος ἐπιλάμψηῃ, τὸν 
μὲν ἐπίθονλον φυγαδεύουσαν, τὴν δὲ διάνοιαν ἡμῶν 
καθαίρουσαν, καὶ θείου φωτὸς ἐμπιπλῶσαν, χαὶ ἄχυ- 
μάντῳ γαλήνῃ τὸν λογισμὸν τῷ Θεῶ λατρεύειν μετ 
εὐφροσύνης παρέχουσαν. 
KEPAAATON IH', 
Πρὸς τοὺς ἐν χοινοδίῳ χανονιχούς (M). 

1. Περὶ μὲν οὖν τοῦ καβέχαστον ἀσχητοῦ, χαὶ τοῦ 
τὸν μονήρη βίον ἀσπασαμένον, ἐν τοῖς ἔμπροσθεν, ὡς 
ἐνῆν, ᾿δεδηλώχαμεν " ὅπως, τὴν TE ψυχὴν πρὸς τὸ 
χαλὸν ἐξασχῶν, xai τὸ σῶμα πρὸς τὸ δέον οἴχονο- 
μῶν, δύναιτ᾽ ἂν ἡμῖν τὸν ἀχριδῇ χαραχτηρίσαι φι- 
λόσοφον - ἐπεὶ δὲ (49) υἱ πλεῖστοι τῶν ἀσχητῶν κατὰ 
συστήματα πολιτεύονται, ἀλλήλοις τὰ φρονήματα 
πρὸς ἀρετὴν παραθήγοντες, χαὶ τῇ τῶν χατορθωμάώ- 
των ἀντιπαραθέσει παρορμῶντες ἑαυτοὺς ἐπὶ τὴν 
τοῦ χαλοῦ προχοπὴν, δίχαιον ᾧήθημεν, χαὶ τούτοις 
τὴν διὰ τῶν λόγών παράχλησιν εἰσενέγχασῆαι, Χρὴ 
δὲ, πρότερον ἐγνωχότας αὐτοὺς, ὁπόσον καὶ πηλίχον 
μεταποιοῦνται καλοῦ, οὕτω τὴν imi rovro (kJ) προ- 
τροπὴν ὑποδέξασθαι, iva προθυμίαν xmi σπουδὴν 
ἡξίαν τῆς τοῦ χατορθώματος ἀρετῆς ἐπιδείξωνται, 
Πρῶτον μὲν οὖν ἐπὶ (44) τὸ κατὰ φύσιν χαλὸν ἐπαν-- 
ἐρχονται, τὴν χοινωνίαν x«i τὴν συνδιαίτησιν ἄσπα- 
ξόμενοι. Κοινωνέαν γὰρ βίον τελεωτώτην ἐγὼ καλῶ, 
ἐν $ χτήσεως μὲν ἰδιότης ἐξώρισται, γνώμης δὲ 
ἐναντίωσις ἀπελήλαται, ταραχὴ δὲ πᾶσα, καὶ φιλο- 
νειχία, xui ἔριδες ἐκ ποδῶν ἑστήχασι- κοινὰ δὲ τὰ 
σύμπαντα, ψυχαὶ, γνῶμαι, σώματα, χαὶ ὅσοις τὰ 
σώματα τρέφεται xat θεραπεύεται " χοινὸς ὃ Θεὸς, 
χοινόν τὸ τῆς εὐσεδείας ἐμπόρευμα, χοινὴ f$ σωτῃ- 
pim, χοινὰ τὰ ἀγωνίσματα, κοινοὶ οἱ πόνοι, χϑινοὶ οἱ 
στέφανοι (4), εἴς οἱ πολλοὶ, xal ὃ εἷς οὐ μόνος, ἀλλ' ἐν 
πλείοσι, 


G 


dam mentis impulsu, nulla temporis mora inter- 
posita, festinanterque, ad Deum accedere possit, 
nusquam pravarum cogitationum insidiis aliena- 
tus. Quod si etiam augeatur talis cogitationum 
assultus propler adversarii impudentiam, non 
propterea abjicienda spes omnis, aut certamina 
relinqui debent imperfecta : sed eo usque perse- 
verandum, quoad Deus conspecta nostra perse- 
veranlia nos gralia Spiritus illustret, qus el 
insidiatorem fuget, purgetque mentem nostram, 
et ipsam divino lumine impleat, efficiatque ut 
mens in tranquillitate pacatissima Deo cum lreti- 
lia inserviat. 


CAPUT XVIII. 
Ad canonicos in cenobio versantes. 

|. Ac de asceta quidem, qui seorsum agil, vi- 
tamque solitariam amplexus est,dilucide, quantum 
in nobis erat, superius disseruimus, quomodo et 
animum exercens ad bonum, et corpus apte et rite 
componens, philosophum perfectum nobis ex pri- 
mere possit, At quoniam versantur simul in com- 
munitate plurimi ascetarum, animum mutuo ex- 
acuentes ad virtutem, et recte factorum compara- 
tione seipsos ad progressum in bono faciendum 
concitanles, s&equum esse pulavimus, hos etiam 
sermonibus nosiris adhortari. Cum autem prius 
cognoverint, qualis ac quanti boni participes fiant 
eos oportet sic adhorlationem nostram ad hoc spe- 
clantem suscipere, ut aniwi promplitudinem ac 
studium hujus boni priestantia dignum ostendant. 
Primum igitur ad id quod 56] ex natura est bo- 
num, revertuntur, amplectentes societatem ac vi- 
cium communem.Nam perfeclissimam vitie socie- 
tatem appello ego eam a qua exclusa est omnis 
possessio propria, fugataque est animorum dis- 
sensio, et ex qua perturbatio omnis contentioque 
ac dissidia absunt : in qua vero omnia sunt com- 
munia, anime, senlentiie, corpora et queecunque 
alia, quibus corporà nutriuntur ac curantur, 
communis Deus, communis pietatis negotialio, 
salus comuaunis, communia certamina, commu- 
nes labores, corone communes, ubi multi unus, 
et unus non solus, sed in pluribus. 


2. Ti ταὐυτὴς (46) τῆς πολιτείας ἴσον ; τί δὲ μα- D 9, Quid comparandum est huic vitre instituto ? 


χαριώτερον ; τί τῆς συναφείας χαὶ τῆς ἐνώσεως 
ἀχριβέστερον τί τῆς τῶν ἡθῶν x«i τῶν ψνχῶν 
συγχράσεως χαριέστερον ; ᾿Ανθρωποι ἐκ διαφόρων 


(39) Veteres duolibri ἀπαρεμποδίστω τῇ, Mox editi 
et duo mss. διαχοπτόμενος * quam seripturani re- 
tinendam esse non judicavi, eum nihil toto hoc 
loco inveniatur, ad quód referri possit. Edendum 
igitur curavi διακοπτόμενον, 1 in aliis duobus mss. 
legitur. Subinde unus ms. πολεμοῦντος ἀναίδειαν, 

(40) Edili τοσοῦτον. ΑἹ mss. τοσούτου, lbidem 
Heg. primus προσχαρτερεῖν, 

(&1) Itàin ora Regii tertii legilur, ἕως δε διδώσχει 
ὁ ἅγιος τοὺς χαταμόνας, haclenus docet Sanctus 
solitarios. Ibidem in extrema pagina addilum est 


quid beatius? quid hae conjunctione &tque unitate 
perfectius? quid jucundius morum et animorum 
conspiralione? Homines ex diversis nationibus ac 


illud, ἀρχὴ ὑποτυπώσέως τῶν ἐν χοινοδίῳ, initium 
eorum, quibus instituuntur ccnobita. 

(42) Codex Colb, ἐπειδὴ dí, Nee ita multo post 
idem ms. ἐχυτοὺς πρὸς τήν. ᾿ 

(43) hores tres libri ἐπὶ τοῦτο, Edili τούτῳ, Mox 
duo mss, ἵν᾽, oput, προθυμίαν, 

(44) Codex Colb. Πρῶτον μὲν γὰρ iri. 

ἘΣ Unus tms. χοινὸς ὁ στέφανος. 

(46) Codex Colb. et Voss. Τί τοίνυν ταύτης. Mox 
mss. tres cum Voss, ψυχῶν συγχράσεως, Edili ψυχῶν 
qu'y2otasus, corrupte. | | 


1383 


S. BASILI] MAGNI 


1384 


regionibus profecti, tam perfecte et sincere in A γενῶν xai χωρῶν χινχθέντες εἰς τοσαύτην xpi tur 


unum coaluere, ut animus unus cernatur in mul- 
tis corporibus, multa vero corpora mentis unius 
organa esse coinperiantur. Qui infürmus est cor- 
pore, multos habet una secum ex atfeectu infir- 
mos : qui animo segrotat ac concidit, ei praesto 
sunt multi, a quibus curetur, pariterque erigatur. 
lli equabili jure inter se alii aliorum et servi sunt, 
οἱ domini, οἱ in libertate invicta servitutem sibi 
invicem exhibent integerrimam, quam vi non pe- 
perit fortuiti alicujus casus necessitas, quee non 
parvam suis captivis alfert tristitiam, sed eam 
cum gaudio produrit liberum animi arbitrium ; 
charitate liberos homines alios aliis subjiciente, 
ac voluntati libertatem servante. Tales nos ab 
initio Deus esse voluit, et ea de causa cond: dit. 
Hi, peccato primi parentis Adie occultato, anti- 
quum revocant bonum. Divisio enim dissensioque 
et bellum non exsturent inter homines, nisi pec- 
catum naturam divisisset. Hi Servatoris, institu- 
torumque vitze ejus, quam in carne degit, imita- 
tores sunt sinceri. Quemadmodum enim ille 
coacto discipulorum coetu omnia communia, et 
seipsum communem prebuit apostolis : ita hi 
quoque duci obedientes, si modo probe vite re- 
gulam observent, apostolorum ac Domini ipsius 
vivendi genus accurate imitantur. Hi angelorum 
semulantur vitam, illorum exemplo societatem 
diligenter tuentes. Nulla est lis inter angelos, 
nula contentio, nulla controversia, sed quisque 


que omnium sunt, possidet, et tamen omnes in- C 


tegra bona apud seipsos recondunt. Non sunt 
enim angelorum divitie materia quedam cir- 
cumscripta, que quandocunque in plures distribui 
opus sit, sectione indigeat, sed possessio est 
expers materie, et mentis divitis. 

3. Etidcirco bona hsc, cum apud singulos inte- 
gra permaneant, omnes ex equo efficiunt divites : 
quippe qua peculiarem ipsis possessionem nulli 
controversiie aut contentioni obnoxiam praebeant. 
Nam contemplatio summi $624 boni, et virtutum 
manifestissima compreliensio, angeiorum est the- 
saurus, ad que respicere licet omnibus, unoquo- 
que horum notitiam ac possessionem adipiscente. 
Tales exsistunt qui veri sunt ascet:e, qui nequa- 
quam vindicant sibi terrestria, sed disceptant de 
calestibus,eademque singuliindividuisquibusdam 
partitionibus apud se quisque integra recondunt. 
Virtutis enim possessio est, et recte faclorum di- 
viti, et laudanda avaritia, et lacrymarum expers 
rapina, et insatiabilis aviditas coronam consecuta, 
et reus efficitur quisquis vim non facit. Hapiunt 
omnes, et nemo afficitur injuria, ob idque p'ax has 
divitias dispensat. Hi promissi regni bona prieri- 
piunt, qui per eximiam suar vivendi rationem ac 


(417) Codex Coib. et Voss. ἀχριξεστάτην δουλείαν. 
(15) Antiqui tres libri praeter Combef. πρὸς Síxv, 
lliud πρὸς in editis desiderabatur. 


ταυτοτχτος συυκρμόσθησαν, ὥστε μίαν ψυχὰν ἐν πολλοῖς 
σώμασι θεωρεῖσθαι, χαὶ τὰ πολλὰ σώματα μιᾶς ἡνώμος 
5s γανα δείκνυσθαι. Ὁ ἀσθενῶν τὸ σῶμα πολλοὺς ἔχει 
τὸ 9 ιασέσει συγχάμνοντας * 0 γοσὼν χαὶ χαταπέζκειων tj 
γυχξ πολλοὺς ἔχει τοὺς ἰωμένους xai συν διανιστῶντα: 
κότον. Αλλχλων ἰσοῦύουλοι, ἀλλχ λων χύριοε, χαὶ £y τῇ 
ἀμάχῳ ἕαευϑεοίλ τὲν ἀχοιδεστέραν δουλείαν (47) ἀλλς- 
λοις ἀντεπιθείχνυνται, K» οὐχ ἀνώγχς περιστάσιως 
Sun d) ἐξξγκιε, TOÀAEY φέρουσα τοῖς; ἀλοῦσι 
TOi» & uu», ἀλλὰ γνῦμας τὸ αὐθαίρετον pr £29pe- 
PLI. i3 x:ut6 i odi ἀγάπες τοὺς ἐλευθέρους ὑξο- 
ταστούσςς ἄλάχλοις, χαὶ τῷ αὐθαιρέτῳ τὸ ἐλεύθερον 
φυλαττουσες. Τοιούτους ξιᾶς ἐξ ἀρχξς ὦ Θεὸς εἶναι 
DES at ,$9). xx ἐπὶ τούτοις ἐδεμιούργησεν. 
Οὗτοι 75 a2 2i7» ἀναχαλοῦνται χαλὸν, τοῦ ἀρχικάτορος 
Ἄϑᾶω TX» αμαπότιαν εἐξεχαλύξτοντε:. Διαίρεσις γὰρ, 
χαι διχότασι;. χαὶ πόλεος οὺχ ἂν I» ἐν &y- 
θοώποις, ak τῆς αὐχοτίας διατεμούσης τὴν Uca, 
Οὗτοι ἀχοιξεῖ; πιωχταὶ τοῦ Σωτύρος χαὶ τῶς x«r' 
αὐτὸν ἐν σα:ςχὶ πολιτείας ὑκέρχουσιν. Ὥσπερ ὰο 
ἔχεῖγος, χοςὸν πἀαϑετῶν συστεσάμενος, χοινὰ τὰ 
παντα, χαὶ χοινὸν ἐχυτὸν τοῖς ἀκοστόλοις παρέσχῃ- 
οὕτω χαὶ οὔτοι τῷ χαϑεγουμένω πειθόμενοι, 
οἵηε χαλῶς χαῦνα τοὸ βίου διαφυλάσσοντες, 
TR» τῶν αἀποστορων Oui τὸΞ Κυρίον Ἐολιτείαν μετ᾽ 
αχοιξειας πεχίαχνται. Οὗτοι ci» τῶν ἀγγέλων ζωὲν 
ἐςχνώχατσι, τὸ χοιγωνιχὸν, ὥσχεο ἔχεζνοι, dU ἀχριδείας 
φυνάξαντε:. Οὐχ ἔστιν ἐν ἀγγέλοις ἄρις, οὐ φιλονειχέα, 
οὐχ απτισέζττοις 5 ἔχαστος τὰ πάντων ἔχει, χαὶ 
παντες Οὐοχλκοα 22 ἑαυτοῖς τὰ χαλὰ ταμιεύονται. 
οὐ ὥς ἐμπιοίγραπτος 6 τῶν ἀγγέλων 
πλοῦτος, δεοενς τοαςς, ξνίχα X» αὐτὲν πλείοσιν iri- 
νέμεσθαι dir (30; ἀλλ᾽ αὐλος & χτξσις, χαὶ διανοίας 
6 22527795. 


ποὺς 


zr" 


«οὖ 


7*5 ἔστιν 


3. Καὶ διὰ τοῦτο παρ᾽ ἐχάστοις δαοχλξοα τὰ χαλὰ 
Auís077X παντὰς ἐργάξεται, 
ἀναμνισόκτετον αὐτοῖς χαὶ GaX*5» τὴν euim» χτί- 
σιν παρέχοντα. Θεωοία $20 τοὺ ἀνωταῖτου MAU, 
χαὶ ἀρετὼν σαφεστάτα χατάλχνις, τῶν ἀγίμω 
ἐστὶ θεςσαύρισμα, ποὸς X Shit ἀπασεν» ἕξιστο, 
ὀλοχλχοον αὐτῶν τὴν ἡνῶσο» χαὶ τὲν x-EGt» ἑκάστου 
λαμβάνοντος. Τοιοῦτοι οἱ χατὰ ἀλζϑειαν ἀσχχταὶ, οὐ 
τῶν γκίνων μεταποιούμενοι, ἀλγὰ τῶν φυφανέων Ki- 
φισξεητοῦντες. χαὶ ἀμεοίστοις διανοκαῖς τὰ αὐτὰ οἱ 
παντες GAOXAT OQ δεσαυοῖξεν- 
τες. "Αρετὲς γὰρ τ XTiGi;, χαὶ xeceoSeus-ws ὁ 
πλοῦτος, χαὶ πλεονεξία ἐπαινετὰ, χαὶ ἀϑάκουτο; 
ἀρπαγὰὲ, xxi ἀπληστία στεφανουμένς, xxi ὁ uwàE Su- 
ζόμενος ἔνοχος. ΠῺαντες ἀοπάξοντες, x«i eugti; ἀδι- 


t707(49; πλουσίους 


παρ᾽ ἑαυτοῖς ἔχαστος 


χούμενος, χαὶ OtX τοῦτο εἰρχνῃ τῷ πλούτω 806- 
. 4 - . . . ΙΝ δε . 
ὀεύουσα. Οὗτοι τὸς ἐπχγγεμένες βασιλείας τὰ 


ἀγαθὰ ποοαρπάξουσι, τὴν ἐνάρετον ἑαυτῶν πολε-είαν 
Xt χοινωνίαν ἀχριδὲς μίμχμα τῆς ἐχεῖσε διαγωγὲς 


(49) Regii duo mss. βεδούλευτο. Alius βεδου- 


λευτ αι. 


(50) Codex Colb. ἐπινέμεσθαι δέοι. 


τελείως κατώρθωσαν, οὐδὲν ἴδιον ἔχοντες, ἀλλήλων 


CONSTITUTIONES MONASTICJE. 
xac χαταστάσεως ἱπαριστῶντες: Οὗτοι τὴν ἀχτησίαν À societatem plane 


de τὰ πάντα. ᾿Ηλέχων ἡμῖν ἀγαθῶν ἡ τοῦ Σωτῆρος ὁ 


ἐνανθρώπησις πρόξενος γέγονε, σαφῶς οὗτοι τῷ βίῳ 
τῶν ἀνθρώπων ὑπέδειξαν, τὴν διεῤῥωγνῖαν τῶν ἀν- 
θρώπων φύσιν, καὶ εἰς μυρία ἀακτατμηθεῖσαν, τό γε 
ἐπ' αὐτοῖς (51), πάλιν συνάγοντες πρὸς ἑαυτὴν τε 
χαὶ πρὸς τὸν Θεὸν, Τοῦτο γὰρ τὸ χεφάλαιον τῆς τοῦ 
Σωτῆρος κατὰ σάρχα οἰχονομίας, ἵνα τὴν ἀνθρωπί- 
γὴν φύσιν πρὸς ἑαντὴν τε καὶ πρὸς ἑαυτὸν συναγιξγῃ, 
xai τὴν πονηρὰν κατατομὴν ἐξελών, τὴν ἄρχαίαν 
ἀναχαλέσηται ἕνωσιν. χαθάπεο τὶς ἄριστος ἰατρὸς 
σῶμα κατὰ πολλὰ μέρη διαιρεῦεν φαρμάχοις σωτη- 
ρίοις ἀνασυνϑδέων. 

ἡ, Καὶ ταῦτα διῆλθον, οὐχ ἵνα φιλοτιμήσωμαί ct, 
χαὶ τοῖς λόγοις ἐπάρω τὰ τῶν κοινοδιαχῶν (53) χατ- 
ορθωματα (οὐ γὰρ τοσαύτη δύναμις τῶν ἐμῶν λόγων, 
ὥστε τὰ μεγάλα σεμνύνειν, τὐὐναντίον δὲ μᾶλλον 
xui ἀμαυροῦν τῇ περὶ τὴν διήγησιν ἀσθενεία) ἀλλ᾽ 
ἵνα, ὡς οἷόν τε, διέλθω x«i ἐπιδείξω (53) τὸ τοῦ χατ- 
ορθώματος ὕψος χαὶ μέγεθος, Τί γὰρ ἂν εἰς ἴδον 
ἔλθοι τῷ καλῷ τούτω διὰ συγαρίσεως ; Ὅπου γὰρ 
πατὴρ μὲν εἷς μιμούμενος τὸν ἄνω Πατέρα, παῖδες 
δὲ πολλοὶ νιχᾶν ἑσπουδαχότες ἀλλήλους ταῖς περὶ 
τὸν προστάτην εὐνοίαις͵ παῖδες πρὸς ἑαυτούς τε 
ὁμονοοῦντες, χαὶ τὸν πατέρα ταῖς ἐναρίτοις πράξεσι 
δεξιούμενοι, οὐ φύσιν τῆς συναφείας αἰτίαν ἐπιγρα- 
φόμενοι, λόγον δὲ φύσεως βεδαιότερον τῆς ἐνώσεως 
ἀρχηγὸν xxi φύλαχα ποιησάμενοι, x«t Πνεύματος 
ἀγίον δεσμῷ πρατούμενοι. Τίνα ἂν εἰχόνα τῶν ἐπὶ 
τῆς γῆς εἰς παράστασιν ἔχοιεν (5A) τῆς τοῦ xarop- 
θώματος ἀρετῆς ; ᾿Αλλὰ τῶν μὲν ἐπὶ τῆς γῆς οὐδιε- 
μέαν" μόνη δὲ ἢ ἄνω λείπεται (58). ᾿Απαθὴς ὁ ἄνω 
Πατήρ' δίχα πάθους xai οὗτος, λόγω τοὺς ἅπαντας 
προσαγόμενος, ᾿Αφῆοροι οἵ παῖδες τοῦ ἄνω Πατρός’ 
ἀφθορία x«i τούτους εἰσεποιήσατο. ᾿Αγάπη συνδεῖ 
τὰ ἄνω" ἀγάπη καὶ τούτονς πρὸς ἀλλήλους συνήρ- 
μοσεν. "Ὄντως ἀπαγορεύει (56) πρὸς τὴν τοιαύτην 
φάλαγγα καὶ αὐτὸς ὁ διάβολος, οὐκ ἀρχῶν πρὸς το- 
σούτους ἀγωνιστὰς, οὕτως εὐσταλῶς xul συγχεχρο- 
τημένως κατ᾽ ἐχείνου στρατεύοντας, χαὶ τοσοῦτον τῇ 
ἀγάπῃ σννησπιχότας ἀλλήλοις καὶ φραττομένους τῷ 
Πνεύματι, ὥστε μήτε βραχντάτην τινά παρείσδυσιν 
ταῖς ἐχείνου βολαῖς παρασχεῖν. Ἐχόπει μοι τὴν τῶν 
ἑπτὰ Μαχχαδαίων σύμφωνον ἄθλησιν, χαὶ εὑρήσεις 
παρὰ τούτοις θερμοτέραν τὴν συμφωνίαν, Περὶ τού. 
των Δαδὶδ ὁ προφήτης ἐν ᾧδαῖς ἀνεβόησε λέγων" 
Ἰδοὺ δὴ, τί χαλὸν, à τὲ τερπνὸν, ἄλλ᾽ ἢ τὸ 
κατοιχεῖν ἀδελφοὺς ἐπὶ τὸ αὐτό ; τῷ μὲν χαλῷ τὸ 
'τοῦ βίον δόκιμον παριστὰς, τῷ δὲ τερπνῷ τὴν ἐχ 
τῆς ὁμονοίας καὶ τῆς ἑνώσεως εὐφροσύνην, Τοῦ- 


(54) Codex Voss, et Colb. τό γε ἐπ' αὐτοῖς, Editi 
κατα γε τὸ ἐπ᾽ αὐτοῖς, 

(52) Antiqui treslibri τῶν χοινωνιχῶν, Editi et 
Reg. tertius χοινοδιαχῶν. - 

(53) Codex Colb. καὶ ἐπιδείξαιμι, 

(54) Idem codex Colb. zi; παράταξιν σχοῖεν, [8- 
clio inepta. Codex Voss, habet quoque coit». 

(53) Antique due editiones et quatuorms. μόνη 

PaTROL. GR. XXXI, 


] 


C 


4386 
statum. Hie sunt perfecte verga n proprium, 
sed omnia inter se communia habentes. Quot et 
quanta bona nobisconeiliarit Servatoris incarnatio 
hi ipsi aperte humano generi ostenderunt, qui 
confractam hominum naturam, et in innumeras 
partes dissectam, quantum in ipsis fuit, rursus et 
ad seipsam et ad Deum collegerunt, Hec enim 
summa est eorum qu in carne gesta sunt a Sal- 
vatore, ut humanam naturam tam ad seipsam, 
quam et ad seipsum etiam accerseret, et sublata 
prava sectione revocaret priscam conjunctionem, 
nonsecus ac medicusoptimus, qui corpus plures in 
partes concisum salutaribus medicamentis religat. 

&. Atque hiec recensui, non utglorierullo pacto, 
et ceenobitarum recte facta verbis extollam (neque 
enim tanta mihi inest dicendi facultas, ut valeam 
magna exornare, imo potius his offundo tenebras 
per meam in dicendo infirmitatem), sed ul prie- 
elari hujus instituti altitudinem magnitudinemque 
pro viribus explicem ac ostendam. Quid enim po- 
test ex equo cum hoz bono'comparari ? Ibi enim 
ut pater unus est, qui imitatur supernum Patrem, 
ita complures filii sunt, qui vincere se invi- 
cem sua in priefectum benevolentia student, filii, 
inquam, qui et inter se concordibus sunt ani- 
mis, et patrem egregiis officiis et obsequiis pro- 
sequuntur, non in natura statuentes conjun- 
ctionis ac necessitudinis sui causam ; sed firmio- 
rem natura rationem concordie sum ducem ac 
custodemreponentes, seque constringentes vinculo 
Spiritus sancti. Quiejam rerum terrestrium imago 
possit preeclari illius instituti pestantium ac di- 
gnitatem exprimere ? Alquiprofecto nulla quidem 
estin terrenis, sed sola superna relinquitur. Nullis 
affectibus obnoxius est Pater ccléslis ; his híc 
quoque immunis est, sibi sermone ac doctrina 
concilians omnes. Incorrupti filii celestis Patris ; 
hos etiam adoptavit integritas, Charitas conne- 
ctit superna ; charitas eliam hos inter se coadu- 
navit. Vere et diabolus ipse de hujusmodi pha- 
lange desperat, impar tot pugnatoribus adeo com- 
posite $6.3 ac confertim adversus ipsum militanti- 
bus, tantaque cum charitate, testitudine inler se 
facta, certantibus. Spirituque ita septis et com- 


p munitis, ut ne minimum quidem illius assultibus 


accessum prebeant. Considera mihi concordem 
seplem Machabieorum pugnam, invenies quoque 
apud hos concordiam ferventiorem. De his David 
propheta in odis exclamavit, ac dixit : Ecce nunc 
quid bonum, vel quid jucundum, nisi habitare fra 


δὲ τῇ ἄνω λείπεται" ubi μόνη, ut mihi videtur, scri- 
ptum oportuerat cum t: subscripto, , δὲ sola 
superna inferior est. Seculi sumus editionem Pari- 
siensem, Mox codex Colh. χαὶ οὗτος, Vocula χαὶ 
deerat in vulgatis. Ibidem codex Colb. ὅπαντας 
^80) Reg. | — 

(56) Reg. secundus οὕτως ἀπαγορεύει, 707 


Tr 


4^ | 


᾿ 
Lu! 
- 

24 


1387 


S. BASILII MAGNI. 


4388 


tres in unum  ? Per bonum quidem integritatem A rov (57) οἱ μετιόντες τὸν βίον μετὰ ἀχρεθείας, ἐμεοὲ 


hujus vitz? exprimit ; per jucundum vero, concor- 


δοχειν, τὴν ἀνωτάτω ἐξηλωχέναι ἀρετὴν. 


die et unanimitalis letitiam. Hoc vivendi genus qui accurate ac diligenter excolunt, hi mihi viden- 


tur supremam virtutem emulari. 
CAPUT XIX. 
Quod oportet ascetam cum firmo proposito accedere 
ad asceticam vitam, et de obedientia. 

Atque iis quidem, qui perspicaci mente prediti 
sunt, oratio nostra cum superius hujusce status 
proprietates exponeremus, vivendiregulam pre- 
scripsit. Verum, quoniam operc pretium est pro- 
pter simpliciores fratres, etiam manifestius hu- 
jusce instituti prescripta singulatim explicare, 
jamjam ad hoc convertamur. Oportet igitur in 
primis eum quiad ejusinodi vivendi genus accedit, 
stabilem, firmum et immobilem animum habere, 
ac propositum ejusmodi, quod nequitie spiritus 
invadere ac mutare non possint, itemque rnarty- 
rum constantiam firmitate animi usque ad mortem 
ostendere, sic ut et Dei mandata amplectatur, et 
magistris suis obtemperet. Hic enim hujus insti- 
tuti summa est. Quemadmodumenim Deus qui 
Pater omnium et est, et vocari vult, obedientiam 
integerrimam a suis servis exigitila quoque in- 
ter homines spiritualis pater ad Dei leges prwe- 
scripta sua accommodans, obedientiam requirit 
disceptationis contentionisque expertem. Si enim 
qui mechanice alicui arti, earum videlicet, quee 
ad presentem vitam utiles sunt, studium impertit 
prorsus obedit artifici, neque ulla in re adversatur 
illius preceptis, et ne paululum quidem ab ipso 
secedit, sed omni tempore in oculis magistri est, 
cibumque et potum ac reliquum victum ab eo pre- 
scriptum recipit ; multo magis qui ad discendam 
pietatis sanctitatisque disciplinam accedunt, ubi 
semel persuaserint sibi se ejusmodi scientiam a 
prefectoediscere posse, se his preestabunt omnino 
dociles ac prorsus morigeros omnibus in rebus ne- 
que eorum, quae imperata sunt, exposcent ratio- 
nem,sed injunctum opus perficient ; praeterquam- 
quod si eorum quiead salutem attinent, quidpiam 
ignorent, licebit modeste et ρα cum decenti 
reverentia interrogare ac doceri. Omnis autem 
hominis diligentia in eo ponenda est, ut ne animi 
altitudo ob insurgentes voluptates deprimatur. 


** Psal. cxx, 4. 


(57) Unus ms. et editi τούτων οἱ, Alii duo τοῦτον 
οἱ. Statim niss. nonnulli ἐμοὶ δοχεῖ, Editio Paris et 
Reg. tertius ἐμοὶ δοχεῖν sed scribi debuisset ex 

ammaticorum regulis dexouc«. Codex Voss. ἐμοὶ 
Qoxt&iv μᾶλλον δὲ τῇ ἀληθεία. 

(58) Codex Colb. τρεψώμεθα. Alius mss. et editi 
τρεψόμεθα. Reg. quartus τρέψομαι. Aliquanto post 
editi πνεύμασι τοῖς novapiac. Antiqui tres libri πνεύ- 
μασι τῆς πονηρίας. 

(959) Reg. primus et Colb. Θεοῦ ἀνεχόμενον. Haud 
longe unus ms. cum Combef. Ὥσπερ γὰρ ὁ. Alius 
codex ὥσπερ οὖν ὁ. Vocula utraque in editis juncta 
fuerat. Ὥσπερ γὰρ οὖν ὁ. Subinde duo mss. των 
ἐαντοῦ θεραπόντων. 


D 


ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ I8 

Ott χρὴ τὸν ᾿ἀσχητὴν βιθαία χρίσει 
τῇ ἀσχήσει, xai περὶ ὑπαχοῦς. 
Τοῖς μὲν οὖν διορατιχοῖς τὸν νοῦν ἐν τὸ προϑε- 
ἡγήσει τῶν τῶς πολιτείας ἰδιωμάτων τὸν κανόνα Ti; 
πολιτείας ὁ λόγος ὡρίσατο, ᾿Επειδὴ δὲ προσήκει διὰ 
τοὺς ἀπλουστέρους τῶν ἀδελψῶν xoi σαφέστερον 
ἐχθέσθαι τὸν τῆς πολιτείας iy ἐχάστῳ κανόνα, ἐπὶ 
τοῦτο δὴ χαὶ τρεψώμέθα (38). Χρὴ τοίνυν πρό 4t 
ἁπάντων τὸν προσελθόντα τῇ τοιαύτῃ πολιτεία, ἐστο- 
ριγμένον, χαὶ ἑδραῖον, χαὶ ἀχίνητον ἔχειν τὸ φρό- 
νῆμα, χαὶ χρέσιν τοῖς πνεύμασι τῆς πονηρίας ἀν-- 
ἐπιχείρητον x«i ἀμετάθετον, καὶ μαρτύρων ἔνστασιν 
Σἦ τῆς ψυχῶς ἐπιδείχνυσθαι βεδαιότησι μέχρε θανά- 
τον, τῶν τε ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ ἀντεχόμενον (29), καὶ 
τὴν ὑπαχοὴν τοῖς χαθηγουμένοις ἐπιδεικνύμενον͵ 
Τοῦτο γὰρ τῆς πολιτειας ἐστὶ τὸ χεφάλαιον. Δεπερ 
γὰρ ὁ Θεὸς, Ιατὰρ ἀπάντων χαὶ €», καὶ χαλεῖσθαι 
χαταξιῶν, ἀχριδεστάτην παρὰ τῶν αὐτοῦ θεραπὸν- 
των ἀπαιτεῖ τὴν εὐπείθειαν. οὕτω χαὶ ὁ πνευματιχὸς 
ἐν ἀνθρώποις πατὴρ πρὸς τοὺς τοῦ Θεοῦ νόμους τὰς 
ἑαυτοῦ διατάξεις ἁρμόξων, ἀναμφίλεκτον τὸν ὑπ- 
αχοὴν ἀπαιτεῖ: Εἰ γὰρ ὁ τέχνῃ τινὶ τῶν βαναύσων, 
τούτων δὴ τῶν πρὸς τὴν παροῦσαν ξωὲν bui» ypu- 
σίμων, ἑαυτὸν ἐχδιδούς παντὶ τρόπῳ πείθεταε τῷ 
τεχνίτῃ, xai xxt' οὐδὲν ἑἐναντιφῦταε τοῖς ἐχείνου 
προστάγμασιν, οὔτε μὴν πρὸς τὸ βραχύτατον τούτου 
χωρίζεται, ἀλλὰ πάντα χαιρὸν ἐν ὀφθαλμοῖς ἐστι τοᾶ 
διδασχάλου, βρῶσίν τε xai πόσιν xài τὸν ἄλλην δέαε- 
ταν ὑπομένει ταύτην, ἣν ἄν ἐχεῖνος ὀρίσειεν- πολλῶ 
μᾶλλον οἱ πρὸς τὴν μάθησιν τῆς εὐσεδείας xe τῆς 
ἰσότητος ἀφιχνούμενοι, ἅπαξ πεπειχότες ἑαυτοὺς, 
ὅτι δυνήσονται παρὰ τοῦ καθηγουμένου τὸν τοιαύτην 
ἐπιστήμην λαθεῖν, πᾶσαν εὐπείθειαν χαὶ cà» περὲ 
πάντα ἀχριδεστάτην ὑπαχοὴν τούτοις εἰσοίσονται (60)- 
χαὶ οὐχὶ τὸν λόγον τῶν ἐπιτεταγμένων ἀπαιτέσον- 
σιν ἀλλὰ τὸ ἔργον τὸ ἐπιτεταγμένον ἐπιτῶέσου, 
σιν, εἰ μὴ τοσοῦτον, ὅσον ἀγνοοῦντάς τε τῶν συνται- 
νόγντων πρὸς σωτηρίαν, χοσμίως χαὶ μετὰ τῆς πρε- 
πούσης αἰδοῦς (04) ἐρωτᾷν x«i παιδεύεσθαι. ᾶσα 
δὲ σπουδὴ τοῦ ἀνθρώπου ἔστω, ὅπως μὴ τὸ ὑψηλὸν 


προσιέναι 


(60) Editi et mss. τούτοις εἰσοέσονται" melius, opi- 
nor, scriptum fuisset τούτῳ, nempe χαθηγουμένῳ. 
Jbidem duo mss. cum Voss. λόγον τῶν ἐπεταγμά- 
των... ἔργον των ἐπιταχθέντων, Editi λόγον τῶν ini 
τεταγμένων... ἔργον των ἐπιταγμάτων, eadem plane 
sententia. Reg. quartus utin contextu, rectius. 

(64) Codex Voss. προσηχούσης αἰδοῦς. Postillud 
παιδεύεσθαι leguntur heec verba in Vossii veteri li- 
bro et in Colb. etin Reg. primo πᾶσα dt σπονδ οἱ 
qua sequntur ad finem usque. Hoc autem addi- 
mentum editu':n quidem jam fuerat ἃ doctissimo 
viro Andrea Scotto in variis suis lectionibus:sed 
nonnulla, qus fede corrupta erant, ex codice 

tino emendavimus. 


1389 CONSTITUTIONES. MONASTIC.E 1390 
τῆς ψυχης ϑιὰ τῆς ἐπαναστάσεως τῶν ἡδονῶν τα. À Quomodo enim anima humi per carnis voluptatem 


“πεινωθείη. Πῶς γὰρ ἂν ἔτι δύναται πρὸς τὰ συγγὲ- 
γὲς xxi νοητὸν φῶς ἐλευθέρῳ ἀναβλέψαι τῷ ὄμματι 
ἡ προσηλωθεῖσα κάτω Ψυχὴ τῇ ἡδονῇ τῆς σαρχός ; 
Διὸ χρὴ πρὸ γε πάντων τὴν ἐγχράώτειαν ἀσκεῖν, 
ἀσφαλῆ φρουρὸν τὴς σωφροσύνης τυγχάνουσαν, χαὶ 
τὸν ἡγεμόνα νοῦν μὴ συγχωροῦσαν ὦδε κἀχεῖσε ῥέμ- 
βεσθαι. Καθώπερ γὰρ τὸ περιεστεγασμένον διὰ σω- 
λήνων ὕϑωρ ὄρθιον ὑπὸ ré; ἀναθλεδούσης βέας ἐπὶ 
τὸ ἄνω φέρεται, οὐκ ἔχων ὅπου διαχυθείη" οὕτω καὶ 
ὁ νοῦς ὃ ἀνθρώπινος, καθάπερ σωλῆγος στεγανοῦ τῆς 
ἐγκρατείας αὐτῶν πανταχόθεν περισφιγγούσης, ἀνα- 
ληφθήσεταί πως ὑπὸ τῆς τοῦ κινεῖσθαι. φύσεως πρὸς 
τὴν τῶν ὑψηλοτέρων ἐπιθυμίαν. οὐχ ἔχων ὅπον 
διαῤῥνῇ. Οὐδὲ γὰρ στῆναί ποτε δυνατὸν ἐστι τὸν 


confixa, potest adhuc libero obtutu in affine sibi 
atque intelligibile lumen suscipere? Quare ante 
omnia temperantiam castimonic tulum custodem, 
οἱ quee presidem mentem huc illuc errare non 
sinat, excoli oportet. Ut enim constricta per cana- 
lesaqua, cum non habeat quo se diffundat, rectà a 
comprimente vi in allum fertur : ita et humanus 
animus temperantia quasi anguslo quodam canali 
undelibet constrietus, quodammodo ex molus 
natura ad rerum sublimiorum desiderium attolle- 
tur, qui scilicet, quo effundatur, non habeat. 
Neque enim animus unquam. stare polest, qui 
ejusmodi naturam a Conditore accepit, ut semper 
moveatur, ei si prohibeatur movere se ad res 


ἀειχίνητον ὑπὸ τοῦ πεποιηκότος εἰληφότα τὴν φύσιν" g vanas, fieri non potest, ut ad veritatem recta om- 


xai sig τὰ μάταια χινεῖσθαι χωλνόμενον, ἀμήχανον 
μὴ πρὸς τὴν ἀλήθειαν πάντως εὐθυπορῆσαι, ᾿ἔγχρώ- 
Tay. δὲ ἡγούμεθα ὀρίξεσθαι οὐ μόνον τὴν τῶν 
βρωμάτων ἀποχὴν (τοῦτο γὰρ πολλοὶ χαὶ τῶν παρ᾽ 
Ἕλλησι φιλοσόφων χαθώρθωσαν), ἀλλὰ πρὸ γε πάν- 
των τὸν τῶν ὀφθαλμῶν ῥιμθασμόν. Ti γὰρ ὄφελος, 
εἰ, σιτίων ἀπεχόμενας, μοιχείας ἀχολασίαν διὰ τῶν 
ὀφθαλμῶν ἐσθίεις, $ τοῖς ὡσὶν ἐχὼν ἀχροᾶσαι. μα- 
ταίας xui διαδολιχὰς φωνάς ; Οὐδὲν ὄφελος βρωμώ- 
των ἀπέχεσθαί, τύφον δὲ ὑψηλοφροσύνης x«i κενῆς 
δόξης χαὶ παντὸς πάθους μὴ ἀπέχεσθαι, Ἢ τί γε 
ὄφελος ἐγχρατεύεσθαι ἀπὸ βρωμάτων, καὶ ἀπὸ )o- 
“ἰσμῶν πονηρῶν χαὶ ματαίων μὴ ἀπέχεσθαι; Διὸ 


nino non tendat. Temperantiam autem arbitramur 
non sola ciborum abslinentia cireumsceribi (hoc 
enim multi et apud gentiles philosophi factilarunt, 
sed maxime oculorum accurata occupatione. Quid 
enim prodest a cibis abstinere, si adulterii libidi- 
nem per oculos vores, aut lubens vanas ac diabo- 
licas voces auribus audias ? Abstinentia prorsus 
inutilis est, nisi et a fastu et a superbia, et a vana 
gloria, et ab omni affectu vitioso abstineas.. Aut 
quid inde emolumenti, si abstineas ab escis, a pra- 
vis autem el vanis cogitationibus non prorsus abs- 
lineas? Quamobrem Apostolus dicebat: Timeo ne 
corrumpantur sensus vestri **, Abstineamus igitur 


χαὶ ὁ 'Λπόστολος ἔλεγεν' Φοδοῦμαι μή πως φθαρῇ c abhisomnibus,ne merito Domini aecusatio veniat 


τὰ νοήματα ἡμῶν, Ἐγχρατεῖς οὖν γενώμεθα ἀπὸ 
τούτων ἁπάντων, μήποτε εἰκότως χαὶ ἐφ᾽ ἡμᾶς ἡ τοῦ 


in nos quoque, tanquam qui excolemus culicem, 
camelum vero glutiamus "5. ΤΥ estdünf 


Kupíow μέμψις ἔλθοι, ὡς τὸν χώνωπα διυλιζόντων, τὴν δὲ χάμηλον χαταπινόντων,. Hip 


ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Κ΄. 
Ὅτι οὐ χρὴ τὰς πρὸς τοὺς βιωτιχοὺς συγγενεῖς μετα- 
διώχειν ὁμιλίας, ἢ τὰ ἐχείνων φροντίξειν, 

|. Συγγενῦν μέντοι χαὶ φίλων καὶ γονέων χέχω- 
ρισῦαι τοσοῦτον τῇ διαθέσει προσήχει, ὅπον (62) 
τοὺς τεθνεῶτας ὁρῶμεν τῶν ξώντων ἀφεστηχότας., 
Καὶ γὰρ ὁ κατὰ ἀλήθειαν πρὸς τοὺς xaT ἀρετὴν 
ἀγῶνας ἀποδνυσώμενος, χαὶ τῷ χόσμῳ παντὶ μετὰ 
τῶν ἐν τῷ χόσμῳ πάντων ἀποταξάμενος, χαὶ σταν- 
ρώσας ἑαντὸν, ἵνα τὸ πλῆρες εἴπω, τῷ χόσμω, τέ- 
ὕνηχε τῷ χόσμῳ, καὶ πᾶσι τοῖς ἐν τῷ χόσμῳ, χἂν 


γονεῖς ὥσι, xXx» ἀδελφοὶ, κἂν τρίτον i τέταρτον E, 


πολλοστὸν βαθμὸν τῆς συγγενείας ἐπέχοντες, Εἰ μὲν 
οὖν μετασταῖεν οἱ γεγεννηχότες τοῦ βίον, χαὶ πρὸς 
τὴν πολιτείαν τοῦ παιδὸς μετατάξαιντο, ἀληθῶς εἶσι 
συγγενεῖς" οὐ τὴν γονέων, ἀλλὰ τὴν ἀδελφῶν τάξιν 
ἐπέχοντες, Πατὴρ ydp ἐστιν ἀληθέστατος, πρῶτος (08) 
μὲν à τῶν ἁπάντων Πατήρ' ὁ δεύτερος δὲ μετ᾽ 
ἐχεῖνον ὁ τῆς πνευματικῆς. χαθηγούμενος πολιτείας. 
Εἰ δὲ μένοιεν οἱ σνγγενεῖς τὸν πρότερον ἁσπασώμενοι 
βίον, μέρος εἰσὶ τοῦ χόσμου, οὗ ἡμεῖς κεχωρίσμεθῳ, 


*" I[Cor. xt, 8. "* Matth. xxur, 24, 


(02) Editi ὅσω τούς. At mass. ὅσον. 


CAPUT XX. ; 

Quod colloquia cum cognatis seculo addictis non 

sunt requirenda, neque res illorum curanda. ὦ 

1. Convenit ulique tam disjunetos esse affectu a 
cognatis amicisque et parentibus, quam separari 
videmus rortuos a viventibus. Qui enim se vere 
ad subeunda virtutis certamina exuit, mundoque 
universo ae rebus omnibus mundanis nuntium re- 
misit, el ut amplitis aliquid dieam, qui mundo eru- 
cifixil seipsum, mundo et omnibus qui in mundo 
sunt, mortuus est, sive parentes fuerint, sive fra- 
Lres, sive tertium, aul quartum, aut remotissimum 
cognationis gradum obtineant.El quidem si paren- 
les secesserinl a seculo, et ad. filii se vivendi ra- 
tionem contulerint, tunc vere sunt cognali ; non 
parentum, sed fratrum obtinentes 585 locum.Pa- 
ler enim est verissimus, primus quidem universo- 
rum Paler; secundus vero post illum, is qui preeit 
in spiritualis γί instituto. Si vero pergant cognati 
vitam priorem retinere, pars suni mundi, a qua nos 


separali sumus, etjam nulla ex parle cognati sunt . 


il upM 


9 


(63) Veteres duo libri πρῶτος, Editi πρῶτον, , 


, 


- 


4391 


S. BASILII MAGNI 


nobis, qui, earnali homine deposito, eam quam A xai x«r' οὐδὲν προσήχοντες τὸν χατὰ σάρχα dw0p 


cum ipsis habebamus propinquitatem exuerimus. 
Qui autem hominum seculo addictorum amicitiam 
diligenter requirit, studetque continuo cum ipsis 
congredi, is ex colloquiis assiduis affectus illorum 
introducit in animum, ac rursus mente cogitatio- 
nibus mundanis repleta, a bono proposito excidit, 
atque semovet se a spirituali sapientia, et animus 
illius rediit ad vomitum priorem, atque adeo sau- 
ciatur ab hoste, qui cognatione carnali vitam spi- 
ritualem conturbat. 


2. Precemur itaque optima cognatis nostris, ju- 
stitiam, inquam, et pietatem, et quae nos magni 
fecimus. Decet enim nos hec precari: illis vero 


conducit, ut opera nostra hec ipsa consequantur. B 


Quare nos neque simus de illis solliciti, neque 
anxii. Nam diabolus, cum animadvertit nos omnem 
temporalem curam exuisse, et succinctos ad ccelum 
currere, tum referens nobis propinquorum memo- 
riam, nosque ad res illorum curandas adigens, 
auctor est, ut etiam mens sit de mundanis nego- 
tiis sollicita, dum cogitat que sint cognatoruia fa- 
cultates, abundentne, an desint, que ipsis ex 
commerciis proveniant lucra, et quantum ex his 
augeantur divitie ; que jacture nascantur ex ad- 
versis vite casibus, et quantum ex his illorum opes 
imminuantur : facitque, ut cum eis leetemur qui- 
dem de prosperis ipsorum successibus, contriste- 
mur vero ob infortunia, et simus ipsorum inimicis 


ve» ἀποθεωένοις, xai ἀποδυσαμένοις τὸν πρὸς &x 
νους οἰχείωσιν. 'O δὲ τὴν τῶν βιωτιχῶν eiie» pi 
ἀχριβδείας χατασπαξόμενος, x«i τούτοις διαπαν: 
προσομιλεῖν ἐφιέμενος, τὰς ἐχείνων διαθέσεις ὁ 
τὸς συνεχοῦς ὀαιλίας εἰς τὴν ψυχὸν siGwxice: 
Πάλιν τε τοῦ χοσμιχοῦ φρονήματος ἀναπλῃσθ, 
τὴν διάνοιαν, τὸς ἀγαθῆς ἐνστάσεως  Gxexixran 
χαὶ τοῦ πνευματιχοῦ φρονήματος ἐχωρέσθῃ, zzi τὸ 
ποότερον ἔμετον ἀνεμάξατο τῇ ψυχῇ, καὶ παρὰ τοι 
ἐχθροῦ τέτρωται, διὰ τῆς σαρχιχῶς συγγενείας τὴ 
πνευματιχὴν πολιτείαν ἐπιθολώσαντος. 

2. Τοῖς μὲν οὖν συγγενέσιν εὐχώμεθα τὰ Büxwu 
διχαιοσύνην, €upi, x«i εὐσέθειαν, xe ταῦτα, ἀπ 
ἡμεῖς τίμια πεποιήμεθα. Ταῦτα (64) γὰρ üpiv πρέπ 
εὔχεσθαι, χάχείνοις rwo' ἡμῶν χαρκοῦσθαι cuu 
ρον. Αὐτοὶ δὲ τῆς πεοὶ ἐχείνων φροντέδος τε x 
μερίμνης τοὺς λογισμοὺς ἀπολύσωμεν. Ὁ γὰρ δὲ 
ὄολος, θεασώμενος ἀποδυσαμένους ἡμᾶς πᾶσαν poov 
τίδα βιωτιχὴν, x«i εὐσταλεῖς ἐπὲ τὸν οὐρανὸν τρέ. 
χοντας, τὴν πεοὶ τοὺς συγγωεῖς ἡμῖν ἐνεργασάμενος 
ἔννοιαν, τὰ τε ἐχείνων φροντίζειν παρασχευάσες. 
x«i εἰς τὰς βιωτιχὰς φροντίδας τὸν λογισμὸν μερι 
ἀνᾷν παρασχενάξει" τίς μὲν ὃ τῶν οἰκείων περιὸν 
σία, καὶ εἰ αὐτάρχεῃς, à ἐνδεὴς, tiva δὲ τὰ ix τῶ 
συναλλαγμάτων αὐτοῖς ποοσγενόμενα πέρδῃ, xai ἐπ 
πόσον τὸν πλοῦτον αὐξανοντα“ τένες δὲ ix τῶν τοι 
βίου περιστάσεων ξημίαι προσπέπτουσαι, καὶ wéct 
τὸν ὑπάρχουσαν ἐλαττοῦσαι περιουσίαν. Καὶ συν 
ἤδεσθαι μὲν ποιεῖ ταῖς εὐπορίαις αὐτῶν, συναθι 


inimici, idque, licet jubeamur nullum inimicum C μεῖν τε ταῖς ἀστοχίαις συνεχθραίνειν δὲ τοῖς iy Ope 


habere **, itemque gaudeamus una cum amicis, qui 
sunt sepe indigni spirituali cognatione, et oblecte- 
mur de injustis ac fraudulentis ipsorum lucris: 
prava denique omnia temporalium rerum studia, 
quibus exutis spirituales cogitationes introduxera- 
mus, ille denuo inducit in mentem, atque terrenis 
&c mundanis cogitationibus illius opera animum 
rursum subeuntibus destruit internum ascetam, 
solamque statuam monachi figuram circumferen- 
tem efficit: que scilicet nusquam virtutibus ani- 
mata sit. Sepe etiam ob ingentem in propinquos 
bonevolentiam asceta ausus est et sacrilegium 
committere, ut inopise mederetur cognatorum. Et- 
enim que pro sanctis, qui seipsos Deo dicarunt, 
servantur, res sacre, vereque Deo consecrate esse 
et intelliguntur, et judicantur. Quamobrem qui ta- 
lium quidpiam aufert, unus est ex iis qui sacrile- 
gium audent perpetrare. 

3. Cognito igitur intolerabili illo damno, quod 
ex studio inpropinquos nostrosnascitur, susceptam 
eorum causa sollicitudinem tanquam diabolicum 
telum fugiamus. Nam et Dominus ipse ejusmodi 
affectum ac consuetudinem $66 vetuit: qui uni 
ex discipulis id non permisit, ut diceret vale pro- 


** Matth. v, 44. 


(64) Reg. secundus Ταῦτα μὲν γάρ. Mox duo mss. 
περὶ ἐχείνων, 


(xai τοῦτο, χελενομένους pxdéva ἔχεεν ἐχθρὸν), κι 
συγχαίρειν τοῖς φίλοις οὐχ ἀξίοις οὖσε πολλάπες τὶ 
πνευματιχῆς οἰχειώσεως, χαίρειν δὲ χαὶ ἐπὶ ro 
ἀδίχοις αὐτῶν χαὶ παραλόγοις χέρδεσι, χαὶ πάσι 
τὰς πονηρὰς τῶν βιωτιχῶν ὑποθέσεων διαθέσεις, ἑ 
ἀποδυσάμενοι, τὰς πνευματιχὰς ἐννοέας εἰσῳωχισι 
μεθα, πάλιν ἐπεισάγει τοῖς λογισμοῖς. καὶ τὸ ὑλιχὸ 
xai χοσμιχὸν φρόνημα τῇ ψνχῷῇ παλιν ἐνεργασάκινος, 
τὸν ἔνδον ἀσχητὴν χαταλύει, εκὲ ἀνδριάντα μόνον 
ἀσχητοῦ τὸ σχῆμεα περιφέρειν παρασχενάξει, pabu 
μοῦ ἐψυχωμένον ταῖς ἀρεταῖς. Πολλάκες δὲ δεὰ τὲ 
περὶ τοὺς συγγενεῖς ἐπιταθείσας εὐνοέας ἐτόλμησι 
ὁ ἀσχητὴς χαὶ ἱεροσυλίαν ἐργάσασθαι, ὥστε τὴν τὰ 


συγγενῶν ἔνδειαν θεραπεῦσαι. Τὰ γὰρ εἰς τοὶ 
ἁγίους, τοὺς ἀναθέντας ἑαντοὺς τῷ Θεῷ, ταμειευΐ 


μενα ἱερὰ xai ἀληθῶς ἀναθήματα νοεῖται καὶ ἔχλαμ 
δάνεται. Ὁ τοίνυν τούτων τε νοσφιξόμενος εἷς det 
τῶν ἑεροσυλίας κατατολμώντων, 

3. Γνόντες οὖν τῆς περι τοὺς οἰχείους διαθέσεα 
τὴν ἀφόρητον βλαθην, φύγωμεν τὴν περὶ ἐχεένω 
φροντίδα, ὡς διαδολικὸν ὅπλον ὑπάρχουσαν. Kei γὰ 
αὐτὸς ὁ Κύριος τὴν τοιαύτην σχέσιν χαὶ συνέθεια 
ἀπηγόρευσεν, svi μὲν τῶν μαθητῶν οὐκ ἐπετρέψαι 
οὐδὲ αὐτὸ μόνον τοῖς οἰχείοις (05) συντάξασθαι" ἑτέρι 


(65) Verbum συντάξασθαι videtur hoc looo sum 
pro ἀποτάξασθαι, renuntiare vale dicere. Scripto 


1393 


CONSTITUTIONES MONASTIC.E. 


1394 


δὲ οὐδὲ τῶ σώματι τοῦ πατρὸς τεθνεῶτος γῆν im- À pinquis : nec alteri, ut vel cadaver mortui patris 


αμήσασθαι, Τῷ μὲν γὰρ συντάξασθαι βουλομένῳ τοῖς 
οἰχείοις φησὶν - Οὐδεὶς ἐπιδαλὼν τὴν χεῖρα αὑτοῦ ἐπ᾽ 
ἄροτρον, χαὶ βλέπων εἰς τὰ ὀπίσω, εὐϑετός ἐστιν 
εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν (66)* τῷ δὲ θώψαι 
τὸν πατέρα παραχαλοῦντι, ᾿Αχολούδει μοι, uci, 
χαὶ, Ἄφες τοὺς νεχροὺς θάψαι τοὺς ἑαυτῶν 
γεχρούς. Kaírot ἐδόχουν εὐλογωτάτας xxi διχαιοτώ- 
τας ποιεῖσθαι τὸς δεήσέις ἑκάτεροι " ἀλλ΄ οὐχ Emivsu- 
σεν ὁ Σωτὴρ, οὐδὲ πρὸς τὸ ἀχαρὲς γοῦν ἀφῆχεν αὐτοῦ 
χωρίξεσθαι τοὺς τροφίμους τῆς τῶν οὐρανῶν βασιλείας, 
ἵνα μή τι τοῦ ὑψηλοῦ καὶ οὐρανέου φρονήματος ταπει- 
νότερον ἢ πράξαιεν, ἢ λογέσαιντο τῇ περὶ τὰς γηΐνας 
καὶ σαρχκιχὰς διαθέσεις ῥοπῇ, ὡς οὐχ ἐξὸν, τοὺς τὰ 
οὐράνια φρονοῦντας τῶν ἐπὶ γῆς ἔχειν λόγον τινὰ, ὡς 


humo superinjecta contegeret. Ei enim, qui vale 
propinquis suis dicere volebat, dixil : Nemo mit- 
tens manum suam ad aralrum,et respiciens retro, 
aptus est regno ealorum" . Alteri vero, qui sepelire 
patrem postulabat : Sequere me "5, inquit, et, Sine 
ut mortui sepeliant mort(uos suos *. Et quidem vi- 
debatur uterque rem iequissimam justissimamque 
rogare: sed Servalor non probavit, el ne minimo 
quidem temporis momento permisit a se disjungi 
alumnos regni ccelorum, ne alla et ecelesti medita- 
tione humilius aliquid ex quadam ad. terrenos et 
carnales affectus propensione aul facerent, aut co- 
gitarent, cum non liceat ecelestia curantibus ali- 
quam habere rerum terrenarum rationem, velut 


ἤδη μεταστάντας (07) καὶ ὑπερχοσμίους τῇ διανοία B jam translatis et animo supra mundum . eveelis. 


γεγενημένους, Ei δὲ λέγοι τις, ὅτι Πῶς οὖν ὁ νόμος 
χελεύει τῶν οἰχείων φροντίζειν, λέγων" Καὶ ἀπὸ τῶν 
οἰχείων τοῦ σπέρματός σου ᾿ οὖχ ὑπερόψει - 
ὁμοίως δὲ χαὶ ὁ ᾿Απόστολος " Εἰ δέ τις τῶν ἐδίων, 
χαὶ μάλιστα τῶν οἰχείων οὐ προνοεῖ, τὴν πίστιν 
ἤρνηται, xxl ἔστιν ἀπίστον χείρων, σύντομον (68) 
τὴν ἀπόχρισιν παρεξόμεθα * ὅτε ὃ θεῖος ᾿Απόστολος 
πρὸς τοὺς βιωτιχοὺς, πρὸς τοὺς τὸν ὑλιχὸν πλοῦτον 
ἔχοντας, καὶ δυναμένους παραμνθεῖσθαι τὴν τῶν 
συγγενῶν ἔνδειαν, τοῦτο εἴρηχεν, Ὁμοίως δὲ χαὶ ὁ 
νόμος ταῦτά φησι͵ x«i ἵνα συντομώτερον εἴπω, πρὸς 
τοὺς ζῶντας, οὐ πρὸς τεθνῶτας " ἀνεύθυνοι γὰρ παν- 
τὸς (69) τοιούτον ὀφλήματος οὗτοὶ γε. 

À. Σὺ δὲ τέθηχας μὲν, x«i ἑσταύορωσαι τῷ χόσμῳ 
παντί. 
ἀκτησίαν ἠγάπησας - σεαυτὸν δὲ ἀναθεὶς τῷ Θεῷ, 
χειμήλιον γέγονας τοῦ Θεοῦ, Qc τεθνεὼς, ἐλεύθε- 
poc εἶ πάσης τῆς περὶ τοὺς συγγενεῖς εἰσφορᾶς * ὡς 
ἀχτήμων, οὐδὲν ἔχεις ὃ χορηγήσης. Καὶ αὐτὸ δὲ τὸ 
σῶμα χαρποφορήσας, xui οὐδὲ ἐκείνου λοιπὸν ἔχων 
τὴν ἐξουσίαν ὡς ἀναθήματος, οὐ θέωις σοι (70) εἰς 
ἀνθρώπων χρῆσιν εἶναν " μόνοις δὲ τοῖς ὁμοτρόποις 
ὡς καὶ αὐτοῖς Θεῷ τὸ πᾶν ἀναχειμένοις συμπολιτεύε- 
σθαι, Θόθεν οὖν Got ἁρμόσει τὰ μνημονευθέντα ῥήματα 
τῆς ἁγίας Τραφῆς ; ἣ πῶς οὖχ ἁμαρτήσεις τὰς ἑαυτοῦ 
ὁμολογέας περὶ τὴν ἄσχησιν ἀθετῶν ; 


Quod si dixerit quispiam : Quomodo igitur jubet 
lex euram suscipere cognatorum, his verbis : Et 
propinquos seminis tui ne despicias?^; el Apostolus 
similiter: Sí quis autem suorum et mazime propin- 
quorum curam non habet, fidem negavil,et est infi- 
deli deterior ὃ", ei paucis respondebimus, hoc a di- 
vino Apostolo ad homines seculo addictos, ad 
hominesqui terrenasopes possidebant,polerantque 
cognatorum inopiam levare, dictum fuisse. Simi- 
liter lex etiam hiec dixit, atque ul dicam brevius, 
sermo est de viventibus,non de mortuis ; quando- 
quidein hi ab omni hujusmodi debito liberi sunt. 


&. Tu autem mortuus es, et toti mundo cruci- 


᾿Αποταξάμενος γὰρ τῷ ὑλιχῷ πλούτω, τὴν Ο fixus. Rejeelis enim terrenis diviliis amplexus es 


paupertatem : et cum tle ipse dicasti Deo,Dei factus 
es thesaurus. Ul mortuus, liber es ab omni in pro- 
pinquos peeuniarum collatione : ut nihil omnino 
possidens, nihil habes quod largiaris. lmo etiam 
cum ipsum corpus obtuleris, et de cmlero ne 
illius quidem potestatem habeas, tanquam quod 
res sit Deo consecrata, tibi eo uti non licet ad hu- 
manum usum : sed cum iis solis qui iisdem mori- 
bus preediti sunt, quandoquidem et ipsi sunt Deo 
prorsus dicati, versari debes, Qui igitur in te con- 
venient quie ex saneta Scriptura retulimus verba? 


aut quomodo peceaturus non es, sí fedus, quod tu ipse de colenda pietate cum Deo inivisti, irritum 


facias ? 
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ KA, 


Ὅτι οὐ δεῖ τῆς πνευματικῆς ἀδελφότητος ἀποχόπτε- 
σῦαι, 

1, Χρὴ μέντοί xwi τοῦτο πεπεῖσθαι σαφῶς, ὅτε ὁ 
ἅπαξ εἰς σύνδεσμον χαὶ συνάφειαν ἐλθὼν πνευματι- 
κῆς ἀδελφότητος οὐχ οἷός t' ἂν 5 (T1) ἀποχόπτεσθαι 
xai χωρίζεσθοι τούτων, οἷς συνηρμόσθη, Εἰ γὰρ ἄν- 
θρωποι πολλώκις εἰς χοινωνέαν βίου τούτον τοῦ ὑλι- 
ibid. 59. 


V Luc. ix, 692, *9 ibid, 60. 


enim non obscure respicil ad illud Luese ix, 61 : 
Seguar te, Domine, sed permitte mihi prius ut 
dicam vale iis qui sunt domi mez. 

(6:1 Reg. primus ἐστιν ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν. 

(67) Unus ms. $2» μεταναστάντας. 


CAPUT XXI. 
Quod non oportet a spirituali fraternitate resecari. 


1. Jam illud quoque pro certo habendum est, 
eum, qui semel fraternitati spirituali alligatus est 
et adjunctus, ab iis,quibus ascitus est,nullo modo 
resecari ac separari posse. Si enim homines seepe- 
numero in socielalem terrenz hujus vili? conye- 


9" [sa, Lvm, 7, *! I Tim. v, 8, 


(68 Codex Colb. συντομον αὐτῷ τήν, 
(69) Edili πάντες. ΑἹ mss. tres παντός, 
ὭΣ Mira: e" Xen est εἴ ES Pine gt 
eteres duo libri ἂν «tz. Aliquan | co- 
dex Voss. παρὰ τὰ συμθάντα. 1 Mi —-— 


"wEeIIT LII S dk-— 


zz ". .Jv-. * STU TI .-— ἱ γα -- - -2- . d P 
To M Cou uo 7000 Mm Φοι δὲ. π' τ 


“ e βίων: 4e Lo ΤΊΣ... "Ad Il oL ἃ" 
9. £64. 
. P 3-729] L m -- βασι, Tc - M Φ-Ὁσ. τ dH 
2T ^-^ - PE e ΔΤ ΣΝ —- "- am P o — a za «ὦ αὖ « — $7 3 
prm . - 2e. .". "T ego. I.I -— La 


* o “5... M on ἀπ m 
ν᾿ οὖ.» Ts " Rc wp -- As" [d Ta. Ἐπ M -—- T LT ἢ 
4t * ». P οὐκ - - 2g. A Mer * - - ^ -— 
€ . 0. 7. (TIN DILLIAL- Ci LI caet 


«4 £6 52... LU XA l1 LI o «Ta 

7 -€-.'»9 ?.9-z2 «m Σ 7-7. g.*a7. i o Lec 
S L.A4:3 περ Lu" aA IL Le ΟΣ —aaaatl. 
PEE E . . T7. 545. sap. basso M as eri mih. 


V9.7 σῇ... 2 o. M. VALÉT.AL. l4 been ΣΩΣΣ ΑΞ 
e. 9 .Awm AIQUZASA WS CLIQ 72.70 

2. - 6. ennt Ttva lI 
a4 uu 0 Mp oc4 IM uS ΕΣ nit .l. 
eM or Se «α Me... 4 ΦΙ͂, .e D.Jt.9- (A 34 t 
MM FE. AVIDITATE ul Mu Alix 


lene 
4X Im. MIU um 
Saa i57 i 
: 0" 4a... 7. .-87124gile Sla -^ an. λεεῖλεν. 
P MT a ES RI 24A Tet at Y oaMILSallas 
$11 ΣΧ ΜΩ1 


Manera 


^4»? 4 454 


* 2,449 7. 2" vx 


«αἴ... “2 «4...» 


- Cae π᾿ ὧν o£ Do :.. 


£2 *7£» —.a P. 


“- 


$^':, 4A. 


S . “ «83. AT £g. "2 "TPPIEPSM 


M^S l6 
T ur udine 


we MIL. ge" 


-— 


". AU. 7 9 “.“, 
Φ.... 


--2ÀxtL.a 
MUS tLIRGIL mL 
era a ἐν ab cum a PITT T MATIS «μοι -Σ Δ λι τοῦ 
eh 4M WO JA Tw, t£ 0p... CLDIlLILLL. 
MV. 27.741 τω μοί κὐ El LE ULL. 
£M. 0 * V. να. πῆς μετ £X IMPER. 
SV LRL sum, LUL .2* LLÉh- 
uti LU LULA 6auGagIld id 


"rs aras b d T Μὰ ἢ 
9*4... 
95e M T aci". did 
B, 


tet € e 


se 


x.t p" 


τ νά Ae e ise trum tS Δ ἘΣ rm TI.LIL 


àtlo. Detto des ποτὰ a 
uuum tue yvtuueL Le ciues woLhLpTL τ2:- 


PL “ἀντι kt Nos Toa τὶ ID EIL 


léger. A 


ew. 


OX A&Lavzl. SE& I" DUEAT ULLAS Ξ cL. 
να 9 T Vut uet LETAIATLST 


t. ἄρον c2, Tex ELA To i» πὸ BÀ 


--9- 
- ^ - --o 
5. $5. 75s. 05V" "T. 4:7 ho. f». DAP T.- 5 5- 


uw. 5 de Vo 
» Fus. 

ur E VELATO CES 

γα “μην 
í 


σι," 52.45 “͵ 


] σα REL. 
"ng Moz tre» inia ἐπ δ Vna. 
΄ ceu e 2.“ NIA fo t» wm. 
0$ FIVE GILL im tre upto RUASL ILU It 
VM nt. 11,:, up, yr 

ah, Kyle rwr, TuucotT 9. Vetere ires ἘΣ, χὶ 


TI -.zTTAZETY-. JL: TELS um - ἃς 
-—— mE A41 —Hs — A—— "c Um tcl γα; “ -ὦ — Z3 


-— 77 zr JCAITELLL LI 
Ur zoll — zl If LLIEELTUEZ π΄ τ- — 
“δ llo “Ξ.:::--ςξ. l1 πὸ Ξε. ZEILE 
----Ξ -— m—TI  TTIDIJGERID — DULIKASE. Ξ m 


(—LIT Co TÉXXIER m2. i τ CB IE 
IlJLOcm o --IzEI. — X237. ΟΣ ΣΝ" ταῦ πὶ τᾶν 


lI o lI L2. 7 «ΖΦ-ὄ Ξ3 CGEBEEE XE.  XEETNC&Q ἘΣ 
uUTULA- ΠΣ 227a. LE I2 UIE. Ἔα SEXEENLIOUNY 


SERT. - -: TM IISEWEL ἀπε “--- 

uv lTUL πὸτ αὶ τῖτὰ GER GENETT.O ἀασεασατχιι 
-.Ξ---τοὄ Xo στ πἀςααποίτεα  ICTU& τῇ 
TL o τϑξ...Ξ:  IÍllL.- £r σσσασααα. τὸ ἂν 
Στεπεξ τ πίρεστας τῶξοα, ὡς Ἐσεῖς. Ἢ 
τ CLCT. ἰσες τ πΞ Gc ΠΣ WR ἀξ εΙΣ- 
“ας. — πὸ Τιστ. τααεσξες, τς ἕξ 73a UY 
Ξ-.--ΞὋ τοῦῖξες: πττῖξε. 0L gk am-- co 4€ 


E. . ττὐὰὸὖὋὐ Tas ᾿ς. απο LÉ HE ΞΕ GcIuBSt- 
—— 1 : ξτῷιαὀἯ cmo -ΞΤ smumsmmiSX. Ξιῖσυν σιν 9.05 
4——  -———  — 0L 9 IDEE τᾶν: t το 
za - —— EL Sez Cap τολξσααι. XXE SU E2— UP; 
T7 2T. c.l. ^o. mmo. CEU" 
αν πο mmo c —arc.—o GXDEUDUOND RERICLRES 
TXILO.2s7—. m LOCA TCOMIZZIHME. δ UU. 
“τ I. τὸ τε τ  GDTaiSta-EB Δ yas 
-:---- -Ξῷ L4 ILICE. ὃ o AXES 


P" 7 mb £-- Ub. 


. — ο΄. 


Ξειξεισ πε S —à Ἐμσ .:ῦ 
- παῖς. :- c.a Iur. 


πο Ἐπ σ.--. -- -- ἘΣ 


Ant. τ:ῦς. 


Ii LL τοττ. -ὥξτ τὰ σ᾿ LI3 o τὰς cp UNDA 
Tcl: ITCTLINLLITNER. “πὰ Y — aKWNMA, gx ᾿νε 


&£-—:. X "Ta73480$ 
zÉfolLE II A-—--LIs 

izug—r7£ oL: c.lmnnLO LO £ ἔχε GEIL TSNDETEÉÜ 
τ f. 07 στ CEU. Cr» fv 


PL ittm 


-: --ῶ τ. .Tlll£Í or d.. τ ETZTIXIGSENECR. τὺ 
- LJ -- s 
er.Tan. τῶ τεῖ — τὸ: DIDEENESCE. ἀστισαι 


ΣΈ Σ ὩΣ 4l τὸ  TETLICE. DECR. 
007 Q.zoIL inmD Ilic τξὰς ὅδε. r»liExT. 73 
Qm. Cf1IG AQIIDII| pO ESTE. SMCEBIJS x40 
ETILIS5IUE- - 
τὸ (lE COI TIÓRfDSTIE TDPITOLGaETI ΝΟ 
SCROmLGl.Linà iIIs Iis ὃς VOS GI. maus. 50D 
τον: c 311 Lii ὅτι mss. ἔτι ττσόψενξα. Bbidem 
VoskS Tall: ἘΣΑ͂Σ δὲ χ π 200 O7: τῶν & Amy. 
T» Vales ilo LiclcnImn VOS. Pix mixed» xxt 
227255 72149; T£ATI. 


1397 CONSTITUTIONES MONASTICJE. 1398 
βλάστημα" προγάσεις δὲ (80) εἰκκίας καὶ οὐκ ἀρ- À ipse persuadet, sed que tamen ad se defendendum 


χούσας πρὸς ἀπολογίαν imi τοῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ 
χατὰ πληροφορίαν οἰκείας ἐπινοῶν, χαὶ ἑαυτὸν εὐ- 
χήλως παραχρουόμενος, Οὐδὲν γὰρ τοῦ ἑαυτὸν ἀπα- 
tà» εὐχολώτερον, ἐπειδὴ κριτὴς ἔχαστος ἑαυτῷ κε- 
χαρισμένος γίνεται, τὰ ἡδέα χρίνων (84) εἶναι συμφέ- 
ρόντα. 

3. Ἕστω τοίνυν ὁ τοιοῦτος καταχεχριμένος παρὰ 
ἀληθεία διχαξούση, ὡς σχανδάλων ὑπόδεσις πλείοσι 
χαθιστάμενος, (roi πονηρῷ ὑποδείγματι πρὸς ξῆλον 
τῶν ἴσων ἀτοπημάτων διερεθίξων ἀεὶ, χαὶ τοῦ οὐαὶ 
χληρονόμος γενόμενος, Καὶ συμφέρει αὐτῷ ἵνα μὺ- 
ho; ὀνικὸς χρεμασῆῇ περὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ, 
xxi χαταποντισθῇ ἔν τῷ πελώγει τῆς θαλάσσης. 
Ἐπὰν γὰρ (82) ψυχὴ ἀπόστασιν ἐθισθείη, πολλῆς 


ante tribunal Christi haud satis idonere sunt com- 
miniscitur ; fallitque semetipsum facile.Nihil enim 
facilius est, quam seipsum decipere,quod quisque 
sibi benevolus justoque indulgentior judex est,ju- 
cunda judicans esse conducibilia. 


3. Quamobrem qui ejusmodi est, sit ipso verita- 
tis 5.68 judicio condemnatus,tanquam qui multis 
scandali existat oecasio, aul eliam pravo suo 
exemplo semper alios ad hujusmodi flagitia imi- 
tanda provocet, et vocis illius v» heres evadat, 
Et expedi ei ut suspendatur mola asinaria ad col- 
lum ejus, et demergatur in. profundum maris **, 
Cum enim semel anima defeclioni assuefacta fue- 


ἐμπίπλαται ἀχρασίας, πλεονεξίας τε καὶ γαστριμαρ- p rit, multa intemperantia repletur, avaritiaque, et 


ηίας, ψεύδους τε χαὶ πάσης. καχοηθείας ^ χαὶ τὸ 
τελευταῖον εἰς τὸν πυθμένα χαταστρέφει τῆς πινὴ- 
ρίας τοῖς ἐσχάτοις ἐμπειρομένη καχοῖς, Ὃ τοίνυν 
τῶν τοιούτων ὁδηγὸς χαθιστάμενος, σχοπείτω πόσων 
ψυχῶν ἀπωλείας ἔνοχος γίνετοι " ὃ γε μηδὲ πρὸς τὰς 
εὐθύνας τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς ἀρκέσαι δυνώμενος, Τὶ γὰρ 
οὐχὶ μᾶλλον ὁ τοιοῦτος μιμεῖται τὸν μέγαν Πέτρον, 
xmi ὑπόδειγμα βεβαίας πίστεως, χαὶ τῆς περὶ. τῶν 
καλῶν (83) ἐνστάσεως τοῖς λοϊποῖς γίνεται, ἵνα, λώμ- 
πόντος τοῦ φωτὸς τῶν ἐχείνον χατορθωμάτων, xui 
oi ἐν σχότει τῆς πονηρίας διάγοντες ἐπὶ τὸ χρέϊττον 
ὁδηγηθῶσιν ; Ἔπειτα δὲ Νῶε μὲν ὁ διχαίος οὐκ εἶπε 
πρὸς τὸν Θεὸν, ὅτι Δεῖ pi ἐκδῆναι τοῦ κόσμου, 
ἐπειδὴ πάντες εἰσὶ πονηροὶ, ἀλλ᾽ ἐχαρτέρησε μᾶλλον 


edacitate, mendacio atque malignitate omni, et 
postremo in imam nequitiam fertur, malis extre- 
misinfixa. Qui igitur talium dux exstiterit, consi- 
deret quot animarum interitus reus fiat : qui ta- 
men ne animie quidem suce rationi reddende par 
esse possil. Cur enim qui ejusmodi est, non magis 
imitatur magnum Petrum, filque reliquis firme 
fidei et constantis in bonis animi exemplum, ut 
fulgente virtutem illius splendore, etiam ii qui in 
nequilic:e tenebris degunt, ad quiddam melius de- 
ducantur ** ? Deinde vero Noe justus ille haudqua- 
quam Deo dixit: Oporlet exire mc de mundo, cum 
sint pravi omnes; sed polius athletico ac generoso 
animo perseveravil,servavitquein pravitalisabysso 


ἀθλητιχῶς (84) καὶ γενναίως, και μεταξὺ ἀδύσσον c tranquillam ac. pacatam pietatem, nec unquam 


πονηρίας τὴν εὐσέδειαν ἀχείμαστου διετήρησε, καὶ 
πρὸς τὸν Δεσπότην οὐδαμῶς ἐστασίασεν, ἀλλὰ ὑπο- 
μονῇ καὶ χαρτερία μεταξὺ τῶν κυμάτων τῆς ἀσε- 
δείας τὴν φορτίδα (85) τῆς εὐσεδείας πεοιεσώσατο, 
Καὶ Λὼτ ἐν Σοδόμοις, μεταξὺ τοταύτης ἀσεβείας 
x«i παρανομίας καὶ ἀθεσμίας στρεφόμενος, τὴν ἀρε- 
τὴν ἀπαράφθορον διεφύλαξεν, οὐδαμοῦ χαχαῖς &xm- 
χυῖαν ἐπιδουλαῖς " ἀλλὰ μεταξὺ ξενοχτόνων, χαὶ ὕδρει 
πολλῇ χαὶ ἀχολασίᾳ κατὰ τῶν τῆς φύσεως φερομένων 
θεσμῶν, τὴν ἁγιωσύνην ἀμίαντον αὐτὸς τε διέσωσε, 
χαὶ τοῖς λοιποῖς, ὡς ἐνῆν, εἰσηγήσατο (80), πράξεσι 
πρὸ τῶν λόγων τὸ χαλὸν ἐχπαιδεύων, Σὺ δὲ προφα- 
σίξζῃ τὰς τῶν ἀδελφῶν ὀλιγωρίας ἣ οὔσας, $ παρὰ 
σοῦ πλαττομένας τὴν ἀποστασίαν ἐννοῶν, χαὶ τὴν 


dissensit a Domino,sed per patientiam ae toleran- 
tiam in mediis impietatis fluctibus pietatis onera- 
riam navim tutam et incolumem prestitit ^. Et 
Lot in Sodomis inter tantam impielatem iniqui- 
latemque ae injustitiam degens, virtutem incor- 
ruptam custodivit, neque ullis omnimo passus est 
pravis insidiis eireumventam captivamque teneri: 
atque inter hospitum interfectores, eosque qui 
multa petulantia atque libidine contra nature leges 
ferebantur, et ipse conservavil sanctitatem incon- 
taminatam, el reliquos ad eam «xhortatus est pro 
virili, prius factis quam verbis edocens bonum ac 
virtutem, Tu. vero meditans defectionem, ac Spi- 
ritus sancli secessum. excogitans, fratrum negli- 


αθέτησιν τοῦ ἁγίου Πνεύματος μηχανώμενος (87), p gentias aut veras aut a te confictas preetendis, fa- 


xai τῆς ἑαντοῦ πονηρίας xci τῶν πόνων τῶν ὑπὲρ 


55 Mall. xvin, δ. Gen. γἱ,9. ὅδ᾽ Gen. xix. 


(80) Sie antiqui tres libri, non ut editi, in. qui- 
bus vocula δέ non legitur. Aliquanto post μὰν; 
Voss, εὐχόλως ἀποχρονόμενος, 

(81) Codex Colb. τὰ ἴδια χρίνων, Nec ita mullo 
infra idem ms. χαιθιστώμενος, οἵ 79... διερεθ ξονται, 

(82) Reg. secundus ἐὰν yp. Stalim duo mss. 
cum Voss. ἐθισθῇ, Subinde codex. Colb. πονηρίας 
τοῖς αἰσχίστοις, | 

(83) Codex Colb. περὶ τὸ xav. 

(84) Antiqui duo libri μάλα ἀδλητιχῶς, 
. (85) Edili. τὴν φροντίδα. Regii tertius el quartus 
à»: φορτίδα, bene, Alius codex itidem Regius 


cisque,ut illata fratribus calumnia quasi quoddam 


[ 


utramque seripturam MM dep prima ma- 
nu, secundam secunda.Subinde duo mss. | 
ut Voss, οὐδαμοῦ χαχίας | 

(86) Veleres duo libri el edili 2tyyáv«ro. Alii duo 
cum Voss. εἰσηγήσατο, reclius. 

(817) Illud, x«i τὰν ἀδέτησιν τοῦ ἁγίου Πνεύματος 

χανώμενος, addidimus ex Colbertino, nec aliter 
legitur in Vossii veteri libro et in Reg. primo, nisi 
quod vox ἁγίου in his libris desit. Statim editi τῶν 
πονὼν τῶν πόνων " Sed vOX πόνων el inepte el contra 
veterum librorum fidem bis edita fuerat. Mox co- 


dex Voss.riw:üvapsim ἐργάξη, 0000 


15sy$ 


8. BASH] MAGNI. 


TC RIBCLLSCL ἐς 41lLE JOAVIALR5. εἰ UE X» SADOC- Δ anti. n IIcX. YWLITRTIZ 71» τῶν w]U dem ἐογὼξ ἢ 


Lus νζ.:ὄ ἡ. ΞΕ 75: ΤΟΊ LRISDÜTAS &ileve 

4. φιλιεηᾳ.. τι DLETOLO χα 3IS0370$ 5 "Ue 
Et Ὡωξ ΕΞ CUVOULIZÉ. .5 pA'UC4 CTHE S9CUUM 
ILIA &UGLIGMS$UAL ZIZIGL& τὲ ΣΙ ΤΕΣ i δας α DOES 
41: τότε εῦς ε τ στ ΣΟ £L τ £p DICT Σὸ- 
FKtoLl LLO4 LXLILE πιεῖ ROZLGI Σ TALI De. 
ffl. “ΚΕ: CLAIR ἃ.:.-ὁ DRRLLRT. τορι." 
τους: bl DULILAalRqLantZÁ το τα Ἐπ᾿ κυρ ARIG- 
1Δ:..1.8. CALLE τεῖὺ LDUAITLALEIO Ἔχετε ££ DOE 
5:2: :τ|, ὩΣ εἴ ΣΟ 541 QDRROAÀ DUCTA IAELIE Dama 
&Sbti. GET δὲ τύξτοξ.. EL Dé 2.35. &$ 5 Ὲ 5. -ὸὕὖ ΣΈΣΕΙΒ 
οδ͵ισευιτα SpO.AÀ-A. DTOJjES0 ἐἴ τισι 5 C7TAIT ζγοὶ- 
ὙΦΊΩΤ, (€. τ 12..}55 Ca028 5725 B9) ἔσο τ τῇ ad 
&set:AID, €. κδιετε GILLIUTm ΣΟ, ΕΖΕ Al 3635- 


€L.5 δ. τις ἀν» τὶ τὲ: 5Ξ DERILOLS pe? ΞΕΘΟΚΌΣΞΕΣΕ at-- B 


fei. εἰ Συοτοσδο OLLSLICA! $9205üm ΣΞ πο Ξ τς ec 
"ue ἐσ τυσεα. οἱ ἃ.-..5: ΤΣ ΞΟΣΩΤΟΣ d scpocicm 
£uum &iprantatem ἰδ non vert, ge vct 
p^à7à :LA2.57. in*221L0 CA25a “3: 9: 53.3.0 Sil SECPS- 
$U5 δ: χ:-" deie-Lon.s. boc modo, si. piacet. consi- 
deser .8. (5,12 es? pater? qoid vero est magister? 
ψιλοῖς üwrTque. Air quicem fiio. alter vero 
d, v.ip^an ει νυ preeatuz se vv.t mebora. *3qui- 
c5ID “: μα Dn&:graj» patzbus est. ut o»tsnt hbe- 
γι vti ες quam 97i rbos et pricentissimos. ho- 
DES mod] o c rodlest;ssimos: qoo «t fiii clan 
£121. ^1 patres v.rtutibcs fibi &3 se redundantibus 
353155 :0/14**9-Abt. Similiter et paleestree maestri, 
QA IUS EXETOHEZIE, e$ εἰ streniissimos et peritis 


“ἀν effjexre siwilent, 4 eum ΤΟΣ ac perite C 


pr'^prrom ceriamen peregerint. adversariorum 
funt acAeTydsà1 τνάστες, eorumque legitima pugna 
11.35::/«9t8 laus sit magistrorum. Quisque autem 
&6fa um Sd docendum induxit, naturaliter vult di- 
w»pulos suos &1 períectissimam documentorum 
δια eoniionem pervenire. Cum ig;tur ita sint 
μᾶλα afiescti patres, quomodo non optarit sancti- 
tulis Onetr, nt suus diecipulus reddatur optimus, 
se €pnrituali sapientia sapientissimus ? presertim 
euni 2l, se, si suns discipulus talis evaserit, 
tuta ard bomipes futurum celebrem. tum a Chri- 
st, στε coronas conse-uturum. quandoquidem 
ως iius, vel, ut rectius dieam **, fratres, 
quando et hac voce uti Christus «oluit, diligentia 
a^ cura sua effecit ipsius consortio dignos. 


». bed et alius pr:ietere. consideremus, quod si 
tnalus evaserit discipulus ob ipsius institutionem, 
inurenda sit. magistro judicii tempore indelebilis 


** Matth. χη, $9. 


(88) Veteres duo libri et edili ἡ» ἑαυτῷ, Alii duo 
mss. ἦν αὐτόν, Codex Voss. x» ἑαυτόν, Ibidem Vos- 
sií vetus liber et alii duo παρὰ τὰς - quem locum ita 
ad Ínterpretabere,quam sibi in primis ce- 

a varius fasciis aptavit.Hoc est,quam ipse pro- 
δρέ δὲ cielestís partusíncunabulis,seu 
Y τι addita cst non longe ex Combefi- 


d τυΐι. το. 

4. 7-1 TuncT»cl(ÜÓÉ, D τιεσῦτι: τοῖς wrIwüar κασι, 
TEL. UE. TIME, TTRDVEX.TEM 7X; ϑυφ ποῦ) Σαξ- 
τω: ταΣΣΣυξε-: O.-: TEI. E  S-ZZGXIE ἔσι τῆς 
χε. ξκα "ὦ ἔκ κα TITSO τ τῷρν anazman, idu 
LS- τ ἔττξε:: ἐκ- χχξξναν 304:90- BLams δε ξετ αι 
5 ττῶτ» τὸ τρπε τῆ τιοςς ἔσωι- Pr χαὶ 
EXCITE γιαπ τῷῳωρ TAeRE- ὅπ XX SEN τὴν 
χεξξε τῷ ευτισχὰ z23l&9 ἐξατναδαδηαν πσοσυΣ-. 
Ξξνα: τι ϑίζσισ: σζξες. σα-- πξωξῃκνοῦς Ἰδετενεγεῖ 
τιν. ECL τὰν RTEXX-T» τ -τυΐες RS ἀχαστσον 
ἔτι» £o). EX κευξασαν ταῖς αἰτάχτικαξ ὑνχαξ τῇ 
ἀωξ: διετεχτυ &E-D2ro€c. Ox 90 ς πυχγούπενος 
ε.1 55. ἔνκαετε τὰςκ ποι τῷ σπεζτειοσνον xxe; πον οέαν 
DEM. ὥττε TT) τιν RjwgE» τὸῦ Siaexalov 
-793270 τῷ zzir-i χω jQeusÜben uà ἀπο- 
T-rZFw: εὔτως ε- ἔσσα: srrz--Kb. Yi μὲν crie, 
τι 2& 2:2x91:0:;: Da-Zs-z x; ἐκόππος. 'O μὲν yp 
τῷ Tm-:2: ς Jr τῶι :αῖττι εὐχανδαὲ τΜ τὰ πρείττονα 
zs: “συνε. ξες: διετενσξακι. Φυσι; mb qus πατοί- 
7o εἴχετϑαι τες παῖξα: ὡς ΞειΞάστυος καὶ  pesw- 
z14x75.; JEMZIUEL πτιτατωταττυς TE παὶ πετριωτά- 
τοῦς. ἕνα VD ar» Ξξαῖδες εὐδεκεποῦεν, οἱ δὲ zwriow 
εὐπιεέττεστε τοτε τὸ ἐς τοὺς E»-pesd τῶν 
χα ῶν τοῦ Ξαῖδο: - σενσὲς δὲ καα xusde-sibar, ἄλχε- 
αῳὐτατου: 7E EZI τεχοιιχωτατες τοὺς vE αὐτῶν 
ἀτετυπεσεως TUXTO€I. IE. DMRI WNi NX ZUM- 
δεξιον τ  πγωνιξα  TUUXTEIDE9M, δσκποοὶῖ νεκεταὶ 
E).x7i; .89) τῶν χαϑχ᾽τυξένω οὐρὰς ἔκακνος ν7ύ6- 
»x-zt. Φύτι: δὲ παντι τῷ διδσσπεεν πουφϑημκένω 
τυ "ái τς ἀχοιξεςτατεν παταλχ σεν ἀφεχέσθαι 
τῶν διδα πατων τοὺς παόξτες. Ti. τοένυν τῶν πα- 
τέοων .9:} φύτετως τοῦτον ἔειχουσς: τὸν jayes, κῶς 
εκ ἅν χαι ὁ τῆ: ὁξιοτετο: παιϑευτὲ: τὸν παρ᾿ αὐτοῦ 
παδευόπενον εὔξαιτο ἀχαχώτατον τὰ καὶ συηυνν 
στατον τὰν πνευπατιχὲν συϑίαν κΞξοδειχθξτιαι; zz 
TI) τατῶς ἐπιστάπενος, ὅτι, τοεευτοῦ γενοσόνον τοῦ 
ἰαϑττοῦ, χαὶ ππκοὰ ἀνθοωκοις εὐκλεξς ἔσταε, παὶ 
παρὰ τοῦ Χοιστοῦ λαιιξοοὺς ὑποθέξεταε (91) τοὺς 
στεφάνους, ὡς τοὺς οἰκέτας αὐτοῦ. μᾶλλον δὲ εἰπεῶ, 
ἀδωφοῦς, ἐπειδξ χαὶ τοῦτο Χοιστὸς εἴλετο, elis 
τῆ: ποὺς αὐτὸν οἰχειώσεως διὰ 7E; αὐτοῦ ἐπεμελείας 
ἀπεογασαμενος. 

5, Καὶ ἕτερον δὲ σχοπῶμεν, ὡς, εἰ φαῦλος ὃ μαθῃ- 
τὴν γένοιτο παρὰ τὲν αὐτοῦ αγωγὲν, αἰσχύνεν &xwp- 
κγόοκτον ἔξει ἐπὶ τῆς οἰχονπενικζς κατὰ τὸν τῆς 


sii veteri libro. Subinde codex Colb. φιλονεωεεὶς. 

(89) Codex Colb. £vvouo; ἄσχεσις. 

(90) Vossii vetus liber el alii duo Τῆς τοίνυν τῶν 
ποαγμάτων͵ cum igitur res ita se kabeunt. suapte 
natura. ΝΞ 

(91) Sic veteres aliquot libri. Editi παρὰ Χρεστοῦ 


ἐξόται. 


λαμπροὺς ἀπο 


401 


CONSTITUTIONES MONASTICA. 


1403 


χρίσεως xctooy πανηγύρεως ὁ ὑφηγούμενος, καὶ À ignominia coram orbis terrarum publico conventu 


ἐπὶ τοῦ πανδήμου τῶν οὐρανίων ἀθροίσματος (92) 
οὐχ αἰσχυνεῖται μόνον, ἀλλὰ καὶ κολασθήσεται. Πόθεν 
οὖν ἐγγενήσεται τὸ μὴ οὐχὶ θελῆσαι τὸν καθηγού- 
μενον κόσμιόν τε xai ἐπιειχῆ γενέσθαι τὸν οἰχεῖον 
ὁμιλητὴν ; Καὶ ἄλλως δὲ ἀλυσιτελὴς τῷ διδασκάλῳ 
ἡ τοῦ μαθητοῦ πονηρία. ᾿Ἐπειδὴ γὰρ τὴν πρὸς αλ- 
λήλους ἑκάτερος (93) συμδίωσιν εἴλοντο, ἧς ἂν μετά- 
σχῃ πονηρίας ὁ μαθητὴς, τῶν ταύτης χαρπῶν πρῶ- 
τὸν μεταδίδωσι τῷ διδασκάλῳ: ὥσπερ τὰ ἰοδόλα 
τῶν ἑρπετῶν τοῖς θάλπουσι πρῶτον ἐνέησί τὸν ἐόν" 
ὡς εἶναι πάντοθεν δῆλον, ἔχ τε τῆς φύσεως τῶν 
πραγμάτων, ἔχ τε τοῦ λυσιτελοῦντος τῷ ἄγοντι, ὅτι 
εὔξεται, xai πάντα τρόπον σπουδάσει, imu τε 
x«i χόσμιον τὸν ὑπ᾽ αὐτῷ παιδενόμενον χαταστῆναι, 
Εἰ μὲν γὰρ ἦν χαχίας x«i πονηρίας ἀλείπτης, πρὸς 
τοῦτο πάντως ἄγειν ἂν τὸ πέρας τοὺς παρ᾽ αὐτοῦ 
ἀσχουμένους ἐσπούδαχεν" εἰ δὲ ἀρετῆς xai διχαιοσύ- 
νης ἐστὶ παιδεντὴς, οὐχ ἂν ἐναντέον οἶμαι τοῖς οἰχείοις 
σπουδάσμασι τὸ πέρας ἐπὶ τὶν μαθητενόμενον (94) 
ἐχθῆναι ἕλοιτο, Ἅπασα τοίνυν πρόφασις εὔλογος τῷ 
βουλομέῳ χωρίζεσθαι πνευματιχοῦ σνστήματος 
περιήρηται. Αἰτία δὲ αὐτῷ ἀπεδείχθη τῆς τοιαύτης 
γνώμης 5 τῶν παθῶν ἀχρασία, xai ὃ περὶ τοὺς 
πόνονς ὀλιγωρία, καὶ τὸ τῆς χρίσεως σαθρὸν (95) 
χαὶ ἀδέδαιον. Οὐ γὰρ ἥχουσεν οὗτος παρὰ τοῦ προ- 
φήτου Δαδίδ, ὅτι Μαχάριοι οἱ φυλάσσοντες χρισιν" 
οἱ φυλάσσοντες, οὐχὶ οἱ χαταλύοντες. Οὗτοί εἰσιν οἱ 
τοῖς μωροῖς ὁμοιωθέντες, οἱ ἐπὶ τῆς ψάμμον, τῆς 
χατὰ τὴν γνώμην ἀδεθαιότητος, τὸν θεμέλιον τῆς 
πνένυματιχἧς τιθέντες οἰχοδομῆς, ὃν ὀλίγαι ψεχάδες C 
πειρασμῶν, καὶ βραχὺς χείμαῤῥος τῶν τοῦ πονηροῦ 
ἐφόδων (96), ὑφελχύσας τὴν ὑποδάθραν, duDucé τε 
καὶ διεσχόρπισεν. 
ΚΕΦΑΛΑΙ͂ΟΝ KB. 
Περὶ ὑπαχοῆς πληρέστερον. 


|. Ὅπως μὲν οὖν προσήχει τὸν ἅπαξ ἐνωθέντα 
πνευματικῷ συστήματι φυλάττειν τὴν ἕνωσιν ἀδιά- 
λυτον, xarà τὸ ἐνὸν ὑπεθέμεθα. Νῦν δ᾽ αὖ πάλεν τὸν 
περὶ τῆς ὑπαχοῆξ λόγον γνμνασωμεν' χαὶ πρότερον 
μὲν διὰ βραχέων ἐπελθόντες, νῦν δὲ τελεώτερον ἐχτι- 
θέμενοι" χαὶ δείξωμεν, ὁπόσην ὁ ἀχριδὴς ἀπαιτεῖ 
λόγος παρὰ τῶν ἀσχητῶν τῷ προεστῶτι τὴν εὐπεί- 
θειαν, Ἔξ αὐτῆς γὰρ τῆς ἁγίας Γραφῆς πειράσομαι 
ταύτης τὸ μέτρον διασαφῇσαι. Παῦλος ὁ ἀπόστολος, 
Ῥωμαίοις ἐπιστῶλων, προστάσσει (97) πάσαις ἐξου- 
σίαις ὑπερεχούσαις ὑποτάσσεσθαι, ἐξουσίαις ταῖς τοῦ 


3$ Psal]. cv, 3. 


. (94) Editi o ὑφηγούμενος, καὶ ὁ τῆς ὁσιότητος παι- 
θευτὴς ἐπὶ τοῦ. Αἱ mss. ut in contextu. Hic locus 
paulo aliter in Reg. primo legitur, nempe hoo 
modo, αἰσχύνεται αἰσχύνην ἀπαρηγόρητον ἐπὶ τς oi- 
χουμένης χατὰ τὴν τῆς χρίσεως καιρὸν πανηγύρεως, xai 
ἐπὶ τοῦ πανδήμου τῶν οὐρανίων ἀθροίσματος, xal οὐκ 
αἰσχύνεται μόνον, etc. Editi hubent quoque αἰσχύ- 
νεται. At mss. nonnulli αἰσχνυνεῖται μόνον. 

, (92) Veteres duo libri cum Voss. ἑκάτεροι. Mox 
idem codex Voss. et Reg. primus ἂν μετέχῃ. Haud 
longe duo mss. τὸν ταύτης χαρπόν. Ibi Reg. 


nec sit modo pudore afficiendus coram universo 
coelitum agmine, verum etiam puniendus sit. Unde 
igitur fiet, ut preceptor discipulum suum bene 
moratum ac modestum esse nolit ? Et alioqui ma- 
gistro non profutura est discipuli pravitas: cum 
enim ambo alter cum altero etatem degere statue- 
rit, in quod vitium discipulus inciderit, ejus fru- 
ctus primum cum magistro communicat; more ve- 
nenatorum serpentum, qui a quibus foventur, in 
eos primum virus immittunt. Quare perspicuum 
est undique, cum ex rerum natura, tuum ex utili- 
tate instituentis, optaturum ipsum, ae curaturum 
omni modo, ut suus discipulus fiat probus ac mo- 
destus. Etenim si malitie ac nequitie foret magi- 


B ster, ad hunc omnino finem eos qui ab ipso exer- 


centur, studeret perducere : si vero doctor est vir- 
tutis ac justitie, haudquaquam volet, opinor, di- 
scipulum suum ad contrarium suis ipsius studiis 
57 Q finem pervenire. llàque equus omnis pree- 
textus sublatus est ei, qui vult a spirituali societate 
separari. Posita est autem ipsi ob oculos causa 
hujus consilii, intemperantia affectuum, laborum 
negligentia, corruptela ac instabilitas judicii. Non 
enim audivit is a propheta David, Beati qu1 custo- 
diunt judicium ** ; qui custodiunt, non qui ever- 
tunt..Hi sunt qui fatuis assimilantur : qui super 
arenam inconstantie mentis, edificii spiritualis 
posuerunt fundamentum, quod pauce tentatio- 
num βυ (8, et modicus torrens ab illius maligni 
assultibus excitatus, subtracto fuloro dissolvit ac 
disjicit. 


CAPUT XXII. 
De obedientia uberius. 


1. Quomodo quidem indissolubilis conjunctio ab 
eo, qui se semel] spirituali societati adjunxerit, 
servanda sit, quoad potuimus, ostendimus. Verum 
nunc iterum de obedientia instituamus sermonem, 
et quod superius paucis perstrinximus, nunc dili- 
gentius explicemus, ostendamusque quantam enxi- 
gatabascetisergaprefectum obedientiam accurata 
doctrina. Ex ipsa enim Scriptura adnitar modum 
illiusac mensuram declarare. Ad Romanosscribens 


apostolus Paulus, subjici eoset potestatibus cunctis 
D supereminentibus jubet, mundanis, inquam, non 


primus μεταδώσει. 
(94) Codices nonnulli ἐπὶ τῶν μαϑητενομένων. 
(99) Unus ms. x«i τὸ τῆς οἰχείας γνώμης σαθρόν, 
(96) Editiones Basil. et Paris τῶν τοῦ πονηροῦ ἐφό- 


dev sed he duse voces τῶν... ἐφόδων neque in 


Voss, neque in aliis duobus mss. inveniuntur. Co- 
dex Colb. τῶν τοῦ πονηροῦ προπεμμάτων, ἐφελχύσας. 
Alii duo mss. χείμαῤῥος τῶν τοῦ πονηροῦ, ὑφελχύσας. 

(97) Editi προτέσσει, At mss. προστάσσει. 
quanto post codex Colb, καὶ τοὺς ἀντιτασσομένονς 
κατά t. T 


1403 


S. BASILII MAGNI. 


1404 


spiritualibus potestatibus ': atque hoc ex his ques À κόσμον, οὐ ταῖς πνευματικαῖς’ χαὶ τοῦτο ἐπ τῶν 


sequuntur declaravit, ubi de tributis ac vectigali 
loquitur, et ubi, qui vel minimum resistit pote- 
stati, eum affirmat Deo ipsi resistere **. Itaque si 
hujus mundi principibus, qui ex humana lege prin- 
cipatum obtinuerunt, ita subjectos esse pietatis 
cultores voluit divina lex, idque, cum tune in im- 
pietate degerent ; quanta tandem ab asceta pre- 
standa obedientia est ei, qui ἃ Deo presses consti- 
tutus sit, ab ejusque legibus potestatem acceperit? 
Quomodo igitur Dei ordinationi non restiterit, qui 
resistit moderatori? presertim cum aperte Aposto- 
lus jubeat omni in re parendum esse spiritualibus 
prepositis. Obedite, inquit, praepositis vestris, et 
subjecti estote. Ipsi enim vigilant pro animabus ve- 


ἐπκγομένων ἐδήλωσεν, εἰπὼν περὶ φόρων καὶ τέλους, 
καὶ τὸν ἀντιτασσόμενον χατὰ γε τὸ σμικρότατον τῇ 
ἐξουσία τῷ Θεῶ ἀντιτάσσεσθαι ἀκοφαένεται. Ei τοίνυν 
τοῖς τοῦ χόσμου τούτου ἄρχουσι, τοῖς κατὰ νόμον «r 
θρώπενον ri» (98) ἀρχὸν εἰςφόσι, τοσαύτην ὑποταγὲν 
παρὰ τῶν εὐσιθούντων ὁ θεῖος νόμος ἀπένειμε, χαὶ 
ταῦτα τχνιχαῦτα ἐν ἀσιδεία διαξῶσι: πόσην εὐπεί- 
θειαν ὀφείλει ὁ ἀσχκητὸὲς τῷ παρὰ Θεοῦ παταστάντι 

ἄρχοντι, x«i (99) παρὰ τῶν νόπων ἐχεένου λαθόντι τὴν 

ἐξουσίαν, εἰσφέρειν; Πῶς δὲ οὐκ ἂν ἀντιτάέξαιτο τῇ 

τοῦ Θιοῦ διαταγῇ ὁ τῷ χαθεγουμένω ἀντετασσύμενς ; 
ἄλλως τε x«i διαῤῥόδεν τοῦ ᾿Αποστάλον πελεύοντος 
toi; πνευματιχοῖς ἡγουμένοις ὑπείκειν ἐν πᾶσι, [lisi 
θεσθε γὰρ, φησὶ, rei; ξγουμένοις ὑμῶν, xem ὑπεέκετε. 


stris, tanquam rationem reddituri, ut cum gaudio Β Αὐτοὶ γὰρ ἀγουπνοῦσιν ὑπὶρ τῶν ψυχῶν ὑμῶν, ὡς 


hoc faciant, et non gementes: inutile hoc enim vo- 
bis est 9. Si igitur non perfecte obedire inutile est, 
operee pretium est persequi nos quod magis expe- 
dit. Nam mea quidem sententia, hoc quod dicitur 
inutile, magni cujusdam detrimenti, reique pcni- 
tende ac corrigende significationem habet. 


4. Imitanda est autem maxime sanctorum obe- 
dientia, quam Deo exhibuerunt; si idoneo hoe 
exemplo ad exsequendum nostrum propositum 
utentes, obedientiam rite preestare velimus. Neque 


λόγον ἀποδώσοντες, ἵνα ἀετὰ yepéc τοῦτο ποιῶσι, 
καὶ μὴ στενάζοντες" αλυσιτέλὲς γὰρ ji» τοῦτο. Ei 
οὖν τὸ μὴ πρὸς xot» πείθεσθαε εἰλυσετε)ὲς͵ 

προσέχει μπεταδιώχειν ἡμᾶς τὸ λυσιτελέστερον. Τὸ 

γὰρ ἀλυσιτέλες, οἴμαι, πεγάλης ζῃρίας παὶ (ἰ) μεῖτα- 

μελείας καὶ διοοθώσεως ἔαφασεν ἐπιφέρεται. 


2. Ζελοῦν δὲ προσέκει μάλιστα τὴν τῶν ἀγέων 
εὐπείθειαν, ὧν περὶ τὸν Θεὸν ἐκοδείξαντο, εἴ γε 
μέλλοιμεν ἀρχοῦντι ὑποδείγματε πεοὶ τὴν ὑπόθεσιν 
χοώμενοι, χαλῶς τὸν ὑπκακσὲὴν ἀπεργέξεσθαι. Καὶ 


vero existimet quisquam, me, obedientiam pree- πκϑεὶς oüÓe at χρατύνειν ἐθέλοντα τὴν περὶ τοὺς 
fectis debitam stabilire [57 Ὁ volentem, exempla δ γουμένους εὐπείθειαν, ὑπέοογχα παρεΐγειν τὰ ὑπὸο- 
sublimiora proferre, aut debitsm Deo obedientim δείγματα, χαὶ τῇ πρὸς τὸν Θεὸν ὑπαχοῦ τολμᾶν 
obedientiam hominibus reddendam arroganter (; αὐθαδῶς παοειχάξζειν τὴν ποὺς (2) τοὺς ἀνθοώπους εὖ. 


comparare audere. Non enim proprio marte, sed 
ipsis divinis Scripturis inductus hane adhibui 
comparationem. Animadverte enim quid dicat 
Dominus in Evangeliis, ubi de obedientia servis 
suis reddenda legem ponit. Qui recipit vos, me 
recipit **. Et iterum alio in loco: Qui vos audit, 
me audit ; et qui vos spernit, me spernit **. Quod 
autem apostolis dixit, id ab ipso de omnibus post 
eos moderamen habituris statutum fuisse, ex mul- 
tis et indubitatis sacre Scriptures testimoniis evi- 
dentissimisque argumentis probari potest. Quam- 
obrem fuimus nos etiam convenienter divinis 
oraculis locuti, cum diximus, nos sanctorum erga 
Deum obedientiam, nostre erga praefectos obe- 


πείθειαν. Οὐ “γὰρ eixoÜt» óouxÜsi,, ἀλλὰ &m' αὐτῶν 
τῶν θείων Γοαφῶν, ταῦτεν τὸν εἰπκασέαν πεποέηκαι. 
Σχόποσον γὰο τέ ὁ Κύοιος ἐν Εὐαγγελέοες vue, τὴν 
ftoi τοὺς ἑαυτοῦ δούλους θεσπίξων ὑπαχοξν- Ὃ δὲε- 
χόμενος ὑμᾶς ἐπε δέχεται: χαὶ παλεν ἑτέρωθι" 
Ο ἀἄἀχούων χαὶ o ἀϑετῶν 
ὑμᾶς iut ἀδετεῖ. Ὅτι δὲ ὃ τοῖς ἀποστόλφε; εἴρξχε, 

περὶ παντων τῶν πετ᾿ αὐτοὺς xev. x, qoudsem ἐσομο- 

θέτεσιν, ix πολλῶν χαὶ ἀναχφιλέχτων παφτοοιΐω 

τῆς θείας Γοαφξς καὶ τεχμχοίων ἐναργεστάτων ἔστι 
παραστῆσαι. Ὥστε ἀχολούθως x«i ξ:εεἷς τοῖς θεέοις 
θεσπίσαασι τοὺς λόγους ἐποιησίαεύα͵, φεέσανσε; 
δεῖν τὲν τῶν αγίων πεοὶ τὸν Θεὸν εὐπείθειαν ὑπὸ- 
δϑειγαα τῆς πιοὶ τοὺς ποοεστῶτας ὑπακοῆς m 


jud £192 €x02tt* 


dientiee exemplar nobis ipsis proponere oportere. p τοῖς (3) ποοτιθέναι. Πῶς οὖν oi ἄγιθε τῷ Δεσκύτη 


Quomodo igitur suam sancti declararunt erga Do- 
minum obedientiam ? Considera mihi Abraham, 
qui jubetur relinquere domum, patriam, opes, 
possessiones, cognates, amicos; itemque contraria 
consectari, terram alienam, locum ignotum vaga- 


Tà» εὐπείδειαν ἐπεδείξαντο ; Σχόπκυσὸν pe τὸν 
᾿Αδοαὰμ χελευόμενον χαταλιμπάνειν φἕκον, πατρίδα, 
περιουσίαν, χτζωατα, συγγενεῖς, φῶους καὶ ixi 
τούτοις (ἃ) διώχειν τὰ ἐναντία, cà» ξένεν, τὸ ἀν- 
ἐκίγνωστον, τὸν πλανχν, Ti» πενίαν, τοὺς eé6eu;, 


5 Rom. xu, 4. ?* ibid. 7. ?* Hebr. xni, 17. ** Matth. x, 0. 4: Luc. x, 16. 


(98) Vossii vetus liber ἀρχὴν εἰςχόσι. Mox idem 
ms. εἰ Colb. ὁ θεῖος λόγος ἀπένειμε. Ibidem Reg. se- 
eundus x«i τούτοις 7xvtx. 
(99) Codex Voss. χατὰ τὸν νόμον ἐχέεῶον, et ita 
scriptum invenitur in Reg. secundo se- 
cunda manu. Nec ita multo infra tres mss. οὐκ ἂν 
φ«στιτάξαιτο. Alius ms. et editi ἀντετάξατο, 


(t) Codex Colb. cum Voss. μεταμελίας ἀδεορθώτου. 

(9) Vossii vetus libet ξεοὶ τοὺς ἀνθοώκους. 

(3) Editi ὑπόδειγμα τοῖς... ἑαυτούς. Αἱ mnss. tres 
ita ut edid inus. :.odex Voss. habet quoque ἐἑαυ- 
τοῖς. Ibidem codex Colb. προστιθέναι. 

(4) Sie antiqui tres libri. Editi καὶ τούτοις. Co- 
dex Colb. καὶ &x:i τούτων, et larum rerum ioco. 


1405 
τοὺ: χινδύνους, xai ὅσα 
δυσχεοῦ" χαὶ ἀμελητέ ὑπαχούοντα, χαὶ χατα- 


λιωπάνοντα μὲν τὴν οἴκοι εὐπραγίαν (3) καὶ ἀνά- 

“ . 9 . . * $ - , 
παυσιν, ἀνθαιρόύμενδν δὲ ταύτης τὴν ἐπὶ τῆς ἀλ- 
λοδαπῆς ταλαιπωρίαν xxl ἅλην, 


3. Ὁρᾷς ἀσχητὴν ἀχριθέστατον, καὶ τὸς χοσμιχῆς 
ἀπάσης εὐημερίας διὰ τὸν Θεὸν ὑπερόπτην; ᾿Αλλ’ 
ἐπίωμεν τὰ ἑξῆς. Καταλαμόανει (6) μὲν τὴν Παλαι- 
στίνην, τὸν παρὰ Θεοῦ ὑποδειχθέντα τόπον εἰς παροι- 
χίαν: λιμοῦ δὲ χαταλαδόντος τὴν χώραν, εἰς Αἴγυ- 
πτον μετανίσταται, χἀχεῖ τῆς γυναιχὸς ἀφαιρεθεί- 
σης, οὐ μιχροψυχεῖ (7), οὐδὲ ταῖς οἑκονομέαις τοῦ 
Θεοῦ χαταμέμφεται, ὡς τῆς εὐπειθείας τοιαύτας 
ἀντιδεχόμενος ἀμοιδάς" ἀλλὰ πράως καὶ τοῦτο ἥνεγχε 
τὸ πάντων βαρύτατον ἀδικημάτων ἀδίέχημα, οὐχ 
ἅπαξ, ἀλλὰ γὰρ χαὶ αὖθις ὑπὸ τοῦ Γεράρων βασι- 
λέως γενόμενον. Κρίνας γὰρ ἅπαξ ὑπαχούειν Θεῷ, 
οὐχ ἐσχόπιι τί ἐπ᾽ αὐτῷ οἰχονομεῖ ὁ Θεὸς, ἀλλ’ 
ὅπως αὐτὸς ἀχριθεστάτην x«l ἀνεπέληπτον τὴν. ὑπ- 
αχοὴν εἰσενέγχηται. Διά τοι (8) τοῦτο xal τὸ τελευ» 
ταῖον λαμθάνει μὲν τὸν παῖΨδα τὸν Ἰσαὰχ, μαχρᾶς 
εὐχῆς xai πίστεως ἄθλον χαὶ δώρημα’ ἐπειδὴ δὲ 
ἑώρα αὐτὸν εἰς ὥραν ἡλιχίας προθαίνοντα, καὶ ἔλ- 
πίδας ἀγαθὰς τοῖς γεγεννηχόσι παρέχοντα διαδοχῆς, 
x«i τῆς μετέπειτα ToU γένους συστάσιως, τὸ τὴν 
καῦτα μετὰ τοσαύτας ἐλπίδας χελεύεται παρὰ τοῦ 
Θεοῦ ἀναγαγεῖν αὐτὸν εἰς ὅρος ὑψηλὸν (9), καὶ χατα- 
θύειν τῷ δεθωχότι. Δεξάμενος δὲ τὴν ἀπότομον ταύ- 
τὴν φωνὴν, xxi τὴν pobsp&y λειτουργίαν, καὶ τὸ τῆς 
φύσιως ἰσχυρότερον οὐκ ἐπίταγμα μόνον ἀλλὰ x«l 
ἄχονσμα, ὅπως πράως ἤνεγκεν, ὅπως οὐχ ἐξέστη 
τὰς φρένας, ὅπως οὐ χατέπεσε τὴν ψνχὴν, ἀλλ᾽ 
ὥσπεο ἄρνα τινὰ χαταθύειν μέλλων, οὕτως ὑρεμαίῳ 
xxi ἀταράχῳ φρονήματι τὸν ξυγὸν (10) τῆς ὑπακοῖς 
ἐπιθέμενος, $t σὺν τῷ παιδὶ, τὸ προσταχθὲν ix. 
πληοώσων, οὐδὲν οὐδὲ ἐν τούτῳ πολυπραγμονῶν 
τὴν τοῦ Θεοῦ χρίσιν, οὐδὲ μεμφόμενος, ἀλλὰ τὸ 
οἰχεῖον σχοπῶν, ὅπως ἄν χατὰ μηδὲν tà» ὑπαχοὴν 
παραλύσειεν. Οὕτω Tot χαὶ λαμπρὸν ἥρατο στέφα- 
νον, τῇ οἰχουμένῃ στήλη πίστεως χαὶ ὑπαχοῆς 
ἰδουνθείς (11). ᾿Ενῆν μὲν οὖν xai τῶν λοιπῶν ἁγίων 
τῶν xarà παλαιὰν ἐστορίαν διαλαμψάντων τὴν εὖ»- 
πείθειαν διελθεῖν, εἰς παίδευμα τῆς τῶν ἀσχητῶν 
ἀναμφιλέχτον ὑπαχοῆς (12), ἀλλ᾽ ἵνα μὴ μαχρὸν τὸν 
λόθον ἀπεργασώμεθα, ἔχαστον τῶν παιδεύεσθαι ϑ8ου- 
λομένων τῇ ἀχροάσει τῶν ἀγίων Γραφῶν παρα- 
πέμψαντες, αὐτοὶ ἐπὶ τοὺς μαθητὰς τοῦ Σωτῆρος 
τὸν λόγον τρεψόμεθα (13), δειχνύντες πῶς ὑπήκουον, 
xai πῶς ὑπιτάσσοντο. Ἔλεγεν αὐτοῖς ὁ ᾿[ησοῦς ἔτι 


(3) Reg. secundus. μὲν τὴν οἰχείαν εὐπραγίαν. Co- 
dex Colb. pro ἀνάκαυσιν habet ἄνεσιν. 

(6) Regii secundus οἱ quartus χαταλιμπάνει μὲν 
τὴν, deserit Paleestinam. Reg. tertius et editi x«z«- 
λαμύάνει μὲν τήν, advenit in Palzstinam, occupat 
Palzstinam. Utra scriptura vera sit, nescio : sed 
ex utraque sententiam satis idoneam effici posse 
arbitror. Mox codex Colb. ἐνδειχθέντα τόπον, 

(7) Reg. tertius et editi οὐδὲν μικροψυχεῖ. Alii 

qu 


duo mss. οὐ μιχροψυχεῖ, Pro &geiptóütloncin Voss. 


CONSTITUTIONES MONASTICAE. 
τοῖς ξενιτεύουσιν ἕπεται À tionem, paupertatem, timores, pericula, et ea quee 


1406 


peregrinos comitantur incommoda. Considera 
illum et prompte obedientem, et relinquentem do- 
mesticam felicitatem ac quietem, et ejus loco am- 
plectentem in aliena terra &erumnas, atque erra- 
tionem. 

3. Vides ascetem perfectissimum, et cujuscun- 
que felicitatis mundane contemptorem, Dei causa? 
Sed reliqua persequamur. Venit ille quidem in 
Palestinam, commonstratum a Deo locum ad in- 
colendum: sed fame regionem hanc invadente, 
transmigrat in JEgyptum, et illie uxore rapta, 
haudquaquam animo concidit, neque de Dei con- 


B siliis conqueritur, quod pro obedientia ejusmodi 


premia reciperet, quin potius animo leni hano 
quoque injuriam injuriarum omnium gra- 
vissimam pertulit, non semel, sed rursus etiam ἃ 
Gerarorum rege illatam. Cure enim semel statuis- 
set Deo obedire, jam non attendebat quid de se de- 
cerneret Deus, sed qua ratione ipse perfectissimam 
ac inculpatam obedientiam prestaret. Et eam ob 
causam postremo recipit filium Isaac, diuturne 
precationis ac fidei premium ao donum. Cum au- 
tem videret illum ad eetatis florem progredientem, 
exhibentemque parentibus bonam spem suecessio- 
Dis et generis ad posteros propagandi,tum domum 
post spes tantas jubetur ἃ Deo hunc ipsum ad al- 
tum montem deducere et illic largitori immolare. 


C Porro ille durissima hac voce accepta, munere- 


que horrore plenissimo, et ejusmodi, ut tantum 
modo auditum, nodum imperatum, naturam vin- 
ceret, hec ut moderate tulit, ut non jam motus est 
mente,ut animo non concidit, sed tanquam agnum 
5749 aliquem mactaturus, sic quieto etimpertur- 
bato animo, imposito sibi obedientie jugo, ibat 
cum filio, quod imperatum fuerat expleturus, nihil 
propterea Dei judicium curiose pervestigans, ne- 
quo conquerens de eo,sed ad suum ipsius officium 
respiciens, ut ne ulla in re obedientiam infringeret 
suam. Sic igitnr splendidam coronam consecutus 
est, toti terrarum orbi constitutus ipse fidei atque 
obedientiee columna. Poteram quidem reliquorum 
etiam sanctorum, qui in veteri historia claruerunt, 


D obedientiam commemorare, ut obedientia contra- 


dictionis expers formaretur in ascetis : sed ne ora- 
tionem longam faciamus unumquemque hec dis- 
cere volentem ad sacras litteras auscultandas re- 
mittentes, ipsi ad Servatoris nostri discipulos ser- 
monem convertemus ; ostensuri, quomodo obe- 
dierint, quomodove fuerint subditi. Dicebat ipsis 


legitur ἀραιρεθείς. 

(δι Editi Διὰ τί τοῦτο. At mss. Διζ τοι τοῦτο, 

(9) Codex Colb. cum Voss. ὑψηλὸν λίαν. 

(10) Editi τὸ ζυγὸν. At mss. tres τὸν ζυγόν. 

(11) Veteres tres libri cum Voss. ἐδρυνθείς Editi 
ἰδρυθείς. 

fta) Codex Colb. ἀναμφιδόλου ὑπαχοῆς. 

13) Vossii vetus liber λόγον rphpousv. Alii duo 
mss. τρέψωμεν. Alius ms. et editi τρεψόμεθα, ! 


1407 


S. BASILII MAGNI 


Jesus cum rudes adhuc in ejus disciplina essent, À τὸν ἀρχὸν τὴς μαθυτενσίως ἔχουσι, xat προσδοχῶ- 


Dominumque arbitrarentur tantum non jamjam 
regnaturum, atque existimarent se nihil perpessu- 
ros, subituros nulla pericula, nullis molestiis aff- 
ciendos, sed regnaturos cum Christo, atque in re- 
galis glorie cultusque et honoris societatem ven- 
turos. Atque ut hoc declarat Petrus, cum Jesum 
de sua ipsius passione verba facientem increpa- 
ret : Assumens enim, inquit, cum Petrus, cepit in- 
crepare illum, dicens : Propitius sis tibi, Domine, 
non erit tibi hoc 58, his verbis ostendens mali nihil 
aut molesti suspicatum se fuisse : ita quoque idem 
declarant et filii Zebedeei, qui deprecaturam pro 
ipsis matrem adduxerint ad Dominum, ut honore 
afficerentur sedentur sedendi a dextris et a sini- 
stris. Etenim nisi cito admodum regnaturum eum 
existimassent, non utique ausi fuissent id postu- 
lare; quippe cum sessionem a dextris Patris in 
ccelo ad Servatorem pertinere intelligerent. 

h. Quid igitur ipsis heec exspectantibus ac spe- 
rantibus dicebat ἢ Ecce ego mitto vos sicut oves in 
medio luporum **. Et tamen re audita spei sus 
maxime contraria, nequaquam responderunt : Ac- 
cesseramus ob alias spes, et tu contraria his quee 
speravimus, preecipis nobis? Otium ae quietem 
speravimus,et emittis ad pericula ? Exspectavimus 
honores, et tu infers ignominias? Regnum spe- 
ravimus, et tu ut fugemur, omniumque servi si- 
mus, jubes ? Nihil horum dixerunt, tametsi his 
que diximus, plura alia gravioraque audierant, 
veluti illud : Zradent vos in tribulationes, et occi- 
dent vos, et eritis odio omnibus gentibus propter 
nomen meum **. Et ad praesides et reges ducemini 
propter me *5, taque cum hec omnia preter exs- 
pectationem audivissent, tamen inflexa mentis cer- 
vice,subierunt jugum,animoquealacriad pericula, 
δὰ fora, ad contumelias, ad lapidationes,ad flagra, 
ad ignominias, ad cruces, ad varias mortes 573 
processere. Imo etiam hec pertulerunt alacritate 
tanta, ut gavisi sint, egerintque diem festum 
splendide tum, cum habiti sunt digni, qui fierent 
Christi passionum participes. Gaudebant enim, 
inquit, guod digni habiti, sunt pro nomine ipsius 
contumeliam pati **. Exigitur ab eo qui secundum 
Deum osceta est, ut suo prefecto hane prestet 
obedientiam. Christus enim elegit discipulos, ut 
hujus vivendi generis quamdam formam homini- 
bus, sicuti antea nobis dictum est, relinqueret. 
Nam prefectus nihil aliud est nisi is qui personam 


653 Matth. xvi, 22. ** Matth. x, 16. 
(1&) Antiqui tres libri μὲν x«i Πέτρος. 
(15) Unus ms. cum Voss. οὐδ᾽ ὁτιοῦν, Ibidem duo 

mss. τί δυσχερές. 

(16) Sic veteres quatuor libri. Editi οὐ διανοού- 
ptvot, male. 

(17; Reg. secundus et Colb. ἀτιμίᾳ πεοιθάλλεις 
ignominia circumcingis. Mox codex Voss. βαρύ- 
τερα. Τότε γὰρ παραδώσουσιν. 


(18) Editi et Reg. tertius ἐπὶ τὰς ἀγοράς. Alii duo 


C πλείονα χαὶ βαρύτερα, οἷον τὸ, 


** Matth. xxiv, 9. 


σιν, ὅσον οὐδέπω βασιλεῦσαι τὸν AsGTótov, καὶ 
ὑπολαμθάνονσιν, ὅτε xai αὐτοὶ χαμοῦνταε μὲν οὐ. 
δῖν͵ οὐδὲ χινδυνεύσουσιν, οὐδὲ κοιπιάσουσεν, συμβα- 
σιλεύσουσι δὲ Χριστῷ, καὶ τῆς βασιλικᾷς δόξῃς" xai 
θεραπείας xai τιμῆς σνμμεθέξουσι. Καὶ τοῦτο δηλοῖ 
μὲν Πέτρος (1&) ἐπιτιμῶν τῷ Ἰυσοῦ, ἀνέχα περὶ 
τοῦ οἰχείου πάθους ἐποιεῖτο τοὺς λόγους" Προσλα- 
θόμενος γὰρ αὐτὸν, φησὶν, ὁ Hérpec ἔρξατο 

ἐπιτιμᾷάν αὐτῷ, λέγων " “᾿Ιλεώς cot, Κύρι,, οὐ μὴ 

ἔσται σοι τοῦτο" καὶ δεικνὺς ταύτῃ, ὅτε οὐδ᾽ ózuc. 

τιοῦν (25) προσεδόχα δυσχερές" δηλοῦσε δὲ καὶ € 
υἱοὶ Ζεθεδαίον τὸν μητίρα παρακαλοῦσαν ὑπὲρ 
κὐτῶν τῷ Κυρίῳ προσαγαγόντες, ὥστε τῇ ἐκ δεξιῶν 
καὶ r$ ἐξ εὐωνύμων τιμοθῦναι Ἰκαθέδρᾳ. Ei γὰρ μὲ 


B αὐτίκα μάλα βασιλεύειν αὐτὸν ὑπελάμβανον, οὐκ 


ἂν τοῦτο ἐτόλμησαν αἰτῆσαι, τὴν dx δεξιῶν τοῦ 
Πατρὸς ἐν οὐρανοῖς χαθέδραν τοῦ Σωτῆρος σδεανοούριε- 
vot (16). 

4. Tí οὖν ταῦτα προσδοχῶσω αὐτοῖς καὶ üxiteu- 
σιν ἔλεγεν; Ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστῶδω ὃμᾶς ὡς πρὸ» 
ὅατα ἐν μέσῳ λύχων. Καὶ οὕτω πρᾶγμα ive» 
πιώτατον τῆς οἰχείας ἐλπέδος ἀκούσαντες, οὐκ εἶπον, 
ὅτι 'Eg' ἑτέραις ἐλπίσι προσάλθομεν, καὶ ἐναντία 
τῶν ἔλπισθέντων προστάσσεις ἣμῖν ; Δνεσιν προσ- 
εδοχήσαμεν, x«i πρὸς χινδϑύνους ἐκπέμπεις ; Τιμὰς 
φλπίσαμεν, xxi ἀτιμίας παρεισδιᾶλεις (17); Βασι- 
λείαν προσεδοχύσαμεν, x«i τὸ ἐλαύνεσθαι καὶ παν- 
των δούλους εἶναι διαχελεύῳ; Οὐδὲν τούτων c 
εἶπον, χαίπερ ἵτερα τῶν εἰρημένων ἀκεούσαντες 
παραδώσουσιν 
ὑμᾶς εἰς θλίψεις, καὶ ἀποχτενοῦσεν ὑμᾶς, x 
ἔσεσθε μισούμενοι ὑπὸ πάντων τῶν ἐθνῶν διὰ 
τὸ ὄνομά μου. Καὶ ἐπὶ ἡγεμόνας δὲ xmi βασιλεῖς 
αχθήσεσθε ἕνεχεν ἐμοῦ. Ταῦτα τοένυν πᾶντα παν 
ρὰ τὴν προσδοχίαν ἀχούσαντες, κχλέναντες τὸν αὖ- 
χένα τῆς διανοίας, τὸν ξυγὸν ὑπᾶλθον καὶ προχεῖ 
pec ἐπὶ τοὺς χινδύνους, ἐπὶ τὰς ἀγορὰς (18), ἐκὶ 
τὰς ὕδρεις, ἐπὶ τοὺς λιθασμοὺς ἐπὶ τοὺς ῥαῦδι- 
σμοὺς, ἐπὶ τὰς ἀτιμίας, ἐπὶ τοὺς σταυριοι, v 
τοὺς ποιχῶους θανάτους ἐχώρησαν. καὶ μετὰ τοῦ» 
αὐτὸς προθυμίας ταῦτα ὑπέμενον (19), ὥστε yek 
ρειν αὐτοὺς χαὶ ἑορτάζειν λαμπρῶς, δινέχα ἂν τοῖς 
τοῦ Χριστοῦ παθήμασι χοινωνῆσαε χαταξεώθησαν. 
Ἔχαιρον γὰρ, φησὶν, ὅτε χατηξιώθῃ σαν Ux» 
τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ ἀἁτιμασθῦναι. Ταύτην τὴν 
εὐπείθειαν ἀπαιτεῖται ὁ xarà Θεὸν ἀσχητὰς τῷ 
ἡγουμένῳ εἰσφέρεσθαι. Χριστὸς γὰρ μαθητὰς εἕλετο, 
τοῦτον τὸν βίον, ὡς ἤδη προείπομεν (80), τοῖς 


5 Matth. x, 18. 66 Act. v, £l. 


mss. cum Voss. ἐπὶ τὰς ἐπαγωγας, Alius codex 
ἐπὶ τὰς ἀγωγάς. lbidem Vossii vetus liber δὲ alii 
duo λιθασμοὺς, ἐπὶ ῥαδδισμούς, lllud, ἐπὶ τοὺς ῥαθϑι- 
σμούς, deerat in vulgatis. 

(19) Editi ὑπέμειναν. At mss. tres prester Voss. 
ὑπέμενον. 

(20) Editi «Duro τοῦτον τὸν βέον ξυλοῦν, ὡς δη 
εἴπομεν. Veteres duolibri ut iu contextu, Scriptum 
quoque invenitur in Vossii codice προείπομεν, Ibi- 


1409 


CONSTITUTIONES MONASTICA. 


ἀνθρώποις τυπῶν. Ὁ γὰρ καθηγούμενος οὐδὲν ἔτε- Δ Servatoris sustinet, cum οἱ Dei bominumque fa- 


ρόν ἐστιν à ὁ τοῦ Σωτῦρος ἐπέχων πρόσωπον, xal 
μεσίτης Θεοῦ χαὶ ἀνθρώπων γενόμενος, καὶ ἱρουργῶν 
τῷ Θιῷ Trà» τῶν πειθομένων αὐτῷ σωτηρίαν. 

5. Καὶ τοῦτο παρ᾽ αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ παιδενόμεθα, 
Πέτρον ποιμένα μεθ᾽ ἐκυτὸν τῆς ᾿Εκκλησίας ἑαντοῦ 
χαθιστῶντος - Πέτρε γὰρ, φᾳσὶ,. φιλεῖς με πλέον 
τούτων ; Ποίμαινε τὰ xpiteré μον πᾶσι di τοῖς 
ἐφεξῆς ποιμέσι καὶ διδασχώλοις τὸν ἴσην παρέχοντος 
ἐξουσίαν. Καὶ τούτον σημεῖον τὸ δεσμεῖν ἅπαντας 
ὁμοίως, x«i λύειν ὥσπερ ἐκεῖνος. Ὥσπερ οὖν τὰ 
πρόθατα τῷ ποιμένι πείθεται, ταύτη τρεπόμενα, 
ἧπερ ἂν ὁ ποιμὴν ἄγῳφ' οὕτω προσέχει τοὺς χατὰ 
Θεὸν ἀσχητὰς τοῖς χαθηγουμένοις πείθεσθαι , μὰ 
πολυπραγμονοῦντας τὰ ἐπιτάγματα , ὅταν &pap- 


etus sit mediator, et Deo offerat salutem eorum, 
qui eibi parent. 


E Atque hoc ab ipso Christo edocemur, quj 
post se Petrum Eocolesies sues pastorem constituit : 
Petre enim, inquit, diligis me plus his? Pasce oves 
s6as 51, Atque etiam omnibus futuris pestoribus 
80 magistris eamdem potestatem tribuit. Et hujus 
rei argumentum est, quod omnes perinde atque 
ile ligent et solvant. Ut igitur oves ebtemperant 
pastori, pergentes quacunque via eas duxerit : ita 
ii qui secundum Deum asoele sunt, preefectis ob- 
sequi debent, nequaquam euriosius perscrutantes 
eorum precepta, quando libera sunt ἃ pecoato, 


tía; ὃ καθαρὰ, ἀλλὰ τὰ ἐπιταχθέντα μετὰ προ- B φρὰ omni alacritate atque studio imperaía ex- 


θυμίας πάσης x«i exoudü, ἐκπληροῦντας. Ὥσκερ 
χὰρ ὁ τέκτων, à ὁ οἰκοδόμος ἑκάστῳ τῶν τῆς τέχνες 
ὀργάνων χέχρηται πρὸς τὴν οἐκείαν βούλησιν, καὶ 


οὐχ ἂν εἶποι (21) τὸ ὄργανον, ὡς οὗ Tiupéet riv 


χρείαν, πρὸς ἣν ὁ τεχνίτος αὐτὸ μεταχειρίξεται, 
ἀλλὰ εἴκει τῇ χειρὶ τοῦ ἄγοντος" οὕτω προσύκει τὸν 
ἀσχητὴν, ὡς ὄργανον τεχνίτῃ πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ 
πνευματιχοῦ οἰχοδομύματος συντελοῦν, ἐν πᾶσι πεί» 
θεσθαι, οἷς ἂν μὸ ὁ ἡγούμενος χρίνῳ καλῶς ἔχειν 
αὐτὸν ὑπουργεῖν, ὅκως ἂν μὴ τῇ τοῦ πνευματιχοῦ 
ἔργον τελειώσει λυμήνηται, τὸν οἰχείαν οὐ σννεισφέ- 
po» χρείαν. Καὶ ὥσπερ τὸ ὄργανον οὐχ ἑαυτῷ ἐκχλέ- 
γέται ὅπερ ἐνεργεῖν δέοι εἰς τὴν τῆς τέχνης συνεισ- 
φορὰν, οὕτω χαὶ τὸν &cxgrà» προσήχει μὴ ἕαυ- 


plentes. Quemadmodum enim faber lignarius aut 
Zomorum ediflcator unoquoque artis instrumento 
Wütur ad suum arbitrium, neo unquam dioet 
instrumentuum non inserviturum se ei usui, ad 
quem illud adhibet artifex, sed moderatoris cedit 
manui ; sio convenit aecetam, velut instrumentum 
sjuoddam, utile artifici ad ediflcium spirituale 
perficiendum, in omnibus obedire, in. quibus ejus 
ministerium presfeetus judiearit bonum ac lau- 
dabile, ne si suam ipsius operam non contulerit, 
spiritualis operis perfectionem corrumpat. Et ut 
instrumentum non sibi ipsi deligit quod facien- 
dum est ad artem juvandam : ita opere pretium 
est ascetam non sibl ips! opera deligere, sed 


τῷ (22) τὰ ἔργα αἱρεῖσθαι, ἀλλὰ παραχωρεῖν τῇ συν- (; institutionem sui prudentis ac gubernationi arti- 


ἐσει χαὶ τῇ oixovouím τοῦ τεχνίτον τὸν ἐφ᾽ ἐκντῷ 
ϑιατύπωσιν. Οἶδε yàp ὅ γε σννετῶς ἀφηγούμενος 
ἑχάστον καὶ ἤθη καὶ πάθῃ x«l ψυχικὰς ὁρμὰς &xpr- 
βῶς ἐξετάζειν, x«l πρὸς ταῦτα x«l τὴν παρ᾽ ἐκυ- 
τοῦ ἐφ᾽ ἑκάστῳ oixovoplev ἁρμόξειν. Διά τοι τοῦτο 
προσήχει μηδαμῶς ἐναντιοῦσθαι ταῖς αὐτοῦ διατά- 
ξεσιν, ἀλλὰ πεπεῖσθαι, ὡς ἀκάντων χαλεπώτατὸν 
ἑαντὸν γινώσχειν x«l θεραπεύειν, διὰ τὸ προσπεφυ- 
κέναι τοῖς ἀνθρώποις τὸ pÜxvrev, χαὶ κλέπτειν τὸν 
τοῦ ἀληθοῦς χρέσιν ἕκαστον τῇ περὶ ἑκυτὸν προσποι- 
θείᾳ. Τὸ δὲ παρ᾽ ἄλλου γινώσχεσθαί τε καὶ θερα- 
πεύεσθαι ῥάδιον, τοῦ τῆς φιλαντίας πάθους ἐπὶ τῶν 
ἄλλους (23) χρινόντων οὐχ ἐνοχλοῦντος r8 ἀληθεῖ 
διαγνώσει. Ταντὴς γὰρ τῆς συμγωνίας ἐν ἀσχητιχῷ 
συστήματι χαθεστώσως, ῥᾳδίως ᾧ τε εἰρήνη ἐν αὐ-, 
τοῖς πολιτεύσεται, καὶ à ςωτηρία μετα ἀγάπος χαὶ 
ὁμονοίας τῶν ἁπάντων κατορθωθήσεται. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ KI*. 
Ὅτι xel τὰ εὐτελῆ τῶν 
αἱρεῖσθαι np γὼ με μετὰ, πολλῆι mis προθυμίας 
Προσήχει μέντοι τὸν koxuri» pen τὰ εὐτελέστερα 
τῶν ἔργων μετὰ πολλῆς αἱρεῖσθαι τῆς σπονδῆς καὶ 


*' Joan. xxr, 45. 


dem idem ms. Vobb, 
aim διαζῶσι t» ΜΌΝ Mie ti stpéá- 


7") Beg. primus et Colb. οὐκ ἃ» ἀντείποι τό, non T ' 


ficis permittere. Novit enim qui prudenter preest, 
uniuscujusque et mores et affectus et animi mo- 
tus diligenter exquirere, et ad luec suum etiam 
ministérlum in unoquoque accommodare.Quocirca 
nullomodo est ejus statutis adversandum, sed 
pro certo credendum, rem omnium esse difficilli- 
nam, semetipsum cognoscere ac curare, propte- 
rea quod ingenitus est hominibus sui amor, et 
quilibet quadam erga semetipsum propensione 
veritatis judicium eludat : at vero ab alio et co- 
gnosci et curari facile est, cum in ils qui ceteros 
judicant, vitiosus ille sui ipsorum amor ad veri- 
tatem díscernendam nequaquam obstet. Stante 
enim in ascetarum conventu hae voluntatem eon- 
sensione, nullo negotio et pax inter ipsos diver- 
sabitur, et salus cum charitate atque concordia 
omnium acquiretur. 


CAPUT XXIII. 


Quod « det ascela. vilia etiam opera cum 
578 lta αἰαργίίαί 6 suscipere. 


Alque aiam orportet ascetam viliora opera in- 
enti alacritate &c studio suscipere, sclentem nihil 


KC Cry libei cum Voss. οὐδὲ τὸν bent: 
Codes Voas, et alie τῶν ἄλλους en, ": 


t 


LEM 4 cscmuwe 
.Iessnlz-— Intus cUT:Ge* 





LL LIO LILSVTLi --Ξ- πὰ το. DLLILLLLGS 
CTHLIZCES Diae —-.2 4kTl cert ceretIpo 7r 
τι Σ to cp me τ τῷ. GEGsIIIeÓE 5: 

TIAIL nde ΞΕ Ξ JD ΤΣ alls π᾿ er 


Decem. OA£STCAIUOOGM —» Δ UOI NXESA& 
104 'UHnsntaTILT cUTNETT Culaetf0 om, pae 


UuNn4« sS lr QD ἀν: Φ iln LI τοῦ 


eni X'IIITP "asc n ἄχ — ——  D- B-—. uuu NE 
faeit ARP Tool: UUIÍIeU-Rocaoq. CAT 4 
Caegygc8 00570: 0 αὶ v0 $m Com TIMi ZlILIm- 
TI τὸ προς πο gui 00x I πὸ o7 2a 


- 9 ὦ "m9 - 
" ae cn ὋῸ᾽΄'΄ —-——m 7 2 


"09 LL TÉ HUI LIT 
e 


pLO 4 Xa το ΟΡ ΠΕ ΚΗ 0 δα - o ALII LI 
(79 703 0 Ix XLL τοὶ τὸ - τ ἘΠ eU 
“τς "ec sUDAEI LINIDGalSL Ὁ UT o Re ἃ 
TIO CGnR TO€EK€ETUALL ΤΡ, wc ΥΓΟΣΙ TU 
wuiüTE τοὶ» nescmoflmeynis eme -»cm -- 


LI 


τα» τσὶ τ πε τρίς ZB 2002 -- τ 
ὭΔ τι πὶ σεν’ MITLIH. A )e ἴδ: ΣΤΟΥ͂  aunu 
297 s ÜLGA Le^ τ LUI. IBIALONHIS LIHULTZeUm 
3e LA. Quà Get τι ΤΠῚ ΤΙΣΙ cGnfgIn DI 
MEL- v. ML X oii i0nsart. 

LU 7T Yu" 
πα ΤΡ GUILILOT “ΟἼΩΣΣ 
L) 12,5... 

' QUAM LPYVIIDP 55 ἀρ δῖδῖ Iencres imia 
Xu, wJLW—ASO SLM au olgALÓ6CIun toc € 
ΡΣ LURULOLZD Lt Dec?ELDSUD GLTILICL IDiend- 
223 48 5C lade -»Uuimentizündemn. PL ses? IP 
“Στ Δ: Ρ2 σι 22:2: Φτο τ ἼΟΡΣΣ ἘΠ᾿ ozrl- 
Δ 1.1 ΟΊ ΤΑΣ" SASCLIBTI. 1 timc iulIsmlD 5:5 
2a7.. Δοὰ l1CcncP?3 LCULTL SZ IILID9T7- ΤΙΣ IsLeL ie 
GELAVIAS MISAZL D90:4422. pL: T*,,59To. χ 18 ΙΒ: ΟΞ 
δοῦν ZOLL) 2t DC4442e0n2AIm DIL 1:2: "am 
pÜUEMLS τοῦ .3 ΩΤ 22:48 ALIIS 'UTLILD 7-3 τὸς 
(2A £35 xA πὴ. i2Tl8 ICE- 
Ae. 4, 7 MILACIH(LIZLILAIITUA 2 31. τ LIÜURSeT- 
wu SJAG WASTLTEZLQIL"G.:DBltA DLP Lut RII 
8o€474.9.2.1 τὸ 4521 πι “Ἐπ δὶ t90L12 tus Tom 
emis. fers wt IR. A 2.2.2 *5CS lof 
Web /7UPVILUIZAUP SETA PILIAT πιο CLLEULXML. 
fert ne, M, ἴθ ous IDA VTAEESIULAMEZOÓ £l UITVIS 
A VIAL AS OUIANuTVL. AZ ET HISTITM LLISZU- 
Fu 9 6 uet alET, tV Per 


PMUÍ "uU. DE 


,;.. - ὦ 


“σ 40b» "3 i 


πῶ; 1.2» 
bo, t upntg ppopytht vun τ" ,272 9 rout umm 2, ΄. 
W'tyu 3. I uS Sou um, TEZLASS re 
8798 5t on teo rnamu coe 
ppt Vu 7, Ά 5, 3ETSALY Yng2422, 
1^)A28 f^ 2/ATE8 9595 557,7. 10. AID) 93-97. mo.s- 


^5, *T9^?, x 


" Wavp *: ji f.p. 5. 


Ζ1ν Wi “4, 
(25, "trn 155,8 obe? nutf Coup. δεκξειῶ. NS 
Μα sno yet εἰσ 839. tuto. M&g. pnroo τῷ 
ai ^^ Juv). 
P Mog. ptis οἱ verss. y 7 P090 αὐτῷ, 
Alina) ppt un ras. σι Voss. fps ἐννταῖν, 


lA*: 3 ὅλους 


wid 


“τ d2an. 


tM? 


—czzizt. rqye—x τῷ —m I dx “ (ume c-r. 
"zx τ΄ χε-. — Da« SEES LX ΩΝ χε το zm 
—» clu 5 c OL πέτα TIER Lamxi» i£ 
Ξε τοὺ δε" 32 
3 — A3 IG»c.— ETC vcriekaw 
CCEZLGES τ ὩΣ ΞΕ Ξ , “Ὁ τω ER 
ξεῖπατ. CERO συ επαΣ. ὦ. ἘΠῚ Ἔνι πς τχρ΄- 7p 
ZORRL IE ἕδνα 75; 


WaXZ CES 


ZE-  CERYR- 5ῈΣ,ωαξ, "πὰ e. 


L7-&: ὑπ  -—— - 734 COELI - χὰ IX TEX 
- — mammoiz Ἐπ —. É.cacec RR om oxisgXCRC 


— TT» Ξειεῖξε- πὶ  —À— A ambo ig 
τω τὰ τοι  TITCEET-. ἂρ da -x oc UR 


LI1DC..-—7 οἷν τὸ  —  - unam GmeSXEXs Je 
22:2 IT IT 4 Σ παῖδ ὑπ δεν εν Ag9Q- 


i! 7T UMS χα σσ- ον isjer 


ipo lt .IQTTTLO τ Ξ ISERMWR. SC πὶ 3 Zi07z3 c9; 
m. Um— c7 HE CE κοξερξὲ τῶν ^ d2j)«- 


T- an omÁmwte Gu 7: 


IU—II-€ 


εττας -.-- -- — “απ CESWA uno 


2: —. ucl. Irnzx. mmm Ὧι: ὃ ἂν 


m o i 42-2 x-10€-— am» ες τὰς Dw9ynu; 
ac. 

&..7:. οὐδε WE 
— ol zz ClxD zm occum 5. r—Uvm τὸν 


Τὼ: 7. τ --τῶς Gom z—4» cuaefTXz2 τῶν 
EXCEI—— Ξ n2 c£  ICEDUNE “πο em z£E τῶν 
LECT τ, τοῖτ Ξ arx-m em. Elan τί: 
£L—1T—:x. το mL  T-z-IGIO-EZ “ἃ o £X:ae€ aU 
LIT.LIGL oi i. ποι ξὶὺὶ I—UELDÍ- aga SUNSET, 
L2 gnum ἔτ τος. f——-.. ——— —«nQ zt 


inan; Il ττῖτας COR, κὸο-χ mmo Tulesee. zz 


—. m M. Lo IT—9——— τσ οὶ Ὁ »"» τε» 
fool Lillo ἘΣ ἊΣ τὰ 47 ΩΣ; Ξ ἢ ε ἃ κα, 
---2 το: τῶ  RLIZ.za. TET 1  ig£R- Ba κὥ- 
43 παι τῆς: στὸ 27EX2IZ τος, 3X χα τῶι 
ΖΞ: Ξ ΖΞ τοῖς: τ ἔχω  a—- τὸ τῶ 


σΊΣΤΕΣ 1l]TIa «τεσ Ὁ 130 3 -ὥς. Pasa 
fT—zircl. ἢ amad.qm τ a - » 


pl τὸ abo: δὰ . nerve xx dem. 


t-L. zz £2) f. 


Tum» Ht 


?. 
fivwy[ CPI σίζξεα:. ὅτε 


4 "NI 


y?; £3: 5, 
25) Codex Coib. xax τ-εσδεξα. 
427) Unus ms. cum Voss. τῆς ἄνεαῦθα Dude. 
25, Lnus mns. χατὰ τὰ 24226», 


1413 
ὕστερον. Τῆς yàp ἐνταῦθα ὑπὲρ τοῦ χαλοῦ θλίψεως Α 
οὗτος ὁ μισθὸς ὥρισται (29). ᾿Εὰν δὲ μὴ θλίδῃ, μὺ 
προσδοχήσῃς τοὺς ἐχεῖθεν στεφάνους, ὡς ἐνταῦθα τοὺς 
ὡρισμένους ἐπὶ τοῖς στεφάνοις οὐ προχαταδαλόμενος 
αγῶνας χαὶ πόνους. 

2. Τιμὰς οὖν μηδαμῶς ἐπιξητείτω ὁ ἀσχητὴς, μήτε 
τῶν λοιπῶν προῆχθαι (30). Πᾶς γὰρ ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν 
ταπεινωθήσεται: ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθή- 
σιται. Ἐὰν ἑαυτὸν ὑψώσῃ ὃ ἀσχοτής, βαρὺν χαὶ 
δυνατὸν ἔχει τὸν ταπεινοῦντα, χαὶ μέχρις ἄδου χατ- 
ἄγϑιν δυνάμενον" ἐὰν δὲ ἑαυτὸν ταπεινώσῃ, λαμπρὸν 
χαὶ ὑπερμέγεθες ὑψωθήσεται, Θεοῦ πρὸς τὸν οἰχείαν 
δύναμιν ὑψοῦντος τὸν ταπεινούμενον, Περέμενε τοί- 
γυν τὸν χαλῶς ὑψοῦντα, ὦ &cxqtà, xal μοδαμῶς (31) 
μικροψύχει ποὸς τὰ παρόντα, ᾿Αθλητὴς γὰρ εἶ xai 
ἐργάτης τοῦ Χριστοῦ, ὅλην Tí» ἡμέραν ἀθλῆσαι συν- B 
θέμενος, χαὶ ὅλης τῆς ἡμέρας ὑπομεῖναι τὸν χαύσω- 
γα. Τί, μηδέπω πληρώσας τῆς μέρας τὸ μέτρον, 
μεταδιώχεις τὴν ἄνεσιν ; Ἔχδεξαι τὴν ἑσπέραν, τὸ 
πέρας τῆς ἐνταῦθα ξωῆς, ἵνα, ἐλθὼν ὁ οἱἰχοδεσπότῃης 
τοὺς μισθούς σοι ἀπαοιθμήσηται, ᾿Οψίας γὰρ γενο- 
μένης, εἶπεν ὁ χύριος τοῦ ἀμπελῶνος τῷ ἐπιτρόπῳ 
αὐτοῦ. Κάλεσον τοὺς ἐργάτας, xai ἀπόδος αὐτοῖς 
τὸν μισθόν’ οὐ μεσούσης ἡμέρας (32), οὐδὲ ἐν 
ἀρχῇ τῆς μισθώσεως. Περίμεινον οὖν τὸ πέρας τοῦ 
βίον, x«i τότε χομισῃ τοὺς μισθοὺς ἐπαξίως (33). 
ἼΑρτι δὲ στίγε τὴν ἐσχάτην χώραν, ἵνα τότε AaOdc 
τὴν πρωτὴν. 

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ KE. 


Περὶ τῆς χατὰ τὰ βρώματὰ ἀτνφίας x«i ἀπλό- 
τῶτος. C 
Βρωμάτων μέντοι διαφορὰν οὐδαμῶς ἐπιζητεῖν 


ὀφεῦλει ὁ ἀσχητὴς, x«l προσποιήσει δῆθεν ἐγχρα- 
τείας ἐξαλλαγὴν ἐδεσμάτων, Τοῦτο γὰρ ἀνατροπὴ 
τῆς χοινῆς εὐταξίας ἐστὶ xai σχανδάλων ὑπόθεσις, 
καὶ τοῦ οὐαὶ χληρονόμος γίνεται ὁ ἐν συστημᾶτι 
ἀσχητιχῷ τοιαύτας σἰτίας ταραχῆς ἐνδιδούς. ’Αλλὰ 
x&y τὸ ποοσέψημα (34) τοῦτο τὸ ταριχευτὸν, τὸ παρὰ 
τῶν ἀγέων Πατέρων ἐγχριθὲν ἀντ᾽ ἄλλον τινὸς ἀρτύ- 
ματος, ἐλάχιστον τοῖς βοῶμασιν ἐπιθάλλεσθαι σνμ- 
πεπλεγμένον τῷ otro ἐδέσματι τοῦ ὕδατος ἣ τῶν 
λαχάνων ὑπάρχῃ, μὴ προφάσει δῆθεν κινοδόξον ἐθε- 
λοευλαδείας (35), ὡς κρέα παραιτούμενος, ἐπιξυ- 
τείτω τῶν ἐδεσμάτων τὰ τἰμιώτερα x«l χρηστότερα, 
ἀλλὰ ιτῷ ἀποξέμωατι τοῦ ἐλαχίστου τεμάχους τὸν ψω- 


CONSTITUTIONES MONASTICA. 


Ὁ 


stie, que ob virtutem toleratur, he merces con- 
stituta est. Quod si nihil patiare adversi, coronas 
illic distribuendas ne expectes, ut qui hic prius 
temetipsum constitutis ob coronas certaminibus ac 
laboribus non objeceris. 

2. Honores igitur nequaquam ambiat asceta, 
nolitque ceteris anteponi. Omnis enim qui se ezal- 
tat, humiliabitur : οἱ qui se humiliet, exaltabi- 
tur 13, Si asceta se ipse exaltaverit, habet qui gra- 
viter ac potenter humiliet, ipsumque ad inferos 
usque demergere possit : sin autem humiliaverit 
seipsum, splendide et magnifice admodum extol. 
letur, Deo per suam potentiam humiliatum exal- 
tante. Exspecta igitur rite exaltantem, o asceta, 
nec ullo modo animo deficias ob presentia. Nam 
athleta es, et operarius Christi, quite diem totam 
decertaturum, et totius diei &stum perlaturum 
pactus es. Cur nondum completa diei mensura, 
requiem consectaris ? Vesperam, finem hujus vite 
prestolare, ut cum paterfamilias venerit, tribuat 
tibà mercedem. Vespere enim facto, dixit dominus 
vinee procuratori suo: Voca operarios, et redde 
illis mercedem 15; non in meridie, neque initio 
conductionis. Opperire igitur finem vite, et tunc 
pro merito mercedem referes. Nunc autem postre- 
mum locum occupa, ut tunc primum  conse- 
quare 1". 


CAPUT XXV. 
De frugalitate ac simplicitate in alimentis 


Nequo vero ciborum varietatem ullo modo debet 
asceta requirere, neque preetextu continentie 
alimenta commutare. Hoc enim eversio est com- 
munis discipline, scandalorumque occasio, et 
hujus vocis Ὁ heres evadit is, qui in ascetica 
societate tales turbarum causas serit. Sed lieet 
contingat, ut hoc obsonium sale conditum, quod 
sancti Patres loco alterius cujuspiam condimenti 
&dhibendum judicarunt, tantillum aliis cibis inji- 
ciatur, immistum scilicet reliquo edulio aqua aut 
oleribus confecto, neutiquam asceta obtentu et 
nomine vane videlicet et voluntarie pietatis,velut 
qui carnes recuset, alimenta pretiosiora ac delica- 
tiora perquirat, sed frustrum panis citra attentio- 


μὸν ἀπαρατηρήτως ἀποθρέχων, προσφερέσθω μετὰ D nem intingens in minimi hujus frusti sale conditi 


πάσης εὐχαριστίας. Τὸ γὰρ ἐλάχιστον ἐχεῖνο τμῆμα, 
εἰς τοσοῦτον πλῆθος ὕϑατος ἡ σπερματώδους, εἴ 
τύχοι, βρώματος ἐμδληθὲν, οὐ τρνφῆῇς ἐστι xet- 
ὀγόρημα, ἀλλὰ ἀχριδεστάτη τῶν ἀσκητῶν x«i ταλαί- 


*3 Luc. xiv, 14. 


.. (39) Antiqui duo libri "Av dt μὴ 0116, μὴ mpoc- 
Qóxa i724 ἐκεῖσε στεφάνους. Mox duo mss.zpoxaca- 
ὀαλόμενος. Editi et codex Combef. προχαταδαλλό- 
ἔνος. 
(30) Codex Colb. λοιπῶν προτετάχθαι, 
" ) Editi μηδαμοῦ. At mss. duo μηϑαμῶς. 
32) Codices duo οὐ μέσης ἡμέρας. 


jusculo, cum omni gratiarum actione comedat. 
Nam minimum illud frustrum in tantam aque 
copiam, aut leguminum (siita forsferat) injectum, 
non preferiti delicias, sed severissim& vereque 


15 Matth. xx, 8... * Luc. xiv, 10. 


(33) Antiqui duo libri μισθοὺς ἑπανιών. 
Alii duo cum Voss. uti in contextu. 
(34) Librarius e regione vocis 


"Aptt., 


o nua ita 
9 


scripsit in ora Regii quarti, οἶμαι τὸ ἀξούγγιὸν φησι, 
ps Regii secundus et quartus simpliciter xtvo- 
δόξου εὐλαδείας. Alii duo mss. et editi ἐθελοευλά- 


θείας. 


warm 


£r Imi £T aueneTiz  i—u—Im. 
gc.c 70» ccm c0 UEEDLO DJUDLGCCUHIL LR ZHICUINBME. 
LR LLLuc^ LlIe—— c. τι» nm o 23pnnmggrCIUNR 
fL." ἘΠ τε πη zvcledts9Tmh TurtsTuee d) $um- 
qua^. LAE ii-ilL-ILlt 


$26 427 -ττ 
Duet DH μι Lb 1597 o—Uó yheERS cont νᾶ 
Jeter epoxEnu 
χη 3 orc TLUUILO IRE ID LITLI τα 


2€. ὯΝ ΣΙ ΠΏΣ LI LECEEULALID IC D8c— HIA 
“ΠΣ. Te 24 ul URTISE, 


ἘΠῚ fL 
11... ou PLU ILRLTILLEUTIS  IUTDIB 


Miete o Let o UITSBLETL τισι UImMDI4LTUI 
- ONn/VL τα kLUÜUbh5 LITILL leinmcual ILIE 


st £I 


ὡς Teac. 


A OAAGÉTUTIIL DLISTLLLI Σὰ ΟΞ I-esce 
TIL αὶ TLIZUuSTS IULLIS τῶι 
VLL. T$m.. Aie LL CUeSLUEIDLSE 87 
LUGD LOCAL Woelemnne l-eueeunmnerÍÉ à Lucsm 
zen ewaEBOLLTIIX Inl o Ten 
τ σ΄ ZI 


δὲ €T Bo. 
» M. Uum 


tfWNeelvtue 5’ 


TRE. lZel le€11z Νὴ χε ὦ 60 
Zu ΠῺΣ CUULSRILER τοῦ, κα Ie 
Ue cL OA υπῖλλδιν UIZITLLLLIL: "eT Inc aon 
“κἀν kl DUL& ID87k ἘΣΎ τις 
TüÉfTuneMg La sHoxzor inn- τ: απὸ ll 
SL ΜΖ &h ἐπ TLECOCULINM τ: πο o bt. 
a TA US JrLnliaem an TT94  UIE IS 
ω. αι τ TULuUT4.IÍ LEE. 
£96 fLycaet WUYZ  VàkTLA 4 IDLiSMC2  TLOLIL 
€ LIemtasoUjVYA ELS NLIS Ya ὩΣ δ πα τε 
Qe fadkez o cnet o 5? WLODDTII τᾶν το 3 
συνε Ru. Cl 4v. αὐτῶ τῶι Iesum cLhfup2n 
δ᾽, 5 5.. πα τη fu LII ÁÉPEXEÉD2 F3 
πα TNGETpeUID πάτμ. χη σὶ  απ4-.,.25 DW- 
“πὶ EG WwEULIDM Aa x mr is Ἴσας. 
qt UV l0 Zà€l94 db LT QC4X91—á Th: [A2 
τοῖν τῷ LATPCALEN UACAIAS C1258-- τέ τ L0&0LLS 
Ate Lyenuy Df MT Im 1:2 απ τ τονο- 
κοι σι USM, 9E VAS SC DEAATLaET S ἀστῶν: 
μη ΣΕ Δλῶλιι Πρ ΣΤ ὑπο ΠΩΞΣ ear- 
““- ει — 4 3.70120 D040TTXL ττῖσ- Zem. 
&^ WLURES. M TDCATLO Ulla πα YO0- 
LAE. IP MIEL SATELLB. IIS 
Latte "ez, Len AW IL 2 24:5 ται IL4- 
νῶι ,..9523.1... δὰ τῆλε £I RTLIOL TO222AL 
La 45 ΖΑ EO 4 ΖΧ5.:1 5.53:8 τοτηκῖ, 


δ᾽" . ^" "93mm" 


t£. ———M nm o 


"rue 


1.3. τὰ 7 


οὗ 57» neto κα ΣΌΣ. τεαηεσοὶ ad en σι α 
LEES A “σεξον ΓΟ ΙΔ SUAID .psos ope- 
12 7 nIefTI το γυῖα - Dezm. ut facu arem 
3,,, ALT, CUkletA AL pvo Arpiarus. Nam si 


ἡ Matn.oosu o, 9. 148 u$, 5. 


τ, Lx Fond. “πο tovto 7i; 38- 
(uritafis juzunrvtitatem 

(137, piti 727 τὴν τω», Veteres aliquot libri 
V^. *5 “με eco. 

(15, 1508 fn8. v)r56; S)oz7555. 


(49, N«twres duo bri cum Voss. zsooo Sxsowo- 


TETAUES. 


δ LESLE WazWw 


inugtEmt A τους. ὡς nim. Asa COZEA 7X COtEgVIR pi 


- £4- - 
axX-ic τς: 


1M6 


Ξε» Ἢ τὰς :C0751-9; SUZX-i3. ΟἹ γὰρ τῶν 
ας παι πισὶκ ἱποδπέζαντες. ἀλλὰ τῆς τρυφξς 
CE napfra--o Σ3. πεσγιντε,ς. 


δεέθιλοΙονΝ &-. 
— τῷ τας - τα» d πρέποντα οὐδὲν i 
cmm πασασῖ κα ας δ ὼς τάξας. 
ΣΞ σας 2«xz-wzüae ταῖς πιοοῖοι; i ταῖς 
x m——em- “αὶ: lox τς KYEWéRI χρεία: τοῦ χοι- 
ΠῚ COMEHBNRS ὁ ΣΟΞ τ ἄς, zu- Jitx τοῦτ ταραϊτοῖτο 
d CCEREEI τ» riam ixl- 


—. T—MNPFI. mum. τ 


—:.—m- Lamm. 82 τπαῪςνικ ιν BAgxX3y-e — oiyA 
Tt o. uconrct Che £A, Xu. τὴν vxuxsb» ἐτε- 
fracpb τῆς: roD cC Ge dou» ἔχιτα- 
"£a: Ed ας ταταβᾶν ae E ἀντιτείναν.- 


dipl andit 


DiTITE ὧν ὡς πὸ ᾿ς, emer x9920t. 


IIPIES ἀπε. -ὦ z809971 ἀνοιγέ- 
IL—-m- 82 $a τι; 2 λεί. 
3 Φιδονσο: Θιοῦ 


ΣΤ ἘΞ τ... sz 4. I1 τατος, “αὶ defz- 
το στὸ rcl». ἔτ τῦστα, majo due 


ILDMLLEWLS ἄμ. τ Ξὸσο  XICUEGEXXMEQ, 04 ἂν καὶ 


XI... 23 "SI. —9 “τα χὰ -IXxxe. ἃ ἃ Σα- ανὰς 
Ὡπυσιῦς 4 TI^ τῶι.  Gnzdewe ESI δῦ» 
RlTTWo. TZ. » Te Diii IODaewEPEA. CUN Θεὸν 


MRETPaAeldA. REL X. 7» LENME lil 


Tam. map τῷ ZE-00- 


iaelr-wa τορι, XEEÍToadbiar. cg “ας TUA 
241153 Tb ὥσξι 71. CRI. EE. L1I—neaczzws oirie 


zio» τὸ» Σιν. ἀσέξοας Do rwxap»ea CBE JA 
ELERAII DT.D.l ES RGL II EAE; ἘΣ ἘΣ δῖ, κε» 
3-225 I OEZARRQ ID σιξοιχε. τεῦ. iimr τὰ ψυχὲ ὦ» 
τυ αν-ας ταῖς ar jeXusb; DUI 
$7472. EX. ἸΣΩΣΣΣ.: τ ξ; ἜΣ: CR  ERAR "We ires 
EI;7E425721. 


ταν. TIORGI; 


3. Mz z4:a—». εχ 710.0 7E; zza-E zas OUT 
E3:2:; το τω τι: ZfCPRE. τονεεσδοε τῆν " 


210. Ἔχει. εἰ zzv 


Teil» ERRZTI. 


TR? 


esM ΟἿΣ : 


' Psal. rxvin, 120, 


“πὸ. (Pmulant:um bonum. Hec verba, δ ςτεῖςε, καὶ 
c,2£71-:, QUE mox sequuntur, addita fuere etex 
Vossii veteri τ το. et ex aliis. 


'49) Edit ὃ ἐτα ες ϑίξε. Voss. codex οἱ alii 


tres ut in ecntextu. 


41) Antiqui duo libri cum Voss. Ἔχ 3«s. 


uA — — — 


Ὥς m3 


411 
παραιτοῖντο χατὰ μίμησιν τῶν φθασάντων, & s 
πληρώσει τὰ τῶν χρειῶν ; "Aw δὲ καὶ ἐξ ὑπο- 
δείγματος τοῦτο παιδεύεσθαι ἄξιον. Ὃ “γὰρ ἐγκατα- 
λεγόμενος ἄρτι τάγματί τινε στρατιώτης οὐχὶ τοὺς 
ἐν τῷ τάγματι πρὸς τὴν οἰκείαν ἕξιν (42) μεταστῇ 
σαι πειρᾶται, ἀλλ᾽ αὐτὸς πρὸς τὴν τοῦ τάγματος ene: 
γὴν xai συνήθειαν μεθαρμόξεται, Προσήκει τοίνυν χαὶ 
τὸν ἐγκαταλεγόμενον πνευματιχῷ συστήματι μὴ ἐκείν 
νους πρὸς τὸν ἑαυτοῦ τρόπον μεθαρμόζειν ἐθέλειν, ἀλ)γὰ 
τὸν οἰχεὶον τρόπον τοῖς ἐν τῷ συστήματι ἔθεσί τε xai 
τύποις ἐξομοιοῦν. 
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ KZ. 

"Occ οὐ χρὴ (43) ἰδίας ἀσχολίας ἔχειν τὸν ἄσχητήν, 

᾿Εξουσίαν δὲ ἑαυτοῦ οὐδὲ πρὸς τὸ ἀχαριαῖον ἔχοι 
ἂν ὃ ἀσχητὴς (44), ὥστε οἰκείαις ἀσχολίαις ἐνδια- 
τρίδειν. Οὐδὲ γὰρ ὄργανον δίχα τοῦ τεχνέτον κινῃ- 
ϑείη Xv, οὐδὲ μέλος τοῦ παντὸς σώματος ἐν βραχεῖ 
ἡοῦν χωρίξεσθαι δύναιτ᾽ ἄν, ἢ κινεῖσθαι παρὰ τὸ 
δοχοῦν τῷ ἔνδον τεχνίτῃ xai ἐπιστάτῃ τοῦ παντὸς 
σώματος - οὐδὲ ἀσχητὴς παρὰ τὸ δοχοῦν τῷ προ- 
ἐστῶτι πράττειν τε ἦ ἐνεργεῖν χώραν ἔχει. ED δὲ 
λέγοι δι' ἀσθένειαν σώματος ἁτονεῖν πρὸς τὰ ἐπι- 
τάγματα, τῷ καθηγουμένῳ ἐπιτρέψει τὴν δοκχιμα- 
σίαν τῆς ἑαυτοῦ ἀσθενείας. Λλλως δὲ χαὶ τὸ τῆς 
Γραφῆς λογισάμενος, ἑαυτὸν παρορμήσει πρὸς τὴν 
τῶν ἐπιτασσομένων ἐχπλήρωσιν, ἀχούων τῆς Γρα- 
φῆς λέγουσης " Οὔπω μέχρις αἵματος ἀντιχατέστητε, 
πρὸς τὴν ἁμαρτίαν ἀνταγωνιξόμενοι" xui πάλιν ἑτέρωθι" 
Διὰ τὰς παρειμένας χεῖρας καὶ τὰ παραλελυμένα γό- 


vara &vopÜ cart. 


ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ KH. 
"Ort χρὴ τὸν προεστῶτα πατρίχῇ εὐνοίᾳ τὰ κατὰ τοὺς 
ὑπηκόους οἰκομεῖν" 

Καὶ αὐτὸς δὲ ὃ χαθηγούμενος, ὡς πατὴρ παίδων 
ἡνησίων ἐπιμελούμενος, ἐπισχέψεται τὴν χρείαν ἑκάσ- 
Tou (45), xal τὴν προσήχουσαν, χατὰ τὸ ἐνὸν, εἰσοίσει 
θεραπείαν xol ἐπιμέλειαν " χαὶ τὸ χατὰ ἀλήθειαν ἀσϑε- 
νοῦν μέλος εἴτε ψυχιχῶς εἴτε σωματικῶς μετὰ ἀγώπης 
καὶ τῆς πατρὶ πρεπούσης εὐνοίας διαδαστάσει, 

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ KG. 
Ὅτι οὐ χρὴ ἑταιρίας δύο ἣ τριῶν ἀδελφῶν ἐν συστὴ- 
ματι ἀσκητικῷ (48) γενέσθαι. 

᾿Αγάπην δὶ τὴν πρὸς ἀλλήλονς ἔχειν μὲν mpoc- 


CONSTITUTIONES MONASTICJE. 
τίς ἀνα- À priorum exemplo reeusent omnes, quis funeturus 


esl officiis? Ceteroquin operi pretium,hoe te do-- 
ceri aliquo etiam exemplo. Nam qui modo in ali-- 
quem ordinem ascriptus est miles, non eos, qui in 
exercitu sunl, ad suam consuetudinem transferre 
conalur, sed componit se ipse ad ordinis instituta 
alque consuetudinem.Par igitur fuerit,eum etiam, 
qui in spiritualem societatem allectus est,non illos 
ad suos mores accommodare velle,sed suos mores 
societalis moribus institulisque conformare. 


577 CAPUT XXVII. hav 
Quod asceta non debet privatus negotia habere. - 
Porro ne minimo quidem temporis momento 


 ascela sui juris sit, ila ut vacet suis ipsius nego- 


tiis. Neque enim potest instrumentum absque arli-. 
fice moveri, neque membrum potest ne puncto 
quidem temporis separari a toto corpore,aut mo- 
veri prieler voluntatem interni artficis, aul pree- 
fecti totius corporis, neque ascelim licet facere 
quidquam, aut exsequi preter prepositi senlen- 
tiam. Quod si dicat se propter corporis infirmita- 
tem mandatis conficiendis imparem esse, infirmi-- 
talem suam prefecto probandam permittet, Εἰ 
alioqui si meminerit Scripture, adhortabitur seip- 
sum ad imperata implenda,quandoquidem audiet . 
Scripturam dicentem: Nondum usquead sang uinem | 
restitistis,adversus peccatum repugnantes'*.Et rur- 
sus alibi : Propter quod remissas manus et soluta. 


n hdiino erigite 13, 


CAPUT XXVII. 
Quod non praefectum paterna benevolentia res. ac 
negotia subditorum administrare. 

Sed et ipse prepositus, velut pater legitimorum 
filiorum curam suscipiens, quid fratri unicuique 
opus sit, attendet, curamque ac medelam conve- 
nientem afferet : et quod membrum sive animo 
sive corpore reipsa infirmum fuerit, id cum chari- 
ate atque benevolentia patre digna sustentabit. 

CAPUT XXIX. | | 

Quod non decet in ascetico instituto peculiarem. 
quandam amiciliam esse inter duos aut tres fratres. 

Ac decet fratres charitatem quidem inter se mu. 


ἤχει τοὺς ἀδελφοὺς, μὴ μέντοι τινάς ἑταιρίας δύο p tuam habere, sed non ila tamen, ut cuo aut Ires 


χατὰ ταυτὸ ἢ (V7) τρεῖς γενομένους συνίστασθαι. Οὐ 
γὰρ ἀγάπη τοῦτο, ἀλλὰ στάσις ἐστὶ, χαὶ διαίρεσις, 
καὶ χαχίας τῶν συνιόντων χατηγορία, Εἰ γὰρ τὸ 


18 Hebr. xu,&, ^? ibid. 12. 


3) Vossii vetus liber Ὅτι οὐ δεῖ, Ibidem codex 
. ἀσχολίας ποιεῖσθαι, Mox edili αὐτοῦ. Αἱ mss. 
plerique omnes ἑαντοῦ, 

(4) Codex Colb. ἀχαριαῖον ἔχειν προσήχει τὸν 
ἀσχητήν, lbidem idem ms, cum Reg. primo ὥστε 
εἰς ὀϊχείας ἀσχολίας, Subinde lidem mss, δύναται, 
ἢ κινεῖσθαι. 


PaTROL. Gn. XXXI. 


o) Reg. primus et Voss, οἰχείαν τάξιν, 
Co 


simul conspirantes,sodalitates aliquas constituant. 
Non enim hoc charitas est,sed seditio, divisioque, 
et eorum,qui sic coeunt,improbitalis argumentum. 


(45) Edili χρείαν ἑκάστου ἀδελφοῦ " sed ullimam 
vocem delevimus libris auctoribus. 

(46) Codex Colb. ἐν σύστήματι ἀδελφιχῷ, in. fra- 
irum conventu. aM "Ὁ 

(47) Vossii vetus liber el alius ms, xar' αὐτὸ ἥ, 
Aliquanto post codex Colb, ἡγάπων οὗτοι, Ibi 
duo mss. Xv εἶχον. " wl tg 


m 
oss 






1419 


S. BASILII MAGNI 


1420 


Si enim commune bonum discipline diligerent, A xowóv τῆς εὐταξίας ἠγάπων oi τοιοῦτοε, xotvà» ἂν 


qui tales sunt,sine dubio communem equalemque 
in omnes dilectionem haberent: si vero seoantes 
8c separantes seipsos,aliqua communitas in com- 
munitate fiant,vitiosa est ejusmodi amicitie con- 
junctio, et est aliquis aliud, quod preter commu- 
nem rem tales conjungit, novitas videlicet preter 
eum, qui obtinet, discipline vigorem.Quare opor- 
tet neque ejusmodi sodalitia permitti in conventi- 
bus, neque charitatis servande causa quemquam 
fieri socium fratris, qui velit improbe agere, et 
communis discipline jura violare : sed quandiu 
578 omnes in bono permanebunt, unusquisque 
cum ceteris omnibus sociari ac conjungi debet. 
Quod si quis vigenti rerum statui obesse volens,fra- 


trem attrahit,hic primum quidem ab eo qui sanus B 


est,veluti mente egrotans secreto est admonendus: 
sed si nolit privatim curari, alii etiam fratres pru- 
dentiores ad eum sanandum adjungendi sunt, 
juxta sacrum Evangelium: Si autem te non audie- 
rit, adhibe tecum adhuc unum vel duos *^. Quod si 
ne eis quidem obsequatur, declarandus est ipsi 
prefecto animse illius morbus : at s1 ne prefecto 
quidem obtemperarit, habendus est perinde ut 
ethnicus et publicanus *!, et sicut ovis peste cor- 
repta ob ovili arcendus, ut ne ceteros etiam mor- 
bo impleat. Denique si nemo ex pravo exemplo 
damnum patiatur, tunc tantummodo patientia, ad- 
hibitis tamen. antea quie prius diximus remediis, 
locum erga eum habebit, spe videlicet ipsum se 


ἔσχον πρὸς πάντας xal ἰσότιμον τὴν ἀγάπην - ei δὲ, 
ἀποτεμόντες χαὶ διορίσαντες ἑαυτοὺς, σύστημα ἐν 
συστήματι γίνονται, πονηρὰ ὃ τῆς τοιαύτης φιλίας 
συναγωγὴ, x«i παρηλλαγμένον τι παρὰ τὸ χοινὸν 
πρᾶγμα τοὺς τοιούτονς συνάγει, ὅπερ ἐστὶ χαινοτο- 
μία παρὰ τὴν χρατοῦσαν εὐστάθειαν (48). Προσ- 
ἥκει τοίνυν μήτε τὰς τοιαύτας ἑταιρίας συγχωρεῖ- 
σθαι, μήτε διὰ τὴν (49) τῆς ἀγάπης τύρυσιν εἰς 
χοινωνίαν ἔρχεσθαί τινα ἀδελφοῦ πονηρεύεσθαι βου- 

λομένον, καὶ τοὺς τῆς χοινῆς εὐταξίας παραχαράτ- 

tty θεσμούς * ἀλλὰ μέχρι μὲν ἂν ἅπαντες ἐν τῶ 
καλῷ μένωσιν, εἶναι ἐχάστον τὴν πρὸς ἅπαντα: Xot- 
νωνίαν xai ἕνωσιν, Ei δὲ τις, ἐναντιοῦσθαι τῷ xp&- 
τούσῃ καταστάσει βουλόμενος, τὸν ἀδελφὸν συνεφῶ.- 
χεέται, τοῦτον τὰ μὲν πρῶτα παρὰ τοῦ ὑγιαένοντος, 
ὡς νοσοῦντα τοὺς λογισμοὺς, ἐν ἀποῤῥήτῳ νουθε- 
τεῖσθαι" εἰ δὲ μὲ βούλοιτο χατ᾽ ἰδίαν θεραπεύεσθαι, 
καὶ ἑτέρους ἀδελφοὺς τοὺς συνετωτέρους εἰς θερα- 
πείαν αὐτοῦ συμπαραλαμθάνεσθαι, χατὰ τὸ ἑερὸν 

Εὐαγγέλιον * Ἐὰν δὲ μή cw ἀχούσῃ, παράλαθε 

μετὰ σεαυτοῦ ἔτι ἕνα ἣ δύο, EÀ Kt μήτε αὐτιῖς 

πείθοιτο, τῷ προεστῶτι τὸ νόσημα Tic ψυχῶς αὐτοῦ 

γνώριμον γενέσθαι " εἰ δὲ μήτε τοῦ προεστῶτος ἀνά- 
σχοιτο, ὡς τὸν ἐθνιχὸν χαὶ τὸν τελώνην λελογίσθαι 
αὐτὸν, χαὶ ὡς πρόθδατον λοιμῷ χεχρατημένον τῆς 
ποίμνης εἴργεσθαι, ὡς ἂν μὴ x«i τοὺς λοιποὺς τοῦ 
νοσήματος ἀναπλήσειεν. Εἰ δὲ μηδεὶς ey ὃ τῷ xv 
νηρῷ βλαπτόμενος ὑποδείγματι, τότε μόνον d ἐπ’ 
αὐτῷ χαὶ μετὰ τὰ εἰρημένα μακροθυμέα χώραν ἕξει 


aliquando in meliorem frugem recepturum.Verum (; ἐλπίδι τῆς διορθώσεως, Μαχροθυμία δὲ, à ἐπὶ τῷ μὲ 


patientia sic exercenda est, ut non resecetur qui- 
dem, sed non ita, ut non admoneatur, neque ple- 
ctatur legitimis multis ac penis. 

CAPUT XXX. 


Quod non debet asceta vestium aut calceamento- 
rum delectum ezpetere. 


Ceterum vestimenta aut calceamenta pretiosa 
nobis exquirenda non sunt,sed eligenda viliora, ut 
in hac etiam re humilitatem ostendamus,et ne ho- 
mines elegantes,et amentes suiipsorum et fraterni 
amoris exsortes esse videamur. Quin enim primas 
exoptat, a charitate et humilitate excidit. 

CAPUT XXXI. 
Quod debet przfectus viribus corporis suamandata 


accommodare : el de iis qui vires suas occultant. D 


Ac etiam caveat oportet preefectus,ne si graviora 
quam corporis vires ferant mandata injungat, in- 
firmum provocet ad contradicendum: sed perinde 
ut pater ex eequo in omnes benevolus aclegitimus, 
corporeas cujusque vires consideret, atque ita 
mandata imponat, partiaturque. Ceterum gravis- 


9? Matth. xvii, 16. *! ibid. 17. 


(48) Reg. secundus χἀρατοῦσαν συνήθειαν, prater 


feceptam consuetudinem. 
(49) Antiqui duo libri cnm Voss. αήτε διὰ τὴν, 


ἀποχόπτειν, οὐχ ἐπὶ τῷ μὴ νουθετεῖν καὶ παιδεύειν τοῖς 
ἐννόμοις ἐπιτιμίοις. 


ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ A* 

Ὅτι οὐ χρὴ ἐνδυμάτων ὃ ὑποδημάτων ἐχλφογὴν ἐκιζι- 

τεῖν τὸν ἀσχητήν. 

᾿Ἐνδυμάτων μέντοι ἢ ὑποδημάτων μὴ τὰ ἐκλεκτὰ 
ἐπιζητεῖν, ἀλλ᾽ αἱρεῖσθαι τὰ εὐτελέστερα, ἕνα xai κατὰ 
τοῦτο τὴν ταπεινοφροσύνην ἐπιδειξώμεθα, καὶ μὴ τ)» 
λωπιστῶν, χαὶ φιλαύτων, χαὶ ἀφιλαδέλφων δόξων ἐξι- 
νεγχώμεθα. 'O γὰρ τῶν πρωτείων ἐφιέμενος ἀγάκης χεὰ 
ταπεινοφροσύνης χεχώρισται, 

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΛΑ΄. 

Ὅτι δεῖ τὸν προεστῶτα ἀνάλογα τῆς τοῦ σὼ ὃν.- 
νώμεως ὁρίξειν τὰ ἐπιτεταγμένα " xol περὶ τῶν ἀκ» 
χρυθόντων τὴν ἑαντῶν δύναμιν. 

Τὸν μέντοι προεστῶτα προσέχειν χρῷ, ὅπως ἂν 
μὴ, τῆς τοῦ σώματος δυνάμεως μεΐξονα τὰ ἐπιτί- 
ματα ποιησάμενος, πρὸς ἀντιλογίαν τὸν é&rovouvre 
διερεθίσῃ " ἀλλ’ ὡς πατὴρ ἅπασιν ópoíec süvew 
x«l γνήσιος, ἐχάστον τὰς δυνάμεις ἐπεσχοπεῖσϑαὶ 
τοῦ σώματος, x«i οὕτως ἐπινέμειν x«l δεαχληροῦ- 


neque 
secundus μήτε παρὰ τόν. Editi μήτε τῆν, 


vate. 


r speciem servanda charitatis, ete. Reg. 
deptre- 


1421 


οἱ τὴν ὑπώρχουσαν τοῦ σώματος δύωαμιν χαὶ παρὰ 

Θεοῦ δεδομένην ἀρνούμενοι, x«i χατἀναισχυντοῦντες 

τῶν προεστώτων, χαὶ τοῖς ἐπιτασσομένοις οὐχ εἴ- 

χοτες, Ei γὰρ τῷ προεστῶτι xívduvow μέγαν xui 
ἀνυπόστατον φέρει τὸ ἀποχρύψαι τοῦ λόγον τὸ τώ- 
λαντὸν, x«i μὴ ἐχάστω προμηνῦσαι τὴν ἐρχομένην 
ἐπὶ τῇ ἁμαρτίᾳ ῥομφαίαν, πολλῷ μᾶλλον οἴσει χίν- 
δυνον τῷ λαμβάνοντι παρὰ τοῦ Θεοῦ δύναμιν σώὼμα- 
Tog εἰς λυσιτέλειαν τοῦ χοινοῦ, χαὶ ταύτην χαταρ- 
γοῦντι xai ἀποχρύπτοντι, 
ΚΕΦΑΛΙΟΝ ΛΒ΄, 

Ὅτι οὐ δεῖ τοὺς θα λυπεῖσθαι, τῶν ἀσθε- 

νεστέρων φειδοῦς ἀξιουμένων. 

Mi μέντοι τοὺς ἀδελφοὺς λυπεῖσθαι xui ἄγανα- 
χτεῖν, ἐπειδὰν τοῖς ἀσθενεστέροις ὃ προεστὼς τὰς 
ἁρμοξούσας ἐγχειρίξοι (50) διαχονίας, χαὶ φειδοῦς 
ἀξιώσῃ τούτους, οὕτω τῆς χρείας εἰσηγουμένης. 
ἀλλὰ τοὺς δυνατωτέρους ὡς μελῶν ἀσθενεστέρων 
φείδεσθαι τῶν δεομένων φειδοῦς, χαὶ ταύτῃ τὴν πνεὺυ- 
ματιχὴν (51) ἀγώπην πληροῦν, Οὐδὲ γὰρ ὁ ποῦς ἐν 
τῷ σώματι τῆς χειρὸς χατεξανασταίη, ἢ καὶ ταύτην 
εἰς τὴν οἰχείαν διαχονίαν βιώσοιτο, οὐδὲ $ χεὶρ σύμ- 
πασα τῷ μικχροτάτῳ δαχτύλῳ τῆς οἰχείας ἐνεργείας 
ἐπιθήσει τὸ ἄχθος" ἀλλ΄ ἕχαστον τῶν μελῶν ἣν ἔλαχε 
παρὰ τῆς φύσεως δύναμιν, ταύτην ἐνεργεῖ διαδα- 
στάζων τὰ ἀσθενέστερα. Ταύτης τῆς τάξεως ἐν 
πνευματιχῷ συστήματι φυλασσομένης, δειχθήσεται, 
ὅτι ὄντως ἐσμὲν σῶμα Χριστοῦ, χαὶ μέλη ix μερους, 
τὴν ἁρμονίαν τῆς συναφείας χαὶ τὴν πρὸς ἀλλήλους 
ἀστασίαστον ἕνωσιν διαπαντὸς φυλάττοντες, 

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΑΓ΄. 

Ὅτι οὐ χρὴ τοὺς προεστῶτας τοῖς ἀποστατοῦσι 
τοῦ οἰχείου ἀθροΐσματος ἀσκηταῖς παῤῥησίας μετα- 
διδόναι, ἣ τούτους εἰς χοινωνίαν. βίου δέχεσθαι. 
1. Χρὴ μέντοι xai τοὺς τῶν πνευματιχῶν συστὴ- 

μάτων ἀφηγουμένους, τὴν πρὸς ἀλλήλους ἁσχοῦν. 

τας εὔνοιαν, χαὶ τὴν ἀλλήλων οἰχειουμένους φρον- 
τίδα, μὴ χαταλύειν τὰ ἀλλήλων σπουδάσματα, μηδὲ 
ἁπλῶς xxi ἀβασανίστως τοὺς ἀποστατοῦντας τῶν ἀδε)- 
φῶν ἀλλήλων ἀνθυποδέχεσθαι. Τοῦτο q&p ἐστι σύγχυσις 
παντελὴς, καὶ διάλυσις, χαὶ τοῦ πνευματιχοῦ ἔργου 
χαθαίρεσις, Οἱ μὲν γὰρ σννετώτεροι τῶν ἀδελφῶν 
τῷ τοῦ Θεοῦ φόδῳ κρατούμενοι, βεβαίως τῷ χαλῷ 
περιμένουσιν (52). ot δὲ νωθέστεροι x«l ῥαᾳθυμότε- 
ροι χαὶ ὑπὸ τῆς περὶ ἀνθρώπους αἰϑοῦς, καὶ τῆς 
ἐπηρτημένης ἐξ ἀνθρώπων ἀνάγχης πρὸς τὸ καλὸν 
παιδαγωγοῦνται xmi διευθύνονται, "Aw τοίνυν ὁ ῥα- 
θυμότερος ἴδῃ ἐξὸν αὐτῷ μετὰ ἀδείας ἀποφεύγειν 
τοὺς ἐν τῷ ἅπαξ αἱρεθέντι συστήματι πόνους, χαὶ 
μεθέστασθαι πρὸς ἑτέραν χαταγωγὴν, χαὶ βιοῦν 
ἀφυλάχτως χαὶ ἀχρατῶς, εὐχόλως ἀποῤῥαγήσεται, 


δ 1 Cor. xij, 27. 


(9 Codex Colb. ἐγχέιροίη, 
51) Unus ms. et editi ταύτην πνευματικήν, Alii 
mss. ut in contextu. Nec ila multo post codices 
quidam cum Voss, χειρὸς χατεξανασταίη, Alius 


CONSTITUTIONES MONASTIC.E. 
σθαι τὰ ἐπιτάγματα. Κρῖμα μέντοι μέγιστον ἕξουσιν À sime plecter 


1432 
entur ii, qui quas a Deo datas sibi cor- 
poris vires habent, occultant, et adversus prepo- 
silos impudenter se gerunt, ac mandatis non ob- 
sequuntur. Si enim imminet prefecto periculum 
ingens ac intolerabile, si absconderit doctrine ta. 
lentum, et non unicuique prenunliaveriLvenluram 
ob peccatum frameam, longe magis periclitaturus 
est, qui acceptas a Deo ad commune commodum 
corporis vires otiosas reddit, oecullatque. 





[E 





579 CAPUT XXXII. τ 
Quod non debent fratres tristitia affici, eum leva- 
menti aliquid affertur debilioribus, 

Atqui non convenit affligi fratres, aut indignari ; 
quando prefectus infirmioribus convenientia mu- 
nia assignat, eosque indulgentia dignos cen- 
set, necessitate ita postulante. Imo vero qui ro- 
bustiores sunt, eos eceteris qui indulgentia indi- 
gent, tanquam debilioribus membris par est par- 
cere, et hoc paelo charitatem spiritualem complere. 
Neque enim pes in corpore insurgit ia manum, au, 
eam ad suum ipsius munus explendum cogit, ne- 
que tota manus minimo digito onus munii sui im- 
ponet: sed unumquodque membrum quam a na- 
tura sortitum est facultatem, hane exercet, perfert- 
que debiliora. Hec disciplina si in spirituali con- 
ventu servelur, perspicuum erit nos vere corpus 
Christi esse, et membraex parte** : quippe qui 
conjunctionis harmoniam ac concordiam omnis 


C dissidii experlem semper inter nos custodiamus, 


CAPUT XXXIII. | 

Quod non debent praefecti iis monachis, qui suum 

conventum deserunt, licentiam ejus rei faciend 

dare, aut hos admittere ad vil? communitatem. 

1. Oportet autem et spiritualium ecetuum prze- 
fectos, mutuam exercentes benevolentiam, mu- 
tuamque suiipsorum euram suscipientes, alterum 
alterius studia non destruere, neque simpliciter et 
inconsiderate desciscentesfratres mutuo admittere. 
Hoc enim summa confusio est, dissolutioque, et 
eversio spiritualis operis, Etenim de fratribus qui- 
dem, qui cordatiores sunt, ii cum Dei timore deti- 
neantur, constanter in bono persislunt : qui vero 
segniores sunt et pigriores, eos incutiendus ab ho- 
minibus pudor et vis ex hominibus impendens 
eruditad bonum,ac dirigit. Si igilur qui negli- 
genlior sit, licere sibi animadverterit, impune 
labores delecte semel societatis effugere, ad aliam- 
que sedem transmigrare, et incaute incontinenter- 
que vivere, facile discedet, atque exitii ipsius reus 
futurus est, qui ipsum prompte ac festinanter 


tüs. et editi κατεξανέσταται, | tiun 
(52) Veteres duo libri cum Voss. χαλῶ παραμέ-. 
vOouctvy, | [δὲ 


LI! 


tI 


8. ΒΞ NACW 


summi. aeu-mue mimm mwnum ilnioccourems*unrfa- & am -- an-mi anm eyes. 5 URPyUAR«; VES- 


sens ane ΣΆΝΕ. ΤῊΣ )egng Lo CUR (IOwIlunt. 100 
Tarn a cecul ἘΞ CINE 9GE AONDICU. IULI.I0ODIUS IM 
TIS 5. DUI ποτε; ΣΟ ΣΙ fec;c xirbge- 
TIE  Duumunerem 180 lue τας, levectenroe vales 
It cImmumeum-amus pic ἋΣ. rms erlÍurenf. 
*melnrsnpis iuc s mID)S ὙΠ DBMDMeMDUACID "CIe 
uls i7ereenIIVDIB 3 DUIS DAs ^ s: Iuni- 
mms ugue raurnus nnmüus ΣΙ 0v aen uexric 
IgpiCcnzÉemus i cuüBneet Ill Ll Zor DIA 
I-P**uilUÉÀ LLSIZCLI. nl ΙΓ ΠῚ 
SEG τντδ. s i2 s. ruem seme πο uenis 
lasiUrm ΣΙ ΠΣ  LlDom o 12BIL nl GciLD]-UILLGgUumR 
SUCIETAIPSIL ΣΤ.  ReXerfTLLc. ΩΤ mnm. DI 
CIEBELIOIIAI ILeTADLcs LDBYTTIIL CAN. luf LUI 
ZEYexIIL 


DUETULI.IIT 


*, ln mue Ire um aun 1n semInmes ser 
Ξ 2 SIDES XODI-CIU ΠΌΠΟΙ nea Junl "em 
Ja..ItIn1* σαι δασέα ΤΙ ΕΞ’ CDUerIlDEe CAIXIJUECIILALTUR 
Iner -e-pens GUuETOSUX* SXLAIID : ΠΠῚ ΠΌΡΕ JB- 
er Sf ὭΣ ΈΣΕΣΣΟΥ LLL CODMUICAROGE 46 -ὩΓΊΏΣΩΣ. 
CENE -CUXIDROGl Jet —UMIA CuIEET δ᾽. ic CIDUIS AU 
Ὦ ὡδΌ :B1* ILI ILL. iJÜAIIL zer cultg€ule II- 
DIPEZANI III. Znsc eie. “ τὸ CUEINCUI- 
mmi cum do^ .ILOiL XiLEEL x IU) ILIA cum 
πιστοῦ CYBETIU XA£ta TOaAi. JefTMMSIME συγ le- 
OFi ICALI JXUIYiCAIOUIPESA -Ξ :LYTOSR. ἐξ χῆοχιοΣ Qer*"- 


πε τΣ s παῖ - ODUIIDeRT—oIL nire annie- 
IL2rlIaT IYIAR ID3$& πρὸ DB ID LINLRQ GE IDief- 


ALLE UFTOPERS Q0 S5T"CIL DLIL.LS&IND (0:e-anr. 
DIZTEENLDIEE ife&IDD3  lTELDeamrurne TI 
ZELLE ALCLIBIEDGMID  ICXD A ΡΟΣ; ILU CBEIT- 
XLML aL iRDDC ZRMEDLLII IL 
ΜΡ TAA 
JEDE TL't ZIMP"EL ISCPLIIE GL στ  CONSDETRIIR 1Ὲ- 
35s1em. 

. ITüllIsf QGDIBfT jeESILITO ΤῸ 15. τις στὰ» 
cILILL*. 6onEXLEEI GIZLUSYXI3 ἘΠ. μὰ} ang ITA 
"ELLO GDTemLADLDI τοϑβεραϑιοπΞ .LemTID seo D- 

ULL το: u 


πετῶ, Z59-53:0LB  LTTUZ 


A ὦ. 


'-. Lapi pé i 0-4 


^ --— 
m 
e — 


rz lau .... 
ul.er1rz το ξένιος 


Ji; :8:13.5 COP iem ll 5 τὸἪἯη 53 ΣΟ 
τὸ το: ΟἹΞ αν λα, ΤΏΣΞΙ x3. ΤῷἪ Ξ τσχοξε. 33: 


——--— ———— € 
-—-— db (Po Ku — «ὧν o indi 


UL  I£fIUEB ul 
.EXRoT CU 


Bapt laizs£zi ΣΤ ΌΞΞΙαΣΞ. ILIBLSIIL 


CLartclz2 | OIL. 





δ΄: ὕχ τ. ^ 1D Ctes& [|l]. e 

τῷ Toll amo T$. Lg. 3: 3:3 - ^33. 
LI AXI 2 

"a. TES L3 — Um 2n 73. Mi oBX .2:23. 
TT τὰ cL SDDOILOTI G7ut.] τὸ τ: πὰ - 1:85, 


ὑχλρπ 22:2. ἀπᾶλεος  201XLL-U428-. 


τῳ. ieg. XEMInICA3 mI al ὩΣ o XEXXdi2. ἜΤῚ 


b 4 


Peexicme ἀχσ-αὶ ἔπ τῷ rmx — mice  TosLeio 
TROIGUECI FARO ELO cIXnh. τας CE. £-bü; wes 
πὶ POxuDUGL  €LICIIS cun I o DAP  TZONNTOMAR ETuamE 
A —» δῖ σε ἀκ czmnun- “ἰὸς o LexYii mf £e 
MEdITILEUM. OR το 41 στε o C4EMETE TG gr 
T—E cuc cus aiam ὃ «εαατίῖαε- ραν £O ἔσαν. 
Zo acf dixo z-» ἃ Σὲ TER RIAM, 14 s3- 


aC. T.) ἘΠῚ rureuco— Imamemmirdaneesm ci oc» 
ποτὶ £70.22 GUENMRCHUR GIO —Da mI xzmxixm. 


Sür ..1: τὸ  E£TIELIOMCIZI. — CINLENG — IuiGERGIUM, 
SáEtl€-adER, COLI LÁ XA cS. — πες 
juucaus Crumwnr. ταποσε σεν ὰἪέἕ aca agri, 
Zzcz7I.. 


- 
- - 
΄ ad 


I& σὰ JACL CXLCOUES dA. πὰ AMA AS- 
ce. loc, ποτα π aem amp z-ee- 


i&CUlMEL. :. ae OU. LECUITAC. ONHSENCHE, UNERMHEN SIE 
Cus dau» τῶν Con.  IADENTENENS τς -ἀοας, amepAne, 


Toz3sSe ΞΞ.. amc. D 0 da--A—-A—-A-X ἃ imam, 7 
—-5:-e inzck c-a&ccun. — Rom o camem ux dao wm 
iZTER απ. — SAASE — INNNENNICRNUDOA, 


mr 

aci T τεζκσωα στε τ GNE — NGNGDMENL- 
ὌΝΖΙΣ κττὸἪ ἀπ Gi à CUN GEO Cm mut 
ILIIÉIGXCILID TCUIWGIIasé Ἃ "dEZEMRUEE 


ὥς πα  aeaX7—237744 ττῖτυ Exc mm AES Sa:mme- 
zm 70. TER eT I Amm — BILBO 
TÉOUTLLL σὰ  IIGAQGOL  CA4b EE. σας SB XRGUE 


— ΠΕ ΔΤ d^ — ILEZQGLLE "TJA 
93a. La 008 Jin. 


lo lILEX τὸ GER oDLMÁBLELRI TEAA-TIZLUSCCNEM ΠΕ ΓΒ 
Φ:Σ Ξ ΣΦ ΤῊΣ πα laa Xm. 


Izacc-x£ σῖδε 7 ΟΥὙΕΤτυ, τὰ τον ἘΠ oum 
Aqu AZLEPER.  TCOr-——. —— dum men- 
Cu iX€as II 3. 34238320» ἴσας. Xx 'χτν -- εἰ 
T3773 -ὦἡ —3 «αϑιῖξ 


CZEOZtsA ΣῪ 


Tui. 7CEPessu me Axapünet 
— C. ——7I&. fx C)s—U 37x Σὰ u- RA 
€- am ATE GEM 22v TER ÉETOGENR me, NER 
πω ὦ τῷ τὸ COL. τὸ CR XGuuabP  amrDess GUS- 


u. IÉÍO7OSSE CReBU iDES ἐκεί αν AURA DÁ. 
Nee XL OLOINLC ILTA ioc nuomenxa. CTouneeus: imm 
.. - Lj - "e ἃ ταῦ anta σὰν τὰ ὧν 
--— 2. AZQUUL tae a£. Ἄγ "RR. 

loo ulLIIUL .U1 LT 


ITUEEUTS Un. 
"EAR. GIU Xr dew. 3m m aem I - 


1425 

γὰρ ἐγήρα à 
λειμμένον, οὐδὲ τὸ σπέρμα αὐτοῦ ξητοῦν ἄρτους, 
à τοὺς νοητοὺς τῆς φρονήσεως, $ τοὺς αἰσθητοὺς, 
οἷς τὸ σῶμα τρέφεται, Εἰ γὰρ ἔνθα δύο ἢ τρεῖς (59) 
συνηγμένοι εἰσὶν ἐπὶ τῷ ὀνόματε τοῦ Χριστοῦ, ἐν 
μέσῳ αὐτῶν ἐστι, πολλῷ μᾶλλον ἔνθα πολὺ πλέον 
x«i πολνανθρωπότερον ἄθροισμα. Ἢ τοίνυν οὐδὲν 
λείψει τῶν ἀναγκαίων, Χριστοῦ παρόντος ἡμῖν, 
εἴπερ μηδὲ τοῖς Ἰσραηλίταις ἐν τῇ ἐρήμῳ τῶν χρη- 
σίμων ἔνδεια γέγονεν" ἢ εἰ χαὶ (60) λείψειε πρὸς 
δοκιμασίαν ἡμῶν, βέλτιον ἐνδεῶς ἔχειν καὶ εἶναι μετὰ 
(64) Χριστοῦ, ἢ δίχα τῆς ἐκείνον χοινωνέας πᾶσι 
τοῖς κατὰ τὸν βίον πλουτεῖν, Οὐ μέχρι τούτου δὲ τὴν 
βλάδην ἡ τοιαύτη κτῆσις ἵστησιν, ἀλλὰ ποῤῥωτέρω 
προάγει. O γὰρ idu» τι ἔχειν ἐσπουδαχὼς οὐδὲν ἕἔτε- 


CONSTITUTIONES MONASTICJE. 
σα, xai οὐχ εἶδον δίχαιον ἐγχαταλε- À etenim senui, et non vidi jus(um dereltctum,nec se- 


1126 


men ejus quarens panes*, sive spirituales, qui ad 
mentem pertinent, sive sensibiles, quibus corpus 
nutritur. Si enim ubi duo aut tres in nomine Chri- 
sli congregati sunt, ibi in medio ipsorum est "5, 
multo magis ibi erit ubi longe major ac frequenlior 
exstiterit hominum ecetus. Aut igitur nihil deerit 
necessariorum, si modo. affuerit nobis Christus, 
cum lsraelitis in deserto nihil defuerit utilium ; 
aut etiamsi quidpiam defuerit ad probandos nos, 
preestabilius est nos indigere et esse cum Christo, 
quam cilra illius societalem omnes mundi divitias 
possidere. Ceterum ejusmodi possessio ea in re 
detrimentum non sistit, sed illud etiam ulterius 
provehit. Enimvero qui proprium aliquid habere 


ρὸν ἢ χωρισμὸν χαὶ ἀποστασίαν μελετᾷ, Ὃ γὰρ μὴ B sludet, nihil aliud, quam secessum ac defectionem 


πρὸς τοῦτο βλέπων τέ ἂν καὶ κτήσαιτο; εἰδὼς, ὅτι 
τῇ τοῦ Χριστοῦ χάριτι οἱ αὐτοῦ δοῦλοι ἐν ἀφθονίᾳ 
πάντων τῶν ἀναγχαίων διατελοῦσιν ἀεί. Πρόδηλος 
οὖν ἐστιν ἃ τοιοῦτος ἀποχοπὴν χαὶ νέχρωσιν τῆς οἷ- 
χείας ψυχῆς μελετῶν, καὶ τοῖς βραχέσιν ὁδολοῖς τὴν 
οἰχείαν σωτηρίαν ἀποδιδόμενος, καὶ (δότε μοι τολμῆ- 
cat μιχρὸν) δεύτερός τις ᾿Ιούϑας γενόμενος (63), ἀπὸ 
χλοπῆς ἀρχόμενος [(χλοπὴ γὰρ ἡ iduilouca κτῆσις), 
χαὶ καταστρέφων εἰς προδοσίαν" προδίδωσι γὰρ καὶ 
αὐτὸς τὸν τῆς ἀληθείας Aóyov, ὥσπερ ἐκεῖνος τὸν 
Εύριον, Ὅταν γὰρ ὁ μὲν χανὼν τοῦ βίου ἔχη μηδὲ 
χωρίξεσθαι τοῦ συστήματος ᾧ συνήφθημεν, μηδὲ idui- 
ξουσᾶν τινα χτῆσιν περιποιεῖσθαι, μηδὲ ὅλως λαθραῖόν 
τι διαπράττεσθαι, $ ἐπὶ βλάδῃ τῶν ἀδελφῶν πονη- 
ρὸν ὑπόδειγμα τοῖς σωζομένοις (63) γενόμενον" εἶτα, 
παριδών τις τὸν φόθον τοῦ Θεοῦ, χαὶ τοὺς θεσμοὺς 
τοῦ ἁγίον Πνεύματος, πρῶτον μὲν νοσφισμὸν (νοσφι- 
σμὸς ydp ἐστιν ἡ ὁπωσοῦν x«t ὀθενοῦν ἱδιάώξουσα 
χτῆσις), ἔπειτα δὲ χαὶ ἀπόστασιν ἐννοήσας (θ4) xoi 
χωρισμόν' πῶς οὐχὶ τὸν λόγον τῆς ἀληθείας mpodé- 
dwx&, καὶ δεύτερος ᾿Ιυὐϑας γεγένηται, χατὰ τὸ ἐγχω- 
ροῦν προδιδοὺς τὴν ἀλήθειαν ; Χρὴ τοίνυν παντὶ τρό- 
πῳ φεύγειν ἰδίᾳ τι χεχτῆσθαι παρὰ τὰ κοινῇ (δ) 
πᾶσιν ὁμοῦ ποριξόμενα: χαὶ οὐ ταύτῃ μόνον ἀχηλί- 
δωτον τηρεῖν τὴν διάνοιαν, ἀλλὰ καὶ τὸν ἔνδον ἄνθρω- 
Tow» πάντων μολυσμῶν ἐχχαθαίρειν' τοῦτο μὲν }ο- 
γισμῶν ἀκαθάρτων x«l πονηρῶν, τῶν ἐπιβολούντων 
τὸ ἔνδον (66) τοῦ Πνεύματος χαταγώγιον" τοῦτο δὲ 
δόλον, xxl ὑποχρίσεως, καὶ βασχανίας, χαὶ ἔριδος, 
τῶν τὴν ἀγάπην πρόῤῥιξον ἀνασπώντων, χαὶ τὸν Θεὸν 
τῆς τῶν τοιούτων ψυχῆς ἐλαυνόντων, Εἰ γὰρ ὁ Θεὸς 


C 


D 


δ Psal. xxxvi, 33. ** Matth. xvi, 20. 


(39) Unus ms. cum Voss. δύο x«i τρεῖς. Mox Reg. 
primus ἐν τῷ ὀνόματι. Nec ita multo post duo mss. 
μέσω αὐτὸς ἐστι. 

(60) Reg. secundus $ x«i εἰ, Ibidem idem ms, 
λείψοιεν. Reg. primus et Voss. ἐλλείψειεν, 

(61) Codex Colb. eum Voss. ἔχειν τῶν ἀναγχαίων 
psté, necessariis cum Christo indigere. Aliquanto 
post codex Voss. xai ἀπόστασιν μελετᾷ. 

62) Regii duo mss. ᾿Ιούϑας γινόμενος, 

63) Veteres duo libri ὑπόδειγμα τοῖς σωξομένοις, 


meditatur. Nam 5&1 cui hoc in animo non est, 
quid est tandem quod ipse possidere seorsum velit? 
cum probe sciat, Christi munere servos ipsius om- 
nibus rebus necessariis semper abundare. Pro- 
inde perspicuum es!, qui talis sit, eum de rese- 
canda ac morti tradenda anima sua cogitare, pau- 
cisque obolis salutem suam vendere, et (liceat mihi 
paulo audentius loqui) alterum Judam effici, ut qui 
a furto exordiatur (furtum est enim privata pos- 
sessio), et desinat in proditionem, cum el ipse ve- 
ritatis doctrinam prodat, perinde ut ille Dominum 
prodidit. Quando enim vite nostre institutum est, 
neque separari ab illo ccetu, cui fuimus adjunceti, 
neque ullam rem privalam comparare, neque om- 
nino quidquam moliri, quod clandestinum sit, aut 
ejusmodi, quod ad fratrum perniciem malo exem- 
plo sit iis qui salvi fieri cupiunt; tum si quis ti- 
more Dei statutisque sancli Spiritus contemptis, 
primum quidem subreptionein (subreptio enim est 
qualitercunque et indecunque comparata privata 
possessio), deinde vero defectionem etiam ac se- 
cessum cogilaverit, quomodo is non prodidit veri« 
tatis doctrinam, quomodove non factus est alter Ju- 
das, cum quantum in se fuit, veritatem prodiderit? 
Cavendum est igilur omni modo, ne quidpiam pri- 
valim possideamus, prieter ea, quie simul in com- 
muni suppeditantur omnibus : neque hac ratione 
solum integram ab omni labe mentem servemus, 
sed internum etiatn hominem ab omnibus sordibus 
expurgemus ; videlicet tum a cogitationibus impu- 
ris ac pravis, quie internam Spiritus habitationem 


Codex Voss. σωσομένοις, Reg. secundus secunda 
manu τοῖς συξωμένοις, Alii duo mss. et editi τοῖς 
συνεσομένοις, fis qui nobiscum versaturi sunt. 

(64) Vossii vetus liber et alii duo ἐννοήσει. 

(65) Reg. primus et Voss. τὰ κοινά, Mox idem co- 
dex Voss. et alius παντοίων μολυσμῶν, | 

(65) Antiqui duo libri preeter Voss. τὸ ἔνδοθεν, 
Mox iidem tres mss. τῆς τῶν τοιούτων, Editi τῶν τού- 
των, Ibidem codex Colb. ἀπελαυνόντων, 


1971 


8, BASILII. MAGNI CONSTITUTIONES BONASTICE. 


enn«onreant, nm ἃ dolo avqme simolatione. mvi- Δ ἀγάκη és-o, ὁ τὴν z xv» eom ἔχων -ἧς θεία- ἐστέ. 


diMqne, «t enntentone, quz» ἐμειδία radicitus 


eTellint Denmque ab anima eorim qui hujusmodi sut, fugapt. Si enim Deus charitas est", qui 


tharitat^m non habet, divina grata earet. 

2. Servet antem snam quisque animam in ommi 
hnrmilitate, sanetimonia, et in alaeritate eirca bona 
typ*r^, mentemque δὴ pr»senta oecliucat et videat, 
ne priesenti tempore ab aliqua Dei voluntate aber- 
ret, hujnsqune institnti vigorem frangat. Nam ejus- 
m^li Animi status ab omni nos mentis aberrat:one 
hberabit, faci&tque ut in metu ac constanti propo 
sito bona ptosernuamur omnia, cum videlicet id 
sernel firmiter ante omnia in animum induxerimus, 
Deum bonum e«se, bonorumque omnium aucto- 
rem, neon autem ullius cujuscunque mali, licet nos 
remedium amarius quidem, sed a. emendationem 
necessnrinm degustemus. Nam cum medicus sit 
humanarum animarum Deus, pro morborum na- 
tura vim medicamentorum idoneara temperat, ut 
expürget, cum opus fuerit, intimum vitium. Cum 
igitur hreo ἃ se habere plane intelligamus, gratias 
ngamus semper, etiamsi, dum purgamur 582 a 
negligenliis, 1nedelam experiamur acriorem. At 
per tentationes probationem etiam suffere, pau- 
corumadimodum hominumest,et Abraheesimilium. 
Ime igitur sunt, qum divina gratia ad exhortandos 
von, qui eomimunetn ao socialem vitam amplezifui- 
alin, mentis nostrm humllitati subministravit. Quo 
vitin ganare nullum (utl oratio deolaravit, et mens 
nostra novit) aut splendidius, aut jucundius, aut 


3. Ἐ» caxnoepoeru s δι wir, καὶ ἀγιασμῷ, νὰ 
ἐτπαστατι τῇ πιοὶ τὰς ἀγαθὰς πράξεις τὴν dc 
zAp£) τὸν ᾿ἀθγισπὸν, σχοκούπενον, ὅπως ἐν mj, 
πατα τὸν Ξασόντα (67) χαιδὸν, τινὸς τῶν 5 θωὺ 
$tras-wo διαασοτέσς, καὶ τὲν ἔνστασω τὲς we 
Tux; σκαραξζε Ἢ γὰρ τοιαύτῃ πατείστασι: τὲς ὑυ- 
X5; Ξαντὸς μὲν μετεωδεσιο ἀπαλλοῖξε; ἡμᾶς, ὦ ὑ- 
λαβείκ δὲ xmi ἐδραίω φρονήματε πᾶσι τοῖς χαλοῖς 
Ξαρκσχευάσει συνέχεσθαι, τοῦτο xmi ποὸ πκαντων (68) 
€ τῷὸ φυχᾷ χαθδιδρύοντας, ὅτι ὁ Gek ἀγαθὸς, χαὶ 
πάντων ἀ᾽,αθὼν αἴτιος, κακοῦ δὲ eod" δκωστιοῦν οὐ- 
δενὸς͵ xk» Lusi; ποὸς τὰν χρείαν τῆς διορθώσεως 
δριμυτέοας τῆς Δεραπείας γευσώμεθα. Ἰατρὸς γὰρ 
ὧν ὁ Θεὸς τῶν ἀνθοωπένων ῥἡνχῶν, πρὸς τὴν φύσιν 
τῶν νοσχμάτων τὲν τῶν φαρμάκων κίρυςαι ϑύναμιν 
ἱκανὴν, ἐχχαθάρας (69) βαθυτάτην πακίαν, ὅταν τεὺ- 
του δεήσειε. Τοῦτο γοῦν εἰδότες σαφῶς, εὐχαριστῶμεν 
ἀεὶ, x&v σφοδροτέρας τὰς Θ ἐπκαισθανόμεϑα͵ 
τὰς ὀλιγωρίας χαθαιρόμενοι (70). Τὸ δὲ διὰ πειρα- 
σμῶν x«i δοχιμασίαν ὑπομένειν ὀλίγων σφόδρα χαὶ 
᾿Αθραμιαίων ἀνθρώπων. Ταῦτα μὲν οὖν ὅσα i τοῦ 
Θεοῦ χάρις τῇ ταπεινότητε τῶς Ὄμιετέρας διανοίας 
ἐπεχορήγησεν εἰς παράχλησιν ὑμῶν (74) τῶν τὸν σοι» 
νωνικὸν βίον ἀσπασαμένων. Οὔπερ, ὡς ὁ λόγους ἐδὲ- 
λωσε, καὶ $ ἡμετέρα χατεῖδε διάνοια, οὐδὲν d 


aublimins inter hominos reperiri potest. Cum δὺ» C λαμπρότερον, οὐδὲ χαριέστερον, οὗτε ὑψηλότερον s 


(eim eos. etiam, qui solitariam vitam degunt, pro 
virili exhiortati sinius unumque atque idem sit 
ulrieque propositum, nimimm placere Christo, et 
Intereedat cognatio Inter tradita his et Illis preece- 
gta, Ingamus quoque liabitam ad illos orationem. 
Vorlasse enim illine etlam utile aliquid in huno 
aprionem (feretur, quod magis ao magis id vitee 
genus Hluatrare ae exornaro possit. 


"* | Jean. iv, 8. 


(1) Veteres duo libri eum. Voss, κατὰ τὸν ἀεὶ 
“δόντα, Nlalim duo eodiees, quibus Beg. secundus 
emendatus favet, πολιιείας eoo coonty, (d eite ge- 
stet adeuitereto eorrumpat, Alii duo mss. οἱ editi 
4^ e: gae aanAnly, diteerpat. 

(08) Weg. primus et Voss, ποὸ ἀπαντῶν. Mox co- 
dex Colb, δὴ σὸς $ass, Nubinde Vost vetus liber 
δι εὐ δὲ rw δὴν, Né MA ΝΠ post Reg. xeeundus 
ιν τ EC IESU 

60 V eleres qualuor libri ivvafarei, lidem eo- 
dex coll δοέν τ κι Reg. primus Seevzseav, 

(9 Nes Vetus liber et due ili mss, quos eum 
wen edare eeniuevimus, hoe est; eodex Colb. et 
Mog promus plerumque emm hi tres libri eonsen- 
nmt imtec se^, hi antar tres eediees ità habent, oe 
Cmwans vm metes, vebeuvonuiyen Cu nuwmgantiwur 
“οἰ ἐκ atoque cmigueatibis, Mdem editi Te δὲ 
Dey mur hesnty,. él ΙΔ leg jmeestanet, si vel unus 
m* hane seripburam {προ Ὁ. ἃ ὁκκὶ vetus liber et 
eli quater. habent e« πειλάσνον, ned ἃ tàmen, 

9t die eermmeeti unt, halneritque prima manu ser- 
univ, vt in. Reg. prime xeriMtum invenitur. 
t) kd € we. Combef. «xesxixem Gi». Alii 


D VO88. οὐδὲν οὔτε λαμ ποότεδον, 


pttim ἂν ἐν ἀνθρώποις πολέτευμα. ᾿Επειδὴ (72) & 
καὶ τοῖς τῷ μοναδιχῷῶ βίῳ προσέχουσι rà» ἑἐνοῦσιν 
παράκλησιν εἰσηνέγκαμεν, εἷς δὲ χαὶ ὁ αὐτὸς Geri- 
pet, σχοπὸς, τὸ εὐαρεστῆσαι τῷ Χριστῷ, χαὶ συγγοῖ 
τὰ περὶ τούτων παιδεύματα, χἀχείνων τὸν Ἰὴν 
πίωμεν. Ἴσως ἀρ τι χἀχεῖθεν τούτω Té λόγω nv 
εἰσενεχθήσεται χούήσιμον, λαμπρύνειν ἐπεπλν s 
διαχοσμεῖν τὲν πολιτείαν δυνάμενον (73). 


duo libri antiqui παράχλοσιν ὑμῶν, Reg. primssd 
Colb. πασάχλεσιν τῶν τὸν, simplicius et wt 
lius, ad exhortationem eorum, qui, etc. Mos Vows 
vetus liber et alii nonnulli λόγος ἐδίέλωσε, Umi 
vox in editis desideratur. Subinde duo mss. e 
v. Editi d'acvour οὐδελασε. 

(2) Totum illud, “Ἐπειὸς δὲ καὶ τοῖς et que st 
quuntur omnia, reperire non est in Vossii vetri 


libro: sed horum verborum loco reperiuntur que 


aseribimus, ἔν & καὶ εὐπρέστους ὑμᾶς ἀνέδειξε 
dxeev; Χριστὸς, 6 Θεὸς ἐπῶν εἰς dé τοῦ ex 


αὐτῶν χαὶ ποοσχυνχτοῦ ὄνοαστος, καὶ τοῦ πανα ϊῶ 
αὐτὸν lat55;. x&i τοῦ ζωθπϑιοῦ χαὲ Syiov Πνεε 
Tóc, νὺν καὶ &ti, καὶ εἰς τοὺς ἀτελεντέ τους ze put 
διδὺυς KIevio τῶν διννων. ÁAuzv quis omnia olio 
Aliqui librario, non ipse seriptori tribuenda ess 
mihi videntur. Fortasse cum omisiase se ali 
videret. horum ioco alia de suo addere volnit. 
codices aliter habent: sed cun jure ao merito € 
rer debeam, ne multo plura. quam par crat, ne 
tasse videar, homm librorum varias lectioss 
pretermittendas esse udicavi. 


(28) VOX δυνααδνον ifa est ex Beg. quaris. 


1429 


APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI, — HOMILIA DE SPIRITU SANCTO, 1430 


$$" ἐν ΕΣ 





APPENDIX : 
TOMI SECUNDI* OPERUM S. BASILII MAGNI, 


COMPLECTENS 
ÓPERA QUJEDAM, QUJE, UT NOBIS QUIDEM VIDETUR, EI FALSO ASCRIPTA SUNT1' 


TOY EN ATIOIZ ΠΑΤΡῸΣ HMON A 


BAZIAEIOY, 


᾿Αρχιεπισχόπον Καισαρείας Καππαδοχίας, 

OMIAIA (74) ΠΕΡῚ TOY ΓΙΟΥ͂ IINEYMATOZ. 

'O βαπτιζόμενος εἰς Τριάδα βαπτίζεται εἰς Πα- 
τέρα xal Υἱὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμα * οὔτε tig ἀρχὰς, 
οὔτε εἰς δυνάμεις, οὔτε εἰς τὰ ἑξῇς ἐν χτίσμασι. 
Δῆλον οὖν αὐτῷ ἔστω, ὅτε f Τριὰς ὑπὲρ τὴν χτίέσιν 
ἐστί" χαὶ μηδὲν τῆς Τριώδος εἰς χτέσιν κατάγειν 
ἐπιχειρείτω. Μεμνήσθω δὲ καὶ τοῦ Κνρίον, Πνεῦμα 
ἄγιον ἐμφνσήσαντος, χαὶ δείξαντος διὰ τῆς ἐμφυσή- 
σεως, ὅτι τὸ Πνεῦμα τῆς θεϊχῆς οὐσίας ἐστὶ, καὶ οὐ 
τῆς χτιστῆς φύσεως. Λογιζέσθω δὲ x«i τὴν ἀποστο- 
λικὴν ἐξήγησιν περὶ Τριάδος, ἐν 5 μίαν ἐνέργειαν 
ὁρῶμεν Πατρὸς x«i Υἱοῦ xai ἁγίου Πνεύματος " ὡς B 
οὐχ ὄντος χτιστοῦ καὶ ποιητοῦ τῆν φύσιν οὔτε τοῦ 
Υἱοῦ οὔτε τοῦ Πνεύματος. Ὅτι μὴν τῆς ἑαυτοῦ χτί- 
σίως ὁ Θεὸς ἐπιδεῖται (72) πρὸς τὸ τὴν ἰδέαν ἐνέρ-- 
γειαν ἀποδιδόναι. Λέγει δὲ ὃ ᾿Απόστολος " « Διαιρέ- 
σεις χαρισμάτων εἰσὶ, καὶ τὸ αὐτὸ Πνεῦμα, Καὶ duxi- 
ρέσεις διχχονιῶν εἰσι, χαὶ ὁ αὐτὸς Κύριος, Καὶ 
διαιρέσεις ἐνεργημάτων εἰσὶν, ὁ δὲ αὐτὸς Θεὸς, ὁ 
ἐνεογῶν τὰ πάντα ἐν πᾶσιν. » Οὐχοῦν ἃ ἐνεργεῖ Θεὸς, 
ταῦτα τὸ Πνεῦμα ἐνεργεῖ. « Πάντα ἐνεργεῖ, φησὶ, 
τὲ i» xxi τὸ αὐτὸ Πνεῦμα, διαιροῦν ἐκάστω χαθὼς 
βούλεται, » Μηδὲ εἰς δουλείαν (76) χαταγέτω τὸ 
Πνεῦμα, ἀχούων, ὅτε χαθὼς βούλεται πάντα ἐνεργεῖ 
τα τοῦ Θεοῦ. Καὶ πάλιν * « Ὁ δέ Κύριος τὸ Πνεῦμα 
ἐστιν. Οὔ δὲ τὸ Πνεῦμα Κνρίον, ἐχεῖ ἐλευθερία, » 
Καὶ γὰρ εἰ μὴ θεότητα λέγει χατοικεῖν ἐν ἡμῖν διὰ (] 
τοῦ Πνεύματος χατοιχοῦντος, λέγοντος τοῦ ᾿Ιωάννου, 
« Ἐν τούτῳ γινώσχομεν, ὅτι ἐν ἡμῖν ἔστιν, ἐκ τοῦ 
Πνεύματος οὗ ἔδωχεν (71) ἡμῖν, » πᾶσαν ἀπολεῖ τὴν 
ἐλπίδα. Ei γὰρ μὴ Θεὸς ἐν ἡμῖν, οὔτε ξωῆῇῆς οὔτε 
ἀγαθῶν αἰωίων τευξόμεθα, Λέγει δὲ χαὶ πάλιν ὁ 
Παῦλος * « Οὐχ οἴϑατε, ὅτι ναὸς τοῦ Θεοῦ ἔστε, xal 
τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ οἰκεῖ ἐν ὑμῖν ; » χαὶ πάλιν * € Τὰ 


* Matth. xxxvi, 19. 9 Joan, xx, 27. "^ I Cor. 
vin, 11. **1Joann. 1v, 13, 5 I Cor. ui, 16, 


(74) Di tertii. ; 
^4) Utraque edilio ὁμιλία εἰς τὸ ayiov βώπτισ 
homilia insanctum baptisma, Antiqui du libri d 
ia περὶ ἁγίου Πνεύματος, homilia de sancto Spiritu. 
(19) Codex Combef. ἐπιδέεται, 
(76) Editio Basil. et duo mss. μηδὲ εἰς δουλείαν, 
qui baptizatur, nequaquam Spiritum in servitu- 


583 SANCTI PATRIS NOSTRI 
BASILII, 
Cesare Cappadocim archiepiscopi, 
HOMILIA DE SPIRITU SANCTO, | 

Qui baptizatur, in Trinitatem baptizatur, in Pa- 
trem et Filium et Spiritum sanctum", non in prin- 
cipatus, neque in virtutes, neque in reliquas crea* 
turas, Itaque perspectum ei sit Trinitatem supra 
creaturam esse; nec quidquam de Trinitate supra 
ereaturam deprimere aggrediatur. Memor sit etiam 
Domini, quiSpiritum sanctum insufllavit"*, illaque 
insufflatione ostendit Spiritum essentire divinz, 
noa nature create esse. ReputelLetiam secum apo- 
stolicam de Trinitate expositionem, in qua unam 
operalionem videmus Patris et Filii el Spirilus 
sancti, sie uL neque Filius, neque Spiritus creatus 
sit, aut factus secundum naturam.Non enim Deus 
sua ipsius creatura indiget ad suam operam eden- 
dam.Dicit autem Apostolus :« Divisiones donorum 
sunt, et idem Spiritus. El divisiones ministratio- 
num sunt, etidem Dominus. Et divisiones opera- 
tionum sunt, idem vero Deus, qui operatur omnia 
in omnibus*^,» Itaque que operatur Deus, ea ope- 
ratur Spiritus. « Omnia, inquit, operatur unus el 
idem Spiritus,dividensaingulis prout vult**.» Neque 
in servitutem abducat Spiritum, eum audit eum, 
prout vull, omnia quie dei sunt operari. Ac rur- 
sus: « Dominus autem Spiritus est. Ubi autem 
Spiritus Domini, ibi libertas **, » Etenim nisi di- 
cat divinitatem in nobis inhabitantem Spiritum *?, 
dicente Joanne: « In hoc cognoscimus quod in no- 
bis est, ex Spiritu quem dedit nobis *', » spem 
omnem e medio tollet.Nisi enim Deus in nobis fue- 
rit,neque vitam,neque bona terna consequemur. 
Dicit autem iterum Paulus:« An nescilis quod tem- 
plum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vo- 
bis??? » Et rursus : « Corpora vestra templum 
"JI Cor. m, 17, ?? Rom. 


xu,4-6,  ?! ibid. 11. 


tem abdwucat. Editio PALA hows mn quod li- 

et ex eo evenisse, quod typographi ἡδὲ εἰς 
bier ediderint μηδείς. Codex fdam Com- 
bef. μηϑεὶς εἰς δουλείαν, elc., nemo Spiritum in ser- 
vitutem vilem sortem redigat. lbidem unus ms, x«- 
Tu. 


ET hi, 
(77) Antiqui duolibri δέδωχεν, Alius et edili, ἔδωκεν, I 


t $31 


$84 3 Deo?*. » E: :r»arurm rem. dir :ognoscat 
que Dersunt. JDus 5: 7Overabüone 3:61 Spurius 
hee reveiat. « Nonis. .nqui[, Jeus -evenamiD ΔῈ 
Spiritum suum ^.» lun at -ausa Ἰοπῖσα ΟΞ 
tur.quod :n sos 30s aeriamur. « spurius. InIuin 
serutacur 2Qam arofunda Jer4^" o ed seeundum 
se cou nOseit sieur ἴ JOsteP SDIP'CIUS. : 4UIi 3m, 
inquit nomunum sert ΤῸ sunt lom. Iis iDi- 
ritus, qui:m ipso est? :ta et Tum Jei suni iema 
eornovit misi Spir'tus Jei^*. » Aaugpce. II vivificat 
Deus. αὐ enim Psuius ^ « Premio ΤΕΣ .),58. 
qui vivifieat omnia *: ».ta iat cram Cursius. 
qui i;ecit: « Oves mug vocem meam iuuicnt. st 
exo v:tam ternum ia 53:5. » Vivtieimur aurem 
per Spirtum. t Paujus at 
Chzstum ex mortui. viv:lieabit set. mor*aua -or- 
pora vestri per ipsius Spuirtaum :nhabuanrem πὶ 
vobis ἢ. » Viv:licars untur à Jeu 2er Canrstum. πὶ 
Spimtu. Et quoniam omnis aperina Fiii ser 3ni- 
ritum manifestarur. :deireoa Spir:*tus voaeatur Ja- 
munus. Domin; 20mine : et Chrestus. 20mine chr*- 
sti ut modo Iicebamus : « Dominus autem  3piri- 
tus est ἢ.» Dietum quaque est : « Vos aom estis 
in earge. sed in spirtu: siquidem Spirtus Dei 
ha^,tatim vobis. Si quis autem Spirtum aurtsu 
non habet. hie 20n 2st ejus *. » Ex:nde subjungnt : 
« Sj autem Chr:stus :n vobis est^, » cum. consemn- 
quenter debuisset dieere : Si antem Spirttus τα 
vobia sst. Nec est vox ulla divina. qua Spintum 
factum esse doceat. Illud enim.« ümnia 5er ;psum 
fa:ta sunt^.» spectat nicrearurarim muihbtudinem- 
Spiritus autem non comprehenditur:n muititudine: 
sei cum dualitate Trinitatem ecompiet. estque a 
ereaturi extraneus. et naxime supereminet, cum 
«ἀπο σοὶ creaturam. vivifieetque. »t unctio exsi- 
sta: in nobis, imo et in ipsa Domini «eazme. Non 
antem Domin:s noster Jesus Christus per creatu- 
ram saacuücatnr. qiemadmodum dicit Petrus: 
« Jes::m a Nazareth: quomoco unxit eum Deus 
3piritusaneto et virtute '. » Neqp1e per ereatuiram 
potens est: 3:1 δαΐσι : « [n Spiritu D«i ejcio da- 
moc.a'.» Neque a creazuri iueitnr. serpoim 
pde est: « Agebatnr per Spuirtum :n deser- 
» P*nghetzm vsteres Dei iizaita:em masesta- 

ΤΑΣ enüciamar:nt: «Hae dicit Dominus. » At 
757^, 20*i popheum : « Hec dicit Srimtus san- 
^t;3. Rt aposto : « Visim est spiritui sancto 
5t aGbis-^. 3 ()'iapeopter etiam Apostolus,nt osten» 
ja: τὸ dizina 7erba loqni, modo quidem ait: « An 
ezperimeutim quartusioquents in me'hrisü'!? 5 


^[ff(op. vi, 19. " I Cor. o, 10. 
vnt, 14. ? lí Cor. im, 17. 
? Lue, ;v, 1. 5. Act. 28. 


9^* ibid. 
* Rom. vii, 9. 
*! [I Cor. xin, 3. 


(78, Uteaqne editio ue. At mss. £a». 
(9) Καὶ xa5' ἡ χᾶς uc» iotosk, ὅτι bb αὐτὸ Th» ἔοεναν 


APPENDIX QOPERLM 3. BASILI! MAG. 
sunt Spiritus sancti. Tu1.n 7obis -st.Tuem 2JaDetis & ruua-x jum) an; 


Qui auscesza-tg 


3} ibid, 11. 
2 ibüd. 10. 


ς COS ὦ uis “γίου II»e22275; 
! v» ἔχετε ἀπὸ "asl. | Καὶ χτίσις uxo uxs- 
ἕως lüT7Xi τοὺς τὸ udi τὰ Cod -5 II»e2u2 
Jk  XLOXNA,——H. ε GN. φητ, ἃ ϑας 
ZTIXGAVAE lix τοῦ Πνευωματῆς xoT32. » Καὶ xax 123; 
A3 iDEUS€. τι 49 XU» την ἄδευναν ποιούεεθα ἣν" 

€ ΤῈ Tomum, πηπτυ, ἐδευνᾶ χαὶ τὰ Ja. το, 
"ecu ! cxd' ταὐτὸ dt oewcxn, caa τὸ $ur7is0» 
TXESAX. € TII “αὐ idt. ut. ἀν Ó ccu TE 32 

πεθξ ποῦ t im “Ὦ TMUUR τὸ ἐν πὸττῶ- Ore χαὶ τὰ τὰ 

Φεσὰ γωϑεις Pevaxt2 τὸ 27 7» uum mu ὅσ, κα Esi 

vacca ip) Jen; - wm 7e0 ἃ ἴζαξλλας " ι ἴἴχ5- 
rtL44& UMIITS τὸ UMDU τῶ “ωσγανυασιντας τὰ TI 
x raras jt idet ἴριατας, ὁ λόγωι " 


ἸΧΤᾺ “ἃ dum “Ὡς: χωυξς 


fT». 


Hui» 


« Tz x3 
485 XIUME, xu» rw» 
LesrciguusÜ ja Jik τοῦ 
Izfaz—X. ὡς 2722:3 3 [mua « Ὃ ἐγείδας Xs 
ΣΤῚΣ ΣΧ EDAM 40:015 TN amt τὰς δνητιΣ σωριατα 
δῶν Juxz —3u Detxcuy-—x, rem Pomicarur ἐν Sai» » 
Φουα. )) “ΣΌΣ .πὸ Jes δια ἔρεστου i» Πνεύματι. 
Και jut “τῶτῷ, nrü τῶσιε κα warm -ἶῖὸ ίαυ διὰ 
το. iwsuum-x πασερουται, ρους wenmshre c 
Πνασια —» -73u Koatu r»enmrt- AE Xorg-éc τῷ τοὺ 
XT. ὡς i07- A45» Lu" ugs" « Ὁ Jk ESernc “ὦ Tbey- 
Xu LO—37 ν Camcux ΣῈ zgm “ἃ. 4 κοῖς (84 eux eri ἐν 
TZDXi. δὰ 2 loSuumt:, timzn ἴναυαα Qus; i» “κεῖν. 
E. 3: —; Ἴνευα Your Jux ἔζαι, exec eux Beo 
z.TTU. ν EITX CTI C « E: Tk XoacTéc ἂν amm, - ἀντὶ 
τῷὦἡ Wü. Ὑπερ  zx2248uÜS$ ὅν" Hi dk «ἃ υσυσα à 
4uiz. "de ic—. sw» ium OUT 73 Il»euum me 
JdaTxs.Tx. ΤΥ caa. . [lax Jv zu-- fre, » 
περὶ τῶι cinJGu; τῶν x7:TuXTwO ἐστέ. T& di Ibesa 
vux τῷ τῷ Tànjt. ἄλλα ἀστὰ τὸ d'uaxler Yoda 
πληροῖ, παὶ  I7TERG  XNTAMIT2ADATUN.  Gx:Ei -λοῦχτο 
a77ED E? SL, £71 13 zyalme cu» X-tTU» xS LONG, 
Xt roiTuX τὰ Qui» ἣν, δ j€ καὶ ὧν πατῇ -3 τῶ 
Kaatod TuOx:i. Ou 3332-0 3€ ἃ Kaatoc uum» Iysux 
Xaur-; ux x7 χγιαξεται. ὡς Ἅ4γες : Ἔτ:ες" 
* ἴξτχων τῷ, τὸ Ναςααεῖ, ὡς ἔχηαισε» anl: θιὸς 
Πυνευατι . Ουδξ duz χεσαεν, 
E» lotum eno Gf 
'OCudi ἅπὰ cuum ἔγεταε - atc 
c^H-r- ὦ τὸ [nur εἰς τ inum. " 
'Ai:muz i£» “Ἴω Θεέσυ ταοασξτας ταλαιοὲ πεκρείγαει᾽ 
« Tz3t Art Κυσιας " ναὲ jk sem τοαυξταιε" 4 Tu 


Xtazi2 1.53 ὩΣ  X?T7OÍI. P 


zyta *Zt usaust. 
2 ναται ^ we ε΄ «4 
δ πιπονια. 
772. ὅτι - 


D ^75: τὸ Docauz τὰ zy 9 χαὶ αἱ ἀπηστωλαε- « CEdek 


Tà z7u. Πυευμστι xat δῶ. o διαπτας amb à Axe. 
7T-—40,, δειχυίων, ὅτι Ütz 2onuacx pr e-ux, gut 
ur) Aul: - H daxcnro τητεῖτε CUu ἂν duel λαλφαν.- 
τος Xacgwu: » 7271 24. « joxà [Istuma Gusu ἔχει». * 
ἄλχδης δὲ xzxi ἃ ταιαια Daaeq τῆς τω Πνεύματι 


Ἅ |] Tim. τι. 13. '! Ioan. x, 27, 38. 


* Bom. 
Q!]gan.:, J. ^ Act. x, 38. 


* Matth. nr, 28. 


80s ΡΝ ΩΓ. NíinaN. 


(30 Editio Basil. et Reg.secundus ξωογονᾷ. Edi- 


xow440z. Verte : Quin. et secundum nos, id est, tio Paris et duo mss. ;uajexi, male. 


moré nostro, s^rutari dicitur Spiritus, quia iA eo 


(81) Antiqui tres libri Ess-us dé- Ἐδέτοι ὕμιαξες. 


1433 
δοξολογίας. « Τῷ AXóym Κυρίου, φησὶν 
οἷ οὐρανοὶ ἐστερεώθησαν, καὶ τῷ Πνεύματι τοῦ 
στόματος αὐτοῦ πᾶσα ἢ δύναμις αὐτῶν. » Καὶ ἕν τῇ 
βίδλω τοῦ Ἰὼδ γέγραπται, « Πνεῦμα δὲ θεῖον τὸ 
ποιῆσαν με.» ὍὌσπερ δὲ Ayo) ἕτερον παρὰ τὸν Υἱὸν 
οὐχ ἔστιν ὑποθέσθαι, ὦ ἐγένοντο οἱ οὐρανοὶ (ἢ γὰρ 
ἂν οὐχέτι διὰ τοῦ Κυρίου γεγονότες εἶεν, εἴπερ δι' 
ἑτέρου λόγον γεγόνασιν)" οὕτως οὐδὲ Πνεῦμα ἔτε- 
p^» (82) ἔστιν ὑποθέσθαι, τὸ “μετὰ τοῦ Aüyou στερεοῦν 
τὰς δυνάμεις τῶν οὐρανῶν, Πνεῦμα δὲ στόματος 
ἀχούοντες, οὐχ ἀνθρωπίνως ἀχούομεν͵ ἀλλ᾽ ὥς ἐπὶ 
Θεοῦ πρέπον ἐστίν, ὥσπερ καὶ τὸν Αὐγον. Οὔτε γὰρ 
ὁ Λόγος ῥῆμα διαλυόμενον, ἀλλ᾽ ὡς ὃ ψαλμωδός gn- 
σιν" Ei; τὸν αἰῶνα, Κύριε, ὃ Aóyoc gov διαμένει 
ἐν τῷ οὐρανῶ. » Οὔτε τὸ Πνεῦμα διὰχεομένη τὶς 
ἔστι πνοὴ, ἀλλ᾽ ἑστῶσα xxi μένουσα, « Ποῦ γὰρ πο- 
ῥευθῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός σου ; » φησὶν ὁ Δαδὶδ', ὄντος 
δηλαδὴ, χαὶ πεπληρωκότος τὰ σύμπαντα, xul ἐν ἀξία 
θεῖχῇ χαθεστῶτος, Ὅπερ γὰρ εἶπε περὶ τοῦ Πνεύ- 
μᾶτος, τοῦτο καὶ περὶ προσώπου λέγει Θεοῦ, xul 
περὶ δεξιᾶς αὐτοῦ φώσχων ἑξῆς" « Καὶ ἀπὸ τοῦ προσ- 
dou σου ποῦ φύγω; Ἐὰν ἀναδῶ εἷς τὸν οὐρανὸν, 
σὺ ἐχεῖ εἶ" ἐὰν χαταβῶ εἷς τὸν ἄδην, πάρει" ἐὰν 
ἀναλάδω τὰς πτέρνγώς μου xar' ὄρθρον͵ καὶ χατα- 
σχηνώσω εἷς τὰ ἔσχατα τῆς θαλάσσης" χαὶ γὰρ ixi 
$ χεῖρ σὸν ὀδηγήσει με, xal χαδέξει με ἡ ϑεξιά 
C09. » Καὶ φωνὴ Θεοῦ περὶ ἑαυτοῦ τε xci Πνεύματος 
τοῦτο λέγει (83) * « Ἐγὼ εἶμι ἐν ὑμῖν, φησὶ Κύριος, 
x«i τὸ Πνεῦμά μὸν ἐφέστηχεν ἐν μέσω ὕμων, » Οὔτε 
οὖν ἀλλότριον τῆς τοῦ Θεοῦ δόξης τὸ Πνεῦμα, ἐχ τοῦ 
ἀῤῥήτον στόματος ἀῤῥήτως ἐχπεφηνός " οὔτε αὐτὸς ὁ 
Θεὸς ἄνευ Πνεύματος, ἀλλὰ Θεοῦ (84) Πνεῦμα, χαὶ 
παρὰ Ot, ἀποστελλόμενον δὲ παρὰ Θεοῦ, χαὶ διὰ 
Υἱοῦ χορηγούμενον " ὡς λέγεται μὲν ἐχ τοῦ πατρι- 
χοῦ προσώπου" « Τὸ Πνεῦμα τὸ ἐμὸν, à ἐστι ἐπὶ 
moi * v λέγεται δὲ ὑπὸ τοῦ Κυρίον, ὅτι « Παράχλητον 
πέμψω ὑμῖν. » ὃν δὴ xai χαλεῖ « τὸ Πνεῦμα τῆς 
ἀληθείας. » Ἕνα μὲν οὖν Πατέρα, ἕνα δὲ Υἱὸν, t» 
δὲ xai Πνεῦμα χατὰ τὴν θείαν παράδοσιν ὁμολογη- 
τέον͵ καὶ οὗτε δύο πατέρας, οὔτε δύο υἱούς" διόπερ 
τὸ Πνεῦμα Υἱὸς οὐκ ἔστιν, οὐδὲ ὀνομάξεται, Οὐ γὰρ 
παρὰ τοῦ Πνεύματός τινα λαμβάνομεν ὥσπερ παρὰ 
τοῦ Υἱοῦ τὸ Πνεῦμα, ἀλλ' αὐτὸ προσιὸν (85) fjv καὶ 
ἀγιζξον ὑποδεχόμεθα * θεότητος χοινωνίαν, χαὶ υἱότη- 
τος μετουσίαν͵ χαὶ τῆς αἰωνίου χληρονομίας ἀῤῥα- 
Ovx, xxi τῶν μελλόντων ἀγαθῶν ἄπαρχήν. Μηδὲ 
τις ἐχτὸς τῶν εἰρημένων ἱερῶν ὀνομάτων περιεργα- 
ξέσθω- μηδὲ Υἱοῦ προσηγορίαν ἐπὶ Πνεύματος τι- 
θέναι βιαξέσθω, μηδὲ γέννησιν" ἀλλ᾽ ἀῤκείσθω τῇ 


'* I Cor. vit, ἀῦ, 8 Psal. χχχιν, 6. 
" jbid. 7-10. 1 Agg. 1 5, δ. 19 158, Liv, 21. 


182) Utraque editio et Colb. primus ἑτέρως, 
Reg. secundus ἕτερον, bene. Mox codex Combef. 
ουρανῶν αὐτῶν, 

(83) Editio Paris. τοῦτο λέγει. Editio Basil. et 
lres mss. λέγουσα, Reg. secundus pro τοῦτο habet 
ουτῶ, 

(84) Utraque editio et tres saltem mss. οὔτε 


HOMILIA DE SPIRITU SANCTO. - 
ὁ ψαλμῳδὸς, A modo vero: « Puto quod Spiritum Dei habeam'?, » 


ἀν Job xxxui, 4. 


1434 


Quin et Seriptura vetus Spiritus glorificatione 
plena est. « Yerbo Domini, inquit, Psaltes, coeli 
firmati sunt, et Spiritu oris ejus omnis virtus 
eorum !?, » Et in libro Job scriptum est : « Divi- 


nus autem Spiritus qui fecit me !*. » Ut autem 


preter Filium Verbum aliud quo cceli facti sint, 
supponi non potest (alioqui enim non essent per 
Dominum Jesum facti, si per aliud. verbum faeti 
fuissent): ita neque Spiritus alius qui cum Verbo 
virtutes celorum firmet, 585 polest supponi. 
Cum autem Spiritum oris audimus, non humano 
more accipimus, sed ut Deum decet, quemadmo- 
dum et Verbum intelligi oportet. Neque enim Ver- 
bum vox est quie dissolvatur: sed, ut Psaltes ait, 


B « In seternum, Domine, Verbum tuum permanet 


in ecelo !*, » Neque Spiritus flatus quidam est, qui 


diffundatur: sed flatus est qui consistit, perma- 


netque. « Quo enim ibo a Spiritu tuo !* ? » inquit 
David, cum sit ubique, impleatque omnia, el in 
dignitate divina exsistat. Quod enim de Spiritu 
dixit, id et de facie Dei dicit, deque illius dextera, 
eum subjungit : « El quo a facie tua fugiam ? Si 
ascendero in ccelum, tu illic es: si descendero in 
infernum, ades: si sumpsero pennas meas dilu- 
culo, et habitavero in extremis maris : etenim il- 
luc manus tua deducet me, et tenebit me dextera 
tua ", » Et vox Dei de se simul et de Spiritu dieit 
illud : « Ego sum in vobis, inquit Dominus, et Spi- 
ritus meus stetit in medio vestrum '*. » Neque igi- 


c tur alienus est a Dei gloria Spiritus, ut qui ex ore 


ineffabili prodeat ineffabili modo: neque Deus 
ipse absque Spiritus est: sed Dei Spiritus, et apud 
Deum est, missus a Deo, perque Filium suppedi- 
tatus. Quemadmodum dicitur ex Patris persona : 
« Spirilus meus, qui est in le !*, » Dicitur vero a 
Domino, « Paracletum mitlam vobis :» quem utique 
vocat eliam « Spiritum veritatis*?, » Unum itaque 
Patrem,unum Filium,etuaum Spiritum seeundum 
traditionem divinam confiteamur oporlet, non pa- 
tres duos, non duos filios : quandoquidem Spiritus 
Filius non est, neque nominatur. Non enim a Spi- 
ritu quempiam accipimus quemadmodum a Filio 
Spirituin : sed ipsum ad nos aecedentem, nosque 
sanctificantem, suscipimus, deitatis videlicet com- 


p munionem,adoplionis participationem, eterne hee- 


reditatis arrhabonem, et futurorum bonorum pri- 
mitias, Nec quisquam extra sacra heec nomina cu- 
riosius invesligel; neque Filiiappellationem, neque 


!5 Psal. cxvm, 89. — '* Psal, cxxxvin, 7. 


* Joan. xv, 26. 


αὐτὸς 6 Θεὸς, ἀλλὰ Θεοῦ, quibus in verbis vitii ali- 
quid inesse suspicor, Nec enim video, ad quid 
ΥῸΧ αὐτὸς referatur, cum ad vocem πνεῦμα, quta 
neutrius generis est, referri non queat. Codex 
quidam Combef. uti in contextu. 

(85) Editi ἀλλὰ προσιόν, Unus ms. à αὐτῷ τὸ 
πρυσιὸν, Alius ἀλλ᾽ αὐτὸ προσιόν. δὰ 


| 


Boo ἄπ TT DTILI τσ. "LL UNIDO ln Ἔ “ἢ Ὁ ἀξ EIU x “τὸ 
aes 


A—. 9h. esi ere honemd cm. “2. τς: — déasek ΣΦ. c πΞ mUTIE S ASUEDUEER ΟΣ ΣΧ cm 
— M71. τ ZR τ Σ ὦ LLBILLIILM ml Ξ-ῷὸἡ -ΞΣῷ τ -- X uum lINB-. 
amo 22 m D00NIXAL 3 Ξ:.Ξ τ LIE .«ΞξἪ τ 0 l—— -- παπεΞὸ X—Examm ἃ — 
“-“-- “ ---.- LÁ ILLI i1 IUILI Ξε - m—- LL0l cl CIE X “ἘΣ τ “αἰ 
MU cL aT auiL o 2-4 — πῆ ..-.-:ὄ LLL .———:  IXcNHLDIL—Iux o I7 CEN τσ “π 3 " 





4 το 08 RGL.O ττ τῷ τ 1nLEGOÉ au “Ξεξξτ.:" τὸ στὰ 0X τὸ  w---mE- 0» i£» 
e 4S 0 0HARLe ans 7lIDUlI]DOLILILILLRE Lm —  a-mw --- 


ον νυ MA κα: πς τσοὶ πὰ . τ τ Ime -“Ξἢ Ξ- EA. Go MEI 
».- .-.-. ο- tDovTGumo . . Lom — r|.— ᾿Ξ: πιο τὰ camem ὅς. os 
2&0 oo Li fp. c sa -4. Lo τ “Ἢ L0 ττ CTXMÀIDO— χει XR “ὦ imn] 


πο cl. πὸ wel i 7ID.c lI CIT. L0. .2 f— aX ce oo GÉMADILNE Ox cum 
t 0 Tu . Sa uoc a 2I. 4-1 - — lI xz UTE c τ o GEEN EU 
Sie ΤΟΣ ΞΟΠ... 7" il LIÍIILIIDg —-. 212254277 7.  ITEENEANMEND XR T 


"c 9c ndlindi-* ded e «-ἀὧἷνν- 


: lALISQ.LITELBI τορι -zzz.zz IÍILl.17—-. (2  Z£aTEX3 —mLT-  cSUEL 


S0: 72 a4. .. Je πιο Lll lx --I. - T7 Il l1. 22172. Z7 ——ÉELoo 5 IN 
€ o. ^7 -AT.C.o7U LOI Get E o X ^na πὰ τ IZ ἘΞ UT» n - ——— Ὁ B8 
- . -Ἤἃὦ — ὃ -- - p - «ποτα — - 


T2 € PLE 21 a 3M GUI au.. - AE —. 2777 7221 TU “πὶ τ π-Ξ — 
to ^. T. et τω Δ τσ LOTTZLILDLTOER πὸ l0 00m ls. - 7777. zoom ΤΣ 
- eec t. uf. 44 Eo τ aif lx — 1210 0c cM 0: omm m. 29 

- - "ar 207 LAOLQUELLGI κα τς -Ξ-.. Tu - Io “ΞΕ Δ ᾿ L4 Eo d rw zz Ὁ 
a o7 . o0. Ὁ" -,7 -——-—. 771 Il "I c—c o cc T. ΣΦΑΣΑΣΣΥΣΤΞ τοῖν -- c Te 


-— - αὖ θα 3 - - 
. » E - acl - - — ll m Ail 2 . lDo 0I Do ὍΣΣ “πε — CER 28M 
- "umo - - i . - - - τ “αἰ... mM. - ll 0I z iam. t r1 TOTgTPUDST 


e, .22*7 -- — T m nr ua ox LI l-—A. 2m w.2 751 7&4 COl4MÉ ὦ DES a ! 
C407 705. 2s Τὰ LII UA T—. lI €—— ΟΞ: π, GLdETE. CERO OGEi3ch 


eB ἐρΖ $e.À 6 e: 77 Z7. TIT ΣΕ 
at cu^ fne “Ὁ — JJ 0 ΣΕ e ler 
“ιαιφ du DEI ὍΜΩΣ. dA WIESE. LH. 





- am c£ WS — Wo oO ÀCB «ἱἷἷ. 


1437 


ἐστι τὸ σῶμώ μου τὸ ὑπὲρ ὑμῶν χλώμενον * τοῦτο 
ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν. Καὶ λαδὼν ποτῆ- 
ριον, εὐχαριστήσας, ἔϑωκεν αὐτοῖς εἰπών " Πίετε ἐξ 
αὐτοῦ πάντες * τοῦτο γάρ ἐστι τὸ αἷμά μου τὸ τῆς 
Καινῆς Διάθήχης, τὸ περὶ πο)λῶν ἐχχυνόμενον εἰς 
ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. » Καὶ ὁ ᾿Απόστολος " Ὁσάχις γὰρ 
ἂν ἐσθίητε τὸν ἄρτον τοῦτον, xal τὸ ποτήριον πίνητε, 
τὸν θάνατον τοῦ Κυρίου καταγγέλλετε. » Τί οὖν τὰ 
ῥήματα ταῦτα, xmi τί τὸ παρ᾽ αὐτῶν ὄφελος; ἵνα, 
ἐσθίοντές τε xxi πένοντες, ἀεὶ μνημονεύωμεν τοῦ 
ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντος χαὶ ἐγερθέντος, χαὶ οὕτω 
παιδευθῶμεν ἀναγκαίως φυλώξαι τὸ ἀποστολιχὸν 
ἐχεῖνο τὸ ἡμῖν δεδομένον παράγγελμα, τὸ φάσκον " 
« Ἢ γὰρ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ συνέχει ἡμᾶς, xpivau- 
τας τοῦτο, ὅτι, εἰ εἷς ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἄρα οἱ 
πάντες ἀπέθανον " χαὶ ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἵνα οἱ 
ξῶντες μηχέτι ἑαυτοῖς ξῶσιν, ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ αὐτῶν 
ἀποθανόντι χαὶ ἐγερθέντι, n. Ὃ γὰρ ἐσθίων καὶ πί- 
γων, δηλονότι εἰς ἀναξάλειπτον τῆς μέχρι θανάτον 
ὑπαχοῆς μνήμην τοῦ Δεσπότον χαὶ πλάστου, καὶ 
δι᾿ ἐμὲ ὅπερ ἦν τὸ πλασῦεν γεγονότος, ᾿Α}λ' οὐχ 
ἁπλῶς ἐσθίειν προστέταχται, ἀλλὰ καὶ διαχρένειν τὸ 
τοιοῦτον τοῦ Κυρίον παραχελενόμεθα σῶμα " δηλονότι 
σαρχὸς μολυσμὸν καὶ πνεύματος ἀποθεμένονς, καὶ 
δοχεῖον τοῦ πνευματιχοῦ μύρον παρασχευάσαντας, 
οὕτως τῇ χαθαρᾷ προσεγγίσαι Üucix, ἐν Χριστῷ 
Ἰησοῦ τῷ Kupie ἡμῶν, ὦ à δόξα x«i τὸ χράτος νῦν 
xul εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, ᾿Αμήν, 
(87) OMIAIA ΡΗΘΕΙ͂ΣΑ EN ΛΑΚΙΖΟΙ͂Σ, 

1, ᾿Ανταγωνίζεται ὃ ἐχθρὸς, φιλονεικῶν τῷ ἔξωθεν 
θορύδῳ τὸν ἡμέτερον λόγον ὑπερηχῆσαι " ἀλλ' ἡμεῖς, 
αὐτοῦ τὰ νοήματα μὴ ἀγνοοῦντες, τρέψωμεν τὰς 
ἀχοὰς χαὶ τὰς διανοίας τοῖς ἐντανθα λεγομένοις, 
οἰχτείροντες τοὺς τοὺς ἀπολειπομένους τῆς ἀκροάσεως, 
μὴ συναπερχόμενοι τοῖς ἔξω τῇ διανοία " ἀλλ᾽ ὅπου 
τοῖς σώμασίν ἐσμεν, ὦμεν καὶ ταῖς χαρδίαις, 'Ἄνα- 
λέξασθέ μοι τὰς μνήμας των ἐξ ἕωθινον παρανα- 
γνωσθέντων ὑμῖν λογίων πνευματιχῶν, διδασχαλίας 
ψυχωφελεῖς, θεραπείας ψυχῶν. Μνάσθητε τῶν Ψαλ- 
μιχῶν διδαγμάτων " συναγώγετέ μοι τὰς παροιμιώ"- 
duc ὑποθήχας - ἐρευνήσατε τῶν ἱστοριῶν τὸ κάλλος ἡ 
πρόσθετε τούτοις τὰς ἀποστολιχὰς παραινέσεις, 'Ἐπ 
πᾶσιν οἰονεὶ χορωνέδα ἐπίθετε τῶν εὐαγγελιχῶν ῥὴ 
μάτων τὴν μνήμην, ἵνα διὰ πάντων λαβόντες τι χέρ᾽ 
do; ἱπανἔλθητε, ἔχαστος πρὸς ὃ τυγχάνει ἀσμένως 
διακείμενος, πρὸς Tovro λαδὼν τὴν £X TOU Πνεύματος 
ὠφέλειαν, Πάντως (88) οὕτως ἔν πολυπροσώπῳ ἐχχλησίᾳ, 
ὅσαι τῶν προσώπων διαφοραὶ, τοσαῦται χαὶ τῶν ͵νω- 
μῶν" ὅσαι τῶν ἡλικιῶν, τοσανται χαὶ τῶν ἁμαοτιῶν, 
Πολυειδεῖς dé εἰσι χαὶ πολύτροποι αἱ Tou διαδόλου 
ἔπίνοιαι " ἄλλον ἄλλως ὑπάγεται " πρὸς ὅπερ ἂν idw 
ἐπιῤῥεπέστερον, πρὸς ἔχεῖνο χέχρηται τοῖς ἰδίοις di- 
λεάσμασιν. 


HOMILIA DICTA IN LACIZIS. ' 
τοῖς μαθηταῖς, καὶ εἶπε " Λάβετε, φάγετε * τοῦτό À pro vobis frangitur. Hoe facite in meam comme- 


1438 


morationem, Et accepto calice, gratiis actis, dedil 
ipsis dicens : Bibite ex hoc omnes : hic est enim 
sanguis meus Novi Testamenti, qui pro multis ef- 
fundetur in remissionem peccatorum *?. » Et Apo- 
stolus : « Quotieseunque enim comederitis panem 
hune, et calicem biberitis,mortem Domini annun- 
liabitist*?.» Quid igitur verba heec, sunt, et quis eo- 
rum fructus ? Ut et comedentes et bibentes, sem- 
per memores simus ejus qui pro nobis mortuus 
est, et resurrexit, sicque edoceamu* necessario 
servare debere apostolicum illud mandatum,quod 
nobis traditum est, quo dicitur: « Charitas enim 
Christi constringit nos, judicantes illad, quod si 
unus pro omnibus mortuus fuit, ergo omnes mor- 


B tui fuerunt: et pro omnibus mortuus est, αἱ qui 


vivunt, non amplius sibi vivant, sed ei qui pro 
ipsis mortuus est el resurrexit ", » Qui enim edit 
et bibit, utique id facit ad servandam iudelebilem 
memoriam obedientie Domini et plastee, quie ad 
mortem usque facía est, qui mea causa factus est 
id quod eram figmentum. Neque vero simpliciter 
edere jussus est, verum etiam tale Domini corpus 
jubemur judicare, deposito scilicet carnis ac spi- 
ritus inquinamento ; et cum effecerimus nos ceu 
spiritualis unguenti receptaeulum, ila demum ad 
purum sacrificium accedere, in Christo Jesu Do- 
inino nostro, cui gloria et imperium nuncetin sz- 
cula seculorum. Amen. 
587 HOMILIA DICTA IN LACIZIS. 

1. Pugnat inimicus, et externo tumultu conci- 
tato, sonitum sermone nostro majore edere cona- 
tur ; sed nos consiliorum ejus haud ignari, aures 
ac mentem ad ea qua hic leguntur, convertamus, 
eorum qui ab hoc auditorio obsunt miserli, non 
una cum iis qui foris sunt abeuntes mente: at ubi 
corpore sumus, simus illic et animis. Revocate, 
queso,in memoriam spiritualia oracula quae vobis 
mane lecta sunt, doctrinam animabus utilem,ani- 
marum medelam. Memineritis documentorum in 
Psalmis contentorum : colligite mihi desumpta e 
Proverbiis precepta: perscrutamini historiarum 
pulchritndinem : admonitiones apostolicas his ad- 
jungite. In primis velut coronidem adhibete evan- 
gelicorum verborum memoriam, üt capto ex om- 
nibus fructu aliquo, domum revertamini, quisque 
adid quod eupit,utilitatem ex Spiritu percipiendam 
consecutus. Sic omnino res se habet in frequen- 
lissima ecclesia : quot sunt vulluum differenti, 
tot et animorum ; quot eetatum,tot el peccatorum. 
Diversa aulem et varia sunt artificia diaboli; alium 
aliter seducit: ad quod unumquemque conspexerilt 
procliviorem, ad id illecebris suis ulitur. 


** Matth, xxvi, 26-28; Luc. xxii, 19, 90, ** | Cor. xz, 26, 111 Cor, v, 1&, 15. 


(87) Heec oratio bis reperitur in Reg. secundo. 
Hunc autem titulum habet i, περὶ xpi- 
σεως, καὶ περὶ θυμοῦ, καὶ ἀγάπης, καὶ πλεονεξίας, χαὶ 


flow feme ἐν n: : De vri et de ira,et 
charitate, et avaritia, et invidia, dicta in Lacizis, 
(88) Colb. tertius διὰ παντὸς. εἰ 


APPENDIX OPERUM $. BASILE NAGNI ! 


2 ει 23:5 .35: awTzs ec:us animus inv.di Δ 2. 7E-—om --: ae—nube shame — yc mms 


Aet ' 515025 Xm nds esset, Idque jare, 
παι 42 77.4 tt $92 75.2.32 nomin'm natura dif- 
deut oat 00 2$ X LDEE € δ ]ις parrum,neque 
TAX11 Στ πα ub prsfauzrum est,d ex 
13 TUE 797: 47À 1.22 Vt FAL [nwulas es? Accipe 
IYUeLMAZDM IU10146..8 €1? Prypr sa tl est san:tas. 
LiswethL.t ἡ ἃ 22 L:4 Qml.ps. Ab[ue. εἰ fieri 
WUeS LAM Δ» ΣΆ δ 220.5 ἡ,ΔῈ memora- 
τ Tit ACnaund Zenss enum Tarcs 64} Habes hie 
fvüLeLTS lernt 14domabisfastum: hie, 
n&oTSOAS ἀπ. Ὧι 2:00. 3,4 52r m. 0mn;a senten- 
UETVMA ULNAS 4 D(A Tau *;0Bnl* seatoriente 
τα £*2A CU. Ly ubi 2. abunde hause- 
ta VOTUM tun exe. Dot: ft primus sermo in 


Fruta 1.5 Ἄρτα Enn 1a;,a,^5ta quadam ob- B 


Uit. AD^ Ὡ DeL τα noatrarD &Ievrecondiam : « (Qui 
TUM, κιλ ILICE ILLAE, 00a MInesuz. » Appre- 
Mew ahab ep 1n ἘΔ Lr. dani inteugenbam, 
4A MILTüA δεν τὰ 631... Ze2 1 2.105. σπου qui 
WA 04552 1 WliAncibniornandos? Nam quae ἃ 
74. MATE ue Ant, memenus landem. Vyiemus au- 
"ATA “2.4 SODLUSER A60 palia, 100m, sed qualis 
$3f 1χδ τά Auf Cpu τβροῦ,Ρ. Quare, εἰ quid 
gane im luct un vu pertino ; quale natura ersi- 
wat Uu Tu PR CALtuS, S) voro iD res leves ocnlos 
47,5, AMT 9,8, 0 fu 25 Arta ribnetar levia conspicien- 
V? 14.4 104* (ror B8 taperficiem planam. ha- 
fent χιραητ ζω 1626, χὰ primo intuitu inzequa- 
jet Ap, UAIAED σι: 025 jg. tnr eorum qua viden- 


ts, AMI VASA κι LAInsa . qui fLtoteum qui levia c 


3228t. DUREE AE TIED ἢ οἱ Aa pera conspicit, laudet 
ἐπ. of 18! V nnedemnat vylentesm montes,etsco- 
οι ,LAPRILIA, εἴ «mora densa, et germina 
ier a^ PLCAEEOGSA nue vüperfiriem asperam pre 
84 "Input, ἅ..1 6*AID InAre Vor pe a ventis exa«pera- 
$e, ui MuAfG 1^77AID aPalro conscissam, et in 
pink AApAfRA levitas loco dissectam. Num qui 
ko, γι, e^ndermmnabitur ? Et ubi,quaso, j:stum 
De. ,ucur.om, 3i ob. ea qua nobis invitis contin- 
gant, ^ond«mnarur? Si videro terram aliquam 
(qu bau;ra inaequalis sit (qualis enim condita est, 
tuis eonspicitur;: num ego propterea condemnor? 
Sed illud : « Qui videt levia, » velim sensu altiore 
intelligas. Adsunt coram te fratres diverse sortis : 
pauper, alius dives : alius hospes, alius domesti- 
cus, qui aut te judice judicandi sunt, aut qui tuis 
largitionibus indigent.Sed sederis judex,ne videas 
inequalia, ne videas divitem sublimem, aut pau- 


(89) Paulo ante habent quidem et editi et veteres 
libri omnes ἔλεκθέ σεται - sed hoc loco ita variant, 
ut in editione Paris.et Colb. secundo legatur quo- 
que ἔλεκθή σεται, misericordiam consequetur, editio 
vero Basil. et Colb. tert. et Coisl, ettres Regii ha- 
beant ἐπαινεθήσεται, Hic autem locus non occurrit 
in Proverbiis, nisi quis dicat versiculum esse 25 
cap. 1v : Ot ὀφθαλμοέ σον ὀρθὰ βλεπέτωσαν, oculi tui 
recta videant. Neque vero quidquam in Hezaplis 
invenitur, quod nos ullo modo juvet. Aquilas et 


—sDIT» DPrw. Lux x mue ilDDE SXQD- X ol 
ἔπας Ey &1— ττετανσα Ax  WLEIDx ÜuDESA 


7TX47ws zzxy7wo. Kom, m Samunume,  G»muxp m 
&» ^ ixil-5. cuo muxaem  mrmwiureuam E 
XX-1; 4. 5x) αὶ καῖ: Fcmraxeseer ἃς: ἴδε 
αατεῖς 7W3» ὑπεΐζσφίσσι» - aa zmmezR svp 
w25;. EE SuxTE. ἴδεστα σατο www; iem. 
50 τῷ Taz7,Tte; SIEX P CCmuwcumpem- ruauba. Ex 
T7579. i71; D [[zsaexzrmmzs, παν -» aec τὸ κ 
412x133, 26. γινάτι τας ταῦ -οὺῖ ümt-EeGU 
27z2€2; ἐπιτεβειτες. ὅτι  Ὃ Sume δλεξα ἔλι 
7t:2:1. » "A;« πότεξεν ἥμισυς τὴννἅ usen 
$522-9;. ἃ εἐπξιζετεῖς. ὅγε ψάδαος dxessrÜc, : 
$ λεῖα Ξλεπω ἐπποσϑήσπαι 8 Ἐπαυετὰ 5 
ἐττ' 7X x3:2 τοοαέξασια, sum δὲ « ἄνθψωι 
φῦ v2 S€os2:5- 0004, ens ἀσπδα & ψύεις 
ὁ 43-0. Ὥστε GP αὧν ca τοαχὺ ἦ 1 
Tx» εἐχι: ταν, ον ὑπιξοχας τῷ φῦσαι, τοιν 
i-o ὀετῆξναι - ix» δὲ τοῖς λαῖοες ἀειδόλωμον 
ὄφεις τῶν ὁδωαένων, ποθεν ἃ ὅπαινος τῷ ὁρῶντι 
Miz; Διῖχ ἔστω, ἃ τὴν ἀπορεῖεσιαν παλιν 


ἔχει - τουχὺ ὅὲ στον, ἃ ὡνωκμαΐλους σύγαειται i 
T£» X217) 320. Ἕπει τοένων ἀνυμασλὸς ἐστι 
ὀρωμένων i φύσις, πῶς ἔππανοξ ἃ ΚΕραψὲ cw | 
ποτα (a ὑπὲεθ τὸν τὰ τραχέα, ᾿ Kei zaruxpot 
ὅδε (941, xai σκοπέλους, Ei φάραγγες, zm 


πυχνότετα. χαὶ γευνζμανας συνάχοιαν τραχύνει 
τὰν ἐπιφτνειαν, K xxi θχλασσα» πολλιῦεες ὑπὸ | 
ὧν τοαγυνοιῶτν, & χαὶ yi» πὸ ἀρότρεν em 
MésQ», X2: ἀντὶ τῆς λειότετος δὲς τραχέα dune 
μέν. Δ: ὁ ταῦτα Domen πατακοιϑέσεν; Δ 
ποῦ À& διχτιοσχοισία τοῦ Θιοῦ, εἰ Σ ἀχουσάς SHIT 
μεν, ἐπὶ τούτοις χαταδιχαξόμεθα- ᾿Βλὰν de τῶ 
φύτω τῆς ηξς ἀνωμως ἔχουσαν (ἐπκειδὲ ἃ ἡ 
ἐχκτίτθε, τοιχῦτε ὁρᾶται), ἐχὶ τούτοις ἐφὼ 2 
χάξομαι ; ᾿Αλλὰ νόξι uot ὑψελῶς « Ὃ βλέπω δὰ 
Παρεστεχατὶ σοι ἀδελφῶν διαφοοαε- à μὲν sit 
δὲ προύσι- ὁ uw ξένος, ὁ δὲ euxziec, $ δι 
vot xoce::i;0t, ὃ μεταδιδόντε σοι χράξαντες ( 


D ᾿Εὰν xauÜr x2iv», uk βλέκε ἀνώμαλα, μὰ τὸν os 


σιον ὑγπλιν, τὸν δὲ πένητα τακϑενῶν. Ἐὰν sup 
τῇ θύρα co) ὁ Tb» χορείαν αὐτοῦ 
τῶν, μηδὲ οὕτως ἀνώμαλα idu. Md εἴπῆς. C 


Theodotio ita interpretati sunt, Oi ὄφθαλμοι 
εὐθυνέσθωσαν χατεναντίον * Oculi lui aste 
adverso. 5ymmachus, Oi ὀφθαλμοΐ σον εἰς τὸ 
βλεπέτωσαν " Ocuü ἐμὲ in rectum aspiciast. 

(90) Antiqui duo libri οὐχ eie βουλά 

(91) Hic ellipsis est. Eterim post vies ns 
xpi» supplenda est vox βλέποντα - sie dea 
uro videt oon ΑΝ " 

(92) Vcteres duo libri ὄντι ei 
Statim Colb. primus μὲ τὸν μέν. xpate 


1441 


φίλος, οὗτος συγγενὴς, | 
ξένος, ἀλλότριος, ἄγνωστος" ᾿Ανώμαλα βλέπων, οὐκ 
ἔλεηθήσῃ" λεῖα βλέπε. Φύσις μία, ἄνθρωπος καὶ 
οὗτος χἀχεῖνος. Χρεία μία, ἔνδεια ἐν ἀμφοτέροις ἢ 
αὐτή. Δὸς τῷ ἀδελφῷ καὶ τῳ ξένῳ. Μήτε τὸν ἀδελφὸν 
ἀποστραφῆς, καὶ τὸν ξένον ἀδελφὸν οἰκεῖον ποίησαι. 
Δεῖα οὖν χρὴ βλέπειν. Μὴ πρόχρινε τὸν φίλον ἀπὸ 
τοῦ ἀλλοτρίου, τὴν χρείαν ἑαυτοῦ ἐπανορθούμε- 
γον (93), Βούλεταέ σε παραμνθητιχὸν εἶναι τῶν δεο- 
μένων, οὐ προσωπολήπτην, οὐ τῷ σνγγενεῖ διδόντα, 
τὸν δὲ ξένον ἀπωθούμενον, Πάντες συγγενεῖς, πάν- 
τες ἀδελφοὶ, ἑνὸς πατρὸς πάντες" Ἐὼν τὸν 
πνευματιχὸν ξητῆς πατέρα, ὁ οὐράνιος (94) " ἐὰν τὰ 
,ἥινα ξητῆς, μήτηρ ἢ γῆ, καὶ ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ πηλοῦ 
διηρτίσμεθα πάντες. Ὥστε ἀδῶφὴ ἡ φύσις κατὰ 
σάρκα, ἀδελφὴ d γένεσις 
σοι αἷμα φορεῖ ἀπὸ τοῦ πρώτου ἀνθρώπον " τὴν 
αὐτήν cot χώριν ἔλαδε παρὰ τοῦ Δεσπότου. Βλέπε 
οὖν λεῖα, ἵνα ἐλεηθῆς, Μὰ εἴπῃς" Οὗτος πλούσιος, 
χαὶ τιμῆς ἄξιος " ἐχεῖνος πένης, χαὶ φαυλέξω τὸν 
πένητα ^ μηδὲ ταῖς ὑπεροχαῖς (93) ταύταις ἀνωμάλως 
διάώνεμε τὰς τιμάς, Ἔστι γὰρ ὁ πλούσιος ψεύστης, ὁ 
πλούσιος ἅρπαξ, ὁ πλούσιος πόρνος, ἃ πένης σίχαιος, 
Mi τοίνυν τῇ ἔξωθεν ἐπιφανεία πρόσεχε, ἀλλ' εἰς τὸ 
κρυπτὸν εἰσερχόμενος, ἐχεῖ τὰς διαφορὰς διάνεμε. 
τίμα τὸν τὰ tipuk χεχτημένον, Τί τεμιώτερον, ἀρετὴ 
à πλοῦτος ; Τί ἐκ τῶν ἔξωθεν δοκιμάζξεις, τὰ κρύφια 
μὴ διερεννώμενος ; Ὁρᾷς, ὅτι ὁ Βὴλ ἔξωθεν μὲν εἶχε 
χαλχὸν, ἔνδοθεν δὲ πηλὸν τῷ περιαστράπτοντι χαλκῷ 
ὑποχρυπτόμενον. ᾿Εὰν idm; τοὺς ἐν τῷ βίῳ περιφα- 


HOMILIA. DICTA IN LACIZIS. 
ejre; εὐεργέτης ^ ἐκεῖνος A perem humilem. Si foribus tuis asliterit qui penu- 


ida 


ri suce querat levamen,ne sie quidem videas inze- 
qualia. Ne dixeris: Hic amicus est,hie consangui- 
neus, hic auclor est collati in me beneficii, ille 
peregrinus, alienus, ignotus, Ineequalia si videas, 
non consequere misericordiam ;levia vide, Natura 
est una : tum hie tum ille homo est. Penuria una 
egestas in utroque eadem : fratri da, et peregrino, 
el cave fratrem averseris : peregrinum autem pro 
fratre habe. Itaque levia videre operc pretiuin est, 
Amicum egestali suse consulentem alieno ne prze- 
ponas, Vult Deus le indigentibus solatium afferre, 
nuilam personarum ralionem habere,non propin- 
quo dare, peregrinum vero repellere. Omnes pro- 
pinqui, omnes fratres, unius patris filii omnes, 


ἡ κατὰ πνεῦμα. Τὸ αὐτὸ Βα Spiritnalem patrem si quaeris, ille ccelestis est : ter- 


rena si queris, mater est terra, alque ex eodem 
luto conflati sumus omnes. Quare nalura, que est 
secundum carnem, germana esi : germana quoque 
est ea,quie secundum spiritum est generatio. Eum- 
dem sanguinem a primo homine habet,quem tu : 
eamdem a Domino gratiam accepil,quam tu, Vide 
igitur levia, ut misericordiam consequare. Ne di- 
xeris: Hie dives est, el honore dignus : ille pau- 
per,sed pauperem parvi facio : neque his vite con- 
ditionibus quibus alter alteri prestat inequa- 
liter honores distribuas. Est enim dives mendax, 
dives rapax, dives scortlator, pauper justus. Itaque 
ne attende externe speciei : sed occulta penitiora- 
que ingressus, illie diflerenlias distribue, honora 


wig, γίνωσχε, ὅτι χαλχὸς αὐτοῖς περιλάμπει, ἔνδοθεν C; quiquee honore digna sunt possidet, Ulrum magis 


δὲ πηλός εἰσι, τοῦ χαλχοῦ τὸ σαθρὸν ὑπερείδοντος" 
Πολλοὶ μὲν χρυσὸν ἔχονσιν ἔνδον, ὄστραχον δὲ ἔξωθεν 
περικείμενον. Οὗτος ὁ θησαυρὸς ὃ ἐν ὀστραχίνω 
σκεύει χεχαλυμμένος, Οὗτος σωφρονεῖ, κἀχεῖνος 
πορνεύει. Τίς πλουσιώτερος, ὁ τὴν σωφροσύνην ἔχων, 
ἢ ὃ τὰ χρήματα ἐξ ἀδιχίας συνειλεγμένα ; Τούτον τὸ 
μνημόσννον ἀναφαρίετον * ἐχείνου ὁ πλοῦτος πρόσχαι- 
ρος. Τοῦτο κλέπτης οὐ διορύσσει. ἐχεῖνο σήμερον (96) 
ἀνθεῖ, αὔριον dt ἀπομαραίνεται. Ὥστε βλέπε λεῖα, 
ὁμοτίμως χατὰ τὸ αὐτό - τὴν μέντοι διάκρισιν τῶν 
πιμίων μὴ ἀφανίσης. ἵνα ἧς ἠλεημένος, 


honorandum, virtus an divitiee ? Quid ex iis quae 
externa sunt probas hominem, ea vero que abdita 
sunt, non scrutaris**? 589 Vides Bel extrinsecus 
quidem es habuisse, intrinsecus vero lutum sub 
fulgente ire absconditum. Si videris eos qui in 
mundo illustres sunt, scias eos ire cireumfulgere, 
intus vero lutum esse, ere quod putre est sufful- 
cienle.Multi quidem aurum intus habent,lestam ve- 
ro forinsecus cireumpositlam. Hic est thesaurus in 
testaceo vase reconditus. Hic pudicam vitam agit, 
ille scortatur.Uter ditior,qui pudiciliam colit,an qui 





- habet pecunias inique collectas ? llliusindelebilis est memoria : hujus αἱ ν {85 lemporaric sunt.Hoc fur 

. mon perfodit, illud hodie floret, cras marcescit. Proinde vide levia ex equo, una eademque raiione, 
sed tamen eorum quae honore digna sunt discretionem e medio ne susluleris, misericordiam ut 
manciscare. 


3. « Καὶ ἀνδρὶ θυμώδει μὴ συναυλίξου, » (97) Εἰπὲ 3. « Et ne habites una cum viro iracundo. » 


38. Dan. xiv, 6... ** Prov. xxi, 24. 
(93) Editio Paris. αὐτοῦ ἐπανορθούμενος, Reg. cius habere inzquales. Sed quoniam voces τάϊς 
terius ἑαυτοῦ ἐπανορθούμενος. Editio Basil. , duo ὑπεροχαῖς expresse non fuerant, maluit ita inter- 
Colb., Coisl. et Reg. secundus ἑαυτοῦ ἐπανορθούως- D pretari befisius : neque Ais excessibus inzqua- 
νον, quam seripturam sequimur, non quod mul- liter honores distribuas ; quorum verborum sen- 
tum nobis arrideat, se quod ita comparati tentiam si non sumus conseculi,at consequi tamen 
simus, ut a multis codieibusinterse consentien- —conali sumus. 
tibus -ezre discedamus. (96) Antiqui duo libri Coisl. et Colb, tertius ἐχεῖ- 
- (94) Utraque editio et Reg. lertius πατὴρ, ὁ οὐ- νος σήμερον, Editi et alii mss. ἐχεῖνο, Si legas éxei- 
ράνιος. Αἱ Colberlini duo πατέρα, ὃ οὐρώνιος * ubi 
notari potest pro ξητῆς in Colb. terlio legi εἴπῃς. 
. (93) Illud, ταῖς ὑπεροχαῖς, elc., sic verterat inter- 
pres vetus : Noli in distribuendis honoribus respe- 


νος, supple vocem πλοῦτος" sin antem legere ma- 
lueris ἐχεῖνο, supple vocem πρᾶγμα. | 
(97) Illud, Εἰπὲ di, ὅτι, elc., ia Latine reddidit 


: Dic,age,estne inter vos quisquam 


velus interpres 





4883 


Es aimer ἄτης 
trIuJrs DL Ze PFucuhDL. 10H al idn£- TL. 
Quare && ἈΠῚ τοῖον e Ab DU&eocuhUn ^o ἘΞ. 55 
hannesunrü II 0—eITBTCHULL. ὑ 65. ΠΊΣΣΙ͂Σ IMS 
ve"rhs zeczcc ΞΙ ΠΕΊΣΕΙ li& ΠΡ grew WI 
ÜINLEXIC 1e7 ΤΌΞΕΣ Δα I “Ὁ τσ. πὰ 
-mr nuelum"nunAaM ΤΗΝ Σ΄ ἘΠ: 11: ΣΝ σι ia A 
CIII "EDICR ΙΕ :—HIIN πὶ DMPIL oí τῷ Xie 
rm." Due De FReNLUS eR SIL dGLGae2 12 Ha 
rarunanm: es Iscnr die ne:s ἢ πὲ φασι 
AFDDs^[ ΣΟΙ δ  &c—De τσ  y'uvtoa 
ROBRS IDRIDCIUI 4€ ratem 1750s ILULOAJMERUS 
Jf ΤῊΣ ΣΟ DTL4DCE Σ TIMDAQLO7 MODA DIR IMIDRA 
inp rnrwer:z- ^nm IL ὩΣ fen uut 
Demi CIU"NLIBReT  39I DL OLCLLUII Ie sD-UNH 
Lahe: "emedimm mura Inm ss ἼΓΊΠΥΓΙΙΣΙΣΙ unnm 
Summ uw DnorDu- £- Ww-CDLLIPFYO 5& ΤῺ EOFOC 
SDPSIILAFTIHCL.IURTUILLIS ἘΠ΄ LAILIe Στὰ CAN. 
, Vr enmt InDUL.  I"à"ULDCA S9: Zl 
grs * . ΤΙ i C—TTIBUDEXA. CI ἀμ ID GA 
imr στε. ln mure juna 9LGS Z4 Ue 
Σπ αι: ""IMIZP Je GUI AIZI. i—TIDIE]R ILn—i dA 
« inhnnesumem wc I'EBTHLUIK , ]'DOIL.D LIMSEMS- 
ἘΠῚ mE Dn ΣΙ ἜΠΙΟΝ me" ILLI LZUAUIID IUIS 
nun iebhumur raunnr- ruuu-. ^ne im zzumu 
rmunrL sf—nnr u nre πὶ - pcnié IDILEL ZUDE 
ZHDPIE ZI7i1m ΡΟ £nnlüi  IMDA-AS EIDDI BEUGME- 
-mm sufimuünr smnriIe LIN IDNTA&I succ 
ὩΣ EU n2ndánm zum -. ἘΣ IUATIERDIE SX INN. 
ISBZIDO - 3 CODTER IUHIDIEE DIDES& RCLDSIDBEIL.DELAR 
AIDE RCIIBAD Almuem sem ZIP. ID DE P*-- 
TERIZUI ImL—LAGE nemnnmr zf-5E Inn: à W- 


ILE PNINAIII DID Je € ID LIIE —ULIDLLAS Dshe- 
IDEREUL . TI D'RDIINDIN τες. mnngnesums i-e 
ΠΑ͂Σ TDudERT. MI CBCUDPMCDUD ALIDALIH ἘΠΕ « Kr 
rm^rBurs sr Innunexz c λα MEDITe-xuum BUS 
BUT CUDSEAMIRZL,UL ALADLI Dc53 ΣῈ £X δι]. 


DI. ὭΞΙΣΣ In&us A&ollcc ἘΣΣῚ cun 2nnuime 


. L tuned 


.«ψασιαιν  ῳ 


ΡΣ DC ὩΣ “ΣΕ 09) 24 
Ze ΩΣ DIGILIeMISBI. απ LEM ANILLO Cu-We 

ae-aallel: TRS£EST Stop ΟΥ̓́ΩΣΣ ΤΈΣΣ 4 YE χες ἜΜ ζει " 
Fam IcmnusT hi» Chad GALin^ GRSIQESITIZLIR ΣΙ: ΣΝ G4me 
£c. l'uu I£SLID Ini Tabhlunnen *3€ense un- 
zShükIL Aut CLIL SUINIDOU INE VASIMTULII Dena 
IDomlGEN IrlTE I vepr ccn iITceITAIT LINE. 
IL Ar RIRBII Te ccEV-ID. Σ DIIS ZILOS DDaecrrees 
DALAI VARII IC Ie IDDeIUTIID "942.3472... DIR 
zZ7- τ ΣΝ fet lzlh]tunm, luv Be maur o ic 
Ze 99. Στ δὸς Σὰ γα ζῶν πὰ ζω τ ὩΣ TCLRRMIASS φὰς. 
na. LZNER DROCUüSLS πῖον oxi ἔων δὰ UTT9--—m ἰς- 
88". δὲ ODE fGADABDó. QRDRJRIL SS DU G£uIm 2I 


DQIMPNIÓET w£€PHQUEMEe € δ σαι. 
i.c nrsr τῆς UL sl HLFUR x ὅττὸ Ἔξεσεξεξεις. —m amedabee, παὶ οὐ bank, 


"NADENE-I — c». ας. amm. Gesmdtai:. 


Zim877x-4- A — Rie —- aeuum. Ἐρ 5. 
r--: — amm. ium be -- meme 
IAM Ὲ GEO cEMPURENDIMPUEE  GERMUNGND UON, 
-LTERSEE. - -— — τῷ 5 s. δὴ, 


- -- 7 -—— - m— τὸ 
———m υχακακ ὦ πα. Ἢ» ὅκα (30. 
—-——— m AA A yum » 


———t —— τὰν zx um. "a «ἂν end 8 


eu 
ZzEDUL - T i: dEIR—- -——Á ὦ mgm—À αδν- 


Ξ τσ σα omm ams m Ruem, n in 
TT EU -—— mA— τὸ À nm. 


TIO —-o àm——BHEECIO us —Puaemc. 97 
ὦ Tra πος. ὦ Jdem, - am 
ες: τα o Xx WV amen 0. meg 9 
Lg zocclcuaz. » Roa med dms" 
ὅσ τοις raa Samson. am 38 
I—.—a. sn" Aeamsünr aam euge 





4 Be 9.7 Ξ: TULTAHIM:DU$w lp : 





an. D rzs Lh. aceemeam m famen, 
-— annu nes ANE am dzamam, IB UU 
XbA. xam. nmm m δὲ ὅδ πα, dius). 





HOMILIA DICTA ÍN LACUS ὦ iid 
τὰς μετ᾽ αὐτοῦ duro hdc ἀνώγχη γάρ σε Α liosam, commovit et animum iuum. Quemadmo- 


τι τῶν (|l) ἐχείνου ὁδῶν. Εἶπέ τι ὑδριστιχὸν, 
: x«i τὸν ἐν σοὶ θυμὸν. Ὥσπερ κυνὸς ὑλαχὴ 
εἴται ἑτέρον χυνὸς θόρυδον, χαὶ τὸν ἔν σοὶ 
τέως χοιμώμενον χαὶ ἡσυχάξοντα d ἐκείνου 
διήγειρε, x«i γεγύνατε ἀλλήλοις ἀἄνθυλα- 
ἐς, εἶτα ἄντιχαταστάώντες ἀλλήλοις, ὥσπερ 
νας ἀφίετε τῶν ῥημάτων τῆς ἀσχημοσύνης. 
t ὑδριστιχὸν ἐκεῖνος, ἀντέδωλας σὺ μείξονι 
Mj, τὸν προλαδόντα μιμούμενος, Λαδὼν 
τὴν ἐκ τοῦ λόγου τοῦ ὑδριστιχοῦ ἀντίδοσιν, 
τὶ τῆς ὁρμῆς, αλλ ἐστράφη καὶ ἐχορύφωσε 
υτοῦ ἁμαρτίαν, Μείξων ἐθδονλήθη γενέσθαι 
| εἰπεῖν τι χαλεπώτερον. Σὺ δὲ, δεξάμενος 
ὑπερυψώθης " χαὶ γέγονε κακῶν φιλονειχία, 


dum canis latratus provocat canis alterius tumul- 
tum :ita quoque animum tuum prius sopitum ao 
quiescentem vox ejus ad iram concitavit, et alter- 
alterum allatrastis, et ita demum alter alteri ad 
versantes ignominiosa verba velut fundas intor- 
quetis. Dixit ille aliquid injuriosum : tu longe in- 
juriosius respondisti, auspieantem atque aggre- 
dientem imitatus. llle contumeliosi verbi receptis 
vicibus, commoveri non destitit: sed conversus 
pecealum suum adauxit. Superior evadere voluit 
verborum acerbitate. Tu rursus his auditis, supra 
modum atlolleris, sicque malorum fit contentio. 
Qui autem in malorum certamine vincit, is ma- 
gis miser est. « Vir iracundus est inhonestus, » Et 


ἐν χαχῶν ἀμῶλαις νιχῶν, οὗτος ἀθλιώτερός B « Ne habites una cum viro iracundo. » 


(2). «'Avàp θυμώδης οὐχ εὐσχήμων * » xci, 
pi θυμώδει μὴ συναυλίξον. » 
Μηδὲ συνδείπνει ἀνδρὶ βασχάνῳ. » Ἕτερον 
ἐμπολιτενόμενον τῷ βίω τῶν ἀνθρώπον, xci 
ιοσπεφυχὸς ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν, χαὶ μᾶλλον δα- 
τὴν χαρδίαν ἢ ὁ ἰὸς τὸν σίδηρον, ἧ Dacxa- 
τίν, ἐν f πολλὰ μέν ἔστι χαχὰ͵ iv δὲ χρήσι- 
τι χαχόν ἔστιν αὐτῷ TG χεχτημένω, 'O γὰρ 
ιοός αὐτὸν μὲν τὸν βασχαινόμενον ὀλίγα βλάώ- 
imurü» δὲ δαπανᾷ τῇ λύπῃ καὶ τῷ στεναγμῷ 
εὐημερία τοῦ πλησίον’ χαὶ τὴν μὲν χώραν 
ἰτονος οὐχ ἠλάττωσεν, ἑαυτὸν δὲ χατεδαπάνησε 
'χανία, 
Mi μέταιρε ὅρια αἰώνια" Ei; δὲ χτῆμα ὁρ- 


μὴ εἰσῶθης. » Μὴ εἰσέλθῃς εἷς τὸ τῶν ὀρφα- C 


ἥμα, ἵνα εἰσέλθῃς εἰς τὸ σὸν χτῆμα. Σὸν δὲ 
τῆμα à ἡτοιμασμένη βασιλεία τῶν οὐρανῶν. 
πατέρων μὴ χινήσῃης. Μὴ ἐπιθυμήσῃς τῆς 
ἰῃησίον χώρας, Μὴ, αὔλαχα αὔλαχι προστιθεὶς, 
κικρὸν αὔξανε τὴν σήν" Ὅσον γὰρ πλατύνεις 
| ἀλλοτρίας προσθήχης τὴν γῆν, τοσούτῳ (3) 
τέραν σοι τὴν ἁματίαν χατασχευάξεις, Καὶ 
48. ἐνταῦθα παραμένει, χατὰ μιχρὸν σοι 
ωρηθεῖσα, x«l διὰ τῆς πλεονεξίας γενομένη, 
σὴ, ἀλλὰ τῶν μετὰ σὲ, χαὶ ἀφίης ἄδικον 
χδεχομένῳ τὸν βίον" «'H γῆ ἔστηχεν (A) εἰς 
ὥνα, » à δὲ ἁμαρτία ἀχολουθήσει σοι, ὡς 
παρεπομένη (3) τῇ ψυχῇ. Ὥσπερ γὰρ à σκιὰ 
ματι ἕπεται, οὕτω χαὶ ἡ ἁμαρτία τῇ Ψυχῇ 
»*t. Μὸὴ ἴσθι σεαυτῷ πληθύνων τὴν ἅμαρ- 
Οὐδαμοῦ γὰρ ἴσταται τῆς πλεονεξίας ἡ νόσος, 
μοία ἐστὶ τῇ τοῦ πυρὸς φύσει" Καὶ γὰρ τὸ 
τειδὰν χαταπρήσεως ἅψηται, σπεύδει πᾶσαν 
ῃθῆναι τὴν ὕλην, xxi οὐδεὶς αὐτὸ στῆσαι δύ- 
πρὶν ἂν ἐπιλείπη (6) ἡ ὕλη. Τὸν δὲ πλεονέ- 


ὦ, « Neque ccnes una cum viro invido!, » Vi- 
lium aliud quod in bominum vita diversatur, jugi- 
lerque animis nostris adheret, et exedit cor magis 
quam rubigo ferrum, invidia est : in qua quidem 
sunt mala multa, sed unum utile est, quod malum 
sit possidenti. Enimvero invidus invidi oso nocet 


parum ; sed se ipse merore gemituque ob proximi 


felicitatem absumit, nec imminuit agrum vicini, 
sed se ipse consumpsit per invidiam. 


5. « Ne transfer terminos eternos 35, In posses- 
sionem orphanorum ne ingrediaris *?, » Ne ingre- 
diaris in possessionem orphanorum, ut ingrediaris 
in possessionenem tuam. Est autem tua possessio 
paralum regnum celorum. Terminos patrum ne 
moveris. Ne concupiscas agros proximi 3". Ne sul- 
cum sulco, adjiciens, agrum tuum paulatim adau- 
geas. Quantum enim ex aliena accessione terram 
dilataveris, tanto majus peccatum tibi accersis. Et 
terra quidem 4185 tibi paulatim accesserat, et per 
avaritiam parta fuerat, hic remanet, nec amplius 
tua est, sed heredum, ac iniquas opes relinquis 
successori: « Terra in eternum síat *, » pecca- 
tum vero que sequetur, cum animam instar umbrae 
comitetur, Quemadmodum enim umbra sequitur 
corpus, ita et peccatum anime coheret. Tibi ne 
multiplices peccatum. Nusquam enim conquiescit 
avaritiste morbus, sed ad ignis naturam similitudine 
accedit. Ignis enim postquam aecensus est, festinat 
materiam omnem depascere : nee quisquam prius- 
quam materia deficiat, eum sistere potest. Simili- 
ter quid potest avarum cohibere? Igne ipso est 


'rov. xxim, 6. ?* Prov, xxi, 38, 9 Prov. xxur, 10. ?* Deut. v, 21. 55 Eccle, 1, &. 


Edilio utraque μαθεῖν τι τῶν, Veteres quin- 
bri μαθεῖν τῶν, 

£diti ἔσται, Αἱ mss. tres ἐστιν, 

Editi et Reg terlius τοσοῦτον, Alii duo mss. 
Ὡς Nec ita multo post mss. tres x«i dux, Vo- 
«xí deest in vulgatis. 
Editi γῇ δ' ἕστηκεν. Αἱ mss. multi, γῆ 


ἕστηκεν. | 
(5) Edili ὡς σχιὰ πᾶσι πα Ἢ" sed vox 

S... non nie neque in duobus Colb. neque in 

Reg. secundo, nec dubito quin melius absit, 

16) Antiqui tres libri ἐπιλείπη. Alius ms, et editi 

ἐπιλίπή. 4 


Gntuu 





» “ἢ 


“1252 πσοοας ΜΞ; DLL 
ae ἝΞ. allo ὑζοις τι πῶ ἥν, £U5 
taa CUL 3n τσὶ πῖρο. ἴα ὩΣ 15 
— £A Lot. GMnL τοῖο; Non τ 01 
L- 250. σι 7.1. ως, WL GBOAEMD 
2 8p 232 1. 2n E AM 
τως: πιο Σ Wat. »').-1l aMIL- 
c4 WILL. προσ: avILT.l2L1D o 2fale 
Lim cO ng “πρῶ ς. — QUAIELINH all- 
ΡΣ τῶ»  AZILIL hmT.T TITRDUID TUIDMDA- 
LAU OL ὩΣ CL ΕΊΣ eU &DGIUlE UIUIIOOAmUL 
Le -' τι ἹΣ LOT ITRRIADIIT le UVCLLADIIS ARTT ILad 
tz τῷ πὶ irae σῶς. πῶσ, Lll gis 
iA" GE LALPUILO GLICFIPLOT WUILAILILSIITLGE 
Στ. Au τε ΠΣ τὸ G.mnanl €um 
τ.» εκ, Cl δῶ. ILLZILTTIM τ ἃ fe. 
“στ. 12. WeX*duiane πο ΠΡ ΧΑΣ LC LL.ODB.- 
τ LElUuTIR € LLL 
Lx μι, VCHILDbL In». 

προ; UVJsHhORE. él TUADII 
Sl FWIGA&I1LAID f2nLLIT IDITAG τ Eu. 
COE LUI. DUAL bBlz2TUIlJLlD IA4l2et- λας o£ 
δι Tue VILAUA 1.58 Ub ZTCLbL*i C4nil ISalml 
tx μαι. Τα: ΠΏΣ. δι LuUTeBulCeIL 15 - 
25... Ru. VLLL πῶ οὐ: οὐπὰὰξπὰὶ τα 
4 Lat JL τῆι R&RdAt DETILGRD L0IBTT 

lIL-Ln.hHo £cl LAÓPeVRL LAIGU. Ll ἢ ILDUUAS 
wLWCCUÉEiS toL S ILTIAZCL τὸᾶ 5 1251 LIST τς AIL 
nit. Lael. s ut CLEA UETQLIATMIZID d1204c-:318 
ΟΣ 2*1 τοῦ, PUTlACLawulbUI W*€ 10s LlIaN 
ον. AA. teu LI9UuULIL.3ICIUL LADi- 
1wH ἀπ τα Nel EICIIDICA ὧἱ LLILAT 
ecl να ILUTCLIO COUL"R ταῦρος aMERÍÁ 
»εὶ AL T1 δια 104 L4DUISEbRM D31 204 
ine coenam “τ. 55 QLIICOÓLAGIZIO δ΄. 41-7 τσ 
Ὁ. ες τ πο; πα 724 CIDIIL-Ge-t. 240 
τ τάμα αᾶιομε :.46πὴπῸ 3.200 7:22. 25: τα 
tXlsLLET: 25 EE £a ILEA LLOLAGILL ]Al4T€. ul 
TubdeL QEMUALLIL 3:1. τα» 5: τῶι. 15 £X HIS 
LA LJLIJL LDulALIS. $276, DSLILLA D £T Ct. ει δας 
ILTUDIA "a7 £K'UL|E* ELA £I ἀὼη LLLA 5: δ 
UMPTEXL.IQ. κὰκ λας IC ᾿ς LATI LIA LO 
Δ UZAMLIGÉMTIAIO ID ILE L4LCi RLIZILA ὦ, 
Wat Ὁ Tis l4 LL LOLLIL SIZATICSLIZZ 
TL αλλ; £A &LILO δ᾽, τ 4 τῖ|λς. . 556ZX- 
ILuL. στ... λας τ.....,.1. DoW4A.L5 τι. 5.3 


pz. .4 
Fo. “" * d - T s vide - ut 


sc 


- om -- 


ΣΙ, XL. 
δι πα Lux 
τ: Zqmem 


P 34 
.- 
- 
— 


iG ET LL 


tINOLASDIS A2 RID&HILLA LZILLIE iDEZZLaAD 


Lk. LIEU τ: τε τ τε τόσσα, II 
XAcLLbQQEMALLXO πὸ] τοῖο ὕγκὼ5 pite ima. 


ἐξε- χρυ. Am DAR ἔχτστες τῇ X03 AT CAR LS Palm) φυγεῖν TX? KAZITUD, Jw una» δὰ τὰ igo 5 


2:5. σε: 


To 44ZGES IMP Dxalv zr.732. ΑἹ ΣΑΣ posi 
Zu, LXX. xw-aiuee τε. Ho τῷ: τῷ 590 Beg. 
vTLIÉ τὰς UTIHOTELDTIQ... EXTRD4PEZTTE.T..... 
qo. XuzE- 

& Eeg.pnm22&277m 1i si. 

1 Loe γι Ξε Is) £o. ete, bee videtu- esse 
wLILLA: PeculoAS £cas rant havlet digitis suis 
LLIn*'&**, Lec €.5$ üeizO ad v;::x necessitates. 


eMTREZ VAL $$ oAELA Bex 
IeITLHERI ἃ I — o cOmme IR Gap CODE 


ε.. A—o» umEREEEE “ἘΞ πετύδοιοχσα --- ἃ τὰ 
^  —— c. — "EIx παχσσσαας xor τα 
Ὡς τ πατῶ ὅσ. mum Ioa b 
CL τὸ ἃ Tim -Ὃ- zm Lm Gun 
T.S—- UXLCEO NER m ταύτης. ———- or P 


ZU 

LLT.TIAIAI, τὰ —— τᾶν CGHBMMUNCYSERSO 4274 
ro δ, τ 2t Nux xe uade τὸν u- 
Dok -—E. mmm m uRSNN, unLA WütcD 
απ. Wo "RI amm CH MER&EUA ἃ wal 
TIE 5 TE EO ax amam4m. CENOE ἅς GERE 
MIO 4m. καὶ - ὅσαι. a—ÀÀ ἐμᾷ 


| 
| 
| 
| 


T.ZU€I—L: £34  E—ump amr amm Us ew 
Ce» In (z2-—. Hua m am ὄσασαα, 7 


7: £ir-1:e-.— —» ἔχις -- maman cx ἀὗμας 
ἀετξτ τὰ o LIE  —-— -- imde. 5" 
T£ 75 31 ard arane.. TEN -m umm 
τεσσ D T xum. Sus dk oem) 
“Ξ σὺ ὙΣ Tuc» — ἀδραν, -p suy 
τ 112133 2711 9E» aumrSmEC Aa a 2» 
Uo: χες δἴφιαν ἄξια πάντα παῖς, δ' 
σελ qQÍ1T1. 3 PONZMESI ZI — zw 









lur ycoTq 
τρῶς Tri: 431 857& συ οδος- MC 
TEXT1:14. τὸς τὸῶος $220 pac —ew-wec En 
ὩΣ Ek ifl o DRIITI) ὃ πῆραν» maüem οὐ j 
TC τῶι d.izzxiacra σαὶ OEC E GP CES 9» 
exiis ii Ese: τότες, ἂν» xoc d 
TEDeLlliz . εἶτα ψοαξωσαν  Gpédus sea Ὁ 


: jas. 

t1. Reg: ico codices et Col. tertius 3p. 
-ina; mile. At Reg. seCumdem e Caislu P 
|f/4339354 ;, reete. - post edit 
uus szrezrs3x». bditio à " 
hbri £775» 32». 





veteres qi 





HOMILIA DICTA IN LACIZIS 
Μὴ μέταιρε ὅρια αἰώνια, Εἰς δὲ χτῆμα épga- À 


εἰσίζθης. » Μὴ προφασίξον τοὺς παῖϑας, 6 
"75; Παῖδές simt ; θησαύριξε (12) αὐτοῖς θη- 
αἰώνιον, Θησαυρὸς δὲ ἔστιν ἢ εὐσέδεια (13) 
ων, Καταάλειπε παισὶν ἀγαθὴν μνήμην ἢ 

πολὺν. Πώντα: ποίηται τοῦ παιδὸς τοῦ σοῦ 

διὰ τῆς εὐποιίας (14). 'Avayxg σὲ ποτε 
| τοῦ βίου" εἶτα τὸν σὸν παῖδα ἐν τῇ ἀφελιχίᾳ 
bac, τῶν προεστώτων δεόμενον, Ἐὰν μὲν 
ἡὸς x«i ἀγαθὸς ἧς, ἔχαστος τὸν σὸν ξχγονον 
ἴδιον ἔχθρέψει" μεμνήσεται γὰρ, ὅτι χαὶ σὺ 
ι πατὴρ ἐγένου" ἐὰν δὲ ἐν πονησίᾳ ζῆσας 
Ἰλοὺς λυπήσας, χαὶ παντὸς θηρίου χαλεπώτε- 
μενος τοῖς συντυγχάνουσιν, εἶτα ὑπεξῶχθῆς 
V, κατέλιπες τὸν σὸν ἔχγονον χοινὸν ἐχθρὸν 


των, “Ὥσπερ γὰρ τέχνον σγορπίου ὃ Üucá- p 


νεῖται, ud ποτε εἰς ἡλικίαν ἐλθὸν μιαήσηται 
τέρα" οὕτω χαὶ τὰ σὰ ἔκγονα πονηρίας πα- 
ὄντα χληρονῦόμα, πρὶν εἷς ἡλικίαν ἐλθεῖν, 
πάντων ἐπιβουλευθήσεται, Τὶ οὖν πολλοὺς 
9u; καὶ ἐχθροὺς συνώγεις τοῖς ἑχκυτοῦ τέχνοις ; 
εἰ χαὶ πάντα τὸν χρόνον ἕξης, ἔδει σε μᾶλλον 
λῶν τὴν εὔνοιαν ἔχειν συνεργὸν. Ἐπειδὴ δὲ 
τὸ χατὰ σὲ, χατάλιπε dux τῆς εὐποιίας πολ- 
ἡὺς προϊσταμένουτ' μὴ ποτέ σου ὑπεξελθόν- 
τα τοῦ τλούτον, ὃν συνώγεις, εἰς ὄνησιν ui 
τος διαδεχθῆναι (15), ἔχαστος κινήσῃ τὴν κε- 
καὶ εἴπη" Πῶς τὰ χαχῶς χτηθέντα εἰς ixyó- 


1450 


6. « Ne transfer terminos eternos **. In posses 
sionem orphanorum neingrediaris 57,» Necauseris 


liberos, o avare. Liberi sunt? colliget ipsis thesau- 


rum mwternum. Estenim thesaurus usus pius pecu- 
niarum.Relinque liberis recordationem bonam ma- 
gis quam divitias multas.Fue bene faciendo,ut om- 
nes sint loeo patrum filio tuo. 5942 Aliquando de- 
vila decedas necesse esl : deinde filium tuum in im- 
matura etate relinques adhue tutoribus egentem. 
Quod si honestus fueris et bonus, unusquisque 
filum tuum ut suum enutriet ; nam eis in men- 
tem veniet fuisse té quoque orphanorum pa- 
irem; sin aulem posteaquam in malilia vixeris, 


multosque alfeceris m«erore, etin eos qui tecum 


congrediunlur fera omni fueris acerbior, ila de- 
mum migras de vita ; lilium tuum reliquisti com- 
munem viventium hostem. Quemadmodum enim 
qui scorpii natum conspexerit,limetne quando eeta- 
te proveclior imitetur patrem : ita etiam tuis liberis 
paterne nequitic heeredibus, priusquam ad etatem 
pervenerint, struentur ab omnibus insidie. Quid 
igitur multos insidislores liberis tuis et inimicos 
para? Et vero etiamsi semper vieturüs esses, par 
magis fuerat te multorum benevolentiam adjutri- 
cem habere. Sed cum res tum incerta sint, ita 
beneficias, ut relinquas patronos ac curatores 
multos * ne quando [8 vita functo, posteaque divi- 
tiis, quascongesseris, ad heredes successione utili 


αἱ παῖδας οὐ παρεπέμφθη ! Ταῦτα σοι λέγω C transire non valentibus, unusquisque caput mo- 


ἀνθρωπίνων λόγων: τὰ μέντοι παρὰ τοῦ Ku- 
& σοι ἐρεῖ τὸ Εὐαγγέλιον, οἶδας. 


veal, a^ dieat: Quomodo male parta ad nepotes 
ac liberos transmissa non sunt? Πρὸ dico libi ex 


Ὁ loquendimodo : quie verodieantur a Domino (talia autem sunt qualia libi Evangelium nun- 


haud ignoras. 
[ἡ προφασέξου τοὺς παῖδας, Ti ὑποτίθη ἄφορ- 
πρόσωπον εἰς τὴν ἁμαρτίαν ; O τὸν παῖδα 
" X" σὲ ἐποίησεν. Ὃ σοὶ τὰς ἀφορμὰς 
4f»0$, χαὶ τῷ παιδὲ παρέξει τὰς τοῦ βίου 
wis. "Exagro; τῆς ἑαυτοῦ ξωῆς λόγον δώσει 
dw. Ti οἶδας τίνε ϑησαυρίξεις ; « Θησαυρί- 
), καὶ οὐχ οἶδε τίνι συνάξει αὐτὰ.» Πολλάχις 
ἔστιν ὑπόθεσις τῶν θησαυριξομένων. "Eyi- 
ἢ χῳστοῦ διάρπαγμα, ἢ συχοφάντου παραν- 
ἢ πολεμίων αἱχμαλώτευμα τὰ ὑπὸ σοῦ συν- 
t, ὦ λοιμοῦ (17) ἐγχατασχήψαντος, Πολλοὶ "ja 
ιοὶ τοῦ βίον, Εἰπέ μοι" ὅτε ἥτεις παρὰ τοῦ 
s); παῖδας, ὅτε ἐδούλου γενέσθαι τέχνων πα- 


Ov. xxu, 38, 7* Prov, xxu, 10, 


7, Liberos nepreetendas. Cur speeiosam peccandi 
causam profers ἢ Qui enim condidit tilium,te quo- 
que condidit. Qui tibi tribuit unde vielitare possis, 
etiam filio vite subsidia prebebit. Redditurus est 
sui quisque vile rationem Domino. Num nosti cui 
thesaurum pares?« Thesaurizal, et ignorat cui 
congregabit ea?*, » Filius plerumque causa est 
colligendarum opum. Sed quia eoacervasti, aut ra- 
pta sunt a priedone, aut a sycophanta consumpta, 
aut capta ab hostibus,aut peste grassanteevanuere. 
Nam modis multis evolant e conspectu divitite. 
Die, quieso, cum peleres a Deo liberos,cum eupe- 
res filiorum pater fieri; num hoc precibus addi- 


9! Psal. xxxvii, 7. 


Unus codex Colb. θη σαύρισον, Ibidem Reg. D voizz, per benevolentiam. At Reg. tertius optime 


8 θησαυρὸν οὐράνιον, Lhesaurum celestem : 
hujus libri ora legitur aiv». 
Editio utraque ἢ εὐσέδεια, Articulus in vete- 
[uinque libris desideratur. Quod autem hoc 
ι Combefisius, vderi post nomen χρημάτων 
vocem προτεμότερης, ἃ mihi non parum pla- 
si huie conjecture vel unus liber vetus fa- 
ed nullum ejus vocis vestigium in nostris 
Jus exstat. Fortasse vox εὐσέδεια ila hic 
nda est, ul pium diviliarum usum signifi- 
idem mss. duo χατάλειπε, Edili κατώλιπε, 
Veleres aliquot libri et editi διὰ τῆς εὐ- 
PATROL. Gn. XXXI, 


codex, cui favet Reg. secundus eadem manu emen- 
Et ita quoque paulo post legioportet. Mox editi z«z- 
v)ibbr. Veleres quinque libri χατολεύψεις, 

44) Hie in Reg. primo legitur δυνηθέντος διαχε- 
θῆναι, diffundi. Alii mss. cum editis διαϑεχϑῆναι, 

(16) Edili Θησαυρίζει, φησὶ, zac sed verbum 
φησί in veteribus libris deest- Ibidem edili συνώγει, 
AL mss. plerique omnes συνάξει, δὰ it 

(17) Pro λοιμοῦ legitur in Colb. terlio λεμοῦ 
fame grassante. 


B 





APPENDIX OP&BLM δ. BASES ANI 


disuü, Da m:hi μένος. ut avarus faeius :bero*uwr: Ὁ τεῦ, τὶ προσατάδαις rà εὐχᾷ - δὲς um 


obeentu zehennae tradar ? D1 mih: Ltero:. ut ne 
conüciam mandata? Da m:hi liberos, ut Evange- 
jum contemnam ? Noa haec erant qe tu3e dice- 
bas : sed Liberos eiflantabas qii tb vitae essent 
adjutores. Accepist ad;utoces ae sóc.55 jac eos 
deceas et sermonibis bonis e: exerrp..« 1. ^us, 
quales eise oporteat in iis qu.e a1De m ac ü2nz, 
cujusmodi 4spe vihisu. Nam he iv. pecunss 
multis sunt p^eüosiores. Haee est boaa ἢ 2-iizas, 
ἃ patre ad nhos iríiasm:ss.« [ü posses-.2nem 
ergo orphanorum ae inzze i.ir.s, : 


S8. Et. « Ne caes ΠΑ το ia ὃν 7 o D.- 
etum jim es de;nv;ii. Ni p: malos igmi 
eaveatas, adllunuas.z3... ims. uu ql. 
duibeu poopo:qm. Wee ciochc A ἋΣ 1.2.2001 4023 - 
tus est diabeorüs. τῶν αὐτοὶ D. 12 4270 χ τῶν 
versus estt dezoctsuaczcr cag cac 5893 
avete ezab iua. ANI ἀδιν Il. 20C- 
jJuuetióoue al.ecaus, ἐἰ αἰ les Clos Dacllc 
ewnversus caocdem ἐπι τς es] pois i$ lemuc. 
eut hodiuieutaunsEdajiiqu 72 cc 276 Y DATOSQMLM- 
Wet (ealucaAm Beadeocalaidn. NX cDU4. ὦν 
Uquax eumossct. val δα ΠΣ Σ ΟΣ. DIG 
eua. Act exam. « PeucAXlD(apo?* CUI. 
MEIACUMM MIXYO.ZUIC"S» Veroo Im Los 2. Σ ΩΡ .1 
manm At&áduos YWNAuict. Vece We. 
Hav De; unaddas jNMEbas ἀφῶ ac cac coa σὺν 
»uui eiephautoru ui DANTUR IIIA NUIT Ia. 
bovenpae ἐξ ad;0nA 4 CURLLAA JGLI4 2.22 Lc:4 ἃ: DU- 
«we PNOUMEAUUUR, DONUEPRO aO τον OL του 
eque ads mLncvT9. Coxeecóc CYULM. 
ΟΝ AM, ρον Jaccu. Σου το LIA HUI 
uatura. tuub qWE εξ SUMI elg lel Qü07caqm 
$(2458 (CUR, UM quae ἐδ τα uwcil o1 λοι 2QLLA 
pIWAMDEQNO .ONMBN τὰς ILRLG UG VOULLDQS τὴς δ δὶς 
BMMNWUR Qedir d. ὠνὰς σε. στῶ. DIID€.D& σὸς 
(uA MA Ἀν ; Boc quisi τῶν τὸν DCGEUWw- 
pii ὦ τοῦ στ αἱ Cen Ce; ILDAL Ds 
OGNRWEULA 4S (3. ADLUDRGS LO 7. 0l πὰς τὰκ cocQQen 
MiCUNGA. Coda voy τῶ DUCOD χύσις dE 
QuAES quent RXRSOAIQA .oRO. qi σον AR. DOJi das 
UARÁAE S jXdwvNI lOdLl. LALIJEO ἸἘΟΣ 2 ws Llds 
Agssw ρῶς φάσεις, QUgrnicMGIl vut? cest DX ΣᾺΣ 
ἂν qua DUODSOXLIDAS QONCGTERSC ZME LII add Jl. 
Neid ANIM: tIurnonsnz.o.) Σ πὰ ἃς 
τοὺς ΔΝ, ΜΑΣ κε ἘΠ Σος δὲ jeviqgr Donldamr 


τὐτλε 


eONABaAE 


Ὁ yw Wvwiu Po C γι, o. δ). 

Ow Y Ove νος τοικσς Ca 7552 wee giis. 
fOcNVNS ERigcuLS ("po uituepbel o wCIIÍBÍUR 

$ucg ck) o [Pune 

ep ΙΔ C JaY. e dp 


τσ τς τε 


- ὦν». 
Ail Puce gremcv τὸ 
Ie στὰς rev Bap ls 
idu bbli ἘΣΣΙ ἘΞ t9. 
TS Hp» pCrrtm fUHBRIAR:wapeg? weDII Lll 

Cb Tuus we Cab. €:-e6 το τῷ 

“). Gul oom o ee Roca αὶ ero meImiprpe 
4 ὍΝ. σις ἘΠῚ τ γεν. ccm coo em v. lem 
ani ἃ dero ἘΠῚ τῷ e. WwwAD ἸΓῈΜΝ;- 
aig -- ANC i AÁewpus iüuuQus pm-o4 & lAD. 


peo ow 


TAPEMEN-E. χα, τὸ zrcegzsu τὸ 
ju umpadeba; λας aem mia. 
τας εὐταλαὶς ᾿ς λας aes mme, Ge —-» E 
ταβόδυξαι . Qu ταῦτας E» ἃ wm Ley, 


TX. £1. Vial TES Saumamasc (ib. som 


πος 2. rx Tm» παπποῦ, REX G£em - 
τῷ, ἔχ :- ς m Je yum zr 
ποτ τ 3 Σ. κοὐχ, M. um A 


ua Tl. πιο τωξα, uam. rr τὰ NER Ἐπ 
i127 2.12.2 τ..." FINaen «m 9 gue. um. « 


IITITUR 2.47.2 l-dUuaA Ae mm 3 


ftETCE — 71 TEE. al -— "Axe an 
δ £717. UR χα Nas 
τα raro Tixilliz. Uere wes 
& cz το τὼν Tiv. TE n anpupas 


e4 DTUSTISTLID. t-ER. br ZO UTI A 
Tu2-R τοισσσ στ i P iam. χες 


1.1. 74 7—. τὸ Exdemamum τι 3 
Üanaüc eI 1r Xm. COMETE EG. 


G0. τι στῆς 3:0: Eodmmernr- ὅρη χα 
fo T. πο 7777730: τῶν — rartiaga 


pClBIB pole BIUEMERG ςς’ 
— DMIPZTOT Ds Dh DROWCGOGgI Sen HN 
ΤῊΣ o spIC τοῦ δειλὴ Br. amb θεν 
USMLIUIDO  Ciechagp ΤΡ C'T μονα, iuh 
Tau tel1DT7)0gw PUES OR 

$002.41 το τι ὴς. MAD BENE T nmi 
D;LIG) EI 8 UE HITS anam nee -οἰ 
τοῦ τ τ DO xc - ERE ""—m - α 
uU ἘΣ ca ἘΞ ΕΝ: Qum. etm. i 
Tae ΠΡ IUMPSGA UUSEE quM 

JT δῶν urs eam md ERES 


^ HOMILIA DICTA IN LACIZIS. ὁ 


)»' ἐποίησεν οὐρανὸν, σκέπην αὐτοφνῆ xri- À naturzle conderet ; substravit terram, αἱ hominis - 


στόρεσε τὴν γῆν, ἰσχυρὸν ἔδαφος τοῖς ποσὶ 
ifm» τοῖς τοῦ ἀνθῥώπου. Θάλλειν αὐτὴν. 
βοτανῶν χαὶ χαρπῶν ᾿ παντοίαις φοραῖς, 
ὑτρεπῆ τῷ ἀνθρώπῳ * và ὑποξύγια εὐτρε- 
ατὰ ἀγέλας " ἐχτίσθη ἢ χτέσις, Τὰ" μὲν σὺν- 
ρευχευάσθηῃ * τὰ δὲ ἄγρια πρὸς ηνμναπσίαν 
ἰᾶτος. Τὰ μὲν πόνῳ κτητὰ, ἵνα φιλητὰ 
τὰ δὲ ἑτοίμως παρόντα, ἵνα αὐτόθεν τῇ 
τηριτῆται. Εἴδεν, ὅτι αὐτομάτως ὦ γῇ τὸν 
εὑτοῖς παρεσκεύασε. Πᾶσα ἡ τίσις ἐξεδὲ- 
ig ἀπολαύοντας, χαὶ εἰς ἑστίασιν παρήχθη 


ὡς, Εἶδεν, ὅτε οὐχ ἠρχέσθη ὃ φιλάνηρωπος 
τῆς γῆς ἀπολαύσει * ἀλλ᾽ ἐξαύρετον ἐνδιαί- 


ὁ ἴδιον ἐγχαλλώπισμα, τὸν ἄνθρωπον ἕαυ- 


pedibus prepararet validum pawvirgentum. lllam - 
omni herbarum ac fructuum genere atque copia - 
florere voluit. Omnia homini parata: jumenta gre- | 
galim sunt instruela : condita fuit quelibet erea- 
tura. Animantes producte sunt, partim communi- - 
bus pascuis utentes, partim agrestes ad corporis. 

exereitationem.Alie erantlaborecomparendee,quo - 
gratiores fierent; alite aderant promple et sine ne- . 

golio, ut confestim homini ereando subservirent. 
Vidit terram. eis sponte fruclum parasse. Crea- - 
tura omnis exspectabat qui fruerentur ; tum de- | 
mum: produetus est homo ad epulandum. Vidit - 
benignissimum Deum terree deliciis contentum non 
fuisse: eum vellet hominem suum ipsius ornamen- - 


λόμενος, ἔχεῖ κατέστησεν ἐν τῷ παρ